Α ν α σ κ ό π η σ η. Περίληψη. Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Α ν α σ κ ό π η σ η. Περίληψη. Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β"

Transcript

1 Α ν α σ κ ό π η σ η Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β Α. Χατζηγιάννη Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο, Ιπποκράτειο ΓΝΑ, Αθήνα Περίληψη 23 Ο ποσοτικός προσδιορισμός του αντιγόνου επιφανείας (HBsAg) του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV) σε ορό ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, είχε στο παρελθόν επιχειρηθεί με τιτλοποίηση μέσω διαδοχικών αραιώσεων. Η εξέταση αυτή όμως δεν είχε βρει κλινική εφαρμογή λόγω της δυσκολίας της και της ταυτόχρονης ανάπτυξης της μοριακής διαγνωστικής και της μέτρησης του HBV DNA. Σήμερα, η μέτρηση του HBsAg πραγματοποιείται πλέον στο κλινικό εργαστήριο με απλές αυτοματοποιημένες μεθόδους. Την τελευταία δεκαετία έχει δημοσιευθεί στη διεθνή βιβλιογραφία μια πληθώρα, αναδρομικών κυρίως μελετών, που αφορούν τη μέτρηση του HBsAg στον ορό με τη νέα μεθοδολογία. Tα επίπεδα του HBsAg έχουν αξιολογηθεί στα 4 κύρια στάδια της φυσικής πορείας της λοίμωξης όπου φαίνεται ότι διαφέρουν ανάλογα με το γονότυπο του ιού. Η μέτρηση του HBsAg φαίνεται να βοηθάει κυρίως στην ασφαλή διάγνωση της ανενεργού φορίας του ιού. Πολύ χαμηλά επίπεδα HBsAg σε ανενεργούς φορείς της λοίμωξης σχετίζονται με αυτόματη απώλεια του αντιγόνου. Επίσης, τα ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

2 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ επίπεδα του HBsAg έχουν συσχετισθεί με δείκτες αναπαραγωγής του HBV, όπως το HBV DNA στον ορό και το cccdna στο ήπαρ, και έχουν μελετηθεί ως προγνωστικοί δείκτες διατηρούμενης απόκρισης σε θεραπεία και ακόλουθης HBsAg κάθαρσης. Σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β, HBeAg θετικούς ή αρνητικούς, η συγκέντρωσή του προ της θεραπείας και η μείωσή του κατά τη θεραπευτική αγωγή με ιντερφερόνη βοηθά στην πρόβλεψη της μακροχρόνιας μεταθεραπευτικής απόκρισης και της πιθανότητας κάθαρσής του από τον ορό. Στη θεραπεία με νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα, η αξία της μέτρησης του HBsAg δεν έχει επιβεβαιωθεί και μελετάται ως δείκτης διακοπής μακροχρόνιας επιτυχούς θεραπείας κυρίως στη HBeAg αρνητική ηπατίτιδα. Λέξεις κλειδιά HBsAg, HBV, χρόνια ηπατίτιδα Β Υπεύθυνος αλληλογραφίας Αιμιλία Χατζηγιάννη Εργαστήριο Β Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής ΓΝΑ Ιπποκράτειο Έβρου 63-67, Αθήνα Τηλ.: Εισαγωγή O ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι ένας DNA ιός, που προκαλεί οξεία και χρόνια ηπατίτιδα στον άνθρωπο και αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Στην Ελλάδα, η χρόνια HBV λοίμωξη υπολογίζεται ότι αφορά το 2% - 3% του πληθυσμού ενώ η συχνότητά της είναι αυξημένη μεταξύ των οικονομικών μεταναστών. Οι ορολογικές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και παρακολούθηση της χρόνιας HBV λοίμωξης περιλαμβάνουν: 1) Το αντιγόνο επιφανείας του ιού (HBsAg) και το αντίσωμά του (anti- HBs) 2) Το αντίσωμα έναντι του πυρηνικού αντιγόνου τάξης IgM και IgG (IgM ή IgG anti-hbc) και 3) Το αντιγόνο e (HBeAg) και το αντίσωμά του (anti-hbe). Το HBsAg αποτελεί τον πιο ευαίσθητο δείκτη για τη διάγνωση της χρόνιας HBV λοίμωξης (πίνακας 1). 1 Στα σύγχρονα εργαστήρια ανιχνεύεται με ανοσοενζυμικές μεθόδους μεγάλης ειδικότητας και ευαισθησίας με όριο ανίχνευσης μικρότερο από 0,013 IU/mL. Επιπρόσθετα, για την ανίχνευση πιθανών μεταλλαγών στο HBsAg, προτιμούνται δοκιμασίες που περιέχουν πολλαπλά μονοκλωνικά αντισώματα στη αρχική φάση δέσμευσης της πρωτεΐνης. 2 Οι δοκιμασίες ανίχνευσης HBsAg είναι ποιοτικές ενώ ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg σε όρο ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, αποτελεί μια ξεχωριστή εξέταση η οποία είναι εμπορικά διαθέσιμη την τελευταία δεκαετία. Πίνακας 1 Αξιολόγηση ορολογικών εξετάσεων HBsAg Anti-HBc IgM Anti-HBc Anti-HBs Αξιολόγηση Αρνητικό Αρνητικό Αρνητικό Χωρίς έκθεση στον ιό Αρνητικό Θετικό Θετικό Παλαιά αποδραμούσα λοίμωξη Αρνητικό Αρνητικό Θετικό Εμβολιασμός Θετικό Θετικό Αρνητικό Αρνητικό Χρόνια HBV λοίμωξη Θετικό Θετικό Θετικό Αρνητικό Οξεία HBV λοίμωξη Αρνητικό Θετικό Αρνητικό Ασαφές: 1. Παλαιά αποδραμούσα λοίμωξη 2. Ψευδώς θετικό 3. Χρόνια λοίμωξη 4. Οξεία λοίμωξη στη φάση αποδρομής VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

3 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Ποσοτική μέτρηση του HBsAg, με τιτλοποίηση μετά από διαδοχικές αραιώσεις του ορού ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, είχε επιχειρηθεί από τη δεκαετία του Στις μελέτες της εποχής εκείνης, ο τίτλος του HBsAg συσχετίσθηκε με τη παρουσία του αντιγόνου e του ιού (HBeAg) που θεωρείτο δείκτης της μολυσματικότητάς του. 3 Οι τίτλοι του HBsAg χρησιμοποιήθηκαν σε αρχικές μελέτες θεραπείας με ιντερφερόνη (IFN), όμως γρήγορα, με την ανάπτυξη μοριακών μεθόδων μέτρησης του ιικού φορτίου, η τιτλοποίηση του HBsAg εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε με τον ποσοτικό προσδιορισμό του HBV DNA στον ορό ή πλάσμα των ασθενών. 4,5 Ωστόσο, σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β (ΧΗΒ), η μείωση των επιπέδων του HBV DNA υπό θεραπεία με IFN, δε φάνηκε να αποτελεί αξιόπιστο δείκτη για τη μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση, μετά τη διακοπή της αγωγής. 6,7 Αργότερα, ξεκίνησε η χρήση νουκλεοσ(τ)ιδικών αναλόγων (NAs), με εξαιρετικά αποτελέσματα στην καταστολή της αναπαραγωγής του HBV κατά τη διάρκεια της αγωγής αλλά απογοητευτικά αποτελέσματα μετά τη διακοπή τους, όσον αφορά τη διατηρούμενη ιολογική απόκριση (sustained virological response - SVR) και την κάθαρση του HBsAg, κυρίως στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ. 7,8 Η δε ιντερφερόνη, μετά από πεγκυλίωση του μορίου της (pegifn), επανήλθε στη θεραπεία της ΧΗΒ και μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν την υπεροχή της στην πλήρη μεταθεραπευτική απόκριση και κάθαρση του HBsAg, σε σχέση με σχήματα ορισμένης χρονικής διάρκειας χορήγησης NAs Σε αυτά τα πλαίσια, μετά την ανάπτυξη αυτοματοποιημένης και ευαίσθητης μεθοδολογίας, 15,16 αξιολογήθηκαν αρχικά τα επίπεδα του HBsAg ως πιθανοί προγνωστικοί παράγοντες διατηρούμενης απόκρισης και ακόλουθης απώλειας του HBsAg μετά από θεραπευτική αγωγή, σε αναδρομικές κυρίως μελέτες. Σε μια αρχική Ελληνική μελέτη 17 φάνηκε ότι οι τιμές του HBsAg μειώνονται γρήγορα υπό αγωγή με κλασσική IFN σε αντίθεση με την αγωγή με το νουκλεοσ(τ)ιδικό ανάλογο λαμιβουδίνη (LAM) και ότι η μείωση των επιπέδων του HBsAg κατά τη θεραπεία με IFN αποτελεί και δείκτη ακόλουθης κάθαρσης του αντιγόνου επιφανείας. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώθηκε σε αρκετές μελέτες παγκοσμίως. 9,18-23 Την τελευταία πενταετία δε, έχει δημοσιευθεί μια πληθώρα μελετών που αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό του HBsAg σε σχέση με τη φυσική πορεία, την πρόγνωση και τη θεραπεία της χρόνιας HBV λοίμωξης. Παραγωγή HBsAg Η πρωτεΐνη HBsAg η οποία ανιχνεύεται στον ορό των ασθενών με HBV λοίμωξη αποτελεί το περίβλημα (φάκελο) των 42-nm διαμέτρου ιικών HBV σωματίων (Dane particles) καθώς και το συστατικό κενών πυρηνοκαψιδίου σωματίων (empty subviral particles - SVPs) που κυκλοφορούν με τη μορφή ινιδίων (διαφόρου μήκους και 22 nm διαμέτρου) ή σφαιριδίων (διαμέτρου 25 nm). Τα SVPs εκκρίνονται από τα μολυσμένα ηπατοκύτταρα σε περίσσεια ( φορές) σε σχέση με τα πλήρη ιικά σωμάτια. 24 Περιέχουν δε και τις 3 μορφές τη πρωτεΐνης του φακέλου, την L, M και S που έχουν κοινό C άκρο. Η M πρωτεΐνη περιέχει επιπλέον της S την pre-s2 περιοχή και η L περιέχει επιπλέον της Μ και την pre-s1 περιοχή (εικόνα 1). Το HBsAg παράγεται κυρίως αλλά όχι μόνο, από τη μεταγραφή και μετάφραση γονιδίων του κλειστού κυκλικού cccdna που συντίθεται στα ηπατοκύτταρα από το HBV DNA του ιού και αποτελεί τη μήτρα για την αναπαραγωγή του Εικόνα 1 Σύνθεση 3 διαφορετικών σε μήκος HBsAg πρωτεϊνών ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

4 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 26 Αρκετές μελέτες έχουν δείξει να υπάρχει καλή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων του HBsAg και του HBV DNA στον ορό, κυρίως σε HBeAg-θετικούς ασθενείς. 9,17,19,26-29 Επίσης, τα επίπεδα του HBsAg στον ορό φάνηκε να σχετίζονται με το ολικό ενδοηπατικό HBV DNA όπως και με το cccdna Η παρατήρηση αυτή είχε μεγάλη κλινική σημασία κυρίως στην αντιική αγωγή της χρόνιας ηπατίτιδας Β όπου τα επίπεδα ιαιμίας δεν σχετίζονται πάντα με το ενδοηπατικό HBV DNA. Έτσι αρχικά θεωρήθηκε ότι τα επίπεδα του HBsAg στον ορό μπορεί να αντιπροσωπεύουν ένα δείκτη του αριθμού των μολυσμένων ηπατοκυττάρων που παράγουν ιικές πρωτεΐνες και έμμεσα της ποσότητας του cccdna στο ήπαρ. 33 Όμως, μετά από περισσότερες μελέτες, έγινε φανερό ότι λόγω της πολυπλοκότητας των μηχανισμών σύνθεσης HBsAg, ο ποσοτικός του προσδιορισμός στον ορό δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της ενδοηπατικής αναπαραγωγής του ιού Πράγματι, το HBsAg παράγεται στο ήπαρ μέσω διαφορετικών οδών: α) Με τη μετάφραση 2 mrnas που μεταγράφονται από το cccdna του HBV: το pre-s1 και pres-2/s mrna, το πρώτο κωδικογράφει τη μεγαλύτερη σε μήκος (L) πρωτεΐνη και το δεύτερο τη μεσαίου μεγέθους (M) και τη μικρή (S) πρωτεΐνη επιφανείας του ιού (εικόνα 1). 36 Παραγωγή πρωτεϊνών HBsAg με το μηχανισμό αυτό γίνεται τόσο κατά την αναπαραγωγή του ιού όσο και όταν αυτή έχει κατασταλεί με αντιική θεραπεία β) Με τη μετάφραση HBV DNA αλληλουχιών που έχουν ενσωματωθεί στο γονιδίωμα των ηπατοκυττάρων. 33,39 Ο μηχανισμός αυτός είναι ανεξάρτητος από την αναπαραγωγή του ιού και το cccdna. Συνεπώς η σύνθεση των πρωτεϊνών του φακέλου του ιού (εικόνα 2) μπορεί να είναι ανεξάρτητη της αναπαραγωγής του και επομένως τα επίπεδα της HBsAg πρωτεΐνης δεν καθρεφτίζουν απαραίτητα το βαθμό πολλαπλασιασμού του HBV. Επιπρόσθετα, όπως έχει δειχθεί σε κυτταρικές σειρές με ενσωματωμένο HBV-DNA από ηπατοκυτταρικό καρκίνο ανθρώπου, η IFN-α και γ όπως και ο TNF (με ή χωρίς LAM), καταστέλλουν την παραγωγή HBsAg. 40,41 Συνεπώς, η μείωση των επιπέδων του HBsAg δεν σημαίνει και μείωση των λοιμογόνων ιικών σωματίων. Επίσης οι τεχνικές μέτρησης του HBsAg δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την πρωτεΐνη που καλύπτει τα λοιμογόνα ιικά σωμάτια από αυτή που σχηματίζει τα SVPs τα οποία παράγονται σε μεγάλη περίσσεια. Για τους παραπάνω λόγους, το 2011, προτάθηκε από μια ομάδα ειδικών επιστημόνων ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων του HBsAg στον ορό να χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη σε συνδυασμό με το HBV-DNA και να μην το υποκαθιστά. 42 Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις για τη χρήση του ποσοτικού προσδιορισμού του HBsAg, η εξέταση αυτή χρησιμοποιείται ευρέως τα τελευταία χρόνια από τους Κλινικούς Ηπατολόγους και φαίνεται ότι αποτελεί ένα πολύτιμο και οικονομικό, συμπληρωματικό εργαλείο στην παρακολούθηση των HBeAg θετικών και αρνητικών ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β, κυρίως στην πρόγνωση της διατηρούμενης απόκρισης στη θεραπεία και ως δείκτης ακόλουθης κάθαρσης του αντιγόνου επιφανείας Εικόνα 2 Παραγωγή HBsAg στο μολυσμένο από τον HBV ηπατοκύτταρο VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

5 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Μέθοδοι μέτρησης HBsAg στον ορό Στο κλινικό εργαστήριο ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg γίνεται με αυτοματοποιημένες ανοσοενζυμικές μεθόδους που περιγράφονται στον πίνακα 2. Η πρώτη εμπορικά διαθέσιμη και πιστοποιημένη εξέταση είναι η μέθοδος Architect HBsAg QT (Abbott Laboratories) με την οποία έγιναν και οι πρώτες μεγάλες μελέτες. 47 Η μέθοδος Elecsys HBsAg II Quant (Roche Diagnostics) είναι διαθέσιμη από το και έχει από τότε ευρέως αξιολογηθεί και χρησιμοποιηθεί κλινικά. Η LIAISON XL murex HBsAg Quant assay (DiaSorin) έχει πρόσφατα αναπτυχθεί και η βιβλιογραφία που την αφορά είναι περιορισμένη. 48 Η ευαισθησία των παραπάνω εξετάσεων είναι IU/ml σε αναραίωτα δείγματα. Στην πράξη, στην πλειονότητα των δειγμάτων, απαιτείται αραίωση πριν την εξέταση για να είναι το αποτέλεσμα εντός του εύρους μέτρησης. Στην Elecsys HBsAg II Quant η αραίωση των δειγμάτων (1:100 ή 1:400) είναι αυτοματοποιημένη στον αναλυτή. Στον Architect δημιουργήθηκε τελευταία ένα καινούργιο αρχείο για τη δυνατότητα χρήσης αυτόματης αραίωσης. Στη μέθοδο LIAISON η αραίωση είναι επίσης αυτοματοποιημένη. Η ακρίβεια και η επαναληψιμότητα των μεθόδων μέτρησης του HBsAg είναι κλινικά αποδεκτή με μέσο CV< 10%, όμως σε δείγματα με χαμηλό τίτλο οι διαφορές μεταξύ των μετρήσεων είναι μεγαλύτερες. Η συσχέτιση μεταξύ του Architect και Elecsys είναι καλή με υψηλό συντελεστή συσχέτισης (r = 0.96) για όλους τους HBV γονότυπους (r = ) και για μεταλλαγμένα YMDD στελέχη του ιού (r = 0.94), ενώ διαφορές μεγαλύτερες της τάξης των 0.5 log10 IU/ml βρίσκονται στο 6% των περιπτώσεων. 49,50 Η συσχέτιση μεταξύ του Architect και LIASON σε πρόσφατη μελέτη σε ασθενείς κυρίως με HBV γονότυπο D, έδειξε επίσης να είναι καλή (r = 0.95). 48 Διαφορές έχουν παρατηρηθεί στη μέτρηση δειγμάτων με in vitro μεταλλαγμένο στην περιοχή του HBsAg ιό, με τη μεταλλαγή T123A να υποεκτιμάται από τον Architect και τις P142S, P142L και από το G145K Elecsys. 51 Στις περισσότερες μελέτες σε κλινικά δείγματα το Elecsys έδινε υψηλότερες τιμές HBsAg από το Architect (διαφορά log10 IU/ml), αλλά σε κάποιες μελέτες οι τίτλοι του HBsAg στο Elecsys ήταν 0.8 συστηματικά χαμηλότεροι από αυτούς του Architect. 52,53 Σε Έλληνες ασθενείς, στους οποίους η HBV λοίμωξη οφείλεται κυρίως στο γονότυπο D του ιού, το Elecsys φαίνεται να δίνει χαμηλότερες τιμές από το Architect. 53 Επίσης, σε μια μελέτη σύγκρισης μεταξύ του Architect και LIAISON, το Architect φάνηκε να δίνει συστηματικά υψηλότερες τιμές. 48 Τα αντιφατικά αυτά αποτελέσματα πιθανώς να οφείλονται σε διαφορές στον HBV γονότυπο στον οποίο οφείλεται η λοίμωξη των υπό μελέτη ασθενών, καθώς και σε διαφορετική πρακτική από το εκάστοτε εργαστήριο όσον αφορά τις αραιώσεις των ορών. Λόγω των διαφορών που έχουν παρατηρηθεί στη μέτρηση του HBsAg είναι φανερό ότι στην παρακολούθηση των ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ίδια πάντα μέθοδος, για την αποφυγή λαθών στην κλινική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. 53,54 Τα επίπεδα του HBsAg στη φυσική πορεία της χρόνιας HBV λοίμωξης Η χρόνια HBV λοίμωξη χαρακτηρίζεται από 4 κύριες φάσεις και δεν συνεπάγεται αυτόματα χρόνια ηπατική φλεγμονή (χρόνια ηπατίτιδα). Η φυσική της πορεία εξαρτάται από παράγοντες του ξενιστή (ηλικία, φύλο, ανοσολογική κατάσταση), αλλά και του ιού (ενεργός πολλαπλασιασμός, μεταλλαγές) και διακρίνεται σε 4 κύριες φάσεις: α) ανοσολογική ανοχή β) ανοσολογική κάθαρση ή HBeAg-θετική χρόνια ηπατίτιδα Β γ) ανενεργός HBeAg-αρνητική φορεία δ) HBeAg-αρνητική φάση ανοσολογικής επανενεργοποίησης ή HBeAgαρνητική χρόνια ηπατίτιδα Β. 27 Πίνακας 2 Χαρακτηριστικά Μεθόδων Αυτοματοποιημένου Ποσοτικού Προσδιορισμού HBsAg Architect QT ElecsysHBsAg II Quant LIAISON XL murex HBsAg Quant (Abbott Laboratories) (Roche Diagnostics) (DiaSorin) Εύρος Μέτρησης Αναραίωτο Δείγμα IU/mL IU/mL IU/mL Αραίωση Χειροκίνητη έως 1:999 Αυτόματη 1:100 ή 1:400 (υποχρεωτικά) Αυτόματη 1:400 Αυτόματη 1:500 (επιλεκτικά) Χειροκίνητη > 1:100 (προτεινόμενη) ή >1:400 Τελικό Εύρος ,000 IU/mL 0.05 >52,000 IU/mL >60,000 IU/mL Μέτρησης (IU/mL) ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

6 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 28 Μέτρηση του HBsAg στον ορό έχει πραγματοποιηθεί και μελετηθεί σε όλες τις φάσεις της χρόνιας HBV λοίμωξης. 33,55-60 Σε όλες τις μελέτες έχει φανεί ότι οι τιμές του HBsAg διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο της λοίμωξης (εικόνα 3) με τις πιο υψηλές τιμές στη φάση της ανοσολογικής ανοχής (ΗΒsAg >4.5 log10 IU/ml) και με ελάχιστη ετήσια μείωση στη διάρκειά της. Η μέση συγκέντρωση του HBsAg στον ορό παρουσιάζει μια μικρή μείωση στη φάση της ανοσολογικής κάθαρσης ( log IU/ml) χωρίς όμως αυτή να βοηθά σημαντικά στη διαφοροποίηση των ασθενών με επιμένουσα χρόνια ενεργό ηπατίτιδα από εκείνους που θα παρουσιάσουν οροαναστροφή του HBeAg χωρίς θεραπευτική παρέμβαση. Τα επίπεδα του HBsAg παρουσιάζουν περαιτέρω μείωση μετά την οροαναστροφή του HBeAg και βρίσκονται στα πιο χαμηλά επίπεδα στο στάδιο της ανενεργού φορίας του ιού ( log IU/ml). Υψηλότερες τιμές του HBsAg ανιχνεύονται σε φορείς με ενεργοποίηση του HBV και σε ασθενείς με HBeAg-αρνητική χρόνια ηπατίτιδα ( log IU/ml). 60,61 Παρότι γενικά τα επίπεδα του HBsAg παρουσιάζουν διαφορές στη φυσική πορεία της χρόνιας λοίμωξης, φαίνεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα επίπεδα του HBV DNA, την ηλικία και το φύλο του ασθενή, την εθνικότητα, τον τόπο διαμονής, τον γονότυπο του HBV κ.α. Σημαντικές διαφορές στη μέση τιμή του HBsAg έχουν παρατηρηθεί σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές (π.χ. μεταξύ Ευρώπης και Ασίας) οι οποίες έχουν αποδοθεί στη γεωγραφική κατανομή των HBV γονοτύπων. Η έκφραση του HBsAg φαίνεται να είναι η μέγιστη για τον HBV γονότυπο A και η ελάχιστη για το γονότυπο D. 9,10 Ακόμη, σε HBeAg-θετικούς ασθενείς από την Κίνα με χρόνια HBV λοίμωξη, μεταλλαγές στο βασικό πυρηνικό εκκινητή (basal core promoter mutations) A1762T/ G1764A βρέθηκαν να σχετίζονται με το γονότυπο C και χαμηλά επίπεδα HBsAg στον ορό. 62 Επίσης, οι φάσεις της λοίμωξης δε αποτελούν ένα μονόδρομο σε σειρά εμφάνισης αλλά ένα πολύπλοκο μονοπάτι που μπορεί να εξελιχθεί με διαφορετικό τρόπο σε κάθε ασθενή. Τυπικό παράδειγμα αποτελεί η HBeAg-αρνητική φάση ανοσολογικής διέγερσης η οποία εμφανίζεται είτε μετά την HBeAg-θετική φάση είτε μετά από μια περίοδο ανενεργού HBeAg-αρνητικής φορίας. 7 Συνεπώς τα επίπεδα του HBsAg δεν είναι δυνατό να αποτελέσουν αξιόπιστο δείκτη πρόβλεψης της εξέλιξης της φυσικής πορείας της χρόνιας ηπατίτιδας Β. Από την άλλη πλευρά, σε ασθενείς με χρόνια HBV λοίμωξη στο στάδιο της ανενεργού φορίας η διάγνωση φαίνεται να μπορεί να γίνει με ακρίβεια με το συνδυασμό της μέτρησης των επιπέδων του HBsAg και του HBV DNA σε ένα μόνο δείγμα, λαμβάνοντας υπόψη το γονότυπο του ιού. Αυτό επιτρέπει την ασφαλή και έγκαιρη διάκριση μεταξύ των ανενεργών φορέων και των ασθενών με χρόνια HBeAg αρνητική ηπατίτιδα με κυμαινόμενες αμινοτρανφεράσες και χαμηλά επίπεδα HBV DNA. 61,63 Επίσης στη φυσική πορεία της νόσου ένας αριθμός ασθενών εμφανίζει αυτόματη κάθαρση του HBsAg και μερικές φορές και οροαναστροφή με Εικόνα 3 Μέση τιμή HBsAg στις 4 κύριες φάσεις της χρόνιας HBV λοίμωξης. Σύγκριση με μεταβολές στα επίπεδα του HBV DNA και της ALT αμινοτρανσψεράσης VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

7 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg ανάπτυξη anti-hbs. Η πιθανότητα HBsAg κάθαρσης είναι μεγαλύτερη όταν η πρωτεΐνη επιφανείας ανιχνεύεται σε χαμηλά επίπεδα. 64 Συνεπώς ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως δείκτης της επερχόμενης αυτόματης κάθαρσής του. Στα προτεινόμενα όρια HBsAg που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα κάθαρσης υπάρχουν διαφορές μεταξύ των μελετών αλλά φαίνεται να κυμαίνονται μεταξύ 50 και 200 IU/ml. 65 Αντίστροφα, επίπεδα HBsAg> 1000 IU/ml βρέθηκε να αποτελούν ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα ανάπτυξης ΗΚΚ σε ασθενείς με χαμηλές τιμές HBV DNA<2000 IU/ml. 66 Η επίδραση της θεραπευτικής αγωγής στα επίπεδα του HBsAg Η επίδραση της θεραπευτικής αγωγής στα επίπεδα του HBsAg έχει διερευνηθεί σε πολλές, κυρίως αναδρομικές, μελέτες. Η κινητική του HBsAg υπό διάφορα θεραπευτικά σχήματα συνεχίζεται να μελετάται για την κατανόηση του μηχανισμού της μείωσης των επιπέδων του και στις περιπτώσεις πλήρους απόκρισης και της κάθαρσής του. Η κινητική αυτή φαίνεται να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο θεραπείας (IFN-α ή NA), το γονότυπο του ιού και τον τύπο της ΧΗΒ (HBeAg-θετική ή HBeAg-αρνητική). Θεραπεία με IFN-α στην HBeAg-θετική ΧΗΒ Στη θεραπεία ορισμένης διάρκειας με IFN-α, με ή χωρίς τη συγχορήγηση ΝΑs, σε HBeAg- θετικούς ασθενείς, η τιμή του HBsAg σε συνδυασμό με τη μείωσή της υπό αγωγή φαίνεται να μπορούν να προβλέψουν με σχετικά μεγάλη πιθανότητα την μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση ή με απόκριση στη θεραπεία. 12,23,67,68 Τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη της θεραπείας βρέθηκαν να είναι υψηλότερα σε ασθενείς που παρουσίασαν στη συνέχεια HBeAg οροαναστροφή σε σχέση με τους μη αποκρινόμενους ασθενείς, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι στατιστικά σημαντική Τη 12η ή την 24η εβδομάδα θεραπείας τα επίπεδα του HBsAg ήταν χαμηλότερα στους αποκριθέντες ασθενείς και με όριο τις 1500 IU/ml η θετική προγνωστική τους αξία (PPV) για μακροχρόνια απόκριση ήταν 57 και 54%, αντιστοίχως με αρνητική προγνωστική αξία (NPV) >70%. 68,73 Αναλόγως του HBV γονοτύπου, η απουσία μείωσης του HBsAg τη 12 εβδομάδα θεραπείας είχε NPV για μακροχρόνια απόκριση μεταξύ 82 και 97%. 23 Η μείωση του ΗΒsAg ήταν μεγαλύτερη για τον γονότυπο Α του ιού (A > B > C > D) με σημαντική διαφορά μεταξύ γονοτύπων A/B και C/D. 23,74 Η υψηλότερη NPV για μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση βρέθηκε στο όριο των 20,000 IU/ml ΗΒsAg την εβδομάδα θεραπείας 12 ή ,73 Στηριζόμενοι στις παρατηρήσεις αυτές οι ερευνητές πρότειναν δύο κανόνες διακοπής της αγωγής με IFN στην HBeAg- θετική ΧΗΒ την 12η εβδομάδα θεραπείας: 1. απουσία μείωσης του HBsAg και 2. HBsAg >20,000 IU/ml. Οι κανόνες αυτοί είχαν μικρή ισχύ στην κλινική τους εφαρμογή και σε πρόσφατη ανάλυση 803 HBeAg-θετικών ασθενών που έλαβαν αγωγή με pegifn, ο κανόνας διακοπής που βασίζεται στην απουσία μείωσης του HBsAg συγκρίθηκε με έναν κανόνα πρόγνωσης που χρησιμοποιεί επίπεδα HBsAg <1500 και >20,000 IU/ml για την υψηλή και χαμηλή πιθανότητα απόκρισης στην αγωγή, αντιστοίχως. 75 Σε ασθενείς με HBsAg <1500 IU/ml τη 12η εβδομάδα θεραπείας, κάθαρση του HBeAg και HBV DNA <2000 IU/ml μετά το τέλος της θεραπείας επιτεύχθηκε στο 45% με σημαντικές διαφορές ανάλογα με τον HBV γονότυπο. Επίσης, το 14% των ασθενών που δεν παρουσίασαν μείωση του HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας, επέτυχαν απόκριση μετά το τέλος της αγωγής. Από την άλλη πλευρά, επίπεδα HBsAg >20,000 την 24η εβδομάδα θεραπείας είχαν NPV 99% και οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να διακόπτουν την αγωγή αφού η πιθανότητα απόκρισης είναι σχεδόν μηδενική. Σε άλλες μελέτες επίπεδα HBsAg >6000 IU/ml την 24η εβδομάδα θεραπείας με pegifn βρέθηκε να έχουν NPV >94% και ROC > ,72 Οι κανόνες διακοπής της θεραπείας με pegifn που βασίζονται στα επίπεδα του HBsAg αναμένεται ότι θα ελαττώσουν το κόστος χωρίς να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα της αγωγής. Θεραπεία με IFN-α στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ Η θεραπεία με IFN-α, τόσο με την κλασσική όσο και με την πεγκυλιωμένη IFN, σε ασθενείς με HBeAg-αρνητική ΧΗΒ οδηγεί σε μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων του HBsAg σε σύγκριση με τη θεραπεία με NAs. 17 Σε ασθενείς με SVR μετά το τέλος 12μηνης θεραπείας με ιντερφερόνη παρουσιάζεται περαιτέρω μείωση των επιπέδων ΗBsAg στον ορό η οποία έχει συσχετιστεί με τη διατηρούμενη ιολογική απόκριση και την ακόλουθη κάθαρση του HBsAg. 9,14,17 Η μείωση των επιπέδων HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας φαίνεται να έχει μικρή αξία στην πρόβλεψη της διατηρούμενης απόκρισης με ROC ,22 Από την άλλη πλευρά η απουσία μείωσης των επιπέδων HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας σε συνδυασμό με μικρή μεταβολή στα επίπεδα του HBV DNA (μείωση <2 log10) έχει υψηλή NPV (84-100%), με την υψηλότερη τιμή για το γονότυπο D του ιού. 22,76 Η μέτρηση του HBsAg ως εκ τούτου μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπως στην HBeAg θετική ΧΗΒ σε έναν κανόνα διακοπή της θεραπείας με ιντερφερόνη, ο οποίος έχει αξιολογηθεί κλινικά και 29 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

8 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 30 έχει αποδειχτεί εξαιρετικά αποτελεσματικός όταν χρησιμοποιείται στην απόφαση για αλλαγή θεραπευτικής στρατηγικής. 76,77 Επίσης, όπως στην HBeAg θετική ΧΗΒ, η κινητική του HBsAg στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ υπό θεραπεία με IFN διαφέρει ανάλογα με τον HBV γονότυπο. 10 Η μεγαλύτερη διαφορά στη μείωση του ΗΒsAg μεταξύ αποκριθέντων και μη αποκριθέντων ασθενών παρατηρείται στον HBV γονότυπο Α από την 12η στην 24η εβδομάδα θεραπείας, για τους γονότυπους B και D από την έναρξη στη 12η εβδομάδα θεραπείας ενώ για το γονότυπο C δεν έχει βρεθεί διαφορά στη μείωση του HBsAg. Ακόμη, τα επίπεδα του HBsAg στο τέλος της θεραπείας είναι προβλεπτικοί δείκτες απόκρισης σε διαφορετικά όρια ανάλογα με τον ΗΒV γονότυπο που κυμαίνονται από 50 έως 1000 IU/ml. Επιπροσθέτως, μείωση του HBsAg >1 log10 και HBsAg <10 IU/ml στο τέλος της θεραπείας φαίνεται να προβλέπουν όχι μόνο την απόκριση 3 χρόνια μετά το τέλος της αγωγής αλλά και την κάθαρση του HBsAg (52 vs 2%). 9 Θεραπεία με ΝΑs στην HBeAg-θετική ΧΗΒ Παρά τη δραματική μείωση των επιπέδων του HBV DNA κυρίως στην αρχική περίοδο χορήγησης ΝΑs στη ΧΗΒ, μετά από ένα έτος αγωγής δεν φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ μη ανιχνεύσιμου ΗBV DNA και μείωσης των επιπέδων HBsAg στον ορό η οποία είναι μικρή με μέση μείωση 0.2 log10 IU/ml. 78 Aν και οι ασθενείς με τη μεγαλύτερη μείωση στο ηπατικό HBV cccdna φαίνεται ότι έχουν και μεγαλύτερη μείωση στα επίπεδα ΗBsAg στον ορό, δεν βρέθηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ τους, τόσο στους HBeAg-θετικούς (r = 0.219, p = 0.082) όσο και στους HBeAg αρνητικούς ασθενείς (r = 0.175, p = 0.210). 78 Η δε μείωση των επιπέδων του HBsAg σε HBeAg-θετικούς ασθενείς σε θεραπεία με NAs φαίνεται ότι είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με αυτή που προκαλεί η θεραπεία με ιντερφερόνη. Ωστόσο τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη και κατά τη διάρκεια της αγωγής με NAs συσχετιστήκαν περισσότερο με την καταστολή της ιαιμίας και λιγότερο με την οροαναστροφή του HBeAg. 45,79,80 Σε ασθενείς με καταστολή της ιαιμίας υπό αγωγή με τελμπιβουδίνη, μείωση του HBsAg >1 log10 τον πρώτο χρόνο βρέθηκε να σχετίζεται με μεγαλύτερη πιθανότητα HBsAg κάθαρσης. 81 Επί πλέον, επίπεδα HBsAg <2 log10 IU/ml την 104η εβδομάδα θεραπείας με τελμπιβουδίνη ήταν προβλεπτικός δείκτης διατηρούμενης απόκρισης (HBV DNA <300 copies/ml, HBeAg οροαναστροφή, ALT στα όρια αναφοράς) 2 χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας (PPV 93% - NPV 100%). 82 Στην προηγούμενη μελέτη τα επίπεδα του HBsAg την 24η και 52η εβδομάδα θεραπείας βρέθηκαν να μειώνονται συστηματικά από την έναρξη της αγωγής μόνο σε ασθενείς οι οποίοι στη συνέχεια επέτυχαν διατηρούμενη απόκριση 2 χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας. Σε αναδρομική ανάλυση HBeAg-θετικών ασθενών οι οποίοι έλαβαν για πρώτη φορά θεραπεία, η χορήγηση εντεκαβίρης οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων HBsAg την 48η εβδομάδα σε εκείνους με επακόλουθη κάθαρση του ΗΒeAg ή του HBsAg και σε ασθενείς με HBV γονότυπο D ή A. 83 Συνεπώς, σε HBeAg-θετική ΧΗΒ τα επίπεδα του HBsAg και η μείωσή του κατά τη θεραπεία με NAs φαίνεται να συνδέονται με τη μακροχρόνια απόκριση στην αγωγή πιθανώς ανάλογα και με το γονότυπο του ιού. Θεραπεία με ΝΑs στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ Στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ, δε συνιστάται αγωγή περιορισμένης διάρκειας με ΝΑs διότι ενώ τα νεότερα πρώτης γραμμής ΝΑs καταστέλλουν την ιική αναπαραγωγή χωρίς την ανάπτυξη μεταλλαγμένων στελεχών με αντοχή στα αντιικά, μετά τη διακοπή τους εμφανίζεται ιική διαφυγή. Τα επίπεδα του HBsAg έχουν μελετηθεί στην μακροχρόνια θεραπεία με ΝAs με τα πρώτα ΝΑs (λαμιβουδίνη, αντεφοβίρη και τελμπιβουδίνη) και με τα σύγχρονα πρώτης γραμμής (εντεκαβίρη και τενοφοβίρη), τόσο στην έναρξη της αγωγής όσο και κατά τη διάρκεια της θεραπείας. 21,28,37,45,46,84-87 Ο ρόλος της μέτρησης του HBsAg στην πρόβλεψη της κάθαρσης του HBsAg κατά τη διάρκεια και μετά τη διακοπή της μακροχρόνιας θεραπείας με NA δεν είναι ακόμη σαφής. Ο υπολογισμός του χρόνου που απαιτείται για την απώλεια του HBsAg με βάση την κινητική οδηγεί στην υπόθεση ότι η απαιτούμενη διάρκεια θεραπείας με NAs είναι 2-3 δεκαετίες ή και ακόμη μεγαλύτερη. 17,37,88,89 Από την άλλη πλευρά, σε περιπτώσεις έντονης ενεργοποίησης της HBeAg- αρνητικής ΧΗΒ υπό θεραπεία με NAs έχει παρατηρηθεί μείωση στα επίπεδα του HBsAg, 90 η οποία πιθανώς καθρεφτίζει την ανοσολογική κάθαρση του HBV. Σε συμφωνία με την παρατήρηση αυτή έρχονται τα αποτελέσματα Ελληνικής μελέτης 91 όπου η διακοπή της αποτελεσματικής μακροχρόνιας θεραπείας με ADV σε HBeAg- αρνητικούς ασθενείς με ΧΗΒ σε χρονικό σημείο όπου τα μολυσμένα ηπατοκύτταρα είναι λίγα σε αριθμό, όπως φαίνεται από την ιστολογική ανοσοϊστοχημική εξέταση του ήπατος για HBsAg και τα από τα επίπεδα του HBsAg στον ορό, μπορεί να οδηγήσει σε μια πρόσκαιρη ενεργοποίηση του HBV η οποία όμως μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς πλέον από το ανοσολογικό σύστημα και μάλιστα μπορεί να καταλήξει και σε κάθαρση του HBsAg. Περισσότερες μελέτες είναι απαραίτητες για τον προσδιορισμό του ορίου του HBsAg για την πρόβλεψη ακόλουθης κάθαρσής του μετά από διακοπή μακροχρόνιας επιτυχούς θεραπείας με NAs. VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

9 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Είναι ήδη γνωστό ότι τα επίπεδα του HBsAg στον ορό μειώνονται αργά σε θεραπεία με NAs, ανεξάρτητα από την απόκριση στην αγωγή. Παρά ταύτα, σε ασθενείς οι οποίοι παρέμειναν σε ιική καταστολή 10 έτη υπό αγωγή με λαμιβουδίνη, τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη της αγωγής ήταν ο καλύτερος δείκτης ακόλουθης κάθαρσης του HBsAg (ROC 0.860) με βέλτιστο cut-off <1000 IU/ml. Το όριο αυτό είναι υψηλότερο από αυτό που έχει παρατηρηθεί να σχετίζεται με αυτόματη κάθαρση του HBsAg. 84 Ετήσια μείωση του HBsAg >0.166 log IU/ml, υπό θεραπεία επίσης προέβλεπε την ακόλουθη κάθαρσή του. Σε άλλη μελέτη, 92 επίπεδα HBsAg <2 log10 IU/ml στο τέλος θεραπείας με λαμιβουδίνη σε HBeAg-αρνητική ΧΗΒ, ήταν προβλεπτικός δείκτης παρατεταμένης απόκρισης και κάθαρσης του HBsAg. Σημειωτέον σε HBeAg-αρνητικούς ασθενείς με HBV λοίμωξη γονοτύπου D, η μείωση του HBsAg μετά από 2 χρόνια θεραπείας με NAs βρέθηκε να είναι μεγαλύτερη σε ασθενείς που ελάμβαναν τενοφοβίρη από εκείνους που ελάμβαναν τελμπιβουδίνη. 89 Συνεπώς τα πιο ισχυρά αντιικά φάρμακα φαίνεται να οδηγούν σε ταχεία και μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων HBsAg. Τέλος σε Ασιάτες ασθενείς οι οποίοι είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία, η χορήγηση τενοφοβίρης σχετίσθηκε με διαφορετικά πρότυπα (patterns) μείωσης του HBsAg ανάλογα με τα προ τενοφοβίρης επίπεδά του. 93 Επομένως, η μέτρηση του HBsAg στην HBeAgαρνητική XHB ίσως να πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο υπό το πρίσμα του HBV γονότυπου αλλά και ανάλογα με τα προηγούμενα θεραπευτικά σχήματα που έχει λάβει ο ασθενής και σε σχέση με άλλους παράγοντες του ιού ή και του ξενιστή. Συμπερασματικά, ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg σε συνδυασμό με τη μέτρηση του HBV DNA αποτελεί α) χρήσιμο δείκτη του σταδίου της χρόνιας HBV λοίμωξης που βοηθά κυρίως στη διαφοροποίηση μεταξύ ανενεργών φορέων και ασθενών με χρόνια HBeAg-αρνητική ηπατίτιδα β) δείκτη για τη διακοπή αναποτελεσματικής θεραπείας με ιντερφερόνη γ) δείκτη της ακόλουθης κάθαρσής του από τον ορό. Η χρήση του στη θεραπεία με νουκλεος(τ)ιδικά ανάλογα αναμένεται να διασαφηνιστεί μετά από περισσότερες μελέτες. Summary 31 The value of Hepatitis B surface antigen quantification E. Hadziyannis 2nd Academic Department of Medicine and Laboratory, Hippokratio General Hospital, Athens, Greece Hepatitis B virus (HBV) surface antigen (HBsAg) quantification in serum of chronic hepatitis B (CHB) patients had been previously tried by determining titers by serial dilutions. This approach was not clinically applied in view of the fact that it was somewhat complicated for the routine laboratory and at the same time sensitive molecular assays for HBV DNA measurement we introduced. Currently, HBsAg quantification is easy with the use of automated assays on analyzers that are widely available. During the last decade, there has been a large amount of published articles, mainly retrospective studies, on HBsAg quantification in serum with the new automated methods. HBsAg has been quantified and evaluated in the 4 main phases of the natural history of the infection. HBsAg levels ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

10 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ have been found to differ from phase to phase but significant differences in the mean HBsAg values have been observed and are attributed to differences in HBV genotypes. HBsAg measurement appears to be helpful for the accurate diagnosis of the phase of the inactive carrier state. Low HBsAg levels have been also associated with spontaneous HBsAg loss in inactive HBV carriers. Moreover, HBsAg levels have been compared with markers of HBV replication, like HBV DNA and cccdna in the liver, and have been evaluated as predictive marker of long term sustained response to treatment and subsequent HBsAg clearance. HBsAg levels before treatment with interferon and its decline under therapy, both in HBeAg-positive and HBeAg-negative CHB, is helpful for the prediction of sustained post treatment response and HBsAg loss from serum. In nucleos(t)ide analogue treatment, the value of HBsAg quantification is not clear and is studied mainly as a marker of possible discontinuation of effective long term regimens in HBeAg negative chronic hepatitis. Key words HBsAg, HBV, chronic hepatitis B Βιβλιογραφία Bonino F, Piratvisuth T, Brunetto MR, Liaw YF. Diagnostic markers of chronic hepatitis B infection and disease. Antivir Ther 2010; 15 Suppl 3; Scheiblauer H, El-Nageh M, Diaz S, Nick S, Zeichhardt H, Grunert HP, et al. Performance evaluation of 70 hepatitis B virus (HBV) surface antigen (HBsAg) assays from around the world by a geographically diverse panel with an array of HBV genotypes and HBsAg subtypes. Vox Sang 2010; 98; Skinhoj P. Hepatitis and hepatitis B-antigen in Greenland. II: Occurrence and interrelation of hepatitis B associated surface, core, and e antigen-antibody systems in a highly endemic area. Am J Epidemiol 1977; 105; Nagata I, Colucci G, Gregorio GV, Cheeseman P, Williams R, Mieli-Vergani G, et al. The role of HBV DNA quantitative PCR in monitoring the response to interferon treatment in chronic hepatitis B virus infection. J Hepatol 1999; 30; Shimizu Y, Ida S, Matsukura T, Yuasa T. Determination of hepatitis B virus DNA in serum by molecular hybridization. Microbiol Immunol 1984; 28; Brunetto MR, Oliveri F, Colombatto P, Capalbo M, Barbera C, Bonino F. Treatment of chronic anti-hbepositive hepatitis B with interferon-alpha. J Hepatol 1995; 22; Hadziyannis SJ, Vassilopoulos D, Hadziyannis E. The natural course of chronic hepatitis B virus infection and its management. Adv Pharmacol 2013; 67; Hadziyannis SJ, Vassilopoulos D. Hepatitis B e antigen-negative chronic hepatitis B. Hepatology 2001; 34; Brunetto MR, Moriconi F, Bonino F, Lau GK, Farci P, Yurdaydin C, et al. Hepatitis B virus surface antigen levels: a guide to sustained response to peginterferon alfa-2a in HBeAg-negative chronic hepatitis B. Hepatology 2009; 49; Brunetto MR, Marcellin P, Cherubini B, Yurdaydin C, Farci P, Hadziyannis SJ, et al. Response to peginterferon alfa-2a (40KD) in HBeAg-negative CHB: ontreatment kinetics of HBsAg serum levels vary by HBV genotype. J Hepatol 2013; 59; Lau GK, Piratvisuth T, Luo KX, Marcellin P, Thongsawat S, Cooksley G, et al. Peginterferon Alfa-2a, lamivudine, and the combination for HBeAg-positive chronic hepatitis B. N Engl J Med 2005; 352; Lau GK. HBeAg-positive chronic hepatitis B: why do I treat my patients with pegylated interferon. Liver Int 2009; 29 Suppl 1; Marcellin P, Lau GK, Bonino F, Farci P, Hadziyannis S, Jin R, et al. Peginterferon alfa-2a alone, lamivudine VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

11 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg alone, and the two in combination in patients with HBeAg-negative chronic hepatitis B. N Engl J Med 2004; 351; Marcellin P, Bonino F, Lau GK, Farci P, Yurdaydin C, Piratvisuth T, et al. Sustained response of hepatitis B e antigen-negative patients 3 years after treatment with peginterferon alpha-2a. Gastroenterology 2009; 136; Rodella A, Galli C, Terlenghi L, Perandin F, Bonfanti C, Manca N. Quantitative analysis of HBsAg, IgM anti-hbc and anti-hbc avidity in acute and chronic hepatitis B. J Clin Virol 2006; 37; Zacher BJ, Moriconi F, Bowden S, Hammond R, Louisirirotchanakul S, Phisalprapa P, et al. Multicenter evaluation of the Elecsys hepatitis B surface antigen quantitative assay. Clin Vaccine Immunol 2011; 18; Manesis EK, Hadziyannis ES, Angelopoulou OP, Hadziyannis SJ. Prediction of treatment-related HBsAg loss in HBeAg-negative chronic hepatitis B: a clue from serum HBsAg levels. Antivir Ther 2007; 12; Buster EH, Hansen BE, Lau GK, Piratvisuth T, Zeuzem S, Steyerberg EW, et al. Factors that predict response of patients with hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B to peginterferon-alfa. Gastroenterology 2009; 137; Moucari R, Mackiewicz V, Lada O, Ripault MP, Castelnau C, Martinot-Peignoux M, et al. Early serum HBsAg drop: a strong predictor of sustained virological response to pegylated interferon alfa-2a in HBeAgnegative patients. Hepatology 2009; 49; Moucari R. Peginterferon for chronic hepatitis B: predicting success with on-treatment benchmarks. J Gastroenterol Hepatol 2010; 25; Reijnders JG, Rijckborst V, Sonneveld MJ, Scherbeijn SM, Boucher CA, Hansen BE, et al. Kinetics of hepatitis B surface antigen differ between treatment with peginterferon and entecavir. J Hepatol 2011; 54; Rijckborst V, Hansen BE, Cakaloglu Y, Ferenci P, Tabak F, Akdogan M, et al. Early on-treatment prediction of response to peginterferon alfa-2a for HBeAg-negative chronic hepatitis B using HBsAg and HBV DNA levels. Hepatology 2010; 52; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Boucher CA, Hansen BE, Janssen HL. Prediction of sustained response to peginterferon alfa-2b for hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B using on-treatment hepatitis B surface antigen decline. Hepatology 2010; 52; Short JM, Chen S, Roseman AM, Butler PJ, Crowther RA. Structure of hepatitis B surface antigen from subviral tubes determined by electron cryomicroscopy. J Mol Biol 2009; 390; Locarnini S, Zoulim F. Molecular genetics of HBV infection. Antivir Ther 2010; 15 Suppl 3; Dandri M, Murray JM, Lutgehetmann M, Volz T, Lohse AW, Petersen J. Virion half-life in chronic hepatitis B infection is strongly correlated with levels of viremia. Hepatology 2008; 48; Janssen HL, Kerhof-Los CJ, Heijtink RA, Schalm SW. Measurement of HBsAg to monitor hepatitis B viral replication in patients on alpha-interferon therapy. Antiviral Res 1994; 23; Kohmoto M, Enomoto M, Tamori A, Habu D, Takeda T, Kawada N, et al. Quantitative detection of hepatitis B surface antigen by chemiluminescent microparticle immunoassay during lamivudine treatment of chronic hepatitis B virus carriers. J Med Virol 2005; 75; Zoulim F, Mimms L, Floreani M, Pichoud C, Chemin I, Kay A, et al. New assays for quantitative determination of viral markers in management of chronic hepatitis B virus infection. J Clin Microbiol 1992; 30; Chan HL, Wong VW, Tse AM, Tse CH, Chim AM, Chan HY, et al. Serum hepatitis B surface antigen quantitation can reflect hepatitis B virus in the liver and predict treatment response. Clin Gastroenterol Hepatol 2007; 5; Werle-Lapostolle B, Bowden S, Locarnini S, Wursthorn K, Petersen J, Lau G, et al. Persistence of cccdna during the natural history of chronic hepatitis B and decline during adefovir dipivoxil therapy. Gastroenterology 2004; 126; Wursthorn K, Lutgehetmann M, Dandri M, Volz T, Buggisch P, Zollner B, et al. Peginterferon alpha-2b plus adefovir induce strong cccdna decline and HBsAg reduction in patients with chronic hepatitis B. Hepatology 2006; 44; Tseng TC, Kao JH. Clinical utility of quantitative HBsAg in natural history and nucleos(t)ide analogue treatment of chronic hepatitis B: new trick of old dog. J Gastroenterol 2013; 48; Manesis EK, Papatheodoridis GV, Tiniakos DG, Hadziyannis ES, Agelopoulou OP, Syminelaki T, et al. Hepatitis B surface antigen: relation to hepatitis B replication parameters in HBeAg-negative chronic hepatitis B. J Hepatol 2011; 55; Shouval D. Focus: quantitative HBsAg measurement as a new surrogate marker for assessment of hepatic fibrosis in HBeAg+ chronic hepatitis B. J Hepatol 2013; 58; Lee JM, Ahn SH. Quantification of HBsAg: basic virology for clinical practice. World J Gastroenterol 2011; 17; Chevaliez S, Hezode C, Bahrami S, Grare M, Pawlotsky JM. Long-term hepatitis B surface antigen (HBsAg) kinetics during nucleoside/nucleotide analogue therapy: finite treatment duration unlikely. J Hepatol 2013; 58; Locarnini S, Bowden S. Hepatitis B surface antigen quantification: not what it seems on the surface. Hepatology 2012; 56; ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

12 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ Shouval D. Focus. J Hepatol 2013; 58; Gehring AJ, Xue SA, Ho ZZ, Teoh D, Ruedl C, Chia A, et al. Engineering virus-specific T cells that target HBV infected hepatocytes and hepatocellular carcinoma cell lines. J Hepatol 2011; 55; Yu H, Hou Z, Han Q, Zhang C, Zhang J. The anti- HBV effect mediated by a novel recombinant eukaryotic expression vector for IFN-alpha. Virol J 2013; 10; Chan HL, Thompson A, Martinot-Peignoux M, Piratvisuth T, Cornberg M, Brunetto MR, et al. Hepatitis B surface antigen quantification: why and how to use it in 2. J Hepatol 2011; 55; Song EY, Shin Y, Roh EY, Sue S, Park MH, Kim BH, et al. Serum HBsAg levels during peginterferon alpha-2a treatment with or without thymosin alpha-1 in HBeAg-positive chronic hepatitis B patients. J Med Virol 2011; 83; Peng CY, Lai HC, Li YF, Su WP, Chuang PH, Kao JT. Early serum HBsAg level as a strong predictor of sustained response to peginterferon alfa-2a in HBeAgnegative chronic hepatitis B. Aliment Pharmacol Ther 2012; 35; Lee MH, Lee dm, Kim SS, Cheong JY, Cho SW. Correlation of serum hepatitis B surface antigen level with response to entecavir in naive patients with chronic hepatitis B. J Med Virol 2011; 83; Gramenzi A, Loggi E, Micco L, Cursaro C, Fiorino S, Galli S, et al. Serum hepatitis B surface antigen monitoring in long-term lamivudine-treated hepatitis B virus patients. J Viral Hepat 2011; 18;e468-e Deguchi M, Yamashita N, Kagita M, Asari S, Iwatani Y, Tsuchida T, et al. Quantitation of hepatitis B surface antigen by an automated chemiluminescent microparticle immunoassay. J Virol Methods 2004; 115; Burdino E, Ruggiero T, Proietti A, Milia MG, Olivero A, Caviglia GP, et al. Quantification of hepatitis B surface antigen with the novel DiaSorin LIAISON XL Murex HBsAg Quant: Correlation with the ARCHI- TECT quantitative assays. J Clin Virol 2014; 60; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Boucher CA, Zwang L, Beersma MF, Hansen BE, et al. A comparison of two assays for quantification of Hepatitis B surface Antigen in patients with chronic hepatitis B. J Clin Virol 2011; 51; Wursthorn K, Jaroszewicz J, Zacher BJ, Darnedde M, Raupach R, Mederacke I, et al. Correlation between the Elecsys HBsAg II assay and the Architect assay for the quantification of hepatitis B surface antigen (HBsAg) in the serum. J Clin Virol 2011; 50; Verheyen J, Neumann-Fraune M, Berg T, Kaiser R, Obermeier M. The detection of HBsAg mutants expressed in vitro using two different quantitative HBsAg assays. J Clin Virol 2012; 54; Park Y, Hong DJ, Shin S, Cho Y, Kim HS. Performance evaluation of new automated hepatitis B viral markers in the clinical laboratory: two quantitative hepatitis B surface antigen assays and an HBV core-related antigen assay. Am J Clin Pathol 2012; 137; Hadziyannis E. Quantification of HBsAg in serum: characteristics of the assays. OA Hepatology 2013; 1; Cento V, Van HF, Neumann-Fraune M, Mirabelli C, Di Maio VC, Salpini R, et al. Anti-HBV treatment induces novel reverse transcriptase mutations with reflective effect on HBV S antigen. J Infect 2013; 67; Jaroszewicz J, Calle SB, Wursthorn K, Deterding K, Schlue J, Raupach R, et al. Hepatitis B surface antigen (HBsAg) levels in the natural history of hepatitis B virus (HBV)-infection: a European perspective. J Hepatol 2010; 52; Nguyen T, Thompson AJ, Bowden S, Croagh C, Bell S, Desmond PV, et al. Hepatitis B surface antigen levels during the natural history of chronic hepatitis B: a perspective on Asia. J Hepatol 2010; 52; Kim YJ, Cho HC, Choi MS, Lee JH, Koh KC, Yoo BC, et al. The change of the quantitative HBsAg level during the natural course of chronic hepatitis B. Liver Int 2011; 31; Antaki N, Zeidane N, Alhaj N, Hadad M, Baroudi O, Antaki F, et al. HBsAg titers in the different phases of hepatitis B infection in Syrian patients. J Clin Virol 2012; 53; Martinot-Peignoux M, Asselah T, Marcellin P. HBsAg quantification to predict natural history and treatment outcome in chronic hepatitis B patients. Clin Liver Dis 2013; 17; Martinot-Peignoux M, Lapalus M, Asselah T, Marcellin P. The role of HBsAg quantification for monitoring natural history and treatment outcome. Liver Int 2013; 33 Suppl 1; Brunetto MR, Oliveri F, Colombatto P, Moriconi F, Ciccorossi P, Coco B, et al. Hepatitis B surface antigen serum levels help to distinguish active from inactive hepatitis B virus genotype D carriers. Gastroenterology 2010; 139; Yan CH, Zhao CY, Ding H, Peng YQ, Jin PY, Yan L, et al. Hepatitis B virus basal core promoter mutations A1762T/G1764A are associated with genotype C and a low serum HBsAg level in chronically-infected HBeAg-positive Chinese patients. Antiviral Res 2012; 96; Martinot-Peignoux M, Lapalus M, Laouenan C, Lada O, Netto-Cardoso AC, Boyer N, et al. Prediction of disease reactivation in asymptomatic hepatitis B e antigen-negative chronic hepatitis B patients using baseline serum measurements of HBsAg and HBV-DNA. J Clin Virol 2013; 58; VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

13 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg 64. Su TH, Liu CJ, Tseng TC, Liu CH, Yang HC, Chen CL, et al. Longitudinal change of HBsAg in HBeAgnegative patients with genotype B or C infection. PLoS One 2013; 8;e Seto WK, Wong DK, Fung J, Hung IF, Fong DY, Yuen JC, et al. A large case-control study on the predictability of hepatitis B surface antigen levels three years before hepatitis B surface antigen seroclearance. Hepatology 2012; 56; Tseng TC, Liu CJ, Yang HC, Su TH, Wang CC, Chen CL, et al. High levels of hepatitis B surface antigen increase risk of hepatocellular carcinoma in patients with low HBV load. Gastroenterology 2012; 142; Chan HL, Wong VW, Chim AM, Chan HY, Wong GL, Sung JJ. Serum HBsAg quantification to predict response to peginterferon therapy of e antigen positive chronic hepatitis B. Aliment Pharmacol Ther 2010; 32; Piratvisuth T, Marcellin P, Popescu M, Kapprell HP, Rothe V, Lu ZM. Hepatitis B surface antigen: association with sustained response to peginterferon alfa-2a in hepatitis B e antigen-positive patients. Hepatol Int Tangkijvanich P, Komolmit P, Mahachai V, Sa-Nguanmoo P, Theamboonlers A, Poovorawan Y. Comparison between quantitative hepatitis B surface antigen, hepatitis B e-antigen and hepatitis B virus DNA levels for predicting virological response to pegylated interferon-alpha-2b therapy in hepatitis B e-antigenpositive chronic hepatitis B. Hepatol Res 2010; 40; Su TH, Liu CJ, Yang HC, Jeng YM, Cheng HR, Liu CH, et al. Clinical significance and evolution of hepatic HBsAg expression in HBeAg-positive patients receiving interferon therapy. J Gastroenterol 2014; 49; Weng M, Zeng WZ, Wu XL, Zhang Y, Jiang MD, Wang Z, et al. Quantification of serum hepatitis B surface antigen in predicting the response of pegylated interferon alfa-2a in HBeAg-positive chronic hepatitis B with prior lamivudine exposure. Virol J 2013; 10; Ma Q, Qin B, Gong X, Lu X. Prediction of response to interferon alpha-1b in HBeAg-positive chronic hepatitis B: a clue from HBsAg levels. Eur J Gastroenterol Hepatol 2013; 25; Liaw YF. Clinical utility of hepatitis B surface antigen quantitation in patients with chronic hepatitis B: a review. Hepatology 2011; 53; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Cakaloglu Y, Simon K, Heathcote EJ, Tabak F, et al. Durable hepatitis B surface antigen decline in hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B patients treated with pegylated interferon-alpha2b: relation to response and HBV genotype. Antivir Ther 2012; 17; Sonneveld MJ, Hansen BE, Piratvisuth T, Jia JD, Zeuzem S, Gane E, et al. Response-guided peginterferon therapy in hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B using serum hepatitis B surface antigen levels. Hepatology 2013; 58; Rijckborst V, Hansen BE, Ferenci P, Brunetto MR, Tabak F, Cakaloglu Y, et al. Validation of a stopping rule at week 12 using HBsAg and HBV DNA for HBeAg-negative patients treated with peginterferon alfa-2a. J Hepatol 2012; 56; Gheorghita VI, Caruntu FA, Curescu M, Olaru I, Radu MN, Coltan G, et al. Use of quantitative serum HBsAg for optimization of therapy in chronic hepatitis B patients treated with pegylated interferon alfa-2a: a Romanian cohort study. J Gastrointestin Liver Dis 2013; 22; Wong DK, Seto WK, Fung J, Ip P, Huang FY, Lai CL, et al. Reduction of hepatitis B surface antigen and covalently closed circular DNA by nucleos(t)ide analogues of different potency. Clin Gastroenterol Hepatol 2013; 11; Lee JM, Ahn SH, Kim HS, Park H, Chang HY, Kim dy, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen and hepatitis B e antigen titers in prediction of treatment response to entecavir. Hepatology 2011; 53; Fung J, Lai CL, Young J, Wong DK, Yuen J, Seto WK, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen levels in patients with chronic hepatitis B after 2 years of entecavir treatment. Am J Gastroenterol 2011; 106; Wursthorn K, Jung M, Riva A, Goodman ZD, Lopez P, Bao W, et al. Kinetics of hepatitis B surface antigen decline during 3 years of telbivudine treatment in hepatitis B e antigen-positive patients. Hepatology 2010; 52; Cai W, Xie Q, An B, Wang H, Zhou X, Zhao G, et al. On-treatment serum HBsAg level is predictive of sustained off-treatment virologic response to telbivudine in HBeAg-positive chronic hepatitis B patients. J Clin Virol 2010; 48; Gish RG, Chang TT, Lai CL, de Man RA, Gadano A, Llamoso C, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen analysis in hepatitis B e antigen-positive nucleoside-naive patients treated with entecavir. Antivir Ther 2013; 18; Seto WK, Wong DK, Fung J, Huang FY, Lai CL, Yuen MF. Reduction of hepatitis B surface antigen levels and hepatitis B surface antigen seroclearance in chronic hepatitis B patients receiving 10 years of nucleoside analogue therapy. Hepatology 2013; 58; Papatheodoridis G, Goulis J, Manolakopoulos S, Margariti A, Exarchos X, Kokkonis G, et al. Changes of HBsAg and interferon-inducible protein 10 serum levels in naive HBeAg-negative chronic hepatitis B patients under 4-year entecavir therapy. J Hepatol 2014; 60; ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

14 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 86. Orito E, Fujiwara K, Kanie H, Ban T, Yamada T, Hayashi K. Quantitation of HBsAg predicts response to entecavir therapy in HBV genotype C patients. World J Gastroenterol 2012; 18; Su CW, Wu CY, Hung HH, Wu CH, Sheen IJ, Wu JC. Differential roles of serum hepatitis B virus DNA and hepatitis B surface antigen level in predicting virological breakthrough in patients receiving lamivudine therapy. J Gastroenterol Hepatol 2013; 28; Zoutendijk R, Hansen BE, van Vuuren AJ, Boucher CA, Janssen HL. Serum HBsAg decline during longterm potent nucleos(t)ide analogue therapy for chronic hepatitis B and prediction of HBsAg loss. J Infect Dis 2011; 204; Boglione L, D'Avolio A, Cariti G, Gregori G, Burdino E, Baietto L, et al. Kinetics and prediction of HBsAg loss during therapy with analogues in patients affected by chronic hepatitis B HBeAg negative and genotype D. Liver Int 2013; 33; Wong GL, Chan HL, Lo AO, Chan HY, Tse CH, Chim AM, et al. Serum hepatitis B surface antigen kinetics in severe reactivation of hepatitis B e antigen negative chronic hepatitis B patients receiving nucleoside/nucleotide analogues. Antivir Ther 2013; 18; Hadziyannis SJ, Sevastianos V, Rapti I, Vassilopoulos D, Hadziyannis E. Sustained responses and loss of HBsAg in HBeAg-negative patients with chronic hepatitis B who stop long-term treatment with adefovir. Gastroenterology 2012; 143; Chan HL, Wong GL, Chim AM, Chan HY, Chu SH, Wong VW. Prediction of off-treatment response to lamivudine by serum hepatitis B surface antigen quantification in hepatitis B e antigen-negative patients. Antivir Ther 2011; 16; Seto WK, Liu K, Wong DK, Fung J, Huang FY, Hung IF, et al. Patterns of hepatitis B surface antigen decline and HBV DNA suppression in Asian treatment-experienced chronic hepatitis B patients after three years of tenofovir treatment. J Hepatol 2013; 59; VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο Η είσοδος των νουκλεοσ(τ)ιδικών αναλόγων στις θεραπευτικές επιλογές έφερε επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ 161 ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Αιμιλία Στ. Χατζηγιάννη, Λέκτορας Βιοπαθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Αθήνα Η εφαρμογή νέων θεραπειών για τις ιογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ 27.02.2013 Άνδρας,30 ετών, μετά αιμοδοσία ενημερώνεται ότι έχει ΗΒsΑg+ antihbc+ Ορολογικοί και Ιολογικοί δείκτες της HBV λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας Θα μιλήσουμε για 1. Ήπαρ: Δομή και Λειτουργία 2. Τύποι Ηπατίτιδας 3. Αίτια οξείας Ηπατίτιδας 4. Αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης) Ιανουάριος 2008 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3.

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3. 62 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2011, Τόμος 7, Τεύχος 1 Η επίδραση της εθνικότητας στην κινητική του ιού και την επίτευξη μόνιμης ιολογικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ιωάννης Γ Γουλής Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο ΓΝ Θεσ/νίκης 3η Πανελλήνια Συνάντηση AIDS & Ηπατίτιδες Αθήνα, Σεπτέµβριος 2015 Ηπατίτιδα C Συσχέτιση µε άλλα νοσήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Χρονία ηπατίτιδα B ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΚΟΣΚΙΝΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Περίληψη: Ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Hepatitis B and C Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Viral Hepatitis A Fecal - Oral Rarely fatal Not chronic B Parenteral Sexual Vertical Usually self-limiting

Διαβάστε περισσότερα

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Νηίλα Γ. Σεληαθνύ Εξγαζηήξην Ιζηνινγίαο & Εκβξπνινγίαο, Ιαηξηθή ρνιή Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ Γήισζε ζπκθεξόλησλ ζρεηηθώλ κε ρνξεγνύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β HBV: παγκόσμια διάσταση 2 δισ. δείκτες παρελθούσας-παρούσας HBV λοίμωξης ~ 350 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016

ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016 08.45-09.00 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ 09.00-11.00 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Ιογενείς ηπατίτιδες και δημόσια υγεία Viral hepatitis and public health Προεδρείο: Α. Χατζάκης Ε. Μάνεσης Chairpersons:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΜΕΝΑΚΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΧΑΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ. ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο

ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ. ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Ο νκηιεηήο δελ έρεη νπνηαδήπνηε ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε θαξκαθεπηηθέο εηαηξείεορνξεγνύο ηνπ ζπλεδξίνπ ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ: νξηζκόο Η ΑΠ είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 Ôñßôï áöéýñùìá óôçí Çðáôïëïãßá ISSN 1790-4045 Tñéìçíéáßá êäïóç ôùí Nïóïêïìåßùí ôïõ Ïìßëïõ ÕÃÅÉÁ Διανέµεται δωρεάν Άρθρα Τριμηνιαία έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ Β & C

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ Β & C Παθολογική Κλινική & Οµώνυµο Ερευνητικό Εργαστήριο Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Ινστιτούτο Εσωτερικής Παθολογίας & Ηπατολογίας Διευθυντής: Καθηγητής Γ.Ν. Νταλέκος ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ Β & C www.med.uth.gr/internalmedicine/

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΧΙΙHADZIYANNIS ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. "Στ. Χατζηγιάννης" 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 B&C MEETING OF ATHENS

ΧΧΙΙHADZIYANNIS ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. Στ. Χατζηγιάννης 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 B&C MEETING OF ATHENS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ HELLENIC ASSOCIATION FOR THE STUDY OF THE LIVER DISEASES η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C "Στ. Χατζηγιάννης" 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 Royal Olympic, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση

Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση Φεβρουάριος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χαρά Κανή Πολιτικές Αποζημίωσης για την Ηπατίτιδα C Βάνα Σύψα Ηπατίτιδα C: Εκτιμήσεις του μελλοντικού φορτίου νοσηρότητας και

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού: Φαρμακευτική πολυπεκτομή με μακροχρόνια λήψη μοντελουκάστης.

Παρουσίαση περιστατικού: Φαρμακευτική πολυπεκτομή με μακροχρόνια λήψη μοντελουκάστης. Ε Ν Δ Ι Α Φ Ε Ρ Ο Υ ΣΑ Π Ε Ρ Ι Π Τ Ω ΣΗ / C A S E R E P O RT Παρουσίαση περιστατικού: Φαρμακευτική πολυπεκτομή με μακροχρόνια λήψη μοντελουκάστης. Nasal polyposis near total remission after long term treatment

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσημες θέσεις των εξεταστών. i ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος δεν υπάρχει σύγκρουση συµφερόντων Ø Ποιό HPV τεστ είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΝΑΛΥΤΗ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (HAV, HBV, HCV, HIV, HTLV, ΣΥΦΙΛΗ, CMV)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΝΑΛΥΤΗ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (HAV, HBV, HCV, HIV, HTLV, ΣΥΦΙΛΗ, CMV) 1 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΝΑΛΥΤΗ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (HAV, HBV, HCV, HIV, HTLV, ΣΥΦΙΛΗ, CMV) 1. Πλήρως αυτοματοποιημένος ανοσολογικός αναλυτής χημειοφωταύγειας, τυχαίας (random) και συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β.

Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β. Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β. Νικόλαος Κ. Γατσέλης Επιµελητής, Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, French National Reference Center

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C. Ανδρέας Πρωτοπαπάς

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C. Ανδρέας Πρωτοπαπάς Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C Ανδρέας Πρωτοπαπάς Χρόνια Ιογενής Ηπατίτιδα (HBV,HCV) Συνήθως ασυμπτωματική νόσος Είναι αναγκαία η θεραπεία? Πότε πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική ασυμπτωτική ανάλυση πεπερασμένης αργής πολλαπλότητας: O ελκυστής Rössler

Αλγοριθμική ασυμπτωτική ανάλυση πεπερασμένης αργής πολλαπλότητας: O ελκυστής Rössler EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αλγοριθμική ασυμπτωτική ανάλυση πεπερασμένης αργής πολλαπλότητας: O ελκυστής Rössler Συντάκτης: ΜΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

,,, (, 100875) 1989 12 25 1990 2 23, - 2-4 ;,,, ; -

,,, (, 100875) 1989 12 25 1990 2 23, - 2-4 ;,,, ; - 25 3 2003 5 RESOURCES SCIENCE Vol. 25 No. 3 May 2003 ( 100875) : 500L - 2-4 - 6-8 - 10 114h - 120h 6h 1989 12 25 1990 2 23-2 - 4 : ; ; - 4 1186cm d - 1 10cm 514d ; : 714 13 317 714 119 317 : ; ; ; :P731

Διαβάστε περισσότερα

Πανδηµική γρίπη A(H1N1) 2009 και η σηµασία του εµβολιασµού στη συλλογική ανοσία. Συλλογική ανοσία. (herd immunity) ιασπορά της µόλυνσης: όλοι επίνοσοι

Πανδηµική γρίπη A(H1N1) 2009 και η σηµασία του εµβολιασµού στη συλλογική ανοσία. Συλλογική ανοσία. (herd immunity) ιασπορά της µόλυνσης: όλοι επίνοσοι Πανδηµική γρίπη A(H1N1) 2009 και η σηµασία του εµβολιασµού στη συλλογική ανοσία 2o Συµπόσιο Πρωτοπαθείς ανοσοανεπαρκειες, Παιδιατρική ανοσολογία Αθήνα, 29-30 Απριλίου 2010 Τ. Παναγιωτόπουλος Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κατσιφοδήμου. Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα έμβρυα στην επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία

Μαρία Κατσιφοδήμου. Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα έμβρυα στην επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L).

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L). Η GSK έλαβε άδεια κυκλοφορίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πρόσθετη ένδειξη του Revolade (eltrombopag) ως την πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία για τη θρομβοπενία που σχετίζεται με τη χρόνια ηπατίτιδα C Η GlaxoSmithKline

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β

KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β Ππόηαζη Ομάδαρ Δπγαζίαρ ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαζενδσξίδεο, Γ. Γεξκαλίδεο, Γ.Ν. Νηαιέθνο) Noέμβπιορ 2012 Σποποποίηζη με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Bioyiiudac & Βιοτετνολονίας «Βιοτεχνολογία - Ποιότητα Διατροφής & Περιβάλλοντος» υγγιατ'1 '-ε,λχ-βε0τ Χ ϊο4ο Γ/4ΐ/ '****f*tf*wftieg{

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Νόσος Pompe: Νεότερα κλινικά, γενετικά, διαγνωστικά και θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ Δρ.Σαγκανα Ευμορφία Διευθ.Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Δυτικής Αττικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική σημασιας θεραπευτική πράξη. Ενέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ Τεχνικές προδιαγραφές Αυτόματου Ανοσοχημικού αναλυτή με την μέθοδο της χημειοφωταύγειας 1. Ο Αναλυτής να είναι τυχαίας (random),

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH LEAN PRODUCTION TOOLS

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH LEAN PRODUCTION TOOLS ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH

Διαβάστε περισσότερα