Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system"

Transcript

1 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 171 Ν. Παπαδημητρίου Π. Μαραγκουδάκης Α. Δελίδης Θ. Μανδραλή Π. Γκερμπεσιώτης Α. Τζαγκαρουλάκης Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας N. Papadimitriou P. Maragoudakis A. Delidis T. Mandrali P. Gerbesiotis A. Tzagaroulakis 2nd ENT Dept, University of Athens, Attiko University Hospital Κλινική φυσιολογία αιθουσαίου συστήματος Clinical Physiology of the vestibular system Περίληψη Εισαγωγή: Η επεξεργασία και η ενοποίηση των πληροφοριών από το αιθουσαίο, το οπτικό και του σωματικό ιδιοδεκτικό σύστημα οδηγεί σε ένα σύνολο αλληλεπιδράσεων με το κεντρικό νευρικό σύστημα και την περιφέρεια το οποίο αντιπροσωπεύει το σύστημα ισορροπίας, ένα δυναμικό σύστημα η καλή λειτουργία του οποίου προϋποθέτει συνεχή ανατροφοδότηση από την περιφέρεια. Σκοπός: Η ανασκόπηση των βασικών φυσιολογικών και λειτουργικών μηχανισμών του αιθουσαίου συστήματος, και η κλινική τους συσχέτιση. Συζήτηση: Γίνεται εκτεταμένη αναφορά στην συνεισφορά του αιθουσαίου συστήματος στο σύστημα ισορροπίας, στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων, όπως και στους βασικούς μηχανισμούς της κεντρικής αιθουσαίας αντιρρόπησης μετά από αιθουσαία συνδρομή. Συμπέρασμα: Ο ίλιγγος και οι διαταραχές ισορροπίας αντιπροσωπεύουν ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η έκταση και η πολυπλοκότητα των αιθουσαίων διασυνδέσεων αποτελούν ένα πεδίο συνεχιζόμενης έρευνας. Η κατανόηση των μηχανισμών που διέπουν την λειτουργία του αιθουσαίου συστήματος βοηθούν την διαφοροδιάγνωση και ορθολογική αντιμετώπιση των αιθουσαίων παθήσεων. Λέξεις κλειδιά: Κλινική φυσιολογία, Αιθουσαίο σύστημα, Σύστημα ισσοροπίας, Αιθουσαία αντιρρόπηση, Αιθουσο οφθαλμικό αντανακλαστικό. Abstract Introduction: Multiple sensory inputs from the vestibular end organs, the visual system, and the somatosensory/proprioceptive systems are unified and integrated at the level of the brainstem and cerebellum. The integrated information results in various motor and perceptual outputs. This network constitutes the balance system. Aim: Review of the basic physiology of the vestibular system and its clinical correlations. Discussion: The contribution of the vestibular system in balance, the eye movements, as well as the physiology of central vestibular compensation, is discussed in clinical grounds. Conclusion: Knowledge of the vestibular anatomy and physiology is important for physicians to effectively diagnose and manage people with vestibular dysfunction. The physiology and pathophysiology of the vestibular system are very important in order to understand the neurophysiological mechanisms responsible for the symptoms and signs in patients with vestibular abnormalities. Key words: Clinical physiology, Vestibular system, Balance system, Vestibular rehabilitation, Vestibulo - ocular reflex. Εισαγωγή Το αιθουσαίο σύστημα λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα κεντρομόλο αντανακλαστικό τόξο του κινητικού συστήματος. Οι πληροφορίες από τις αίθουσες μαζί με οπτικές και ιδιοδεκτικές πληροφορίες από εξειδικευμένες αισθητηριακές δομές στο δέρμα, αρθρώσεις, μύες κ.τ.λ., επεξεργάζονται στο επίπεδο του εγκεφαλικού στελέχους και της παρεγκεφαλίδας μαζί με σημαντικές αλληλεπιδράσεις από τον μετωπιαίο, τον ινιακό και τον βρεγματικό λοβό στον εγκεφαλικό 171 φλοιό. Η επεξεργασία και η ενοποίηση των πληροφοριών αυτών οδηγεί σε αλληλεπιδράσεις με ανώτερα νοητικά κέντρα αλλά και με κινητικούς νευρώνες στην περιφέρεια για την διενέργεια οφθαλμικών κινήσεων και κινήσεων ισορροπίας του κορμού, της κεφαλής και των άκρων. Αυτό το εκτεταμένο δίκτυο νευρικών οδών θα μπορούσε κανένας να πει ότι αντιπροσωπεύει το σύστημα ισορροπίας, ένα δυναμικό σύστημα η καλή λειτουργία του οποίου προϋποθέτει συνεχή ανατροφοδότηση από την περιφέρεια.

2 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 172 Έχει λεχθεί ότι η απώλεια της λειτουργίας του αιθουσαίου συστήματος δημιουργεί ελαφρύτερης βαρύτητας διαταραχή της ισορροπίας και αστάθεια από ότι η διαταραχή της λειτουργίας του οπτικού ή του ιδιοδεκτικού - σωματοαισθητικού συστήματος. Η αμφοτερόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας προκαλεί λειτουργικό πρόβλημα ισορροπίας μόνο κάτω από δύσκολες συνθήκες διατήρησης της ισορροπίας, ή όταν η λειτουργία του οπτικού ή του ιδιοδεκτικού - σωματοαισθητικού συστήματος διαταράσσεται. Θα ήταν υπεραπλουστευμένο να υποστηρίξει κάποιος τον πιο πάνω ισχυρισμό πέρα από το επίπεδο των διαφόρων κλινικών δοκιμασιών που τον στηρίζουν. Ο ίλιγγος και οι διαταραχές ισορροπίας αντιπροσωπεύουν ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Στις ΗΠΑ κάθε χρόνο 7 εκατομμύρια ασθενείς αναζητούν ιατρική βοήθεια λόγω προβλήματος από το αιθουσαίο σύστημα, ενώ έχει υπολογισθεί ότι ένα 30% του πληθυσμού έχει υποστεί ένα επεισόδιο ζάλης έως την ηλικία των 65 ετών 1. Η ποιότητα της ζωής ασθενών με απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας, ειδικά στην τρίτη ηλικία, όπως και ασθενών με χρόνια αιθουσαία δυσλειτουργία είναι αν μη τι άλλο είναι πολύ κακή. Επιπρόσθετα, λόγω γήρανσης του πληθυσμού διαφαίνεται μια αύξηση της νοσηρότητας από το αιθουσαίο σύστημα στο μέλλον, όπως και της νοσηρότητας που οφείλεται σε προβλήματα ισορροπίας και αστάθειας ειδικά στην ομάδα των ασθενών της τρίτης ηλικίας, όπως τραυματισμοί από πτώσεις κ.τ.λ. 2. Τέλος, σοβαρά λειτουργικά ελλείμματα δημιουργούνται σε οξεία μονόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας όπου και δημιουργείται ίλλιγος, η ψευδής αίσθηση κίνησης και περιστροφής, μια εξαιρετικά θορυβώδης και τραυματική εμπειρία για τον ασθενή. ρουτίνας όπως η βάδιση, έως τις σύνθετες κινήσεις σε αθλητικές δραστηριότητες, χορό, κ.τ.λ. Ο συντονισμός των κινήσεων των άκρων και του σώματος επιτυγχάνεται με την λειτουργία και τον συντονισμό 5 μειζόνων νευρικών οδών (σχήμα 1): 1. Πυραμιδικό σύστημα: είναι υπεύθυνο για τις λεπτές εκούσιες μεμονωμένες μυϊκές κινήσεις. Οι νευρικές οδοί αρχίζουν από τον εγκεφαλικό φλοιό και καταλήγουν στα πρόσθια κέρατα του νωτιαίου μυελού καθόλο το μήκος του. Ο έλεγχος του πυραμιδικού συστήματος στα άνω άκρα είναι πολύ εκτεταμένος, αφού το 55% των νευρικών ινών καταλήγουν στο αυχενικό τμήμα του νωτιαίου μυελού. 2. Εξωπυραμιδικό σύστημα: Αποτελείται από 4 εγκεφαλικούς πυρήνες και τα βασικά γάγγλια. Είναι υπεύθυνο για τις αντανακλαστικές κινήσεις διόρθωσης και διατήρησης της ισορροπίας. Συνεργάζεται και συμπληρώνει το πυραμιδικό σύστημα έτσι ώστε κάθε εκούσια πυραμιδική κίνηση συνοδεύεται από μία ακούσια εξωπυραμιδική διορθωτική κίνηση. Σύστημα ισορροπίας και συντονισμός των κινήσεων Το σύστημα ισορροπίας από καθαρά λειτουργική σκοπιά εξυπηρετεί τρείς βασικούς στόχους: 1. Την αντίληψη της θέσης, της ταχύτητας και της κατεύθυνσης της κίνησης σε σχέση με την βαρύτητα, και των αλλαγών σε αυτές, 2. Τον έλεγχο της κίνησης των οφθαλμών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ένα σταθερό και καθαρό οπτικό είδωλο στον αμφιβληστροειδή όταν ο περιβάλλων χώρος, το σώμα, ή και τα δύο βρίσκονται σε κίνηση, και 3. Την ικανότητα να ελέγχει το κέντρο βάρους του σώματος σε ένα εύρος δραστηριοτήτων από καθημερινές Σχήμα 1: Οι νευρικές οδοί συντονισμού του συστήματος ισορροπίας 3. Έσω αιθουσονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον έσω αιθουσαίο πυρήνα και διαμέσω της κατιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας καταλήγει σε όλο το μήκος του νωτιαίου μυελού σε ενδιάμεσους νευρώνες και όχι κατευθείαν σε κινητικούς. Επίσης, από τον έσω αιθουσαίο πυρήνα ξεκινούν νευρικές ίνες οι οποίες διαμέσω της ανιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας διανέμονται στους πυρήνες των οφθαλμικών μυών. Δεδομένης της επικοινωνίας με την κατιούσα και ανιούσα έσω επιμήκη δεσμίδα, το έσω αιθουσονωτιαίο παίζει 172

3 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 173 σημαντικό ρόλο στα αυχενο-αιθουσαιο-οφθαλμικά αντανακλαστικά που συντονίζουν τις κινήσεις των οφθαλμών και της κεφαλής. 4. Έξω ή πλάγιο αιθουσονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον έξω αιθουσαίο πυρήνα. Είναι η κυρίως υπεύθυνη οδός για τον συντονισμό του αιθουσαίου και της παρεγκεφαλίδας σε σχέση με τον έλεγχο των κινητικών νευρώνων του νωτιαίου μυελού. Το μεγαλύτερο μέρος των νευρικών ινών καταλήγει στην αυχενική και οσφυϊκή μοίρα του νωτιαίου μυελού. Είναι το μοναδικό από τα 3 αιθουσαία δεμάτια το οποίο εμφανίζει σωματοτοπική κατανομή. 5. Δικτυονωτιαίο δεμάτιο: Αρχίζει από τον δικτυωτό σχηματισμό της γέφυρας και του εγκεφαλικού στελέχους. Δέχεται κεντρομόλες ίνες από αιθουσαίους πυρήνες και την παρεγκεφαλίδα. Σχηματίζει το μεγαλύτερο μέρος της κατιούσας έσω επιμήκους δεσμίδας. Με το δικτυονωτιαίο δεμάτιο επιτυγχάνεται ο έλεγχος του τόνου των μυών του αναπνευστικού και κυκλοφορικού συστήματος, ο έλεγχος των εθελούσιων κινήσεων του πυραμιδικού συστήματος και ο έλεγχος των αντανακλαστικών. Ο ρόλος του είναι μείζονος σημασίας στην διατήρησης της ισορροπίας με τον συντονισμό των μυϊκών κινήσεων. Ο στατικός και δυναμικός έλεγχος του σώματος επιτυγχάνεται με τρία συστήματα ελέγχου της κίνησης: 1. Του μυοτατικού αντανακλαστικού (myotatic reflex), με λανθάνοντα χρόνο έναρξης 40ms ο σκοπός σκοπός του οποίου είναι να διατηρεί τον τόνο των μυών βοηθώντας στην ακαμψία των αρθρώσεων σε απότομες κινήσεις, 2. Του λειτουργικού μυϊκού αντανακλαστικού τάσης (functional muscle stretch response) που ενεργοποιείται κυρίως από σωματοαισθητικά ερεθίσματα διαμέσω υποφλοιωδών νευρικών οδών στο εγκεφαλικό στέλεχος και τα βασικά γάγγλια. Συντονίζει τις κινήσεις των άκρων και του κορμού γύρω από τις αρθρώσεις κατά τις καταστάσεις βίαιης διαταραχής του κέντρου βάρους και έχει λανθάνοντα χρόνο έναρξης 100 ms. Ανάλογα με την άρθρωση γύρω από την οποία επισυμβαίνουν οι κύριες διορθωτικές κινήσεις, έχουν αναγνωρισθεί η στρατηγική του ισχίου και η στρατηγική του αστραγάλου ως οι κύριες στερεότυπες διορθωτικές κινήσεις 3, 4. Η απόφαση για το πια στρατηγική θα ακολουθηθεί σε μία διαταραχή τις ισορροπίας είναι ήδη προαποφασισμένη από τις πληροφορίες που λαμβάνουν οι σωματοαισθητικοί υποδοχείς των πελμάτων για τον τύπο του υποκείμενου εδάφους, και 3. Του εκούσιου ελέγχου της κίνησης ο οποίος συντονίζεται με συμμετοχή από πολλαπλά νευρικά επίπεδα, αισθητικά και κινητικά. Εμφανίζει λανθάνοντα χρόνο έναρξης μεγαλύτερο των 140ms και είναι υπεύθυνος για τις εθελούσιες στοχοποιημένες διορθωτικές κινήσεις ισορροπίας. Η συμμετοχή του αιθουσαίου συστήματος στο σύστημα ισορροπίας Το αιθουσαίο σύστημα έχει μικρή συμμετοχή στο λειτουργικό μυϊκό αντανακλαστικό τάσης. Σε διαταραχή του ιδιοδεκτικού συστήματος το αντανακλαστικό εκλύεται με την συμμετοχή της αίθουσας, αλλά με σημαντική καθυστέρηση 5. Η κύρια δράση του αιθουσαίου συστήματος στον στατικό και δυναμικό έλεγχο του σώματος επιτυγχάνεται με τον συντονισμό του με το σύστημα του εκούσιου ελέγχου των κινήσεων, με την λειτουργία στερεότυπων αιθουσαίων αντανακλαστικών. Συγκεκριμένα περιγράφονται το αιθουσο-νωτιαίο και το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό (righting reflex) (σχήμα 2). Σχήμα 2: Το αιθουσαιο-νωτιαίο και το αιθουσαιο - οφθαλμικό αντανακλαστικό Κατά το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό, σε μία αλλαγή της επιτάχυνσης τα άκρα που βρίσκονται ομόπλευρα της κατεύθυνσης της επιτάχυνσης εκτείνονται, ενώ τα άκρα που βρίσκονται ετερόπλευρα της κατεύθυνσης της επιτάχυνσης κάμπτονται. Κλινικά το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό αξιολογείται με τις 173

4 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 174 δοκιμασίες Romberg, Unterberger, Fukuda stepping test και κατά την ισορροπομετρία (posturography). Κατά το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό παρατηρείται η προσπάθεια διατήρησης της κεφαλής και των οφθαλμών σε οριζόντιο επίπεδο όπως αυτό ορίζεται από την κατεύθυνση της βαρύτητας, ανεξάρτητα των κινήσεων του κορμού και φυσικά στα επίπεδα που επιτρέπει το εύρος της κινητικότητας του αυχένα (σχήμα 3). Το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό πιστεύεται ότι ενεργοποιείται από το σφαιρικό και ελλειπτικό κυστίδιο και φέρεται δια μέσω του έσω αιθουσο-νωτιαίου δεματίου. Κλινικά, το αιθουσο-αυχενικό αντανακλαστικό αξιοποιείται κατά την δοκιμασία των αιθουσαίων μυογενών δυναμικών (VEMPs). Θα πρέπει να τονισθεί ότι στην καθημερινή κλινική πράξη κατά την αξιολόγηση ασθενών με χρόνια προβλήματα ισορροπίας και αστάθεια, είναι επιτακτική η διερεύνηση της συμμετοχής στην συμπτωματολογία του οπτικού και του ιδιοδεκτικού σωματοαισθητικού συστήματος. Σχήμα 3: Γραφική αναπαράσταση της στρατηγικής του ισχίου και του αιθουσο-αυχενικού αντανακλαστικού σε ταχεία μετακίνηση του εδάφους προς τα εμπρός. Στην συγκεκριμένη περίπτωση ο εξεταζόμενος στηρίζεται σε δοκό πλάτους 5cm. Κάθε στάση έχει διαφορά 0,1sec από την προηγούμενη και η κίνηση είναι με την φορά των δεικτών του ρολογιού. Προσέξτε την προσπάθεια διατήρησης της κεφαλής σε οριζόντιο επίπεδο παρά τις ευρείες γωνίες κίνησης του ισχίου και του αυχένα. Η συμμετοχή του αιθουσαίου συστήματος στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων Ο έλεγχος των κινήσεων των οφθαλμών επιτυγχάνεται με τον συντονισμό του αιθουσαίου και του οφθαλμοκινητικού συστήματος. Ο κύριος στόχος τους είναι η διατήρηση καθαρού και σταθερού οπτικού ειδώλου στην ωχρά κηλίδα. Τα δύο συστήματα αν και αλληλεπιδρούν, διατηρούν παράλληλα και ένα επίπεδο αυτονομίας σε σημείο που μερικές φορές να δίνουν ασαφείς ή και λανθασμένες πληροφορίες. Για παράδειγμα όταν είμαστε ακινητοποιημένοι σε φανάρι κυκλοφορίας, μια μικρή κίνηση παράπλευρου οχήματος προς τα εμπρός όπως εκλαμβάνεται από το περιφερικό οπτικό πεδίο, ερμηνεύεται από το αιθουσαίο ως κίνηση προς τα πίσω. Αυτό οδηγεί σε μια αυτοματοποιημένη μυϊκή αντίδραση ακινητοποίησης του παρόλα αυτά ακίνητου οχήματος μας, με το πάτημα του φρένου. Πολύ γρήγορα με την συλλογή και άλλων οπτικών πληροφοριών αντιλαμβανόμαστε την λανθασμένη πληροφορία και απελευθερώνουμε το φρένο. Ένα άλλο παράδειγμα ψευδούς αίσθησης της κίνησης λόγω ατελών οπτικών και αιθουσαίων πληροφοριών αποτελεί η παρατήρηση της κίνησης παράπλευρα σταθμευμένου πλοίου από το παράθυρο της καμπίνας μας. Μέχρι την συμπλήρωση των πληροφοριών με άλλα οπτικά στοιχεία ή αιθουσαία (αίσθηση επιτάχυνσης) ή σωματοαισθητικά (θόρυβος μηχανών, δονήσεις πλοίου, κ.τ.λ.), δεν αντιλαμβανόμαστε αν αυτό που κινείται είναι το δικό μας ή το παράπλευρο πλοίο. Το οφθαλμοκινητικό σύστημα συμμετέχει στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων με τρεις οφθαλμοκινητικές λειτουργίες οι παράμετροι των οποίων μπορούν να καταγραφούν και να μελετηθούν σε κλινικό επίπεδο 6 : 1. Λειτουργία ομαλά κινούμενου στόχου (Smooth pursuit). Επιτρέπει την παρακολούθηση κινούμενου στόχου με μία συνεχή και ομαλή κίνηση των οφθαλμών. Αναλαμβάνει την παρακολούθηση σε προβλέψιμες κινήσεις με συχνότητα κίνησης μικρότερη του 1.2Hz. Παραδείγματα αποτελούν η παρακολούθηση ενός πουλιού καθώς πετάει στον ουρανό, ή η παρακολούθηση ενός αργά κινούμενου εκκρεμοειδούς. Οι αιθουσο-παρεγκεφαλιδικές συνδέσεις διαδραματίζουν κύριο λόγο στην λειτουργία του. 2. Σακκαδική λειτουργία (Saccades). Ο ρόλος της σακκαδικής λειτουργίας είναι να αποκαταστήσει την θέση του οπτικού ειδώλου στην ωχρά κηλίδα με μια γρήγορη και ακριβής κίνηση. Οι σακκαδικές κινήσεις των οφθαλμών αναλαμβάνουν σε γρήγορη κίνηση στόχου έξω από το δυναμικό εύρος της λειτουργίας του ομαλά κινούμενου στόχου. Ο συντονισμός του επιτυγχάνεται με την συμμετοχή κέντρων του εγκεφαλικού φλοιού τα οποία ρυθμίζουν το σθένος της νευρικής διέγερσης που απαιτείται για τον ερεθισμό των οφθαλμικών μυών και την συμμετοχή του δικτυωτού σχηματισμού της γέφυ- 174

5 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 175 ρας και των αιθουσο-παρεγκεφαλιδικών συνδέσεων που ρυθμίζουν την ταχύτητα, την ακρίβεια, και το λανθάνοντα χρόνο έναρξης της σακκαδικής λειτουργίας. 3. Οπτοκινητική λειτουργία και οπτική καθήλωση (Optokinetic visual fixation). Η οπτοκινητική λειτουργία του οφθαλμοκινητικού συστήματος αποτελεί ένα συνδυασμό της σακκαδικής και της λειτουργίας του ομαλά κινούμενου στόχου. Ο κύριος ρόλος του είναι να εξασφαλίζει σταθερό οπτικό είδωλο γρήγορα κινούμενων στόχων που καταλαμβάνουν μεγάλο εύρος του οπτικού πεδίου (>80%) σε καταστάσεις παρατεινόμενης κίνησης της κεφαλής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιπροσωπεύει η παρακολούθηση αντικειμένων όπως συστοιχίας δέντρων από το παράθυρο του αυτοκινήτου όταν αυτό βρίσκεται σε κίνηση. Η αίσθηση κίνησης που προκαλείται από τον οπτοκινητικό ερεθισμό είναι τόσο έντονη που συμπτώματα από το φυτικό νευρικό σύστημα (ναυτία, έμετος, κ.τ.λ.) μπορούν να προκληθούν ακόμη και όταν ο εξεταζόμενος είναι ακίνητος. Το γεγονός αυτό εκμεταλλεύεται εμπορικά για την δημιουργία ψευδαίσθησης κίνησης σε κατασκευές σε χώρους αναψυχής όπως εξομοιωτές πτώσεων και στα πλανητάρια. Τέλος η λειτουργία της οπτικής καθήλωσης αντιπροσωπεύει την διαδικασία της συνεχούς ενεργού διατήρησης του οπτικού ειδώλου ενός στόχου στην ωχρά κηλίδα για μεγάλες χρονικές περιόδους. Το αιθουσαίο σύστημα συμμετέχει στον έλεγχο των οφθαλμικών κινήσεων με το αιθουσο-οφθαλμικό αντανακλαστικό [Vestibulo - ocular reflex (VOR)], το οποίο ανιχνεύεται και αξιολογείται εκτεταμένα στο νευροωτολογικό εργαστήριο, ειδικά αυτό που προκαλείται από τον ερεθισμό του οριζοντίου ημικυκλίου σωλήνα (ψυχρός - θερμός διακλυσμός). Κλινικά, το αιθουσο-οφθαλμικό αντανακλαστικό ανιχνεύεται κυρίως με την δοκιμασία Halmagyi (High frequency head thrust) ή χειρισμός «κούκλας» (doll s eye maneuver) και την δοκιμασία σείσης της κεφαλής (head shake test). Είναι ένα αντανακλαστικό τόξο τριών νευρώνων, ο πρώτος νευρώνας του οποίου αντιπροσωπεύεται από τα δίπολα κύτταρα του σπειροειδούς γαγγλίου τα οποία λαμβάνουν ερεθίσματα από τις ακουστικές ακρολοφίες των ημικυκλίων σωλήνων και τα μεταφέρουν στον άνω και έσω αιθουσαίους πυρήνες. Από εκεί αρχίζει ο δεύτερος νευρώνας που καταλήγει στους οφθαλμοκινητικούς πυρήνες του κοινού κινητικού (ΙΙΙ), του τροχιλιακού (IV) και του απαγωγού (VI), και τέλος ο τρίτος νευρώνας έως τους οφθαλμοκινητικούς μύες (σχήμα 2, 4). Σχήμα 4: Το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό των οριζόντιων ημικυκλίων σωλήνων. Η στροφή της κεφαλής προς τα δεξιά, προκαλεί μία σχετική ληκυθομόλο κίνηση της ενδολέμφου στον δεξιό ημικύκλιο σωλήνα, αύξηση των νευρικών ώσεων ηρεμίας και διέγερση. Το αντίθετο συμβαίνει στον αριστερό οριζόντιο ημικύκλιο σωλήνα όπου και έχουμε μείωση των νευρικών ώσεων ηρεμίας και υπαισθησία. Σαν αποτέλεσμα έχουμε στροφή των οφθαλμών προς τα αριστερά. Το αιθουσο-νωτιαίο αντανακλαστικό είναι υπεύθυνο για την αντιρροπιστική και προς την αντίθετη κατεύθυνση κίνηση των οφθαλμών μετά από κάθε κίνηση της κεφαλής, έτσι ώστε να υπάρχει σταθερό είδωλο στην ωχρά κηλίδα. Όταν η κίνηση της κεφαλής συνεχιστεί, ακολουθεί μια γρήγορη επανορθωτική σακκαδική κίνηση η οποία δεν έχει σχέση με το αιθουσονωτιαίο αντανακλαστικό, αλλά αντιπροσωπεύει ένα αντανακλαστικό επανατοποθέτησης το οποίο ενεργοποιείται από την θέση του ματιού στον οφθαλμικό κόγχο. Θα πρέπει να τονισθεί ότι το αιθουσο νωτιαίο αντανακλαστικό παράγεται με τον ερεθισμό και των τριών ζευγών ημικυκλίων σωλήνων, κάτι το οποίο συχνά παραγνωρίζεται λόγω της σχεδόν αποκλειστικής ενασχόλησης κατά την κλινική πρακτική με τον οριζόντιο (έξω) ημικύκλιο σωλήνα. Απώλεια του αιθουσο νωτιαίου αντανακλαστικού μετά από αμφοτερόπλευρη απώλεια της αιθουσαίας λειτουργίας οδηγεί στο σύμπτωμα της ταλαντοψίας (oscillopsia) όπου ο περιβάλλων χώρος «αναπηδά» ή «τρεμοπαίζει» σε κινήσεις ταχύτερες από αυτές που μπορεί να διαχειρισθεί η λειτουργία παρακολούθησης ομαλά κινούμενου στόχου του οφθαλμοκινητικού συστήματος (>1.2Hz). Επιπρόσθετα, δύο χαρακτηριστικά του αντανακλαστικού αξίζει να συζητηθούν. 175

6 06_00_PAPADIMITRIOY-6:MASTER ORL 09/02/ :45 ΜΜ Page 176 Το πρώτο αφορά το κέρδος (gain) του αντανακλαστικού (γωνία στροφής κεφαλής/γωνία στροφής οφθαλμών) που ισοδυναμεί με την μονάδα. Στην κάθε μέρα πράξη το κέρδος υπόκειται σε εκούσιο έλεγχο και μπορεί ακόμη να κατασταλεί τελείως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η καταστολή του νυσταγμού κατά την διενέργεια ψυχρού θερμού διακλυσμού όταν ζητηθεί οπτική προσήλωση σε ένα στόχο, το οποίο είναι και ενδεικτικό νυσταγμού περιφερικής αιτιολογίας. Άλλο παράδειγμα ελέγχου του κέρδους είναι κατά την αντικατάσταση διορθωτικών γυαλιών σε άτομα με διαθλαστική διαταραχή (π.χ. μυωπία). Η αλλαγή του μεγέθους του ειδώλου στον αμφιβληστροειδή προκαλεί αλλαγή στην ταχύτητα μετακίνησης του ειδώλου και ένα διάστημα μερικών ημερών με συμπτωματολογία από το φυτικό νευρικό σύστημα (ναυτία, αστάθεια, κ.τ.λ.) έως το κέρδος του αντανακλαστικού να προσαρμοστεί στην νέα ισορροπία. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό του αντανακλαστικού είναι η ιδιότητα πλαστικότητας. Η πειραματική εφαρμογή πρισμάτων όπου αντιστρέφουν τα είδωλα οδηγεί μετά από μερικές ημέρες σε πλήρη αντιστροφή του αντανακλαστικού και πλήρη λειτουργικότητα ακόμη και σε απαιτητικές συνθήκες όπως ορειβασία 7. Αιθουσαία αντιρρόπηση Το αιθουσαίο σύστημα είναι το μοναδικό από τα ειδικά αισθητικά συστήματα, η μονόπλευρη απώλεια λειτουργίας του οποίου σε μακροπρόθεσμη βάση μπορεί σοβαρά να απειλήσει την επιβίωση και την ευημερία ενός οργανισμού. Είναι σημαντικό κατά συνέπεια το γεγονός ότι στην πλειονότητα τους τα επεισόδια αιθουσαίας συνδρομής είναι αυτοπεριοριζόμενα λόγω αυτόματης λειτουργικής κεντρικής αντιρρόπησης. Η αντιρρόπηση αυτή καθεαυτή διακρίνεται σε οξεία και σε χρόνια φάση. Κατά την οξεία φάση η οποία διαρκεί ώρες, συντελείται ο έλεγχος των στατικών συμπτωμάτων της μονόπλευρης αιθουσαίας δυσλειτουργίας όπως ίλιγγος, νυσταγμός και οι έμετοι, ενώ κατά την χρόνια φάση η οποία διαρκεί 1-6 εβδομάδες συντελείται ο έλεγχος των δυναμικών συμπτωμάτων όπως αστάθεια και αποπροσανατολισμός, που προκαλούν οι καθημερινές δραστηριότητες που απαιτούν κίνηση της κεφαλής. Αποτυχία της αντιρρόπησης οφείλεται είτε σε προϊούσα αιθουσαία δυσλειτουργία, είτε σε αδυναμία κεντρικής αντιρρόπησης. Μια σειρά πειραματικών δεδομένων με πιο γνωστό το φαινόμενο Bechterew έχει οδηγήσει σήμερα στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός της κεντρικής αντιρρόπησης ευοδώνεται από νευροχημικούς παράγοντες που δρουν μέσω ενός γενικού νευρικού επανορθωτικού μηχανισμού ο οποίος δεν έχει αναγνωρισθεί ακόμη 8, 9: Λαβυρινθεκτομή σε πειραματόζωο όπου έχει προηγηθεί παράπλευρη λαβυρινθεκτομή και αφού έχει εγκατασταθεί πλήρης αντιρρόπηση, οδηγεί σε συμπτωματολογία οξείας λαβυρινθικής συνδρομής όπως θα συνέβαινε σε φυσιολογικές συνθήκες. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η αρχική αντιρρόπηση οφείλεται σε αποκατάσταση της νευρο - τονικής δραστηριότητας στον ομόπλευρο αιθουσαίο πυρήνα, η οποία και είναι ανεξάρτητη από πιθανά ερεθίσματα από τον ετερόπλευρο λαβυρίνθου ή τον ετερόπλευρο αιθουσαίο πυρήνα. Επιπρόσθετα, ουσίες όπως αμινοξέα, μονοαμίνες, πολυαμίνες, νευροπεπτίδια, κ.α., έχουν δείξει να επηρεάζουν την διαδικασία της κεντρικής αντιρρόπησης σε πειραματόζωα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. RoydhouseN.Vertigoanditstreatment.Drugs1974;7: KroenkeK,MangelsdorffAD.Commonsymptomsinambulatorycare:incidence,evaluation,therapy,andoutcome.AmJMed1989;86: HorakFB,NashnerLM,DienerHC.Posturalstrategiesassociatedwithsomatosensory andvestibularloss.expbrainres1990;82: HorakFB,NashnerLM.Centralprogrammingofposturalmovements:adaptationto alteredsupport-surfaceconfigurations.jneurophysiol1986;55: AllumJH,ShepardNT.Anoverviewoftheclinicaluseofdynamicposturographyin thedifferentialdiagnosisofbalancedisorders.jvestibres1999;9: LeighRJ,ZeeDS.Theneurologyofeyemovements.3rdEd,Philadelphia:FA Davis, KohlerI.Experimentswithgoggles.SciAm1962;206: ShepardNTandTelianSA.Functionalphysiologyandcompensatorymechanisms. In: BalanceDisorderPatient p.28-32,delmarcengagelearninged,delmar,usa. 9. ShepardNT.Evaluationandmanagementofbalancesystemdisorders.In:JackKatz Handbookofclinicalaudiology,p ,LippincottWilliamsandWilkinsEd, 5thEdition,

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης Παρεγκεφαλίδα Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 3 4 Γενικά Cerebellum = Little brain 10% όγκου εγκεφάλου, >50% του συνόλου των νευρώνων του εγκεφάλου Κανονικότητα στη διάταξη των νευρώνων και τις διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular evaluation in patients with mild brain injury

Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular evaluation in patients with mild brain injury Μπαλατσούρας Δ Κατσιάρη Ε Αυλωνίτου Ε Κλούτσος Γ Λορέτζος Δ Καμπέρος Α Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική - Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιώς Αιθουσαίος έλεγχος σε ασθενείς με ήπια κρανιεγκεφαλική κάκωση Vestibular

Διαβάστε περισσότερα

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ

ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΙΛΙΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ 1 ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑ, ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΡΟΞΥΣΜΟΥΣ ΖΑΛΗΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΒΙΑΙΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ Η ΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΚΕΝΟ, ΩΧΡΟΤΗΤΑ, ΕΦΙΔΡΩΣΗ,ΝΑΥΤΙΑ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας

Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας Βασική ανατομία και φυσιολογία του συστήματος ισορροπίας 1 Εισαγωγή Αν έχετε αρχίσει να διαβάζετε αυτό το βιβλίο είστε σχεδόν σίγουρα ένας πολυάσχολος κλινικός γιατρός. Καταλαβαίνουμε τον δισταγμό σας

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Εγκεφαλικές συζυγίες Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΙΙ. Οπτικό νεύρο οπτική οξύτητα (φώς, αντικείμενα, ειδικοί πίνακες) ΔΔ Διαθλαστικές ανωμαλίες Ελάττωση της διαφάνειας των διαθλαστικών μέσων Βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Fixational eye movements

Fixational eye movements Fixational eye movements Γιάννης Βρεττός Μεταπτυχιακό πρόγραµµα Οπτική-Όραση 1 Εισαγωγή Ο ρόλος των οφθαλµικών κινήσεων κατά την διάρκεια που προσηλώνουµε αλλά και κατά την διάρκεια που «ανιχνεύουµε» το

Διαβάστε περισσότερα

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Σχεδιασµός κινήσεων Παρακολούθηση της κίνησης ηµιουργία κινητικών προγραµµάτων Εκµάθηση επιδέξιων κινήσεων Βασικά γάγγλια κέλυφος Κερκοφόρος πυρήνας Ωχρά σφαίρα Ωχρά

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ιδιοδεκτικότητα Ο όρος ιδιοδεκτικότητα συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Ο εγκεφαλικός φλοιός καταλαμβάνει τελείως την περιφέρεια των εγκεφαλικών ημισφαιρίων Αποτελείται από φαιά ουσία και εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΥΪΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Είναι η συνεχής ελαφρά σύσπαση των µυών ακόµη και σε κατάσταση ηρεµίας. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΜΥΪΚΟΥ ΤΟΝΟΥ Εγκεφαλική παράλυση Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) Γιάννης Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛ.ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ 5o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11211, 37ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11243, 38ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11244 Ένας μαθητής ακούει το κουδούνι του σχολείου να χτυπά στο τέλος της

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΥΣΤΑΓΜΟΙ. Μάθημα στους ειδικευόμενους της Οφθαλμολογίας. Κ.Οφ.Κ.Α. 4 Δεκεμβρίου 2012-11-30

ΝΥΣΤΑΓΜΟΙ. Μάθημα στους ειδικευόμενους της Οφθαλμολογίας. Κ.Οφ.Κ.Α. 4 Δεκεμβρίου 2012-11-30 ΝΥΣΤΑΓΜΟΙ Μάθημα στους ειδικευόμενους της Οφθαλμολογίας. Κ.Οφ.Κ.Α. 4 Δεκεμβρίου 2012-11-30 Δρ ΡΟΥΓΓΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, MD, PhD, FEBOph Συντ. Δ/ντής Οφθ/κής Κλινικής Νος. «Άγιος Σάββας». Ο όρος «νυσταγμός»

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1 A' ΛΥΚΕΙΥ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1. Το µέτρο της µετατόπισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ / ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 3D N E W T O N 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Σταθεροποίηση Σπονδυλικών Μυών Σταθεροποιεί ταυτόχρονα τους εκ βαθέων και ανταγωνιστές μυς Αυτόχθων Ραχιαίος, Εγκάρσιος Κοιλιακός

Διαβάστε περισσότερα

Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα

Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα Ίλιγγος Ζάλη στα μεταφορικά μέσα Από τον Δρ. Γιώργο Γαβαλά MD, Maud/Notol ΩΡΛ Νευροωτολόγο, Διευθυντή Τμήματος Ωτολογίας - Ακοολογίας Νευροωτολογίας, Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Η εμφάνιση ζάλης ή και ιλίγγου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΤΣΟΥΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝ. (ΜΕΡΟΣ 1ο) ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ): Το ΚΝΣ εξετάζει, αξιολογεί και επεξεργάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το Νευρικο Συστημα ελεγχει τις σωματικες δραστηριοτητες που απαιτουν ταχυτητα όπως οι μυικες συστολες και η ταχυτητα της εκκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ

ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα Φυσιοθεραπείας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ Σπουδαστής: ΙΣΑΑΚΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Εισηγητής: ΡΟΣΜΠΟΓΛΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΛΥΣΕΙΣ ΙΙΙ, IV, VI ΝΕΥΡΟΥ ΝΙΚΟΣ ΝΙΤΣΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΦΘΑΛΜΙΤΡΟΣ & ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΡΑΛΥΣΕΙΣ ΙΙΙ, IV, VI ΝΕΥΡΟΥ ΝΙΚΟΣ ΝΙΤΣΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΦΘΑΛΜΙΤΡΟΣ & ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟΣ ΠΑΡΑΛΥΣΕΙΣ ΙΙΙ, IV, VI ΝΕΥΡΟΥ ΝΙΚΟΣ ΝΙΤΣΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΦΘΑΛΜΙΤΡΟΣ & ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟΣ ΟΕΒΕ 11/2012 Συμπτώματα Στραβισμός μη συνεκτικός Διόφθαλμη διπλωπία (αυξανόμενη στο σημείο δράσης του παρετικού μυός)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν.

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. ΚΑΤ Κάκωση Νωτιαίου Μυελού. Σοβαρός ο Αντίχτυπος στη Ζωή του Ασθενή.

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες

Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες Σύστημα κινητικής ανάλυσης βάδισης (πελματογράφος). Μετρήσεις, αξιολόγηση, διάγνωση και ορθωτική θεραπεία στις παθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική επανένταξη Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στη Κυκλική Κίνηση

Ασκήσεις στη Κυκλική Κίνηση 1 Ασκήσεις στη Κυκλική Κίνηση 1.Δυο τροχοί ακτινών R 1=40cm και R 2=10cm συνδέονται με ιμάντα και περιστρέφονται ο πρώτος με συχνότητα f 1=4Hz, ο δε δεύτερος με συχνότητα f 2. Να βρεθεί ο αριθμός των στροφών

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β 01/52 Νευρικό σύστηµα Βασικές λειτουργίες Νευρικού συστήµατος 1 Λαµβάνει ερεθίσµατα από το περιβάλλον ή από το εσωτερικό του σώµατος 2. ιεγείρει τους µύες και τους εξωκρινείς αδένες

Διαβάστε περισσότερα

Εύρος τροχιάς-παθητική Κίνηση-Απλή Ενεργητική κίνηση-aξιολόγηση ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κ.Φουσέκης Καθηγητής Εφ.Φυσικοθεραπείας

Εύρος τροχιάς-παθητική Κίνηση-Απλή Ενεργητική κίνηση-aξιολόγηση ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κ.Φουσέκης Καθηγητής Εφ.Φυσικοθεραπείας Εύρος τροχιάς-παθητική Κίνηση-Απλή Ενεργητική κίνηση-aξιολόγηση ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πλήρης Δυνατή κίνηση Ευρος Τροχιάς Μύες,αρθ. Επιφάνειες,θύλακας σύνδεσμοι Παθητικό Εύρος τροχιάς Ενεργητικό Εύρος τροχιάς

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Τα Βασικά Γάγγλια Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ

Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Οδός της Γεύσης Οσφρητική Οδός Ακουστική Οδός Αιθουσαία Οδός Οπτική Οδός Οπτικά Αντανακλαστικά Αντνακλαστικά του Φωτός Αντανακλαστικό της Προσαρµογής Αντανακλαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας ΒΑΔΙΣΗ Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας Ο ΚΥΚΛΟΣ ΒΑ ΙΣΗΣ Βάδιση Ορισμός Φυσιολογική Βάδιση= Η σειρά των σύνθετων ριθμικών κινήσεων του κορμού και των άκρων, η οποία έχει ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτροφυσιολογία της όρασης

ηλεκτροφυσιολογία της όρασης ηλεκτροφυσιολογία της όρασης www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Ινστιτούτο Ophthalmica & εργαστήριο Ηλεκτροφυσιολογίας Στο εργαστήριο Ηλεκτροφυσιολογίας της όρασης πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγη στο στραβισμό- ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Εισαγωγη στο στραβισμό- ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Εισαγωγη στο στραβισμό- ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΦΘΑΛΜΗ ΟΡΑΣΗ ΦΟΡΙΕΣ ΤΡΟΠΙΕΣ ΨΕΥΔΟΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ ΚΛΕΙΩ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ Επ. Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Τμήμα Στραβισμού, ΠΓΝΑ«Γ.Γεννηματάς» Διόφθαλμη όραση Εγκεφαλική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητικό Σύστηµα Λεωνίδας Στεφανής Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Το Αισθητικό Σύστηµα είναι εκείνο το οποίο συσσωρεύει πληροφορίες από το περιβάλλον και τις µεταφέρει κεντροµόλα προς

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση. Α.Καραπέτσας 2015-2016

Κίνηση. Α.Καραπέτσας 2015-2016 Κίνηση Α.Καραπέτσας 2015-2016 Ο Ρόλος του νωτιαίου μυελού Ο νωτιαίος μυελός ελέγχει κατά μεγάλο μέρος το τρέξιμο και τη βάδιση. Επίσης, ο νωτιαίος και ο προμήκης μυελός έχουν αυτόνομα κινητικά προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ Τι είναι η Ανάλυση Βάδισης? Η εκτίμηση της βάδισης ενός ατόμου μόνο με την παρατήρηση είναι δύσκολη. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη όταν η βάδιση επηρεάζεται από νευρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ Χρήστος Ιατρού Καθηγητής Αναισθησιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης I. ΟΡΙΣΜΟΣ Νευροπαθητικός πόνος (ΝΠ-Πόνος) - Παθολογικός πόνος Ο πόνος που προκαλείται από βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Σπύρος Δευτεραίος Ειδικευόµενος Νευρολόγος ΓΝΑ «Γ. Γεννηµατάς» Διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Γρηγόρης Παναγόπουλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Σπύρος Καραμαγκιώλης, Ελένη Παπαγεωργίου, Ελένη Γεωργιάδη, Γεωργία Λιμπανοβνού, Έρβιν Κωστάκης, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας Ταχύτητα Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Επίκουρος καθηγήτρια προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ vmanou@phed.auth.gr Ταχύτητα Είναι η κινητική ικανότητα του ατόμου να

Διαβάστε περισσότερα