Α ν α σ κ ό π η σ η. Περίληψη. Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Α ν α σ κ ό π η σ η. Περίληψη. Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β"

Transcript

1 Α ν α σ κ ό π η σ η Η χρησιμότητα του ποσοτικού προσδιορισμού του αντιγόνου επιφανείας του ιού της ηπατίτιδας Β Α. Χατζηγιάννη Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο, Ιπποκράτειο ΓΝΑ, Αθήνα Περίληψη 23 Ο ποσοτικός προσδιορισμός του αντιγόνου επιφανείας (HBsAg) του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV) σε ορό ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, είχε στο παρελθόν επιχειρηθεί με τιτλοποίηση μέσω διαδοχικών αραιώσεων. Η εξέταση αυτή όμως δεν είχε βρει κλινική εφαρμογή λόγω της δυσκολίας της και της ταυτόχρονης ανάπτυξης της μοριακής διαγνωστικής και της μέτρησης του HBV DNA. Σήμερα, η μέτρηση του HBsAg πραγματοποιείται πλέον στο κλινικό εργαστήριο με απλές αυτοματοποιημένες μεθόδους. Την τελευταία δεκαετία έχει δημοσιευθεί στη διεθνή βιβλιογραφία μια πληθώρα, αναδρομικών κυρίως μελετών, που αφορούν τη μέτρηση του HBsAg στον ορό με τη νέα μεθοδολογία. Tα επίπεδα του HBsAg έχουν αξιολογηθεί στα 4 κύρια στάδια της φυσικής πορείας της λοίμωξης όπου φαίνεται ότι διαφέρουν ανάλογα με το γονότυπο του ιού. Η μέτρηση του HBsAg φαίνεται να βοηθάει κυρίως στην ασφαλή διάγνωση της ανενεργού φορίας του ιού. Πολύ χαμηλά επίπεδα HBsAg σε ανενεργούς φορείς της λοίμωξης σχετίζονται με αυτόματη απώλεια του αντιγόνου. Επίσης, τα ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

2 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ επίπεδα του HBsAg έχουν συσχετισθεί με δείκτες αναπαραγωγής του HBV, όπως το HBV DNA στον ορό και το cccdna στο ήπαρ, και έχουν μελετηθεί ως προγνωστικοί δείκτες διατηρούμενης απόκρισης σε θεραπεία και ακόλουθης HBsAg κάθαρσης. Σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β, HBeAg θετικούς ή αρνητικούς, η συγκέντρωσή του προ της θεραπείας και η μείωσή του κατά τη θεραπευτική αγωγή με ιντερφερόνη βοηθά στην πρόβλεψη της μακροχρόνιας μεταθεραπευτικής απόκρισης και της πιθανότητας κάθαρσής του από τον ορό. Στη θεραπεία με νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα, η αξία της μέτρησης του HBsAg δεν έχει επιβεβαιωθεί και μελετάται ως δείκτης διακοπής μακροχρόνιας επιτυχούς θεραπείας κυρίως στη HBeAg αρνητική ηπατίτιδα. Λέξεις κλειδιά HBsAg, HBV, χρόνια ηπατίτιδα Β Υπεύθυνος αλληλογραφίας Αιμιλία Χατζηγιάννη Εργαστήριο Β Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής ΓΝΑ Ιπποκράτειο Έβρου 63-67, Αθήνα Τηλ.: Εισαγωγή O ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι ένας DNA ιός, που προκαλεί οξεία και χρόνια ηπατίτιδα στον άνθρωπο και αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Στην Ελλάδα, η χρόνια HBV λοίμωξη υπολογίζεται ότι αφορά το 2% - 3% του πληθυσμού ενώ η συχνότητά της είναι αυξημένη μεταξύ των οικονομικών μεταναστών. Οι ορολογικές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και παρακολούθηση της χρόνιας HBV λοίμωξης περιλαμβάνουν: 1) Το αντιγόνο επιφανείας του ιού (HBsAg) και το αντίσωμά του (anti- HBs) 2) Το αντίσωμα έναντι του πυρηνικού αντιγόνου τάξης IgM και IgG (IgM ή IgG anti-hbc) και 3) Το αντιγόνο e (HBeAg) και το αντίσωμά του (anti-hbe). Το HBsAg αποτελεί τον πιο ευαίσθητο δείκτη για τη διάγνωση της χρόνιας HBV λοίμωξης (πίνακας 1). 1 Στα σύγχρονα εργαστήρια ανιχνεύεται με ανοσοενζυμικές μεθόδους μεγάλης ειδικότητας και ευαισθησίας με όριο ανίχνευσης μικρότερο από 0,013 IU/mL. Επιπρόσθετα, για την ανίχνευση πιθανών μεταλλαγών στο HBsAg, προτιμούνται δοκιμασίες που περιέχουν πολλαπλά μονοκλωνικά αντισώματα στη αρχική φάση δέσμευσης της πρωτεΐνης. 2 Οι δοκιμασίες ανίχνευσης HBsAg είναι ποιοτικές ενώ ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg σε όρο ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, αποτελεί μια ξεχωριστή εξέταση η οποία είναι εμπορικά διαθέσιμη την τελευταία δεκαετία. Πίνακας 1 Αξιολόγηση ορολογικών εξετάσεων HBsAg Anti-HBc IgM Anti-HBc Anti-HBs Αξιολόγηση Αρνητικό Αρνητικό Αρνητικό Χωρίς έκθεση στον ιό Αρνητικό Θετικό Θετικό Παλαιά αποδραμούσα λοίμωξη Αρνητικό Αρνητικό Θετικό Εμβολιασμός Θετικό Θετικό Αρνητικό Αρνητικό Χρόνια HBV λοίμωξη Θετικό Θετικό Θετικό Αρνητικό Οξεία HBV λοίμωξη Αρνητικό Θετικό Αρνητικό Ασαφές: 1. Παλαιά αποδραμούσα λοίμωξη 2. Ψευδώς θετικό 3. Χρόνια λοίμωξη 4. Οξεία λοίμωξη στη φάση αποδρομής VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

3 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Ποσοτική μέτρηση του HBsAg, με τιτλοποίηση μετά από διαδοχικές αραιώσεις του ορού ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη, είχε επιχειρηθεί από τη δεκαετία του Στις μελέτες της εποχής εκείνης, ο τίτλος του HBsAg συσχετίσθηκε με τη παρουσία του αντιγόνου e του ιού (HBeAg) που θεωρείτο δείκτης της μολυσματικότητάς του. 3 Οι τίτλοι του HBsAg χρησιμοποιήθηκαν σε αρχικές μελέτες θεραπείας με ιντερφερόνη (IFN), όμως γρήγορα, με την ανάπτυξη μοριακών μεθόδων μέτρησης του ιικού φορτίου, η τιτλοποίηση του HBsAg εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε με τον ποσοτικό προσδιορισμό του HBV DNA στον ορό ή πλάσμα των ασθενών. 4,5 Ωστόσο, σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β (ΧΗΒ), η μείωση των επιπέδων του HBV DNA υπό θεραπεία με IFN, δε φάνηκε να αποτελεί αξιόπιστο δείκτη για τη μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση, μετά τη διακοπή της αγωγής. 6,7 Αργότερα, ξεκίνησε η χρήση νουκλεοσ(τ)ιδικών αναλόγων (NAs), με εξαιρετικά αποτελέσματα στην καταστολή της αναπαραγωγής του HBV κατά τη διάρκεια της αγωγής αλλά απογοητευτικά αποτελέσματα μετά τη διακοπή τους, όσον αφορά τη διατηρούμενη ιολογική απόκριση (sustained virological response - SVR) και την κάθαρση του HBsAg, κυρίως στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ. 7,8 Η δε ιντερφερόνη, μετά από πεγκυλίωση του μορίου της (pegifn), επανήλθε στη θεραπεία της ΧΗΒ και μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν την υπεροχή της στην πλήρη μεταθεραπευτική απόκριση και κάθαρση του HBsAg, σε σχέση με σχήματα ορισμένης χρονικής διάρκειας χορήγησης NAs Σε αυτά τα πλαίσια, μετά την ανάπτυξη αυτοματοποιημένης και ευαίσθητης μεθοδολογίας, 15,16 αξιολογήθηκαν αρχικά τα επίπεδα του HBsAg ως πιθανοί προγνωστικοί παράγοντες διατηρούμενης απόκρισης και ακόλουθης απώλειας του HBsAg μετά από θεραπευτική αγωγή, σε αναδρομικές κυρίως μελέτες. Σε μια αρχική Ελληνική μελέτη 17 φάνηκε ότι οι τιμές του HBsAg μειώνονται γρήγορα υπό αγωγή με κλασσική IFN σε αντίθεση με την αγωγή με το νουκλεοσ(τ)ιδικό ανάλογο λαμιβουδίνη (LAM) και ότι η μείωση των επιπέδων του HBsAg κατά τη θεραπεία με IFN αποτελεί και δείκτη ακόλουθης κάθαρσης του αντιγόνου επιφανείας. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώθηκε σε αρκετές μελέτες παγκοσμίως. 9,18-23 Την τελευταία πενταετία δε, έχει δημοσιευθεί μια πληθώρα μελετών που αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό του HBsAg σε σχέση με τη φυσική πορεία, την πρόγνωση και τη θεραπεία της χρόνιας HBV λοίμωξης. Παραγωγή HBsAg Η πρωτεΐνη HBsAg η οποία ανιχνεύεται στον ορό των ασθενών με HBV λοίμωξη αποτελεί το περίβλημα (φάκελο) των 42-nm διαμέτρου ιικών HBV σωματίων (Dane particles) καθώς και το συστατικό κενών πυρηνοκαψιδίου σωματίων (empty subviral particles - SVPs) που κυκλοφορούν με τη μορφή ινιδίων (διαφόρου μήκους και 22 nm διαμέτρου) ή σφαιριδίων (διαμέτρου 25 nm). Τα SVPs εκκρίνονται από τα μολυσμένα ηπατοκύτταρα σε περίσσεια ( φορές) σε σχέση με τα πλήρη ιικά σωμάτια. 24 Περιέχουν δε και τις 3 μορφές τη πρωτεΐνης του φακέλου, την L, M και S που έχουν κοινό C άκρο. Η M πρωτεΐνη περιέχει επιπλέον της S την pre-s2 περιοχή και η L περιέχει επιπλέον της Μ και την pre-s1 περιοχή (εικόνα 1). Το HBsAg παράγεται κυρίως αλλά όχι μόνο, από τη μεταγραφή και μετάφραση γονιδίων του κλειστού κυκλικού cccdna που συντίθεται στα ηπατοκύτταρα από το HBV DNA του ιού και αποτελεί τη μήτρα για την αναπαραγωγή του Εικόνα 1 Σύνθεση 3 διαφορετικών σε μήκος HBsAg πρωτεϊνών ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

4 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 26 Αρκετές μελέτες έχουν δείξει να υπάρχει καλή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων του HBsAg και του HBV DNA στον ορό, κυρίως σε HBeAg-θετικούς ασθενείς. 9,17,19,26-29 Επίσης, τα επίπεδα του HBsAg στον ορό φάνηκε να σχετίζονται με το ολικό ενδοηπατικό HBV DNA όπως και με το cccdna Η παρατήρηση αυτή είχε μεγάλη κλινική σημασία κυρίως στην αντιική αγωγή της χρόνιας ηπατίτιδας Β όπου τα επίπεδα ιαιμίας δεν σχετίζονται πάντα με το ενδοηπατικό HBV DNA. Έτσι αρχικά θεωρήθηκε ότι τα επίπεδα του HBsAg στον ορό μπορεί να αντιπροσωπεύουν ένα δείκτη του αριθμού των μολυσμένων ηπατοκυττάρων που παράγουν ιικές πρωτεΐνες και έμμεσα της ποσότητας του cccdna στο ήπαρ. 33 Όμως, μετά από περισσότερες μελέτες, έγινε φανερό ότι λόγω της πολυπλοκότητας των μηχανισμών σύνθεσης HBsAg, ο ποσοτικός του προσδιορισμός στον ορό δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της ενδοηπατικής αναπαραγωγής του ιού Πράγματι, το HBsAg παράγεται στο ήπαρ μέσω διαφορετικών οδών: α) Με τη μετάφραση 2 mrnas που μεταγράφονται από το cccdna του HBV: το pre-s1 και pres-2/s mrna, το πρώτο κωδικογράφει τη μεγαλύτερη σε μήκος (L) πρωτεΐνη και το δεύτερο τη μεσαίου μεγέθους (M) και τη μικρή (S) πρωτεΐνη επιφανείας του ιού (εικόνα 1). 36 Παραγωγή πρωτεϊνών HBsAg με το μηχανισμό αυτό γίνεται τόσο κατά την αναπαραγωγή του ιού όσο και όταν αυτή έχει κατασταλεί με αντιική θεραπεία β) Με τη μετάφραση HBV DNA αλληλουχιών που έχουν ενσωματωθεί στο γονιδίωμα των ηπατοκυττάρων. 33,39 Ο μηχανισμός αυτός είναι ανεξάρτητος από την αναπαραγωγή του ιού και το cccdna. Συνεπώς η σύνθεση των πρωτεϊνών του φακέλου του ιού (εικόνα 2) μπορεί να είναι ανεξάρτητη της αναπαραγωγής του και επομένως τα επίπεδα της HBsAg πρωτεΐνης δεν καθρεφτίζουν απαραίτητα το βαθμό πολλαπλασιασμού του HBV. Επιπρόσθετα, όπως έχει δειχθεί σε κυτταρικές σειρές με ενσωματωμένο HBV-DNA από ηπατοκυτταρικό καρκίνο ανθρώπου, η IFN-α και γ όπως και ο TNF (με ή χωρίς LAM), καταστέλλουν την παραγωγή HBsAg. 40,41 Συνεπώς, η μείωση των επιπέδων του HBsAg δεν σημαίνει και μείωση των λοιμογόνων ιικών σωματίων. Επίσης οι τεχνικές μέτρησης του HBsAg δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την πρωτεΐνη που καλύπτει τα λοιμογόνα ιικά σωμάτια από αυτή που σχηματίζει τα SVPs τα οποία παράγονται σε μεγάλη περίσσεια. Για τους παραπάνω λόγους, το 2011, προτάθηκε από μια ομάδα ειδικών επιστημόνων ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων του HBsAg στον ορό να χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη σε συνδυασμό με το HBV-DNA και να μην το υποκαθιστά. 42 Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις για τη χρήση του ποσοτικού προσδιορισμού του HBsAg, η εξέταση αυτή χρησιμοποιείται ευρέως τα τελευταία χρόνια από τους Κλινικούς Ηπατολόγους και φαίνεται ότι αποτελεί ένα πολύτιμο και οικονομικό, συμπληρωματικό εργαλείο στην παρακολούθηση των HBeAg θετικών και αρνητικών ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β, κυρίως στην πρόγνωση της διατηρούμενης απόκρισης στη θεραπεία και ως δείκτης ακόλουθης κάθαρσης του αντιγόνου επιφανείας Εικόνα 2 Παραγωγή HBsAg στο μολυσμένο από τον HBV ηπατοκύτταρο VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

5 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Μέθοδοι μέτρησης HBsAg στον ορό Στο κλινικό εργαστήριο ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg γίνεται με αυτοματοποιημένες ανοσοενζυμικές μεθόδους που περιγράφονται στον πίνακα 2. Η πρώτη εμπορικά διαθέσιμη και πιστοποιημένη εξέταση είναι η μέθοδος Architect HBsAg QT (Abbott Laboratories) με την οποία έγιναν και οι πρώτες μεγάλες μελέτες. 47 Η μέθοδος Elecsys HBsAg II Quant (Roche Diagnostics) είναι διαθέσιμη από το και έχει από τότε ευρέως αξιολογηθεί και χρησιμοποιηθεί κλινικά. Η LIAISON XL murex HBsAg Quant assay (DiaSorin) έχει πρόσφατα αναπτυχθεί και η βιβλιογραφία που την αφορά είναι περιορισμένη. 48 Η ευαισθησία των παραπάνω εξετάσεων είναι IU/ml σε αναραίωτα δείγματα. Στην πράξη, στην πλειονότητα των δειγμάτων, απαιτείται αραίωση πριν την εξέταση για να είναι το αποτέλεσμα εντός του εύρους μέτρησης. Στην Elecsys HBsAg II Quant η αραίωση των δειγμάτων (1:100 ή 1:400) είναι αυτοματοποιημένη στον αναλυτή. Στον Architect δημιουργήθηκε τελευταία ένα καινούργιο αρχείο για τη δυνατότητα χρήσης αυτόματης αραίωσης. Στη μέθοδο LIAISON η αραίωση είναι επίσης αυτοματοποιημένη. Η ακρίβεια και η επαναληψιμότητα των μεθόδων μέτρησης του HBsAg είναι κλινικά αποδεκτή με μέσο CV< 10%, όμως σε δείγματα με χαμηλό τίτλο οι διαφορές μεταξύ των μετρήσεων είναι μεγαλύτερες. Η συσχέτιση μεταξύ του Architect και Elecsys είναι καλή με υψηλό συντελεστή συσχέτισης (r = 0.96) για όλους τους HBV γονότυπους (r = ) και για μεταλλαγμένα YMDD στελέχη του ιού (r = 0.94), ενώ διαφορές μεγαλύτερες της τάξης των 0.5 log10 IU/ml βρίσκονται στο 6% των περιπτώσεων. 49,50 Η συσχέτιση μεταξύ του Architect και LIASON σε πρόσφατη μελέτη σε ασθενείς κυρίως με HBV γονότυπο D, έδειξε επίσης να είναι καλή (r = 0.95). 48 Διαφορές έχουν παρατηρηθεί στη μέτρηση δειγμάτων με in vitro μεταλλαγμένο στην περιοχή του HBsAg ιό, με τη μεταλλαγή T123A να υποεκτιμάται από τον Architect και τις P142S, P142L και από το G145K Elecsys. 51 Στις περισσότερες μελέτες σε κλινικά δείγματα το Elecsys έδινε υψηλότερες τιμές HBsAg από το Architect (διαφορά log10 IU/ml), αλλά σε κάποιες μελέτες οι τίτλοι του HBsAg στο Elecsys ήταν 0.8 συστηματικά χαμηλότεροι από αυτούς του Architect. 52,53 Σε Έλληνες ασθενείς, στους οποίους η HBV λοίμωξη οφείλεται κυρίως στο γονότυπο D του ιού, το Elecsys φαίνεται να δίνει χαμηλότερες τιμές από το Architect. 53 Επίσης, σε μια μελέτη σύγκρισης μεταξύ του Architect και LIAISON, το Architect φάνηκε να δίνει συστηματικά υψηλότερες τιμές. 48 Τα αντιφατικά αυτά αποτελέσματα πιθανώς να οφείλονται σε διαφορές στον HBV γονότυπο στον οποίο οφείλεται η λοίμωξη των υπό μελέτη ασθενών, καθώς και σε διαφορετική πρακτική από το εκάστοτε εργαστήριο όσον αφορά τις αραιώσεις των ορών. Λόγω των διαφορών που έχουν παρατηρηθεί στη μέτρηση του HBsAg είναι φανερό ότι στην παρακολούθηση των ασθενών με χρόνια HBV λοίμωξη θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ίδια πάντα μέθοδος, για την αποφυγή λαθών στην κλινική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. 53,54 Τα επίπεδα του HBsAg στη φυσική πορεία της χρόνιας HBV λοίμωξης Η χρόνια HBV λοίμωξη χαρακτηρίζεται από 4 κύριες φάσεις και δεν συνεπάγεται αυτόματα χρόνια ηπατική φλεγμονή (χρόνια ηπατίτιδα). Η φυσική της πορεία εξαρτάται από παράγοντες του ξενιστή (ηλικία, φύλο, ανοσολογική κατάσταση), αλλά και του ιού (ενεργός πολλαπλασιασμός, μεταλλαγές) και διακρίνεται σε 4 κύριες φάσεις: α) ανοσολογική ανοχή β) ανοσολογική κάθαρση ή HBeAg-θετική χρόνια ηπατίτιδα Β γ) ανενεργός HBeAg-αρνητική φορεία δ) HBeAg-αρνητική φάση ανοσολογικής επανενεργοποίησης ή HBeAgαρνητική χρόνια ηπατίτιδα Β. 27 Πίνακας 2 Χαρακτηριστικά Μεθόδων Αυτοματοποιημένου Ποσοτικού Προσδιορισμού HBsAg Architect QT ElecsysHBsAg II Quant LIAISON XL murex HBsAg Quant (Abbott Laboratories) (Roche Diagnostics) (DiaSorin) Εύρος Μέτρησης Αναραίωτο Δείγμα IU/mL IU/mL IU/mL Αραίωση Χειροκίνητη έως 1:999 Αυτόματη 1:100 ή 1:400 (υποχρεωτικά) Αυτόματη 1:400 Αυτόματη 1:500 (επιλεκτικά) Χειροκίνητη > 1:100 (προτεινόμενη) ή >1:400 Τελικό Εύρος ,000 IU/mL 0.05 >52,000 IU/mL >60,000 IU/mL Μέτρησης (IU/mL) ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

6 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 28 Μέτρηση του HBsAg στον ορό έχει πραγματοποιηθεί και μελετηθεί σε όλες τις φάσεις της χρόνιας HBV λοίμωξης. 33,55-60 Σε όλες τις μελέτες έχει φανεί ότι οι τιμές του HBsAg διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο της λοίμωξης (εικόνα 3) με τις πιο υψηλές τιμές στη φάση της ανοσολογικής ανοχής (ΗΒsAg >4.5 log10 IU/ml) και με ελάχιστη ετήσια μείωση στη διάρκειά της. Η μέση συγκέντρωση του HBsAg στον ορό παρουσιάζει μια μικρή μείωση στη φάση της ανοσολογικής κάθαρσης ( log IU/ml) χωρίς όμως αυτή να βοηθά σημαντικά στη διαφοροποίηση των ασθενών με επιμένουσα χρόνια ενεργό ηπατίτιδα από εκείνους που θα παρουσιάσουν οροαναστροφή του HBeAg χωρίς θεραπευτική παρέμβαση. Τα επίπεδα του HBsAg παρουσιάζουν περαιτέρω μείωση μετά την οροαναστροφή του HBeAg και βρίσκονται στα πιο χαμηλά επίπεδα στο στάδιο της ανενεργού φορίας του ιού ( log IU/ml). Υψηλότερες τιμές του HBsAg ανιχνεύονται σε φορείς με ενεργοποίηση του HBV και σε ασθενείς με HBeAg-αρνητική χρόνια ηπατίτιδα ( log IU/ml). 60,61 Παρότι γενικά τα επίπεδα του HBsAg παρουσιάζουν διαφορές στη φυσική πορεία της χρόνιας λοίμωξης, φαίνεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα επίπεδα του HBV DNA, την ηλικία και το φύλο του ασθενή, την εθνικότητα, τον τόπο διαμονής, τον γονότυπο του HBV κ.α. Σημαντικές διαφορές στη μέση τιμή του HBsAg έχουν παρατηρηθεί σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές (π.χ. μεταξύ Ευρώπης και Ασίας) οι οποίες έχουν αποδοθεί στη γεωγραφική κατανομή των HBV γονοτύπων. Η έκφραση του HBsAg φαίνεται να είναι η μέγιστη για τον HBV γονότυπο A και η ελάχιστη για το γονότυπο D. 9,10 Ακόμη, σε HBeAg-θετικούς ασθενείς από την Κίνα με χρόνια HBV λοίμωξη, μεταλλαγές στο βασικό πυρηνικό εκκινητή (basal core promoter mutations) A1762T/ G1764A βρέθηκαν να σχετίζονται με το γονότυπο C και χαμηλά επίπεδα HBsAg στον ορό. 62 Επίσης, οι φάσεις της λοίμωξης δε αποτελούν ένα μονόδρομο σε σειρά εμφάνισης αλλά ένα πολύπλοκο μονοπάτι που μπορεί να εξελιχθεί με διαφορετικό τρόπο σε κάθε ασθενή. Τυπικό παράδειγμα αποτελεί η HBeAg-αρνητική φάση ανοσολογικής διέγερσης η οποία εμφανίζεται είτε μετά την HBeAg-θετική φάση είτε μετά από μια περίοδο ανενεργού HBeAg-αρνητικής φορίας. 7 Συνεπώς τα επίπεδα του HBsAg δεν είναι δυνατό να αποτελέσουν αξιόπιστο δείκτη πρόβλεψης της εξέλιξης της φυσικής πορείας της χρόνιας ηπατίτιδας Β. Από την άλλη πλευρά, σε ασθενείς με χρόνια HBV λοίμωξη στο στάδιο της ανενεργού φορίας η διάγνωση φαίνεται να μπορεί να γίνει με ακρίβεια με το συνδυασμό της μέτρησης των επιπέδων του HBsAg και του HBV DNA σε ένα μόνο δείγμα, λαμβάνοντας υπόψη το γονότυπο του ιού. Αυτό επιτρέπει την ασφαλή και έγκαιρη διάκριση μεταξύ των ανενεργών φορέων και των ασθενών με χρόνια HBeAg αρνητική ηπατίτιδα με κυμαινόμενες αμινοτρανφεράσες και χαμηλά επίπεδα HBV DNA. 61,63 Επίσης στη φυσική πορεία της νόσου ένας αριθμός ασθενών εμφανίζει αυτόματη κάθαρση του HBsAg και μερικές φορές και οροαναστροφή με Εικόνα 3 Μέση τιμή HBsAg στις 4 κύριες φάσεις της χρόνιας HBV λοίμωξης. Σύγκριση με μεταβολές στα επίπεδα του HBV DNA και της ALT αμινοτρανσψεράσης VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

7 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg ανάπτυξη anti-hbs. Η πιθανότητα HBsAg κάθαρσης είναι μεγαλύτερη όταν η πρωτεΐνη επιφανείας ανιχνεύεται σε χαμηλά επίπεδα. 64 Συνεπώς ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως δείκτης της επερχόμενης αυτόματης κάθαρσής του. Στα προτεινόμενα όρια HBsAg που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα κάθαρσης υπάρχουν διαφορές μεταξύ των μελετών αλλά φαίνεται να κυμαίνονται μεταξύ 50 και 200 IU/ml. 65 Αντίστροφα, επίπεδα HBsAg> 1000 IU/ml βρέθηκε να αποτελούν ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα ανάπτυξης ΗΚΚ σε ασθενείς με χαμηλές τιμές HBV DNA<2000 IU/ml. 66 Η επίδραση της θεραπευτικής αγωγής στα επίπεδα του HBsAg Η επίδραση της θεραπευτικής αγωγής στα επίπεδα του HBsAg έχει διερευνηθεί σε πολλές, κυρίως αναδρομικές, μελέτες. Η κινητική του HBsAg υπό διάφορα θεραπευτικά σχήματα συνεχίζεται να μελετάται για την κατανόηση του μηχανισμού της μείωσης των επιπέδων του και στις περιπτώσεις πλήρους απόκρισης και της κάθαρσής του. Η κινητική αυτή φαίνεται να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο θεραπείας (IFN-α ή NA), το γονότυπο του ιού και τον τύπο της ΧΗΒ (HBeAg-θετική ή HBeAg-αρνητική). Θεραπεία με IFN-α στην HBeAg-θετική ΧΗΒ Στη θεραπεία ορισμένης διάρκειας με IFN-α, με ή χωρίς τη συγχορήγηση ΝΑs, σε HBeAg- θετικούς ασθενείς, η τιμή του HBsAg σε συνδυασμό με τη μείωσή της υπό αγωγή φαίνεται να μπορούν να προβλέψουν με σχετικά μεγάλη πιθανότητα την μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση ή με απόκριση στη θεραπεία. 12,23,67,68 Τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη της θεραπείας βρέθηκαν να είναι υψηλότερα σε ασθενείς που παρουσίασαν στη συνέχεια HBeAg οροαναστροφή σε σχέση με τους μη αποκρινόμενους ασθενείς, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι στατιστικά σημαντική Τη 12η ή την 24η εβδομάδα θεραπείας τα επίπεδα του HBsAg ήταν χαμηλότερα στους αποκριθέντες ασθενείς και με όριο τις 1500 IU/ml η θετική προγνωστική τους αξία (PPV) για μακροχρόνια απόκριση ήταν 57 και 54%, αντιστοίχως με αρνητική προγνωστική αξία (NPV) >70%. 68,73 Αναλόγως του HBV γονοτύπου, η απουσία μείωσης του HBsAg τη 12 εβδομάδα θεραπείας είχε NPV για μακροχρόνια απόκριση μεταξύ 82 και 97%. 23 Η μείωση του ΗΒsAg ήταν μεγαλύτερη για τον γονότυπο Α του ιού (A > B > C > D) με σημαντική διαφορά μεταξύ γονοτύπων A/B και C/D. 23,74 Η υψηλότερη NPV για μακροχρόνια διατηρούμενη απόκριση βρέθηκε στο όριο των 20,000 IU/ml ΗΒsAg την εβδομάδα θεραπείας 12 ή ,73 Στηριζόμενοι στις παρατηρήσεις αυτές οι ερευνητές πρότειναν δύο κανόνες διακοπής της αγωγής με IFN στην HBeAg- θετική ΧΗΒ την 12η εβδομάδα θεραπείας: 1. απουσία μείωσης του HBsAg και 2. HBsAg >20,000 IU/ml. Οι κανόνες αυτοί είχαν μικρή ισχύ στην κλινική τους εφαρμογή και σε πρόσφατη ανάλυση 803 HBeAg-θετικών ασθενών που έλαβαν αγωγή με pegifn, ο κανόνας διακοπής που βασίζεται στην απουσία μείωσης του HBsAg συγκρίθηκε με έναν κανόνα πρόγνωσης που χρησιμοποιεί επίπεδα HBsAg <1500 και >20,000 IU/ml για την υψηλή και χαμηλή πιθανότητα απόκρισης στην αγωγή, αντιστοίχως. 75 Σε ασθενείς με HBsAg <1500 IU/ml τη 12η εβδομάδα θεραπείας, κάθαρση του HBeAg και HBV DNA <2000 IU/ml μετά το τέλος της θεραπείας επιτεύχθηκε στο 45% με σημαντικές διαφορές ανάλογα με τον HBV γονότυπο. Επίσης, το 14% των ασθενών που δεν παρουσίασαν μείωση του HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας, επέτυχαν απόκριση μετά το τέλος της αγωγής. Από την άλλη πλευρά, επίπεδα HBsAg >20,000 την 24η εβδομάδα θεραπείας είχαν NPV 99% και οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να διακόπτουν την αγωγή αφού η πιθανότητα απόκρισης είναι σχεδόν μηδενική. Σε άλλες μελέτες επίπεδα HBsAg >6000 IU/ml την 24η εβδομάδα θεραπείας με pegifn βρέθηκε να έχουν NPV >94% και ROC > ,72 Οι κανόνες διακοπής της θεραπείας με pegifn που βασίζονται στα επίπεδα του HBsAg αναμένεται ότι θα ελαττώσουν το κόστος χωρίς να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα της αγωγής. Θεραπεία με IFN-α στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ Η θεραπεία με IFN-α, τόσο με την κλασσική όσο και με την πεγκυλιωμένη IFN, σε ασθενείς με HBeAg-αρνητική ΧΗΒ οδηγεί σε μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων του HBsAg σε σύγκριση με τη θεραπεία με NAs. 17 Σε ασθενείς με SVR μετά το τέλος 12μηνης θεραπείας με ιντερφερόνη παρουσιάζεται περαιτέρω μείωση των επιπέδων ΗBsAg στον ορό η οποία έχει συσχετιστεί με τη διατηρούμενη ιολογική απόκριση και την ακόλουθη κάθαρση του HBsAg. 9,14,17 Η μείωση των επιπέδων HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας φαίνεται να έχει μικρή αξία στην πρόβλεψη της διατηρούμενης απόκρισης με ROC ,22 Από την άλλη πλευρά η απουσία μείωσης των επιπέδων HBsAg τη 12η εβδομάδα θεραπείας σε συνδυασμό με μικρή μεταβολή στα επίπεδα του HBV DNA (μείωση <2 log10) έχει υψηλή NPV (84-100%), με την υψηλότερη τιμή για το γονότυπο D του ιού. 22,76 Η μέτρηση του HBsAg ως εκ τούτου μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπως στην HBeAg θετική ΧΗΒ σε έναν κανόνα διακοπή της θεραπείας με ιντερφερόνη, ο οποίος έχει αξιολογηθεί κλινικά και 29 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

8 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 30 έχει αποδειχτεί εξαιρετικά αποτελεσματικός όταν χρησιμοποιείται στην απόφαση για αλλαγή θεραπευτικής στρατηγικής. 76,77 Επίσης, όπως στην HBeAg θετική ΧΗΒ, η κινητική του HBsAg στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ υπό θεραπεία με IFN διαφέρει ανάλογα με τον HBV γονότυπο. 10 Η μεγαλύτερη διαφορά στη μείωση του ΗΒsAg μεταξύ αποκριθέντων και μη αποκριθέντων ασθενών παρατηρείται στον HBV γονότυπο Α από την 12η στην 24η εβδομάδα θεραπείας, για τους γονότυπους B και D από την έναρξη στη 12η εβδομάδα θεραπείας ενώ για το γονότυπο C δεν έχει βρεθεί διαφορά στη μείωση του HBsAg. Ακόμη, τα επίπεδα του HBsAg στο τέλος της θεραπείας είναι προβλεπτικοί δείκτες απόκρισης σε διαφορετικά όρια ανάλογα με τον ΗΒV γονότυπο που κυμαίνονται από 50 έως 1000 IU/ml. Επιπροσθέτως, μείωση του HBsAg >1 log10 και HBsAg <10 IU/ml στο τέλος της θεραπείας φαίνεται να προβλέπουν όχι μόνο την απόκριση 3 χρόνια μετά το τέλος της αγωγής αλλά και την κάθαρση του HBsAg (52 vs 2%). 9 Θεραπεία με ΝΑs στην HBeAg-θετική ΧΗΒ Παρά τη δραματική μείωση των επιπέδων του HBV DNA κυρίως στην αρχική περίοδο χορήγησης ΝΑs στη ΧΗΒ, μετά από ένα έτος αγωγής δεν φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ μη ανιχνεύσιμου ΗBV DNA και μείωσης των επιπέδων HBsAg στον ορό η οποία είναι μικρή με μέση μείωση 0.2 log10 IU/ml. 78 Aν και οι ασθενείς με τη μεγαλύτερη μείωση στο ηπατικό HBV cccdna φαίνεται ότι έχουν και μεγαλύτερη μείωση στα επίπεδα ΗBsAg στον ορό, δεν βρέθηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ τους, τόσο στους HBeAg-θετικούς (r = 0.219, p = 0.082) όσο και στους HBeAg αρνητικούς ασθενείς (r = 0.175, p = 0.210). 78 Η δε μείωση των επιπέδων του HBsAg σε HBeAg-θετικούς ασθενείς σε θεραπεία με NAs φαίνεται ότι είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με αυτή που προκαλεί η θεραπεία με ιντερφερόνη. Ωστόσο τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη και κατά τη διάρκεια της αγωγής με NAs συσχετιστήκαν περισσότερο με την καταστολή της ιαιμίας και λιγότερο με την οροαναστροφή του HBeAg. 45,79,80 Σε ασθενείς με καταστολή της ιαιμίας υπό αγωγή με τελμπιβουδίνη, μείωση του HBsAg >1 log10 τον πρώτο χρόνο βρέθηκε να σχετίζεται με μεγαλύτερη πιθανότητα HBsAg κάθαρσης. 81 Επί πλέον, επίπεδα HBsAg <2 log10 IU/ml την 104η εβδομάδα θεραπείας με τελμπιβουδίνη ήταν προβλεπτικός δείκτης διατηρούμενης απόκρισης (HBV DNA <300 copies/ml, HBeAg οροαναστροφή, ALT στα όρια αναφοράς) 2 χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας (PPV 93% - NPV 100%). 82 Στην προηγούμενη μελέτη τα επίπεδα του HBsAg την 24η και 52η εβδομάδα θεραπείας βρέθηκαν να μειώνονται συστηματικά από την έναρξη της αγωγής μόνο σε ασθενείς οι οποίοι στη συνέχεια επέτυχαν διατηρούμενη απόκριση 2 χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας. Σε αναδρομική ανάλυση HBeAg-θετικών ασθενών οι οποίοι έλαβαν για πρώτη φορά θεραπεία, η χορήγηση εντεκαβίρης οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων HBsAg την 48η εβδομάδα σε εκείνους με επακόλουθη κάθαρση του ΗΒeAg ή του HBsAg και σε ασθενείς με HBV γονότυπο D ή A. 83 Συνεπώς, σε HBeAg-θετική ΧΗΒ τα επίπεδα του HBsAg και η μείωσή του κατά τη θεραπεία με NAs φαίνεται να συνδέονται με τη μακροχρόνια απόκριση στην αγωγή πιθανώς ανάλογα και με το γονότυπο του ιού. Θεραπεία με ΝΑs στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ Στην HBeAg-αρνητική ΧΗΒ, δε συνιστάται αγωγή περιορισμένης διάρκειας με ΝΑs διότι ενώ τα νεότερα πρώτης γραμμής ΝΑs καταστέλλουν την ιική αναπαραγωγή χωρίς την ανάπτυξη μεταλλαγμένων στελεχών με αντοχή στα αντιικά, μετά τη διακοπή τους εμφανίζεται ιική διαφυγή. Τα επίπεδα του HBsAg έχουν μελετηθεί στην μακροχρόνια θεραπεία με ΝAs με τα πρώτα ΝΑs (λαμιβουδίνη, αντεφοβίρη και τελμπιβουδίνη) και με τα σύγχρονα πρώτης γραμμής (εντεκαβίρη και τενοφοβίρη), τόσο στην έναρξη της αγωγής όσο και κατά τη διάρκεια της θεραπείας. 21,28,37,45,46,84-87 Ο ρόλος της μέτρησης του HBsAg στην πρόβλεψη της κάθαρσης του HBsAg κατά τη διάρκεια και μετά τη διακοπή της μακροχρόνιας θεραπείας με NA δεν είναι ακόμη σαφής. Ο υπολογισμός του χρόνου που απαιτείται για την απώλεια του HBsAg με βάση την κινητική οδηγεί στην υπόθεση ότι η απαιτούμενη διάρκεια θεραπείας με NAs είναι 2-3 δεκαετίες ή και ακόμη μεγαλύτερη. 17,37,88,89 Από την άλλη πλευρά, σε περιπτώσεις έντονης ενεργοποίησης της HBeAg- αρνητικής ΧΗΒ υπό θεραπεία με NAs έχει παρατηρηθεί μείωση στα επίπεδα του HBsAg, 90 η οποία πιθανώς καθρεφτίζει την ανοσολογική κάθαρση του HBV. Σε συμφωνία με την παρατήρηση αυτή έρχονται τα αποτελέσματα Ελληνικής μελέτης 91 όπου η διακοπή της αποτελεσματικής μακροχρόνιας θεραπείας με ADV σε HBeAg- αρνητικούς ασθενείς με ΧΗΒ σε χρονικό σημείο όπου τα μολυσμένα ηπατοκύτταρα είναι λίγα σε αριθμό, όπως φαίνεται από την ιστολογική ανοσοϊστοχημική εξέταση του ήπατος για HBsAg και τα από τα επίπεδα του HBsAg στον ορό, μπορεί να οδηγήσει σε μια πρόσκαιρη ενεργοποίηση του HBV η οποία όμως μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς πλέον από το ανοσολογικό σύστημα και μάλιστα μπορεί να καταλήξει και σε κάθαρση του HBsAg. Περισσότερες μελέτες είναι απαραίτητες για τον προσδιορισμό του ορίου του HBsAg για την πρόβλεψη ακόλουθης κάθαρσής του μετά από διακοπή μακροχρόνιας επιτυχούς θεραπείας με NAs. VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

9 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg Είναι ήδη γνωστό ότι τα επίπεδα του HBsAg στον ορό μειώνονται αργά σε θεραπεία με NAs, ανεξάρτητα από την απόκριση στην αγωγή. Παρά ταύτα, σε ασθενείς οι οποίοι παρέμειναν σε ιική καταστολή 10 έτη υπό αγωγή με λαμιβουδίνη, τα επίπεδα του HBsAg στην έναρξη της αγωγής ήταν ο καλύτερος δείκτης ακόλουθης κάθαρσης του HBsAg (ROC 0.860) με βέλτιστο cut-off <1000 IU/ml. Το όριο αυτό είναι υψηλότερο από αυτό που έχει παρατηρηθεί να σχετίζεται με αυτόματη κάθαρση του HBsAg. 84 Ετήσια μείωση του HBsAg >0.166 log IU/ml, υπό θεραπεία επίσης προέβλεπε την ακόλουθη κάθαρσή του. Σε άλλη μελέτη, 92 επίπεδα HBsAg <2 log10 IU/ml στο τέλος θεραπείας με λαμιβουδίνη σε HBeAg-αρνητική ΧΗΒ, ήταν προβλεπτικός δείκτης παρατεταμένης απόκρισης και κάθαρσης του HBsAg. Σημειωτέον σε HBeAg-αρνητικούς ασθενείς με HBV λοίμωξη γονοτύπου D, η μείωση του HBsAg μετά από 2 χρόνια θεραπείας με NAs βρέθηκε να είναι μεγαλύτερη σε ασθενείς που ελάμβαναν τενοφοβίρη από εκείνους που ελάμβαναν τελμπιβουδίνη. 89 Συνεπώς τα πιο ισχυρά αντιικά φάρμακα φαίνεται να οδηγούν σε ταχεία και μεγαλύτερη μείωση των επιπέδων HBsAg. Τέλος σε Ασιάτες ασθενείς οι οποίοι είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία, η χορήγηση τενοφοβίρης σχετίσθηκε με διαφορετικά πρότυπα (patterns) μείωσης του HBsAg ανάλογα με τα προ τενοφοβίρης επίπεδά του. 93 Επομένως, η μέτρηση του HBsAg στην HBeAgαρνητική XHB ίσως να πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο υπό το πρίσμα του HBV γονότυπου αλλά και ανάλογα με τα προηγούμενα θεραπευτικά σχήματα που έχει λάβει ο ασθενής και σε σχέση με άλλους παράγοντες του ιού ή και του ξενιστή. Συμπερασματικά, ο ποσοτικός προσδιορισμός του HBsAg σε συνδυασμό με τη μέτρηση του HBV DNA αποτελεί α) χρήσιμο δείκτη του σταδίου της χρόνιας HBV λοίμωξης που βοηθά κυρίως στη διαφοροποίηση μεταξύ ανενεργών φορέων και ασθενών με χρόνια HBeAg-αρνητική ηπατίτιδα β) δείκτη για τη διακοπή αναποτελεσματικής θεραπείας με ιντερφερόνη γ) δείκτη της ακόλουθης κάθαρσής του από τον ορό. Η χρήση του στη θεραπεία με νουκλεος(τ)ιδικά ανάλογα αναμένεται να διασαφηνιστεί μετά από περισσότερες μελέτες. Summary 31 The value of Hepatitis B surface antigen quantification E. Hadziyannis 2nd Academic Department of Medicine and Laboratory, Hippokratio General Hospital, Athens, Greece Hepatitis B virus (HBV) surface antigen (HBsAg) quantification in serum of chronic hepatitis B (CHB) patients had been previously tried by determining titers by serial dilutions. This approach was not clinically applied in view of the fact that it was somewhat complicated for the routine laboratory and at the same time sensitive molecular assays for HBV DNA measurement we introduced. Currently, HBsAg quantification is easy with the use of automated assays on analyzers that are widely available. During the last decade, there has been a large amount of published articles, mainly retrospective studies, on HBsAg quantification in serum with the new automated methods. HBsAg has been quantified and evaluated in the 4 main phases of the natural history of the infection. HBsAg levels ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

10 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ have been found to differ from phase to phase but significant differences in the mean HBsAg values have been observed and are attributed to differences in HBV genotypes. HBsAg measurement appears to be helpful for the accurate diagnosis of the phase of the inactive carrier state. Low HBsAg levels have been also associated with spontaneous HBsAg loss in inactive HBV carriers. Moreover, HBsAg levels have been compared with markers of HBV replication, like HBV DNA and cccdna in the liver, and have been evaluated as predictive marker of long term sustained response to treatment and subsequent HBsAg clearance. HBsAg levels before treatment with interferon and its decline under therapy, both in HBeAg-positive and HBeAg-negative CHB, is helpful for the prediction of sustained post treatment response and HBsAg loss from serum. In nucleos(t)ide analogue treatment, the value of HBsAg quantification is not clear and is studied mainly as a marker of possible discontinuation of effective long term regimens in HBeAg negative chronic hepatitis. Key words HBsAg, HBV, chronic hepatitis B Βιβλιογραφία Bonino F, Piratvisuth T, Brunetto MR, Liaw YF. Diagnostic markers of chronic hepatitis B infection and disease. Antivir Ther 2010; 15 Suppl 3; Scheiblauer H, El-Nageh M, Diaz S, Nick S, Zeichhardt H, Grunert HP, et al. Performance evaluation of 70 hepatitis B virus (HBV) surface antigen (HBsAg) assays from around the world by a geographically diverse panel with an array of HBV genotypes and HBsAg subtypes. Vox Sang 2010; 98; Skinhoj P. Hepatitis and hepatitis B-antigen in Greenland. II: Occurrence and interrelation of hepatitis B associated surface, core, and e antigen-antibody systems in a highly endemic area. Am J Epidemiol 1977; 105; Nagata I, Colucci G, Gregorio GV, Cheeseman P, Williams R, Mieli-Vergani G, et al. The role of HBV DNA quantitative PCR in monitoring the response to interferon treatment in chronic hepatitis B virus infection. J Hepatol 1999; 30; Shimizu Y, Ida S, Matsukura T, Yuasa T. Determination of hepatitis B virus DNA in serum by molecular hybridization. Microbiol Immunol 1984; 28; Brunetto MR, Oliveri F, Colombatto P, Capalbo M, Barbera C, Bonino F. Treatment of chronic anti-hbepositive hepatitis B with interferon-alpha. J Hepatol 1995; 22; Hadziyannis SJ, Vassilopoulos D, Hadziyannis E. The natural course of chronic hepatitis B virus infection and its management. Adv Pharmacol 2013; 67; Hadziyannis SJ, Vassilopoulos D. Hepatitis B e antigen-negative chronic hepatitis B. Hepatology 2001; 34; Brunetto MR, Moriconi F, Bonino F, Lau GK, Farci P, Yurdaydin C, et al. Hepatitis B virus surface antigen levels: a guide to sustained response to peginterferon alfa-2a in HBeAg-negative chronic hepatitis B. Hepatology 2009; 49; Brunetto MR, Marcellin P, Cherubini B, Yurdaydin C, Farci P, Hadziyannis SJ, et al. Response to peginterferon alfa-2a (40KD) in HBeAg-negative CHB: ontreatment kinetics of HBsAg serum levels vary by HBV genotype. J Hepatol 2013; 59; Lau GK, Piratvisuth T, Luo KX, Marcellin P, Thongsawat S, Cooksley G, et al. Peginterferon Alfa-2a, lamivudine, and the combination for HBeAg-positive chronic hepatitis B. N Engl J Med 2005; 352; Lau GK. HBeAg-positive chronic hepatitis B: why do I treat my patients with pegylated interferon. Liver Int 2009; 29 Suppl 1; Marcellin P, Lau GK, Bonino F, Farci P, Hadziyannis S, Jin R, et al. Peginterferon alfa-2a alone, lamivudine VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

11 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg alone, and the two in combination in patients with HBeAg-negative chronic hepatitis B. N Engl J Med 2004; 351; Marcellin P, Bonino F, Lau GK, Farci P, Yurdaydin C, Piratvisuth T, et al. Sustained response of hepatitis B e antigen-negative patients 3 years after treatment with peginterferon alpha-2a. Gastroenterology 2009; 136; Rodella A, Galli C, Terlenghi L, Perandin F, Bonfanti C, Manca N. Quantitative analysis of HBsAg, IgM anti-hbc and anti-hbc avidity in acute and chronic hepatitis B. J Clin Virol 2006; 37; Zacher BJ, Moriconi F, Bowden S, Hammond R, Louisirirotchanakul S, Phisalprapa P, et al. Multicenter evaluation of the Elecsys hepatitis B surface antigen quantitative assay. Clin Vaccine Immunol 2011; 18; Manesis EK, Hadziyannis ES, Angelopoulou OP, Hadziyannis SJ. Prediction of treatment-related HBsAg loss in HBeAg-negative chronic hepatitis B: a clue from serum HBsAg levels. Antivir Ther 2007; 12; Buster EH, Hansen BE, Lau GK, Piratvisuth T, Zeuzem S, Steyerberg EW, et al. Factors that predict response of patients with hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B to peginterferon-alfa. Gastroenterology 2009; 137; Moucari R, Mackiewicz V, Lada O, Ripault MP, Castelnau C, Martinot-Peignoux M, et al. Early serum HBsAg drop: a strong predictor of sustained virological response to pegylated interferon alfa-2a in HBeAgnegative patients. Hepatology 2009; 49; Moucari R. Peginterferon for chronic hepatitis B: predicting success with on-treatment benchmarks. J Gastroenterol Hepatol 2010; 25; Reijnders JG, Rijckborst V, Sonneveld MJ, Scherbeijn SM, Boucher CA, Hansen BE, et al. Kinetics of hepatitis B surface antigen differ between treatment with peginterferon and entecavir. J Hepatol 2011; 54; Rijckborst V, Hansen BE, Cakaloglu Y, Ferenci P, Tabak F, Akdogan M, et al. Early on-treatment prediction of response to peginterferon alfa-2a for HBeAg-negative chronic hepatitis B using HBsAg and HBV DNA levels. Hepatology 2010; 52; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Boucher CA, Hansen BE, Janssen HL. Prediction of sustained response to peginterferon alfa-2b for hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B using on-treatment hepatitis B surface antigen decline. Hepatology 2010; 52; Short JM, Chen S, Roseman AM, Butler PJ, Crowther RA. Structure of hepatitis B surface antigen from subviral tubes determined by electron cryomicroscopy. J Mol Biol 2009; 390; Locarnini S, Zoulim F. Molecular genetics of HBV infection. Antivir Ther 2010; 15 Suppl 3; Dandri M, Murray JM, Lutgehetmann M, Volz T, Lohse AW, Petersen J. Virion half-life in chronic hepatitis B infection is strongly correlated with levels of viremia. Hepatology 2008; 48; Janssen HL, Kerhof-Los CJ, Heijtink RA, Schalm SW. Measurement of HBsAg to monitor hepatitis B viral replication in patients on alpha-interferon therapy. Antiviral Res 1994; 23; Kohmoto M, Enomoto M, Tamori A, Habu D, Takeda T, Kawada N, et al. Quantitative detection of hepatitis B surface antigen by chemiluminescent microparticle immunoassay during lamivudine treatment of chronic hepatitis B virus carriers. J Med Virol 2005; 75; Zoulim F, Mimms L, Floreani M, Pichoud C, Chemin I, Kay A, et al. New assays for quantitative determination of viral markers in management of chronic hepatitis B virus infection. J Clin Microbiol 1992; 30; Chan HL, Wong VW, Tse AM, Tse CH, Chim AM, Chan HY, et al. Serum hepatitis B surface antigen quantitation can reflect hepatitis B virus in the liver and predict treatment response. Clin Gastroenterol Hepatol 2007; 5; Werle-Lapostolle B, Bowden S, Locarnini S, Wursthorn K, Petersen J, Lau G, et al. Persistence of cccdna during the natural history of chronic hepatitis B and decline during adefovir dipivoxil therapy. Gastroenterology 2004; 126; Wursthorn K, Lutgehetmann M, Dandri M, Volz T, Buggisch P, Zollner B, et al. Peginterferon alpha-2b plus adefovir induce strong cccdna decline and HBsAg reduction in patients with chronic hepatitis B. Hepatology 2006; 44; Tseng TC, Kao JH. Clinical utility of quantitative HBsAg in natural history and nucleos(t)ide analogue treatment of chronic hepatitis B: new trick of old dog. J Gastroenterol 2013; 48; Manesis EK, Papatheodoridis GV, Tiniakos DG, Hadziyannis ES, Agelopoulou OP, Syminelaki T, et al. Hepatitis B surface antigen: relation to hepatitis B replication parameters in HBeAg-negative chronic hepatitis B. J Hepatol 2011; 55; Shouval D. Focus: quantitative HBsAg measurement as a new surrogate marker for assessment of hepatic fibrosis in HBeAg+ chronic hepatitis B. J Hepatol 2013; 58; Lee JM, Ahn SH. Quantification of HBsAg: basic virology for clinical practice. World J Gastroenterol 2011; 17; Chevaliez S, Hezode C, Bahrami S, Grare M, Pawlotsky JM. Long-term hepatitis B surface antigen (HBsAg) kinetics during nucleoside/nucleotide analogue therapy: finite treatment duration unlikely. J Hepatol 2013; 58; Locarnini S, Bowden S. Hepatitis B surface antigen quantification: not what it seems on the surface. Hepatology 2012; 56; ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

12 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ Shouval D. Focus. J Hepatol 2013; 58; Gehring AJ, Xue SA, Ho ZZ, Teoh D, Ruedl C, Chia A, et al. Engineering virus-specific T cells that target HBV infected hepatocytes and hepatocellular carcinoma cell lines. J Hepatol 2011; 55; Yu H, Hou Z, Han Q, Zhang C, Zhang J. The anti- HBV effect mediated by a novel recombinant eukaryotic expression vector for IFN-alpha. Virol J 2013; 10; Chan HL, Thompson A, Martinot-Peignoux M, Piratvisuth T, Cornberg M, Brunetto MR, et al. Hepatitis B surface antigen quantification: why and how to use it in 2. J Hepatol 2011; 55; Song EY, Shin Y, Roh EY, Sue S, Park MH, Kim BH, et al. Serum HBsAg levels during peginterferon alpha-2a treatment with or without thymosin alpha-1 in HBeAg-positive chronic hepatitis B patients. J Med Virol 2011; 83; Peng CY, Lai HC, Li YF, Su WP, Chuang PH, Kao JT. Early serum HBsAg level as a strong predictor of sustained response to peginterferon alfa-2a in HBeAgnegative chronic hepatitis B. Aliment Pharmacol Ther 2012; 35; Lee MH, Lee dm, Kim SS, Cheong JY, Cho SW. Correlation of serum hepatitis B surface antigen level with response to entecavir in naive patients with chronic hepatitis B. J Med Virol 2011; 83; Gramenzi A, Loggi E, Micco L, Cursaro C, Fiorino S, Galli S, et al. Serum hepatitis B surface antigen monitoring in long-term lamivudine-treated hepatitis B virus patients. J Viral Hepat 2011; 18;e468-e Deguchi M, Yamashita N, Kagita M, Asari S, Iwatani Y, Tsuchida T, et al. Quantitation of hepatitis B surface antigen by an automated chemiluminescent microparticle immunoassay. J Virol Methods 2004; 115; Burdino E, Ruggiero T, Proietti A, Milia MG, Olivero A, Caviglia GP, et al. Quantification of hepatitis B surface antigen with the novel DiaSorin LIAISON XL Murex HBsAg Quant: Correlation with the ARCHI- TECT quantitative assays. J Clin Virol 2014; 60; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Boucher CA, Zwang L, Beersma MF, Hansen BE, et al. A comparison of two assays for quantification of Hepatitis B surface Antigen in patients with chronic hepatitis B. J Clin Virol 2011; 51; Wursthorn K, Jaroszewicz J, Zacher BJ, Darnedde M, Raupach R, Mederacke I, et al. Correlation between the Elecsys HBsAg II assay and the Architect assay for the quantification of hepatitis B surface antigen (HBsAg) in the serum. J Clin Virol 2011; 50; Verheyen J, Neumann-Fraune M, Berg T, Kaiser R, Obermeier M. The detection of HBsAg mutants expressed in vitro using two different quantitative HBsAg assays. J Clin Virol 2012; 54; Park Y, Hong DJ, Shin S, Cho Y, Kim HS. Performance evaluation of new automated hepatitis B viral markers in the clinical laboratory: two quantitative hepatitis B surface antigen assays and an HBV core-related antigen assay. Am J Clin Pathol 2012; 137; Hadziyannis E. Quantification of HBsAg in serum: characteristics of the assays. OA Hepatology 2013; 1; Cento V, Van HF, Neumann-Fraune M, Mirabelli C, Di Maio VC, Salpini R, et al. Anti-HBV treatment induces novel reverse transcriptase mutations with reflective effect on HBV S antigen. J Infect 2013; 67; Jaroszewicz J, Calle SB, Wursthorn K, Deterding K, Schlue J, Raupach R, et al. Hepatitis B surface antigen (HBsAg) levels in the natural history of hepatitis B virus (HBV)-infection: a European perspective. J Hepatol 2010; 52; Nguyen T, Thompson AJ, Bowden S, Croagh C, Bell S, Desmond PV, et al. Hepatitis B surface antigen levels during the natural history of chronic hepatitis B: a perspective on Asia. J Hepatol 2010; 52; Kim YJ, Cho HC, Choi MS, Lee JH, Koh KC, Yoo BC, et al. The change of the quantitative HBsAg level during the natural course of chronic hepatitis B. Liver Int 2011; 31; Antaki N, Zeidane N, Alhaj N, Hadad M, Baroudi O, Antaki F, et al. HBsAg titers in the different phases of hepatitis B infection in Syrian patients. J Clin Virol 2012; 53; Martinot-Peignoux M, Asselah T, Marcellin P. HBsAg quantification to predict natural history and treatment outcome in chronic hepatitis B patients. Clin Liver Dis 2013; 17; Martinot-Peignoux M, Lapalus M, Asselah T, Marcellin P. The role of HBsAg quantification for monitoring natural history and treatment outcome. Liver Int 2013; 33 Suppl 1; Brunetto MR, Oliveri F, Colombatto P, Moriconi F, Ciccorossi P, Coco B, et al. Hepatitis B surface antigen serum levels help to distinguish active from inactive hepatitis B virus genotype D carriers. Gastroenterology 2010; 139; Yan CH, Zhao CY, Ding H, Peng YQ, Jin PY, Yan L, et al. Hepatitis B virus basal core promoter mutations A1762T/G1764A are associated with genotype C and a low serum HBsAg level in chronically-infected HBeAg-positive Chinese patients. Antiviral Res 2012; 96; Martinot-Peignoux M, Lapalus M, Laouenan C, Lada O, Netto-Cardoso AC, Boyer N, et al. Prediction of disease reactivation in asymptomatic hepatitis B e antigen-negative chronic hepatitis B patients using baseline serum measurements of HBsAg and HBV-DNA. J Clin Virol 2013; 58; VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

13 ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HBsAg 64. Su TH, Liu CJ, Tseng TC, Liu CH, Yang HC, Chen CL, et al. Longitudinal change of HBsAg in HBeAgnegative patients with genotype B or C infection. PLoS One 2013; 8;e Seto WK, Wong DK, Fung J, Hung IF, Fong DY, Yuen JC, et al. A large case-control study on the predictability of hepatitis B surface antigen levels three years before hepatitis B surface antigen seroclearance. Hepatology 2012; 56; Tseng TC, Liu CJ, Yang HC, Su TH, Wang CC, Chen CL, et al. High levels of hepatitis B surface antigen increase risk of hepatocellular carcinoma in patients with low HBV load. Gastroenterology 2012; 142; Chan HL, Wong VW, Chim AM, Chan HY, Wong GL, Sung JJ. Serum HBsAg quantification to predict response to peginterferon therapy of e antigen positive chronic hepatitis B. Aliment Pharmacol Ther 2010; 32; Piratvisuth T, Marcellin P, Popescu M, Kapprell HP, Rothe V, Lu ZM. Hepatitis B surface antigen: association with sustained response to peginterferon alfa-2a in hepatitis B e antigen-positive patients. Hepatol Int Tangkijvanich P, Komolmit P, Mahachai V, Sa-Nguanmoo P, Theamboonlers A, Poovorawan Y. Comparison between quantitative hepatitis B surface antigen, hepatitis B e-antigen and hepatitis B virus DNA levels for predicting virological response to pegylated interferon-alpha-2b therapy in hepatitis B e-antigenpositive chronic hepatitis B. Hepatol Res 2010; 40; Su TH, Liu CJ, Yang HC, Jeng YM, Cheng HR, Liu CH, et al. Clinical significance and evolution of hepatic HBsAg expression in HBeAg-positive patients receiving interferon therapy. J Gastroenterol 2014; 49; Weng M, Zeng WZ, Wu XL, Zhang Y, Jiang MD, Wang Z, et al. Quantification of serum hepatitis B surface antigen in predicting the response of pegylated interferon alfa-2a in HBeAg-positive chronic hepatitis B with prior lamivudine exposure. Virol J 2013; 10; Ma Q, Qin B, Gong X, Lu X. Prediction of response to interferon alpha-1b in HBeAg-positive chronic hepatitis B: a clue from HBsAg levels. Eur J Gastroenterol Hepatol 2013; 25; Liaw YF. Clinical utility of hepatitis B surface antigen quantitation in patients with chronic hepatitis B: a review. Hepatology 2011; 53; Sonneveld MJ, Rijckborst V, Cakaloglu Y, Simon K, Heathcote EJ, Tabak F, et al. Durable hepatitis B surface antigen decline in hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B patients treated with pegylated interferon-alpha2b: relation to response and HBV genotype. Antivir Ther 2012; 17; Sonneveld MJ, Hansen BE, Piratvisuth T, Jia JD, Zeuzem S, Gane E, et al. Response-guided peginterferon therapy in hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B using serum hepatitis B surface antigen levels. Hepatology 2013; 58; Rijckborst V, Hansen BE, Ferenci P, Brunetto MR, Tabak F, Cakaloglu Y, et al. Validation of a stopping rule at week 12 using HBsAg and HBV DNA for HBeAg-negative patients treated with peginterferon alfa-2a. J Hepatol 2012; 56; Gheorghita VI, Caruntu FA, Curescu M, Olaru I, Radu MN, Coltan G, et al. Use of quantitative serum HBsAg for optimization of therapy in chronic hepatitis B patients treated with pegylated interferon alfa-2a: a Romanian cohort study. J Gastrointestin Liver Dis 2013; 22; Wong DK, Seto WK, Fung J, Ip P, Huang FY, Lai CL, et al. Reduction of hepatitis B surface antigen and covalently closed circular DNA by nucleos(t)ide analogues of different potency. Clin Gastroenterol Hepatol 2013; 11; Lee JM, Ahn SH, Kim HS, Park H, Chang HY, Kim dy, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen and hepatitis B e antigen titers in prediction of treatment response to entecavir. Hepatology 2011; 53; Fung J, Lai CL, Young J, Wong DK, Yuen J, Seto WK, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen levels in patients with chronic hepatitis B after 2 years of entecavir treatment. Am J Gastroenterol 2011; 106; Wursthorn K, Jung M, Riva A, Goodman ZD, Lopez P, Bao W, et al. Kinetics of hepatitis B surface antigen decline during 3 years of telbivudine treatment in hepatitis B e antigen-positive patients. Hepatology 2010; 52; Cai W, Xie Q, An B, Wang H, Zhou X, Zhao G, et al. On-treatment serum HBsAg level is predictive of sustained off-treatment virologic response to telbivudine in HBeAg-positive chronic hepatitis B patients. J Clin Virol 2010; 48; Gish RG, Chang TT, Lai CL, de Man RA, Gadano A, Llamoso C, et al. Quantitative hepatitis B surface antigen analysis in hepatitis B e antigen-positive nucleoside-naive patients treated with entecavir. Antivir Ther 2013; 18; Seto WK, Wong DK, Fung J, Huang FY, Lai CL, Yuen MF. Reduction of hepatitis B surface antigen levels and hepatitis B surface antigen seroclearance in chronic hepatitis B patients receiving 10 years of nucleoside analogue therapy. Hepatology 2013; 58; Papatheodoridis G, Goulis J, Manolakopoulos S, Margariti A, Exarchos X, Kokkonis G, et al. Changes of HBsAg and interferon-inducible protein 10 serum levels in naive HBeAg-negative chronic hepatitis B patients under 4-year entecavir therapy. J Hepatol 2014; 60; ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

14 Α. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ 86. Orito E, Fujiwara K, Kanie H, Ban T, Yamada T, Hayashi K. Quantitation of HBsAg predicts response to entecavir therapy in HBV genotype C patients. World J Gastroenterol 2012; 18; Su CW, Wu CY, Hung HH, Wu CH, Sheen IJ, Wu JC. Differential roles of serum hepatitis B virus DNA and hepatitis B surface antigen level in predicting virological breakthrough in patients receiving lamivudine therapy. J Gastroenterol Hepatol 2013; 28; Zoutendijk R, Hansen BE, van Vuuren AJ, Boucher CA, Janssen HL. Serum HBsAg decline during longterm potent nucleos(t)ide analogue therapy for chronic hepatitis B and prediction of HBsAg loss. J Infect Dis 2011; 204; Boglione L, D'Avolio A, Cariti G, Gregori G, Burdino E, Baietto L, et al. Kinetics and prediction of HBsAg loss during therapy with analogues in patients affected by chronic hepatitis B HBeAg negative and genotype D. Liver Int 2013; 33; Wong GL, Chan HL, Lo AO, Chan HY, Tse CH, Chim AM, et al. Serum hepatitis B surface antigen kinetics in severe reactivation of hepatitis B e antigen negative chronic hepatitis B patients receiving nucleoside/nucleotide analogues. Antivir Ther 2013; 18; Hadziyannis SJ, Sevastianos V, Rapti I, Vassilopoulos D, Hadziyannis E. Sustained responses and loss of HBsAg in HBeAg-negative patients with chronic hepatitis B who stop long-term treatment with adefovir. Gastroenterology 2012; 143; Chan HL, Wong GL, Chim AM, Chan HY, Chu SH, Wong VW. Prediction of off-treatment response to lamivudine by serum hepatitis B surface antigen quantification in hepatitis B e antigen-negative patients. Antivir Ther 2011; 16; Seto WK, Liu K, Wong DK, Fung J, Huang FY, Hung IF, et al. Patterns of hepatitis B surface antigen decline and HBV DNA suppression in Asian treatment-experienced chronic hepatitis B patients after three years of tenofovir treatment. J Hepatol 2013; 59; VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

2000 IU/ml χ 2 = P 0.05

2000 IU/ml χ 2 = P 0.05 2014 6 4 63 IFN-α 1b CHB 1 1 2 3 4 1. 100069 2. 302 100039 3. 430030 4. 518035 1 α 1b IFN-α 1bNAs HBeAg CHB48 159 NAs12 36HBV DNA HBeAgCHB 77 IFN-α 1b4882 NAs 4812t χ 2 48 HBeAg 21.74% 20.29% HBeAg 5.63%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο Η είσοδος των νουκλεοσ(τ)ιδικών αναλόγων στις θεραπευτικές επιλογές έφερε επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β Β. Παπαδημητρόπουλος

Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β Β. Παπαδημητρόπουλος Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Β Β. Παπαδημητρόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών Συνήθη κλινικά διλήμματα στην προσέγγιση ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

EASL Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D.

EASL Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D. EASL 2016. Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D. Οι πιο ενδιαφέρουσες εργασίες στο χώρο της χρόνιας ηπατίτιδας Β και της ηπατίτιδας D αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ 161 ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Αιμιλία Στ. Χατζηγιάννη, Λέκτορας Βιοπαθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Αθήνα Η εφαρμογή νέων θεραπειών για τις ιογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C

ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C Σπήλιος Μανωλακόπουλος Επίκουρος Kαθηγητής Παθολογίας Γαστρεντερολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΙΟΙ ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗ ΕΠΩΑΣΗΣ ΣΕ ΧΡΟΝΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

JOURNAL OF SUN YAT-SEN UNIVERSITY(MEDICAL SCIENCES) ,HBV DNA

JOURNAL OF SUN YAT-SEN UNIVERSITY(MEDICAL SCIENCES) ,HBV DNA 35 4 2014 7 ( ) JOURNAL OF SUN YAT-SEN UNIVERSITY(MEDICAL SCIENCES) Vol.35 No.4 Jul. 2014 72 1, 2, 1, 1, 1, 1, 1, 1* ( 1., 510630;2., 510090) : (TDF) (NA) (CHB) TDF 31 TDF NA 24 CHB, 4 12 24 36 48 72 HBV

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας Τους ορολογικούς δείκτες ιογενών ηπατίτιδων Ευαγγελινή Δήμου Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Ηπατίτιδα A B C D E Source of virus Feces Blood/bloodderived

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ 27.02.2013 Άνδρας,30 ετών, μετά αιμοδοσία ενημερώνεται ότι έχει ΗΒsΑg+ antihbc+ Ορολογικοί και Ιολογικοί δείκτες της HBV λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ HCV σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο 170 εκατομμύρια (2-3% παγκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας Θα μιλήσουμε για 1. Ήπαρ: Δομή και Λειτουργία 2. Τύποι Ηπατίτιδας 3. Αίτια οξείας Ηπατίτιδας 4. Αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ

IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ Μάρτιος 2015 Οξεία ιογενής ηπατίτιδα Αίτια Ιός της ηπατίτιδας Α (Hepatitis A Virus-HAV) Iός

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης) Ιανουάριος 2008 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Antiviral Therapy for Chronic Hepatitis B

Antiviral Therapy for Chronic Hepatitis B 31 3 2011 6 Health Research Vol. 31 No. 3 Jun. 2011 DOI 10. 3969 /j. issn. 1674-6449. 2011. 03. 001 310003 R575 A 1674-6449 2011 03-0161 - 05 Antiviral Therapy for Chronic Hepatitis B CAI Wei-min The 1

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της α-1 Όξινης Γλυκοπρωτεΐνης ( AGP ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό απτοσφαιρίνης ( HPT ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα EasyNeph.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ. Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ. Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας Η ηπατική ανεπάρκεια είναι ένα δραματικό σύνδρομο, που συνοδεύεται από βλάβες πολλών άλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ Ανοσονεφελομετρική υπερευαίσθητη μέθοδος ενισχυμένη με latex.

ΜΕΘΟΔΟΣ Ανοσονεφελομετρική υπερευαίσθητη μέθοδος ενισχυμένη με latex. - Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική latex εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της C Αντιδρώσας Πρωτεΐνης ( ΗS CRP ) σε ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα Συχνότητα παρουσίας αυτοαντισωμάτων 1. Έχει σχέση με το ίδιο το φάρμακο 2. Την οδό χορήγησης 3. Την συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της α1 απολιποπρωτεΐνης ( APA ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

ACTA LABORATORIUM ANIMALIS SCIENTIA SINICA ELISA. HBsAg HBeAg HBsAb HBeAb HBcAb PCR HBV DNA. raav8

ACTA LABORATORIUM ANIMALIS SCIENTIA SINICA ELISA. HBsAg HBeAg HBsAb HBeAb HBcAb PCR HBV DNA. raav8 2013 6 21 3 ACTA LABORATORIUM ANIMALIS SCIENTIA SINICA June 2013 Vol. 21 No. 3 檵 檵檵檵檵檵檵檵檵檵 8 HBV 1 1 1 1 1 1 2 1 1 1. 100071 2. 100850 8 1. 3 HBV 1. 3HBV ayw HBV 1. 3 HBV 8 recombinant adeno-associated

Διαβάστε περισσότερα

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Χρονία ηπατίτιδα B ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΚΟΣΚΙΝΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Περίληψη: Ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιικής αντίστασης στη θεραπεία της χρονίας ηπατίτιδας Β

Το πρόβλημα της ιικής αντίστασης στη θεραπεία της χρονίας ηπατίτιδας Β ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2009, 26(3):295-306 Το πρόβλημα της ιικής αντίστασης στη θεραπεία της χρονίας ηπατίτιδας Β Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία HBV στους ενήλικες

Οξεία HBV στους ενήλικες Οξεία HBV στους ενήλικες Οξεία HBV ηπατίτιδα 1-2% κεραυνοβόλος ηπατική ανεπάρκεια 5% χρονιότητα - μικρή ηλικία - ανοσολογική ανεπάρκεια - υποκλινική νόσηση Οξεία HBV στα παιδιά (νεογέννητα) 10% ίαση Οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές θεραπείες

Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές θεραπείες ΕΠΕΜΥ - Επιστημονικό Ρευματολογικό Συμπόσιο Επικαιροποίηση των θεραπευτικών επιλογών στη ρευματολογία με προσαρμογές στην οικονομική κρίση ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ (XENIA PALACE) Ηπατική συννοσηρότητα και βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ιωάννης Γ Γουλής Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο ΓΝ Θεσ/νίκης 3η Πανελλήνια Συνάντηση AIDS & Ηπατίτιδες Αθήνα, Σεπτέµβριος 2015 Ηπατίτιδα C Συσχέτιση µε άλλα νοσήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2 344 IL - 13 /IL - 18 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 3 1 2 13 18 IL - 13 /IL - 18 10% / OVA /AL OH 3 5% 16 ~ 43 d 44 d ELISA BALF IL - 13 IL - 18 PCR RT - PCR IL - 13 IL - 18 mrna IL - 13 mrna 0. 01 IL - 18 mrna 0.

Διαβάστε περισσότερα

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3.

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3. 62 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2011, Τόμος 7, Τεύχος 1 Η επίδραση της εθνικότητας στην κινητική του ιού και την επίτευξη μόνιμης ιολογικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος ΝΑ 1, Καραμάνη-Πλουμπίδου ΑΒ 1, Μαλλιώρας Ι 1, Παπούδου-Μπάη Α 2, Παλιούρας Α 3, Στυλιανίδη ΜΧ 1, Γούσια Α 1,2, Γκλαντζούνης Γ 1,3

Αναστασόπουλος ΝΑ 1, Καραμάνη-Πλουμπίδου ΑΒ 1, Μαλλιώρας Ι 1, Παπούδου-Μπάη Α 2, Παλιούρας Α 3, Στυλιανίδη ΜΧ 1, Γούσια Α 1,2, Γκλαντζούνης Γ 1,3 ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΗΠΑΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ (HKK) ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (ΠΝΙ) Αναστασόπουλος ΝΑ 1, Καραμάνη-Πλουμπίδου ΑΒ

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της σερουλοπλασμίνης ( CER ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Νηίλα Γ. Σεληαθνύ Εξγαζηήξην Ιζηνινγίαο & Εκβξπνινγίαο, Ιαηξηθή ρνιή Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ Γήισζε ζπκθεξόλησλ ζρεηηθώλ κε ρνξεγνύο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗΝ LISTERIA GRAYI ΣΤΟ ΓΑΛΑ: ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ. Άρτεμις

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση.

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση. -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό Συμπληρώματος ( C3 ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα EasyNeph.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β HBV: παγκόσμια διάσταση 2 δισ. δείκτες παρελθούσας-παρούσας HBV λοίμωξης ~ 350 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

- Ανοσονεφελομετρική μέθοδος

- Ανοσονεφελομετρική μέθοδος - Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποιοτικό προσδιορισμό της α-1 Αντιθρυψίνης ( ΑΑΤ ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση.

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση. -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της Ανοσοσφαιρίνης M (IGM) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No 2008 245 2 1) 1) 2) 3) 4) 1) 1) 1) 1) 1), 2) 1) 2) 3) / 4) 20 3 24 20 8 18 2001 2 2 2004 2 59.0 2002 1 2004 12 3 2 22.1 1 14.0 (CNS), Bacillus c 2 p 0.01 2 1 31.3 41.9 21.4 1 2 80 CNS 2 1 74.3 2 Key words:

Διαβάστε περισσότερα

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

- Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

- Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική latex εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό της β-2 Μικροσφαιρίνης (Uβ2M) σε ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Hepatitis B and C Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Viral Hepatitis A Fecal - Oral Rarely fatal Not chronic B Parenteral Sexual Vertical Usually self-limiting

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία ΙΙ Γαστρεντερολογία Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Αλέξανδρος Α. Δρόσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

- Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

- Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - Ενισχυμένη με latex νεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική latex εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό των Ρευματοειδών Παραγόντων ( RF ) σε ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό Ανοσοσφαιρίνης (IGG) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα EasyNeph.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

The Program of the 17 th Annual Meeting on Viral Hepatitis B and C

The Program of the 17 th Annual Meeting on Viral Hepatitis B and C The Program of the 17 th Annual Meeting on Viral Hepatitis B and C Compared to the Meeting of the previous year - Number of Sessions reduced from seven to five - A later start in the morning of Saturday

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό του Συμπληρώματος C4 ( C4 ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η αντι-ιική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β να προλάβει την ανάπτυξη του ηπατοκυτταρικού καρκίνου;

Μπορεί η αντι-ιική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β να προλάβει την ανάπτυξη του ηπατοκυτταρικού καρκίνου; REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(5):566-575 Μπορεί η αντι-ιική αγωγή σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β να προλάβει την ανάπτυξη του ηπατοκυτταρικού καρκίνου; Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (ΗΚΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος.

Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος. Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας : Ελίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση.

Reagent Β: n º 1 φιαλίδιο x 5 ml.υγρό αντιδραστήριο, έτοιμο προς χρήση. -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό των αντισωμάτων της Ανοσοσφαιρίνης G ( IGG ) σε ανθρώπινο ΕΝΥ με

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Παναγιώτου Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

Διαβάστε περισσότερα

Quick algorithm f or computing core attribute

Quick algorithm f or computing core attribute 24 5 Vol. 24 No. 5 Cont rol an d Decision 2009 5 May 2009 : 100120920 (2009) 0520738205 1a, 2, 1b (1. a., b., 239012 ; 2., 230039) :,,.,.,. : ; ; ; : TP181 : A Quick algorithm f or computing core attribute

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΧΧΙΙHADZIYANNIS ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. "Στ. Χατζηγιάννης" 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 B&C MEETING OF ATHENS

ΧΧΙΙHADZIYANNIS ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. Στ. Χατζηγιάννης 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 B&C MEETING OF ATHENS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ HELLENIC ASSOCIATION FOR THE STUDY OF THE LIVER DISEASES η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ B & C "Στ. Χατζηγιάννης" 31 Ιανουαρίου & 1 Φεβρουαρίου 2015 Royal Olympic, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 21;285:2486-2497. 2497. Σ ή Σάκχαρο >11 >11 mg% Τριγλυκερίδια >15

Διαβάστε περισσότερα

Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn

Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn Αμινοσαλικυλικά στη νόσο Crohn Κατηγορία και δοσολογία στην επαγωγή και διατήρηση της ύφεσης Σταυρούλα Β. Κοιλάκου Γαστρεντερολόγος Η χρήση των αμινοσαλικυλικών ως θεραπεία επίτευξης της ύφεσης στην νόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016

ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2016 08.45-09.00 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ 09.00-11.00 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Ιογενείς ηπατίτιδες και δημόσια υγεία Viral hepatitis and public health Προεδρείο: Α. Χατζάκης Ε. Μάνεσης Chairpersons:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΜΕΝΑΚΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΧΑΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, M. Imazio, Χ. Βλαχόπουλος, Ε. Οικονόμου,

Διαβάστε περισσότερα

Eντεκαβίρη (Baraclude )

Eντεκαβίρη (Baraclude ) Eντεκαβίρη (Baraclude ) Αξιολόγηση των δεδομένων της νεότερης θεραπευτικής επιλογής για τη χρόνια Ηπατίτιδα Β Δρ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΔΗΣ Γαστρεντερολόγος, Επιμελητής Α, Α Παθολογική Κλινική ΓΝ Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS CHAPTER 5 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS EXERCISE 104 Page 8 1. Find the positive root of the equation x + 3x 5 = 0, correct to 3 significant figures, using the method of bisection. Let f(x) =

Διαβάστε περισσότερα

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 Ôñßôï áöéýñùìá óôçí Çðáôïëïãßá ISSN 1790-4045 Tñéìçíéáßá êäïóç ôùí Nïóïêïìåßùí ôïõ Ïìßëïõ ÕÃÅÉÁ Διανέµεται δωρεάν Άρθρα Τριμηνιαία έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα Αποτελεσματικότητας Τελαπρεβίρης

Δεδομένα Αποτελεσματικότητας Τελαπρεβίρης Δεδομένα Αποτελεσματικότητας Τελαπρεβίρης Αθήνα 25-5-2012 Καθηγητής Γεώργιος Ν. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής & Ομώνυμου Ερευνητικού Εργαστηρίου Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας www.med.uth.gr/internalmedicine/

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ. ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο

ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ. ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ ηέξγηνο Γειαθίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Ο νκηιεηήο δελ έρεη νπνηαδήπνηε ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε θαξκαθεπηηθέο εηαηξείεορνξεγνύο ηνπ ζπλεδξίνπ ΑΤΣΟΑΝΟΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣΙΣΙΔΑ: νξηζκόο Η ΑΠ είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Erwin Sablon (34. 2 % 10 %,

Erwin Sablon (34. 2 % 10 %, 2004 6 24 6 Chin J Microbiol Immunol, June 2004, Vol 24, No. 6 421 C Erwin Sablon ( HBV) (BCP) C 113 HBV, INNO2LiPA BCP T1762ΠA1764 C A1896, HBV S C BCP T1762ΠA1764 B, (34. 2 % 10 %, 2 = 6. 74, P < 0.

Διαβάστε περισσότερα

Blood May 16;121(20): ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Θ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ

Blood May 16;121(20): ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Θ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ MYC/BCL2 protein co-expression contributes to the inferior survival of activated B-cell subtype of diffuse large B-cell lymphoma and demonstrates high-risk gene expression signatures: a report from The

Διαβάστε περισσότερα