Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system"

Transcript

1 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 171 Ν. Παπαδημητρίου Π. Μαραγκουδάκης Α. Δελίδης Θ. Μανδραλή Π. Γκερμπεσιώτης Α. Τζαγκαρουλάκης Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας N. Papadimitriou P. Maragoudakis A. Delidis T. Mandrali P. Gerbesiotis A. Tzagaroulakis 2nd ENT Dept, University of Athens, Attiko University Hospital Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system Περίληψη Εισαγωγή: Η επεξεργασία και η ενοποίηση των πληροφοριών από το αιθουσαίο, το οπτικό και του σωματικό ιδιοδεκτικό σύστημα οδηγεί σε ένα σύνολο αλληλεπιδράσεων με το κεντρικό νευρικό σύστημα και την περιφέρεια το οποίο αντιπροσωπεύει το σύστημα ισορροπίας, ένα δυναμικό σύστημα η καλή λειτουργία του οποίου προϋποθέτει συνεχή ανατροφοδότηση από την περιφέρεια. Σκοπός: Η ανασκόπηση των βασικών φυσιολογικών και λειτουργικών μηχανισμών του αιθουσαίου συστήματος, και η κλινική τους συσχέτιση. Συζήτηση: Γίνεται εκτεταμένη αναφορά στην συνεισφορά του αιθουσαίου συστήματος στο σύστημα ισορροπίας, στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων, όπως και στους βασικούς μηχανισμούς της κεντρικής αιθουσαίας αντιρρόπησης μετά από αιθουσαία συνδρομή. Συμπέρασμα: Ο ίλιγγος και οι διαταραχές ισορροπίας αντιπροσωπεύουν ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η έκταση και η πολυπλοκότητα των αιθουσαίων διασυνδέσεων αποτελούν ένα πεδίο συνεχιζόμενης έρευνας. Η κατανόηση των μηχανισμών που διέπουν την λειτουργία του αιθουσαίου συστήματος βοηθούν την διαφοροδιάγνωση και ορθολογική αντιμετώπιση των αιθουσαίων παθήσεων. Λέξεις κλειδιά: Κλινική φυσιολογία, Αιθουσαίο σύστημα, Σύστημα ισσοροπίας, Αιθουσαία αντιρρόπηση, Αιθουσο οφθαλμικό αντανακλαστικό. Abstract Introduction: Multiple sensory inputs from the vestibular end organs, the visual system, and the somatosensory/proprioceptive systems are unified and integrated at the level of the brainstem and cerebellum. The integrated information results in various motor and perceptual outputs. This network constitutes the balance system. Aim: Review of the basic physiology of the vestibular system and its clinical correlations. Discussion: The contribution of the vestibular system in balance, the eye movements, as well as the physiology of central vestibular compensation, is discussed in clinical grounds. Conclusion: Knowledge of the vestibular anatomy and physiology is important for physicians to effectively diagnose and manage people with vestibular dysfunction. The physiology and pathophysiology of the vestibular system are very important in order to understand the neurophysiological mechanisms responsible for the symptoms and signs in patients with vestibular abnormalities. Key words: Clinical physiology, Vestibular system, Balance system, Vestibular rehabilitation, Vestibulo - ocular reflex. Εισαγωγή Το αιθουσαίο σύστημα λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα κεντρομόλο αντανακλαστικό τόξο του κινητικού συστήματος. Οι πληροφορίες από τις αίθουσες μαζί με οπτικές και ιδιοδεκτικές πληροφορίες από εξειδικευμένες αισθητηριακές δομές στο δέρμα, αρθρώσεις, μύες κ.τ.λ., επεξεργάζονται στο επίπεδο του εγκεφαλικού στελέχους και της παρεγκεφαλίδας μαζί με σημαντικές αλληλεπιδράσεις από τον μετωπιαίο, τον ινιακό και τον βρεγματικό λοβό στον εγκεφαλικό 171 φλοιό. Η επεξεργασία και η ενοποίηση των πληροφοριών αυτών οδηγεί σε αλληλεπιδράσεις με ανώτερα νοητικά κέντρα αλλά και με κινητικούς νευρώνες στην περιφέρεια για την διενέργεια οφθαλμικών κινήσεων και κινήσεων ισορροπίας του κορμού, της κεφαλής και των άκρων. Αυτό το εκτεταμένο δίκτυο νευρικών οδών θα μπορούσε κανένας να πει ότι αντιπροσωπεύει το σύστημα ισορροπίας, ένα δυναμικό σύστημα η καλή λειτουργία του οποίου προϋποθέτει συνεχή ανατροφοδότηση από την περιφέρεια.

2 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 172 Έχει λεχθεί ότι η απώλεια της λειτουργίας του αιθουσαίου συστήματος δημιουργεί ελαφρύτερης βαρύτητας διαταραχή της ισορροπίας και αστάθεια από ότι η διαταραχή της λειτουργίας του οπτικού ή του ιδιοδεκτικού - σωματοαισθητικού συστήματος. Η αμφοτερόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας προκαλεί λειτουργικό πρόβλημα ισορροπίας μόνο κάτω από δύσκολες συνθήκες διατήρησης της ισορροπίας, ή όταν η λειτουργία του οπτικού ή του ιδιοδεκτικού - σωματοαισθητικού συστήματος διαταράσσεται. Θα ήταν υπεραπλουστευμένο να υποστηρίξει κάποιος τον πιο πάνω ισχυρισμό πέρα από το επίπεδο των διαφόρων κλινικών δοκιμασιών που τον στηρίζουν. Ο ίλιγγος και οι διαταραχές ισορροπίας αντιπροσωπεύουν ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Στις ΗΠΑ κάθε χρόνο 7 εκατομμύρια ασθενείς αναζητούν ιατρική βοήθεια λόγω προβλήματος από το αιθουσαίο σύστημα, ενώ έχει υπολογισθεί ότι ένα 30% του πληθυσμού έχει υποστεί ένα επεισόδιο ζάλης έως την ηλικία των 65 ετών 1. Η ποιότητα της ζωής ασθενών με απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας, ειδικά στην τρίτη ηλικία, όπως και ασθενών με χρόνια αιθουσαία δυσλειτουργία είναι αν μη τι άλλο είναι πολύ κακή. Επιπρόσθετα, λόγω γήρανσης του πληθυσμού διαφαίνεται μια αύξηση της νοσηρότητας από το αιθουσαίο σύστημα στο μέλλον, όπως και της νοσηρότητας που οφείλεται σε προβλήματα ισορροπίας και αστάθειας ειδικά στην ομάδα των ασθενών της τρίτης ηλικίας, όπως τραυματισμοί από πτώσεις κ.τ.λ. 2. Τέλος, σοβαρά λειτουργικά ελλείμματα δημιουργούνται σε οξεία μονόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας όπου και δημιουργείται ίλλιγος, η ψευδής αίσθηση κίνησης και περιστροφής, μια εξαιρετικά θορυβώδης και τραυματική εμπειρία για τον ασθενή. ρουτίνας όπως η βάδιση, έως τις σύνθετες κινήσεις σε αθλητικές δραστηριότητες, χορό, κ.τ.λ. Ο συντονισμός των κινήσεων των άκρων και του σώματος επιτυγχάνεται με την λειτουργία και τον συντονισμό 5 μειζόνων νευρικών οδών (σχήμα 1): 1. Πυραμιδικό σύστημα: είναι υπεύθυνο για τις λεπτές εκούσιες μεμονωμένες μυϊκές κινήσεις. Οι νευρικές οδοί αρχίζουν από τον εγκεφαλικό φλοιό και καταλήγουν στα πρόσθια κέρατα του νωτιαίου μυελού καθόλο το μήκος του. Ο έλεγχος του πυραμιδικού συστήματος στα άνω άκρα είναι πολύ εκτεταμένος, αφού το 55% των νευρικών ινών καταλήγουν στο αυχενικό τμήμα του νωτιαίου μυελού. 2. Εξωπυραμιδικό σύστημα: Αποτελείται από 4 εγκεφαλικούς πυρήνες και τα βασικά γάγγλια. Είναι υπεύθυνο για τις αντανακλαστικές κινήσεις διόρθωσης και διατήρησης της ισορροπίας. Συνεργάζεται και συμπληρώνει το πυραμιδικό σύστημα έτσι ώστε κάθε εκούσια πυραμιδική κίνηση συνοδεύεται από μία ακούσια εξωπυραμιδική διορθωτική κίνηση. Σύστημα ισορροπίας και συντονισμός των κινήσεων Το σύστημα ισορροπίας από καθαρά λειτουργική σκοπιά εξυπηρετεί τρείς βασικούς στόχους: 1. Την αντίληψη της θέσης, της ταχύτητας και της κατεύθυνσης της κίνησης σε σχέση με την βαρύτητα, και των αλλαγών σε αυτές, 2. Τον έλεγχο της κίνησης των οφθαλμών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ένα σταθερό και καθαρό οπτικό είδωλο στον αμφιβληστροειδή όταν ο περιβάλλων χώρος, το σώμα, ή και τα δύο βρίσκονται σε κίνηση, και 3. Την ικανότητα να ελέγχει το κέντρο βάρους του σώματος σε ένα εύρος δραστηριοτήτων από καθημερινές Σχήμα 1: Οι νευρικές οδοί συντονισμού του συστήματος ισορροπίας 3. Έσω αιθουσονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον έσω αιθουσαίο πυρήνα και διαμέσω της κατιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας καταλήγει σε όλο το μήκος του νωτιαίου μυελού σε ενδιάμεσους νευρώνες και όχι κατευθείαν σε κινητικούς. Επίσης, από τον έσω αιθουσαίο πυρήνα ξεκινούν νευρικές ίνες οι οποίες διαμέσω της ανιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας διανέμονται στους πυρήνες των οφθαλμικών μυών. Δεδομένης της επικοινωνίας με την κατιούσα και ανιούσα έσω επιμήκη δεσμίδα, το έσω αιθουσονωτιαίο παίζει 172

3 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 173 σημαντικό ρόλο στα αυχενο-αιθουσαιο-οφθαλμικά αντανακλαστικά που συντονίζουν τις κινήσεις των οφθαλμών και της κεφαλής. 4. Έξω ή πλάγιο αιθουσονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον έξω αιθουσαίο πυρήνα. Είναι η κυρίως υπεύθυνη οδός για τον συντονισμό του αιθουσαίου και της παρεγκεφαλίδας σε σχέση με τον έλεγχο των κινητικών νευρώνων του νωτιαίου μυελού. Το μεγαλύτερο μέρος των νευρικών ινών καταλήγει στην αυχενική και οσφυϊκή μοίρα του νωτιαίου μυελού. Είναι το μοναδικό από τα 3 αιθουσαία δεμάτια το οποίο εμφανίζει σωματοτοπική κατανομή. 5. Δικτυονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον δικτυωτό σχηματισμό της γέφυρας και του εγκεφαλικού στελέχους. Δέχεται κεντρομόλες ίνες από αιθουσαίους πυρήνες και την παρεγκεφαλίδα. Σχηματίζει το μεγαλύτερο μέρος της κατιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας. Με το δικτυονωτιαίο δεμάτιο επιτυγχάνεται ο έλεγχος του τόνου των μυών του αναπνευστικού και κυκλοφορικού συστήματος, ο έλεγχος των εθελούσιων κινήσεων του πυραμιδικού συστήματος και ο έλεγχος των αντανακλαστικών. Ο ρόλος του είναι μείζονος σημασίας στην διατήρησης της ισορροπίας με τον συντονισμό των μυϊκών κινήσεων. Ο στατικός και δυναμικός έλεγχος του σώματος επιτυγχάνεται με τρία συστήματα ελέγχου της κίνησης: 1. Του μυοτατικού αντανακλαστικού (myotatic reflex), με λανθάνοντα χρόνο έναρξης 40ms ο σκοπός σκοπός του οποίου είναι να διατηρεί τον τόνο των μυών βοηθώντας στην ακαμψία των αρθρώσεων σε απότομες κινήσεις, 2. Του λειτουργικού μυϊκού αντανακλαστικού τάσης (functional muscle stretch response) που ενεργοποιείται κυρίως από σωματοαισθητικά ερεθίσματα διαμέσω υποφλοιωδών νευρικών οδών στο εγκεφαλικό στέλεχος και τα βασικά γάγγλια. Συντονίζει τις κινήσεις των άκρων και του κορμού γύρω από τις αρθρώσεις κατά τις καταστάσεις βίαιης διαταραχής του κέντρου βάρους και έχει λανθάνοντα χρόνο έναρξης 100 ms. Ανάλογα με την άρθρωση γύρω από την οποία επισυμβαίνουν οι κύριες διορθωτικές κινήσεις, έχουν αναγνωρισθεί η στρατηγική του ισχίου και η στρατηγική του αστραγάλου ως οι κύριες στερεότυπες διορθωτικές κινήσεις 3, 4. Η απόφαση για το πια στρατηγική θα ακολουθηθεί σε μία διαταραχή τις ισορροπίας είναι ήδη προαποφασισμένη από τις πληροφορίες που λαμβάνουν οι σωματοαισθητικοί υποδοχείς των πελμάτων για τον τύπο του υποκείμενου εδάφους, και 3. Του εκούσιου ελέγχου της κίνησης ο οποίος συντονίζεται με συμμετοχή από πολλαπλά νευρικά επίπεδα, αισθητικά και κινητικά. Εμφανίζει λανθάνοντα χρόνο έναρξης μεγαλύτερο των 140ms και είναι υπεύθυνος για τις εθελούσιες στοχοποιημένες διορθωτικές κινήσεις ισορροπίας. Η συμμετοχή του αιθουσαίου συστήματος στο σύστημα ισορροπίας Το αιθουσαίο σύστημα έχει μικρή συμμετοχή στο λειτουργικό μυϊκό αντανακλαστικό τάσης. Σε διαταραχή του ιδιοδεκτικού συστήματος το αντανακλαστικό εκλύεται με την συμμετοχή της αίθουσας, αλλά με σημαντική καθυστέρηση 5. Η κύρια δράση του αιθουσαίου συστήματος στον στατικό και δυναμικό έλεγχο του σώματος επιτυγχάνεται με τον συντονισμό του με το σύστημα του εκούσιου ελέγχου των κινήσεων, με την λειτουργία στερεότυπων αιθουσαίων αντανακλαστικών. Συγκεκριμένα περιγράφονται το αιθουσο-νωτιαίο και το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό (righting reflex) (σχήμα 2). Σχήμα 2: Το αιθουσαιο-νωτιαίο και το αιθουσαιο - οφθαλμικό αντανακλαστικό Κατά το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό, σε μία αλλαγή της επιτάχυνσης τα άκρα που βρίσκονται ομόπλευρα της κατεύθυνσης της επιτάχυνσης εκτείνονται, ενώ τα άκρα που βρίσκονται ετερόπλευρα της κατεύθυνσης της επιτάχυνσης κάμπτονται. Κλινικά το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό αξιολογείται με τις 173

4 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 174 δοκιμασίες Romberg, Unterberger, Fukuda stepping test και κατά την ισορροπομετρία (posturography). Κατά το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό παρατηρείται η προσπάθεια διατήρησης της κεφαλής και των οφθαλμών σε οριζόντιο επίπεδο όπως αυτό ορίζεται από την κατεύθυνση της βαρύτητας, ανεξάρτητα των κινήσεων του κορμού και φυσικά στα επίπεδα που επιτρέπει το εύρος της κινητικότητας του αυχένα (σχήμα 3). Το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό πιστεύεται ότι ενεργοποιείται από το σφαιρικό και ελλειπτικό κυστίδιο και φέρεται δια μέσω του έσω αιθουσο-νωτιαίου δεματίου. Κλινικά, το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό αξιοποιείται κατά την δοκιμασία των αιθουσαίων μυογενών δυναμικών (VEMPs). Θα πρέπει να τονισθεί ότι στην καθημερινή κλινική πράξη κατά την αξιολόγηση ασθενών με χρόνια προβλήματα ισορροπίας και αστάθεια, είναι επιτακτική η διερεύνηση της συμμετοχής στην συμπτωματολογία του οπτικού και του ιδιοδεκτικού σωματοαισθητικού συστήματος. Σχήμα 3: Γραφική αναπαράσταση της στρατηγικής του ισχίου και του αιθουσο-αυχενικού αντανακλαστικού σε ταχεία μετακίνηση του εδάφους προς τα εμπρός. Στην συγκεκριμένη περίπτωση ο εξεταζόμενος στηρίζεται σε δοκό πλάτους 5cm. Κάθε στάση έχει διαφορά 0,1sec από την προηγούμενη και η κίνηση είναι με την φορά των δεικτών του ρολογιού. Προσέξτε την προσπάθεια διατήρησης της κεφαλής σε οριζόντιο επίπεδο παρά τις ευρείες γωνίες κίνησης του ισχίου και του αυχένα. Η συμμετοχή του αιθουσαίου συστήματος στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων Ο έλεγχος των κινήσεων των οφθαλμών επιτυγχάνεται με τον συντονισμό του αιθουσαίου και του οφθαλμοκινητικού συστήματος. Ο κύριος στόχος τους είναι η διατήρηση καθαρού και σταθερού οπτικού ειδώλου στην ωχρά κηλίδα. Τα δύο συστήματα αν και αλληλεπιδρούν, διατηρούν παράλληλα και ένα επίπεδο αυτονομίας σε σημείο που μερικές φορές να δίνουν ασαφείς ή και λανθασμένες πληροφορίες. Για παράδειγμα όταν είμαστε ακινητοποιημένοι σε φανάρι κυκλοφορίας, μια μικρή κίνηση παράπλευρου οχήματος προς τα εμπρός όπως εκλαμβάνεται από το περιφερικό οπτικό πεδίο, ερμηνεύεται από το αιθουσαίο ως κίνηση προς τα πίσω. Αυτό οδηγεί σε μια αυτοματοποιημένη μυϊκή αντίδραση ακινητοποίησης του παρόλα αυτά ακίνητου οχήματος μας, με το πάτημα του φρένου. Πολύ γρήγορα με την συλλογή και άλλων οπτικών πληροφοριών αντιλαμβανόμαστε την λανθασμένη πληροφορία και απελευθερώνουμε το φρένο. Ένα άλλο παράδειγμα ψευδούς αίσθησης της κίνησης λόγω ατελών οπτικών και αιθουσαίων πληροφοριών αποτελεί η παρατήρηση της κίνησης παράπλευρα σταθμευμένου πλοίου από το παράθυρο της καμπίνας μας. Μέχρι την συμπλήρωση των πληροφοριών με άλλα οπτικά στοιχεία ή αιθουσαία (αίσθηση επιτάχυνσης) ή σωματοαισθητικά (θόρυβος μηχανών, δονήσεις πλοίου, κ.τ.λ.), δεν αντιλαμβανόμαστε αν αυτό που κινείται είναι το δικό μας ή το παράπλευρο πλοίο. Το οφθαλμοκινητικό σύστημα συμμετέχει στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων με τρεις οφθαλμοκινητικές λειτουργίες οι παράμετροι των οποίων μπορούν να καταγραφούν και να μελετηθούν σε κλινικό επίπεδο 6 : 1. Λειτουργία ομαλά κινούμενου στόχου (Smooth pursuit). Επιτρέπει την παρακολούθηση κινούμενου στόχου με μία συνεχή και ομαλή κίνηση των οφθαλμών. Αναλαμβάνει την παρακολούθηση σε προβλέψιμες κινήσεις με συχνότητα κίνησης μικρότερη του 1.2Hz. Παραδείγματα αποτελούν η παρακολούθηση ενός πουλιού καθώς πετάει στον ουρανό, ή η παρακολούθηση ενός αργά κινούμενου εκκρεμοειδούς. Οι αιθουσο-παρεγκεφαλιδικές συνδέσεις διαδραματίζουν κύριο λόγο στην λειτουργία του. 2. Σακκαδική λειτουργία (Saccades). Ο ρόλος της σακκαδικής λειτουργίας είναι να αποκαταστήσει την θέση του οπτικού ειδώλου στην ωχρά κηλίδα με μια γρήγορη και ακριβής κίνηση. Οι σακκαδικές κινήσεις των οφθαλμών αναλαμβάνουν σε γρήγορη κίνηση στόχου έξω από το δυναμικό εύρος της λειτουργίας του ομαλά κινούμενου στόχου. Ο συντονισμός του επιτυγχάνεται με την συμμετοχή κέντρων του εγκεφαλικού φλοιού τα οποία ρυθμίζουν το σθένος της νευρικής διέγερσης που απαιτείται για τον ερεθισμό των οφθαλμικών μυών και την συμμετοχή του δικτυωτού σχηματισμού της γέφυ- 174

5 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 175 ρας και των αιθουσο-παρεγκεφαλιδικών συνδέσεων που ρυθμίζουν την ταχύτητα, την ακρίβεια, και το λανθάνοντα χρόνο έναρξης της σακκαδικής λειτουργίας. 3. Οπτοκινητική λειτουργία και οπτική καθήλωση (Optokinetic visual fixation). Η οπτοκινητική λειτουργία του οφθαλμοκινητικού συστήματος αποτελεί ένα συνδυασμό της σακκαδικής και της λειτουργίας του ομαλά κινούμενου στόχου. Ο κύριος ρόλος του είναι να εξασφαλίζει σταθερό οπτικό είδωλο γρήγορα κινούμενων στόχων που καταλαμβάνουν μεγάλο εύρος του οπτικού πεδίου (>80%) σε καταστάσεις παρατεινόμενης κίνησης της κεφαλής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιπροσωπεύει η παρακολούθηση αντικειμένων όπως συστοιχίας δέντρων από το παράθυρο του αυτοκινήτου όταν αυτό βρίσκεται σε κίνηση. Η αίσθηση κίνησης που προκαλείται από τον οπτοκινητικό ερεθισμό είναι τόσο έντονη που συμπτώματα από το φυτικό νευρικό σύστημα (ναυτία, έμετος, κ.τ.λ.) μπορούν να προκληθούν ακόμη και όταν ο εξεταζόμενος είναι ακίνητος. Το γεγονός αυτό εκμεταλλεύεται εμπορικά για την δημιουργία ψευδαίσθησης κίνησης σε κατασκευές σε χώρους αναψυχής όπως εξομοιωτές πτώσεων και στα πλανητάρια. Τέλος η λειτουργία της οπτικής καθήλωσης αντιπροσωπεύει την διαδικασία της συνεχούς ενεργού διατήρησης του οπτικού ειδώλου ενός στόχου στην ωχρά κηλίδα για μεγάλες χρονικές περιόδους. Το αιθουσαίο σύστημα συμμετέχει στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων με το αιθουσο-οφθαλμικό αντανακλαστικό [Vestibulo - ocular reflex (VOR)], το οποίο ανιχνεύεται και αξιολογείται εκτεταμένα στο νευροωτολογικό εργαστήριο, ειδικά αυτό που προκαλείται από τον ερεθισμό του οριζοντίου ημικυκλίου σωλήνα (ψυχρός - θερμός διακλυσμός). Κλινικά, το αιθουσο-οφθαλμικό αντανακλαστικό ανιχνεύεται κυρίως με την δοκιμασία Halmagyi (High frequency head thrust) ή χειρισμός «κούκλας» (doll s eye maneuver) και την δοκιμασία σείσης της κεφαλής (head shake test). Είναι ένα αντανακλαστικό τόξο τριών νευρώνων, ο πρώτος νευρώνας του οποίου αντιπροσωπεύεται από τα δίπολα κύτταρα του σπειροειδούς γαγγλίου τα οποία λαμβάνουν ερεθίσματα από τις ακουστικές ακρολοφίες των ημικυκλίων σωλήνων και τα μεταφέρουν στον άνω και έσω αιθουσαίους πυρήνες. Από εκεί αρχίζει ο δεύτερος νευρώνας που καταλήγει στους οφθαλμοκινητικούς πυρήνες του κοινού κινητικού (ΙΙΙ), του τροχιλιακού (IV) και του απαγωγού (VI), και τέλος ο τρίτος νευρώνας έως τους οφθαλμοκινητικούς μύες (σχήμα 2, 4). Σχήμα 4: Το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό των οριζόντιων ημικυκλίων σωλήνων. Η στροφή της κεφαλής προς τα δεξιά, προκαλεί μία σχετική ληκυθομόλο κίνηση της ενδολέμφου στον δεξιό ημικύκλιο σωλήνα, αύξηση των νευρικών ώσεων ηρεμίας και διέγερση. Το αντίθετο συμβαίνει στον αριστερό οριζόντιο ημικύκλιο σωλήνα όπου και έχουμε μείωση των νευρικών ώσεων ηρεμίας και υπαισθησία. Σαν αποτέλεσμα έχουμε στροφή των οφθαλμών προς τα αριστερά. Το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό είναι υπεύθυνο για την αντιρροπιστική και προς την αντίθετη κατεύθυνση κίνηση των οφθαλμών μετά από κάθε κίνηση της κεφαλής, έτσι ώστε να υπάρχει σταθερό είδωλο στην ωχρά κηλίδα. Όταν η κίνηση της κεφαλής συνεχιστεί, ακολουθεί μια γρήγορη επανορθωτική σακκαδική κίνηση η οποία δεν έχει σχέση με το αιθουσονωτιαίο αντανακλαστικό, αλλά αντιπροσωπεύει ένα αντανακλαστικό επανατοποθέτησης το οποίο ενεργοποιείται από την θέση του ματιού στον οφθαλμικό κόγχο. Θα πρέπει να τονισθεί ότι το αιθουσο νωτιαίο αντανακλαστικό παράγεται με τον ερεθισμό και των τριών ζευγών ημικυκλίων σωλήνων, κάτι το οποίο συχνά παραγνωρίζεται λόγω της σχεδόν αποκλειστικής ενασχόλησης κατά την κλινική πρακτική με τον οριζόντιο (έξω) ημικύκλιο σωλήνα. Απώλεια του αιθουσο νωτιαίου αντανακλαστικού μετά από αμφοτερόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας οδηγεί στο σύμπτωμα της ταλαντοψίας (oscillopsia) όπου ο περιβάλλων χώρος «αναπηδά» ή «τρεμοπαίζει» σε κινήσεις ταχύτερες από αυτές που μπορεί να διαχειρισθεί η λειτουργία παρακολούθησης ομαλά κινούμενου στόχου του οφθαλμοκινητικού συστήματος (>1.2Hz). Επιπρόσθετα, δύο χαρακτηριστικά του αντανακλαστικού αξίζει να συζητηθούν. 175

6 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 176 Το πρώτο αφορά το κέρδος (gain) του αντανακλαστικού (γωνία στροφής κεφαλής/γωνία στροφής οφθαλμών) που ισοδυναμεί με την μονάδα. Στην κάθε μέρα πράξη το κέρδος υπόκειται σε εκούσιο έλεγχο και μπορεί ακόμη να κατασταλεί τελείως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η καταστολή του νυσταγμού κατά την διενέργεια ψυχρού θερμού διακλυσμού όταν ζητηθεί οπτική προσήλωση σε ένα στόχο, το οποίο είναι και ενδεικτικό νυσταγμού περιφερικής αιτιολογίας. Άλλο παράδειγμα ελέγχου του κέρδους είναι κατά την αντικατάσταση διορθωτικών γυαλιών σε άτομα με διαθλαστική διαταραχή (π.χ. μυωπία). Η αλλαγή του μεγέθους του ειδώλου στον αμφιβληστροειδή προκαλεί αλλαγή στην ταχύτητα μετακίνησης του ειδώλου και ένα διάστημα μερικών ημερών με συμπτωματολογία από το φυτικό νευρικό σύστημα (ναυτία, αστάθεια, κ.τ.λ.) έως το κέρδος του αντανακλαστικού να προσαρμοστεί στην νέα ισορροπία. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό του αντανακλαστικού είναι η ιδιότητα πλαστικότητας. Η πειραματική εφαρμογή πρισμάτων όπου αντιστρέφουν τα είδωλα οδηγεί μετά από μερικές ημέρες σε πλήρη αντιστροφή του αντανακλαστικού και πλήρη λειτουργικότητα ακόμη και σε απαιτητικές συνθήκες όπως ορειβασία 7. Αιθουσαία αντιρρόπηση Το αιθουσαίο σύστημα είναι το μοναδικό από τα ειδικά αισθητικά συστήματα, η μονόπλευρη απώλεια λειτουργίας του οποίου σε μακροπρόθεσμη βάση μπορεί σοβαρά να απειλήσει την επιβίωση και την ευημερία ενός οργανισμού. Είναι σημαντικό κατά συνέπεια το γεγονός ότι στην πλειονότητα τους τα επεισόδια αιθουσαίας συνδρομής είναι αυτοπεριοριζόμενα λόγω αυτόματης λειτουργικής κεντρικής αντιρρόπησης. Η αντιρρόπηση αυτή καθεαυτή διακρίνεται σε οξεία και σε χρόνια φάση. Κατά την οξεία φάση η οποία διαρκεί ώρες, συντελείται ο έλεγχος των στατικών συμπτωμάτων της μονόπλευρης αιθουσαίας δυσλειτουργίας όπως ίλιγγος, νυσταγμός και οι έμετοι, ενώ κατά την χρόνια φάση η οποία διαρκεί 1-6 εβδομάδες συντελείται ο έλεγχος των δυναμικών συμπτωμάτων όπως αστάθεια και αποπροσανατολισμός, που προκαλούν οι καθημερινές δραστηριότητες που απαιτούν κίνηση της κεφαλής. Αποτυχία της αντιρρόπησης οφείλεται είτε σε προϊούσα αιθουσαία δυσλειτουργία, είτε σε αδυναμία κεντρικής αντιρρόπησης. Μια σειρά πειραματικών δεδομένων με πιο γνωστό το φαινόμενο Bechterew έχει οδηγήσει σήμερα στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός της κεντρικής αντιρρόπησης ευοδώνεται από νευροχημικούς παράγοντες που δρουν μέσω ενός γενικού νευρικού επανορθωτικού μηχανισμού ο οποίος δεν έχει αναγνωρισθεί ακόμη 8, 9: Λαβυρινθεκτομή σε πειραματόζωο όπου έχει προηγηθεί παράπλευρη λαβυρινθεκτομή και αφού έχει εγκατασταθεί πλήρης αντιρρόπηση, οδηγεί σε συμπτωματολογία οξείας λαβυρινθικής συνδρομής όπως θα συνέβαινε σε φυσιολογικές συνθήκες. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η αρχική αντιρρόπηση οφείλεται σε αποκατάσταση της νευρο - τονικής δραστηριότητας στον ομόπλευρο αιθουσαίο πυρήνα, η οποία και είναι ανεξάρτητη από πιθανά ερεθίσματα από τον ετερόπλευρο λαβυρίνθου ή τον ετερόπλευρο αιθουσαίο πυρήνα. Επιπρόσθετα, ουσίες όπως αμινοξέα, μονοαμίνες, πολυαμίνες, νευροπεπτίδια, κ.α., έχουν δείξει να επηρεάζουν την διαδικασία της κεντρικής αντιρρόπησης σε πειραματόζωα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. RoydhouseN.Vertigoanditstreatment.Drugs1974;7: KroenkeK,MangelsdorffAD.Commonsymptomsinambulatorycare:incidence,evaluation,therapy,andoutcome.AmJMed1989;86: HorakFB,NashnerLM,DienerHC.Posturalstrategiesassociatedwithsomatosensory andvestibularloss.expbrainres1990;82: HorakFB,NashnerLM.Centralprogrammingofposturalmovements:adaptationto alteredsupport-surfaceconfigurations.jneurophysiol1986;55: AllumJH,ShepardNT.Anoverviewoftheclinicaluseofdynamicposturographyin thedifferentialdiagnosisofbalancedisorders.jvestibres1999;9: LeighRJ,ZeeDS.Theneurologyofeyemovements.3rdEd,Philadelphia:FA Davis, KohlerI.Experimentswithgoggles.SciAm1962;206: ShepardNTandTelianSA.Functionalphysiologyandcompensatorymechanisms. In: BalanceDisorderPatient p.28-32,delmarcengagelearninged,delmar,usa. 9. ShepardNT.Evaluationandmanagementofbalancesystemdisorders.In:JackKatz Handbookofclinicalaudiology,p ,LippincottWilliamsandWilkinsEd, 5thEdition,

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Κινητικότητα Αισθητικότητα Φυγόκεντρες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Κεντροµόλες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Λειτουργική Ανατοµική Θέσεων των Οδών Εισαγωγή Οι µακρές

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός Κινητικό σύστηµα Κινητικός φλοιός Κινητικός φλοιός Όλες οι εκούσιες κινήσεις ελέγχονται από τον εγκέφαλο Μια από τις περιοχές του εγκεφάλου που εµπλέκονται στον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων είναι ο κινητικός

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ανιόντα (κεντροµόλα) δεµάτια

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ Ερέθισμα Κεντρομόλος οδός αισθητικό ή αισθητηριακό Φυγόκεντρος οδός Απαρτίωση Απάντηση Tο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΙΚΟΣ ΤΟΝΟΣ. Κωνσταντίνος Ι. Βουμβουράκης. Αν Καθηγητής Νευρολογίας- Νευροανοσολογίας

ΜΥΙΚΟΣ ΤΟΝΟΣ. Κωνσταντίνος Ι. Βουμβουράκης. Αν Καθηγητής Νευρολογίας- Νευροανοσολογίας ΜΥΙΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Κωνσταντίνος Ι. Βουμβουράκης Αν Καθηγητής Νευρολογίας- Νευροανοσολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Αττικό Νοσοκομείο, 2015 ΜΥΙΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Μυϊκός τόνος είναι η κατάσταση ετοιμότητας του μυός

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης - Φυσικοθεραπευτής

Στέφανος Πατεράκης - Φυσικοθεραπευτής ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ Ορισμός : Είναι η επιστήμη που μελετά την ανθρώπινη κίνηση. Χρησιμοποιεί γνώσεις από τη μηχανική της φυσικής, την ανατομία και τη φυσιολογία. Η Βαρύτητα Έλκει όλα τα σώματα προς το έδαφος.

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης Παρεγκεφαλίδα Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 3 4 Γενικά Cerebellum = Little brain 10% όγκου εγκεφάλου, >50% του συνόλου των νευρώνων του εγκεφάλου Κανονικότητα στη διάταξη των νευρώνων και τις διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Περιφερικό Νευρικό Σύστημα o Τα όργανα του ΠΝΣ είναι τα νεύρα. o Τα νεύρα αποτελούνται από δεσμίδες νευρικών αποφυάδων (μακριών δενδριτών

Διαβάστε περισσότερα

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία)

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Τα νεογέννητα μωρά διαφέρουν από τους ενήλικες, ή ακόμα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Διάµεσος Εγκέφαλος (Θάλαµος) Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας Ο πατέρας της Οστεοπαθητικής Dr A. T. Still, διατύπωσε την άποψη στις αρχές του 20ου αιώνα ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ Η παρεγκεφαλίδα βρίσκεται στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο, πίσω από τη γέφυρα και τον προμήκη μυελό Αποτελείται από δύο ημισφαίρια που συνδέονται μεταξύ τους με

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν:

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 10 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ» ΜΕΡΟΣ Α: ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι οι υποδοχείς και ποιος είναι ο ρόλος τους; 2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικής Παράλυσης

Εγκεφαλικής Παράλυσης Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας Ιωαννίνων, Μονάδα Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, 3ΕΛΕΠΑΠ Ιωαννίνων 1 2 Η Ιπποθεραπεία, είναι μία νευροφυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Αυχενικοί σπόνδυλοι 7 Θωρακικοί σπόνδυλοι 12 Οσφυϊκοί σπόνδυλοι 5 Ιερό οστό 5 συνοστεομένοι σπόνδυλοι Κόκκυγας Φυσιολογικά Κυρτώματα Σ.Σ. Η σπονδυλική στήλη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular evaluation in patients with mild brain injury

Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular evaluation in patients with mild brain injury Μπαλατσούρας Δ Κατσιάρη Ε Αυλωνίτου Ε Κλούτσος Γ Λορέτζος Δ Καμπέρος Α Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική - Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιώς Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Τελικός Εγκ Εγκεφαλικά ηµισφαίρια Διάµεσος εγκ & Βασικά γάγγλια Διαίρεση του ΚΝΣ Στέλεχος του εγκέφαλου Μέσος εγκ Γέφυρα Προµήκης

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Δέρμα Γλώσσα Μύτη Μάτι Αυτί Δέρμα Μελανοκύτταρα χόριο Σμηγματογόνοι αδένες Ορθωτήρας μυς των

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Έλεγχος της κίνησης του σώµατος: Ιεραρχία κινητικού ελέγχου Τοπικός έλεγχος κινητικών νευρώνων

Κινητικό σύστηµα. Έλεγχος της κίνησης του σώµατος: Ιεραρχία κινητικού ελέγχου Τοπικός έλεγχος κινητικών νευρώνων Κινητικό σύστηµα Έλεγχος της κίνησης του σώµατος: Ιεραρχία κινητικού ελέγχου Τοπικός έλεγχος κινητικών νευρώνων Αισθητικά συστήµατα: Εσωτερική αναπαράσταση του εξωτερικού κόσµου Έλεγχος από: Εγκέφαλο Νωτιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ 1 ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΡΟΞΥΣΜΟΥΣ ΖΑΛΗΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΒΙΑΙΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ Η ΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΚΕΝΟ, ΩΧΡΟΤΗΤΑ, ΕΦΙΔΡΩΣΗ,ΝΑΥΤΙΑ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας 1 Εισαγωγή Αν έχετε αρχίσει να διαβάζετε αυτό το βιβλίο είστε σχεδόν σίγουρα ένας πολυάσχολος κλινικός γιατρός. Καταλαβαίνουμε τον δισταγμό σας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Εγκεφαλικές συζυγίες Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΙΙ. Οπτικό νεύρο οπτική οξύτητα (φώς, αντικείμενα, ειδικοί πίνακες) ΔΔ Διαθλαστικές ανωμαλίες Ελάττωση της διαφάνειας των διαθλαστικών μέσων Βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 5η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία Περιεχόμενο ενοτήτων Ποιοτική αξιολόγηση Ορισμός και στάδια που περιλαμβάνονται Περιεχόμενο: στοιχεία που τη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΥΪΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Είναι η συνεχής ελαφρά σύσπαση των µυών ακόµη και σε κατάσταση ηρεµίας. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΜΥΪΚΟΥ ΤΟΝΟΥ Εγκεφαλική παράλυση Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Μεταιχµιακό Σύστηµα Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά Γάγγλια µεταιχµιακό (στεφανιαίο) σύστηµα διάµεσος εγκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Fixational eye movements

Fixational eye movements Fixational eye movements Γιάννης Βρεττός Μεταπτυχιακό πρόγραµµα Οπτική-Όραση 1 Εισαγωγή Ο ρόλος των οφθαλµικών κινήσεων κατά την διάρκεια που προσηλώνουµε αλλά και κατά την διάρκεια που «ανιχνεύουµε» το

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση στο σύνολό της οργανώνεται στα διάφορα επίπεδα. Αρχικά, στο φλοιό, γίνεται η σύλληψη της ιδέας και ο σχηµατισµός της παράστασης, το σχέδιο τη

Η κίνηση στο σύνολό της οργανώνεται στα διάφορα επίπεδα. Αρχικά, στο φλοιό, γίνεται η σύλληψη της ιδέας και ο σχηµατισµός της παράστασης, το σχέδιο τη Κινητικότητα-Γενικές Προσεγγίσεις-Αντανακλαστικά Κώστας Βουµβουράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Β Πανεπιστηµιακή Νευρολογική Κλινική Η λειτουργία του νευρικού συστήµατος στηρίζεται στην ποικιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ιδιοδεκτικότητα Ο όρος ιδιοδεκτικότητα συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Σχεδιασµός κινήσεων Παρακολούθηση της κίνησης ηµιουργία κινητικών προγραµµάτων Εκµάθηση επιδέξιων κινήσεων Βασικά γάγγλια κέλυφος Κερκοφόρος πυρήνας Ωχρά σφαίρα Ωχρά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) Γιάννης Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Ο εγκεφαλικός φλοιός καταλαμβάνει τελείως την περιφέρεια των εγκεφαλικών ημισφαιρίων Αποτελείται από φαιά ουσία και εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 1. Τα νευρικά κύτταρα µπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων, των... κυττάρων και των...

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ. Ganong Κεφάλαιο 14

ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ. Ganong Κεφάλαιο 14 ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ Ganong Κεφάλαιο 14 Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) Ρυθμοί που καταγράφονται στο ΗΕΓ Ρυθμός α: Καταγράφεται σε εγρήγορση με τα μάτια κλειστά Σχετικά ρυθμικό

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ Copyright 2009 Pearson Education, Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings προμετωπιαίος φλοιός

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή ΑΝΣ ρυθµίζει τη λειτουργία οργάνων & ιστών Συµβάλλει στην προσαρµογή λειτουργιών διατήρηση της οµοιστασίας σε συνεργασία µε

Διαβάστε περισσότερα

Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο

Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο Συνδυασμός Κρανιοϊερής Θεραπείας και Νευροθεραπείας: Μια θεραπευτική προταση για τον χρόνιο πόνο. Μπορεί ο συνδυασμός της Κρανιοϊερής Θεραπείας του Upledger και της

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης Ενότητα 10: Παθολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν την ισορροπία Εισηγητής: Πατίκας

Διαβάστε περισσότερα

Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα

Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα Από τον Δρ. Γιώργο Γαβαλά MD, Maud/Notol ΩΡΛ Νευροωτολόγο, Διευθυντή Τμήματος Ωτολογίας - Ακοολογίας Νευροωτολογίας, Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Η εμφάνιση ζάλης ή και ιλίγγου

Διαβάστε περισσότερα

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Παρασυµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Ιερή Μοίρα (Ιερό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Τα Παρασυµπαθητικά Γάγγλια και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛ.ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Λειτουργική Ανατοµική Λειτουργική Τοπογραφία της Φαιάς Ουσίας Νευρικά Κύτταρα και Πυρήνες του Προσθίου Κέρατος Σωµατοκινητικά Κύτταρα Κύτταρα του

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση

710 -Μάθηση - Απόδοση 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 6η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Παρατήρηση Αξιολόγηση & Διάγνωση Η διάλεξη αυτή περιλαμβάνει: Διαδικασία της παρατήρησης & της αξιολόγησης Στόχοι και περιεχόμενο παρατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1 A' ΛΥΚΕΙΥ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1. Το µέτρο της µετατόπισης

Διαβάστε περισσότερα

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω)

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω) ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Στραβισμός είναι μία νευρομυϊκή διαταραχή, κατά την οποία όταν κάποιος προσηλώνει σε ένα σημείο, τότε το ένα μάτι του προσηλώνει στο σημείο αυτό και το άλλο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Επιμέλεια football-academies Πέμπτη, 12 Μάιος της Ειρήνης Περπινιά

ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Επιμέλεια football-academies Πέμπτη, 12 Μάιος της Ειρήνης Περπινιά της Ειρήνης Περπινιά Όλες οι σωματικές δραστηριότητες απαιτούν κάποιο βαθμό ισορροπίας, ένα εσωτερικό σχεδιάγραμμα δυναμικής αντίδρασης, που αποτελείται από τις ακούσιες αισθήσεις που μας κρατούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης Ενότητα 2: Στατική και δυναμική ισορροπία Εισηγητής: Πατίκας Δ. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ 5o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11211, 37ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11243, 38ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11244 Ένας μαθητής ακούει το κουδούνι του σχολείου να χτυπά στο τέλος της

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης

Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ανάλυση ισορροπίας και κινητικότητας σπονδυλικής στήλης Ενότητα 3: Τεστ ισορροπίας Εισηγητής: Πατίκας Δ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Μάθημα 10ο ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 22/8/2012

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Μάθημα 10ο ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 22/8/2012 ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Δρ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΡΙΜΠΑΚΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Μάθημα 10ο Αξιολόγηση της ιδιοδεκτικότητας Αξιολόγηση αισθητικότητας Αξιολόγηση παθολογικών κινητικών προτύπων Αξιολόγηση λειτουργικής

Διαβάστε περισσότερα