Σπύρος ρα νας, 2012 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Reg Lancaster/Getty images/ideal image EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕΧÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σπύρος ρα νας, 2012 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Reg Lancaster/Getty images/ideal image EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕΧÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013"

Transcript

1

2 TÉÔËÏÓ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: ANDREAS PAPANDREOU The making of a greek democrat and political maverick Από τις εκδόσεις I. B. Tauris, Λονδίνο Νέα Υόρκη, 2012 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝ ΡΕΟΥ Η γέννηση ενός πολιτικού αντάρτη ÓÕÃÃÑÁÖÅΑΣ: Σπύρος ρα νας ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρήστος Οικονόµου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Μαρία Μπανούση ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι. Πέππας ΑΒΕΕ ÂÉÂËÉÏÄÅÓÉÁ: Κωνσταντίνα Παναγιώτου & ΣΙΑ Ο.Ε. Σπύρος ρα νας, 2012 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Reg Lancaster/Getty images/ideal image EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕΧÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2013 Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ISBN Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χηµικών ουσιών, προερχόµενο αποκλειστικά και µόνο από δάση που καλλιεργούνται για την παραγωγή χαρτιού. Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόµου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής αδείας του εκδότη κατά οποιονδήποτε τρόπο ή µέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, διανοµή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση, διασκευή, αναµετάδοση, παρουσίαση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. ÅÊÄÏÓÅÉÓ ØÕXÏÃÉÏÓ Á.Å. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. äñá: ÔáôïÀïõ 121 Head office: 121, Tatoiou Str Ìåôáìüñöùóç Metamorfossi, Greece Âéâëéïðùëåßï: Ìáõñïìé Üëç 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str ÁèÞíá Áthens, Greece Ôçë.: Tel.: Telefax: Telefax:

3 Μετάφραση: Χρήστος Οικονόµου

4 Για τον θείο Κλεοµένη Τα αίτια των νικητών ευνοήθηκαν απ τους θεούς, αλλά τα αίτια των ηττηµένων ευνοήθηκαν απ τον Κάτωνα. Κάτων ο πρεσβύτερος

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στην ελληνική έκδοση Πρόλογος του συγγραφέα Αναζητώντας τον Ανδρέα Παπανδρέου Μια θαυµαστή νιότη Τα χρόνια στην Αµερική Επιστροφή στην Ιθάκη Το άλµα Η πρώτη νίκη Εισβάλλοντας στην πολιτική Το εθνικό ζήτηµα Μοιραία δυναµική Άρρωστη ατµόσφαιρα Η πορεία προς τον λαό ΑΣΠΙ Α Πορεία σύγκρουσης Αποστασία Νέες πραγµατικότητες Η άνοδος Σηµείο καµπής Το πάθος της αλλαγής

6 18. Εκτροχιασµός Η κάθοδος Ελεύθερη πτώση Το τέλος του παιχνιδιού Επίλογος Υποσηµειώσεις Ευχαριστίες Ενδεικτική βιβλιογραφία Ευρετήριο

7 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση To βιβλίο αυτό είναι ό,τι καλύτερο έχει γραφτεί µέχρι σήµερα για τον Ανδρέα Παπανδρέου. εν είναι µια ακόµη βιογραφία, όπως αυτές που συνηθίζονται για τους Έλληνες πολιτικούς, µε εγκωµιαστικά σχόλια και πολυσέλιδα αποσπάσµατα παλαιών οµιλιών. Aντιθέτως, καταπιάνεται µε ουσιαστικά ζητήµατα και ξεδιαλύνει τα περίπλοκα και σύνθετα προβλήµατα της ελληνικής πολιτικής σκηνής, µε ιδιαίτερη έµφαση στην τρικυµιώδη δεκαετία του 60. Εστιάζοντας στις αρετές και αδυναµίες ενός απ τους σηµαντικότερους πολιτικούς της νεότερης Ελλάδας, χωρίς φανατισµούς και παρωπίδες, ασκώντας σκληρή κριτική σε πολλά σηµεία, ο Σπύρος ρα νας µας ξαφνιάζει µε µια «αγγλικού» τύπου βιογραφία, όπως εκείνες αµερόληπτων ιστορικών µε τεκµηρίωση, βιβλιογραφία, έρευνα, αφήγηση, ανάλυση, νέες πληροφορίες και στρωτό λόγο. ιαβάζοντάς το µαθαίνουµε όχι µόνο για τον άνθρωπο, για την πολιτική στρατηγική και την ουσία της σκέψης του, αλλά και για τη µεταπολεµική Ελλάδα και την ιδιαίτερη σχέση της χώρας µας µε το κατεστηµένο της Αµερικής. Σίγουρα το έργο αυτό δεν είναι δηµιούργηµα κάποιων εβδοµάδων ή µηνών δουλειάς. Σηµειώνω ότι η έρευνα του ρα να διήρκεσε δέκα χρόνια περίπου. Μεταξύ άλλων, το βιβλίο δίνει απαντήσεις σε πολλούς µύθους για το πώς και γιατί ήρθε ο Ανδρέας στην Ελλάδα στις αρχές του 1960, αφήνοντας πίσω του µια λαµπρή καριέρα στην Αµερική ως πανεπιστηµιακός και διανοούµενος. Με συναρπαστικό τρόπο αφηγείται τη µεταµόρφωση του «πανεπιστηµιακού» Ανδρέα στον «πολιτικό» Ανδρέα που γνωρίσαµε. Ποιος γνωρίζει ότι µετά την όχι και τόσο επιτυχή παρθενική του οµιλία στην Πάτρα σταµάτησε στο Αίγιο, σε µια παραλία, για να βάλει βότσαλα στο στόµα του, και όπως ο ρήτορας

8 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ηµοσθένης, απήγγειλε το κείµενο της οµιλίας του µπροστά στην εµβρόντητη γυναίκα του, σαν µια αυστηρά πειθαρχηµένη χειρονοµία αυτοδιδαχής. Ο ρα νας φωτίζει τις στρατηγικές κινήσεις του Ανδρέα βήµα προς βήµα, εκείνες που τον έφεραν στην κορυφή της πολιτικής σκηνής του τόπου, παρά τις απίστευτες τρικλοποδιές από φίλους και εχθρούς. Το βιβλίο αυτό θα µπορούσε να αποτελέσει και εγχειρίδιο για εκείνους που θέλουν να µπουν στην πολιτική και χρειάζονται µαθήµατα. Παραθέτω ένα απ τα πολλά πολιτικά «µαθήµατα» του Ανδρέα: «Στην επίθεση, η απάντηση δεν είναι η άµυνα, αλλά η επίθεση». O συγγραφέας µπορεί να µην είναι γνωστός στο ελληνικό κοινό, αλλά διαθέτει πολλές εµπειρίες και γνώση που τον καθιστά ιδανικό βιογράφο του Ανδρέα. Ο ρα νας γεννήθηκε στην Α όβα από δεύτερης γενιάς Ελληνοαµερικανούς και µεγάλωσε στην Καλιφόρνια. Ξεκίνησε να φοιτά στο Μπέρκλε τη χρονιά που παραιτήθηκε ο Ανδρέας απ τη θέση του κοσµήτορα για να επιστρέψει µόνιµα στην Ελλάδα. Το Μπέρκλε, στην αρχή της δεκαετίας του 60, ήταν ένα απ τα σηµαντικότερα σηµεία, αν όχι το κέντρο του φοιτητικού κινήµατος και ο ρα νας συµµετείχε ενεργά στο γνωστό πλέον Free Speech Movement και συνέχισε ως ακτιβιστής εναντίον του πολέµου στο Βιετνάµ. Το µεταπτυχιακό του στις πολιτικές επιστήµες το ξεκίνησε στο Πανεπιστήµιο του Σικάγου, υπό την εποπτεία της Γερµανίδας Χάνα Άρεντ, µιας επιστήµονος που συγκαταλέγεται στη γενιά των καταξιωµένων διανοούµενων του 20ού αιώνα. Το 1969 η οικογένεια Παπανδρέου έφυγε απ τη Στοκχόλµη και µετακόµισε στον Καναδά, όπου ο γαλλόφωνος πρωθυπουργός Πιέρ Τρυντώ προσέφερε πολιτικό άσυλο στον Ανδρέα, ο οποίος ανέλαβε πρόεδρος του τµήµατος οικονοµικών του Πανεπιστηµίου Γιορκ, µε έδρα το Τορόντο. Κατά σύµπτωση, ο ρα νας είχε µόλις εγγραφεί στο µεταπτυχιακό τµήµα του ίδιου πανεπιστηµίου για να ολοκληρώσει το διδακτορικό του. ιάλεξε τον Καναδά ώστε να αποφύγει τη στράτευση στις αµερικανικές ένοπλες δυνάµεις, που είχαν ήδη εµπλακεί στον πόλε- µο του Βιετνάµ. Το φθινόπωρο του 1969 ο ρα νας έδωσε στον Ανδρέα ένα δοκίµιο που είχε µόλις τελειώσει, µε τίτλο «Λα κός Ριζοσπαστισµός στην Ελλάδα: ». ( ηµοσιεύθηκε αργότερα απ το γνωστό περιοδικό ΑΝΤΙ.) Στη µακροσκελή απάντησή του ο Ανδρέας

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ 13 είχε συµπεριλάβει το καταστατικό του ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνηµα), που ήταν πρόδροµος του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήµατος (ΠΑΣΟΚ). Ως ακτιβιστής µε έντονη δραστηριότητα στην Αµερική κατά του πολέµου στο Βιετνάµ, ο ρα νας θεώρησε φυσικό να συµµετάσχει στον αντι-δικτατορικό αγώνα κι έτσι έγινε µέλος των Φίλων του ΠΑΚ, αλλά το πιο σηµαντικό ήταν ότι «µπήκε» στο γραφείο του «Αρχηγού», µαζί µε την ιδιαιτέρα γραµµατέα του Ανδρέα, την Αγγέλα Κοκκόλα, που ζούσε στο ίδιο σπίτι µ εµάς. Οι δραστηριότητες του ρα να ως φοιτητή και ως µέλους δεν ήταν λίγες αρκετές φορές συνόδευε τον Ανδρέα σε οµιλίες του σε άλλες πόλεις και είχε γράψει το κείµενο του ΠΑΚ για τον Αµερικανικό Ιµπεριαλισµό. Είχε επίσης εκπροσωπήσει το ΠΑΚ στο συνέδριο των πολιτικών κοµµάτων του Οντάριο και είχε οργανώσει το κίνηµα Φοιτητές για µια ελεύθερη Ελλάδα (Students for a Free Greece). Ως συνεπής ακτιβιστής, ο ρα νας έκανε όλες εκείνες τις «δουλειές» των αντίστοιχων κινηµάτων: Έγραφε τα δελτία Τύπου, δούλευε το τέλεξ του ΠΑΚ στο Τορόντο και ήταν ο οργανωτικός νους της «Εβδοµάδας Ελευθερίας» στην πόλη. Με την πτώση της χούντας έρχεται στην Ελλάδα απ το Ρότερνταµ, οδηγώντας το VW της Αγγέλας Κοκκόλα, γίνεται µέλος στην Επιτροπή ιεθνών Σχέσεων του ΠΑΣΟΚ, µε επικεφαλής τον Κάρολο Παπούλια. Μέλος της επιτροπής επίσης ήταν η σύζυγος του Ανδρέα, η Μαργαρίτα. Η πρώτη κρίση του ΠΑΣΟΚ, µε τις διαγραφές γνωστών του φίλων, όπως της Αγγέλας και του Χρήστου Παπαθανασίου (µετέπειτα συζύγου της Αγγέλας), του δίνει το χρόνο να επιστρέψει στο Τορόντο και να τελειώσει τη διατριβή του. Το 1982 επιστρέφει στην Ελλάδα µε τη χαρά της νίκης της «Αλλαγής» και αναλαµβάνει την ξενόγλωσση έκδοση 30 Days ( ), περιοδικό που εξέδιδε η Άννα Ηλιοπούλου. Το 1986, µε την αίσθηση ότι το ΠΑΣΟΚ αρχίζει να χάνει τον µεταρρυθµιστικό του χαρακτήρα, ο ρα νας φεύγει απ την Ελλάδα, πιστεύοντας ότι δεν έχει να δώσει κάτι άλλο στο κίνηµα. Το 2003, µε την εισβολή της Αµερικής στο Ιράκ, ξύπνησαν και πάλι τα αντι-πολεµικά ανακλαστικά του, όπως τότε στο Μπέρκλε. Πίστευε ότι η εξωτερική πολιτική της Αµερικής ήταν καταστροφική και συνειδητοποίησε ότι η εµπειρία του στην Ελλάδα και η ιδιαίτερη σχέση που ανέπτυξε µε τον Ανδρέα αλλά και η επιστηµονική του κατάρ-

10 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ τιση του επέβαλε να γράψει την ιστορία του Ανδρέα. Το ίδιο καλοκαίρι σκύβει πάνω στις πρώτες σελίδες του βιβλίου. ιαθέτει πολλά πολύτιµα στοιχεία που τον κάνουν ιδανικό ως αφηγητή της βιογραφίας αυτής: Έχει ο ίδιος εµπειρία απ το ΠΑΚ και το ΠΑΣΟΚ. Ως πανεπιστηµιακός µε πολλά χρόνια στο εξωτερικό, παραµένει άλλοτε θαυµαστής, άλλοτε ουδέτερος και ενίοτε επικριτικός. Ως Αµερικανός και Έλληνας διαθέτει την ιδανική οπτική να αναλύσει την αµερικανική εµπειρία του Ανδρέα, αλλά και την ιδιαίτερη σχέση που είχε ο Ανδρέας µε το αµερικανικό προοδευτικό κατεστη- µένο και το πώς τον έβλεπε το πλέγµα εξουσίας της Ουάσινγκτον. Στην προσέγγισή του ο βιογράφος εµπνεύστηκε απ το δοκίµιο της Χάνα Άρεντ για τη Ρόζα Λούξεµπουργκ, όπου προσδιορίζει την τέλεια βιογραφία αγγλικού τύπου. Είναι «το είδος βιογραφίας όπου το άχρωµο φως του ιστορικού χρόνου συµπιέζεται και περνάει µέσα απ το πρίσµα ενός µεγάλου χαρακτήρα, µε αποτέλεσµα το τελικό χρωµατικό φάσµα να είναι τόσο πλούσιο ώστε να ενώνει τη ζωή µε τον κόσµο». Ο Ανδρέας σίγουρα πληροί τις προ ποθέσεις αυτές. Οι πρόσφατες ιστορικές εµπειρίες της χώρας µας µπορούν να αναδειχτούν µέσα απ τη δική του πορεία. Άρα το «µοντέλο» προς µίµηση του ρα να είναι «αγγλικού τύπου βιογραφία», όπως την προσδιορίζει η Άρεντ. Για τον ρα να ο Ανδρέας «υπέφερε», αν θέλετε, από µια µόνιµη υπαρξιακή κρίση, µια κρίση που συνοψίζεται στη φράση: «Να είσαι όπως θες να φαίνεσαι». Η προτροπή σηµειώνει το πάθος ορισµένων ανθρώπων για «εξωτερίκευση», αν επιτρέπεται, των εσωτερικών τους «θέλω», χαρακτηριστικό των γνήσιων πολιτικών ανδρών. Το κλειδί για τον χαρακτήρα του Ανδρέα το ανακάλυψε ο ρα νας σε κείµενο που έγραψε ο Ανδρέας στα δεκαεφτά του χρόνια στ αγγλικά µε τίτλο My Inner Self (Ενδοµύχως). Σε αυτό ο ίδιος ο Ανδρέας σηµειώνει τη µεγάλη απόσταση που υπάρχει ανάµεσα στον άνθρωπο που γνωρίζει τον εαυτό του και στη δηµόσια εικόνα που προβάλλει στους άλλους. Για τον ρα να, αυτή η διάσταση ήταν το κλειδί για να µπορέσει να καταλάβει τον «δαίµονα» του Ανδρέα, τη φλόγα που έτρεφε το ασίγαστο πολιτικό του πάθος. Μας δίνει πολύτιµο υλικό για το πώς κατάφερε να εκφράσει τα όνειρα και τα κοινωνικά οράµατα µεγάλου µέρους του ελληνικού πληθυσµού. Την ίδια στιγµή µας προσφέρει µια βαθύτερη και πολύτιµη ανάλυση του τι ακριβώς σηµαίνει

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ 15 όταν λένε ότι ο Ανδρέας «ενσάρκωσε» τις ελπίδες πολλών ανθρώπων. Τέλος, τα κοινά της Άρεντ και του Ανδρέα Παπανδρέου εστιάζονται στον συγκεκριµένο κόσµο στον οποίο και οι δύο µεγάλωσαν. Μια µεγάλη ιστορική στιγµή επηρέασε όλους τους προοδευτικούς διανοούµενους της γενιάς του Ανδρέα, που ενηλικιώθηκαν κατά την περίοδο του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ιταλός συγγραφέας Νικολό Τούτσι περιέγραψε µε γλώσσα γλαφυρή τον ρόλο των αµερικανικών και αγγλικών στρατιωτικών δυνά- µεων στην Ευρώπη µετά την ήττα του Χίτλερ και τη νίκη της Συµµαχίας. «Η δουλειά τους», γράφει ο Τούτσι τον Μάιο του 1945, «είναι να µετατρέψουν έναν θάλαµο βασανιστηρίων σε ένα νεκροταφείο, να µετατρέψουν µια χώρα µε τρόµο και ελπίδα σε µια χώρα χωρίς τρόµο και χωρίς ελπίδα». Ο Τούτσι εννοεί την προσπάθεια των ηγετών της Αγγλίας Τσώρτσιλ και της Αµερικής Τρούµαν να µην επιτρέψουν στα αριστερά αντιστασιακά κινήµατα στην Ιταλία, τη Γαλλία και την Ελλάδα να διαδραµατίσουν οποιονδήποτε ουσιαστικό ρόλο στη µεταπολεµική εποχή. Τούτο δηµιούργησε µια τεράστια πόλωση στις χώρες αυτές, και ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Το συναρπαστικό βιβλίο του ρα να δείχνει πώς τοποθετήθηκε ο Ανδρέας στο ελληνικό τοπίο την κρίσιµη περίοδο, όταν κυριαρχούσε ο Ψυχρός Πόλεµος, µε σκοπό να ανατρέψει την τάση πολιτικής αλλά και πραγµατικής αδελφοκτονίας και να δώσει τέλος σε µια ιδεολογική αντιπαράθεση που δυναµίτιζε τους δηµοκρατικούς θεσµούς της χώρας µας. Από πολύ νωρίς ο Ανδρέας πίστεψε στην εµβάθυνση των δη- µοκρατικών θεσµών. Το αν και κατά πόσο κατάφερε να φτιάξει µια «Ελλάδα Νέα», όπως έλεγε το γνωστό πια σύνθηµα του ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του 80, είναι απ τα ουσιαστικά ζητήµατα µε τα οποία καταπιάνεται ο βιογράφος στον δεύτερο τόµο, έργο που ο Σπύρος ρα νας έχει ήδη ξεκινήσει. Ας αρχίσουµε όµως απ την αρχή, όταν όλα ήταν ακόµη πιθανά, ακόµη και τα όνειρα, προπαντός τα όνειρα. Νίκος Παπανδρέου, συγγραφέας

12 Πρόλογος του συγγραφέα Αναζητώντας τον Ανδρέα Παπανδρέου Σχεδόν δύο δεκαετίες µετά τον θάνατό του κανένα µνηµείο δεν κοσµεί τον λιτό τάφο του Ανδρέα Παπανδρέου στο Α Νεκροταφείο Αθηνών. Αυτή η αινιγµατική απουσία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγµα του µυστηρίου το οποίο περιβάλλει τον άνθρωπο που υπήρξε, κατά µία άποψη, ο πλέον αξιόλογος και αναµφισβήτητα ο πλέον αµφιλεγόµενος Έλληνας πολιτικός της περιόδου µετά τον εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο. Οι θαυµαστές του τον λάτρευαν, οι επικριτές του τον απεχθάνονταν το ίδιο παθιασµένα, αλλά ο σπουδαγµένος στο Χάρβαρντ Παπανδρέου δεν άφησε τελικά πίσω του καµία ασφαλή και ξεκάθαρη απάντηση σχετικά µε το ποιος ήταν και τι πρέσβευε. Στις επόµενες σελίδες θα προσπαθήσω όχι τόσο να λύσω το αίνιγµα «Ανδρέας», όσο να οριοθετήσω τις διαστάσεις του και να κατανοήσω τη δυναµική του. Στο βιβλίο αυτό αναδεικνύονται οι ισχυρές αλληλεπιδράσεις του χαρακτήρα του και των περιστάσεων µέσα απ τις οποίες αναδύθηκε η έντονη πολιτική δράση του Παπανδρέου. Το ενδιαφέρον µου εστιάζεται στα πάθη και στις προσδοκίες που οδήγησαν τον Παπανδρέου, στο αποκορύφωµα του Ψυχρού Πολέ- µου, να µεταπηδήσει απ τις ΗΠΑ στην ελληνική πολιτική σκηνή ως ένας γνήσιος εκφραστής της πολιτικής του «Νέου Συνόρου» του Τζων Φ. Κένεντυ. Θα επιχειρήσω να καταγράψω την περίεργη τροπή που πήραν τα πάθη και οι προσδοκίες αυτές, όταν, στον απόηχο της δολοφονίας του Κένεντυ, ο Παπανδρέου αναδείχθηκε σε βασικό πρωταγωνιστή µιας πολιτικής κρίσης στην Ελλάδα, η ολέθρια κατάληξη της οποίας ήταν το φιλοαµερικανικό στρατιωτικό πραξικόπηµα της 21ης Απριλίου του Η σηµασία της µοιραίας πορείας του Πα-

13 18 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ πανδρέου εκτείνεται πέρα απ τον ίδιο και πέρα απ τα σύνορα της Ελλάδας. Η ραγδαία άνοδός του και το πραξικόπηµα που την ανέκοψε απότοµα αντικατοπτρίζουν επίσης ένα µάλλον λησµονηµένο επεισόδιο της κατάρρευσης του αµερικανικού φιλελευθερισµού κατά τη διάρκεια της θητείας του διαδόχου του Κένεντυ Λύντον Τζόνσον. Υπό το βάρος των εσωτερικών συγκρούσεων που προκάλεσε η αµερικανική επέµβαση στο Βιετνάµ, η φιλελεύθερη προεδρία του Τζόνσον βρέθηκε στο στόχαστρο ενός ανανεωµένου συντηρητισµού, ο οποίος οδήγησε τελικά, το 1968, τον Ρίτσαρντ Νίξον στην εξουσία. Το ελληνικό εγχείρηµα του Παπανδρέου προσφέρει µια µοναδική ευκαιρία θέασης αυτής της κρίσιµης καµπής της αµερικανικής πολιτικής ιστορίας. Το ανά χείρας βιβλίο αφηγείται µια ιστορία που είναι συγχρόνως ελληνική αλλά και αµερικανική, µια άγνωστη ιστορία απ τα χρονικά του Ψυχρού Πολέµου, όπως αυτός εκτυλίχθηκε στο ευρωπα κό µέτωπο. Από µια ευρύτερη οπτική γωνία, η πολιτική οδύσσεια του Ανδρέα Παπανδρέου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγµα της παράδοξης τροπής που πήραν τα πράγµατα για τις προοδευτικές δυνάµεις της ύσης, οι οποίες γεννήθηκαν µέσα απ τις στάχτες του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου, για να βρεθούν και πάλι εγκλωβισµένες στο δαιδαλώδες σκηνικό που δηµιούργησε η αδυσώπητη αντιπαράθεση ανάµεσα στις δύο πυρηνικές υπερδυνάµεις, τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση. Μετά την αποφυλάκισή του απ την ελληνική χούντα, ο Παπανδρέου, εξόριστος πλέον, θα οργανώσει την αντίσταση κατά της δικτατορίας. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα µετά την κατάρρευση της χούντας, θα τεθεί επικεφαλής ενός λα κού κινήµατος που αφενός διεκδικεί µεταρρυθµίσεις στο εσωτερικό της χώρας και αφετέρου αµφισβητεί τους δεσµούς της Ελλάδας µε τη ύση. Το 1981 οι Έλληνες ψηφοφόροι τον ανέβασαν στην εξουσία µε τη σχεδόν µεσσιανική προσδοκία ότι, επιτέλους, θ αποκτούσαν φωνή όλες εκείνες οι δυνάµεις που είχαν κατασταλεί και περιθωριοποιηθεί µετά τον Εµφύλιο. Έπειτα από δύο ταραχώδεις θητείες, ο Παπανδρέου κατέρρευσε πολιτικά εν µέσω σκανδάλων, αλλά δικαιώθηκε ξανά, όταν, λίγο πριν πεθάνει, ο ελληνικός λαός τον εξέλεξε και πάλι πρωθυπουργό. Το βιβλίο ολοκληρώνεται προτού ο Παπανδρέου αναλάβει την εξουσία. Ωστόσο γράφτηκε µε την πεποίθηση ότι (για να παραφράσουµε τη Χάνα Άρεντ) τα θέµατα που διακυβεύονται σε κάθε ιστορικό γε-

14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ 19 γονός δεν παρουσιάζονται µε µεγαλύτερη σαφήνεια πουθενά αλλού όσο στην αφετηρία τους. Προκειµένου, λοιπόν, να κατανοήσουµε πλήρως τις διαστάσεις και τη δυναµική της αινιγµατικής προσωπικότητας του Ανδρέα, πρέπει να επιστρέψουµε στην αφετηρία των γεγονότων. Αθήνα 2 Απριλίου 2012

15 1 Μια θαυµαστή νιότη Ο Ανδρέας Παπανδρέου γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου Η µητέρα του ήταν µια καλλιεργηµένη αλλά συναισθηµατικά ανασφαλής γυναίκα, ο πατέρας του ένας έντονα πολιτικοποιηµένος δικηγόρος. Γενέτειρά του η Χίος, όπου ο πατέρας του Γεώργιος Παπανδρέου υπηρετούσε ως γενικός διοικητής Νήσων Αιγαίου Πελάγους, τα οποία είχαν περιέλθει πρόσφατα στην Ελλάδα απ την καταρρέουσα Οθωµανική Αυτοκρατορία. ηλωµένος αντιµοναρχικός, ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν ανερχόµενο στέλεχος της βενιζελικής παράταξης, ενώ δύο χρόνια µετά τη γέννηση του Ανδρέα θα καταδικαζόταν σε φυλάκιση τεσσάρων µηνών για ένα άρθρο που είχε δηµοσιεύσει εναντίον του βασιλιά. 1 Ήταν η πρώτη απ τις πολυάριθµες διώξεις που θα υφίστατο ο πατέρας του στη διάρκεια της µακράς και ταραχώδους πολιτικής του σταδιοδροµίας. Η µητέρα του Ανδρέα Σοφία, ελληνοπολωνικής καταγωγής, ήταν κόρη του Ζίγκµουντ Μινέικο, ενός Πολωνού γεννηµένου στη Λιθουανία. Ο Μινέικο έχαιρε εκτίµησης µεταξύ των Ελλήνων για τη στήριξή του στον εθνικό αγώνα του Βενιζέλου και πήρε την ελληνική υπηκοότητα. Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν γιος ιερέα, του Ανδρέα Σταυρόπουλου, απ το Καλέτζι της Αχα ας. Λόγω του ότι προσφωνούσαν τον πατέρα τους «πάτερ Ανδρέα», ο Γεώργιος και ο αδελφός του άλλαξαν το επίθετό τους σε Παπανδρέου από Σταυρόπουλος το Η πρώτη παιδική ανάµνηση του Ανδρέα είχε έντονο πολιτικό χρώ- µα. Στις 6 Ιουλίου του 1922, φανατικοί βασιλόφρονες αποπειράθηκαν να δολοφονήσουν τον πατέρα του στη Μυτιλήνη, όπου είχε εγκα-

16 22 ΣΠΥΡΟΣ ΡΑ ΝΑΣ τασταθεί η οικογένεια µετά την εκλογή του Γεωργίου Παπανδρέου στο Κοινοβούλιο. Ο Ανδρέας θυµάται τον πατέρα του να επιστρέφει στο σπίτι τυλιγµένος µε επιδέσµους, για να πάρει τον ίδιο και τη µητέρα του Σοφία και να εγκαταλείψουν το νησί. Εντούτοις, ο Ανδρέας θα κρατηθεί σε απόσταση απ τις πολιτικές περιπέτειες του πατέρα του εξαιτίας των εντεινόµενων προβληµάτων που αντιµετώπιζε ο γά- µος των γονιών του. Την εποχή που η οικογένεια ζούσε ακόµα στη Χίο ο πατέρας του είχε συνάψει ερωτική σχέση µε τη γοητευτική Αθηναία ηθοποιό Κυβέλη, η οποία είχε επισκεφθεί το νησί στο πλαίσιο µιας θεατρικής περιοδείας. Ο Γεώργιος Παπανδρέου άρχισε να απουσιάζει ολοένα και περισσότερο απ το σπίτι. Το 1923 η οικογένεια µετακόµισε στην Αθήνα, όπου ο Γεώργιος διορίστηκε υπουργός. Σε ηλικία περίπου πέντε ετών ο Ανδρέας ανέπτυξε µια πάθηση στους πνεύµονες που διαγνώστηκε λανθασµένα ως φυµατίωση. Νοσηλεύτηκε για ένα χρόνο σ ένα σανατόριο στο Νταβός της Ελβετίας, όπου και διατήρησε ευχάριστες αναµνήσεις από τους υπόλοιπους ασθενείς, οι οποίοι του έµαθαν γαλλικά. Οι γονείς του εξακολουθούσαν να ζουν µαζί το 1926, όταν ο πατέρας του συνελήφθη απ τη βραχύβια δικτατορία του Παγκάλου, αλλά αποφυλακίστηκε σύντοµα. Ο Ανδρέας θυµάται να επισκέπτεται τον πατέρα του στις Φυλακές Αβέρωφ. Το 1927, όταν ο Ανδρέας ήταν οκτώ ετών, η ερωµένη του πατέρα του Κυβέλη έµεινε έγκυος. Εγκαταλείποντας κάθε ελπίδα συµφιλίωσης, η µητέρα του Ανδρέα έδωσε διαζύγιο στον σύζυγό της, γεγονός που του επέτρεψε να παντρευτεί την Κυβέλη. Το 1929 το ζευγάρι µετακόµισε στο σπίτι που έχτισε ο Γεώργιος Παπανδρέου στο Καστρί, ένα κατάφυτο χωριουδάκι κοντά στην Αθήνα. Το σπίτι, το οποίο ονοµάστηκε «Γαλήνη», αποτέλεσε µέρος της ελληνικής πολιτικής παράδοσης τις επόµενες δεκαετίες. Εν τω µεταξύ, ο Ανδρέας και η µητέρα του µετακόµισαν στο ιδιόκτητο σπίτι της που βρισκόταν στην οδό Γκύζη, στο µεγαλοαστικό προάστιο του Ψυχικού. Παρά τον χωρισµό του ζευγαριού, ο Γεώργιος συνέχισε ν ασχολείται µε την ανατροφή του Ανδρέα. Τα πρώτα χρόνια στο σχολείο ο Ανδρέας ήταν απείθαρχος µαθητής. Εγκατέλειψε λόγω ανυπακοής το δηµόσιο σχολείο και παρακολούθησε τα µαθήµατα της Γ και της ηµοτικού στο σπίτι. Στη συνέχεια, το φθινόπωρο του 1929, ο πατέρας του τον έγραψε στο Κολλέγιο Αθηνών, ένα φηµισµένο αµερικανικό σχολείο όπου φοιτούσαν οι γόνοι της αθηνα κής ελίτ. Όταν ο Ανδρέας έµεινε στην πέµπτη τάξη, ο πατέρας του τον κάλεσε στο

17 ΑΝ ΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝ ΡΕΟΥ Η γέννηση ενός πολιτικού αντάρτη 23 γραφείο του στο Καστρί και τον επέπληξε αυστηρά, προειδοποιώντας τον ότι, αν συνέχιζε έτσι, δε θα κατάφερνε τίποτα στη ζωή του. Η επίπληξη προκάλεσε µια προσωπική κρίση µε ευεργετικές όµως συνέπειες. Την επόµενη χρονιά ο Ανδρέας αναδείχθηκε πρώτος στην τάξη του στο Κολλέγιο Αθηνών. Μετά τον επίσηµο χωρισµό των γονιών του το 1929, ο Ανδρέας άρχισε να περνάει τα Σαββατοκύριακα µε τον πατέρα του στο Καστρί. Εκείνη την περίοδο στο ελληνικό Κοινοβούλιο κυριαρχούσαν οι έντονες συγκρούσεις µεταξύ βασιλοφρόνων και δηµοκρατικών, οι οποίες οδήγησαν τελικά, το 1936, στη φιλοβασιλική δικτατορία του Μεταξά. Ήδη απ τα πρώτα εφηβικά του χρόνια, ο Παπανδρέου είχε αρχίσει να κάνει ατελείωτες πολιτικές συζητήσεις µε τον πατέρα του. Όπως έγραψε αργότερα: «Μεγάλωσα σ ένα σπίτι όπου κυριαρχούσε η πολιτική». 2 Ωστόσο, δεν ίσχυε το ίδιο και τις υπόλοιπες µέρες της εβδο- µάδας, που τις περνούσε στο σπίτι της µητέρας του. Αν και µανιώδης αναγνώστρια εφηµερίδων, η Σοφία απέφευγε τις πολιτικές συζητήσεις επειδή της προκαλούσαν άγχος. Η έφεση του γιου της στην πολιτική αποτελούσε συχνά για εκείνη αιτία ανησυχίας. Το φθινόπωρο του 1934, σε ηλικία δεκαπέντε ετών, ο Ανδρέας και άλλοι τέσσερις συµµαθητές του στο Κολλέγιο Αθηνών άρχισαν να εκδίδουν Το Ξεκίνηµα, ένα ολιγοσέλιδο, πολυγραφηµένο «µηνιαίο περιοδικό του σοσιαλιστικού µαθητικού συλλόγου». Στο δεύτερο τεύχος, ο Παπανδρέου δηµοσίευσε ένα άρθρο γραµµένο σε υψηλούς τόνους, µε τίτλο «Η οικονοµική σχέση των τάξεων», το οποίο βασιζόταν στο Κοµµουνιστικό Μανιφέστο των Μαρξ και Ένγκελς. Σφόδρα ενοχληµένη, η διεύθυνση του σχολείου διέκοψε την έκδοση του περιοδικού κι επέπληξε τους µαθητές. Εν τω µεταξύ, το Κολλέγιο βρέθηκε στο στόχαστρο του δεξιού Τύπου. Ο διευθυντής του σχολείου Όµηρος Ντέιβις επισκέφθηκε τον Γεώργιο Παπανδρέου και του ζήτησε να βοηθήσει στην αντιµετώπιση της αρνητικής δηµοσιότητας, αναλαµβάνοντας την ευθύνη για τις ενέργειες του γιου του. Ο πρεσβύτερος Παπανδρέου επέρριψε την ευθύνη στην καταπιεστική και αντιδραστική πολιτική της φιλοµοναρχικής κυβέρνησης, η οποία οδηγούσε τη νεολαία της χώρας σε παρόµοιες ανώριµες και ακραίες απόψεις. 3 Το περιστατικό αυτό αντανακλά το φιλελεύθερο πνεύµα του Γεωργίου Παπανδρέου. «Γύρω στα δεκατέσσερα άρχισα να διαβάζω για τον σοσιαλισµό», θα έλεγε αργότερα ο Ανδρέας. «Η βασική µου έµπνευση ήταν ο πατέρας µου. Ήθελε να διαβάσω Μαρξ, να

18 24 ΣΠΥΡΟΣ ΡΑ ΝΑΣ µάθω για τον µαρξισµό προκειµένου να τον απορρίψω, όπως είχε κάνει εκείνος». 4 Το ενδιαφέρον του Ανδρέα για τις ριζοσπαστικές πολιτικές ιδέες συνδυάστηκε µε την έφεσή του στις θεαµατικές ενέργειες. Όπως αφηγήθηκε ο ίδιος, το πρωί της 4ης Αυγούστου του 1936, τη µέρα που έγινε το πραξικόπηµα του Μεταξά, πήγε στην πλατεία της γειτονιάς για ν αγοράσει µια εφηµερίδα. Φτάνοντας στο περίπτερο, βρήκε «ένα µικρό πλήθος συγκεντρωµένο µπροστά στην προκήρυξη που ανήγγειλε το πραξικόπηµα. Ανοίγοντας δρόµο ανάµεσα στο πλήθος, έφτασα στον τοίχο, ξεκόλλησα την προκήρυξη και την έσκισα σε κοµ- µάτια». 5 Αυτή η αυθόρµητη πράξη ανυπακοής είχε ως αποτέλεσµα να συλληφθεί και να κρατηθεί για λίγο απ την αστυνοµία. Αργότερα, ωστόσο, η εναντίωσή του στο µεταξικό καθεστώς θα είχε πολύ σοβαρότερες συνέπειες. Το φθινόπωρο του 1936, ο Παπανδρέου και δύο στενοί του φίλοι απ το Κολλέγιο Αθηνών γράφτηκαν για να παρακολουθήσουν την τελευταία τάξη του Γυµνασίου στο Πειραµατικό Σχολείο του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Στο τέλος της χρονιάς, οι µαθητές συµπλήρωσαν ένα ερωτηµατολόγιο, στο οποίο ο Παπανδρέου έδωσε κάποιες προφητικές απαντήσεις. 6 Όταν του ζητήθηκε ν αναφέρει, µε σειρά προτίµησης, τρία επαγγέλµατα που θα τον ενδιέφεραν ν ακολουθήσει, απάντησε: «Πολιτικός. Κοινωνιολόγος. Καπετάνιος σε βαπόρι». Εξηγώντας τις επιλογές του, έγραψε: «Το πρώτο εκπροσωπεί τη δράση. Αυτό µε τραβάει πιο πολύ. Το δεύτερο εκφράζει τα επιστηµονικά µου ενδιαφέροντα. Αν και τα δύο θα ήταν αδύνατα, τότε δε θα ήθελα άλλη επιστήµη, αλλά το ταξίδι και τη θάλασσα». Στην ερώτηση «τι πράγ- µα θα σε έκαµνε πολύ ευτυχή εις την ζωή σου;» απάντησε µε το θράσος της νιότης: «Η εφαρµογή του κοινωνικού συστήµατος της αρεσκείας µου και η ανατροπή του σηµερινού. Γενικώτερα η επιτυχία και η πραγµατοποίηση των πολιτικών και κοινωνικών µου αντιλήψεων». Ένας «ελεύθερος χαρακτηρισµός», τον οποίο έγραψε ένας απ τους καθηγητές του την ίδια χρονιά, επιβεβαιώνει τον αντιδραστικό και µαχητικό χαρακτήρα του Ανδρέα. Όπως σηµείωνε ο καθηγητής του, ο Ανδρέας «υπήρξεν άριστος εις πάντα τα µαθήµατα» και «ανήσυχος φύσις», ενώ «το µόνον µειονέκτηµά του» αποδιδόταν στην επιρροή του πατέρα του: «Είναι πείσµων δηµαγωγός, συνεπεία δε τούτου αποφασίζει ενίοτε να καταφεύγη ενσυνειδήτως εις σοφίσµατα ή και εις κενήν λογοκοπίαν εν τη υποστηρίξει των πολιτικών και πολιτεια-

19 ΑΝ ΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝ ΡΕΟΥ Η γέννηση ενός πολιτικού αντάρτη 25 κών του αντιλήψεων». Ο καθηγητής του διαπίστωνε ότι, «παρά ταύτα όµως, είναι τόση η ευγένεια της ψυχής του, ώστε ουδέποτε στενοχωρεί τον διδάσκοντα. Αγαπά τους συµµαθητάς του, ιδία τους οµόφρονας. Εν παντί και πάντοτε αναλαµβάνει την πρωτοπορείαν». Η έφεση του Παπανδρέου στη ρητορική επιδειξιοµανία είχε γίνει αντιληπτή απ τον ίδιο. Ένα χρόνο νωρίτερα είχε γράψει ένα σύντο- µο δοκίµιο που δηµοσιεύτηκε στη δίγλωσση φοιτητική εφηµερίδα του Κολλεγίου Αθηνών. Γραµµένο στα αγγλικά, το δοκίµιο έφερε τον τίτλο «My Inner Self» («Ενδοµύχως») και αποκάλυπτε πολλά για τον πρόωρα ανεπτυγµένο δεκαεφτάχρονο που ετοιµαζόταν να µπει στον κόσµο των ενηλίκων: «Όταν καµία φορά σταµατώ για να σκεφτώ λίγο, αναλογίζοµαι τον εαυτό µου. Και σας διαβεβαιώ, βλέπω κάτι άλλο από αυτό που εσείς βλέπετε. εν σας παρουσιάζω αυτό το παιδί όπως είναι στ αλήθεια. Όχι, δεν έχω το θάρρος για κάτι τέτοιο. Προσπαθώ να σας επιδείξω έναν άνθρωπο µε µεγάλες πνευµατικές δυνάµεις, έναν φιλόσοφο, έναν µεγάλο συγγραφέα, έναν κοινωνικό µεταρρυθµιστή, και κατά κάποιο τρόπο είµαι (ένα από αυτά). Έχω µερικά καλά να πω για τον εαυτό µου, αλλά γενικά όταν βρίσκοµαι µόνος µαζί του, δεν είµαι παρά ένας κοινός άνθρωπος. Τρώγω, πίνω, απολαµβάνω την ανατολή του ήλιου και τέλος είµαι γεµάτος ανθρώπινα πάθη, τα οποία προσπαθώ να αποκρύψω». Μπροστά στην αντίφαση µεταξύ του συνηθισµένου και σκόπιµα κρυµµένου εσωτερικού του εαυτού και του ευγενούς ανθρώπου που επιχειρεί να δείξει στον κόσµο, καταλήγει σε µια συναισθηµατική έκρηξη, µια ροµαντική εξοµολόγηση: «Αχ! Πόσο θα µ άρεσε ένας κόσµος όπου συναντά κανείς καλούς ανθρώπους, που τα ενδόµυχα και η εξωτερική συµπεριφορά συµπίπτουν, έναν κόσµο στον οποίο ο άνθρωπος θα ήταν αρκετά ελεύθερος να ανοίξει τον εαυτό του και αρκετά καλός για να αξίζει να τον προσέχουν». 7 Υπό το φως της µετέπειτα πορείας του, αυτή η νεανική απόπειρα του Παπανδρέου να εξερευνήσει τον εσωτερικό του εαυτό οδηγεί σ ένα γενικότερο συµπέρασµα. Ο παρορµητικός, µη ορθολογικός τρόπος µε τον οποίο υπερβαίνει την αντίθεση µεταξύ του πώς αντιλαµβάνεται ο ίδιος τον εαυτό του και πώς φαίνεται στους άλλους δείχνει το κυρίαρχο πάθος, τον κεντρικό δαίµονα στη διένεξή του µε τη ζωή. Στον πυρήνα της ύπαρξής του, ο Παπανδρέου αγωνιζόταν να υπερβεί τη διάζευξη µεταξύ του «εντός» και του «εκτός», να γίνει «αρκετά ελεύθερος να ανοίξει τον εαυτό του και αρκετά καλός για

20 26 ΣΠΥΡΟΣ ΡΑ ΝΑΣ να αξίζει να τον προσέχουν». Το κινητήριο πάθος του, για να δανειστούµε µια φράση που αποδίδεται στον Σωκράτη, ήταν «να είσαι όπως θα ήθελες να φαίνεσαι». 8 Η πραγµάτωση αυτού του πάθους δεν ήταν µια διαδικασία απλή και άµεση. Οι παρορµήσεις του βρίσκονταν σε αντιδιαστολή µε την επίµονη πραγµατικότητα του κόσµου µέσα στον οποίο εκδηλώνονταν, ενός κόσµου γεµάτου µε πρόσωπα και καταστάσεις που γεννούσαν εµπόδια αλλά και ευκαιρίες για να εκφράσει έναν πραγµατικό εαυτό. Με τρόπους που συχνά προκαλούν έκπληξη, το πάθος του Παπανδρέου κατέληξε να γίνει η κινητήρια δύναµη του πολιτικού του ριζοσπαστισµού και ταυτόχρονα η πηγή της συνάφειάς του µε την πραγ- µατικότητα, η οποία τον επικύρωνε. Προκειµένου να ικανοποιήσει το πάθος του, ο Παπανδρέου θα στρεφόταν στην εκπλήρωση στόχων που είχαν ηρωικές διαστάσεις και που θα του επέτρεπαν αφενός να επιδείξει την αυθεντικότητά του και αφετέρου να κερδίσει την εκτί- µηση των άλλων. Το φθινόπωρο του 1937, ένα χρόνο µετά το πραξικόπηµα του Μεταξά, ο Παπανδρέου κατέλαβε την πρώτη θέση στις εισαγωγικές εξετάσεις για τη Νοµική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Ανέπτυξε δράση εναντίον του καθεστώτος Μεταξά µέσα απ το παράνοµο φοιτητικό κίνηµα. Η ανάµειξή του στην Αριστερά είχε αρχίσει ήδη απ το Κολλέγιο Αθηνών και το Πειραµατικό Σχολείο, όταν χρησιµοποιούσε το σπίτι της µητέρας του στο Ψυχικό ως τόπο συνάντησης ακτιβιστών µαθητών από διάφορα γυµνάσια της Αθήνας. Στη Νοµική Σχολή οργάνωσε τη δική του αντιστασιακή οµάδα. Οι παράνοµες φοιτητικές οργανώσεις στη Νοµική δε συνιστούσαν πραγµατική απειλή για τη δικτατορία, καθώς ασχολούνταν κατά κύριο λόγο µε τη διανοµή αντικαθεστωτικών εντύπων, ενώ σε αρκετές από αυτές είχαν παρεισφρήσει οι υπηρεσίες ασφαλείας του Μεταξά. Ο Παπανδρέου άρχισε να βλέπει µε συµπάθεια τις απόψεις του εξόριστου µπολσεβίκου επαναστάτη Λέοντα Τρότσκι. Ιδιαίτερη εντύπωση του προκάλεσε «η έξοχη ανάλυση» του Τρότσκι «πάνω στην αναρρίχηση του Χίτλερ στην εξουσία», για την οποία θα έγραφε αργότερα: «Θυµάµαι τις επιθέσεις του εναντίον του σταλινικού ολοκληρωτισµού, εναντίον της µονολιθικοποίησης του επαναστατικού πνεύµατος της µπολσεβικικής επανάστασης, της δελεαστικής έννοιας της µόνιµης επανάστασης». 9 Ο Παπανδρέου πουλούσε παράνοµα αντίτυπα της τροτσκιστικής εφηµερίδας Προλετάριος. Μέντοράς του ήταν ο Παντελής Πουλιό-

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Μπουµτριαλαλί µε το κόκκινο λειρί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ναταλία Καπατσούλια ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το λουλουδόπαιδο και άλλες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Αιµιλία Κονταίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Θοδωρής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015 2-4 :... TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο φίλος µου ο ύπνος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρύσα Σπυρίδωνος ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Αγγελική Μόσχου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τρελό µου αµαξίδιο ÓÕÃÃÑÁÖΕΙΣ: Μερκούριος Αυτζής ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Ελληνούλης, το χάρτινο καραβάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρυσηίδα ηµουλίδου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Μάρω Αλεξάνδρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Παραµυθάς: παράξενες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Νίκος Πιλάβιος ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Στεφανία Ταπτά ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: Κωνσταντίνος Πιλάβιος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη

Διαβάστε περισσότερα

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μαθαίνω µε τον Gummy Bear Το αλφάβητο ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ιονύσης Καραβίας ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Πέγκυ Φούρκα, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0144-7

Πέγκυ Φούρκα, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0144-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στην Καλλιτεχνούπολη ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Πέγκυ Φούρκα ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κουβέντες µε τη µαµά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Millénium 3 & 4 Dupuis 2014, by Man, Homs and Runberg Millenium 2014 Stieg Larsson and Moggliden AB www.dupuis.com All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το σκιουράκι που δεν ήθελε να φάει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Φαίη Ρετηνιώτη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Σχεδιασμός: Jason Ribeiro, Johanna Basford 203 Johanna Basford Johanna Basford

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω

ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω ένα καλύτερο µέλλον Δικαιούµαι µία παιδεία, εφόδιο ζωής Ψάχνω για δουλειά µε βάση το βιογραφικό µου και όχι τις γνωριµίες Επιθυµώ ευκαιρίες, στήριξη και υγιή ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Ευγένιος Τριβιζάς Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Εικονογράφηση: Λίζα Ηλιού Eυγeνιος Tριβιζaς «MΕΤΡ ΤΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ» Σίσσυ Μόρφη Όπως ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, έτσι και ο Ευγένιος Τριβιζάς

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE POPULARITY PAPERS 4 THE ROCKY ROAD TRIP Áðü ôéò Åêäüóåéò Amulet Books, Νέα Υόρκη 2012 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Ανύπαρκτες 4 Ταξίδι στην Αμερική ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Amy Ignatow ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Μαλβίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μη φεύγεις ÓÕÃÃÑÁÖÅIÓ: Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ελίζα Βαβούρη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Χριστούγεννα µε τον Χρήστο ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρήστος ηµόπουλος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Χρήστος ηµόπουλος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

την κοινωνική συμπεριφορά

την κοινωνική συμπεριφορά ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ την κοινωνική συμπεριφορά ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μεγαλύτερες κουβέντες με τη μαμά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Πρασινοσκουφίτσα και το φλεγόµενο δάσος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μάρω Αλεξάνρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μουρίκη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0142-3

Κατερίνα Μουρίκη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0142-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στη Βακτηριανία ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Κατερίνα Μουρίκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι. Πέππας

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα

Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα Θανάσης Αθανασίου 1 Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα Πολιτικά Σύμμεικτα 2 Για µια Αριστερά του 21ου αιώνα 4 Για µια Αριστερά του 21ου αιώνα Ðñþôç Ýêäïóç, åêäüóåéò ÅÐÉÊÅÍÔÑÏ Á.Å. Èåóóáëïíßêç, 2010 Áðáãïñåýåôáé

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Κ.2

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Κ.2 ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Φ. 1 Αγωνιστικό Μέτωπο Ελλήνων Εξωτερικού (Α.Μ.Ε.Ε.) Φυλλάδια, προκηρύξεις, εκθέσεις, κείµενα αποφάσεων, 1972- Φ. 2 Αντιδικτατορική Ε.Φ.Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ 5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ Έντυπο 5.4.1. «Κυριακίδης» Δραστηριότητα 1 η : «Στέλιος Κυριακίδης, η ζωή μου» Ο Στέλιος Κυριακίδης ήταν αθλητής δρόμων ημιαντοχής και αντοχής, με ιδιαίτερη έφεση στον μαραθώνιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Κάρολος Δαρβίνος Ο Κάρολος Ροβέρτος Δαρβίνος ήταν Άγγλος φυσιοδίφης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η Ντανιέλα και τα Επτά Λυκάκια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Σπύρος Γούσης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Βάσω Βύρρα ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Πάσχα µε τον Χρήστο ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρήστος ηµόπουλος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Χρήστος ηµόπουλος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Κυριακή Κάσση ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Τζίνα Γεωργίου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος

ÅéêïíïãñÜöçóç: Χρήστος ηµόπουλος TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κατασκευές από το ουράνιο τόξο ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρήστος ηµόπουλος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Χρήστος ηµόπουλος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Κατερίνα ουρίδα ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας Ημερομηνία 29/06/2015 Μέσο Συντάκτης Link athensvoice.gr AV Team http://goo.gl/azhlca 29/06/2015-13:00 0 Σχόλια #VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας «Τελευταίο αίνιγμα», Marisha Pessl, εκδ. Διόπτρα Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ìéá áëçèéíþ éóôïñßá áðü ôï ÉñÜê

Ìéá áëçèéíþ éóôïñßá áðü ôï ÉñÜê Ìéá áëçèéíþ éóôïñßá áðü ôï ÉñÜê Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΑΡΙΟΣ ΤΗΣ ΒΑΣΟΡΑΣ Τίτλος πρωτοτύπου: The Librarian of Basra Κείμενο - Εικονογράφηση: Jeanette Winter Μετάφραση: Γιάννης Παπαδόπουλος Διόρθωση: Γιάννης Τσατσαρός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα