ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ"

Transcript

1 1 ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης, Προγραμματισμού & Διαχείρισης Περιβάλλοντος Πολυτεχνικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Περίληψη Στόχοι της εργασίας είναι να: 1. Δείξει τους βασικούς κανόνες που διέπουν τη διαμόρφωση, αποδοχή και χρήση των δεικτών επίδοσης κάθε συστήματος, επιχείρησης ή οργανισμού, 2. Υποδείξει διαδικασίες για διαμόρφωση τέτοιων δεικτών επίδοσης, και 3. Επισημάνει τα βασικά μειονεκτήματα δεικτών που ήδη χρησιμοποιούνται ευρέως, σε κυβερνητικά, επιχειρησιακά και τεχνικά πεδία δράσης. Δείκτης επίδοσης (performance indicator) είναι το μέτρο μιας παραμέτρου ή μιας εκροής δια του οποίου αποτιμάται η επίδοση ενός συστήματος ή μιας πολιτικής ως προς ένα στόχο ή ως προς ένα κριτήριο. Κάθε σύστημα αποτελείται από μέλη, καθένα με τη δική του συμπεριφορά και δομή, όλα συνδεμένα κατά συγκεκριμένο τρόπο (δομή) που καθορίζει τη συμπεριφορά του συνόλου. Ταυτόχρονα, κάθε σύστημα αποτελεί μέρος ενός ανώτερου συστήματος. Συνεπώς, διαμόρφωση δείκτη επίδοσης προϋποθέτει συστημική θεώρηση και συγκεκριμένη σκοπιά. Βασικά στοιχεία (προϋποθέσεις) αποτελεσματικού δείκτη επίδοσης είναι: 1. Συσχέτιση του δείκτη με συγκεκριμένη σκοπιά, δηλαδή, με συγκεκριμένο ιεραρχικό επίπεδο, στόχο και κριτήριο: Τίνος συστήματος (έργου, δράσης, ή πολιτικής) εκφράζει την επίδοση, ως προς τί και από τίνος τη σκοπιά. 2. Μονάδα μέτρησης. 3. Αποσαφήνιση της μεθόδου μέτρησης και του φορέα που την κάνει. 4. Αποσαφήνιση του αν αύξηση της τιμής του δείκτη σημαίνει βελτίωση της επίδοσης ή όχι. 5. Σχέση και αλληλεξάρτηση με άλλους δείκτες. 6. Όρια ισχύος και εφαρμογής του δείκτη. Για την αξιολόγηση έργων, οργανισμών, επιχειρήσεων ή πολιτικών, οι δείκτες βιώσιμης επίδοσης θα μπορούσαν να αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα από τα εξής κεφάλαια: φυσικό, κοινωνικό, ανθρώπινο, ανθρωπογενές, οικονομικό και πολιτιστικό. 1. Η Έννοια της Επίδοσης Συστημάτων Αναφορά σε επίδοση συστήματος προϋποθέτει δράση, ή λειτουργία, του συστήματος, το οποίο υποτίθεται ότι «κινείται» προς επιθυμητό στόχο. Η αξιολόγηση προϋποθέτει συγκεκριμένη οπτική γωνία (σκοπιά). Πλήρης περιγραφή ενός συστήματος (μιας επιχείρησης, ενός παραγωγικού συστήματος, ενός τεχνικού έργου) προϋποθέτει (και συνεπάγεται) κατανόηση (α) των υποσυστημάτων (μελών) του, (β) της δομής του, (γ) της λειτουργίας του (που ορίζεται ως το σύνολο

2 2 των αλληλεπιδράσεων του με το περιβάλλον του), (δ) του περιβάλλοντός του και (ε) της δυνάμει εξέλιξής του. Η επίδοση ενός συστήματος (ή μιας δράσης, μιας πολιτικής) ως προς κάποιο προκαθορισμένο στόχο και από μια συγκεκριμένη σκοπιά, εξαρτάται από τη συμπεριφορά του κάθε υποσυστήματος [3, 5]. Μια αναγνωρίσιμη και διακριτή οντότητα η οποία φαίνεται να εμπεριέχεται (να εμπίπτει) σε ένα σύστημα, εκλαμβάνεται ως υποσύστημα μόνο εφόσον η συμπεριφορά του επηρεάζει την επίδοση του συστήματος. Μελέτη του συστήματος σε βάθος σημαίνει μελέτη των υποσυστημάτων του. Κάθε μέλος έχει τη δική του συμπεριφορά και τη δική του δομή, όλα όμως είναι συνδεμένα μεταξύ τους κατά συγκεκριμένο τρόπο (δομή) που καθορίζει τη συμπεριφορά του συνόλου. Με τη συν-ένωση των μελών σε συγκεκριμένη δομή του συστήματος αναδύονται ιδιότητες που χαρακτηρίζουν το σύστημα και δεν τις διαθέτουν τα μέλη. Με άλλα λόγια, το σύστημα είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μελών του. Από την άλλη μεριά, κάθε σύστημα αποτελεί υποσύστημα κάποιου ανώτερου συστήματος. Το ποιο ακριβώς είναι το ανώτερο σύστημα προσδιορίζεται από το εκάστοτε πρόβλημα. Για παράδειγμα, ας θεωρήσουμε ως σύστημα αναφοράς την εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων ενός εργοστασίου: Αν το πρόβλημα αφορά στη συμμόρφωση του εργοστασίου σε κάποια νέα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας, τότε ως ανώτερο σύστημα της εγκατάστασης επεξεργασίας μπορεί να εκληφθεί το Τμήμα Παραγωγής του εργοστασίου το οποίο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή και την επεξεργασία των αποβλήτων (ως παραπροϊόντων της παραγωγής αγαθών). Αν όμως αφορά στη μείωση των δαπανών λειτουργίας και συντήρησης του εργοστασίου και στην ασφάλεια εργασίας, τότε το ανώτερο σύστημα μπορεί να είναι η Διεύθυνση Συντήρησης και Ασφάλειας Εργασίας του εργοστασίου. Όταν αξιολογούμε το σύστημα Α με βάση τη συμβολή του στην επίδοση του ανώτερου συστήματος Ζ, εξετάζεται ταυτόχρονα εάν και πώς η επίδοση του Ζ επηρεάζεται και από άλλα συστήματα, π.χ. Β, Γ και Δ, αναφερόμενα ως παράλληλα συστήματα του Α. Η επίδοση του Α μπορεί να επηρεάζεται από τη συμπεριφορά του Β, του Γ ή του Δ. Στο παραπάνω παράδειγμα, όπου η εγκατάσταση επεξεργασίας είναι το σύστημα αναφοράς Α και το Τμήμα Παραγωγής το ανώτερο σύστημα Ζ, θα πρέπει ενδεχομένως να εμπλακούν ο νομικός σύμβουλος (σύστημα Β), το τμήμα συντήρησης (Γ), το οικονομικό τμήμα (Δ), κ.λπ., δηλαδή εκείνα τα τμήματα, εντός ή εκτός του Τμήματος Παραγωγής και του εργοστασίου, που επηρεάζουν την επίδοση του Α και έχουν δυνατότητα παρέμβασης ως προς τη διαμόρφωση εναλλακτικών λύσεων. Αναφορικά με το συγκεκριμένο πρόβλημα, αυτά τα συστήματα αναφέρονται ως παράλληλα της εγκατάστασης επεξεργασίας. Μελέτη ενός συστήματος σε πλάτος σημαίνει μελέτη των παράλληλων συστημάτων του. 2. Τα Βασικά Στοιχεία ενός Δείκτης Βιώσιμης Επίδοσης Δείκτης επίδοσης (performance indicator) ενός συστήματος εν λειτουργία είναι το μέτρο μιας παραμέτρου ή μιας εκροής δια του οποίου αποτιμάται η επίδοση του συστήματος είτε ως προς ένα

3 3 στόχο, ή ως προς ένα κριτήριο αποκλεισμού, ή ως προς ένα κριτήριο αξιολόγησης [5]. Για παράδειγμα, αν στόχος είναι η βελτίωση της συμβολής ενός εργοστασίου στην πράσινη ανάπτυξη και ένα κριτήριο είναι η μείωση, με συγκεκριμένο ρυθμό, των αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπει, τότε η ετήσια μεταβολή της ποσότητας των εκπομπών είναι ένας δείκτης επίδοσης ως προς το κριτήριο αυτό. Η αποτελεσματικότητα αναφέρεται στο βαθμό ικανοποίησης του σκοπού του δείκτη. Ο επιθετικός προσδιορισμός «βιώσιμη» για την επίδοση παραπέμπει σε συγκεκριμένους στόχους και/η κριτήρια που συνδέονται με την επικρατούσα (όχι απαραιτήτως ορθή) έννοια της πράσινης ανάπτυξης, της βιωσιμότητας και της αειφορίας. Κατά κανόνα, παραπέμπει σε οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους και κριτήρια. Προφανώς, τα χαρακτηριστικά ενός αποτελεσματικού δείκτη επίδοσης ενός συστήματος είναι ανεξάρτητα από τους στόχους του συστήματος και τα κριτήρια αξιολόγησής του. Τα βασικά στοιχεία (βασικές προϋποθέσεις) ενός αποτελεσματικού δείκτη δείχνονται στο Πλαίσιο 1. Πλαίσιο 1: Τα βασικά στοιχεία (βασικές προϋποθέσεις) ενός αποτελεσματικού δείκτη επίδοσης [5, 7] 1. Συσχέτιση του δείκτη με συγκεκριμένη σκοπιά (δηλαδή, με συγκεκριμένο ιεραρχικό επίπεδο), συγκεκριμένο στόχο και συγκεκριμένο κριτήριο: Τίνος συστήματος (έργου, δράσης, ή πολιτικής) εκφράζει την επίδοση, ως προς τί και από τίνος τη σκοπιά. 2. Μονάδα μέτρησης, όπως π.χ. τόνοι/έτος, /m, kg/m 3, παράπονα/μήνα, % μείωσης. 3. Αποσαφήνιση της μεθόδου μέτρησης και του φορέα που κάνει τη μέτρηση. 4. Αποσαφήνιση του αν αύξηση του μέτρου (δηλαδή, της τιμής του δείκτη) σημαίνει βελτίωση της επίδοσης, από τη συγκεκριμένη σκοπιά, ή όχι. 5. Σχέση και αλληλεξάρτηση με άλλους δείκτες: Ποιους άλλους παράγοντες πρέπει να εξετάσουμε (ποιους δείκτες επίδοσης ποιων άλλων συστημάτων) πριν οδηγηθούμε σε συμπέρασμα 1 ; 6. Όρια ισχύος και εφαρμογής του δείκτη: Κάτω από ποιες προϋποθέσεις, από ποιες διακυμάνσεις τιμών άλλων παραμέτρων και για ποιο χρονικό ορίζοντα έχει νόημα ο δείκτης; Κάθε σύστημα (και συνεπώς κάθε υποσύστημα και ανώτερο σύστημα) έχει τους δικούς του δείκτες επίδοσης αφού έχει το δικό του στόχο και τα δικά του κριτήρια αξιολόγησης από, ενδεχομένως, διαφορετική σκοπιά το καθένα. Το απλό «άθροισμα», ή σύνολο, των δεικτών επίδοσης όλων των υποσυστημάτων δεν συνεπάγεται δείκτη επίδοσης του όλου συστήματος δεδομένου ότι το Όλον έχει ιδιότητες που δεν έχουν τα μέρη και οι οποίες αναδύονται από τη δομή του Όλου. Με επεξεργασία των επιμέρους δεικτών των μερών μπορεί να διαμορφωθεί ενιαίος δείκτης του Όλου, με την προϋπόθεση ότι ικανοποιούνται οι κανόνες του Πλαισίου 1. 1 Αναφέρεται σε παράλληλα συστήματα ή υποσυστήματα τα οποία επηρεάζουν την επίδοση του συστήματος αναφοράς ή του ανώτερου συστήματος. Μπορεί επίσης να αναφέρεται σε άλλα κριτήρια αξιολόγησης της επίδοσης του συστήματος αναφοράς. Π.χ. δεν αρκεί το κριτήριο «κόστος» για αξιολόγηση της επίδοσης ενός τεχνικού έργου, όταν η επίδοση επηρεάζεται και από την ποιότητα. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να διασαφηνίζεται η σκοπιά από την οποία χαρακτηρίζεται η επίδοση ως επιθυμητή ή όχι.

4 4 Εκτός από τους δείκτες επίδοσης για συστήματα εν λειτουργία, υπάρχουν και δείκτες κατάστασης (state indicators) που δείχνουν σε ποια κατάσταση βρίσκεται το σύστημα. Ο δείκτης κατάστασης χρησιμοποιείται για αξιολόγηση της επίδοσης μιας παρέμβασης: συγκρίνεται η τιμή του δείκτη πριν την παρέμβαση με την τιμή μετά την παρέμβαση. Δείχνει το πού ήμασταν και το πού πήγαμε. Ένα εν λειτουργία σύστημα, ή ακόμα και μια πολιτική, μπορεί να εμφανίζεται ότι έχει ταυτόχρονα περισσότερους από ένα στόχο. Για παράδειγμα, ένα τεχνικό έργο δηλώνεται ότι αποσκοπεί αφενός στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και αφετέρου στην οικονομική τόνωση μιας περιοχής (σκοπιά της Πολιτείας). Παρομοίως, η εισαγωγή μιας νέας πολιτικής προμηθειών σε μια επιχείρηση μπορεί να δηλώνεται ότι αποσκοπεί τόσο στην μείωση δαπανών όσο και στη δημιουργία «επιχειρηματικών εταίρων». Στην περίπτωση αυτή, θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένας δείκτης για κάθε στόχο. Στην πραγματικότητα, όμως, οι διαφορετικοί αυτοί στόχοι μπορούν να εκληφθούν ως διαφορετικά κριτήρια αξιολόγησης του κατά πόσο το έργο ή η πολιτική προμηθειών επιτυγχάνει κάποιον συγκεκριμένο στόχο στο αμέσως ανώτερο ιεραρχικό επίπεδο (συστημική θεώρηση). Επιδιώκεται, συνεπώς, η διαμόρφωση ενός σύνθετου δείκτη, ενδεχομένως με χρήση συντελεστών βαρύτητας για κάθε επιμέρους στόχο/κριτήριο, όλοι από την ίδια σκοπιά. Έστω ότι εισάγεται μια πολιτική (ή προτείνεται ένα σύνολο έργων) με στόχο τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος μιας περιοχής. Ένας επιμέρους στόχος (ουσιαστικά ένα κριτήριο αξιολόγησης της πολιτικής, ή στόχος σε ιεραρχικά κατώτερο επίπεδο), με αντίστοιχο δείκτη, μπορεί να αφορά στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Ένας άλλος επιμέρους στόχος (με αντίστοιχο δείκτη) αφορά στη βελτίωση της ποιότητας των επιφανειακών νερών. Οι δύο αυτοί δείκτες, ενδεχομένως μαζί και με άλλους ανάλογους δείκτες, χρησιμοποιούνται για διαμόρφωση ενός ενιαίου δείκτη για τον κύριο στόχο (τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος). Ο ενιαίος δείκτης πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις του Πλαισίου 1 και κυρίως να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη σκοπιά. Τώρα, αναφερόμενοι σε ένα ιεραρχικά κατώτερο επίπεδο στο παραπάνω παράδειγμα, η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στην περιοχή μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, ένας από τους οποίους είναι η μείωση της κυκλοφορίας. Η μείωση αυτή αποτελεί στόχο ενός ιεραρχικά κατώτερου συστήματος και ο αντίστοιχος δείκτης επίδοσης μπορεί να είναι το ποσοστό μείωσης. Ο δείκτης αυτός έχει αξία και χρησιμότητα μόνο αναφορικά με τον «ανώτερο» δείκτη της βελτίωσης της ποιότητας του αέρα, δηλαδή μόνο εφόσον εκφράζει συμβολή στον ανώτερο στόχο της βελτίωσης της ποιότητας του αέρα. Ο δείκτης μείωσης της κυκλοφορίας μπορεί βέβαια να έχει, από μόνος του, νόημα για άλλα προβλήματα και άλλους στόχους, από άλλες σκοπιές, που σχετίζονται άμεσα με την κυκλοφορία και την κίνηση στους δρόμους, χωρίς αναφορά στην ποιότητα του αέρα. Αντίστοιχη είναι η περίπτωση μιας επιχείρησης που επιδιώκει βελτίωση της αειφορικής της επίδοσης (corporate sustainability performance) και αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να αξιολογηθεί ταυτόχρονα ως προς την κοινωνική ευαισθησία, την οικονομική επίδοση και την περιβαλλοντική επίδοση και ότι,

5 5 επιπροσθέτως, η επίδοση σε καθένα από τα πεδία αυτά εξαρτάται από επιμέρους συστήματα (ή υπηρεσίες, ή διοικητικές μονάδες) των οποίων η επίδοση ελέγχεται δια μέσου δεικτών. Τα σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα Διαχείρισης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Management-LCM) και Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Analysis-LCA) αποσκοπούν ακριβώς στη διαμόρφωση σύνθετων δεικτών επίδοσης, τόσο για προϊόντα όσο και για επιχειρήσεις και πολιτικές. Οι συνήθεις αναλύσεις που αφορούν στο ανθρακικό αποτύπωμα (carbon footprint) και τις εκπομπές CO2 και σε δράσεις ελαχιστοποίησης ή εξουδετέρωσής τους (carbon neutral activities) αφορούν σε ένα μόνο στόχο/κριτήριο της επίδοσης, περιορισμένης εμβέλειας και αποτελεσματικότητας Ο Δείκτης ως Απόκριση και Υποκινούσα Δύναμη Ο δείκτης επίδοσης, ως μέτρο μιας μεταβλητής ποσότητας όπως μιας παραμέτρου με μεταβαλλόμενη τιμή ή μιας εκροής του συστήματος, μπορεί να είναι απόκριση (response, εκροή) ενός συστήματος αλλά ταυτόχρονα να λειτουργεί και ως υποκινούσα δύναμη (driving force, εισροή) για τη λειτουργία του ίδιου ή άλλου (παράλληλου, κατώτερου, ή ανώτερου) συστήματος, όπως δείχνεται στο Σχήμα 1. Σύστημα Α Εισροή στο Α Εκροή από Α (απόκριση) Εισροή στο Β ( ί ) Σύστημα Β Εκροή από Β Σχήμα 2.1: Δείκτης ως Υποκινούσα δύναμη και ως Απόκριση Για παράδειγμα, το επίπεδο πρωτογενών (πριν από τυχόν επεξεργασία) εκπομπών CO 2 ενός βιομηχανικού συγκροτήματος λειτουργεί ως υποκινούσα δύναμη (εισροή) για το τμήμα επεξεργασίας ρύπων (σύστημα Β στο Σχήμα 1), μπορεί όμως να είναι και απόκριση (μέτρο επίδοσης) σε κυβερνητική πολιτική παροχής κινήτρων για μείωση των εκπομπών (σύστημα Α στο Σχήμα 1). Ομοίως, για την υπηρεσία διαχείρισης αποβλήτων ενός νομού, οι παραγόμενες ποσότητες αποβλήτων είναι υποκινούσα δύναμη (είναι εκτός ελέγχου της υπηρεσίας αυτής), αλλά μπορεί επίσης να είναι απόκριση (μέτρο επίδοσης) σε ένα νέο σύστημα ανακύκλωσης που εισάγεται στο νομό. Στην περίπτωση που ο δείκτης είναι ταυτόχρονα απόκριση και υποκινούσα δύναμη του ίδιου συστήματος, έχουμε το φαινόμενο της ανάδρασης (π.χ. τα παράπονα των πολιτών για την επίδοση ενός φορέα παροχής υπηρεσιών αποτελούν δείκτη με τη διπλή αυτή ιδιότητα). 4. Αστοχίες στην Ερμηνεία και Χρήση Δεικτών Σήμερα, διαμορφώνονται και χρησιμοποιούνται ευρέως, από επιχειρήσεις, φορείς, άτομα αλλά και κυβερνητικές υπηρεσίες και κράτη, δείκτες που υποτίθεται ότι αποτιμούν την επίδοση, οι οποίοι 1 Η Διαχείριση Κύκλου Ζωής (Life Cycle Management) και οι δείκτες βιώσιμης επίδοσης επιχειρήσεων αποτελούν ένα πεδίο έρευνας στο Εργαστήριο Οργάνωσης & Προγραμματισμού στο ΔΠΘ [6].

6 6 όμως δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Πλαισίου 1 και ενδεχομένως παραπλανούν οδηγώντας σε λανθασμένες αποφάσεις. Η κατάσταση είναι χειρότερη προκειμένου περί δεικτών βιώσιμης επίδοσης (με την έννοια, υποτίθεται, της συμβολής στην αειφόρο ανάπτυξη). Έχουν διαμορφωθεί δείκτες που αφορούν στο οικονομικό κεφάλαιο, όπως ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ), πληθωρισμός, ή δημόσιο χρέος, και στην κατάσταση του φυσικού κεφαλαίου (π.χ. μέγεθος φυσικών αποθεμάτων ή εκπομπών αερίων ρύπων), πλην όμως δεν αποτελούν δείκτες επίδοσης στο βαθμό που δεν πληρούν τις απαιτήσεις του Πλαισίου 1. Εκτός αυτού, δεν υπάρχουν ακόμα γενικά αποδεκτοί δείκτες που αφορούν στο κοινωνικό και πολιτιστικό κεφάλαιο (με άλλα λόγια, στην ευημερία και την ποιότητα ζωής [1, 7], βάσει των οποίων να διαμορφώνεται η κοινωνική αποδοχή ενός τεχνικού συστήματος ή μιας πολιτικής. Η διαμόρφωσή τους αποτελεί σήμερα ένα σημαντικό ζητούμενο για την επιστημονική κοινότητα. Η 5 η προϋπόθεση του Πλαισίου 1 για αποτελεσματικό δείκτη («σχέση με άλλους δείκτες») είναι η πλέον κρίσιμη και συνδέεται με τους προβληματισμούς της αξιολόγησης της επίδοσης πολύπλοκων συστημάτων ζήτημα ιδιαίτερα σημαντικό από την άποψη της βιωσιμότητας. Για παράδειγμα, η επίδοση ενός παραγωγικού συστήματος προφανώς εξαρτάται, εκτός άλλων παραγόντων, από την επίδοση κάθε εισροής όπως π.χ. του προσωπικού ή του μηχανολογικού εξοπλισμού. Εξαρτάται όμως και από την οργανωτική δομή. Ένας δείκτης επίδοσης που αναφέρεται μόνο σε μια εισροή (π.χ. παραγόμενα τεμάχια ανά ανθρωποώρα) θα ήταν αποδεκτός (αλλά με επιφύλαξη ως προς τη χρησιμότητά του) μόνο εφόσον όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί. Το ΑΕΠ μετράει οτιδήποτε «διακινείται» στην αγορά. Έτσι, το ΑΕΠ αυξάνεται με τη λειτουργία μιας επιπλέον φυλακής, με έργα καθαρισμού ρύπων, με αποκατάσταση ζημιών ή με την υλοτόμηση ενός δάσους. Η φυσική λειτουργία του δάσους για παροχή οξυγόνου δεν προάγει το ΑΕΠ. Η κατασκευή και χρήση κλιματιστικών προάγουν το ΑΕΠ, αλλά ο φυσικός κλιματισμός όχι. Αναφερόμενοι στο Πλαίσιο 1, τίνος συστήματος ή ποιας δράσης είναι το ΑΕΠ δείκτης επίδοσης; Ως προς ποιο στόχο; Παρομοίως, δεν αρκεί το μέτρο του πληθωρισμού (με θετικό ή αρνητικό πρόσημο) ως δείκτης οικονομικής ευεξίας, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός, ως φαινόμενο, αλληλοεπηρεάζεται με την ανεργία ή το κόστος του χρήματος. Συχνά εκλαμβάνεται ως δείκτης επίδοσης ενός συστήματος το επίπεδο κάποιας εισροής (κάποιου συντελεστή παραγωγής). Π.χ. το επίπεδο της χρηματοδότησης ενός σχολείου ή η αναλογία μαθητών προς δασκάλους εκλαμβάνονται ως δείκτες επίδοσης του σχολείου. Εδώ γίνεται η μάλλον εσφαλμένη υπόθεση ότι η επίδοση (εκφραζόμενη με την εκροή) είναι ανάλογη του επίπεδου ενός συντελεστή παραγωγής. Πέραν τούτου, οι ανά κάτοικο δαπάνες για την υγεία ή οι δαπάνες εκπαίδευσης ανά μαθητή δεν έχουν νόημα ως αποτελεσματικοί δείκτες διότι δεν ικανοποιούν τις προϋποθέσεις του Πλαισίου 1. Ως προς τους δείκτες αυτούς, σημειώνονται ενδεικτικώς τα εξής: Δεν είναι σαφές (δεν προσδιορίζεται εξ αρχής) σε τίνος συστήματος την επίδοση αναφέρονται και ως προς ποιο κριτήριο.

7 7 Δεν είναι σαφής ο τρόπος και ο φορέας μέτρησης. Δεν αποσαφηνίζεται αν αύξηση του μέτρου είναι επιθυμητή ή όχι. Είναι επιθυμητή μια αύξηση δαπανών υγείας ή παιδείας, όταν δεν προκύπτει βελτίωση στο επιθυμητό αποτέλεσμα; (Αναφορά σε υποσυστήματα και παράλληλα συστήματα). Δεν συσχετίζονται με άλλους σχετικούς δείκτες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα. Εν προκειμένω, δεν πρέπει να ενδιαφέρει η δαπάνη ανά κάτοικο αλλά το αποτέλεσμα. Αλλά ακόμα και αν το αποτέλεσμα παρουσιάζει βελτίωση, πώς διασφαλίζεται ότι αυτό οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην αύξηση σε έναν από τους συντελεστές παραγωγής; Έστω ότι σε ένα εργοστάσιο, το οποίο εκβάλλει απόβλητα που επηρεάζουν την ποιότητα των νερών παρακείμενης λίμνης, εγκαταστάθηκε προ έτους σύστημα επεξεργασίας αποβλήτων. Η ποιότητα των νερών της λίμνης, όπου εκβάλλονται κι άλλα απόβλητα, παρακολουθείται με ένα δείκτη, ο οποίος δείχνει φέτος βελτίωση σε σχέση με πέρυσι. Για επιβεβαίωση ότι η βελτίωση οφείλεται στο νέο σύστημα επεξεργασίας απαιτείται ο έλεγχος κι άλλων δεικτών δεδομένου ότι η ποιότητα των νερών επηρεάζεται, εν γένει, από πλήθος παραγόντων. Αντίστοιχα, αν τα απόβλητα του εργοστασίου αυξηθούν και, ταυτόχρονα, η ποιότητα των νερών μειωθεί, δεν συνάγεται με βεβαιότητα ότι τα δύο φαινόμενα σχετίζονται ως αίτιο-αιτιατό. Για την αξιολόγηση τεχνικών συστημάτων, οργανισμών, ή πολιτικών, οι δείκτες βιώσιμης επίδοσης θα μπορούσαν να αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα από τα εξής κεφάλαια: φυσικό, κοινωνικό, ανθρώπινο, ανθρωπογενές, οικονομικό και πολιτιστικό [4, 5]. Συγκεκριμένα, θα μπορούσαν να αναφέρονται στην μεταβολή της κατάστασης ορισμένων από τα έξι κεφάλαια εξαιτίας της «παρέμβασης» (δηλαδή, εξ αιτίας της δράσης του οργανισμού, του έργου, ή της πολιτικής): Ποια ήταν η κατάσταση πριν και ποια είναι μετά. Προφανώς, κάποια κεφάλαια «μειώνονται» και κάποια «βελτιώνονται» εξαιτίας της παρέμβασης. Για παράδειγμα, η αξιολόγηση της κατασκευής ενός δρόμου μπορεί να γίνει δια μέσου συνδυασμού δεικτών που αναφέρονται στο οικονομικό κεφάλαιο (π.χ. συνολικό κόστος ή κόστος ανά κάτοικο), στο κατασκευασμένο κεφάλαιο (π.χ. στις προσφερόμενες υπηρεσίες, όπως εξυπηρετούμενοι πολίτες ανά μέρα), στις μεταβολές στοιχείων του φυσικού κεφαλαίου (π.χ. της βιοποικιλότητας, των επιφανειακών υδάτων, της χρήσης γης) και στο κοινωνικό και πολιτιστικό κεφάλαιο εφόσον επηρεάζονται. 5. Συμπερασματικά Σχόλια Η διαμόρφωση και χρήση δεικτών επίδοσης προϋποθέτει συστημική θεώρηση. Η επίδοση ενός συστήματος συνεπάγεται αναφορά σε συγκεκριμένο στόχο και/ή κριτήρια αξιολόγησης και προϋποθέτει συγκεκριμένη σκοπιά. Μελέτη της επίδοσης σε βάθος σημαίνει ανάλυση των μερών του συστήματος που επηρεάζουν την επίδοση του Όλου. Μελέτη σε πλάτος σημαίνει ανάλυση των παράλληλων συστημάτων που συμβάλλουν στην επίδοση το συστήματος αναφοράς. Υπάρχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και απλοί κανόνες που καθορίζουν την αποτελεσματικότητα ενός

8 8 δείκτη επίδοσης, κανόνες που εν πολλοίς παραβλέπονται γεγονός που υποδεικνύει είτε ότι ο αποφασίζων δεν ενδιαφέρεται για ουσιαστική αξιολόγηση ή ότι έχει κρυφή ατζέντα. Το φαινόμενο της αστοχίας των χρησιμοποιούμενων δεικτών είναι ιδιαίτερα έντονο στο πεδίο της βιώσιμης (πράσινης;) ανάπτυξης όπου, πέραν των παραπάνω διαδικαστικών δυσχερειών ή συνειδητών παραλήψεων, υπάρχει το πρόβλημα της επιλογής του κατάλληλου μέτρου για τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις (και κατά συνέπεια επιδόσεις). Μάλιστα δε, για τη χώρα μας, όπου οι θεσμοί (το κοινωνικό κεφάλαιο) πάσχουν με αποτέλεσμα την έλλειψη σταθερότητας, η διαμόρφωση και αποτελεσματική χρήση δεικτών επίδοσης, και μάλιστα βιώσιμης, αποτελεί ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, εκτός αν περιοριστούμε σε επίπεδο ιδιωτικής επιχείρησης και συμβιβαστούμε με απλοποιητικές υποθέσεις για το κοινωνικό-θεσμικό πλαίσιο δράσης [2]. Είναι φανερό ότι οι φερόμενοι ως δείκτες Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης δεν ικανοποιούν τις προϋποθέσεις του Πλαισίου 1. Είναι πλέον επίσης φανερό ότι οι δείκτες μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος ή της καταναλώμενης ενέργειας δεν αποτελούν, από μόνοι τους, δείκτες βιώσιμης επίδοσης. 6. Βιβλιογραφικές Πηγές 1. Γιαννακοπούλου, Τρ., Συστήματα, Οικοσυστήματα και Βιωσιμότητα: Φαινόμενα Θερμοδυναμικής και Αυτό-οργάνωσης στο Σύγχρονο Κόσμο, Εκδόσεις Ζυγός, Θεσσαλονίκη, Καζάκος, Π., Από τον Ατελή Εκσυγχρονισμό στην Κρίση, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, Panagiotakopoulos, P., A Systems and Cybernetics Approach to Corporate Sustainability in Construction, Doctoral Dissertation, Heriot-Watt University, Edinburgh,Scotland, Παναγιωτακόπουλος Δ., Η Αειφορική Διάσταση των Επενδύσεων: Οικονομική Βιωσιμότητα, Περιβαλλοντική Αποδοχή, Αειφορική Επίδοση, Πρακτικά Συνεδρίου Ελληνικής Εταιρίας Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΕΕΔΕ-ΙΔΥΠ, Δεκέμβριος Παναγιωτακόπουλος Π. και Παναγιωτακόπουλος Δ., Βιωσιμότητα Συστημάτων, Οργανισμών και Πολιτικών: Μια Κυβερνητική Θεώρηση στην Πράξη, υπό έκδοση. 6. Παναγιωτακόπουλος Π., Αποτίμηση Κύκλου Ζωής Προϊόντων και Υπηρεσιών, Τεχνική Έκθεση Ερευνητικού Προγράμματος, Επ. Υπ. Τρ. Γιαννακοπουλου, Τμήμα Π.Μ., ΔΠΘ, United Nations Sustainable Development. Indicators of Sustainable Development: Framework and Methodologies, 2000, Ο συγγραφέας (Ph.D. Cornell University, 1972) είναι Διευθυντής του Εργαστηρίου Οργάνωσης και Προγραμματισμού του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΔΠΘ από το Διετέλεσε Επίκουρος ( ) και Α- ναπληρωτής Καθηγητής ( ) του Τμήματος Π.Μ. του McGill University (Καναδάς) και Επισκέπτης Καθηγητής ή Visiting Scholar στο M.I.T., στο Baruch College of Management (NY) και στο McMaster University. Σύμβουλος δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων και φορέων, μέλος διεθνών οργανισμών, μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος, Αντιπρόεδρος του ΕΔΔΕ, συγγραφέας πλέον των 80 επιστημονικών δημοσιεύσεων και έξι βιβλίων για Συστημική Μεθοδολογία, Τεχνική Οικονομική, Βιώσιμη Διαχείριση, Χρονικό Προγραμματισμό, Αποκέντρωση και Παραγωγικότητα.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ Απόσπασμα από το υπό έκδοση βιβλίο Παν. Δ. Παναγιωτακόπουλου, Βιωσιμότητα Συστημάτων, Οργανι-σμών και Πολιτικών, Μια Κυβερνητική Θεώρηση στην Πράξη, Εκδόσεις ΖΥΓΟΣ, 2010. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1

Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1 1 Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1 Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης, Προγραμματισμού & Διαχείρισης Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς 1) Με την ενεργειακή διαχείριση: α) εξασφαλίζονται οι αναγκαίες συνθήκες και υπηρεσίες με μικρή υποβάθμιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας Το πρότυπο ISO9001:2015 και οι εφαρμογές του

Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας Το πρότυπο ISO9001:2015 και οι εφαρμογές του Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας Το πρότυπο ISO9001:2015 και οι εφαρμογές του 3 η ενότητα Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας ΕΜΠ Απαιτήσεις του ISO9001:2015 1. Αντικείμενο 2. Τυποποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες 3 η Τεχνική Συνάντηση Ομάδας Καθοδήγησης 27 Απριλίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΕΥΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool An initiative of the Food Sector for the protection of the environment LIFE+ FOODPRINT LIFE13 ENV/GR/000958 Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software

Διαβάστε περισσότερα

BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY

BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY Ο Θεσμός Bravo από φέτος θεσμοθετεί το BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY ως έναν Χάρτη της Βιώσιμης Ανάπτυξης & της Υπεύθυνης Επιχειρηματικότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Φλάμος. Δανάη Μανωλή

Αλέξανδρος Φλάμος. Δανάη Μανωλή Ανάλυση του κύκλου ζωής Αποτύπωμα Άνθρακα Αλέξανδρος Φλάμος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: aflamos@unipi.gr Δανάη Μανωλή e-mail: danai@unipi.gr Researcher FP7 GreenEcoNet Τμήμα Βιομηχανικής Διοίκησης & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Επιλέξτε την κατηγορία στην οποία θέλετε να ενταχθεί η εταιρεία σας και συμπληρώστε τα αντίστοιχα κριτήρια του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ με βάση τον συγκεκριμένο Οδηγό

Διαβάστε περισσότερα

α) Υψηλές πωλήσεις σημαίνουν ανάπτυξη της παραγωγικής λειτουργίας, που είναι προϋπόθεση για να αναπτυχθούν και οι άλλες δύο βασικές λειτουργίες.

α) Υψηλές πωλήσεις σημαίνουν ανάπτυξη της παραγωγικής λειτουργίας, που είναι προϋπόθεση για να αναπτυχθούν και οι άλλες δύο βασικές λειτουργίες. ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY

BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY Ο Θεσμός Bravo από φέτος θεσμοθετεί το BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY ως έναν Χάρτη της Βιώσιμης Ανάπτυξης & της Υπεύθυνης Επιχειρηματικότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Αθήνα, Ιούνιος 2011 Εισαγωγή Η Green Evolution προτείνει μια υπηρεσία για όλες τις επιχειρήσεις και βιομηχανίες τροφίμων που θέλουν να καινοτομίσουν και να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος Σεπτεμβρίου Subtitle. Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ

Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος Σεπτεμβρίου Subtitle. Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος 23 25 Σεπτεμβρίου 2016 Subtitle Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ Γεωργικές πρακτικές και αειφορία Ορθές γεωργικές πρακτικές Η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του υποπρογράμματος «Περιβάλλον», για τον τομέα προτεραιότητας «Περιβάλλον και Αποδοτικότητα Πόρων» & Θέματα έργων

Στόχοι του υποπρογράμματος «Περιβάλλον», για τον τομέα προτεραιότητας «Περιβάλλον και Αποδοτικότητα Πόρων» & Θέματα έργων Στόχοι του υποπρογράμματος «Περιβάλλον», για τον τομέα προτεραιότητας «Περιβάλλον και Αποδοτικότητα Πόρων» & Θέματα έργων Δημήτρης Χωματίδης, Εμπειρογνώμονας Περιβάλλοντος & Αποδοτικότητας Πόρων - GRLTF

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ" 3 η διάλεξη: Πράσινη Επιχειρηματικότητα Εργαστηριακός Συνεργάτης: Σαββάκης Νικόλαος,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

MARKETING..συνέχεια.

MARKETING..συνέχεια. .συνέχεια. Σημαντική τάση στην κοινωνία : αύξηση ευαισθητοποίησης (awareness) στα περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα. Αειφόρος ανάπτυξη / Αειφορία Πράσινη Ανάπτυξη Δίκαιο Εμπόριο Βιωσιμότητα Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ»

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» «ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» Εισηγητής Κ.Γ.Χατζηγιαννάκης, Δικηγόρος, Δ.Ν. «NOMOS»Δικηγορική Εταιρία Θεσσαλονίκης Νομικός Σύμβουλος Σ.Β.Β.Ε. Οι αιτίες που επιβάλουν την ανάπτυξη της «πράσινης»

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Συστημάτων Μηχανικού Μάθημα 1

Ασφάλεια Συστημάτων Μηχανικού Μάθημα 1 Ασφάλεια Συστημάτων Μηχανικού Μάθημα 1 Δρ. Ιωάννης Μ. Δόκας Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Οργάνωσης και Προγραμματισμού Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Σύστημα Σύνολο μελών που με βάση τα ερεθίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθ. Γεράσιμος ΑΡΑΠΗΣ Εργαστήριο Οικολογίας & Προστασίας Περιβάλλοντος mani@aua.gr Βιώσιμη Ανάπτυξη, Φέρουσα Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ BRAVO SUSTAINABILITY PERFORMANCE DIRECTORY ΤΗ ΧΑΡΤΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δικαίωμα συμμετοχής έχουν ΟΛΕΣ οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

"Αειφορική" Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα

Αειφορική Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 1 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος "Αειφορική" Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης και Προγραμματισμού Δ.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

8. Εισαγωγή στην συστηµική µεθοδολογία

8. Εισαγωγή στην συστηµική µεθοδολογία ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης 8. Εισαγωγή στην συστηµική µεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 1 Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ι Διδάσκων: Νίκος Καρακαπιλίδης 1-1 Στόχοι και αντικείμενο ενότητας Εισαγωγή στο μάθημα Διαλέξεις / Εργαστήριο Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2014-2020 για την Ελλάδα Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την Ελλάδα εγκρίθηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2015,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΔΥΟ ΝΕΩΝ ΤΥΠΩΝ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΕΣ ΙΝΕΣ ΚΑΙ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ: ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ: ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ: ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Δρ. Παναγιώτης Παναγιωτακόπουλος Close the Loop - Consulting and Training Εθνικός Εκπρόσωπος Οικο-Καινοτομίας στον ΟΟΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης κενών Ερωτήσεις ανάπτυξης Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οικονομική Επιστήμη Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γιατί δημιουργήθηκε η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΟ C (συμπεριλαμβάνονται και τα κριτήρια του Επιπέδου D)

ΕΠΙΠΕΔΟ C (συμπεριλαμβάνονται και τα κριτήρια του Επιπέδου D) Ενδεικτικοί δείκτες επίδοσης κατά Ενδεικτικοί δείκτες επίδοσης κατά 3. Στοχοθέτηση Ο Οργανισμός δημοσιοποιεί ποιοι ποιοτικοί ή/και ποσοτικοί στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης και Εταιρικής Υπευθυνότητας τίθενται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση των στόχων με τις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Οργανισμός.

Σύνδεση των στόχων με τις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Οργανισμός. 1. Στρατηγική Ανάλυση & Δράση ργανισμός δημοσιοποιεί πώς αναλύει τις ευκαιρίες και τους κινδύνους των κυριότερων δραστηριοτήτων του στο πλαίσιο της Βιώσιμης Ανάπτυξης. 2. υσιαστικότητα ργανισμός δημοσιοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ 2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας:

Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας: Βιοποικιλότητα και επιχειρηματικότητα σε περιοχές Natura 2000: Προχωρώντας μπροστά Προστασία και διαχείριση της βιοποικιλότητας: Μια πρόκληση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενεργειακή πιστοποίηση ως εργαλείο για τα Σχέδια Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (ΣΔΑΕ)

Η Ενεργειακή πιστοποίηση ως εργαλείο για τα Σχέδια Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η Ενεργειακή πιστοποίηση ως εργαλείο για τα Σχέδια Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Κώστας Σιούλας Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών, ΚΑΠΕ Αθήνα, 24.02.17 @500001SEAPs Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δεσμεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

LIFE14 GIE/GR/ Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης

LIFE14 GIE/GR/ Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θέσεις του έργου LIFE DEBAG για τη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας και την εναρμόνιση με την Οδηγία 2015/720, όπως κατατέθηκαν στην ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ της Βουλής των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Χαιρετισμός Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σωκράτη Φάμελλου Αξιότιμε Αντιπρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Συνάντηση Ολομέλειας Πλατφόρμα «Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη» στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας για την Έξυπνη Εξειδίκευση της προγραμματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κατευθυντήριες Γραμμές eco-commerce ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο ελληνικός ορυκτός πλούτος αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΥΠ.Ε.Π.Θ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ.. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013

Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013 Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013 Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα. Τι είναι η αειφορία, τι είναι πράσινη ανάπτυξη και πως συνδέονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ Η «οικολογική» προσέγγιση του περιβάλλοντος Περιβάλλον: ταυτίζεται με την έννοια του οικοσυστήματος ή με την Οικόσφαιρα Περιβάλλον:

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις και η Διάσταση της Βιωσιμότητας στην Κατασκευή

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις και η Διάσταση της Βιωσιμότητας στην Κατασκευή ΕΜΠ Τομέας Προγραμματισμού & Διαχείρισης Έργων ΠαναγιώτηΣ ΠαναγιωτακοπουλοΣ, Ph.D. Μηχανικοσ Περιβαλλοντοσ Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις και η Διάσταση της Βιωσιμότητας στην Κατασκευή ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ :

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα. Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης

ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα. Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Ανάπτυξη Διαχείριση Αδρανών Υλικών Έδεσσα 5 Απριλίου 2011 Βιώσιμη Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 10β. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια

ΕΝΟΤΗΤΑ 10β. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 10β. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ 2 Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Ο όρος Μάνατζμεντ χρησιμοποιείται για να εκφράσει τρεις κυρίως έννοιες: Πρώτον, με τη λέξη Μάνατζμεντ εννοείται μια σειρά ενεργειών με τις οποίες επιδιώκεται η οργάνωση και η κατεύθυνση ορισμένων

Διαβάστε περισσότερα