Απτχος (Ι) Ιωάννης Γιάγκος Αρχηγός ΓΕΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Απτχος (Ι) Ιωάννης Γιάγκος Αρχηγός ΓΕΑ"

Transcript

1

2

3 ΜΗΝΥΜΑ ΑΡΧΗΓΟΥ ΓΕΑ Εβδομάδα Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους Αξιωματικοί, υπαξιωματικοί, στρατεύσιμο και πολιτικό προσωπικό της ΠΑ. Το 2008 ολοκληρώνεται το χρονοδιάγραμμα του στόχου που θέσαμε πριν τέσσερα χρόνια για την μείωση των πάσης φύσεως ατυχημάτων στο 50%. Αυτό σημαίνει ότι ένας ακόμη κύκλος συμπληρώνεται στην Ασφάλεια των Πτήσεων και Εδάφους και ήρθε η ώρα του απολογισμού. Η εβδομάδα Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους 2008 αποτελεί μια καλή ευκαιρία για κάτι τέτοιο. Τη χρονική αυτή περίοδο συνέβησαν πολλά και κάνατε πολλά ώστε να υπάρξει πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπιση των ατυχημάτων σε αέρα και έδαφος. Οι προσπάθειες που καταβάλατε απέδωσαν, κρατώντας σε χαμηλά επίπεδα το δείκτη ατυχημάτων της ΠΑ. Γι'αυτό πέρα από την ικανοποίηση που νιώθω για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, ενισχύονται οι προσδοκίες για ένα καλύτερο μέλλον στην Ασφάλεια των Πτήσεων. Οι υψηλές απαιτήσεις σε όλα τα επίπεδα επιβάλλουν, πολλές φορές, την υπέρβαση των δυνάμεων και την δοκιμασία των αντοχών μας. Οι καθημερινές προκλήσεις στο Αιγαίο που αντιμετωπίζουμε ημέρα και νύχτα, το τεράστιο πτητικό έργο της εκπαίδευσης, η καθημερινή κοινωνική προσφορά μέσα από μεταφορές και αεροδιακομιδές πάσης φύσεως πληγέντων και ανθρώπων που έχουν ανάγκη, οι αποστολές Έρευνας και Διάσωσης και τέλος η μεγάλη πρόκληση των πυρκαγιών που πλήττουν ανελλιπώς κάθε χρόνο τη χώρα, επιβάλλουν τη συνεχή εγρήγορσή μας. Όλα αυτά γίνονται δυνατά χάρη στις δικές σας συντονισμένες και συστηματικές ενέργειες και μέσα από προσωπικές αλλά και οικογενειακές θυσίες αφού πολλές φορές χρειάστηκε να βρεθείτε μακριά από τους αγαπημένους σας. Ωστόσο, η συνολική αυτή προσπάθεια σκιάσθηκε από την απώλεια εξαίρετων συναδέλφων, οι οποίοι έπεσαν ηρωικά στην προσπάθειά τους να κάνουν το καθήκον τους ενώ σημειώθηκαν σοβαρά περιστατικά και συμβάντα στον αέρα, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν εξελιχθεί σε πραγματικές τραγωδίες. Από την άλλη μεριά, στο έδαφος, σημειώθηκαν πολλά τροχαία ατυχήματα ορισμένα από τα οποία βύθισαν στο πένθος την οικογένεια της ΠΑ στερώντας την από πολύτιμα και άξια στελέχη. Τα ατυχήματα αυτά θα πρέπει να μας γίνουν μάθημα για συνεχή επαγρύπνηση στον αέρα και στο έδαφος, εντός και εκτός Μονάδων. Κανένα ατύχημα δεν είναι αποδεκτό και πολύ περισσότερο καμία απώλεια από το προσωπικό και τα μέσα της ΠΑ. Γι'αυτό το λόγο δεν θα πρέπει να εφησυχάζουμε και να επαναπαυόμαστε στους χαμηλούς δείκτες που πετύχαμε στο παρελθόν. Η ψυχρή στατιστική των ατυχημάτων καταδεικνύει ως κύριο υπεύθυνο πρόκλησής τους τον Ανθρώπινο Παράγοντα. Για την αντιμετώπιση του φαινομένου και την ελάττωση του ποσοστού συμμετοχής του απαιτείται από όλα τα επίπεδα διοίκησης, έξυπνη και συνεχής επίβλεψη ώστε μέσα από σωστή αξιολόγηση και διαχείριση του ρίσκου της κάθε αποστολής να προληφθούν και αποφευχθούν πιθανές απώλειες. Ακόμη, μόνιμη επιδίωξη θα πρέπει να είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών απόκτησης γνώσεων, δεξιοτήτων και κυρίως η καλλιέργεια νοοτροπίας και απόκτηση παιδείας Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας εντάσσεται και η υπεύθυνη Αναφορά περιστατικών Ασφάλειας Πτήσεων. Στόχος της είναι η μετάδοση της γνώσης μέσα από εμπειρίες καταστάσεων που θα μπορούσαν να έχουν εξελιχθεί σε ατύχημα. Στο υγιές πνεύμα Ασφάλειας Πτήσεων εντάσσεται και το ειλικρινές ενδιαφέρον για τον συνάδελφο (Wingman Concept) το οποίο ξεπερνά τις ώρες απασχόλησης και συμβίωσης στους χώρους εργασίας. Μόνο με συνεχή επαγρύπνηση και πνεύμα συναδελφικότητας ο αγώνας για την ασφαλή εκτέλεση της αποστολής θα συνεχίσει να είναι νικηφόρος. Δίνοντας λοιπόν την απαραίτητη προσοχή όχι μόνο στον εαυτό μας αλλά ταυτόχρονα και στον συνάδελφό μας προστατεύουμε το πιο πολύτιμο και ακριβό κομμάτι της ΠΑ...Εσάς! Είμαι βέβαιος ότι μπορούμε όλοι μαζί να κάνουμε τη διαφορά συμβάλλοντας ενεργά στην Ασφάλεια του προσωπικού και των μέσων. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε ζωή που σώζουμε και κάθε συμβάν που προλαβαίνουμε μεταφράζεται αυτόματα σε διατήρηση της μαχητικής ικανότητας της Πατρίδας μας. Νιώθουμε ευγνώμονες για τις οικογένειές και τους φίλους σας που καταλαβαίνουν και υποστηρίζουν τις θυσίες σας. Είμαι σίγουρος ότι κι αυτοί νιώθουν και απολαμβάνουν την ασφάλεια και την προστασία που εσείς με το έργο σας τους παρέχετε. Απ'όπου κι αν υπηρετείτε να είστε υπερήφανοι και βέβαιοι ότι όλοι οι Έλληνες και η ηγεσία της ΠΑ σας στηρίζει και σας θέλει Ασφαλείς! Απτχος (Ι) Ιωάννης Γιάγκος Αρχηγός ΓΕΑ 1/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

4

5 EDITORIAL Το Ευχάριστο Άγγιγμα του Παρορμητισμού Ταξχος (Ι) Ηλίας Χριστακόπουλος Διευθυντής ΓΕΑ/ΔΑΠΕ Τι είναι αυτό που ενυπάρχει στην πτήση που μας συγκινεί τόσο πολύ, μας απογειώνει και μας οδηγεί σε μία τόσο παρορμητική συμπερι-φορά. Συμπεριφορά που οδήγησε τον Ίκαρο στον υγρό του τάφο. Αρκεί κάποιος να διαβάσει λίγες γραμμές από οποιοδήποτε ποίημα, ανεξαρτήτως τόπου, εθνότητας ή χρόνου για να αντιληφθεί τους ισχυρούς δεσμούς και συναισθήματα που δημιουργεί η πτήση στην ανθρώπινη ψυχή. Διάφοροι κατά καιρούς ποιητές έχουν γράψει, για "ξεγλίστρημα από τα επίγεια δεσμά", για "χορούς με ασημένια φτερά", για "μετουσίωση και κοινωνία της ψυχής με κάτι το ονειρώδες και φανταστικό". Ναι οι ποιητές έχουν δημιουργήσει κατά καιρούς πανίσχυρες εικόνες, που η διάρκειά τους και η δημοφιλία τους μας πείθει, ότι στην πραγματικότητα έχουν χτυπήσει μια πολύ ευαίσθητη χορδή της ανθρώπινης ψυχής. Έχουμε ΟΛΟΙ σκεφτεί και αισθανθεί, να μας κατακλύζει και κατα-κυριεύει κατά καιρούς το αίσθημα, του να αρπάξεις το πανίσχυρο αεροσκάφος σου - να ενδώσεις στον πειρασμό της στιγμής - και να το οδηγήσεις, όπως ΜΟΝΟ εσύ ξέρεις, επιδεικνύοντάς τις υπερφυσικές σου αεροπορικές ικανότητες, μπροστά στη μάζα των κοινών θνητών. Έτσι μπορούμε εύκολα να κοροϊδέψουμε τον εαυτό μας, και να έχουμε την ψευδαίσθηση, ότι δεν μας αγγίζει τίποτα - ούτε ο θάνατος, - τουλάχιστον για μερικά δευτερόλεπτα. Δεν θέλω να χαλάσω τη στιγμή, αλλά αθάνατοι δεν είμαστε, και όποιοι κατά καιρούς δοκίμασαν την τύχη τους με αυτό τον παρορμητισμό, κάποια στιγμή το μετάνιωσαν πικρά, ή δεν είναι ανάμεσά μας. Το γεγονός είναι ότι, όταν ο άνθρωπος καταπιάνεται με μια εργασία ή δραστηριότητα, η συναισθηματική προσέγγιση της δραστηριότητας, είναι εξίσου σημαντική - σπουδαία - και ισχυρή με εκείνη της λογικής. Η πτήση είναι η ίδια η ζωή μας, δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε χωρίς αυτή, και ολοκληρώνοντας μια αποστολή με επιτυχία, αισθανόμαστε μια απίστευτη χαρά και ικανοποίηση. Το πρόβλημα - τουλάχιστον για την ασφάλεια των πτήσεων - είναι όταν, τα συναισθήματά μας υπερνικούν κατά κράτος, την οποιαδήποτε λογική, και μας οδηγούν σε κινδύνους και ανεξέλεγκτες - απρογραμμάτιστες - και μη προσχεδιασμένες καταστάσεις, που είναι πολύ πιο πέρα από τις ικανότητές μας. Όταν η συγκυρία ευνοεί μια ηλιόλουστη μέρα να πετάμε ως εφεδρικό μέλος του σχηματισμού επίδειξης κάπου κοντά στην οικεία μας περιοχή, και έχουμε τον χρόνο, τότε είναι πολύ πιθανόν, εντελώς ξαφνικά, χωρίς δεύτερη σκέψη, να μας καταλάβει "το ευχάριστο άγγιγμα του παρορμητισμού". Χωρίς δεύτερη σκέψη, με απλά λόγια κάνουμε κάτι το εντελώς ανόητο. Υπάρχουν κανονισμοί, και κατά καιρούς έχουν γραφτεί πολλά και ειπωθεί ακόμη περισσότερα, για να μας κρατήσουν στον ευθύ και στενό αλλά ευδιάκριτο δρόμο. Οι εκπαιδευτές, μας έχουν συμβουλεύσει για αυτή τη ψευδαίσθηση και η Ηγεσία, μας έχει ενημερώσει για την ανοησία του παρορμητισμού και τις συνέπειές που τις ακολουθούν. Έχουμε ακούσει πολλές παραδειγματικές ιστορίες στην καντίνα, όπου καμία δεν είχε αίσιο τέλος, και όμως υπάρχουν ακόμη "ιπτάμενοι", που δεν θα έλεγαν όχι, στο να περάσουν δίπλα και ποιο κάτω από τη γέφυρα ενός πολεμικού πλοίου, ή να εκτελέσουν ένα departure show, ή ένα low pass, ή ένα roll, πάνω από το εξοχικό τους. "Κύριε Αρχηγέ, η επίδειξη ήταν λίγη, δεν είχε το κάτι παραπάνω". Και όμως υπάρχουν αεροπόροι που τολμούν και λένε τέτοια λόγια στον κο Α/ΓΕΑ. Όταν το συναίσθημα αντιμάχεται τη λογική, οι αεροπόροι έχουν πρόβλημα, γιατί αναλαμβάνουν απερίσκεπτα και απρογραμμάτιστα ρίσκα, χωρίς ίχνος δικαιολογίας, με επώδυνα αποτελέσματα. Συχνά και οικείοι των ιπταμένων, εμπλέκονται και υποστηρίζουν τέτοιες αφελείς ενέργειες, αλλά η αλήθεια είναι ότι ΟΛΟΙ είμαστε ευπαθείς σε αυτό το ευχάριστο άγγιγμα του παρορμητισμού. Στη γλώσσα της ανάλυσης των σφαλμάτων του ανθρώπινου παρά-γοντα (Human Factor Analysis and Classification System), τέτοιες παρορμητικές ενέργειες, αντίθετες σε οποιονδήποτε κανονισμό, είναι γνωστές ως "εξαιρετική παράβαση - exceptional deviation". Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν έχουμε κατανοήσει, ότι αυτή η παρορμητική μας (η contemplated) συμπεριφορά είναι απαγορευμένη, εμείς παραδινόμαστε αμαχητί και εκτελούμε τον πειρασμό. Συχνά τέτοιες αποφάσεις λαμβάνονται σε κλάσματα του δευτερολέπτου, και στη συνέχεια το μετανιώνουμε για μια ολόκληρη ζωή. Οι δημιουργοί του HFACS, Drs Shappel και Weigman, απέδειξαν σε παγκόσμιο επίπεδο, ότι το θανατηφόρο άγγιγμα αυτής της συμπεριφοράς, έγκειται στο ότι τέτοιες εξαιρετικές παραβάσεις, έχουν ως αποτέλεσμα στο να καταλήξουν σε ατύχημα, πέντε (5) φορές περισσότερο από άλλα σφάλματα που εμείς δημιουργούμε. Παραδιδόμενοι στον στιγμιαίο παρορμητισμό, αυξάνουμε τις εναντίον μας πιθανότητες, να δημιουργήσουμε ατύχημα πέντε φορές περισσότερο και χωρίς τις περισσότερες φορές, να σκεφτούμε τις συνέπειες των πράξεών μας. Αεροπόρε την επόμενη φορά που σε προσεγγίζει "το ευχάριστο άγγιγμα του παρορμητισμού" πάτα "pause" και κοίτα βαθειά στον εαυτό σου, κοίτα το μέλλον σου, την οικογένειά σου, τα αεροπορικά σου όνειρα, την ίδια σου τη ζωή - που είναι η πτήση και ισχυροποίησε την άμυνά σου, την πτητική σου ικανότητα και επαγγελματισμό, την πειθαρχεία αέρος πριν παραδοθείς στην στιγμιαία παρόρμηση και το μετανιώνεις για μια ολόκληρη ζωή. Υστερόγραφο: Εσκεμμένα δεν αναφέρθηκα καθόλου για απειθαρχία πτήσεων και ανθρώπινη παραβατικότητα. 3/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

6 Περιεχόμενα Φθινόπωρο 08 4/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

7 Μήνυμα Αρχηγού ΓΕΑ...1 Editorial...4 Δραστηριότητες ΔΑΠΕ - Νέα...6 Αεροπορικά Ατυχήματα στον Κόσμο...10 Ο ανθρώπινος Παράγοντας στη συντήρηση των Αεροσκαφών...12 Πόσο χαμηλά μπορείς να πετάξεις;...16 Αρχηγός Σχηματισμού...18 Δυσάρεστη Έκπληξη!...24 Διαδικασίες Ανάγκης...28 Καταιγίδες!...32 Τροχαία Ατυχήματα...Η μάστιγα του αιώνα...38 Διακρίσεις Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους...44 Η ΠΤΗΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ - ΕΔΑΦΟΥΣ Τεύχος Φθινόπωρο 2008 ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ / ΔΑΠΕ / 1 τηλ fax ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ Απτχος (Μ) Ζαχαρίας Γκίκας ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΠΕ Ταξχος (Ι) Ηλίας Χριστακόπουλος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ Ασμχος (Ι) Αναστάσιος Αθανασόπουλος Επγός (Ι) Κωνσταντίνος Γράψας ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Ασμχος (Ι) Αναστάσιος Αθανασόπουλος Επγός (Ι) Κωνσταντίνος Γράψας ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ Μ.Υ. Μαρία - Σουμέλα Αμανατίδου ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Σμτης (ΧΜΗΣ) Γεώργιος Λυγουριώτης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΟΥ / ΣΙ Δχση Συμβάσεων ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΔΙΑΘΕΣΗ / ΔΙΑΝΟΜΗ ΓΕΑ / ΔΑΠΕ H ΠΤΗΣΗ είναι υπηρεσιακό περιοδικό και γι' αυτό ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η ανατύπωση ή η εκμετάλλευση ολόκληρου ή μέρους των περιεχομένων από παράγοντες ξένους προς τις Ένοπλες Δυνάμεις. Στο περιοδικό δημοσιεύονται άρθρα, πληροφορίες, προσωπικές εμπειρίες, γνώσεις και ιδέες των συνεργατών, για ενημέρωση, προβληματισμό και επιμόρφωση, με θέματα Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους. Το περιεχόμενο των άρθρων απηχεί τις απόψεις του συγγραφέα, ο οποίος είναι και ο υπεύθυνος για το περιεχόμενο της εργασίας του. Γίνονται δεκτές κρίσεις για δημοσιεύματα του περιοδικού. Όλα τα θέματα είναι ΑΔΙΑΒΑΘΜΗΤΑ. Τα άρθρα αποστέλλονται στο ΓΕΑ / ΓΕ / ΔΑΠΕ, για το περιοδικό «Η ΠΤΗΣΗ». Πρέπει να είναι σε έντυπη και ψηφιακή μορφή και να συνοδεύονται, από σύντομο βιογραφικό του συγγραφέα, φωτογραφίες, σχέδια, slides ή σκίτσα κλπ. σε ψηφιακή μορφή. Τα θέματα προς δημοσίευση επιλέγονται από ειδική επιτροπή. Ο υπεύθυνος της έκδοσης διατηρεί το δικαίωμα να επιφέρει κάθε αλλαγή που κρίνει αναγκαία για την καλύτερη παρουσίαση. Οι αποδέκτες και ο αριθμός των αντιτύπων, που διανέμονται, καθορίζονται με Δγή του ΓΕΑ / ΔΑΠΕ. 5/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

8 Νέα Δραστηριότητες Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους Εορτασμός Εβδομάδας Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους. (23-27 Ιουνίου 2008) Γιορτάστηκαν και φέτος οι προσπάθειες του προσωπικού της ΠΑ για την Ασφάλεια τόσο στον αέρα όσο και στο έδαφος. Στα πλαίσια του εορτασμού που είχε διάρκεια μία εβδομάδα, έλαβαν χώρα πλήθος εκδηλώσεων σχετικά με την ασφάλεια του προσωπικού, την πρόληψη των ατυχημάτων και τα μαθήματα που αποκομίσθηκαν από τις διερευνήσεις αεροπορικών ατυχημάτων. Παράλληλα απονεμήθηκαν έπαθλα Ασφάλεια Πτήσεων σε Μοίρες και Σμήνη Αεροσκαφών και Ελικοπτέρων που πέτυχαν μηδενικό δείκτη ατυχημάτων κατά τη διάρκεια του Οι εκδηλώσεις απονομής οργανώθηκαν στις Μονάδες των πρωτεύσαντων Μοιρών- Σμηνών του Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας και των Διοικήσεων Αεροπορικής Υποστήριξης και Αεροπορικής Εκπαίδευσης, στις οποίες απονεμήθηκαν εκτός της ειδικής για την περίπτωση πλακέτας και κύπελλο Ασφάλειας Πτήσεων. Οι Πρωτεύσασες Μοίρες-Σμήνη για το 2007 είναι: Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας: 115ΠΜ/340 Μοίρα με Μηδενικό Δείκτη Ατυχημάτων για 3109 ώρες πτήσης. Δοίκηση Αεροπορικής Υποστήριξης: 112 ΠΜ/ΣΜΕΤ με Μηδενικό Δείκτη Ατυχημάτων για 3480,7 ώρες πτήσης. Δοίκηση Αεροπορικής Εκπαίδευσης: 120 ΠΕΑ/361 ΜΕΑ με Μηδενικό Δείκτη Ατυχημάτων για 3940 ώρες πτήσης. Σ'όλη τη διάρκεια της εβδομάδας το προσωπικό των Μονάδων παρακολούθησε διαλέξεις με θέματα πρόληψης ατυχημάτων αέρος και εδάφους δίνοντας έμφαση στα μείζονα ατυχήματα της κάθε Μονάδας. Παράλληλα έγιναν επιδείξεις πρώτων βοηθειών και χρήσης πυροσβεστικού υλικού. Ο Δκτής ΔΑΥ Υπτχος (Ι) Κοσμάς Βούρης απονέμει έπαθλο Ασφάλειας Πτήσεων στο Δκτή ΣΜΕΤ της 112 ΠΜ Ασμχο (Ι) Αλέξανδρο Μαρίνο 6/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

9 Ο Αρχηγός ΑΤΑ Υπτχος (Ι) Βασίλειος Κλόκοζας απονέμει έπαθλο Ασφάλειας Πτήσεων στον Δκτή της 340 Μ Ασμχο (Ι) Βασίλειο Παπαχρήστου Ο Δκτής ΔΑΕ Υπτχος (Ι) Κωνσταντίνος Καλαμάτας απονέμει έπαθλο Ασφάλειας Πτήσεων στο Δκτή της 361 ΜΕΑ Ασμχο (Ι) Γεώργιο Τσενεκίδη 7/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

10 Νέα Δραστηριότητες Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους Εκπαίδευση Στελεχών της ΠΑ σε σχολή Ασφαλούς Οδήγησης Μοτοσικλετών Στο πλαίσιο της προσπάθειας για πρόληψη ατυχημάτων με μοτοσικλέτες, η ΠΑ ξεκίνησε την εφαρμογή προγράμματος σύμφωνα με το οποίο παρέχεται η δυνατότητα δωρεάν συμμετοχής στελεχών της ΠΑ σε εκπαίδευση ασφαλούς οδήγησης μοτοσικλέτας η οποία παρέχεται από ιδιωτικό φορέα. Η ανταπόκριση του προσωπικού της ΠΑ ήταν ιδιαίτερα θετική και η πρώτη συμμετοχή στελεχών στο πρόγραμμα εκπαίδευσης της παραπάνω ιδιωτικής σχολής πραγματοποιήθηκε στις στη πίστα Μεγάρων. Οι πρώτες εντυπώσεις από το προσωπικό που παρακολούθησε την εκπαίδευση ήταν πολύ ικανοποιητικές και η ΠΑ προσανατολίζεται στη περαιτέρω συνέχιση της δραστηριότητας ως ενεργού πλέον συμβολής στη πρόληψη ατυχημάτων. Το Ι.Ο.ΑΣ. (Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας) στη Σχολή Ικάρων Την πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο της Σχολής Ικάρων ομιλία-παρουσίαση με θέμα την Οδική Ασφάλεια υπό την ευγενή συνδρομή του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (ΙΟΑΣ) Πάνος Μυλωνάς. Το εν λόγω Ινστιτούτο (μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα) προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στο τομέα της Οδικής Ασφάλειας αναπτύσσοντας δράσεις σε πολλαπλά πεδία, ενώ καλούνται όλοι οι πολίτες για ενεργή συμμετοχή στην προσπάθεια αυτή. 8/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

11

12 Νέα Μείζον Αεροπορικό Ατύχημα της ΠΑ 16 Ιουνίου 2008: Αεροσκάφος κάθετης από-προσγείωσης Harrier, της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβη βορειοανατολικά της βάσης Cottesmore ενώ επέστρεφε από εκπαιδευτική άσκηση στο Norfolk. Ο πιλότος εγκατέλειψε με επιτυχία. 21 Ιουνίου 2008: Εκπαιδευτικό αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας του Πακιστάν, τύπου FT-17, συνετρίβη 25 μίλια δυτικά της βιομηχανικής πόλης της Faisalbabd. Και οι δύο πιλότοι εγκατέλειψαν επιτυχώς. 6 Ιουνίου 2008: Αεροσκάφος τύπου RF-4E της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας της 348 ΜΤΑ, ενώ πετούσε στη περιοχή του Αιγαίου κατευθύνθηκε για προσγείωση στο αεροδρόμιο της 134ΣΜ (Σαντορίνης) λόγω προβλήματος στο υδραυλικό σύστημα. Κατά την προσγείωσή του και ενώ στο αεροδρόμιο επικρατούσε ισχυρός πλάγιος άνεμος, παρουσιάστηκε εκτροπή και στη συνέχεια έξοδος του αεροσκάφους από το διάδρομο με αποτέλεσμα να αναφλεγεί και να καταστραφεί ολοσχερώς. Οι δυο Ιπτάμενοι εκτέλεσαν επιτυχώς διαδικασίες ανάγκης ταχείας απομάκρυνσης και διεσώθησαν. Αεροπορικά Ατυχήματα στον Κόσμο 12 Ιουνίου 2008: Αεροσκάφος UAV MQ-1 Predator της Πολεμικής Αεροπορίας των Η.Π.Α., συνετρίβη λίγο μετά την απογείωση, έξι μίλια νότια του Kandahar. Αεροπορική Βάση του Ναυτικού Fallon κατά την διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής. Οι πιλότοι του F-5 διεσώθησαν ενώ ο πιλότος του F/A-18C Hornet έχασε την ζωή του. Τα αίτια της σύγκρουσης διερευνώνται. 20 Ιουνίου 2008: Ελικόπτερο Gazelle του Λιβανέζικου Στρατού κατά την διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης εκτέλεσε αναγκαστική προσγείωση λόγω μηχανικής βλάβης. Το ελικόπτερο καταστράφηκε ολοσχερώς. Αίτια του ατυχήματος διερευνώνται. Το πλήρωμα μεταφέρθηκε στο πλησιέστερο νοσοκομείο για προληπτικούς λόγους. 20 Ιουνίου 2008: Εκπαιδευτικό μαχητικό αεροσκάφος L39 Albatros, του Στρατού της Ουγγαρίας, συνετρίβη κοντά στο αεροδρόμιο Fehergyarmat. Οι δύο πιλότοι του αεροσκάφους έχασαν τη ζωή τους. Τα αίτια του ατυχήματος διερευνώνται. 13 Ιουνίου 2008: Δύο μαχητικά αεροσκάφη F-5 Tiger και F/A-18C Hornet του Πολεμικού Ναυτικού των Η.Π.Α. συγκρούστηκαν στη νότια έρημο της Νεβάδα, 50 μίλια ανατολικά από την 10/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο Ιουνίου 2008: Ελικόπτερο Bell UH-1H

13 του Στρατού της Ταiλάνδης συνετρίβη στη ζούγκλα λόγω βλάβης του κινητήρα στη νότια επαρχεία της Yala. Οι δέκα επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους. διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης. Τα τρία μέλη του πληρώματος διεσώθησαν, ενώ τα αίτια του ατυχήματος διερευνώνται. 19 Ιουνίου 2008: Ελικόπτερο ειρηνευτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνετρίβη στη Βοσνία βόρεια της πόλης Travnik σε βραχώδη περιοχή. Οι δύο Ισπανοί Ιπτάμενοι και δύο Γερμανοί Αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους. 25 Ιουνίου 2008: Δύο μαχητικά αεροσκάφη τύπου Jian-8 συνετρίβησαν στη Βόρεια Κίνα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής στη περιοχή Hohhot. Και οι δύο πιλότοι εγκατέλειψαν επιτυχώς με ελαφριά τραύματα. 2 Ιουλίου 2008: Ελικόπτερο UH-60 Blackhawk του Αμερικανικού Στρατού χτυπήθηκε από πυρά των Ταλιμπάν στη περιοχή της Kabul στο Αφγανιστάν. Οι πιλότοι πρόλαβαν να προσγειώσουν το ελικόπτερο πριν παραδοθεί στις φλόγες. 15 Ιουλίου 2008: Σε διθέσιο αεροσκάφος F-16 Block 15 της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας που συμμετείχε σε αεροπορική επίδειξη, έγινε ακούσια ανάσυρση του συστήματος προσγείωσης από Αξιωματικό που πετούσε ως συνεπιβάτης. Κανένας τραυματισμός δεν έχει αναφερθεί. 20 Ιουλίου 2008: Βομβαρδιστικό αεροσκάφος τύπου Β-52 της Αεροπορικής Βάσης της Honolulu μαζί με το εξαμελές πλήρωμα κατέπεσε σε θαλάσσια περιοχή κοντά στο νησί Guam. Και τα έξι μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους. 20 Αυγούστου 2008: Αεροσκάφος τύπου MD-82 της Ισπανικής εταιρίας Span Air, συνετρίβη κατα την απογείωση απο το αεροδρόμιο της Μαδρίτης, με αποτέλεσμα το θάνατο 153 επιβαινόντων. Σύμφωνα με αρχική ένδειξη τα αίτια οφείλονται σε βλάβη του κινητήρα. 24 Αυγούστου 2008: Ελικόπτερο τύπου Mi-8, μισθωμένο απο τη συμμαχική Νατοϊκή δύναμη, συνετρίβη σε ανατολική επαρχία της Kunar του Αφγανιστάν, κοντά στα σύνορα με το Πακιστάν, εκτελώντας αναγκαστική προσγείωση, με αποτέλεσμα το θανάσιμο τραυματισμό ενός απο τα μέλη του πληρώματος και τον τραυματισμό τριών. 24 Αυγούστου 2008: Αεροσκάφος Boeing ιδιωτικής εταιρίας της Ρωσίας, μισθωμένο απο Ιρανική εταιρία, συνετρίβη λίγο μετά την απογείωση απο το αεροδρόμιο Manas του Kurguz, με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό 65 ατόμων απο τους συνολικά 90 επιβαίνοντες. 8 Ιουλίου 2008: Αεροσκάφος PC-12 συνετρίβη στο διάδρομο προσγείωσης του αεροδρομίου στο Hurlburt Field κατά τη 23 Ιουλίου 2008: Στρατιωτικό ελικόπτερο Super Puma της Βολιβίας, συνετρίβη στη κεντρική Βολιβία. Τέσσερις στρατιωτικοί της Βενεζουέλας και ένας Βολιβιανός αστυνομικός έχασαν τη ζωή τους. Μέχρι στιγμής τα αίτια της συντριβής δεν έχουν εξακριβωθεί. 25 Αυγούστου 2008: Στρατιωτικό αεροσκάφος τύπου C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας των Φιλιπίνων συνετρίβη σε θαλάσσια περιοχή δυο λεπτά μετά την απογείωση απο το διεθνές αεροδρόμιο Davao. Έντεκα άτομα έχασαν τη ζωή τους. 11/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

14 Πρόληψη Ο ανθρώπινος παράγοντας στη συντήρηση των αεροσκαφών του Σγού (ΙΥ) Ιωάννη Μάρκου οτομέας της συντήρησης των αεροσκαφών αποτελεί ένα σημαντικό τμήμα του αεροπορικού συστήματος. Καθώς η εναέρια δραστηριότητα αυξάνεται, οι απαιτήσεις για τις πτήσεις γίνονται πιο ανελαστικές και οι ανάγκες για τη χρήση των αεροσκαφών προβάλλουν επιτακτικές, η πίεση που ασκείται στον τομέα της συντήρησης για αποτελεσματικότερη και ταχύτερη απόδοση θα αυξάνεται. Το γεγονός αυτό θα διευρύνει και άλλο το «παράθυρο ευκαιρίας» για την εμφάνιση κάποιου ανθρώπινου λάθους και συνεπώς την κατάρρευση σε κάποιο σημείο του συστήματος της ασφάλειας των πτήσεων. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το ανθρώπινο λάθος στην συντήρηση των αεροσκαφών έχει συχνά αιτία για διάφορα αεροπορικά ατυχήματα, και ότι εάν δεν μάθει η αεροπορική βιομηχανία από αυτά τα συμβάντα, τα ελλείμματα στο σύστημα της ασφάλειας των πτήσεων που σχετίζονται με τη συντήρηση θα συνεχίζουν να εμφανίζονται. Σύμφωνα με έρευνα της Air Transport Association (ΑΤΑ), το 1989, ο αριθμός των ατυχημάτων που αφορούν τη συντήρηση των αεροσκαφών έχει αυξηθεί σημαντικά. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ΑΤΑ αναφέρεται όχι μόνο σε ατυχήματα όπου διαπιστώθηκαν λάθη κατασκευής, αλλά και σε ατυχήματα όπου υπήρξαν λάθη του προσωπικού συντήρησης που εργάζεται στη γραμμή πτήσης σε καθημερινή βάση. Η ίδια έρευνα διαπιστώνει ότι το πρώτο μισό της δεκαετίας του 80, υπήρξαν 17 αεροπορικά ατυχήματα που αφορούσαν τη συντήρηση, μόνο για αεροπορικές εταιρείας του Δυτικού κόσμου και αφού είχαν αποκλειστεί όλα τα περιστατικά όπου είχαν εμφανιστεί οι «τυπικές» μηχανικές βλάβες όπως, βλάβη κινητήρα, βλάβη του συστήματος προσγείωσης, λάθη κατασκευής κ.α. Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 80, η ίδια έρευνα μέτρησε 28 ατυχήματα με τα ίδια χαρακτηριστικά, συνεπώς αύξηση 65%. Το ίδιο χρονικό διάστημα η εναέρια κυκλοφορία αυξήθηκε 22%. Την περίοδο υπήρχαν 25 παρόμοια ατυχήματα σε σύγκριση με 7 της περιόδου Η άποψη ότι τα αεροπορικά ατυχήματα που έχουν σχέση με τη συντήρηση αποτελούν ένα νέο φαινόμενο, και αυτή ότι υπήρχαν πάντα απλά τώρα ανακαλύφτηκαν αποτελούν θέμα συζήτησης. Οποιοδήποτε όμως και αν είναι το αποτέλεσμα, αύξηση αυτής της κατηγορίας των ατυχημάτων είναι στατιστικά σημαντική. Τα τελευταία 10 χρόνια, ο ετήσιος μέσος όρος έχει αυξηθεί 100% ενώ η εναέρια κυκλοφορία αυξήθηκε 55%. Παραδοσιακά η μελέτη του ανθρώπινου παράγοντα στόχευε στην απόδοση του πληρώματος των αεροσκαφών και σε μικρότερο βαθμό στην απόδοση των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Μέχρι 12/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

15 πρόσφατα, ελάχιστη βιβλιογραφία είναι διαθέσιμη σχετικά με αντικείμενα του ανθρώπινου παράγοντα που αφορούν το προσωπικό που ασχολείται με τη συντήρηση των αεροσκαφών. Αυτό αποτελούσε μια σημαντική παράλειψη, καθώς είναι ξεκάθαρο ότι ένα ανθρώπινο λάθος στον τομέα της συντήρησης μπορεί να έχει δραματικά αποτελέσματα στην ασφάλεια των πτήσεων, ίδιας σημασίας με τα λάθη του πληρώματος και των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Η συντήρηση του αεροσκάφους είναι μία πολύπλοκη εργασία που εκτελείται σε ένα περιβάλλον όπου το ανθρώπινο λάθος παραμονεύει. Το προσωπικό εργάζεται συχνά σε συνθήκες σημαντικής πίεσης χρόνου. Οι αεροπορικές εταιρείες κάνουν αυξημένη χρήση των αεροσκαφών με σκοπό να αντεπεξέλθουν στις συνθήκες του ανταγωνισμού. Οι τεχνικοί συχνά συντηρούν αεροσκάφη μεγάλης ηλικίας. Δεν είναι ασύνηθες να βρίσκονται αεροσκάφη ετών σε στόλο ακόμη και μεγάλων αεροπορικών εταιρειών. Η μετατροπή των κινητήρων κάνουν τα αεροσκάφη αυτά βιώσιμα για αρκετά χρόνια ακόμη και φιλικά προς το περιβάλλον. Παρόλα αυτά η συντήρησή τους είναι εντατική και απαιτεί αρκετό χρόνο. Ο σκελετός ενός παλαιού αεροσκάφους απαιτεί συνεχή επιθεώρηση για τυχόν σημεία κόπωσης και διάβρωσης. Το γεγονός αυτό προκαλεί επιπλέον άγχος στο τεχνικό προσωπικό, ειδικά αυτό που ασχολείται με την επιθεώρηση, δεδομένου ότι απαιτείται επιπλέον συντήρηση, σε σχέση με τα νεότερα αεροσκάφη, και σε περίπτωση μη ανίχνευσης υπόπτων σημείων, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές. Ενώ η συντήρηση των παλαιών αεροσκαφών ακολουθεί ένα συγκεκριμένο μοντέλο εργασίας, νέας τεχνολογίας αεροσκάφη εισέρχονται στους στόλους των αεροπορικών εταιρειών, αυξάνοντας με τον τρόπο αυτό τις απαιτήσεις συντήρησης. Τα νέα αυτά αεροσκάφη περιέχουν καινούργια τεχνολογία, όπως συνθετικά υλικά, αυτοματοποιημένα συστήματα πλοήγησης και λειτουργίας του αεροσκάφους. Η ανάγκη για ταυτόχρονη συντήρηση νέων και παλαιών αεροσκαφών απαιτεί από το τεχνικό προσωπικό να έχει μεγαλύτερη τεχνογνωσία από ότι στο παρελθόν και συνεπώς η καλύτερη και αποτελεσματικότερη εκπαίδευση προβάλλει πια ως απαίτηση. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η επικοινωνία αποτελεί, ίσως, το πιο σημαντικό αντικείμενο του ανθρώπινου παράγοντα στη συντήρηση του αεροσκάφους. Χωρίς επικοινωνία μεταξύ των διευθυντών συντήρησης, των κατασκευαστών, των πιλότων, της διοίκησης, είναι δύσκολο να διατηρηθούν τα πρότυπα ασφαλείας. Στον τομέα της συντήρησης υπάρχει ένας τεράστιος όγκος πληροφοριών που πρέπει να δημιουργηθεί, να γνωστοποιηθεί και να χρησιμοποιηθεί έτσι ώστε να παραμείνει ο στόλος σε καλή κατάσταση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι το ύψος του χαρτιού που καταναλώνει ετησίως η Boeing για να ενημερώνει τις αεροπορικές εταιρείες που έχουν αεροσκάφη της, φτάνει αυτό του Everest. <<...Η συντήρηση του αεροσκάφους είναι μία πολύπλοκη εργασία που εκτελείται σε ένα περιβάλλον όπου το ανθρώπινο λάθος παραμονεύει...>> Η επικοινωνία με τους κατασκευαστές των αεροσκαφών καθώς και μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών είναι κρίσιμη. Εάν μία αεροπορική εταιρεία ανακαλύψει κάποιο πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια των πτήσεων, τότε το πρόβλημα αυτό πρέπει να κοινοποιηθεί στον κατασκευαστή και στις άλλες αεροπορικές εταιρείες που έχουν τον ίδιο τύπο αεροσκάφους. Αυτό δεν είναι πάντα εύκολο να γίνει. Το οικονομικό κόστος των μέτρων ελέγχου και η πίεση του ανταγωνισμού έχει ως αποτέλεσμα να μην αποτελεί η επικοινωνία μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών πρωταρχικό στόχο. Παρόλα αυτά οι Υπηρεσίες Πολιτικής Αεροπορίας μπορούν να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο, ενθαρρύνοντας τις αεροπορικές εταιρείες να συνεργάζονται τόσο μεταξύ τους όσο και με τον κατασκευαστή του συγκεκριμένου τύπου αεροσκάφους. Ένα συμβάν οφειλόμενο σε ελλιπή συντήρηση, σε μία αεροπορική εταιρεία, εφόσον κοινοποιηθεί μπορεί να προλάβει ένα σοβαρό ατύχημα σε μία άλλη. Η διερεύνηση ενός ατυχήματος ενός DC-10 της American Airlines στο Σικάγο το 1979, έδειξε ότι μία άλλη αεροπορική εταιρεία η οποία χρησιμοποιούσε τις ίδιες μη εγκεκριμένες διαδικασίες για τη συντήρηση του κινητήρα, είχε διαπιστώσει ότι οι διαδικασίες αυτές προκαλούσαν καταστροφή κάποιων τμημάτων, με αποτέλεσμα να υιοθετήσει τις εγκεκριμένες διαδικασίες συντήρησης. Εάν η συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία είχε κοινοποιήσει το πρόβλημα αυτό και στις άλλες, πιθανότατα το ατύχημα στο Σικάγο να είχε προληφθεί. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Οι μέθοδοι εκπαίδευσης για το προσωπικό συντήρησης ποικίλουν από χώρα σε χώρα. Σε πολλά κράτη η συνήθης διαδικασία για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με το αντικείμενο της συντήρησης είναι η παρακολούθηση σειράς μαθημάτων διάρκειας δύο ετών σε κέντρο εκπαίδευσης συντήρησης αεροσκαφών. Στην πραγματικότητα οι αποφοιτήσαντες από αυτά τα κέντρα δεν είναι επαρκώς καταρτισμένοι για τη συντήρηση σε αεροπορικές εταιρείες. Οι γνώσεις που λαμβάνουν αφορούν γενικά θέματα συντήρησης που σχετίζονται με μικρά αεροσκάφη, αλλά δεν βρίσκουν εφαρμογή στη συντήρηση μεγάλων αεροσκαφών που αποτελούν τους στόλους των αεροπορικών εταιρειών. Για το λόγο αυτό πολλές αεροπορικές εταιρείες παρέχουν ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ στο προσωπικό τους με τη μορφή on-the job-training (OJT), δηλαδή πρακτική εκπαίδευση σε πραγματικές συνθήκες εργασίας. Η ρεαλιστική εκπαίδευση των αεροπορικών εταιρειών πρέπει να συνδυάζει θεωρία και OJΤ. Το πρόβλημα με την OJT, είναι η δυσκολία να καθορίσει κανείς ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Συχνά στην OJT ένας έμπειρος τεχνικός επιδεικνύει κάποια διαδικασία συντήρησης σε ένα νεώτερο και άπειρο συνάδελφο του. Ο εκπαιδευόμενος αναμένεται να κατανοήσει τη νέα τεχνογνωσία και να μπορεί να την εφαρμόσει στο μέλλον χωρίς υπεράνω επίβλεψη. Μπορεί όμως ο εκπαιδευτής να μην έχει καλή μεταδοτικότητα ή το περιβάλλον εκπαίδευσης να υποσκάπτει την επιτυχία της OJT. Ο δε εκπαιδευόμενος δύναται να μην γνωρίζει αρκετά για το 13/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

16 14/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08 σύστημα, έτσι ώστε να μην κάνει τις απαραίτητες ερωτήσεις που τελικά θα κάνουν τη διαφορά μεταξύ μίας επιτυχημένης και αποτυχημένης εκπαίδευσης. Η OJT θα πρέπει να ελέγχεται και να επιβλέπεται συνεχώς. Οι εκπαιδευτές θα πρέπει να εκπαιδεύονται σε τρόπους εκπαίδευσης που θα μεγιστοποιούν την κατανόησης του εκπαιδευόμενου. Οι εκπαιδευτές θα πρέπει να επιλέγονται με βάση τις ικανότητες τους και το κίνητρό τους να διδάξουν. Οι διευθυντές συντήρησης πρέπει να καταλάβουν ότι ένας καλός τεχνικός δεν είναι απαραίτητα και καλός εκπαιδευτής. Ανεξάρτητα από τις προσωπικές τους ικανότητες, οι τεχνικοί μπορεί να είναι καλοί και κακοί εκπαιδευτές και αντίστοιχα το αποτέλεσμα να είναι καλό και κακό. Πρέπει να τηρούνται αρχεία για τις OJT, ο δε προγραμματισμός θα πρέπει να είναι τέτοιος ώστε να γίνονται πολύ συχνά OJT, και όχι μόνο όταν προκύπτει κάποιο απρόοπτο στη συντήρηση του αεροσκάφους. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για να γίνει κατανοητό το ανθρώπινο λάθος στη συντήρηση θα πρέπει να μελετηθούν τα χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος του τεχνικού συντήρησης. Το εργασιακό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απόδοση του εργαζόμενου. Ενώ είναι ευκταίο να υπάρχουν ιδανικές συνθήκες όπως καλός φωτισμός, άνετα υπόστεγα κ.α., στα πλαίσια του χαμηλού κόστους συντήρησης, όλες αυτές οι ευκολίες πολλές φορές δεν υπάρχουν. Συνεπώς πολλές εργασίες συντήρησης γίνονται σε άσχημες συνθήκες όπως σε εξωτερικούς χώρους, νύχτα και σε άσχημες καιρικές συνθήκες. Μία από τις πιο σημαντικές παραμέτρους του εργασιακού περιβάλλοντος στον τομέα της συντήρησης είναι ο φωτισμός. Ο φτωχός φωτισμός του χώρου εργασίας έχει αναγνωριστεί σε πολλά ατυχήματα ως εκ των αιτίων. Για παράδειγμα, σε ένα ατύχημα αεροσκάφους BAC 1-11, ο φτωχός φωτισμός του χώρου συντήρησης και επιθεώρησης, είχε ως αποτέλεσμα να μην παρατηρήσει ο επιθεωρητής κάποιο εξάρτημα που είχε χαλαρώσει, με αποτέλεσμα την πρόκληση ατυχήματος. Μία ακόμη σημαντική παράμετρος του χώρου εργασίας του τομέα συντήρησης είναι ο θόρυβος. Ο θόρυβος που είναι αποτέλεσμα των διαφόρων εργασιών κατά τη διάρκεια της συντήρησης, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην επικοινωνία, αλλά και προβλήματα υγείας. Η συχνή έκθεση σε θόρυβο έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια ακοής. Εάν κάποιος συνυπολογίσει και το γεγονός ότι η διαρκής έκθεση σε θόρυβο έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση κόπωσης, γίνεται κατανοητός ο βαθμός επίδρασης του θορύβου στην μείωση της απόδοσης του τεχνικού προσωπικού. Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στα τοξικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των αεροσκαφών και με τα οποία έρχονται σε καθημερινή επαφή οι τεχνικοί συντήρησης. Χημικά, συνθετικά ανθρακονήματα, καύσιμα είναι μερικά μόνο παραδείγματα. Ακόμη και οι μέθοδοι με τις οποίες γίνεται ο εντοπισμός ρωγμών ή άλλων ατελειών στο αεροσκάφος, περιλαμβάνουν τη χρήση υλικών τοξικών ή ακτινοβολίας επιβλαβούς για τον ανθρώπινο οργανισμό. Με βάση τα παραπάνω, είναι επιβεβλημένη η λήψη προφύλαξης μέτρων από τους εργαζομένους με σκοπό την διατήρηση της καλής υγείας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Ο τομέας της συντήρησης αποτελεί ένα ζωτικό τμήμα του αεροπορικού συστήματος. Παρά το γεγονός ότι έχει αποτελέσει το αίτιο για πολλά αεροπορικά ατυχήματα, η μελέτη του ανθρώπινου παράγοντα σε ότι αφορά τη συντήρηση είναι υποβαθμισμένη. Η μελλοντική ανάπτυξη των αεροσκαφών με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών προβάλλει επιτακτική την ανάγκη ανάλυσης του τομέα της συντήρησης, με σκοπό την εφαρμογή προγραμμάτων ρεαλιστικότερης εκπαίδευσης και την δημιουργία φιλικότερων χώρων εργασίας, έτσι ώστε να επιτευχθεί ο ιδανικότερος συνδυασμός της μέγιστης απόδοσης και της ασφάλειας των πτήσεων. Ο Σγός (ΙΥ) Ι. Μάρκου είναι Ιατρός Νευρολόγος και υπηρετεί στην Διεύθυνση Υγειονομικόυ του ΓΕΑ. Είναι Υ. Διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου στο αντικείμενο Ανθρώπινος Παράγοντας στην Αεροπορική Βιομηχανία. Βιβλιογραφία Hackman J.R.: Groups that Work, Jossey-Bass, 1990 Hawkins F.H.: Human Factors in Flight, Gower Technical Press, 1987 ICAO: Human Factors Training Manual Doc 9683, 1998 Wood R. H. et al: Aircraft Accident Investigation, Endeavor Books 1995

17

18 Πρόληψη Πόσο χαμηλά μπορείς να πετάξεις; 10 Κανόνες για Ασφαλείς Χαμηλές Πτήσεις του Επγού (Ι) Παναγιώτη Κωτσιάκη

19 έχετε παρατηρήσει ποτέ τον ανησυχητικό αριθμό μείζονων ατυχημάτων που έχουν εμφανιστεί σε όλες τις Αεροπορίες σε αποστολές χαμηλού ύψους; Μια ματιά στα αρχεία δείχνει ότι η απειλή είναι πραγματική. Σε αναλύσεις ατυχημάτων της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας καταγράφεται μεγάλος αριθμός μειζόνων ατυχημάτων αυτής της κατηγορίας, που θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί αν είχαν τηρηθεί οι παρακάτω κανόνες. Τα λάθη τους εστιάζονται στον οριακό καιρό, ελιγμούς σε χαμηλό ύψος, μη χρήση των βοηθημάτων πλοήγησης, IMC αναρριχήσεις σε άγνωστο έδαφος... και ο κατάλογος συνεχίζεται. Εκτός από τα ατυχήματα έχουν υπάρξει και πολυάριθμα περιστατικά με τις ίδιες αιτίες. Ανάλογα μείζονα ατυχήματα και περιστατικά έχουμε και στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Η ανάγνωση του απολογισμού μερικών από αυτά τα περιστατικά είναι μια εποικοδομητική αλλά και τρομακτική εμπειρία. Οι παρακάτω «δέκα κανόνες» θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους χειριστές στην εκτέλεση αποστολών χαμηλού ύψους. Χρησιμοποιούμενοι μαζί με τους ήδη ισχύοντες κανονισμούς, θα βοηθήσουν αρκετά στην ελάττωση της απειλής από τις χαμηλές πτήσεις. Ένα καλά προετοιμασμένο πλήρωμα που πετά ένα αξιόπιστο αεροσκάφος πρέπει πάντα να είναι σε θέση να ολοκληρώσει μια αποστολή «on the deck». 1. Σχεδίασε κάθε πτήση εμπιριστατωμένα Χρησιμοποίησε χάρτες εν ισχύ και πέταξε την πτήση όπως έχει σχεδιαστεί. Αλλάζοντας τις παραμέτρους της πτήσης αυξάνετε τις πιθανότητες για λάθος. Μη πετάτε εναντίον στόχων ευκαιρίας σε χαμηλό ύψος και αποστήθισε το σκέλος IP-Στόχος. ΣΧΕΔΙΑΣΕ ΤΗΝ ΠΤΗΣΗ, ΠΕΤΑΞΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΕΣ. 2. Μη συνεχίζεις μια χαμηλή πτήση σε οριακό καιρό Ο μεγαλύτερος κίνδυνος καιροφυλακτεί όταν βρίσκεσαι σε οριακό καιρό και σε επαναλαμβανόμενο λοφώδες έδαφος. Όλοι γίνονται προσεκτικοί όταν οι λόφοι γίνονται βουνά και αν ο καιρός είναι τελείως κλειστός, θα είσαι ήδη σπίτι σου. Όταν όμως είναι οριακός, υπάρχει μια τάση να πιέζεις την κατάσταση με την ελπίδα ότι ο καιρός αμέσως μετά θα καλυτερέψει. Πετώντας χαμηλά πάνω από λόφους με οριακές καιρικές συνθήκες είναι σα να παίζεις «Ρωσική Ρουλέτα», τις περισσότερες φορές κερδίζεις αλλά αν χάσεις είναι καταστροφικό. 3. Πέταξε χαμηλά ή με μικρή ταχύτητα, ποτέ χαμηλά και με μικρή ταχύτητα Όπως είναι γνωστό η ταχύτητα όπως ακριβώς και το ύψος, σου παρέχουν ασφάλεια. Μεγαλύτερες ταχύτητες θα σου δώσουν την δυνατότητα να εκτελέσεις ZOOM σε περίπτωση «EMERGENCY». Μην εγκλωβίζεις τον εαυτό σου σε μια δύσκολη κατάσταση χωρίς να έχεις ούτε ταχύτητα ούτε ύψος. 4. Να είσαι προετοιμασμένος για αυτό που δεν περιμένεις! Προετοίμασε τους χάρτες σου πριν ξεκινήσεις να κατεβαίνεις. Είναι καλύτερα από το να τους ψάχνεις όταν ήδη πετάς χαμηλά. Να είσαι πάντα σε εγρήγορση για να προλάβεις ενδεχόμενη βλάβη στο σύστημα ελέγχου του αεροσκάφους. Πρόσεχε για κεραίες ή καλώδια τα οποία μπορεί να μην είναι χαρτογραφημένα. Συχνά αόρατα καλώδια διασταυρώνουν κοιλάδες. Η μόδα του αιωροπτερισμού έχει έρθει στην Ελλάδα και ο αριθμός αυτών που ασχολούνται μεγαλώνει χρόνο με το χρόνο. Ακόμα και να περάσεις δίπλα από έναν αιωροπτεριστή μπορεί να αποβεί μοιραίο για αυτόν, αλλά ακόμα και για εσένα αν πετάς ένα ελαφρύ στρατιωτικό αεροσκάφος. Πέτα συνέχεια με τα γυαλιά της κάσκας κάτω. Πρόσφατα μια πρόσκρουση με πτηνό έσπασε το αλεξήνεμο από ένα RF-4 και ο πιλότος είχε μόνο ελαφρά τραύματα επειδή είχε τα γυαλιά της κάσκας κάτω. 5. Σχεδίασε εναλλακτικές διαδρομές Έλεγξε το έδαφος και από τις δύο πλευρές του κάθε σκέλους και αποφάσισε με προπορεία προς τα πού θα στρίψεις αν ο ορίζοντας χαθεί. 6. Μη στρέφεις μόνο με τον χρόνο όταν πετάς μέσα σε βουνά Κανονικά, όταν δεν μπορείς να αναγνωρίσεις ένα σημείο, στρέφεις με τον χρόνο, όχι όμως όταν βρίσκεσαι μέσα στα βουνά σε χαμηλό ύψος. Το να στρέψεις λάθος, μπορεί να σε οδηγήσει σε αποκλεισμό ανάμεσα σε ορεινούς όγκους. Πρέπει να είσαι απολύτως σίγουρος για το σημείο στροφής όταν πετάς χαμηλά μέσα σε βουνά. 7. Να παρακολουθείς προσεκτικά το υψόμετρο Τα βαρομετρικά υψόμετρα, έχει παρατηρηθεί από πληρώματα αεροσκαφών, να έχουν (υπό ορισμένες συνθήκες) σημαντικές αποκλίσεις. Πάντα να παίρνεις την βαρομετρική πίεση από την περιοχή που πετάς από τον εκάστοτε ελεγκτή, η μετεωρολόγο. Αν έχεις Ραδιουψόμετρο, διασταύρωσε τις ενδείξεις. 8. Κέρδισε ύψος, αν χάσεις τον προσανατολισμό σου. Υπολόγισε διόπτευση και απόσταση από ραδιοβοηθήματα σε κάθε σκέλος της διαδρομής σου σε περίπτωση που χρειαστεί να ανέβεις για να ξαναβρείς τον προσανατολισμό σου. Αν δεν μπορείς να διατηρηθείς σε ασφαλή απόσταση πάνω από το έδαφος σε VMC συνθήκες ξεκίνα στροφή για 180 μοίρες αλλαγή πορείας αμέσως. 9. Έλεγξε τα Notams Κάποιες περιοχές ρίψης αλεξιπτωτιστών είναι δεσμευμένες για συνεχή χρήση, κάποιες όμως δεσμεύονται μόνο με NOTAM. Απόφευγε τα πεδία βολής εκτός εάν είσαι εσύ που εκτελείς τις βολές. 10. Άφησε τα ακροβατικά χαμηλού ύψους για τους Thunderbirds Παρά το γεγονός ότι εκπαιδεύονται σε μεγάλο ύψος για βδομάδες, κατεβαίνουν σταδιακά σε χαμηλά ύψη για να εκτελέσουν τους ελιγμούς τους. Η χαμηλή πτήση απαιτεί περισσότερη προσοχή σε λεπτομέρειες από την πτήση σε μεγαλύτερα ύψη. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ. Ο Επγός (Ι) Παναγιώτης Κωτσιάκης είναι Διοικητής Σμήνους στην 363 ΜΕΑ στην 120 ΠΕΑ. 17/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

20 Επιχειρήσεις Αρχηγός Σχηματισμού Στο ύψος των περιστάσεων του Ασμχου (Ι) Απ. Δουκέλλη Αφιερώνεται στους νέους αρχηγούς σχηματισμού της 341 Μ, και κατ επέκταση, των υπολοίπων Πολεμικών Μοιρών της ΠΑ ηαρχική πρόθεση για πιστή μετάφραση ενός άρθρου από το περιοδικό της USAFE, «Air Scoop» πολύ γρήγορα αποδείχθηκε δυσκολότερη από την πρωτογενή πραγμάτευση του θέματος του πρωτότυπου άρθρου. Ο κυριότερος λόγος ήταν το ύφος του αρχικού λεκτικού. Ενός λεκτικού αντιπροσωπευτικού των πρακτικών και ηθών μιας άλλης αεροπορίας -παρότι η καλύτερη ΠΑ που έχει υπάρξει ποτέ σε σχέση με τον συνδυασμό του εξαιρετικού δείκτη Ασφαλείας Πτήσεων και Επιχειρησιακής Αποτελεσματικότητας, το οποίο θα αδικούσε αυτό καθ αυτό το περιεχόμενό του. Ως εκ τούτου, επιλέχθηκε η υιοθέτηση των κύριων σημείων του αρχικού κειμένου με την ευθύνη της ανάπτυξής τους από τον 18/ H ΠΤΗΣΗ - Φθινόπωρο 08

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR GROUND EVACUATION Ως μέλη της ΠΑ είναι πολλές οι φορές που θα ταξιδέψουμε με C-130 για υπηρεσιακούς ή μη λόγους. Άλλες φορές πάλι θα βρεθούμε στην θέση του επιβάτη σε κάποιο πολιτικό αεροσκάφος. Στα ταξίδια

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτή. Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου. Η σχέση. κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ

Εκπαιδευτή. Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου. Η σχέση. κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ Η σχέση Εκπαιδευτή & κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ των Ανθσγων (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών.

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών. Κυρίες και Κύριοι Κάθε χρόνο το τέλος του Οκτώβρη, σημαίνει για εμάς τους Πυροσβέστες, ότι άλλη μια αντιπυρική περίοδος έφτασε στο τέλος της και άλλη μια αποτίμηση της ξεκινάει. Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κίνδυνος - Ρίσκο Επιχειρησιακό Όφελος ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Αρχές δεκαετίας του 90 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ: Πληθώρα τυποποιημένων διαδικασιών,

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μεταξύ εκπαιδευτή αέρος και εκπαιδευόμενου

Η σχέση μεταξύ εκπαιδευτή αέρος και εκπαιδευόμενου Η σχέση μεταξύ εκπαιδευτή αέρος και εκπαιδευόμενου γίας. Σκοπός της σύγκρισης των απαντήσεων εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων ήταν να διαπιστωθεί αν υπάρχει σημαντική διαφορά στις απαντήσεις. Προφανώς στο

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί, Στρατεύσιμο και Πολιτικό Προσωπικό της Τακτικής Αεροπορίας, Σε εκτέλεση σχετικής απόφασης του ΚΥΣΕΑ αναλαμβάνω σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Αεροπλοΐα- Ανάγκες Αεροσκαφών σε καύσιμα

Τίτλος: Αεροπλοΐα- Ανάγκες Αεροσκαφών σε καύσιμα Τίτλος: Αεροπλοΐα- Ανάγκες Αεροσκαφών σε καύσιμα Θέματα: ποσοστά, μοντελοποίηση, ταχύτητα, απόσταση, χρόνος, μάζα, πυκνότητα Διάρκεια: 90 λεπτά Ηλικία: 13-14 Διαφοροποίηση: Ανώτερο επίπεδο: αντίσταση αέρα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Precautionary Landings

Precautionary Landings Προσγειώσου και Ζήσε!!! Πρόσφατα η οργάνωση Helicopter Association International (HAI), εκπόνησε ένα πρόγραμμα με την ονομασία Land and Live. Το παρόν φυλλάδιο της IHST, με τίτλο δηλαδή άμεση κανονική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου

Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου Είναι γεγονός ότι οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα καταστροφικό φαινόμενο το οποίο τουλάχιστον για την περιοχή της Μεσογείου παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ

EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ EJECT! ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΡΑ Όταν συμβεί ένα μείζον αεροπορικό ατύχημα στην Πολεμική Αεροπορία συγκεντρώνεται μια ομάδα ειδικών η οποία διερευνά κάθε πιθανό παράγοντα, γεγονός ή ακολουθία γεγονότων τα

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

Gerards Papadakis Soccer Academy

Gerards Papadakis Soccer Academy Παιδί Τεχνική Στόχος Gerards Papadakis Soccer Academy ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΕ ΤΙ ΩΦΕΛΕΙ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Τεχνική είναι η ικανότητα του παίκτη να μπορεί να ελέγχει την μπάλα και το σώμα του κάτω από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Risk Assessment

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Risk Assessment ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Risk Assessment Η ανάλυση και η διαχείριση του κινδύνου (Risk Assessment) μπορεί να είναι απλό καθήκον για την διαχείριση μιας κρίσης. Η διαδικασία είναι απλή Aρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ (ΒΙΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΠΟΛΛΩΝ ΩΡΩΝ ΠΤΗΣΗΣ.) Από τον Jim Trusty. Δημοσιευμένο στο

ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ (ΒΙΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΠΟΛΛΩΝ ΩΡΩΝ ΠΤΗΣΗΣ.) Από τον Jim Trusty. Δημοσιευμένο στο ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΛΑΘΗ (ΒΙΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΠΟΛΛΩΝ ΩΡΩΝ ΠΤΗΣΗΣ.) Από τον Jim Trusty. Δημοσιευμένο στο http://www.bestaviation.net/art_mistakes_experience_with_high_time_pilots.asp ΔΙΑΣΚΕΥΗ - ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΣΚΟΠΟΣ-ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΑΡΧΕΣ ΑΠΕ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΕΑΠΕ ΣΤΟΧΟΙ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΟΣ-ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΑΡΧΕΣ ΑΠΕ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΕΑΠΕ ΣΤΟΧΟΙ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΟΣ Η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Αξιολόγηση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Τι γνωρίζουν οι μαθητές; (Pellegrino, Chudowsky) Σε ποιο βαθμό; Τι δεν μάθανε; Βάσει ενδείξεων Τι λένε Τι κάνουν Βοηθά να δούμε αν πετύχαμε

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα,

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Η σημερινή τελετή του τέλους της σχολικής σας διαδρομής είναι ταυτόχρονα και η αρχή ενός νέου ελπιδοφόρου δρόμου

Διαβάστε περισσότερα

Human Factors Analysis and Classification System - HFACS Πτητικό έργο

Human Factors Analysis and Classification System - HFACS Πτητικό έργο Ημερίδα Ασφάλειας Πτήσεων Γενικό Επιτελείο Στρατού Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Human Factors Analysis and Classification System - HFACS Πτητικό έργο Λουκία Λουκοπούλου, Ph.D.

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Εστιάζει σε δυο σημεία του ρόλου του ΣΕΠ στο ΑΠΚΥ: 1) ως εκπαιδευτή ενηλίκων, δεδομένου ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται αποτελείται κατά αποκλειστικότητα από ενήλικους εκπαιδευόμενους. 2) ως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος EIΣΑΓΩΓΗ «Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος Η ηγεσία και η άσκησή της η έννοιά της και το σύνολο των συμπεριφορών που τη συνθέτουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ. Από τον George Tilton. Απόδοση από τον ΣΤΕΦΑΝΟ ΑΤΣΑΛΟ.

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ. Από τον George Tilton. Απόδοση από τον ΣΤΕΦΑΝΟ ΑΤΣΑΛΟ. ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Από τον George Tilton https://www.faasafety.gov/files/gslac/library/documents/2008/nov/29705/nuts%20and%20b olts%2007-03.pdf Απόδοση από τον ΣΤΕΦΑΝΟ ΑΤΣΑΛΟ Army Aviator http://armyaviation.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η εύρεση η αξιολόγηση και η χρήση της πληροφορίας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην εξέλιξη του Συνεργείου.

Η εύρεση η αξιολόγηση και η χρήση της πληροφορίας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην εξέλιξη του Συνεργείου. Η εύρεση η αξιολόγηση και η χρήση της πληροφορίας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην εξέλιξη του Συνεργείου. Η αναγκαιότητα για εξειδικευμένη πληροφόρηση είναι αδιαμφισβήτητη, γιατί τίποτα δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 2 3 Η επικοινωνία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη ζωή των ανθρώπων. Επικοινωνία Επικοινωνία Η αποτελεσματικότητα ομάδων και επιχειρήσεων στηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αεροπορικής Ασφάλειας

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αεροπορικής Ασφάλειας ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.12.2015 COM(2015) 599 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αεροπορικής Ασφάλειας EL EL 1. Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal)

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ορισμός Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας Ασημίνα Κοντογεωργίου 2010-2011 2 Εκπαιδευτικές Τεχνικές 3 Εμπλουτισμένη Εισήγηση: Γιατί την επιλέγουμε; Ο εκπαιδευτής νιώθει την ανάγκη να παρουσιάσει τις προσωπικές του

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα ΕΝΤΟΛΕΣ χρησιμοποιηθούν παρακάτω στα παραδείγματα Βάζοντας την εντολή αυτή σε οποιοδήποτε αντικείμενο μπορούμε να αλλάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: 07 Μαρτίου, 2013 2 0

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Managers & Leaders. Managers & Leaders

Managers & Leaders. Managers & Leaders είναι διαφορετικοί? Οι ηγέτες των επιχειρήσεων έχουν περισσότερα κοινά µε τους καλλιτέχνες παρά µε τους Managers.. 1 Αντιµετώπιση της πολυπλοκότητας SHIP Αντιµετώπιση της αλλαγής Λήψηαπόφασης : τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Εποικοδομητική κριτική

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Εποικοδομητική κριτική 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Εποικοδομητική κριτική Εποικοδομητική κριτική Γενική περιγραφή της ενότητας: Όταν εργάζεστε με άλλους, πολλές φορές υπάρχουν καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Περιεχόμενα. Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών. Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας. Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας. Συζητήσεις Ασφάλειας

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Περιεχόμενα. Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών. Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας. Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας. Συζητήσεις Ασφάλειας 1 Περιεχόμενα Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας Συζητήσεις Ασφάλειας Χρυσοί Κανόνες Βραβεία Ασφάλειας Στατιστικά στοιχεία Εργαζόμενοι σε προσωρινή

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διοικητική Επιστήμη Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SAFE FROM HARM Αναγκαιότητα Στόχοι Αποτελέσματα Αμαλία Δρουσιώτου ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΣΤΕ ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΜΑ; Ο Προσκοπισμός δημιουργεί ένα θετικό περιβάλλον ανάπτυξης της προσωπικότητας των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Επιτήρηση οδικής ασφάλειας

Επιτήρηση οδικής ασφάλειας Επιτήρηση οδικής ασφάλειας «Πρώτη Προτεραιότητα: Οδική Ασφάλεια» Κρήτη, 9-18 Νοεμβρίου 2013 Γιώργος Γιαννής, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Αλεξάνδρα Λαΐου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΜΠ Πέτρος Ευγενικός, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο

Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο ΕΤΗΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 13 Σύνοψη των κυριότερων σημείων Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις NDI Training & Consulting 1 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στον σημερινό πολύπλοκο και γεμάτο προκλήσεις κόσμο στον οποίο ζούμε, οι εταιρίες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Έκδοση : 3 η Περίοδος Ιούλιος Σεπτ. 13. Περιεχόμενα. Μήνυμα Λειτουργού Υγείας & Ασφάλειας. Γενική Επισκευή ΜΗΔΕΝ ΑΤΥΧΗΜΑ

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Έκδοση : 3 η Περίοδος Ιούλιος Σεπτ. 13. Περιεχόμενα. Μήνυμα Λειτουργού Υγείας & Ασφάλειας. Γενική Επισκευή ΜΗΔΕΝ ΑΤΥΧΗΜΑ Περιεχόμενα Μήνυμα Λειτουργού Υγείας & Ασφάλειας Γενική Επισκευή ΜΗΔΕΝ ΑΤΥΧΗΜΑ Ακαδημία Ταλέντων Συμβολή στη Γενική Επισκευή Βραβεία Ασφάλειας & Υγείας Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ασφάλειας & Υγείας 21-25 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα