Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) «ΑΦΑΝΤΟΥ ΡΟΔΟΥ»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) «ΑΦΑΝΤΟΥ ΡΟΔΟΥ»"

Transcript

1

2 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ (Σ.Μ.Π.Ε.) <ΑΦΑΝΤΟΥ ΡΟΔΟΥ> Κωδικός / Σύντομη Περιγραφή Ακινήτου: Αφάντου Ρόδου Φορέας Ακινήτου: ΤΑΙΠΕΔ Τεχνικός Σύμβουλος: Δέκαθλον Α.Ε. Μελετητής: GEOPLAN Π.ΔΕΛΗΚΟΥΡΑΣ Δ.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ο.Ε. Ημερομηνία Σύνταξης: 12/11/2012

3 Περιεχόμενα Α. ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 4 Α.1 Σκοπός πεδίο εφαρμογής Νόμου 3986/ Α.2 Γενικοί κανόνες χωροθέτησης... 5 Α.3 Γενικές κατηγορίες χρήσεων γης... 6 Α.4 Γενικοί όροι δόμησης... 6 Α.5 Χωρικός προορισμός επενδυτική ταυτότητα δημοσίων ακινήτων... 7 Α.6 Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Ρόδου... 8 Α.7 Δήμος Ρόδου Α.8 Στοιχεία περιοχής μελέτης Α.9 Περιβαλλοντικοί τομείς Α.10 Περιβαλλοντικοί στόχοι Α.11 Δομή μελέτης Β. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Β.1 Στοιχεία Σχεδίου Β.2 Αρχή Σχεδιασμού Β.3 Αρμόδια αρχή Β.4 Μελετητική Εταιρεία Β.5 Διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.) Γ. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΧΕΔΙΟΥ Γ.1 Νόμος 3986/ Γ.1.1 Σκοπιμότητα Ν. 3986/ Γ.1.2 Στόχοι Ν. 3986/ Γ.1.3 Σκοπιμότητα στόχοι Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Ρόδου Γ.2 Εθνικό Πλαίσιο Χωρικού Σχεδιασμού Γ.2.1 Σύντομη ιστορική αναφορά Γ.2.2 Νόμος 2742/ Γ.2.3 Ε.Π.Χ.Σ.Α.Α. για τον Τουρισμό Γ Σκοπός Γ Στόχοι Γ Κατηγοριοποίηση Εθνικού Χώρου Γ Κατευθύνσεις Χωρικής οργάνωσης Γ Ειδικές μορφές τουρισμού Γ Ειδικές και τεχνικές υποδομές Γ Κατευθύνσεις για κατηγορίες χώρου με ειδικό καθεστώς Γ Επίλυση συγκρούσεων με άλλες χρήσεις Γ Σύνθετες και ολοκληρωμένες τουριστικές υποδομές μικτής χρήσης Γ Κατευθύνσεις σχεδιασμού Γ.2.4 Γενική θεώρηση Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Νότιου Αιγαίου Γ.3 Περιβαλλοντικοί στόχοι Γ.3.1 Ευρωπαϊκοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας Γ.3.2 Εθνικοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας Γ.3.3 Ενσωμάτωση διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών περιβαλλοντικών στόχων Δ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Δ.1 Εισαγωγή Δ.2 Χαρακτηριστικά ακινήτου Δ.2.1 Περιγραφή ακινήτου γεωμορφολογία Δ.2.2 Έκταση ακινήτου Δ.2.3 Περιγραφή γηπέδων Δ.2.4 Αξιοποιήσιμη έκταση Ακινήτου Δ.3 Σύνθεση Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Δ.3.1 Γενικές αρχές σύνθεσης του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Δ.3.2 Επενδυτική ταυτότητα Ακινήτου Δ.3.3 Σενάρια ανάπτυξης Δ.3.4 Εκτίμηση χωρητικότητας ακινήτου Δ.3.5 Εκτίμηση καλυπτόμενης επιφάνειας ακινήτου Δ.3.6 Εκτίμηση χωρητικότητας ακτής Αφάντου

4 Δ.3.7 Φέρουσα ικανότητα περιοχής Ακινήτου Δ.4 Πρόταση Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Δ.4.1 Χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) του Ακινήτου Δ.4.2 Ειδικότερες χρήσεις γης Δ.4.3 Όροι και περιορισμοί δόμησης Δ Περιοχές στις οποίες θα καθορισθεί η χρήση «Τουρισμός-Αναψυχή» Δ Περιοχές στις οποίες θα καθορισθεί η χρήση «Παραθεριστικό - Τουριστικό Χωριό» Δ Γενικοί όροι για αμφότερες τις χρήσεις Δ.4.4 Ειδικές ζώνες προστασίας και ελέγχου Δ Ζώνη προστασία αρχαιολογικού χώρου Δ Ζώνη προστασία δασικών εκτάσεων Ε. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ Ε.1 Γενικά Ε.2 Εναλλακτικές δυνατότητες Ε.2.1 Μηδενική λύση Ε.2.2 Εναλλακτική λύση Ε.2.3 Εναλλακτική λύση Ε.3 Κριτήρια περιβαλλοντικών στόχων Ε.4 Πρόβλεψη - Εκτίμηση εναλλακτικών λύσεων Ε.5 Σύγκριση εναλλακτικών λύσεων ΣΤ. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤ.1 Δημογραφική ανάλυση περιοχής μελέτης ΣΤ.1.1 Δημογραφική φυσιογνωμία ΣΤ.1.2 Τάσεις ΣΤ.2 Αναπτυξιακή φυσιογνωμία ΣΤ.2.1 Ο Τουρισμός στην Ελλάδα ΣΤ.2.2 Οικονομική φυσιογνωμία ΣΤ.3 Τουριστική ανάπτυξη ΣΤ.3.1 Γενικά τουριστικά χαρακτηριστικά Ρόδου ΣΤ Τουριστική κίνηση ΣΤ Τουριστικές διανυκτερεύσεις ΣΤ.3.3 Χαρακτηριστικά τουρισμού ευρύτερης περιοχής ΣΤ Τουριστική κίνηση διανυκτερεύσεις ΣΤ Υπάρχουσες τουριστικές υποδομές ΣΤ Καταλύματα ΣΤ Γήπεδο Γκολφ ΣΤ.3.4 Τουριστική κατοικία ΣΤ.4 Γεωλογική διερεύνηση ΣΤ.4.1 Γενικά γεωλογικά χαρακτηριστικά ΣΤ.4.2 Γεωλογική ανάλυση περιοχής μελέτης - όρμος Αφάντου ΣΤ.4.3 Σεισμικότητα ΣΤ Γενικά σεισμολογικά χαρακτηριστικά ΣΤ Σεισμικό ιστορικό ΣΤ Kατακλυζόμενες επιφάνειες, κατολισθήσεις ΣΤ.5 Περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά ΣΤ.5.1 Υφιστάμενη κατάσταση του περιβάλλοντος στην περιοχή μελέτης ΣΤ Μετεωρολογικά δεδομένα ΣΤ Ρέματα ΣΤ Αιγιαλός και παραλία ΣΤ Δασικά ΣΤ Αρχαιολογία ΣΤ Δίκτυα υποδομής ΣΤ Εθνικό οδικό δίκτυο ΣΤ Ύδρευση ΣΤ Άρδευση ΣΤ Αποχέτευση ΣΤ Ενέργεια ΣΤ Απορρίμματα

5 ΣΤ Προστατευόμενες περιοχές δικτύου Natura ΣΤ Υφιστάμενες χρήσεις γης ΣΤ Πολιτιστική κληρονομιά ΣΤ Κοινωνικές υποδομές Ζ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Ζ.1 Γενικά Ζ.2 Συνοπτική περιγραφή Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Ζ.3 Μεθοδολογία Ζ.4 Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α Ζ.5 Συμπεράσματα Η. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Η.1 Γενικά Η.2 Εθνική Νομοθεσία προστασίας περιβάλλοντος Η.3 Προτάσεις κατευθύνσεις - μέτρα προστασίας περιβάλλοντος Η.4 Σύστημα περιβαλλοντικής παρακολούθησης Θ. ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Θ.1 Γενικά Θ.2. Δυσκολίες Ι. ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΕΣ Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

6 Α. ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) εκπονείται στο πλαίσιο της διαδικασίας Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) «Αφάντου Ρόδου», το οποίο έχει περιέλθει στο «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ). Η Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση στοχεύει στην υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος, εκτιμώντας τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν ορισμένα σχέδια και προγράμματα και λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα αντιμετώπισης σε πρώιμο στάδιο λήψης αποφάσεων. Η διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης περιλαμβάνεται στην Οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η ενσωμάτωσή της στο Εθνικό περιβαλλοντικό δίκαιο έγινε με την Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ). Οι προδιαγραφές της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με τις οποίες συμμορφώνεται η παρούσα μελέτη, προσδιορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ της ανωτέρω Κ.Υ.Α. και η διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης καθορίζεται στο άρθρο 7 αυτής, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 12 του Νόμου 3986/2011 (Φ.Ε.Κ. 152/Α/ ) «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής », όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα. Η έρευνα των φυσικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών δεδομένων αναφέρεται συνολικά στο Δήμο Ρόδου, με ιδιαίτερη αναφορά στις δημοτικές ενότητες Αφάντου και Καλλιθέας, με τις οποίες το ακίνητο βρίσκεται σε άμεση λειτουργική εξάρτηση. Α.1 Σκοπός πεδίο εφαρμογής Νόμου 3986/2011 Με το κεφάλαιο Β του Νόμου 3986/2011 (Φ.Ε.Κ. 152/Α/ ), όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, ρυθμίζεται η διαδικασία πολεοδομικής ωρίμανσης των δημοσίων ακινήτων και η απόδοση σε αυτά βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας, με σκοπό την αξιοποίησή τους για λόγους εντόνου δημοσίου συμφέροντος. Ως δημόσια ακίνητα νοούνται τα ακίνητα που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. ή ΟΤΑ ή σε εταιρεία της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα στο Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε ΟΤΑ. Στο πεδίο εφαρμογής του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011 υπάγονται τα δημόσια ακίνητα τα οποία μεταβιβάζονται στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου Α του ιδίου νόμου. 4

7 Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής που εκδίδεται ύστερα από αίτηση του κυρίου του ακινήτου, μπορεί να υπάγονται στις ρυθμίσεις του κεφαλαίου Β του νόμου και άλλα δημόσια ακίνητα με σκοπό τη βέλτιστη ανάπτυξη και αξιοποίησή τους. Α.2 Γενικοί κανόνες χωροθέτησης Για την ανάπτυξη και αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων καθορίζονται γενικοί κανόνες χωροθέτησης, σύμφωνα με τους οποίους : 1. Η αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων διενεργείται εντός του πλαισίου που διαγράφει η Εθνική δημοσιονομική, αναπτυξιακή και χωροταξική πολιτική. Οι κατευθύνσεις της Εθνικής χωροταξικής πολιτικής, όπως αυτές απορρέουν από τα υφιστάμενα χωροταξικά πλαίσια Εθνικού επιπέδου, λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμώνται κατά τον καθορισμό του χωρικού προορισμού των δημοσίων ακινήτων, σε συνδυασμό με τις ανάγκες της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της επένδυσης. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η βέλτιστη δυνατή σχέση μεταξύ των χωροταξικών επιλογών και των οικονομικών και δημοσιονομικών στόχων για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. 2. Δεν επιτρέπεται η αξιοποίηση δημόσιων κτημάτων, τα οποία εμπίπτουν στο σύνολό τους σε οικότοπους προτεραιότητας, σε περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης και προστασίας της φύσης, σε πυρήνες εθνικών δρυμών, σε διατηρητέα μνημεία της φύσης, σε εθνικά πάρκα και σε υγρότοπους διεθνούς σημασίας. 3. Η αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων, στα οποία περιλαμβάνονται χώροι που προστατεύονται από την κείμενη περιβαλλοντική και αρχαιολογική νομοθεσία, λόγω του ειδικού χαρακτήρα τους, όπως είναι ιδίως ζώνες προστασίας αρχαιολογικών χώρων, ιστορικοί τόποι, φυσικά πάρκα και περιοχές οικοανάπτυξης, πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και περιορισμούς που καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις των Νόμων 998/1979, 1650/1986 και 3028/2002, όπως ισχύουν. 4. Η αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων που εμπίπτουν σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας (Ζ.Ε.Π.) της ορνιθοπανίδας της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ ενεργείται μόνον, εφόσον επιτρέπεται από τα υφιστάμενα ειδικά νομικά καθεστώτα προστασίας τους και υπό τους όρους και προϋποθέσεις που αυτά θεσπίζουν. 5

8 Α.3 Γενικές κατηγορίες χρήσεων γης Τα δημόσια ακίνητα που εμπίπτουν στις διατάξεις του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και τα οποία βρίσκονται σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και εκτός ορίων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2000 κατοίκων, μπορούν να υπάγονται, σύμφωνα με το γενικό προορισμό ανάπτυξης και αξιοποίησής τους, στις ακόλουθες γενικές κατηγορίες χρήσεων γης : 1. Τουρισμός Αναψυχή, 2. Επιχειρηματικά Πάρκα 3. Θεματικά Πάρκα Εμπορικά κέντρα Αναψυχή 4. Μεταφορικές, τεχνικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές και λειτουργίες 4Α. Παραθεριστικό-τουριστικό χωριό 5. Δημόσια ακίνητα μικτών χρήσεων Α.4 Γενικοί όροι δόμησης Οι γενικοί όροι δόμησης των δημοσίων ακινήτων που εμπίπτουν στις διατάξεις του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, είναι : Ο ανώτατος επιτρεπόμενος συντελεστής δόμησης για κάθε μία από τις ανωτέρω γενικές κατηγορίες χρήσεων γης ορίζεται ως εξής : α) Τουρισμός αναψυχή : 0,2 β) Επιχειρηματικά Πάρκα : 0,3 γ) Θεματικά πάρκα εμπορικά κέντρα αναψυχή : 0,4 δ) Χρήσεις μεταφορικών, τεχνικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών υποδομών και λειτουργιών : 0,4 ε) Δημόσια ακίνητα μικτών χρήσεων : 0,4 στ) Παραθεριστικό-τουριστικό χωριό : 0,2 Το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης για όλες τις γενικές κατηγορίες χρήσεων γης ορίζεται σε 50% Το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος των κτιρίων και εγκαταστάσεων ορίζεται κατά ΓΟΚ, εκτός εάν από την αρχιτεκτονική ή άλλη τεχνική μελέτη τεκμηριώνεται η παρέκκλιση από αυτό, οπότε και με τα Προεδρικά Διατάγματα της παρ. 6 του άρθρου 11 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, μπορεί να καθορίζεται, για ορισμένες κατηγορίες ή περιπτώσεις κτιρίων και εγκαταστάσεων, ύψος μεγαλύτερο από το ανώτατο επιτρεπόμενο 6

9 Για τον υπολογισμό της μέγιστης εκμετάλλευσης και των λοιπών όρων και περιορισμών δόμησης, η έκταση του ακινήτου νοείται ως ενιαίο σύνολο. Α.5 Χωρικός προορισμός επενδυτική ταυτότητα δημοσίων ακινήτων Για τον καθορισμό του χωρικού προορισμού των δημοσίων ακινήτων, που υπάγονται στις ρυθμίσεις του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, καταρτίζονται Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του νόμου, και καθορίζονται και εγκρίνονται : ο βασικός χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) των προς αξιοποίηση ακινήτων, δηλαδή η υπαγωγή σε μία εκ των γενικών κατηγοριών χρήσεων γης και όρων δόμησης του άρθρου 11 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα οι ειδικότερες χρήσεις γης που επιτρέπονται στην έκταση των προς ανάπτυξη ακινήτων και οι τυχόν πρόσθετοι περιορισμοί που αποσκοπούν στον έλεγχο της έντασης κάθε χρήσης οι ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης των προς αξιοποίηση ακινήτων ειδικές ζώνες προστασίας και ελέγχου στα οριοθετημένα ακίνητα, εφόσον απαιτείται, στις οποίες μπορεί να επιβάλλονται ειδικοί όροι και περιορισμοί στις χρήσεις γης, στη δόμηση και στην εγκατάσταση και άσκηση δραστηριοτήτων και λειτουργιών οι περιβαλλοντικοί όροι του σχεδίου, σύμφωνα με την κατά το νόμο προβλεπόμενη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων Με τη μελέτη του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) παρουσιάζεται και αξιολογείται το υφιστάμενο ρυθμιστικό καθεστώς του προς αξιοποίηση ακινήτου (χωροταξικό, πολεοδομικό, αναπτυξιακό κ.α.), ιδιαιτέρως από απόψεως επικαιρότητας, συνέργειας, συμπληρωματικότητας και βιωσιμότητας των σχετικών ρυθμίσεων και τεκμηριώνεται, με κριτήρια χωροταξικά, περιβαλλοντικά, χρηματοοικονομικά και εμπορικά, ο βέλτιστος χωρικός προορισμός του (χρήσεις γης, όροι και περιορισμοί δόμησης κ.α.), ο οποίος συνιστά και τη βασική επενδυτική ταυτότητα για κάθε μεταγενέστερη πράξη αξιοποίησης. Η μελέτη του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) συνοδεύεται από τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.), η οποία συντάσσεται κατά το άρθρο 6 και δημοσιοποιείται κατά το άρθρο 7 της Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ). Αρμόδια αρχή, για τις ανάγκες εφαρμογής του Νόμου 3986/2011, νοείται η αρμόδια υπηρεσία 7

10 περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΕΥΠΕ) που ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 1 της ανωτέρω Κ.Υ.Α. Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παρ. 4.1 του άρθρου 7 της ανωτέρω Κ.Υ.Α., γνωμοδοτεί το οικείο Περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι επί πλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και τα στοιχεία του φακέλου της Σ.Μ.Π.Ε., η οποία του διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 7 της ανωτέρω Κ.Υ.Α., οι οποίες είναι άνω των 5 ημερών και έως 15 ημέρες, μειώνονται κατά 5 ημέρες, ενώ όλες οι υπόλοιπες κατά 10 ημέρες. Η αρμόδια αρχή διενεργεί κατ απόλυτη προτεραιότητα της Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση για τα δημόσια ακίνητ α που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα. Η έγκριση των Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. γίνεται με Προεδρικά Διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από εισήγηση του Κεντρικού Συμβουλίου Διοίκησης για της αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Με τα ανωτέρω Προεδρικά Διατάγματα μπορεί να τροποποιούνται εγκεκριμένα Ρυθμιστικά Σχέδια, Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.), Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.), Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) και άλλα σχέδια χρήσεων γης, εφόσον η τροποποίηση καθίσταται αναγκαία για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη και την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων, ιδίως στις περιπτώσεις που οι υφιστάμενες ρυθμίσεις και κατευθύνσεις είναι ασαφείς ή απορρέουν από ανεπίκαιρα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια. Ως ανεπίκαιρα νοούνται τα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια που δεν έχουν υπαχθεί σε διαδικασία αξιολόγησης ή και τροποποίησης ή αναθεώρησης μετά την πάροδο πέντε και πλέον ετών από την τελευταία έγκριση ή τροποποίηση ή αναθεώρηση. Α.6 Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Ρόδου Στόχος του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) της περιοχής Αφάντου Ρόδου είναι η έγκριση της διαδικασίας πολεοδομικής ωρίμανσης των δημοσίων ακινήτων και η απόδοση σε αυτά βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας, με σκοπό την αξιοποίησή τους, που συνιστά λόγο εντόνου δημοσίου συμφέροντος. Στο δη μόσιο ακίνητο Αφάντου σύμφωνα με το άρθρο 11 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, προσιδιάζουν οι γενικές χρήσεις : α. τουρισμού - αναψυχής, όπου επιτρέπονται οι ακόλουθες ειδικές χρήσεις : 1. Τουριστικά καταλύματα (κύρια και μη κύρια, σύνθετα τουριστικά καταλύματα κ.λπ.) 8

11 2. Ειδικές τουριστικές υποδομές και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις (συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, υδροθεραπευτήρια κ.λπ.) 3. Τουριστικοί λιμένες, όπως μαρίνες, αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών 4. Κατοικία 5. Εμπορικά καταστήματα, καταστήματα παροχής υπηρεσιών 6. Καζίνα 7. Κοινωνική πρόνοια 8. Αθλητικές εγκαταστάσεις 9. Πολιτιστικές εγκαταστάσεις 10. Θρησκευτικοί χώροι 11. Περίθαλψη 12. Χώροι συνάθροισης κοινού 13. Εστίαση 14. Αναψυκτήρια 15. Κέντρα διασκέδασης, αναψυχής 16. Στάθμευση (κτίρια γήπεδα) 17. Εγκαταστάσεις εκθεσιακών χώρων 18. Ελικοδρόμιο 19. Κάθε άλλη συναφής χρήση, η οποία δεν μεταβάλλει το γενικό προορισμό του ακινήτου β. παραθεριστικό-τουριστικό χωριό, όπου επιτρέπονται οι ακόλουθες ειδικές χρήσεις : 1. Παραθεριστική κατοικία 2. Τουριστικοί λιμένες (μαρίνες, αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών) 3. Περίθαλψη 4. Ξενοδοχεία 5. Εγκαταστάσεις γκολφ 6. Αθλητικές εγκαταστάσεις (γήπεδα, γυμναστήρια, κλπ) 7. Κέντρα αναζωογόνησης (spa) 8. Εγκαταστάσεις εστίασης και αναψυχής 9. Εμπορικά καταστήματα 10. Χώροι συνάθροισης κοινού (οι υπό στοιχεία 3, 8, 9, 10 χρήσεις επιτρέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της χρήσης παραθεριστικής κατοικίας) 9

12 Α.7 Δήμος Ρόδου Η Ρόδος, με έκταση στρέμματα, είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκανήσων και το τέταρτο σε έκταση νησί του Αιγαίου και ολόκληρης της χώρας. Ο πληθυσμός της ανέρχεται σε κατοίκους. Βρίσκεται περίπου 460 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Αθήνας και 18 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Τουρκίας. Η πόλη της Ρόδου είναι πρωτεύουσα του ομώνυμου νησιού και του νομού Δωδεκανήσου. Από τον Ιανουάριο του 2011, με το Νόμο 3852/2010 (Φ.Ε.Κ. 87/Α/ ) «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πρόγραμμα Καλλικράτης», ο Δήμος της Ρόδου περιλαμβάνει όλο το νησί και αποτελείται από τις Δημοτικές Ενότητες : Ρόδου, Νότιας Ρόδου, Πεταλούδων, Λινδίων, Καμείρου, Καλλιθέας, Αφάντου, Ιαλυσού, Αταβύρου και Αρχαγγέλου. Η Δημοτική Ενότητα Καλλιθέας αποτελείται από τις πρώην Δημοτικές Κοινότητες Καλυθιών, Κοσκινού και Ψίνθου. Η Δημοτική Ενότητα Αφάντου, βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά της νήσου Ρόδου, απέχει 20 περίπου χιλιόμετρα από την πόλη της Ρόδου. Στην Δημοτική Ενότητα περιλαμβάνονται τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμοί : Δημοτικό διαμέρισμα Αφάντου, τα Αφάντου, τα Κολύμπια, Δημοτικό διαμέρισμα Αρχιπόλεως και την Αρχίπολη. 10

13

14 Α.8 Στοιχεία περιοχής μελέτης Τα ακίνητα «Γκολφ Αφάντου» και «Νότιο Αφάντου» βρίσκονται κατά μήκος της αμμώδους παραλίας Αφάντου Ρόδου, ανήκουν στη Δημοτική Ενότητα Αφάντου και το βόρειο τμήμα του «Γκολφ Αφάντου» ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Καλλιθέας. Συνιστούν δύο διακεκριμένες περιοχές : Η περιοχή με την επωνυμία «Γκολφ Αφάντου» επιφάνειας τ.μ. που εκτείνεται κατά μήκος του βορειότερου τμήματος της παραλίας Αφάντου, από το λόφο τος Ερημοκάστρου μέχρι και τον Πέρα Ποταμό (Πελεμόνης), σε τμήμα του οποίου επιφάνειας 450 περίπου στρ. λειτουργεί από το 1973 γήπεδο γκόλφ 18 οπών, σχεδιασμένο από τον διεθνούς φήμης Donald Harradine. Το γήπεδο αυτό ήταν κυριότητας του ΕΟΤ πριν περιέλθει στο ΤΑΙΠΕΔ. Διατρέχοντα ρέματα διαχωρίζουν την δομήσιμη επιφάνεια του σε επτά διακεκριμένα γήπεδα, που σημειώνονται με τα στοιχεία Γ1 μέχρι Γ7 στο σχέδιο 1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ, που συνοδεύει την παρούσα μελέτη. Την περιοχή με την επωνυμία «Νότιο Αφάντου», που την συνιστούν τα ακόλουθα τρία επί μέρους γήπεδα συνολικής επιφάνειας τμ: - Το γήπεδο Γ8 επιφάνειας τ.μ. αμέσως νοτιότερα του ρέματος Πέρα Ποταμός που αποτελεί υπόλοιπο της κτηματομερίδας ΚΜ.2677 του Κτηματολογίου Ρόδου. (σχέδιο 1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ) - Το γήπεδο Γ9 επιφάνειας τ.μ., νοτιότερα του προηγούμενου στο οποίο είναι οι εγκαταστάσεις της πρώην Φωνής της Αμερικής και αποτελείται από τις κτηματομερίδες ΚΜ.2931, ΚΜ.2922Α, ΚΜ.2900Α, ΚΜ 2884Α, ΚΜ.2868, ΚΜ.2851 και ΚΜ.2867Α. (σχέδιο 1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ) - Το γήπεδο Γ10 επιφάνειας τ.μ., υπόλοιπο της κτηματομερίδες ΚΜ.2931 που αποχωρίστηκε μετά τον καθορισμό αιγιαλού-παραλίας και τις κτηματομερίδες ΚΜ.3346Α και ΚΜ.3341Α. (σχέδιο 1 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ) Μικρό τμήμα, υπόλοιπο της ΚΜ.2931, επιφάνειας τ.μ., απομονώνεται λόγω παρεμβολής πωληθέντων τμημάτων της και δεν υπολογίζεται στα παραπάνω τρία προς αξιοποίηση γήπεδα. Πέραν των ανωτέρω περιοχών, στα ακίνητα συμπεριλαμβάνεται και η παραλία της περιοχής «Γκολφ Αφάντου», που έχει χαρακτηρισθεί, ως Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα (Τ.Δ.Κ.) και καλύπτει το χώρο από την οριογραμμή του αιγιαλού μέχρι το πλησιέστερο προς τη θάλασσα όριο των κτηματομερίδων. Η πρόσβαση προς τα ακίνητα γίνεται από την Εθνική οδό Ρόδου Λίνδου, μέσω του ανισόπεδου κόμβου Αφάντου και ισόπεδων κόμβων. Η Εθνική οδός Ρόδου Λίνδου ανακατασκευάζεται με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και διαχωριστική νησίδα ασφαλείας. 12

15 Α.9 Περιβαλλοντικοί τομείς Η Οδηγία 2001/42/ΕΚ καθορίζει τους περιβαλλοντικούς τομείς στους οποίους πρέπει να εκτιμηθούν οι πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις : βιοποικιλότητα πανίδα - χλωρίδα πληθυσμός ανθρώπινη υγεία έδαφος υδατικοί πόροι αέρας στερεά και υγρά απόβλητα κλιματικοί παράγοντες - ενέργεια υλικά περιουσιακά στοιχεία κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον πολιτιστική κληρονομιά τοπίο Α.10 Περιβαλλοντικοί στόχοι Οι στρατηγικοί περιβαλλοντικοί στόχοι, οι οποίοι θα πρέπει να επιτευχθούν στο πλαίσιο υλοποίησης του σχεδίου είναι : συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής εφαρμογής του σχεδίου προστασία και αναβάθμιση των στοιχείων του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος Συγκεκριμένα για κάθε περιβαλλοντικό τομέα θα πρέπει να επιδιωχθεί η επίτευξη των ακόλουθων στόχων : Βιοποικιλότητα, Χλωρίδα Πανίδα προστασία της θαλάσσιας και χερσαίας βιοποικιλότητας αποτελεσματική διαχείριση των σημαντικών οικοτόπων και των προστατευόμενων περιοχών προστασία των αλιευτικών αποθεμάτων διαφύλαξη των σπάνιων, ενδημικών και προστατευόμενων ειδών της άγριας χλωρίδας και πανίδας Πληθυσμός-Υλικά περιουσιακά στοιχεία ενίσχυση των δημογραφικών συντελεστών της περιοχής βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας των κατοίκων της περιοχής ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής βελτίωση της προσβασιμότητας της περιοχής 13

16 Ανθρώπινη υγεία ενίσχυση των περιβαλλοντικών υποδομών (μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, συντήρηση και βελτίωση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, κ.α.) βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας έλεγχος επιπέδων θορύβου έλεγχος ρύπανσης Έδαφος μείωση της ρύπανσης του εδάφους από στερεά απόβλητα και γεωργικά κατάλοιπα μείωση της απώλειας εδαφικών πόρων από το φαινόμενο της διάβρωσης και της ερημοποίησης Νερό ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων και βελτίωση της διαθεσιμότητας γλυκού νερού επίτευξη καλής κατάστασης στα υδατικά σώματα της περιοχής Ατμόσφαιρα - Κλίμα μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ενίσχυση των Α.Π.Ε. Πολιτιστική κληρονομιά διαφύλαξη της ιστορικής κληρονομιάς και των στοιχείων της λαϊκής παράδοσης προστασία και ανάδειξη του αρχαιολογικού πλούτου της περιοχής ανάπτυξη πολιτιστικών δεσμών και ανταλλαγή πολιτιστικού προϊόντος Τοπίο Προστασία και ανάδειξη του γραφικού και παραδοσιακού χαρακτήρα της περιοχής και της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής Προστασία του φυσικού τοπίου του νησιού, των δασών και της άγριας φύσης Ειδικότερα οι στόχοι του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) της περιοχής Αφάντου Ρόδου, ως προς το περιβάλλον, όπως καθορίζονται για τις ανάγκες της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης είναι : 1. Προστασία και ενίσχυση της βιοποικιλότητας (χλωρίδας και πανίδας) Στόχος του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. είναι να προστατέψει και να αναδείξει τους βιότοπους, τις ευαίσθητες οικολογικά περιοχές και τη βιοποικιλότητα. Η σχεδιαζόμενη τουριστική ανάπτυξη στοχεύει στην προστασία του περιβάλλοντος και οι επιπτώσεις στους οικότοπους, τη χλωρίδα και την πανίδα αναμένονται να είναι περιορισμένες και αναστρέψιμες. Απαραίτητη προϋπόθεση για αυτό είναι η έγκαιρη λήψη των κατάλληλων μέτρων κατά την υλοποίηση κάθε έργου και δραστηριότητας. 2. Προστασία της ανθρώπινης υγείας και του πληθυσμού Τα μέτρα και οι στόχοι του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. θα συνεισφέρουν στη βελτίωση της ζωής των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, καθώς θα έχουν ως βασική αρχή την προστασία και ενίσχυση του πρασίνου και του φυσικού περιβάλλοντος. Θα υποστηριχθούν οι 14

17 αειφόρες επενδύσεις και εμμέσως θα υπάρξει θετική επίδραση στη μείωση της ανεργίας και στην αύξηση του εισοδήματος. Σχετικά με την ανθρώπινη υγεία θα ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό του θορύβου, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, την ασφαλή κυκλοφορία οχημάτων και πεζών, την προστασία των υδατικών πόρων και την εξοικονόμηση νερού. 3. Προστασία και αποκατάσταση του εδάφους Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται να ληφθεί κατά την κατασκευή των έργων αξιοποίησης των ακινήτων με την επιλογή χρήσης αυτοφυών ειδών χλωρίδας και μεθόδων διαχείρισης αποβλήτων, φιλικών προς το περιβάλλον, προκειμένου να μειωθούν οι πιέσεις στο έδαφος. 4. Προστασία και ενίσχυση των υδάτινων πόρων Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται να ληφθεί για τις σημαντικές απαιτήσεις σε νερό, με την πρόβλεψη των κατάλληλων μεθόδων ύδρευσης (αν δεν επαρκεί το υπάρχον δίκτυο ύδρευσης) και ορθολογικής διαχείρισης, καθώς και με την προώθηση τεχνικών επαναχρησιμοποίησης των υδάτων για άρδευση. 5. Μείωση της ρύπανσης Λήψη των αναγκαίων μέτρων για μείωση της εκπομπής αέριων ρύπων στην ατμόσφαιρα. 6. Μείωση των αιτίων και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής - ενέργεια Πρόνοια με την προώθηση βιοκλιματικού σχεδιασμού και μεθόδων βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων και τη χρήση ενέργειας από Α.Π.Ε., με αποτέλεσμα να περιορισθούν οι αρνητικές επιπτώσεις. 7. Μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας χρήσης των πόρων 8. Προστασία και ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς Η τουριστική ανάπτυξη, δίνοντας ισότιμη έμφαση στην ανάδειξη των προβεβλημένων και μη πολιτιστικών πόρων της περιοχής, καθώς και προωθώντας τα ποιοτικά τοπικά προϊόντα, την τοπική παραδοσιακή κουζίνα, τις άυλες δράσεις, που σχετίζονται με τις παραδόσεις και την κουλτούρα του νησιού, εκτιμάται ότι θα έχουν ιδιαίτερα θετικές επιπτώσεις στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. 9. Προστασία και ενίσχυση του χαρακτήρα και της ποιότητας του τοπίου Η σχεδιαζόμενη τουριστική ανάπτυξη αναμένεται ότι θα συμβάλλει θετικά στη διατήρηση, την ποικιλία και την ποιότητα σημαντικών χαρακτηριστικών του τοπίου της ευρύτερης περιοχής. Α.11 Δομή μελέτης Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) Αφάντου Ρόδου περιλαμβάνει τα ακόλουθα κεφάλαια : Β. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 15

18 Παρουσιάζονται τα γενικά στοιχεία του σχεδίου : στοιχεία του σχεδίου, η αρχή σχεδιασμού, η αρμόδια αρχή, η μελετητική εταιρεία, η διαδικασία στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης (Σ.Π.Ε.) και το διάγραμμα ροής της διαδικασίας Σ.Π.Ε., όπως προκύπτει από τις διατάξεις της Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 2.β. του άρθρου 12 του Νόμου 3986/2011 (Φ.Ε.Κ. 152/Α/ ), όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα. Γ. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΧΕΔΙΟΥ Παρουσιάζονται η σκοπιμότητα και οι στόχοι του Νόμου 3986/2011, η σκοπιμότητα και οι στόχοι του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Ρόδου, το Εθνικό Πλαίσιο Χωρικού Σχεδιασμού, ο Νόμος 2742/1999, το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό, το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και οι περιβαλλοντικοί στόχοι (ευρωπαϊκοί, εθνικοί). Δ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Παρουσιάζεται το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. με αναλυτική περιγραφή των γηπέδων, το περιεχόμενο του Ε.Σ.ΧΑ.Δ.Α. με προσδιορισμό του χωρικού προορισμού του Δημοσίου Ακινήτου Αφάντου και οι ειδικότερες χρήσεις γης. Ε. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ Παρουσιάζονται οι εναλλακτικές δυνατότητες, με επιλογή τριών λύσεων (μηδενική λύση εναλλακτική λύση 1 εναλλακτική λύση 2), τα κριτήρια των περιβαλλοντικών στόχων, η πρόβλεψη εκτίμηση και η σύγκριση των επιπτώσεων των τριών εναλλακτικών λύσεων. ΣΤ. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Παρουσιάζονται η δημογραφική ανάλυση και η αναπτυξιακή φυσιογνωμία της περιοχής μελέτης, η τουριστική δραστηριότητα, η γεωλογική διερεύνηση, περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά και ειδικότερα μετεωρολογικά δεδομένα, χλωρίδα, πανίδα, ρέματα, αιγιαλός και παραλία, ποιότητα υδάτων, δασικά, αρχαιολογία, δίκτυα υποδομής, προστατευόμενες περιοχές δικτύου Natura 2000, υφιστάμενες χρήσεις γης και πολιτιστική κληρονομιά. Ζ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Παρουσιάζονται η μεθοδολογία, η εκτίμηση, η αξιολόγηση και ο προτάσεις / κατευθύνσεις / μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων στο περιβάλλον, συμπεράσματα, ειδικοί όροι αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και το σύστημα παρακολούθησης, από την εφαρμογή του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. 16

19 Η. ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θ. ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Ι. ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΕΣ Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (κείμενα σχέδια) 17

20 Β. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Β.1 Στοιχεία Σχεδίου Εκπόνηση Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) «Αφάντου Ρόδου», σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, με σκοπό τον καθορισμό και την έγκριση του χωρικού προορισμού των δημοσίων ακινήτων. Β.2 Αρχή Σχεδιασμού Η δημόσια αρχή που προβαίνει στην εκπόνηση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) «Αφάντου Ρόδου», είναι το «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ), στο οποίο έχει περιέλθει το δημόσιο ακίνητο «Αφάντου Ρόδου» δυνάμει της 202/ απόφασης της ΔΕ Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (Φ.Ε.Κ. 656/Β/ ) και η λειτουργία του διέπεται από τις διατάξεις του κεφαλαίου Α του Νόμου 3986/2011. Β.3 Αρμόδια αρχή Η αρμόδια αρχή για την διαχείριση της Σ.Μ.Π.Ε. κατ εφαρμογή των διατάξεων του Νόμου 3986/2011, είναι η αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΕΥΠΕ/ΥΠΕΚΑ), όπως ειδικότερα προκύπτει από τις διατάξεις της Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ) σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 2.β. του άρθρου 12 του Νόμου 3986/2011 (Φ.Ε.Κ. 152/Α/ ). Β.4 Μελετητική Εταιρεία Η παρούσα Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) εκπονήθηκε από την εταιρεία μελετών Π.ΔΕΛΗΚΟΥΡΑΣ Δ.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ο.Ε. «GEOPLAN», κατόπιν ανάθεσης από την εταιρεία «ΔΕΚΑΘΛΟΝ Ανώνυμη Εταιρεία Συμβούλων Έργων», η οποία έχει αναλάβει από το «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ) την εκπόνηση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α) «Αφάντου Ρόδου». 18

21 Ονομασία Σχεδίου Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) «Αφάντου Ρόδου» Αρχή Σχεδιασμού Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Ονομασία «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ) Διεύθυνση Κολοκοτρώνη 1 & Σταδίου, Αθήνα T.K Τηλέφωνο [+30] Fax [+30] Αρμόδια Αρχή (Σ.Μ.Π.Ε.) Ονομασία ΕΥΠΕ/Υ.ΠΕ.ΚΑ. Διεύθυνση Λ. Αλεξάνδρας 11, Αθήνα T.K Τηλέφωνο Fax Εταιρεία μελετών (Σ.Μ.Π.Ε.) Ονομασία Π.ΔΕΛΗΚΟΥΡΑΣ Δ.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ο.Ε. «GEOPLAN» Διεύθυνση Αναστ. Ζίννη 30, Αθήνα T.K Τηλέφωνο Fax

22 Β.5 Διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.) Η Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (Σ.Π.Ε.) είναι μια διαδικασία εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, η οποία έχει θεσμοθετηθεί στην χώρα μας με την Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ) «Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ», στο πλαίσιο εναρμόνισης της Οδηγίας 2001/42/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001 «σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων». Ο αντικειμενικός στόχος της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ είναι η προώθηση της βιώσιμης ή αειφόρου ανάπτυξης με την υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος και την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην προετοιμασία και θέσπιση σχεδίων και προγραμμάτων. Η εφαρμογή της Οδηγίας στα κράτη μέλη επιβάλλει την εκπόνηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.), η οποία καθορίζει, περιγράφει και εκτιμά τις σημαντικές άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις από την εφαρμογή ενός σχεδίου ή προγράμματος στη βιοποικιλότητα, τον πληθυσμό, την υγεία των ανθρώπων, την πανίδα και χλωρίδα, το έδαφος, τα ύδατα, τον αέρα, τους κλιματικούς παράγοντες, τα υλικά περιουσιακά στοιχεία, την πολιτιστική κληρονομιά συμπεριλαμβανομένης της αρχιτεκτονικής και αρχαιολογικής κληρονομιάς, το τοπίο, καθώς και την αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των παραγόντων. Η διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.) είναι ένα σημαντικό μέσο για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων στην προετοιμασία και την υιοθέτηση σχεδίων και προγραμμάτων, εξασφαλίζοντας ότι οι πιθανές σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις προσδιορίζονται, περιγράφονται, αξιολογούνται και λαμβάνονται υπόψη κατά την διάρκεια της λήψης αποφάσεων. Η Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (Σ.Π.Ε.) δεν αντικαθιστά την Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Ε.Π.Ε.), αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά σε ένα ανώτερο επίπεδο σχεδιασμού και προγραμματισμού της περιβαλλοντικής διαχείρισης. Αν και θεωρούμε, ότι είναι δύσκολο να γίνει σύγκριση μεταξύ των δύο διαδικασιών, εκτιμούμε ότι οι ουσιώδεις διαφορές παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί. 20

23 Σ.Π.Ε. Ε.Π.Ε. πεδίο αναφοράς σχέδιο ή πρόγραμμα προτεινόμενο έργο πεδίο εφαρμογής χρόνος εκπόνησης χαρακτηριστικά επιπτώσεων στοιχεία αξιολόγησης επιπτώσεων ευρύτερη γεωγραφική αναφορά πρώιμο στάδιο εκπόνησης σχεδίου ή προγράμματος αθροιστικές επιπτώσεις περιγραφικά και ποσοτικοποιημένα περιορισμένη γεωγραφική αναφορά στάδιο υλοποίησης έργου άμεσες επιπτώσεις κυρίως ποσοτικοποιημένα μέθοδοι εκτίμησης απλές σύνθετες συμπεράσματα γενικευμένα λεπτομερή και συγκεκριμένα αβεβαιότητα μεγαλύτερη περιορισμένη Η διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.), σύμφωνα με την Οδηγία 2001/42/ΕΚ και την Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / περιλαμβάνει : την εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων την συνεκτίμηση της Σ.Μ.Π.Ε. και των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων κατά τη λήψη της απόφασης την ενημέρωση σχετικά με την απόφαση Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) περιλαμβάνει : τον εντοπισμό, την περιγραφή και αξιολόγηση των ενδεχόμενων σημαντικών επιπτώσεων που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες, σε περιεκτική μορφή, λαμβανομένων υπόψη των στόχων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του σχεδίου ή προγράμματος περιλαμβάνει τις πληροφορίες, που ευλόγως μπορεί να απαιτούνται για την εκτίμηση των ενδεχόμενων σημαντικών επιπτώσεων που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες γνώσεις και μεθόδους εκτίμησης, το περιεχόμενο και το επίπεδο λεπτομερειών του σχεδίου ή προγράμματος, το στάδιο της διαδικασίας εκπόνησής του και το βαθμό στον οποίο οι 21

24 περιβαλλοντικές επιπτώσεις δύνανται να αξιολογηθούν καλύτερα σε διαφορετικά επίπεδα σχεδιασμού ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη εκτίμησής τους. Η παρούσα Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) συντάσσεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 και δημοσιοποιείται κατά τις διατάξεις του άρθρου 7 της Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ). Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παρ. 4.1 του άρθρου 7 της ανωτέρω Κ.Υ.Α., γνωμοδοτεί το οικείο Περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι επί πλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και τα στοιχεία του φακέλου της Σ.Μ.Π.Ε., η οποία του διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 7 της ανωτέρω Κ.Υ.Α., οι οποίες είναι άνω των 5 ημερών και έως 15 ημέρες, μειώνονται κατά 5 ημέρες, ενώ όλες οι υπόλοιπες κατά 10 ημέρες. Η αρμόδια αρχή διενεργεί με απόλυτη προτεραιότητα τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση για τα δημόσια ακίνητα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011. Ακολουθεί διάγραμμα της διαδικασίας Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.), όπως προκύπτει από τις διατάξεις της Κ.Υ.Α. με αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ / (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 2.β. του άρθρου 12 του Νόμου 3986/2011 (Φ.Ε.Κ. 152/Α/ ). 22

25

26 Γ. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΧΕΔΙΟΥ Γ.1 Νόμος 3986/2011 Γ.1.1 Σκοπιμότητα Ν. 3986/2011 Η χώρα βρίσκεται σε βαθιά δημοσιονομική κρίση και σε κατάσταση δημοσιονομικής εξάρτησης. Χρόνιες παθογένειες και δημοσιονομικές αστάθειες, σε συνδυασμό με ένα περιβάλλον πρωτοφανούς αβεβαιότητας στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, συντέλεσαν στο σταδιακό αποκλεισμό της Ελλάδας από τις πηγές διεθνούς δανεισμού και στην αδυναμία εξυπηρέτησης των δανειακών αναγκών της χώρας. Η χώρα μας ζει τη μεγαλύτερη κρίση της πρόσφατης ιστορίας της. Μια κρίση, η οποία έχει προκύψει λόγω της δικής μας διαχρονικής ευθύνης, αλλά και λόγω του παραλογισμού του διεθνούς οικονομικού συστήματος και της απουσίας διεθνούς οικονομικής διακυβέρνησης. Τα προβλήματα της χώρας είναι διαχρονικά και βαθιά. Αφορούν τη διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας, το μοντέλο ανάπτυξης, τη σχέση κράτους και οικονομίας, το γεγονός ότι στην Ελλάδα ιστορικά προηγήθηκε το κράτος, χωρίς να βασίζεται σε ισχυρή κοινωνική συγκρότηση, πράγμα που οδήγησε σε απολύτως κρατικοδίαιτη οικονομία. Επιπλέον, η έλλειψη προνοητικότητας, η επανάπαυση που επικράτησαν τα τελευταία 40 χρόνια και η αναξιοπιστία έναντι των εταίρων μας στην Ε.Ε., ως προς την πραγματική δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, επιδείνωσαν την κατάσταση και την οδήγησαν σε κρίσιμο σημείο. Η διασφάλιση χρηματοδότησης από τις χώρες της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στο πλαίσιο του Μηχανισμού Στήριξης και η μέχρι σήμερα δημοσιονομική προσπάθεια οδήγησε στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, στην αύξηση των εξαγωγών, στις ευοίωνες προβλέψεις για τον τουρισμό. Σήμερα, όμως, το κομβικό σημείο είναι η βιωσιμότητα και η διαχείριση του δημόσιου χρέους. Για να επιτευχθούν οι στόχοι πρέπει πρωτίστως να ανακτήσουμε την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στους εταίρους και πιστωτές μας. Ο Νόμος 3986/2011 «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής » εξυπηρετεί σκοπούς υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, που συνίσταται στην επίτευξη των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών στόχων της χώρας, μέσα σε αρνητικό διεθνή και ευρωπαϊκό συσχετισμό δυνάμεων. Με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Νόμου 3986/2011 έγινε η σύσταση του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, με τη νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας, το οποίο έχει ως αποκλειστικό σκοπό την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και περιουσιακών στοιχείων των δημοσίων επιχειρήσεων των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ.. Το Ταμείο αυτό, που λειτουργεί για την εξυπηρέτηση του δημοσίου 24

27 συμφέροντος, διέπεται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και δεν υπάγεται στην κατηγορία των οργανισμών και επιχειρήσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Η αξιοποίηση των παραπάνω περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου διενεργείται με κάθε πρόσφορο τρόπο και κατά προτίμηση με : πώληση σύσταση εμπράγματων δικαιωμάτων μεταξύ των οποίων δικαιωμάτων οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας η μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων οποιασδήποτε φύσης επί αυτών εκμίσθωση παραχώρηση της χρήσης ή της εκμετάλλευσής τους ανάθεση της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων εισφοράς τους σε ανώνυμες εταιρείες και στη συνέχεια πώληση των μετοχών που προκύπτουν τιτλοποίηση απαιτήσεων, ανεξάρτητα από τον επιχειρηματικό ή μη χαρακτήρα τους, σύμφωνα με τα άρθρα 10, 11 και 14 του ν. 3156/2003 Γ.1.2 Στόχοι Ν. 3986/2011 Το εγχείρημα της αξιοποίησης των δημοσίων ακινήτων απαιτεί κατάλληλο, σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο κανόνων και διαδικασιών και υπέρβαση των χωροθετικών ακαμψιών, των εμποδίων, καθώς και των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων που συχνά υπονομεύουν την προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα μας. Τον σκοπό αυτό υπηρετούν οι διατάξεις του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, με τις οποίες ρυθμίζεται το κρίσιμο ζήτημα της πολεοδομικής ωρίμανσης και της απόδοσης βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας στα δημόσια ακίνητα, με σκοπό την αξιοποίησή τους, γεγονός που συνιστά λόγο δημοσίου συμφέροντος. Οι διατάξεις του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011, περιλαμβάνουν καταρχάς τα δημόσια ακίνητα που μεταβιβάζονται στο Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου. Στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011, μπορεί να υπάγονται επίσης και άλλα δημόσια ακίνητα που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του ελληνικού Δημοσίου, καθώς και ακίνητα που ανήκουν σε Ν.Π.Δ.Δ., και σε δημόσιες επιχειρήσεις το μετοχικό κεφάλαιο των οποίων ανήκει εξ ολοκλήρου στο Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ., με σκοπό τη βέλτιστη ανάπτυξη και αξιοποίησή τους. Η υπαγωγή των ακινήτων αυτών στο πεδίο εφαρμογής του κεφαλαίου Β γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ύστερα από αίτηση του κυρίου του ακινήτου. Με τις διατάξεις των άρθρων 11 έως και 13 του Νόμου 3986/2011 καθορίζονται γενικοί κανόνες χωροθέτησης και γενικές κατηγορίες χρήσεων γης, καθώς και ειδική διοικητική διαδικασία για τη βιώσιμη ανάπτυξη και αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων, η οποία συμβαδίζει με την επενδυτική ωρίμανσή τους και διασφαλίζει τον ολοκληρωμένο επενδυτικό 25

28 προορισμό τους με κριτήρια χωροταξικά, περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά, τεχνικοοικονομικά και εμπορικά. Ειδικότερα, η διαδικασία πολεοδομικής ωρίμανσης, η οποία εισάγεται με τα άρθρα 12 και 13 του Νόμου 3986/2011, αναπτύσσεται σε δύο στάδια : Το πρώτο στάδιο, όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 12 του Νόμου 3986/2011, περιλαμβάνει τον καθορισμό του χωρικού προορισμού του προς αξιοποίηση ακινήτου, ο οποίος συνιστά και τη βασική επενδυτική του ταυτότητα για κάθε μεταγενέστερη πράξη αξιοποίησης. Ο καθορισμός αυτός γίνεται με την κατάρτιση και έγκριση Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.). Με το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) γίνεται η οριοθέτηση του προς αξιοποίηση ακινήτου και η υπαγωγή του σε μία εκ των γενικών κατηγοριών χρήσεων γης και όρων δόμησης του άρθρου 11 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, και εγκρίνονται οι ειδικότερες χρήσεις γης που επιτρέπονται στην έκταση του προς ανάπτυξη ακινήτου και οι τυχόν πρόσθετοι περιορισμοί, που αποσκοπούν στον έλεγχο της έντασης κάθε χρήσης, οι ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης, καθώς και ειδικές ζώνες προστασίας και ελέγχου γύρω από το οριοθετούμενο κατά περίπτωση ακίνητο, στις οποίες μπορεί να επιβάλλονται ειδικοί όροι και περιορισμοί στις χρήσεις γης, στη δόμηση και στην εγκατάσταση και άσκηση δραστηριοτήτων και λειτουργιών. Η έγκριση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) γίνεται με Προεδρικό Διάταγμα, ώστε να διασφαλίζεται ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας των προτεινόμενων χωρικών ρυθμίσεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας και η βιωσιμότητα του προτεινόμενου επενδυτικού προορισμού του ακινήτου. Η κατάρτιση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.). αποτελεί προϊόν συστηματικής επιστημονικής τεκμηρίωσης, αλλά και ευρείας δημοσιότητας, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διαδικασίας στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης αυτού. Για τον σκοπό αυτό, στο άρθρο 12 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, προβλέπεται η υποβολή, για κάθε υπό αξιοποίηση δημόσιο ακίνητο, ειδικής μελέτης, με την οποία τεκμηριώνεται με βάση χωροταξικά, περιβαλλοντικά, χρηματοοικονομικά και εμπορικά κριτήρια, ο βέλτιστος χωρικός προορισμός του ακινήτου, καθώς και στρατηγικής περιβαλλοντικής μελέτης με την οποία αποτιμώνται οι επιπτώσεις της σχεδιαζόμενης ανάπτυξης στο φυσικό, πολιτιστικό και οικιστικό περιβάλλον της περιοχής. Το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας πολεοδομικής ωρίμανσης των προς αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων, όπως ορίζεται στο άρθρο 13 του Νόμου 3986/2011, αφορά τη χωροθέτηση του επενδυτικού σχεδίου, δηλαδή της συγκεκριμένης επενδυτικής πρότασης που θα προκύψει μετά τη διενέργεια σχετικού διαγωνισμού και την επιλογή αναδόχου (παραχωρησιούχου, μακροχρόνιου μισθωτή, αγοραστή κ.λπ.) που θα υλοποιήσει την επένδυση. Συγκεκριμένα καθορίζεται ειδική διαδικασία χωροθέτησης του επενδυτικού σχεδίου, στην οποία ενσωματώνεται και η απαιτούμενη κατά περίπτωση έγκριση περιβαλλοντικών όρων των επιμέρους έργων και δραστηριοτήτων καθώς και των αναγκαίων έργων εξωτερικής υποδομής 26

29 (δίκτυα κοινής ωφέλειας, οδοί προσπέλασης, κόμβοι κ.λπ.). Μία σημαντική καινοτομία του Νόμου 3986/2011 είναι ότι στην έγκριση χωροθέτησης του επενδυτικού σχεδίου ενσωματώνονται και άλλες, πλην της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, ειδικές χωροθετικές - περιβαλλοντικές άδειες και εγκρίσεις, όπως είναι οι απαιτούμενες από τη δασική και αρχαιολογική νομοθεσία εγκρίσεις, καθώς και, προκειμένου για τουριστικά καταλύματα και εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, οι ειδικές εγκρίσεις για την τουριστική καταλληλότητα των οικοπέδων ή γηπέδων και οι εγκρίσεις σκοπιμότητας και σκοπιμότητας - χωροθέτησης των ειδικών τουριστικών υποδομών που προβλέπονται από την τουριστική νομοθεσία. Με την προτεινόμενη ενσωμάτωση επιτυγχάνεται σημαντική επιτάχυνση και απλοποίηση της όλης χωροθετικής διαδικασίας. Με το ίδιο άρθρο ρυθμίζεται η διάρκεια ισχύος των κατά τα ανωτέρω εγκρινόμενων περιβαλλοντικών όρων, οι όροι και οι προϋποθέσεις ανανέωσής τους καθώς και η δυνατότητα παράτασής τους μέχρι την έκδοση νέας ανανεωμένης ή τροποποιημένης απόφασης. Οι αποφάσεις έγκρισης για τη χωροθέτηση των επενδυτικών σχεδίων δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με τον τρόπο αυτόν, επιτυγχάνεται η έγκαιρη ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου για το ακριβές περιεχόμενο και τις περιβαλλοντικές επιδράσεις της επένδυσης και παρέχεται, σε όποιον έχει έννομο συμφέρον, η δυνατότητα έγκαιρης προσφυγής στη δικαιοσύνη. Με το άρθρο 14 ρυθμίζεται η διαδικασία παραχώρησης της χρήσης του αιγιαλού και παραλίας και του δικαιώματος εκτέλεσης, χρήσης και εκμετάλλευσης λιμενικών έργων ή επέκτασης, ήδη υφιστάμενων στην περιοχή, λιμενικών εγκαταστάσεων, για τους σκοπούς της αξιοποίησης των δημοσίων ακινήτων, και τους όρους υπό τους οποίους αυτή δύναται να πραγματοποιηθεί με την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται ότι τα ακίνητα που δημιουργούνται από τη μετατόπιση προς τη θάλασσα του ορίου του αιγιαλού, λόγω εκτέλεσης έργων, αποτελούν δημόσια κτήματα και μπορεί να παραχωρούνται και αυτά κατά χρήση ή να εκμισθώνονται στον κύριο της επένδυσης με απόφαση των αρμοδίων Υπουργών. Για τον καθορισμό του χωρικού προορισμού των δημοσίων ακινήτων καταρτίζονται Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α), σύμφωνα με το άρθρο 12 του Νόμου 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, με τα οποία καθορίζονται και εγκρίνονται : ο βασικός χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) των προς αξιοποίηση ακινήτων, δηλαδή η υπαγωγή σε μία εκ των γενικών κατηγοριών χρήσεων γης και όρων δόμησης του άρθρου 11 του Νόμου 3986/2011 οι ειδικότερες χρήσεις γης που επιτρέπονται στην έκταση των προς ανάπτυξη ακινήτων και οι τυχόν πρόσθετοι περιορισμοί που αποσκοπούν στον έλεγχο της έντασης κάθε χρήσης οι ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης των προς αξιοποίηση ακινήτων 27

30 ειδικές ζώνες προστασίας και ελέγχου στα οριοθετημένα ακίνητα, εφόσον απαιτείται, στις οποίες μπορεί να επιβάλλονται ειδικοί όροι και περιορισμοί στις χρήσεις γης, στη δόμηση και στην εγκατάσταση και άσκηση δραστηριοτήτων και λειτουργιών οι περιβαλλοντικοί όροι του σχεδίου, σύμφωνα με την κατά το νόμο προβλεπόμενη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων Γ.1.3 Σκοπιμότητα στόχοι Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Ρόδου Η σκοπιμότητα της μεταβίβασης του Δημοσίου Ακινήτου «Αφάντου Ρόδου» στο «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ) και η υπαγωγή τους στις διατάξεις του κεφαλαίου Β του Νόμου 3986/2011 είναι η εξασφάλιση της αναγκαίας πολεοδομικής ωρίμανσης και η απόδοση σε αυτό βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας, με σκοπό την αξιοποίησή του προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος. Στόχος του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) Αφάντου Ρόδου είναι ο καθορισμός του χωρικού προορισμού των προς αξιοποίηση ακινήτων με την υπαγωγή τους στις γενικές κατηγορίες χρήσεων γης : α. τουρισμού - αναψυχής, όπου επιτρέπονται οι ακόλουθες ειδικές χρήσεις : 1. Τουριστικά καταλύματα (κύρια και μη κύρια, σύνθετα τουριστικά καταλύματα κ.λπ.) 2. Ειδικές τουριστικές υποδομές και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις (συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, υδροθεραπευτήρια κ.λπ.) 3. Τουριστικοί λιμένες, όπως μαρίνες, αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών 4. Κατοικία 5. Εμπορικά καταστήματα, καταστήματα παροχής υπηρεσιών 6. Καζίνα 7. Κοινωνική πρόνοια 8. Αθλητικές εγκαταστάσεις 9. Πολιτιστικές εγκαταστάσεις 10. Θρησκευτικοί χώροι 11. Περίθαλψη 12. Χώροι συνάθροισης κοινού 13. Εστίαση 14. Αναψυκτήρια 15. Κέντρα διασκέδασης, αναψυχής 16. Στάθμευση (κτίρια γήπεδα) 17. Εγκαταστάσεις εκθεσιακών χώρων 28

31 18. Ελικοδρόμιο 19. Κάθε άλλη συναφής χρήση, η οποία δεν μεταβάλλει το γενικό προορισμό του ακινήτου β. παραθεριστικό τουριστικό χωριό, όπου επιτρέπονται οι ακόλουθες ειδικές χρήσεις : 1. Παραθεριστική κατοικία 2. Τουριστικοί λιμένες (μαρίνες, αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών) 3. Περίθαλψη 4. Ξενοδοχεία 5. Εγκαταστάσεις γκολφ 6. Αθλητικές εγκαταστάσεις (γήπεδα, γυμναστήρια, κλπ) 7. Κέντρα αναζωογόνησης (spa) 8. Εγκαταστάσεις εστίασης και αναψυχής 9. Εμπορικά καταστήματα 10. Χώροι συνάθροισης κοινού (οι υπό στοιχεία 3, 8, 9, 10 χρήσεις επιτρέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της χρήσης παραθεριστικής κατοικίας) Γ.2 Εθνικό Πλαίσιο Χωρικού Σχεδιασμού Γ.2.1 Σύντομη ιστορική αναφορά Ο χωροταξικός σχεδιασμός στην Ελλάδα υπάγεται για πρώτη φορά στην αρμοδιότητα του κράτους με το άρθρο 24 του Συντάγματος του Το άρθρο 24 παρ. 2 ορίζει ότι : «Η χωροταξική αναδιάρθρωση της χώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Κράτους, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης». Με βάση τις ανωτέρω επιταγές του συντάγματος ψηφίζεται ο Ν.360/1976 «περί Χωροταξίας και Περιβάλλοντος», ο οποίος εισάγει για πρώτη φορά τις έννοιες των χωροταξικών σχεδίων και προγραμμάτων σε ένα ιεραρχημένο σύστημα αλληλοεξαρτώμενων σταδίων σχεδιασμού και προγραμματισμού (εθνικό, περιφερειακό, ειδικό). Δυστυχώς κανένα χωροταξικό σχέδιο δεν εγκρίθηκε με βάση τις ρυθμίσεις του Ν.360/1976 και ο νόμος παρέμεινε ουσιαστικά ανενεργός. Η αδυναμία της περιόδου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα του Ελληνικού χώρου και η δυσκολία προσαρμογής της χώρας στις απαιτήσεις της Ε.Ε., οδήγησαν στην θεσμοθέτηση του Ν.2742/1999 «Χωροταξικός Σχεδιασμός και Αειφόρος Ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Φ.Ε.Κ. 207/Α/ ). Μέχρι τότε, τα μόνα κείμενα με στόχους και κατευθύνσεις για τη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση σε ευρύτερο περιφερειακό - επίπεδο, ήταν τα Ρυθμιστικά Σχέδια της Αθήνας (Ν.1515/1985) και της Θεσσαλονίκης (Ν.1561/1985) 29

32 στα οποία ενσωματώθηκαν και στοιχεία χωροταξικού σχεδιασμού και κατοχυρώθηκαν με νόμο. Γ.2.2 Νόμος 2742/1999 Σκοπός του Ν. 2742/1999 «Χωροταξικός σχεδιασμός και αειφόρος ανάπτυξη και άλλες διατάξεις», σύμφωνα με το άρθρο 1, είναι η θέσπιση θεμελιωδών αρχών και η θεσμοθέτηση σύγχρονων οργάνων, διαδικασιών και μέσων άσκησης χωροταξικού σχεδιασμού που προωθούν την αειφόρο και ισόρροπη ανάπτυξη, κατοχυρώνουν την παραγωγική και κοινωνική συνοχή, διασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος στο σύνολο του εθνικού χώρου και στις επιμέρους ενότητές του και ενισχύουν τη θέση της χώρας στο διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο. Με το Ν.2742/1999 εκτός από τους στόχους και τις κατευθυντήριες αρχές του χωροταξικού σχεδιασμού, καθορίζονται τα όργανα, τα μέσα, και οι μηχανισμοί εφαρμογής ελέγχου και υποστήριξής του. Ειδικότερα καθορίζεται για όλη την χώρα ένα ιεραρχικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού τριών επιπέδων : το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, το οποίο εγκρίθηκε με τη αριθμ. 6876/4871/ της Βουλής των Ελλήνων (Φ.Ε.Κ. 128/Α/ ) και έχει ως στόχο τον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και την αειφόρο οργάνωση του εθνικού χώρου σε ορίζοντα 15ετίας. Αποτελεί τη βάση αναφοράς για το συντονισμό των επιμέρους πολιτικών, προγραμμάτων και επενδυτικών σχεδίων του κράτους και της δημόσιας διοίκησης, που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη συνοχή και ανάπτυξη της χώρας. τα Ειδικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης εξειδικεύουν ή συμπληρώνουν τις κατευθύνσεις του Γενικού Πλαισίου εστιάζοντας στη χωρική διάρθρωση ορισμένων τομέων ή κλάδων παραγωγικών δραστηριοτήτων εθνικής σημασίας, δικτύων και υπηρεσιών τεχνικής, κοινωνικής και διοικητικής υποδομής εθνικού ενδιαφέροντος (με εξαίρεση τα δίκτυα και τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών), καθώς και υποδομών γνώσης και καινοτομίας. Επίσης, μπορεί να αφορούν ορισμένες ειδικές περιοχές του εθνικού χώρου, όπως οι παράκτιες και νησιωτικές, οι ορεινές, οι περιοχές που υπάγονται σε διεθνείς ή ευρωπαϊκές συμβάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος κ.α. Μέχρι σήμερα έχουν θεσμοθετηθεί τα Ειδικά Πλαίσια για τα Καταστήματα Κράτησης, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τη Βιομηχανία, τον Τουρισμό και τις Υδατοκαλλιέργειες. Τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης καταρτίζονται για κάθε Περιφέρεια της χώρας, εξειδικεύοντας και συμπληρώνοντας τις βασικές προτεραιότητες και επιλογές του Γενικού και των Ειδικών Πλαισίων, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των διαδικασιών χωροταξικού σχεδιασμού και επιλογών χωρικής ανάπτυξης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Παρέχουν τις κατευθύνσεις 30

33 για τη χωρική διάρθρωση των βασικών διοικητικών, κοινωνικών και τεχνικών δικτύων και υπηρεσιών καθώς και για τη διοικητική και οικονομική ανασυγκρότηση του περιφερειακού χώρου. Περιλαμβάνουν επίσης κατευθύνσεις για τη χωροθέτηση των βασικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, την ισόρροπη διάρθρωση του οικιστικού δικτύου σε περιφερειακό επίπεδο και την προστασία και διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Δυστυχώς η λογική της ιεράρχησης των επιπέδων χωροταξικού σχεδιασμού ανατράπηκε στη πράξη με την έγκριση των Περιφερειακών Σχεδίων, πριν την προβλεπόμενη έγκριση του Γενικού Πλαισίου από την Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων. Χωρίς λοιπόν την τυπική έγκριση από την Βουλή των Ελλήνων θεσμοθετήθηκαν δώδεκα, πλην Αττικής, Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (Π.Π.Χ.Σ.Α.Α.), τα εξής : 1. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1470/Β/ ) 2. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1487/Β/ ) 3. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Πελοποννήσου αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1485/Β/ ) 4. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1472/Β/ ) 5. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1469/Β/ ) 6. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1484/Β/ ) 7. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1473/Β/ ) 8. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Περιφέρειας Κρήτης αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1486/Β/ ) 9. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Ηπείρου αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1451/Β/ ) 10. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2003 (Φ.Ε.Κ. 1471/Β/ ) 11. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Ιονίων Νήσων αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ /2004 (Φ.Ε.Κ. 56/Β/ ) 12. Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αριθ. απόφασης Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. 674/2004 (Φ.Ε.Κ. 218/Β/ ) Στο διάγραμμα που ακολουθεί εμφανίζεται η γενική διάταξη του Εθνικού Χωρικού Σχεδιασμού (πηγή Δ/νση Χωροταξίας Υ.Π.Ε.Κ.Α.) 31

34

35 Γ.2.3 Ε.Π.Χ.Σ.Α.Α. για τον Τουρισμό Γ Σκοπός Το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εγκρίθηκε με την με αριθμ / Κ.Υ.Α (Φ.Ε.Κ. 1138/Β/ ). Σκοπός του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό είναι η παροχή κατευθύνσεων, κανόνων και κριτηρίων για τη χωρική διάρθρωση, οργάνωση και ανάπτυξη του τουρισμού στον ελληνικό χώρο και των αναγκαίων προς τούτο υποδομών καθώς και η διατύπωση ενός ρεαλιστικού προγράμματος δράσης για την επόμενη δεκαπενταετία ( ). Βασικός άξονας του Ειδικού Πλαισίου είναι η προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την επιβίωση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα και επιδιώκεται η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, η εξασφάλιση της προστασίας και της βιωσιμότητας των πόρων που ενδιαφέρουν τον τουρισμό, η ενίσχυση των πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης καθώς και η διαμόρφωση ενός σαφέστερου πλαισίου κατευθύνσεων προς τον υποκείμενο σχεδιασμό, τις αδειοδοτούσες αρχές και τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Γ Στόχοι Το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό στοχεύει στη διαμόρφωση συνθηκών για : την προώθηση της αειφόρου και ισόρροπης ανάπτυξης του τουρισμού της χώρας, σύμφωνα με τις φυσικές, πολιτιστικές, οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία, ανάδειξη και αποκατάσταση του περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του τοπίου και ειδικότερα στην προστασία των υδατικών πόρων και του εδάφους και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας την ποιοτική περιβαλλοντική αναβάθμιση, θεματική, χρονική και χωρική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος, με ειδική μέριμνα για την ανάδειξη και προβολή της ταυτότητάς του την προσαρμογή του σχεδιασμού στις νέες προκλήσεις και πολιτικές, για τη βελτίωση της απόδοσης στον τομέα του τουρισμού την προώθηση της υγιούς επιχειρηματικότητας, μέσα από τη δημιουργία σταθερού πλαισίου κανόνων που αφορούν στη χωροθέτηση επιχειρήσεων που σχετίζονται με τον τουρισμό και τη δημιουργία συνθηκών για την προσέλκυση σημαντικών, για την εθνική οικονομία, τουριστικών επενδύσεων 33

36 την εξειδίκευση και συμπλήρωση των βασικών κατευθύνσεων, προτεραιοτήτων και επιλογών του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, στον τομέα του τουρισμού τη διάχυση της ανάπτυξης του τουρισμού σε περισσότερες γεωγραφικές περιοχές με πολιτικές που θα ενθαρρύνουν ή θα αποθαρρύνουν τη συγκέντρωση των επενδύσεων στον τουρισμό τη διάχυση των αποτελεσμάτων του τουρισμού στους υπολοίπους τομείς της οικονομίας, με πολιτικές οι οποίες ενισχύουν τη διασύνδεσή τους τη βελτίωση του συνολικού (άμεσου και έμμεσου) οικονομικού αποτελέσματος της τουριστικής δραστηριότητας και του βαθμού απόδοσής της την ενσωμάτωση στο παρόν ειδικό πλαίσιο των σχετικών με τον τουρισμό κατευθύνσεων, παρεμβάσεων και έργων, των προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων, των προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και άλλων γενικών ή ειδικών αναπτυξιακών προγραμμάτων που έχουν αξιόλογες επιπτώσεις στη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου, καθώς και τη διατύπωση προτάσεων για νέες παρεμβάσεις, έργα κ.λπ. την παροχή των αναγκαίων κατευθύνσεων προς τα υποκείμενα επίπεδα χωρικού σχεδιασμού για την προώθηση της τουριστικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της αειφόρου, ισόρροπης, συνεκτικής και ολοκληρωμένης διαχείρισης του χώρου την εξειδίκευση και αναπροσαρμογή των στόχων, κατευθύνσεων και προτεραιοτήτων της αναπτυξιακής νομοθεσίας, όσον αφορά στην τουριστική ανάπτυξη και την παροχή ειδικότερων κατευθύνσεων ως προς την αξιοποίηση των αναπτυξιακών κινήτρων Γ Κατηγοριοποίηση Εθνικού Χώρου Ο Εθνικός χώρος κατατάσσεται βάσει της έντασης και του είδους της τουριστικής δραστηριότητας, της γεωμορφολογίας και της ευαισθησίας των πόρων του, στις ακόλουθες κατηγορίες περιοχών : (Α) Αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές Διαθέτουν τα εξής χαρακτηριστικά : αναγνωρίσιμη τουριστική ταυτότητα με ισχυρή φήμη υψηλή συγκέντρωση μαζικού τουρισμού αυξημένη πιθανότητα για φθίνουσα οικονομική απόδοση του τουριστικού πόρου Υψηλό βαθμό εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από την τουριστική δραστηριότητα (Β) Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές Χαρακτηρίζονται από τα εξής στοιχεία : Συγκέντρωση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος 34

37 αξιόλογη κατά περίπτωση ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων περιορισμένη αξιοποίηση πόρων που ενδιαφέρουν τον τουρισμό δυνατότητα μεγαλύτερης διαφοροποίησης και εμπλουτισμού του τουριστικού προϊόντος σε σύγκριση με τις ήδη αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές ύπαρξη ή προγραμματιζόμενη ανάπτυξη αποδεκτού επιπέδου υποδομών Περαιτέρω, σε αυτήν την κατηγορία περιοχών διαμορφώνονται τρεις υποκατηγορίες, ως εξής: (Β1) Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης μαζικού τουρισμού (Β2) Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης ήπιων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού (Β3) Αναπτυγμένοι πυρήνες μαζικού τουρισμού εντός ευρύτερων αναπτυσσόμενων περιοχών με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικού τουρισμού (Γ) Περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος με μειονεκτικά χαρακτηριστικά και κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό Χαρακτηρίζονται από τα εξής στοιχεία : κυρίαρχη άλλη χρήση πλην τουρισμού οι περιοχές αυτές διαθέτουν ορισμένα χαρακτηριστικά τουριστικής έλξης (φυσικά και ανθρωπογενή στοιχεία ιδιαίτερης αξίας, κ.α.), αλλά για ποικίλους λόγους η μέχρι σήμερα ανάπτυξή τους υποστηρίχθηκε από άλλους τομείς, ιδίως τον πρωτογενή και δεν αξιοποίησε αυτά τα χαρακτηριστικά δυνατότητα συμπληρωματικής λειτουργίας της τουριστικής δραστηριότητας για την «ενίσχυση» άλλων κυρίαρχων χρήσεων και δραστηριοτήτων χαμηλό επίπεδο ή έλλειψη τουριστικών υποδομών. (Δ) Μητροπολιτικές περιοχές Ταυτίζονται με τα όρια των μητροπολιτικών συγκροτημάτων Αθήνας και Θεσσαλονίκης. (Ε) Παράκτιες περιοχές και Νησιά Πρόκειται για τις περιοχές του ηπειρωτικού χώρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Εύβοιας που αντιστοιχούν σε χερσαία ζώνη πλάτους 350 μέτρων από την γραμμή αιγιαλού και για το σύνολο της εδαφικής περιφέρειας των νήσων. (ΣΤ) Ορεινές περιοχές Πρόκειται για τις περιοχές της χώρας που εκτείνονται σε υψόμετρο άνω των 600 μ. (Ζ) Πεδινές και ημιορεινές περιοχές Πρόκειται για τις περιοχές, που δεν κατατάσσονται στον παράκτιο ή ορεινό χώρο. Συμπεριλαμβάνουν και τον πεδινό ή ημιορεινό χώρο της Εύβοιας και της Κρήτης. (Η) Περιοχές του Δικτύου Φύση 2000 και λοιπές περιοχές περιβαλλοντικής ευαισθησίας Περιλαμβάνονται περιοχές του Δικτύου Φύση (NATURA) 2000 και άλλες περιοχές περιβαλλοντικής ευαισθησίας, όπως κηρυγμένοι ιστορικοί τόποι, καταφύγια άγριας ζωής, κ.λπ., όπως έχουν οριοθετηθεί σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. (Θ) Παραδοσιακοί οικισμοί Περιλαμβάνονται οι χαρακτηρισμένοι ως τέτοιοι, κατά τις κείμενες διατάξεις, οικισμοί. (Ι) Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία Περιλαμβάνονται οι οροθετημένοι κατά τις κείμενες διατάξεις αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία. 35

38 Γ Κατευθύνσεις Χωρικής οργάνωσης Οι κατευθύνσεις της χωρικής οργάνωσης και ανάπτυξης του τουρισμού ανά κατηγορία περιοχών είναι : (Α) Αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές α. ανάδειξη στοιχείων ταυτότητας και αναγνωρισμότητας της περιοχής β. μέτρα βελτίωσης των εισόδων των πόλεων γ. μέτρα βελτίωσης της σήμανσης των πόλεων δ. ένταξη των αναξιοποίητων τουριστικά πόρων της ενδοχώρας στο προσφερόμενο προϊόν, με παράλληλη προστασία και διαφύλαξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους ε. μέτρα εξυγίανσης και βελτίωσης των περιοχών που συγκεντρώνουν σημαντικό αριθμό σημείων τουριστικού ενδιαφέροντος καθώς και των τουριστικών διαδρομών στ. ανάληψη δράσεων αύξησης της χωρητικότητας μιας περιοχής (δημιουργία τουριστικών πόρων με σκοπό τη διάχυση των τουριστικών ροών στο χώρο και την αποφόρτιση φυσικών και ανθρωπογενών πόρων που δέχονται υψηλές πιέσεις, εξοικονόμηση πόρων με την εφαρμογή ολοκληρωμένων πρακτικών διαχείρισης, κ.ά.) με παράλληλη προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος και του τοπίου μέσω της βελτίωσης των παραμέτρων που το συνθέτουν ζ. ανάληψη δράσεων αναβάθμισης του δομημένου χώρου, με πολεοδομικές παρεμβάσεις, όπως αναπλάσεις κοινόχρηστων και ιδιωτικών χώρων με αύξηση των ελεύθερων χώρων και του πρασίνου η. ανάληψη δράσεων οργάνωσης του άτυπα οικιστικά διαμορφωμένου εξωαστικού χώρου θ. προστασία, ανάδειξη και αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος ια. κατασκευή νέων, συμπλήρωση και αναβάθμιση υφιστάμενων τεχνικών, κοινωνικών (περίθαλψης και αθλητισμού), περιβαλλοντικών και πολιτιστικών υποδομών (μουσεία, κ.λπ.) ιβ. αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων και κατά περίπτωση κατασκευή νέων καταλυμάτων 4 και 5 αστέρων σε κατάλληλες θέσεις κατά προτεραιότητα εντός σχεδίων πόλεων, ορίων οικισμών και ζωνών χρήσεων γης που επιτρέπουν τη χωροθέτηση τουριστικών δραστηριοτήτων ιγ. παροχή κινήτρων για ολοκληρωμένο εκσυγχρονισμό τουριστικών υποδομών ιδ. επανάχρηση αξιόλογων κτιρίων ή συνόλων ιε. παροχή κινήτρων για μερική ή ολική απόσυρση μη αξιόλογων και απαξιωμένων κτιρίων χρήσης τουρισμού συνδυαζόμενη με τη διερεύνηση της σκοπιμότητας χορήγησης νέων αδειών ιστ. παροχή κινήτρων για κατεδάφιση κτιρίων χρήσης τουρισμού που προσβάλλουν το τοπίο 36

39 ιζ. προσανατολισμός των ιδιωτικών επενδύσεων προς τη συμπλήρωση ελλείψεων σε τύπους και τάξεις καταλυμάτων και σε υποδομές που εμπλουτίζουν, αναβαθμίζουν και διαφοροποιούν το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν ιη. προώθηση μέτρων για τη βελτίωση της κυκλοφορίας και την ασφάλεια των πεζών ιθ. ανάπτυξη τοπικών προγραμμάτων με στόχο τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών με παράλληλη παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής τους (Β) Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Β1) Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης μαζικού τουρισμού Ισχύουν οι κατευθύνσεις για τις περιοχές (Α) πλην των περιπτώσεων στ, ιβ και ιστ καθώς και οι ακόλουθες : λήψη μέτρων για την έγκαιρη πρόληψη φαινομένων υποβάθμισης της ποιότητας των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων και συνδυασμένη προβολή τους βελτίωση της προσβασιμότητας των δυσπρόσιτων τουριστικών πόρων ενθάρρυνση χωροθετήσεων που αξιοποιούν τους εναλλακτικούς πόρους (εκτός ήλιου θάλασσας) κάθε προορισμού κατασκευή νέων καταλυμάτων 3, 4 και 5 αστέρων σε κατάλληλες θέσεις κατά προτεραιότητα εντός σχεδίων πόλεων, ορίων οικισμών και ζωνών χρήσεων γης που επιτρέπουν τη χωροθέτηση τουριστικών δραστηριοτήτων (Β2) Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης ήπιου και εναλλακτικού τουρισμού διατήρηση, προστασία και ανάδειξη των φυσικών, ιστορικών, αρχιτεκτονικών, κ.α., σημείων του χώρου με «μοναδικά» χαρακτηριστικά καθώς και του χαρακτήρα, της κλίμακας και των χαρακτηριστικών των οικισμών λήψη μέτρων για την έγκαιρη πρόληψη φαινομένων υποβάθμισης της ποιότητας των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων και συνδυασμένη προβολή τους συγκρότηση τοπικών πολυθεματικών δικτύων και βελτίωση της προσβασιμότητας μεταξύ των πόλων και των πόρων που τα συγκροτούν με περιβαλλοντικά ήπιες παρεμβάσεις στις οδικές συνδέσεις κατασκευή νέων, συμπλήρωση και αναβάθμιση υφιστάμενων τεχνικών, κοινωνικών (περίθαλψης και αθλητισμού), περιβαλλοντικών και πολιτιστικών υποδομών (μουσεία, τεχνολογικά θεματικά πάρκα, κ.λπ.) περιορισμός της δόμησης νέων υποδομών φιλοξενίας, εστίασης και λοιπών σχετικών με τον τουρισμό υποδομών, στον Ηπειρωτικό χώρο, εντός οικισμών καθώς και σε μια ζώνη πλάτους 500 μέτρων από τα όριά τους στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται σχετικός κορεσμός (ποσοστό αδόμητων γηπέδων <40%) προσαρμογή της τυπολογίας των καταλυμάτων (μορφολογικοί περιορισμοί, δυναμικότητα, τάξεις) και άλλων σχετικών με τον τουρισμό υποδομών σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής και των ειδικών μορφών που υποστηρίζουν προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος συμπεριλαμβανομένης της προστασίας της βιοποικιλότητας και του τοπίου επανάχρηση αξιόλογων κτιρίων ή συνόλων 37

40 αξιοποίηση των εκάστοτε τοπικών πόρων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού τουρισμού, κ.α.) στήριξη δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην αναβάθμιση της εικόνας και γενικότερα στην ανάδειξη και προβολή των χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας του αγροτικού χώρου δημιουργία δικτύων μονοπατιών (εθνικών, ευρωπαϊκών) και διαδρομών («δρόμοι» καπνού, αμπέλου, ελιάς κ.α.) περιβαλλοντικής ευαισθησίας και εκπαίδευσης δημιουργία υποδομών στήριξης, προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης απασχολουμένων σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού (Eco Management and Audit Scheme EMAS) προώθηση προγραμμάτων στήριξης αγροτικών ή και παραδοσιακών μεταποιητικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον (στήριξη ολοκληρωμένης ή βιολογικής γεωργίας, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, παραδοσιακών τεχνικών, κ.ά) ενίσχυση του προσανατολισμού των συνεχιζόμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τον αγροτικό χώρο (Leader+, ΟΠΑΑΧ) προς μια ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη, πέραν της αποκλειστικής χρηματοδότησης καταλυμάτων προώθηση τοπικών συμφώνων ποιότητας (Β.3) Αναπτυγμένοι πυρήνες μαζικού τουρισμού εντός ευρύτερων αναπτυσσόμενων περιοχών με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικού τουρισμού Εφαρμόζονται οι κατευθύνσεις των υπό στοιχείο Β2 περιοχών, με εξαίρεση τους αναπτυγμένους πυρήνες τους, που ακολουθούν τις κατευθύνσεις των υπό στοιχείο Α περιοχών. (Γ) Περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος με μειονεκτικά χαρακτηριστικά και κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό διαφύλαξη φυσικών, ιστορικών, αρχιτεκτονικών, κ.α., σημείων του χώρου με «μοναδικά» χαρακτηριστικά δημιουργία θεματικών διαδρομών με ανάδειξη στοιχείων των κυρίαρχων χρήσεων («δρόμοι» ελιάς, αμπέλου, καπνού, κ.α.) αποκατάσταση και αξιοποίηση παλαιών κελυφών δημιουργία μουσείων, κέντρων ερμηνείας του χώρου ή άλλων εγκαταστάσεων απαραίτητων για την ανάδειξη της κυρίαρχης χρήσης δραστηριότητας, εντός οικισμών κατασκευή νέων, συμπλήρωση και αναβάθμιση υφιστάμενων τεχνικών, κοινωνικών (περίθαλψης και αθλητισμού) και περιβαλλοντικών υποδομών αξιοποίηση των εκάστοτε τοπικών πόρων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για με την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού τουρισμού, γεωτουρισμό, κ.α.) 38

41 ανάδειξη και προστασία φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και τοπίου (προστασία φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργία μουσείων, κ.α.) προώθηση προγραμμάτων στήριξης αγροτικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον (στήριξη ολοκληρωμένης ή βιολογικής γεωργίας, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, παραδοσιακών τεχνικών) ενίσχυση του προσανατολισμού των συνεχιζόμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τον αγροτικό χώρο (Leader+, ΟΠΑΑΧ) προς μια ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη, πέραν της αποκλειστικής χρηματοδότησης καταλυμάτων σε κάθε περίπτωση οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού δεν πρέπει να θίγουν τις κυρίαρχες χρήσεις αλλά να λειτουργούν συμπληρωματικά με αυτές δημιουργία υποδομών στήριξης, προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης (Eco Management and Audit Scheme EMAS) (Δ) Μητροπολιτικές περιοχές Ισχύουν οι κατευθύνσεις για τις υπό στοιχείο (Α) περιοχές του παρόντος άρθρου πλην των περιπτώσεων δ, η, θ, ιε και ιστ καθώς και οι ακόλουθες : επιτάχυνση των ρυθμών ανάπλασης του ιστορικού κέντρου και του θαλασσίου μετώπου της Αθήνας και Θεσ/νίκης προστασία, ανάδειξη και συνδυασμένη προβολή των πόρων του ευρύτερου περιαστικού τους χώρου (ορεινοί όγκοι, κ.α.) παροχή κινήτρων για απόσυρση παλαιών κτιρίων, που προσβάλουν υπέρμετρα την αισθητική της πόλης αναβάθμιση του ρόλου των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς ενίσχυση της πολιτιστικής δραστηριότητας με διοργάνωση εκδηλώσεων διεθνούς ενδιαφέροντος συνέχιση και εντατικοποίηση της προσπάθειας ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων Αθήνας και Θεσ/νίκης δημιουργία ζωνών εναλλακτικών δραστηριοτήτων και υπαιθρίων πάρκων αναψυχής και αθλητισμού, στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη δρομολόγηση αναπλάσεων σε περιοχές με βιομηχανικό ενδιαφέρον, που έχουν χωρική συνέχεια με άλλες περιοχές αστικού τουρισμού ενίσχυση δράσεων βελτίωσης της περιβαλλοντικής απόδοσης αστικών υποδομών αντιρύπανσης για την περιβαλλοντική αποκατάσταση του Θερμαϊκού Κόλπου (Ε) Νησιά και παράκτιες περιοχές 1. Για την ορθολογική ανάπτυξη του τουρισμού στα νησιά διακρίνονται τρεις κατηγορίες / ομάδες νησιών, για τις οποίες δίδονται αντίστοιχες κατευθύνσεις. Ομάδα Ι : 76 νησιά με σχετικά μικρή γεωγραφική έκταση, τα οποία αντιμετωπίζουν κατά κανόνα σοβαρά προβλήματα ανάπτυξης, πολλά εκ των οποίων χαρακτηρίζονται από συνεχή μείωση πληθυσμού, σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές, ελάχιστο βαθμό αξιοποίησης των πόρων τους ή περιορισμένους (ποσοτικά και ποιοτικά) πόρους και αισθητή γεωγραφική απομόνωση. 39

42 Στην ομάδα αυτή εντάσσονται όλα τα κατοικημένα νησιά που δεν περιλαμβάνονται στην ομάδα ΙΙ. Ομάδα ΙΙ : 47 νησιά με σημαντική τουριστική δραστηριότητα ή νησιά που αναπτύσσονται τουριστικά, με ή χωρίς άλλη ιδιαίτερα δυναμική δραστηριότητα και εκμεταλλεύσιμους πόρους. Στα νησιά αυτά έμφαση πρέπει να δοθεί σε δράσεις που σκοπό έχουν : α) την αντιμετώπιση συγκρούσεων μεταξύ των δραστηριοτήτων β) τον έλεγχο των περιβαλλοντικών πιέσεων και του είδους της ανάπτυξης και γ) την αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησής τους από τον τουρισμό Τα νησιά που περιλαμβάνονται στην κατηγορία αυτή είναι τα παρακάτω : Αίγινα, Αλόνησος, Αμοργός, Άνδρος, Αντίπαρος, Αστυπάλαια, Ζάκυνθος, Θάσος, Θήρα, Ιθάκη, Ικαρία, Ίος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάσος, Κέα, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κρήτη, Κύθηρα, Κύθνος, Κως, Λέρος, Λευκάδα, Λέσβος, Λήμνος, Μήλος, Μύκονος, Νάξος, Πάρος, Πάτμος, Πόρος, Ρόδος, Σαμοθράκη, Σάμος, Σέριφος, Σίφνος, Σκιάθος, Σκόπελος, Σκύρος, Σπέτσες, Σύμη, Σύρος, Τήνος, Ύδρα, Φολέγανδρος, Χίος. Στην ομάδα αυτή πέραν των κατευθύνσεων που δίδονται ανά κατηγορία περιοχής και για τη χωρική οργάνωση των ειδικών μορφών τουρισμού ο σχεδιασμός των χρήσεων γης (Γ.Π.Σ. / Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π., Ε.Χ.Μ.) πρέπει να διερευνά : α) τη σκοπιμότητα καθορισμού ζωνών τουριστικής ανάπτυξης στις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές και να τις ορίζει κατά περίπτωση και β) τον προσδιορισμό ζωνών προστασίας της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, των φυσικών πόρων και του τοπίου, στις οποίες θα περιορίζεται ή/και θα απαγορεύεται η δυνατότητα δόμησης. Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα των περιοχών, με την ιδιαίτερη επισήμανση ότι η ανεπάρκεια και υπέρβαση της αντοχής των πόρων θα πρέπει να αποτελεί απαγορευτικό κριτήριο για τη χωροθέτηση ζωνών ή τουριστικών μονάδων. Ανώτατο όριο δυναμικότητας νέων τουριστικών εγκαταστάσεων εντός ορίων οικισμών και σχεδίων πόλεως 100 κλίνες. Ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει στις νήσους Κρήτη, Κέρκυρα και Ρόδο και στα οικιστικά κέντρα των νησιών της ομάδας αυτής με πληθυσμό κατά την τελευταία απογραφή μεγαλύτερο των κατοίκων, εφόσον από τον σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο δεν τίθενται αυστηρότερα όρια. Σε κάθε περίπτωση οι εγκαταστάσεις αυτές πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στα μορφολογικά πρότυπα και την κλίμακα των οικισμών. Ομάδα ΙΙΙ : Βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά (ΣΤ) Ορεινές περιοχές Η βασική κατεύθυνση τουριστικής αξιοποίησης του ορεινού χώρου συνίσταται στη μέριμνα για την προστασία αναβάθμιση και ανάδειξη επιλεγμένων πόρων του, που ενδιαφέρουν τον τουρισμό, τη βελτίωση της προσβασιμότητας, τη συγκρότηση τοπικών πολυθεματικών δικτύων, την αξιοποίηση του οικιστικού πλεονάσματος των φθινόντων και εγκαταλελειμμένων οικισμών και την προβολή των προορισμών. (Ζ) Πεδινές και ημιορεινές περιοχές 40

43 Αποτελούν περιοχές προτεραιότητας τουρισμού στο μέτρο που εμπίπτουν στις υπό τα στοιχεία Α, Β και Γ περιοχές. (H) Περιοχές του Δικτύου Φύση (NATURA) 2000 και λοιπές περιοχές περιβαλλοντικής ευαισθησίας αξιοποίηση των εκάστοτε τοπικών πόρων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού τουρισμού, κ.α.) ανάδειξη και προστασία περιβάλλοντος και τοπίου (προστασία φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργία μουσείων, κ.α.) δημιουργία δικτύων μονοπατιών (εθνικών, ευρωπαϊκών) και διαδρομών («δρόμοι» καπνού, αμπέλου, ελιάς, κ.α.) περιβαλλοντικής ευαισθησίας και εκπαίδευσης προώθηση προγραμμάτων στήριξης αγροτικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον (στήριξη ολοκληρωμένης ή βιολογικής γεωργίας, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, παραδοσιακών τεχνικών, κ.ά) δημιουργία υποδομών στήριξης, προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης (Eco Management and Audit Scheme EMAS) οργανωτική και λειτουργική υποστήριξη των Φορέων Διαχείρισης θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ των Φορέων Διαχείρισης, επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού που αναπτύσσονται στις περιοχές αυτές, με σκοπό να χρησιμοποιείται για την προστασία, διαχείριση και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου (Θ) Παραδοσιακοί οικισμοί δημιουργία μηχανισμού ελέγχου των χρήσεων γης και της έντασης της τουριστικής δραστηριότητας βάσει των εξής κριτηρίων : επιφάνεια δομημένου χώρου, συνολικός αριθμός τουριστικών επιχειρήσεων με έδρα ή πραγματική λειτουργία στον οικισμό, αριθμός υφιστάμενων κλινών. Στόχος είναι η διαφύλαξη της αξίας του πόρου και η προστασία του παραδοσιακού χαρακτήρα διαμόρφωση αυστηρότερων κανόνων για τη μορφολογία των νέων κτισμάτων, ενίσχυση δράσεων αποκατάστασης κελυφών και ειδικότερα για τους εγκαταλελειμμένους και φθίνοντες οικισμούς, προώθηση πρωτοβουλιών στην κατεύθυνση αναζωογόνησης τους έλεγχος της δυνατότητας επέκτασης ή μη των οικισμών κατά τρόπο ώστε να διαφυλάσσεται η αξία του πόρου και να προστατεύεται ο παραδοσιακός τους χαρακτήρας άμεσος έλεγχος της δόμησης εκτός σχεδίου πόλης και ορίων οικισμών αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων ορεινών οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις (αύξηση μέχρι και 40% της υφισταμένης δομημένης επιφάνειας), με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές 41

44 η ανάπτυξη δράσεων τοπικών συμφώνων ποιότητας (πέρα από τους κατά περίπτωση ισχύοντες κτιριολογικούς κανονισμούς), που αφορούν στη διατήρηση και ανάδειξη αξιόλογων μορφολογικών στοιχείων και την ιδιαίτερη τοπική αρχιτεκτονική παραδοσιακών οικισμών (Ι) Αρχαιολογικοί χώροι & Μνημεία Εξασφάλιση της προσβασιμότητας, της επισκεψιμότητας και της οργάνωσής τους, εξωραϊσμός του περιβάλλοντος χώρου, έλεγχος χρήσεων και της εγκατάστασης δικτύων υποδομής, ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη ανάδειξή τους. Γ Ειδικές μορφές τουρισμού (Α) Συνεδριακός τουρισμός Προωθείται η ανάπτυξη συνεδριακού εκθεσιακού τουρισμού στις ευρύτερες περιοχές των αστικών κέντρων της υπό στοιχείο B του παρόντος άρθρου ειδικής μορφής τουρισμού και στις αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές της χώρας (περιοχές υπό στοιχείο Α) με επαρκή συγκοινωνιακή σύνδεση (κυρίως αεροπορική) και ευκαιρίες για απόλαυση εκδηλώσεων σύγχρονου πολιτισμού (μουσεία, φεστιβάλ, εκθέσεις, κ.α.), γαστρονομία, επίσκεψη αξιοθέατων, κ.λ.π. Για την ενίσχυση του συνεδριακού εκθεσιακού τουρισμού απαιτούνται : μέτρα για τη βελτίωση της ελκυστικότητάς των πόλεων / τουριστικών περιοχών, τον εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία νέων, είτε αμιγών είτε συνδυασμένων με καταλύματα υψηλών προδιαγραφών με συνεδριακά κέντρα δράσεις ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στις υποδομές του συνεδριακού εκθεσιακού τουρισμού πρόσθετα κίνητρα για αποκατάσταση και επανάχρηση αξιόλογων παλαιών κελυφών προώθηση δράσεων σύνδεσης του συνεδριακού με τον εκθεσιακό τουρισμό (Β) Αστικός Τουρισμός Προωθείται κατά προτεραιότητα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τις μεγάλες πόλεις (Πάτρα, Λάρισα, Ηράκλειο) και σε τουριστικές περιοχές με αξιόλογα αστικά κέντρα (όπως ο Βόλος, το Ναύπλιο, η Χώρα της Κέρκυρας, η Χώρα της Ρόδου, η Πόλη των Χανίων, τα Ιωάννινα, η Καστοριά, η Καβάλα, η Ξάνθη, η Ερμούπολη, η Μυτιλήνη, η Κω, η Καλαμάτα, η Κομοτηνή, η πόλη του Ρεθύμνου, η Χαλκίδα, η Κοζάνη, τα Τρίκαλα, η Λαμία, η Δράμα, η χώρα της Καλύμνου). Σε όλα τα ανωτέρω αστικά κέντρα προτείνεται η κατά προτεραιότητα προώθηση δράσεων, που αφορούν στην ανάδειξη και αναβάθμιση των ιστορικών κέντρων, μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και λοιπών αξιόλογων στοιχείων του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντός τους. Περαιτέρω για την ανάπτυξή του απαιτείται η προώθηση δράσεων : 42

45 δικτύωσης βάσει θεματικών ενοτήτων π.χ. κοινή ιστορία, αρχιτεκτονική, τοπική παραγωγή, κ.α. εμπλουτισμού παρεχόμενων υπηρεσιών και δραστηριοτήτων, όπως μουσεία, εκθετήρια, σύγχρονες εγκαταστάσεις πληροφόρησης, φεστιβάλ και άλλες θεματικές εκδηλώσεις εκσυγχρονισμού και βελτίωσης της ποιότητας του ξενοδοχειακού δυναμικού των παραπάνω αστικών περιοχών ενημέρωσης των επισκεπτών για τη θέση και το περιεχόμενο των τουριστικών πόρων και εξασφάλισης εύκολης πρόσβασης σε αυτούς αναβάθμισης του ρόλου των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς βελτίωσης της κυκλοφορίας και της ασφάλειας των πεζών. (Γ) Θαλάσσιος Τουρισμός Ο θαλάσσιος τουρισμός προσδιορίζεται από τη δυνατότητα χρήσης ιδιόκτητων και εκμισθωμένων σκαφών αναψυχής διαφορετικών μεγεθών και εμβέλειας ταξιδίων, με ή άνευ πληρώματος και με ποικίλους τρόπους κίνησης. Για την ανάπτυξή του επιβάλλεται : η δημιουργία ενός αριθμού κέντρων υποστήριξης έντεκα (11) ενοτήτων θαλάσσιου τουρισμού, τα οποία θα διαθέτουν σύγχρονες υποδομές ελλιμενισμού, ανεφοδιασμού και επισκευών και υπηρεσίες διοικητικής υποστήριξης για πρακτορεύσεις, ενοικιάσεις, αγοραπωλησίες, κ.λπ. Τα κέντρα αυτά θα εξυπηρετούν το μεγαλύτερο δυνατό συνδυασμό θαλάσσιων δραστηριοτήτων τουτουρισμού. Βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη αυτών των κέντρων αποτελεί η ύπαρξη σύγχρονης υποδομής φιλοξενίας, εστίασης και ψυχαγωγίας και η γειτνίαση με αεροδρόμιο. Οι δέκα ενότητες και τα κέντρα που τις υποστηρίζουν ορίζονται ως εξής: o Λαύριο και η ζώνη με τους υφιστάμενους τουριστικούς λιμένες από τον Πειραιά μέχρι τη Βουλιαγμένη, με ακτίνα επιρροής τις Βόρειες και Δυτικές Κυκλάδες, το Νότιο Ευβοϊκό και τον Αργοσαρωνικό αντιστοίχως o Θεσσαλονίκη με ακτίνα επιρροής τις ακτές του ομώνυμου Νομού, των Νομών Λάρισας, Πιερίας και Χαλκιδικής o Καβάλα σε συνδυασμό με την Αλεξανδρούπολη με ακτίνα επιρροής τις παράκτιες περιοχές και τα νησιά της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τη Λήμνο και τον Αη Στράτη o Λέσβο με ακτίνα επιρροής τα νησιά της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και τα απέναντι παράλια της Τουρκίας o Νάξος και Σύρος με ακτίνα επιρροής τις Κεντρικές, Νότιες και Ανατολικές Κυκλάδες o Ρόδος και Κως, με ακτίνα επιρροής τα Δωδεκάνησα και τα νησιά Σάμο Ικαρία o Σκιάθος σε συνδυασμό με το Βόλο με ακτίνα επιρροής τις Βόρειες Σποράδες, Μαγνησία, τις ακτές της Λάρισας, Βόρεια Εύβοια και Σκύρο 43

46 o Κέρκυρα και Λευκάδα, με ακτίνα επιρροής τις ακτές της Δυτικής Ελλάδας συμπεριλαμβανομένου και του Αμβρακικού κόλπου, της Β.Δ. Πελοποννήσου και των νησιών του Ιονίου o Πάτρα με ακτίνα επιρροής τις ακτές του Κορινθιακού και Πατραϊκού Κόλπου, της Δυτικής Ελλάδας και νήσων του Ιονίου o Καλαμάτα με ακτίνα επιρροής τις ακτές της Νοτιο Δυτικής και Νοτιο Ανατολικής Πελοποννήσου o Ηράκλειο σε συνδυασμό με τα Χανιά με ακτίνα επιρροής κυρίως τις βόρειες ακτές της Κρήτης o Η πύκνωση του δικτύου των τουριστικών λιμένων κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η λειτουργική συνοχή του δικτύου κάθε επιμέρους ενότητας θαλάσσιου τουρισμού o Η βελτίωση των υποδομών των σημείων ελλιμενισμού (μαρίνες, αγκυροβόλια) και η εποχική αύξηση της χωρητικότητάς τους (ειδικά στο Ιόνιο, τις Κυκλάδες και τις Σποράδες) η ανάπτυξη «πράσινων υποδομών» (ενέργεια, διαχείριση απορριμμάτων κ.λπ.) η ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων ηλεκτρονικής ενημέρωσης για διαθεσιμότητα θέσης, κόστος κ.λ.π. (Δ) Πολιτισμικός Τουρισμός Για την ανάπτυξη του πολιτισμικού τουρισμού απαιτείται : η ιεραρχημένη αναβάθμιση και διασύνδεση του μουσειακού, μνημειακού, αρχαιολογικού και λαογραφικού κεφαλαίου της χώρας η διατήρηση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και ειδικότερα των ιστορικών κέντρων των πόλεων αλλά και μεμονωμένων κτιρίων τα οποία θα πρέπει με κατάλληλα μέτρα να αναζωογονηθούν (ανακαινίσεις κτηρίων, πεζοδρομήσεις και διαμορφώσεις χώρων) η εξασφάλιση της προσβασιμότητας, της επισκεψιμότητας και οργάνωσης των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων και υποστήριξη τους με κατάλληλα έργα υποδομών. Ένταξή τους σε τουριστικά δίκτυα η δημιουργία μουσείων και θεματικών πάρκων συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογικών για την ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων και ιδιαιτεροτήτων κάθε περιοχής η ενίσχυση δράσεων τύπου RI SE (μεταξύ άλλων προωθείται η σύνδεση καινοτομίας πολιτισμού) για τη δημιουργία πολυχώρων ψηφιακής αναπαράστασης ιστορικών, μυθολογικών και άλλων πολιτιστικών σεναρίων η ενίσχυση, προβολή και καθιέρωση φεστιβάλ, πολιτισμικών θεσμών και άλλων σχετικών εκδηλώσεων η ανάπτυξη του γαστριμαργικού τουρισμού και η ένταξή του στο τουριστικό προϊόν (ανάπτυξη βιολογικών προϊόντων, συστημάτων διασφάλισης της ποιότητάς τους και πιστοποίησης της αξίας και της μοναδικότητάς τους) 44

47 (Δ.1) Θρησκευτικός Τουρισμός (Ε) Αθλητικός Τουρισμός (Ε.1) Άλλες μορφές αθλητικού τουρισμού (Ε.1.1) Γκολφ Είναι μια μορφή τουρισμού που η ζήτησή της αυξάνει διεθνώς και επιπλέον δεν έχει εποχικό χαρακτήρα. Για την ανάπτυξή του δίδονται οι παρακάτω κατευθύνσεις : δημιουργία εγκαταστάσεων γκολφ στις ευρύτερες περιοχές των μεγάλων αστικών κέντρων που αποτελούν τουριστικούς προορισμούς (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλος, Ιωάννινα, στις νήσους Κρήτη, Κέρκυρα, Ρόδο και Ζάκυνθο, στους Νομούς Ηλείας, Μεσσηνίας και Χαλκιδικής καθώς και ως τμήμα σύνθετων ολοκληρωμένων τουριστικών επενδύσεων με την προϋπόθεση εξασφάλισης των απαιτούμενων υδατικών πόρων της εγκατάστασης ύστερα από την ικανοποίηση υδρευτικών, αρδευτικών και οικολογικών αναγκών της περιοχής που επηρεάζεται ή τη χρήση ανακυκλωμένου νερού από αξιοποίηση των λυμάτων μετά από τριτοβάθμια επεξεργασία ή από αφαλάτωση. Στην κατεύθυνση αυτή είναι επιθυμητή η χρήση ειδών της τοπικής αυτοφυούς χλωρίδας με μικρές απαιτήσεις σε υδατικούς πόρους σε συνδυασμό με κατάλληλες τεχνικές άρδευσης και ο περιορισμός της δημιουργίας τεχνητών λιμνών αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων γηπέδων golf. Σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται η λήψη μέτρων ορθής περιβαλλοντικής διαχείρισης καθώς και η διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος και ιδιαίτερα των υδάτινων πόρων, από κινδύνους εξάντλησης και ρύπανσης. Θετική για τη χωροθέτηση γηπέδων γκολφ θεωρείται η ύπαρξη άλλων ή η συνδυασμένη ανάπτυξη στην ίδια περιοχή δύο ή περισσοτέρων γηπέδων γκολφ. (Ε.1.2) Χιονοδρομικός τουρισμός (Ε.1.3) Καταδυτικός Τουρισμός (Ε.1.4) Αθλητικές δραστηριότητες του ορεινού χώρου (ΣΤ) Ιαματικός και θεραπευτικός τουρισμός (Ζ) Τουρισμός φύσης (οικοτουρισμός αγροτοτουρισμός) (Η) Γεωτουρισμός Γ Ειδικές και τεχνικές υποδομές (Α) Μεταφορικές υποδομές Για την ανάπτυξη του συνόλου των μεταφορικών υποδομών και υπηρεσιών ακολουθούνται οι προτεραιότητες του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις μεταφορές. Επιπρόσθετα δίδονται οι ακόλουθες κατευθύνσεις : 45

48 αναβάθμιση υποδομών και υπηρεσιών όλων των σταθμών διακίνησης επιβατών (λιμάνια, αεροδρόμια, σιδηροδρομικοί σταθμοί) αξιοποίηση του συνόλου των περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, με τη συμμετοχή τους στα ευρύτερα δίκτυα υποδοχέων πτήσεων low cost καθώς και ενεργοποίηση όσο το δυνατό περισσότερων ανενεργών αεροδρομίων και η λειτουργία ορισμένων από αυτά ως έδρες εταιρειών χαμηλού κόστους δημιουργία τοπικών δικτύων σύνδεσης τουριστικών προορισμών μέσω της χρήσης υδροπλάνων, με στόχο την ικανοποίηση αναμενόμενης μεγάλης τουριστικής ζήτησης σε παράκτιες, παραλίμνιες περιοχές και νησιά, που υπο-εξυπηρετούνται σήμερα πλήρης κάλυψη των τουριστικών πόρων με ειδικές σημάνσεις ανάπτυξη ολοκληρωμένων σιδηροδρομικών τουριστικών διαδρομών σε περιοχές με ιδιαίτερη αισθητική αξία, στις οποίες έχουν ήδη εγκαταλειφθεί ή προβλέπεται να εγκαταλειφθούν τμήματα σιδηροδρομικών γραμμών (λειτουργία τουριστικών τραίνων, αναστήλωση, ανάδειξη και επαναλειτουργία παλαιών σταθμών, γεφυρών, κ.λπ., δημιουργία πεζοπορικών διαδρομών, κ.α.) προώθηση της ένταξης του σιδηροδρόμου στη διακίνηση τουριστών επισκεπτών (Β) Σταθμοί εισόδου Απαιτείται η συμπλήρωση και η αναβάθμιση των υποδομών και υπηρεσιών των σταθμών εισόδου της χώρας. (Γ) Ύδρευση Είναι αναγκαία η εξασφάλιση ποσοτικής και ποιοτικής επάρκειας των υδατικών πόρων που προορίζονται για την ύδρευση των περιοχών με προτεραιότητα τουρισμού. Προς την κατεύθυνση αυτή, απαιτείται, κατά προτεραιότητα, η αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδατικών πόρων (ολοκληρωμένη), η διαφύλαξη των οικοσυστημάτων, η προστασία της φυτοκάλυψης και η εκτέλεση έργων υδρονομίας για τον εμπλουτισμό των υδροφοριών, η αξιοποίηση πηγών, η δημιουργία ταμιευτήρων νερού, ο έλεγχος της ρύπανσης, η βελτίωση των δικτύων διανομής και η περιστολή της σπατάλης. Ειδικότερα για τις περιοχές που είναι από τη φύση τους ελλειμματικές σε υδατικούς πόρους προωθούνται δράσεις εξασφάλισης κατάλληλης ποιότητας νερού μέσω ανακύκλωσης ή αφαλάτωσης. (Δ) Διαχείριση υγρών και στερεών αποβλήτων Απαιτείται : να επιταχυνθεί και ενισχυθεί η προσπάθεια για ορθολογικό σχεδιασμό και οργάνωση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων να ληφθούν μέτρα για τον καθαρισμό και αποκατάσταση των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων στις περιοχές με προτεραιότητα τουρισμού με σκοπό τη διατήρηση της αξίας και ποιότητας των τουριστικών πόρων, να αποφεύγεται η δημιουργία χώρων υγειονομικής ταφής ή άλλος τρόπος διάθεσης / διαχείρισης απορριμμάτων στις περιοχές του Δικτύου Φύση (NATURA) 2000 και στην 46

49 άμεση περίμετρό τους καθώς και στις περιοχές που προτείνονται για προστασία, ως τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους η κατασκευή συγχρόνου, φιλικού προς το περιβάλλον αποχετευτικού συστήματος με επεξεργασία λυμάτων (βιολογικό καθαρισμό) σε όλες τις περιοχές με προτεραιότητα τουρισμού οι τουριστικές επιχειρήσεις θα πρέπει να συμβάλλουν ενεργά σε δράσεις μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων τους και στη φιλικότερη προς το περιβάλλον διαχείρισή τους (Ε) Ενέργεια Σε όλες τις περιοχές με προτεραιότητα τουρισμού απαιτείται : να εξασφαλισθεί η ενεργειακή επάρκεια να θεσπισθούν κανονισμοί και να δοθούν κίνητρα για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας υφιστάμενων και νέων κτιρίων φιλοξενίας, εστίασης και αναψυχής να προωθηθεί η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την εξυπηρέτηση για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των μονάδων και των υποστηρικτικών τους υποδομών (π.χ. μονάδες αφαλάτωσης) (ΣΤ) Τηλεπικοινωνίες Σε όλες τις περιοχές με προτεραιότητα τουρισμού απαιτείται : να καλυφθούν οι ελλείψεις των τηλεπικοινωνιακών υποδομών η λήψη μέτρων για την εξασφάλιση της πρόσβασης με υψηλές ταχύτητες στο διαδίκτυο και με χαμηλό κόστος με σκοπό τη διατήρηση της ποιότητας και της αξίας των τουριστικών πόρων στις περιοχές του Δικτύου Φύση (NATURA) 2000 και τα τοπία ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους κατά την εγκατάσταση κεραιών πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων τους στο περιβάλλον και το τοπίο προτείνεται η ανάπτυξη κέντρων τηλεργασίας που να διαθέτουν τις πλέον σύγχρονες μεθόδους τηλεπικοινωνίας (Ζ) Υγεία Στις περιοχές με προτεραιότητα τουρισμού απαιτείται : η πύκνωση και αναβάθμιση των υποδομών υγείας, καθώς και ο συσχετισμός τους με τις κυρίαρχες τουριστικές δραστηριότητες ειδικά στις δυσπρόσιτες ορεινές ή νησιωτικές περιοχές απαιτείται η άμεση, τουλάχιστον, προώθηση των εφαρμογών της τηλεϊατρικής Γ Κατευθύνσεις για κατηγορίες χώρου με ειδικό καθεστώς Α. Δάση και δασικές εκτάσεις Επιτρέπεται η εγκατάσταση ελαφρών, μη μόνιμων, υποδομών εξυπηρέτησης ειδικών μορφών τουρισμού φύσης, αποκλειστικά για τη φύλαξη εξοπλισμού και την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών μετά από έγκριση της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας. Κατ εξαίρεση είναι δυνατή η 47

50 δημιουργία ορειβατικών καταφυγίων του άρθρου 40 του ν. 3105/2003 και δασικών χωριών του άρθρου 21 παρ. 5 του ν. 998/1979. Β. Αγροτική γη Αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας: Επιβάλλεται η διατήρηση του υψηλού καθεστώτος προστασίας που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Κατ εξαίρεση είναι δυνατή η δημιουργία τουριστικών υποδομών που σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 9 του Ν. 3299/2004 όπως ισχύει, προσδιορίζονται ως έχουσες σημαντική επίπτωση στη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας και στην απασχόληση. Η έγκριση της χωροθέτησης των επενδύσεων αυτών γίνεται ύστερα από στάθμιση παραγόντων κόστους ωφέλειας σε κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθενται στο άρθρο 9 του παρόντος. Λοιπή γεωργική γη: Τα Γ.Π.Σ. / Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. και λοιπά σχέδια χρήσεων γης πρέπει να διερευνούν τη σκοπιμότητα για τον καθορισμό ζωνών τουριστικής ανάπτυξης με στόχο τον περιορισμό της διάχυσης τουριστικών εγκαταστάσεων στο χώρο. Γ Επίλυση συγκρούσεων με άλλες χρήσεις Α. Τουρισμός Βιομηχανία Σε περιοχές με αναπτυγμένη ή αναπτυσσόμενη τουριστική δραστηριότητα είναι κατά κανόνα επιθυμητή η συγκέντρωση βιομηχανικών εγκαταστάσεων μέσης και υψηλής όχλησης σε οργανωμένους υποδοχείς. Η τυχόν επιτρεπόμενη σημειακή χωροθέτηση της βιομηχανίας δεν πρέπει να θίγει το περιβάλλον και το τοπίο ως τουριστικούς πόρους. Η συνύπαρξη της παραδοσιακής βιοτεχνίας χειροτεχνίας καθώς και μονάδων τυποποίησης τοπικών προϊόντων ονομασίας προέλευσης με τον τουρισμό κρίνεται επιθυμητή. Β. Τουρισμός Εξόρυξη Η άσκηση εξορυκτικών δραστηριοτήτων, η πρωτογενής επεξεργασία των ορυκτών πρώτων υλών στους χώρους εξόρυξης και η εξασφάλιση των αναγκαίων θαλάσσιων διεξόδων για τη διακίνηση των προϊόντων εντός των περιοχών που χαρακτηρίζονται με το παρόν ως περιοχές προτεραιότητας τουρισμού δεν μπορεί λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της φύσης της δραστηριότητας να αποκλειστεί. Η επέκταση της δραστηριότητας στις περιοχές αυτές και σε τμήματα που εντοπίζονται νέα κοιτάσματα, είναι δυνατή ύστερα από συνεκτίμηση κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών (εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων εξόρυξης, επεξεργασίας, μεταφοράς, διαχείρισης αποβλήτων, περιορισμού / αντιμετώπισης των οχλήσεων και αποκατάστασης του τοπίου) παραμέτρων. Η «εκμετάλλευση» της δραστηριότητας ως ειδικού ενδιαφέροντος τουριστικού πόρου, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης των παλιών μεταλλείων είναι υπό προϋποθέσεις δυνατή και επιθυμητή. Γ. Τουρισμός Αιολικές Εγκαταστάσεις 48

51 Εντός των περιοχών με προτεραιότητα τουρισμού, απαιτείται η ελεγχόμενη συγκέντρωση ανεμογεννητριών χωρίς να αποκλείεται ο συνδυασμός τους με την ανάπτυξη τουριστικών εγκαταστάσεων με τους όρους που προβλέπει το Ειδικό Πλαίσιο για τις Α.Π.Ε. Δ. Τουρισμός Υδατοκαλλιέργειες Η χωροθέτηση νέων μονάδων υδατοκαλλιεργειών πρέπει να αποφεύγεται στις περιοχές που χαρακτηρίζονται ως ανεπτυγμένες τουριστικά ή παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη θαλάσσιου τουρισμού. Στις υπόλοιπες περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος η χωροθέτηση μονάδων επιτρέπεται σε διακριτά τμήματά τους που δεν παρουσιάζουν τουριστικό ενδιαφέρον είτε μεμονωμένα είτε σε οργανωμένους υποδοχείς. Η «εκμετάλλευση» της δραστηριότητας ως ειδικού ενδιαφέροντος τουριστικού πόρου είναι υπό προϋποθέσεις δυνατή και επιθυμητή. Απαραίτητος όρος για τη συνδυασμένη ανάπτυξή τους είναι η διατήρηση υψηλής ποιότητας περιβάλλοντος. Γ Σύνθετες και ολοκληρωμένες τουριστικές υποδομές μικτής χρήσης Ως «σύνθετη και ολοκληρωμένη τουριστική υποδομή μικτής χρήσης» νοείται η συνδυασμένη ανάπτυξη ξενοδοχείων διαφόρων λειτουργικών μορφών / τύπων υψηλών προδιαγραφών (4 ή 5 αστέρων), υπηρεσιών αναψυχής και άθλησης, εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής (συνεδριακά κέντρα, γκολφ, κέντρα θαλασσοθεραπείας, κ.ά.) ως διακεκριμένα τμήματα των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων και προαιρετικά κατοικιών προς πώληση στις οποίες θα προβλέπεται η δυνατότητα παροχής ξενοδοχειακών υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Α. Η ανάπτυξη σύνθετων και ολοκληρωμένων τουριστικών υποδομών μικτής χρήσης δεν επιτρέπεται στον ορεινό χώρο (υψόμετρο > 600 μ.), στα δάση και τις δασικές εκτάσεις, στη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας με εξαίρεση τα προβλεπόμενα στην παρ. Β του άρθρου 8, στις μητροπολιτικές περιοχές και στα νησιά με επιφάνεια μικρότερη των στρέμματα (Από 122 κατοικημένα νησιά πλήν Κρήτης επιτρέπεται στα 30). Β. Η ανάπτυξη σύνθετων και ολοκληρωμένων τουριστικών υποδομών μικτής χρήσης είναι δυνατή εφόσον : συμβάλλουν στον εμπλουτισμό και την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, ύστερα από συνεκτίμηση και της κατάστασης / δυνατοτήτων των πόρων που τίθενται προς εκμετάλλευση δηλαδή της φέρουσας ικανότητάς τους, συμπεριλαμβανομένης αφενός της ικανότητας των δικτύων και των υποδομών να υποστηρίξουν υψηλής ποιότητας τουριστικές υπηρεσίες και αφετέρου του σεβασμού στο περιβάλλον και στο τοπίο ενισχύουν σημαντικά την κοινωνική, οικονομική, και παραγωγική βάση της ευρύτερής των περιοχής εξασφαλίζουν ικανοποιητική ζήτηση για τη βιωσιμότητα των επιμέρους υποδομών της διαθέτουν ικανοποιητική πρόσβαση 49

52 εφαρμόζουν βέλτιστες τεχνικές λύσεις στους τομείς της πρόληψης και αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (οικολογικά σήματα και σφραγίδες περιβαλλοντικής ποιότητας) αναπτύσσονται σε γήπεδα μεγαλύτερα των 150 στρεμμάτων Ειδικότερα σε περιοχές όπου παρατηρείται έλλειμμα υδατικών πόρων η χωροθέτησή τους είναι δυνατή υπό την προϋπόθεση κάλυψης των αναγκών σε νερό με κατάλληλο κατά περίπτωση τρόπο (όπως δημιουργία ταμιευτήρων, χρήση ανακυκλωμένου νερού, αφαλάτωση). Γ. Σε κάθε περίπτωση κατά την αξιολόγηση των εν λόγω επενδυτικών σχεδίων εκτιμάται θετικά η τυχόν : παράλληλη προώθηση δράσεων ανάδειξης / προβολής στοιχείων της φυσικής ή και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής (κέντρα πληροφόρησης, λαογραφικά, κ.ά. μουσεία, αποκατάσταση και προβολή τόσο πολιτιστικών μνημείων όσο και νεώτερων χαρακτηριστικών κτισμάτων της υπαίθρου, όπως παλιοί νερόμυλοι ή ανεμόμυλοι, βρύσες) ή και αναβίωσης παραδοσιακών δραστηριοτήτων η ενσωμάτωση αξιόλογων στοιχείων της τοπικής αρχιτεκτονικής η υιοθέτηση σύγχρονων προτύπων περιβαλλοντικής διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας (βιοκλιματικός σχεδιασμός) και υδάτινων πόρων η εξασφάλιση ενεργειακής αυτάρκειας με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποκατάσταση και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών και γενικότερα παλαιών κελυφών, καθώς και αλλοιωμένων φυσικών / τουριστικών πόρων (π.χ. παλιά λατομεία) ενίσχυση των κοινωνικών υποδομών της ευρύτερης περιοχής Δ. Ειδικά για τις περιοχές του δικτύου Φύση (NATURA) 2000 : Αποκλείεται η χωροθέτηση των υποδομών του παρόντος νόμου εντός : περιοχών απολύτου προστασίας της φύσης και προστασίας της φύσης που καθορίζονται κατά τις διατάξεις των άρθρων 19 παρ. 1 και 2 και 21 του ν. 1650/1986 οικοτόπων προτεραιότητας Η έννοια, οι προϋποθέσεις, οι όροι δόμησης και οι προδιαγραφές για τα «σύνθετα τουριστικά καταλύματα» περιλαμβάνονται στα άρθρα 8 και 9 του κεφαλαίου Β του Νόμου 4002/2011 (Φ.Ε.Κ. 180/Α/ ) «προώθηση τουριστικών επενδύσεων, σύνθετα τουριστικά καταλύματα και άλλες διατάξεις τουριστικής νομοθεσίας». Γ Κατευθύνσεις σχεδιασμού Σε περιοχές όπου παρατηρείται έλλειμμα υδατικών πόρων η τουριστική ανάπτυξη ή η χωροθέτηση απαιτητικών σε νερό υποδομών, χρήσεων και λειτουργιών είναι δυνατή υπό την προϋπόθεση κάλυψης των αναγκών σε νερό με κατάλληλο κατά περίπτωση τρόπο (όπως δημιουργία ταμιευτήρων, χρήση ανακυκλωμένου νερού, αφαλάτωση). 50

53 Κατά την επιλογή και χωροθέτηση περιοχών από το πολεοδομικό σχεδιασμό που προορίζονται για τουριστική ανάπτυξη, λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη προστασίας του τοπίου και η φέρουσα ικανότητα των περιοχών με την ιδιαίτερη επισήμανση ότι η ανεπάρκεια και υπέρβαση της αντοχής των πόρων πρέπει να αποτελεί απαγορευτικό κριτήριο για τη χωροθέτηση ζωνών ή τουριστικών μονάδων. Στις ιδιαίτερα αναπτυγμένες περιοχές, να καθορίζονται ζώνες αναβάθμισης του οικιστικού (αστικού και εξωαστικού), μέσω πολεοδομικών παρεμβάσεων, αναπλάσεων κοινόχρηστων και ιδιωτικών χώρων, κ.λπ. Στις περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης μαζικού τουρισμού να καθορίζονται ζώνες για την οργάνωση του άτυπα διαμορφωμένου εξωαστικού χώρου. Να επιβληθούν πρότυπα και εξειδικευμένοι κανόνες για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη δόμηση και την εκτέλεση έργων με γνώμονα τη διαφύλαξη των χαρακτηριστικών και της κλίμακας και την ανάδειξη του φυσικού και δομημένου χώρου (τοπική αρχιτεκτονική, υλικά και μορφές δόμησης, περιορισμός των γεωμετρικών χαρακτηριστικών δρόμων και λοιπών έργων στο αναγκαίο, για την εξυπηρέτηση των περιοχών, μέτρο, κ.α.). Απαιτείται η προσαρμογή της τουριστικής νομοθεσίας κατά τρόπο, ώστε να μην απαιτούνται έργα υποδομής δυσανάλογης κλίμακας με τις απαιτήσεις ανάπτυξης μικρού μεγέθους καταλυμάτων εναλλακτικού τουρισμού σε περιοχές με βραχώδες και με έντονο ανάγλυφο τοπίο. Όλες οι τουριστικές κατασκευές πρέπει να προσαρμόζονται στην κλίμακα και τη φυσιογνωμία του τόπου, να χρησιμοποιούνται υλικά παραδοσιακά και φιλικά προς το περιβάλλον καθώς και τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον (βιοκλιματικός σχεδιασμός). Τα δίκτυα ενέργειας και τηλεπικοινωνιών να υπογειοποιηθούν εντός των παραδοσιακών οικισμών και αρχαιολογικών χώρων και να μη διέρχονται, κατά το δυνατόν, από τις περιοχές του Δικτύου Φύση (NATURA) 2000 και τα προτεινόμενα τοπία ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους. Επέκταση νομοθετικού πλαισίου για την ανάπτυξη και εφαρμογή τοπικών συμφώνων ποιότητας. Γ.2.4 Γενική θεώρηση Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Νότιου Αιγαίου Το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου αποτελεί σύνολο κειμένων και διαγραμμάτων με τα οποία : καταγράφεται και αξιολογείται η θέση της Περιφέρειας στο διεθνή και ευρωπαϊκό χώρο, ο ρόλος της σε εθνικό επίπεδο και σε σύγκριση με άλλες περιφέρειες, καθώς και οι λειτουργίες διαπεριφερειακού χαρακτήρα που έχει ή μπορεί να αναπτύξει καταγράφονται και αξιολογούνται οι παράγοντες εκείνοι που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και διάρθρωση του χώρου στο επίπεδο της Περιφέρειας αποτιμώνται οι χωρικές επιπτώσεις των ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών πολιτικών και προγραμμάτων στο επίπεδο της Περιφέρειας 51

54 προσδιορίζονται με προοπτική δεκαπέντε (15) ετών βασικές προτεραιότητες και οι στρατηγικές επιλογές για την ολοκληρωμένη και αειφόρο ανάπτυξη του χώρου στο επίπεδο της Περιφέρειας, οι οποίες θα προωθούν την ισότιμη ένταξή της στον ευρύτερο διεθνή, ευρωπαϊκό και εθνικό χώρο Το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου στοχεύει : στην εναρμόνιση με τα εγκεκριμένα ή υπό διαμόρφωση κείμενα του Γενικού και των Ειδικών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης και την εξειδίκευση και συμπλήρωση των βασικών προτεραιοτήτων και επιλογών τους, στο επίπεδο της Περιφέρειας την προώθηση της αειφόρου, ισόρροπης και διαρκούς ανάπτυξης της Περιφέρειας, σύμφωνα με τις φυσικές, οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητές της στην ενσωμάτωση των κατευθύνσεων του περιφερειακού προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, των προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και άλλων γενικών ή ειδικών αναπτυξιακών προγραμμάτων που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διάρθρωση και ανάπτυξη του χώρου της περιφέρειας στην εξασφάλιση της ικανότητάς τους να αποτελέσουν τη βάση αναφοράς για το συντονισμό και την εναρμόνιση των επί μέρους πολιτικών, προγραμμάτων και επενδυτικών σχεδίων του Κράτους, των δημοσίων οργανισμών και επιχειρήσεων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας, που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη συνοχή και ανάπτυξη του περιφερειακού χώρου στην εξασφάλιση κατευθύνσεων για τα μεγάλα αστικά συγκροτήματα για τα οποία απαιτούνται Ρυθμιστικά Σχέδια για την οικιστική τους οργάνωση και για την προστασία του περιβάλλοντος. στην εξασφάλιση της ικανότητάς τους να λειτουργούν ως κατευθυντήρια πλαίσια στα κατώτερα επίπεδα χωρικού σχεδιασμού (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΠΕΡΠΟ, και ΖΟΕ) εξασφαλίζοντας την συνεκτική διαχείριση του χώρου Στην εξειδίκευση και συμπλήρωση των βασικών προτεραιοτήτων ως επιλογών των χωρικών κατευθύνσεων αναφορικά με τις περιοχές στις οποίες θα ενεργοποιούνται τα εργαλεία και οι μηχανισμοί του Ν. 2742/1999, ειδικότερα δε οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων και τέλος οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων Στον καθορισμό προγράμματος δράσης στο οποίο εξειδικεύονται οι απαιτούμενες ενέργειες για την εφαρμογή των προτάσεων των ΠΠΧΣΑΑ, ρυθμίσεις, μέτρα και προγράμματα, το κόστος και οι πηγές χρηματοδότησης των προτεινόμενων παρεμβάσεων, καθώς και οι φορείς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων και δράσεων Η Ρόδος ανήκει στην Ομάδα ΙΙΙ : νησιά με σημαντική τουριστική δραστηριότητα σε Περιφερειακό, Εθνικό και Κοινοτικό επίπεδο με αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις, 52

55 πληθυσμιακή αύξηση και συγκέντρωση, με άμεση ανάγκη ελέγχου του είδους της ανάπτυξής τους. Γ.3 Περιβαλλοντικοί στόχοι Γ.3.1 Ευρωπαϊκοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει τεθεί, ως κεντρικός στρατηγικός στόχος, για τον αιώνα που διανύουμε, η αειφόρος ανάπτυξη, η οποία στηρίζεται σε πολιτικές και δραστηριότητες της Ένωσης στους πυλώνες της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Το 2001 στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας η Ε.Ε. υιοθέτησε την πρώτη Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Στους κυριότερους στόχους της στρατηγικής αυτής συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων και ο περιορισμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, η βελτίωση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, η ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας και ο περιορισμός των δυσμενών περιβαλλοντικών συνεπειών του τομέα των μεταφορών. Το 2005 επανεξετάστηκε από την Ε.Ε. η υιοθετημένη Στρατηγική για την Αειφόρο Ανάπτυξη, διαδικασία κατά την οποία προέκυψε η ανάγκη για τον καθορισμό των Εθνικών Στρατηγικών για την αειφόρο ανάπτυξη. Το 2006 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την ανανεωμένη Στρατηγική για την Αειφόρο Ανάπτυξη στη διευρυμένη Ε.Ε., η οποία βασίσθηκε στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης που θεσπίσθηκε το Βασικός στόχος της αναθεωρημένης στρατηγικής αποτέλεσε η προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα η διατήρηση της αειφορίας της γης και της βιοποικιλότητάς της. Η στρατηγική της Ε.Ε. για την αειφόρο ανάπτυξη δεν αναφέρεται ειδικά στον τουρισμό, εντούτοις εντάσσει την ανάπτυξη όλων των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της αειφορίας, με οριζόντιο στόχο την κάλυψη των αναγκών της παρούσας γενιάς, χωρίς να υποθηκεύεται η δυνατότητα των επόμενων γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Η ανανεωμένη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη αποβλέπει στον προσδιορισμό και στην ανάπτυξη δράσεων με στόχο: α) τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας ζωής, τόσο της σημερινής γενιάς, όσο και των επόμενων γενεών, μέσα από την αποτελεσματική χρήση και διαχείριση των πόρων, β) την προστασία του περιβάλλοντος μέσα από την πρόληψη και τη μείωση της ρύπανσης και την προώθηση αειφόρων προτύπων κατανάλωσης και παραγωγής, ώστε να αποσυνδεθεί η οικονομική μεγέθυνση από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, και 53

56 γ) την κοινωνική και εδαφική συνοχή μέσα από την προώθηση μιας υγιούς, ασφαλούς και δίκαιης κοινωνίας. Μέσα από την πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος, η Ε.Ε. επεδίωξε τη διασφάλιση της φυσικής κληρονομιάς της Ευρώπης. Η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, δηλαδή των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, αποτελούν «ουσιαστικό στόχο γενικού ενδιαφέροντος» και για το λόγο αυτό εξεδόθησαν σχετικές Οδηγίες: Με την Οδηγία 79/409/ΕΚ «περί διατήρησης των άγριων πτηνών», τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να διατηρήσουν τους πληθυσμούς των άγριων πτηνών και να διασφαλίσουν επαρκή έκταση και ποικιλία βιοτόπων, ώστε να επιτευχθεί η προστασία τους. Με την Οδηγία 85/337/ΕΟΚ «εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον», όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 97/11/ΕΚ, δημιουργούνται οι βάσεις για τον εφοδιασμό των αρμοδίων αρχών με τα εργαλεία για την προστασία του περιβάλλοντος, μέσω της διαδικασίας εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας», όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2006/105/ΕΚ, θεσπίζονται κριτήρια, όροι και μέτρα που στοχεύουν στη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και των ειδών προτεραιότητας στο έδαφος των κρατών μελών. Με την Οδηγία 2001/81/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2006/105/ΕΚ, θεσπίζονται ανώτατα εθνικά όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους σε συνέχεια των Οδηγιών 92/72/ΕΟΚ, 97/68/ΕΚ, 2001/63/ΕΚ και 2001/80/ΕΚ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2006 θέσπισε Πρόγραμμα Δράσης με στόχους που περιλαμβάνουν την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας και μέτρα που θα επιτρέψουν την επίτευξη των σχετικών στόχων. Το 2011 προωθήθηκαν οι διαδικασίες για τη σύσταση μιας ενιαίας στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το Γ.3.2 Εθνικοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας Η Ελλάδα, ως μέλος της Ε.Ε. και διεθνών οργανισμών, αφ ενός εναρμονίζει την εθνική της νομοθεσία με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, αφ ετέρου αποδέχεται και υιοθετεί διεθνείς συμβάσεις που αφορούν ποικίλα ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Εθνική Στρατηγική για την Αειφόρο Ανάπτυξη, που διαμορφώθηκε το 2005, είναι συμβατή με τους σχετικούς διεθνείς και ευρωπαϊκούς στόχους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της χώρας. 54

57 Οι εθνικοί περιβαλλοντικοί στόχοι, με τους οποίους διαρθρώνεται η Εθνική Στρατηγική, αφορούν την: αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μείωση των αερίων ρύπων μείωση και ορθολογική διαχείριση των στερεών αποβλήτων ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων αντιμετώπιση της ερημοποίησης και προστασία της ποιότητας των εδαφών προστασία της βιοποικιλότητας και των φυσικών οικοσυστημάτων βιώσιμη διαχείριση των δασικών πόρων Με τη θέσπιση του Ν. 3937/2011 «για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας» (Φ.Ε.Κ. 60/Α/ ) αναδεικνύεται η σημασία της βιοποικιλότητας, ως «πολύτιμου, αναντικατάστατου και σπουδαίας σημασίας εθνικού κεφαλαίου» και προωθούνται ρυθμίσεις για την αποτελεσματική της προστασία. Ο νόμος προωθεί μεταξύ άλλων τη δημιουργία ενός Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών, με διαβαθμισμένες ρυθμίσεις προστασίας στα πρότυπα του καταλόγου προστατευόμενων περιοχών της IUCN (International Union for Conservation of Nature), που περιλαμβάνει: Περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης (Strict nature reserves) Περιοχές προστασίας της φύσης (Nature reserves) Φυσικά πάρκα (Natural parks) με διάκριση σε εθνικά πάρκα (National parks) και περιφερειακά πάρκα (Regional parks) Περιοχές προστασίας οικοτόπων και ειδών (Habitat / species management areas) με διάκριση σε Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ) (Special Areas of Conservation), Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) (Special Protection Areas) και Καταφύγια Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) (Wildlife refuges) Προστατευόμενα τοπία (Protected landscapes / seascapes) και προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί (Protected natural formations) Μία δεκαετία μετά την υπογραφή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Ελλάδα προχώρησε στην επίσημη κύρωση της Σύμβασης με το Ν. 3827/2010 (Φ.Ε.Κ. 30/Α/ ). Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που απορρέουν από την κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, η πολιτεία οφείλει να εντάξει σταδιακά τη μελέτη, προστασία και διαχείριση του τοπίου με οριζόντιο τρόπο στα διάφορα επίπεδα της εθνικής χωροταξικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Οι προοπτικές τουριστικής ανάπτυξης εξαρτώνται άμεσα από την ποιότητα του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και του τοπίου, ενώ αντιστρόφως η χωρική οργάνωση και η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας αποτελεί διαπιστωμένα έναν από τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης του περιβάλλοντος και μετασχηματισμού του τοπίου τις τελευταίες δεκαετίες, συνήθως με αρνητικές επιπτώσεις σε πολλές περιοχές της χώρας. 55

58 Γ.3.3 Ενσωμάτωση διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών περιβαλλοντικών στόχων Τα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής αποτελούν πόλους έλξης για τον τουρισμό και συνιστούν το απαραίτητο κεφάλαιο για την ανάπτυξη του κλάδου. Η επί σειρά ετών απρογραμμάτιστη τουριστική ανάπτυξη της χώρας έχει οδηγήσει στη μετατροπή σημαντικών εκτάσεων του εξωαστικού χώρου σε άτυπα διαμορφωμένες περιοχές τουρισμού ή/και παραθερισμού, στην εντατική χρήση φυσικών πόρων και στην αλλαγή της φυσιογνωμίας πολλών περιοχών, συμβάλλοντας στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος και στην αλλοίωση του τοπίου. Από κοινωνικοοικονομική και αναπτυξιακή σκοπιά, η πρακτική αυτή συνετέλεσε στην ταχεία ανάπτυξη του κλάδου και απέφερε σημαντικά κέρδη σε βραχυμεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Εντούτοις, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η αλλοίωση ή/και απώλεια των ιδιαίτερων εκείνων φυσικών και ανθρωπογενών χαρακτηριστικών που αποτελούν τα κατεξοχήν σημεία τουριστικής έλξης της χώρας συνιστούν σημαντική απειλή για τη μελλοντική βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού με ορατό τον κίνδυνο μείωσης των οικονομικής απόδοσης των σχετικών πόρων. Είναι επιτακτική η ανάγκη ορθολογικού και έγκαιρου στρατηγικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη του κλάδου, με κεντρική επιδίωξη την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και ιδιαίτερη έμφαση στη ρύθμιση των συγκρούσεων και στην άμβλυνση των πιέσεων στις ήδη ανεπτυγμένες και στις ταχέως αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές. Οι στρατηγικές κατευθύνσεις για την ανάπτυξη του τουρισμού σε εθνικό επίπεδο, που περιλαμβάνονται στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης του Τουρισμού (Φ.Ε.Κ. 1138/Β/ ), λαμβάνουν υπόψη τους βασικούς περιβαλλοντικούς στόχους της Κοινοτικής και εθνικής πολιτικής και διαρθρώνονται με τρόπο, ώστε να προωθείται ισόρροπα η τουριστική ανάπτυξη του εθνικού χώρου με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες, τις δυνατότητες και τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς κάθε περιοχής της χώρας. Ειδικότερα, σε επίπεδο γενικών στόχων, το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης του Τουρισμού υιοθετεί ένα σύνολο αρχών και στόχων περιβαλλοντικής προστασίας και αειφόρου ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν: την προστασία και διατήρηση της άγριας χλωρίδας και πανίδας, ειδικότερα εκείνων των ειδών που χαρακτηρίζονται ως σπάνια και απειλούνται με εξαφάνιση την προστασία των οικοτόπων και ειδικότερα εκείνων που φιλοξενούν προστατευόμενα είδη την προστασία και ανάδειξη του τοπίου, με αναφορά σε εξαιρετικά / αξιόλογα τοπία (όπως τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, μνημεία της φύσης, παραδοσιακούς και ενδιαφέροντες οικισμούς, τοπία αρχαιολογικών χώρων και μνημείων), καθημερινά τοπία του αστικού χώρου και της υπαίθρου, καθώς και υποβαθμισμένα τοπία (από περιβαλλοντική, αισθητική ή και λειτουργική σκοπιά) 56

59 την προστασία των γεωλογικών σχηματισμών και γεωμορφών, ειδικότερα ε- κείνων που αποτελούν μάρτυρες της μακράς γεωλογικής ιστορίας της χώρας και εκείνων που συνδέονται με την αισθητική των τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους την προστασία και ανάδειξη ιστορικών και παραδοσιακών οικισμών, καθώς και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς την προστασία και ανάδειξη του ευρύτερου περιβάλλοντος αρχαιολογικών χώρων και προϊστορικών, κλασσικών, βυζαντινών και νεωτέρων μνημείων την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων και του αγροτικού χώρου, ιδιαίτερα της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας. την προστασία των ιαματικών πηγών την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων - επιφανειακών και υπόγειωνκαι τη διατήρηση της ποιότητάς τους, μέσω του ελέγχου των πηγών ρύπανσης και της διάχυσης των ρύπων την προώθηση φιλικών προς το περιβάλλον μέσων μετακίνησης τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας και ειδικότερα εκείνων που είναι φιλικές προς το περιβάλλον (ήπιες και ανανεώσιμες) τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων με αντίστοιχο περιορισμό των απωλειών της χρησιμοποιούμενης ενέργειας την αειφορική διαχείριση των στερεών και υγρών αποβλήτων με την προώθηση πρακτικών ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης Σε επίπεδο χωρικής οργάνωσης και ρυθμίσεων η γενική κατεύθυνση του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης του Τουρισμού, για τον περιορισμό της διάχυτης δόμησης και τη στροφή του χωροθετικού προτύπου σε μορφές οργανωμένης ανάπτυξης - χωρικοί υποδοχείς κινείται στο πλαίσιο της αειφορίας, επιδιώκοντας την ανάπτυξη του κλάδου, με παράλληλη προστασία των φυσικών πόρων, της αρχαιολογικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και με τον περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων γης (πολιτική που βρίσκεται σε συνάφεια και με τις κατευθύνσεις του υπερκείμενου σχεδιασμού, δηλαδή του εγκεκριμένου Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης). Η χωροθέτηση των τουριστικών δραστηριοτήτων πρέπει να γίνεται με σαφή κριτήρια, αντί της απρογραμμάτιστης και άναρχης τουριστικής ανάπτυξης, που χαρακτηρίζει σε πολλές περιπτώσεις τον κλάδο τις τελευταίες δεκαετίες. 57

60 Δ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Δ.1 Εισαγωγή Το ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο έχει συσταθεί με τις διατάξεις του κεφ. Α του Ν.3986/2011 έχει αναλάβει, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αποκρατικοποιήσεων του Νόμου 3985/2011 «Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής », την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και περιουσιακών στοιχείων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των δημοσίων επιχειρήσεων, των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Ελληνικό Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ. Για την προώθηση της αξιοποίησης αυτής εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κεφ. Β του εν λόγω νόμου. Η μελέτη Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. αξιοποιεί τις δυνατότητες του υφιστάμενου ειδικού θεσμικού πλαισίου για τα ακίνητα του δημοσίου προκειμένου να προσδώσει στο Ακίνητο Αφάντου την δυνατότητα για την βέλτιστη δυνατή αξιοποίηση του και αποτελεί την Μελέτη της παρ. 2α του άρθρου 12 του Ν.3986/2011 για την έγκριση του χωρικού προορισμού και της επενδυτικής ταυτότητας του. Το χωρικό αντικείμενο της μελέτης Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α., αποτελεί ομάδα ακινήτων του Δημοσίου που βρίσκονται στην παραλιακή περιοχή Αφάντου στο βορειοανατολικό τμήμα της Νήσου Ρόδου (Χάρτης Δ.1). Ρόδος Ν. ΡΟΔΟΣ Περιοχή ακινήτου Χάρτης Δ.1 : Απόσπασμα ορθοφωτοχάρτη περιοχή ακινήτων 58

61 Τα ακίνητα του Δημοσίου ομαδοποιούνται σε δύο διακεκριμένες περιοχές : Στην περιοχή «Γκολφ Αφάντου», που εκτείνεται κατά μήκος του βορειότερου τμήματος της παραλίας Αφάντου, από το λόφο του Ερημοκάστρου μέχρι και τον Πέρα Ποταμό (Πελεμόνης), σε τμήμα του οποίου επιφάνειας 450 περίπου στρ. λειτουργεί από το 1973 γήπεδο γκολφ 18 οπών, σχεδιασμένο από τον διεθνούς φήμης Donald Harradine. ήταν κυριότητας του ΕΟΤ πριν περιέλθει στο ΤΑΙΠΕΔ. Διατρέχοντα ρέματα διαχωρίζουν την δομήσιμη επιφάνεια του σε επτά διακεκριμένα γήπεδα, που σημειώνονται με τα στοιχεία Γ1 μέχρι Γ7, όπως σημειώνονται στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ-01 Στην περιοχή «Νότιο Αφάντου», που την συνιστούν τα ακόλουθα τρία επί μέρους γήπεδα : - Το γήπεδο νοτιότερα του ρέματος Πέρα Ποταμός που αποτελεί υπόλοιπο της κτηματομερίδας ΚΜ.2677 του Κτηματολογίου Ρόδου, και σημειώνεται με στοιχείο Γ8, όπως σημειώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ-01 - Το γήπεδο νοτιότερα του προηγούμενου, στο οποίο είναι οι εγκαταστάσεις της πρώην Φωνής της Αμερικής και αποτελείται από τις κτηματομερίδες ΚΜ.2931 (τμήμα), ΚΜ.2922Α, ΚΜ.2900Α, ΚΜ.2884Α, ΚΜ.2868, ΚΜ.2851Α και ΚΜ.2867Α, και σημειώνεται με στοιχείο Γ9, όπως σημειώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ-01 - Το γήπεδο, υπόλοιπο της κτηματομερίδες ΚΜ.2931 (τμήμα) που αποχωρίστηκε μετά τον καθορισμό αιγιαλού-παραλίας και τις κτηματομερίδες ΚΜ.3346Α και ΚΜ.3341Α, και σημειώνεται με το στοιχείο Γ10, όπως σημειώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ-01 Το εν λόγω Ακίνητο περιήλθε στο ΤΑΙΠΕΔ με την 202/ απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (Φ.Ε.Κ. 656/Β/ ). Λόγω των εξαίρετων φυσικών πλεονεκτημάτων του και της σημαντικής θέσης του στον διεθνώς καθιερωμένο προορισμό διακοπών της Ρόδου, το ακίνητο επιλέχθηκε μεταξύ των πρώτων για την αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου στο πλαίσιο του Ν.3985/2011. Σκοπός της μελέτης αυτής είναι ο καθορισμός του χωρικού προορισμού και της επενδυτικής ταυτότητας του εν λόγω ακινήτου, κατά τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του κεφαλαίου Β του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, πάντοτε με στόχο την διασφάλιση συνθηκών βέλτιστης ανάπτυξης και αξιοποίησης και παράλληλα την αποδοτικότερη εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος. Δ.2 Χαρακτηριστικά ακινήτου Δ.2.1 Περιγραφή ακινήτου γεωμορφολογία Το προς αξιοποίηση Ακίνητο εκτείνεται καθ όλο το μήκος της αμμώδους παραλίας Αφάντου Ρόδου. Το απαρτίζουν οι εξής δύο διακεκριμένες παραλιακές περιοχές: 59

62 Η περιοχή «Γκόλφ Αφάντου». Την συνιστά το πρώην ακίνητο του ΕΟΤ, που εκτείνεται από τον λόφο Ερημοκάστρου μέχρι τον χείμαρρο Πελεμόνη και την οριογραμμή του καθορισμένου αιγιαλού, περιλαμβάνει 25 κτηματομερίδες (ενοποιημένες και μη) και την προ αυτών παραλία. Τα διερχόμενα ρέματα Ποτός και Πλατύρεμα καθώς και η παραλία που είναι χαρακτηρισμένη ως τουριστικό δημόσιο κτήμα διαχωρίζουν το ακίνητο αυτό σε 7 επί μέρους γήπεδα που αριθμούνται με τα στοιχεία Γ1-Γ7, στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ-01. Το έδαφος, πλην του βορείου τμήματος που είναι βραχώδες, είναι γαιώδες και ελαφρώς επικλινές προς την θάλασσα. Παρουσιάζονται εξάρσεις μέχρι 95 μ. στο βόρειο τμήμα και 40 μ. στο κεντρικό τμήμα της έκτασης, (Γήπεδο Γ4) όπου βρίσκεται και ο χώρος του γκολφ. Η παραλία, που περιλαμβάνει τον χώρο μεταξύ οριογραμμής αιγιαλού μέχρι το πλησιέστερο προς τη θάλασσα όριο των κτηματομερίδων, παρουσιάζει ομαλό έδαφος που δημιουργήθηκε από προσχωσιγενείς αποθέσεις. Η περιοχή «Νότιο Αφάντου». Την συνιστούν δέκα κτηματολογικές μερίδες του Δημοσίου που μεταβιβάσθηκαν στο ΤΑΙΠΕΔ και διακρίνονται σε τρείς εκτάσεις, εκτεινόμενες κατά μήκος της παραλίας, νότια της κοίτης του Πελεμόνη μέχρι τον Ποταμό Λουτάνη, οι οποίες αριθμούνται με τα στοιχεία Γ8-Γ10, στο τοπογραφικό διάγραμμα Τ- 01. Σε τμήματα του Γηπέδου Γ9 λειτούργησε παλαιότερα ο ραδιοφωνικός σταθμός «Φωνή της Αμερικής». Το έδαφος, είναι γαιοαμμώδες με μικρή κλίση προς την θάλασσα. 60

63 Δ.2.2 Έκταση ακινήτου Η συνολική επιφάνεια του ακινήτου Αφάντου, είναι τ.μ. και περιλαμβάνει την έκταση μεταξύ των εξωτερικών ορίων του και του αιγιαλού, προκύπτει από τις παραχωρηθείσες στο ΤΑΙΠΕΔ κτηματομερίδες βάσει της 202/2012 απόφασης της ΔΕΑΑ (Φ.Ε.Κ. 656/Β/ ). Η κατά διακεκριμένο γήπεδο έκταση δίδεται στον πίνακα που ακολουθεί: Περιοχές Γήπεδα Εμβαδόν (τ.μ.) Γ1 (Ε6 & Ε6') Γ2 (Ε5) Γ3 (Ε4) Γ4 (Ε3)+ΚΜ 982Α «ΓΚΟΛΦ ΑΦΑΝΤΟΥ» Γ5 (Ε2) Γ6 (Ε1+ΚΜ) Γ7 (Ε7+έκταση δημοσίου) ΤΔΚ (μόνο διοίκηση & διαχείριση) Σύνολο περιοχής Γκολφ Αφάντου Γ Γ «ΝΟΤΙΟ ΑΦΑΝΤΟΥ» Γ Σύνολο Περιοχής Νότιο Αφάντου ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ Πίνακας Δ.1 : εμβαδό γηπέδων «Γκολφ Αφάντου» 61

64

65

66 Δ.2.3 Περιγραφή γηπέδων Γήπεδο Γ1 Καταλαμβάνει το βόρειο λοφώδες άκρο της Περιοχής Α του Ακινήτου που εμπίπτει στον ευρύτερο χώρο του Ερημόκαστρου και έχει επιφάνεια τ.μ. Η έκταση είναι βραχώδης με απότομες κλίσεις, όπου σχηματίζονται σπηλαιώσεις, με υψόμετρα που φθάνουν τα 95 μ. Το μεγαλύτερο τμήμα του έχει χαρακτηρισθεί ως δασική έκταση με την 2494/2007 Πράξη Χαρακτηρισμού της Δ/νσης Δασών Δωδεκανήσου. Επίσης, έχει οριοθετηθεί ως αρχαιολογικός χώρος με Ζώνες Α και Β ως εξής : Ζώνη Α : καλύπτει όλο τον λόφο και το έμπροσθεν αυτού τμήμα της παραλίας, όπου απαγορεύεται η δόμηση, σε τμήμα της οποίας υπάρχει στρατιωτική εγκατάσταση. Έχει επιφάνεια τ.μ. Στο νότιο όριο της διέρχεται ασφαλτοστρωμένη οδός που ξεκινά από τον ισόπεδο κόμβο Καλλιθέας, στην Εθνική οδό Ρόδου-Λίνδου και καταλήγει στην παραλία Τραγανού (ή Τραουνού), έμπροσθεν της Ζώνης Α. Ζώνη Β : περιορίζεται σε στενή λωρίδα γης στην δυτική πλευρά του λόφου, όπου επιτρέπεται υπό όρους η δόμηση. Το τμήμα εντός της Ζώνης Β έχει επιφάνεια τ.μ. και είναι σχεδόν επίπεδο και αποτελεί το μόνο δομήσιμο, υπό όρους, τμήμα του όλου Γηπέδου Γ1. Ο κατερχόμενος στην παραλία δρόμος αποκόπτει τμήμα του στο νότιο άκρο της Ζώνης. Εντός της παραλίας υπάρχει αυθαίρετη κατασκευή εστιατορίου για την οποία κινείται διαδικασία διοικητικής αποβολής. Γήπεδο Γ2. Είναι επίπεδη έκταση επιφάνειας τ.μ. που εφάπτεται στο μεν νότιο όριο της με την κοίτη του ρέματος Ψαλιδόκαμπος (ή Ποτός) και στο βόρειο όριο με ρέμα που διέρχεται πίσω από το Ερημόκαστρο. Εμπίπτει στην Ζώνη Β Αρχαιολογίας. Τμήμα του στο βόρειο άκρο τέμνεται από τον ασφαλτόδρομο που συναντάται με τον ισόπεδο κόμβο Καλλιθέας. Η έκταση του γηπέδου είναι επίπεδη, χέρσα, αμμοχαλικώδης και προσχωσιγενής, με αραιούς θάμνους. που σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων πρέπει να κατακλύζεται από όμβρια ύδατα. Στο εξωτερικό όριο υπάρχει περίφραξη με συρματόπλεγμα, που κατά τμήματα της έχει πέσει ή καταστραφεί. Κατά μήκος του ορίου και εντός της έκτασης του γηπέδου έχει διανοιχθεί χωματόδρομος, ο οποίος αφού διέλθει την κοίτη του Ψαλιδόκαμπου, συμβάλλει σε ασφαλτόδρομο, ο οποίος καταλήγει στον λόφο με τα δασικά και εκείθεν στην Εθνική οδό. Γήπεδο Γ3 Είναι όμορο του προηγούμενου γηπέδου και περικλείεται από τις δύο κοίτες του ρέματος Ψαλιδόκαμπος (ή Ποτός) και έχει εμβαδόν τ.μ. Γήπεδο Γ4 Αποτελεί το μεγαλύτερο τμήμα της αξιοποιήσιμης έκτασης με συνολική επιφάνεια τ.μ. με πρόσωπο 3,2 χιλιομέτρων σε αμμώδη παραλία. Στο ΒΔ τμήμα του υπάρχουν δύο λοφίσκοι με δασοκάλυψη. Ο πρώτος λοφίσκος εφάπτεται της Εθνικής Οδού και έχει χαρακτηρισθεί ως δάσος με την 2494/2007 Πράξη Χαρακτηρισμού της Δ/νσης Δασών Δωδεκανήσου σε επιφάνεια τ.μ. Με την ίδια πράξη χαρακτηρισμού, ο δεύτερος 64

67 λοφίσκος χαρακτηρίσθηκε ως δασική έκταση σε επιφάνεια τ.μ., στην κορυφή του δε έχει κατασκευασθεί δεξαμενή που τροφοδοτεί με νερό την εγκατάσταση του Γκολφ. Στη νότια πλαγιά του λοφίσκου αυτού αποκαλύφθηκαν τάφοι αρχαίας νεκρόπολης. Η έκταση μεταξύ των λοφίσκων, της παραλίας και του Γηπέδου Γ3 είναι επίπεδη, άγονη, προσχωσιγενής, με αραιούς θάμνους και εμφανώς ακατάλληλη για καλλιέργειες. Μέσα στο Γήπεδο Γ4 και νότια της δασωμένης έκτασης υπάρχει ασφαλτοστρωμένος δρόμος προσπέλασης που ενώνει το Ακίνητο με την Εθνική Οδό Ρόδου-Λίνδου από τον ισόπεδο κόμβο Γκολφ Αφάντου. Ο δρόμος αυτός φθάνει στην παραλία, την οποία διατρέχει προς νότο μέχρι τον Πέρα Ποταμό. Εκτός του ασφαλτοστρωμένου δρόμου προσπέλασης, έχει διανοιχθεί μέσα στο Γήπεδο Γ4 χωματόδρομος που αρχίζει 100 μ. μετά την είσοδο από τον ισόπεδο κόμβο με Εθνική Οδό, απέναντι από τις εγκαταλειμμένες κτιριακές εγκαταστάσεις, δίνει πρόσβαση στο λοφίσκο του δάσους, στο λοφίσκο της δεξαμενής και διερχόμενος μεταξύ των δύο λοφίσκων κατεβαίνει στην βόρεια πλευρά και ενώνεται με τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο που κατεβαίνει από την Εθνική Οδό, συνεχίζει στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο κατά μήκος του ορίου και ενώνεται με το χωματόδρομο που διανοίχθηκε μέσα στο Γήπεδο 2, καταλήγοντας στην παραλία Τραγανού. Όλη η έκταση του Γηπέδου Γ4 μεταξύ Εθνικής οδού, δρόμου προσπέλασης από ισόπεδο κόμβο, παραλίας και ενδιάμεσου ρέματος, καταλαμβάνεται από το γήπεδο του Γκολφ Αφάντου 18 οπών, με το Club house που λειτουργεί στο ΒΑ άκρο του γηπέδου. Στο ΒΔ τμήμα της έκτασης του Γκολφ υπάρχουν ημιτελείς, από την δεκαετία του 1970, κτιριακές εγκαταστάσεις ξενοδοχειακού συγκροτήματος, κολυμβητήριων και αποδυτηρίων, με διαμορφωμένο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων. Στο Γήπεδο Γ4 υπάρχουν τα ακόλουθα κτίρια: 1. Club-house. Ημιτελές διώροφο κτίριο με υπόγειο και βεράντες, συνολικής επιφάνειας στεγασμένων χώρων τ.μ. περίπου, με φέροντα οργανισμό από σκυρόδεμα και ανεπίχριστη τοιχοποιία. Λόγω εγκατάλειψης το κτίριο παρουσιάζει φαινόμενα διάβρωσης (σκυροδέματος και οπλισμού). 2. Ξενοδοχείο. Διώροφο κτίριο συνολικής επιφάνειας τ.μ. περίπου που λειτούργησε για δέκα περίπου χρόνια σαν ξενοδοχείο και πέντε σαν Σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων. Περιλαμβάνει 26 δωμάτια διαστάσεων περίπου 5 μ. X 3,5 μ., εστιατόριο, bar, αίθριο και παλαιούς στάβλους που ανακαινίσθηκαν σε δωμάτια προσωπικού. Το κτίριο χρήζει εκτεταμένων επισκευών λόγω εγκατάλειψης. 3. Προσωρινό Club-house με Parking. Πρόκειται για ισόγεια κατασκευή επιφάνειας 300 τ.μ. περίπου, το οποίο περιλαμβάνει γραφεία υπαλλήλων, καφενείο, αποδυτήρια, WC και χώρο φύλαξης αθλητικού εξοπλισμού. Πρόκειται για πρόχειρη κατασκευή με ευτελή υλικά (π.χ. ελλενίτ), η οποία βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση (φουσκωμένες ψευδοροφές κ.λ.π.). 4. Εγκαταστάσεις κολύμβησης και αποδυτηρίων. Πρόκειται για τρεις εγκαταλειμμένες πισίνες (ολυμπιακών διαστάσεων, καταδύσεων και παιδική). Από μακροσκοπική εξέταση, φαίνεται ότι χρήζουν μεγάλων επισκευών, τόσο στο στατικό φορέα τους, όσο και στον 65

68 ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό τους. Το διώροφο κτίσμα που προοριζόταν για αποδυτήρια χρήζει, επίσης, επισκευών. 5. Κτίριο φύλαξης και συντήρησης μηχανημάτων, στο κέντρο περίπου της έκτασης του γκολφ. Για τα παραπάνω 1 4 κτίρια έχει εκδοθεί η / «Διαπιστωτική Πράξη Νομιμότητας των Κτιριακών Εγκαταστάσεων Ρόδου Αφάντου» του Γ.Γ. ΕΟΤ, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του Ν.2160/1993. Δεν εκδόθηκε ως τώρα απόφαση κήρυξής κάποιων από αυτά ως διατηρητέων. Για να καταστεί δυνατή η επαναχρησιμοποίηση τροποποίηση και μετατροπές στα υπάρχοντα κτίρια, θα πρέπει να γνωματεύσει δομοστατικός μηχανικός για την στατική τους επάρκεια. Γήπεδο Γ5 Είναι επίσης επίπεδο και έχει επιφάνεια τ.μ. Ορίζεται μεταξύ της παραλίας, του δυτικού ορίου του ακινήτου και του ρέματος προς το βορρά που το χωρίζει από το Γήπεδο Γ4. Η κοίτη του ρέματος Πλατύρεμα είναι διευθετημένη με σκυρόστρωση και τα πρανή με τοιχία σκυροδέματος με μήκος 100 περίπου μέτρων από την γέφυρα στην Εθνική Οδό, το υπόλοιπο δε τμήμα είναι άνευ διευθετήσεως. Το έδαφος είναι γαιώδους συστάσεως, με πολύ μικρή κλίση προς τη θάλασσα και με βλάστηση. Δεν υπάρχει δόμηση. Γήπεδο Γ6 Είναι σχεδόν επίπεδο και έχει επιφάνεια τ.μ. Ορίζεται μεταξύ του ΤΔΚ και του δυτικού ορίου του ακινήτου και συμπεριλαμβάνει τις απαλλοτριωθείσες πέντε κτηματομερίδες (Κ.Μ..56, Κ.Μ. 1932Α, Κ.Μ. 1938Α1, Κ.Μ. 1938Α2, Κ.Μ. 1640Α) που περιβάλλονται από το ΤΔΚ. Παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά εδάφους με το προηγούμενο γήπεδο. Την έκταση του γηπέδου διασχίζουν δύο δρόμοι (ο ένας είναι ασφαλτόστρωτος) που οδηγούν στη θάλασσα. Γήπεδο Γ7 Είναι συνολικής επιφάνειας τ.μ. και καταλαμβάνει το νοτιότερο άκρο της περιοχής Γκολφ Αφάντου και εκτείνεται μεταξύ ασφαλτοστρωμένου δρόμου που κατέρχεται στη θάλασσα από τον ανισόπεδο κόμβο (Α/Κ) Αφάντου επί της Εθνικής Οδού και της κοίτης του ποταμού Πελεμόνη (ή Πέρα Ποταμός). Την έκταση του γηπέδου διασχίζει χωματόδρομος που οδηγεί στην παραλία. Τμήμα του Γηπέδου Γ7 επιφάνειας τ.μ., παραχωρήθηκε κατά χρήση για 20 χρόνια στον Δήμο Αφάντου, με σύμβαση χρησιδανείου, στην οποία περιλαμβάνεται επίσης έκταση τ.μ. του ΤΔΚ παραλίας. Μέσα στο Γήπεδο Γ7 ο Δήμος Αφάντου έχει εγκαταστήσει αθλητικές χρήσεις σε δύο περιφραγμένους χώρους για γήπεδο ποδοσφαίρου 5Χ5 και δύο τερέν τένις, καθώς και υπαίθρια παιδική χαρά. Την υπόλοιπη έκταση επιφάνειας τ.μ. συνιστούν 6 κτηματομερίδες του Ελληνικού Δημοσίου για τις οποίες κινείται διαδικασία ενσωμάτωσης τους στο υπό αξιοποίηση Ακίνητο Αφάντου. Γήπεδο Γ8 Βρίσκεται σε απόσταση 500 περίπου μέτρων από το νοτιότερο σημείο του Γηπέδου Γ7. Αποτελεί το υπόλοιπο της αρχικής κτηματομερίδες ΚΜ που απέμεινε από την διαδοχική 66

69 εκποίηση τμημάτων του σε τρίτους και τον καθορισμό του αιγιαλού. Η έκταση του, επιφάνειας τ.μ. δεν έχει περίφραξη, είναι επίπεδη, γαιώδους σύστασης και έχει πρόσωπο 450 μέτρων στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο που καταλήγει στο νότιο άκρο της παραλίας Αφάντου, στον οποίο υπάρχουν διαμορφωμένα πεζοδρόμια και χώροι στάθμευσης εκατέρωθεν. Για τον έμπροσθεν αιγιαλό και παραλία υπάρχει οριοθέτηση (Φ.Ε.Κ. 877/Δ/2005). Γήπεδο Γ9 Αποτελεί τον βασικό κορμό του Ακινήτου στην Περιοχή Β και η επιφάνεια του, αφαιρούμενης της έκτασης του αποχωριζόμενου Γηπέδου Γ10 και αυτής που καταλαμβάνεται από τον αιγιαλό, είναι τ.μ. Το έδαφος είναι επίπεδο, αμμώδες/αμμοχαλικώδες, με πολύ ελαφρά κλίση προς τη θάλασσα. Είναι γυμνό από δενδροκάλυψη και θάμνους, σε μεγάλο δε τμήμα της, η περιοχή που συνορεύει με τον παραλιακό δρόμο είναι σε χαμηλότερη στάθμη από τα τεχνικά παροχέτευσης ομβρίων προς τη θάλασσα, με αποτέλεσμα να κατακλύζεται περιστασιακά από όμβρια σε περίοδο έντονης βροχόπτωσης. Εντός του γηπέδου υπάρχουν δύο περιφραγμένες περιοχές με κτιριακές εγκαταστάσεις του ραδιοφωνικού σταθμού της πρώην Φωνής της Αμερικής που σήμερα είναι εγκαταλειμμένες. Γήπεδο Γ10 Το συνιστά το τμήμα της Κ.Μ επιφάνειας τ.μ. που έχει αποκοπεί στο νότιο μέρος της, ύστερα από τον καθορισμό των οριογραμμών αιγιαλού-παραλίας. Η έκταση δεν είναι οριοθετημένη ούτε περιφραγμένη. Βρίσκεται σε απόσταση 230 περίπου μέτρων από το νότιο άκρο του Γηπέδου Γ9 και στην μεταξύ τους έκταση παρεμβάλλονται ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις που πρόσφατα τέθηκαν σε λειτουργία. Επισημαίνεται ότι από την καθορισθείσα οριογραμμή αιγιαλού αποκόπτεται στο νοτιότατο άκρο της ΚΜ 2931 μικρό τμήμα επιφάνειας τ.μ. που δεν λαμβάνεται υπόψη στο Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α., καθόσον οργανικά δεν αποτελεί αξιοποιήσιμη έκταση. Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα (ΤΔΚ) Στην προς αξιοποίηση Περιοχή του Γκόλφ Αφάντου περιλαμβάνεται επίσης η έκταση που έχει χαρακτηρισθεί Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα, βρίσκεται μεταξύ των οριογραμμών του αιγιαλού και των πλησιέστερων προς τη θάλασσα ιδιοκτησιών και καταλαμβάνει επιφάνεια τ.μ. Η επιφάνεια του ΤΔΚ εμβαδομετρήθηκε από την οριογραμμή του αιγιαλού (12 μέτρα πέραν του χειμέριου κύματος), τόσο στο τμήμα της μπροστά από την εγκατάσταση του γκολφ, όπου καθορίσθηκε η οριογραμμή αυτή με την απόφαση ΔΚ.223/ του Νομάρχη Δωδεκανήσου (Φ.Ε.Κ. 448/Δ/1982), όσο και στο υπόλοιπο τμήμα, μέχρι τα εκατέρωθεν όρια του ακινήτου, που καθορίσθηκε με την απόφαση 16768/ του Γ.Γ. Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (Φ.Ε.Κ. 1372/Δ/2005). Η έκταση αυτή, κατά τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου, θεωρείται παραλία και συνεπώς, κοινόχρηστος χώρος που δεν δομείται, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συναφείς με τον τουρισμό δραστηριότητες. Ειδικότερα, σύμφωνα με το υπ αριθμ. ΔΚ 1151/ έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου προς την ΕΤΑ, επιτρέπεται η κατασκευή επέκτασης του υφισταμένου γηπέδου 67

70 γκολφ στην περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Αφάντου, εντός της κοινόχρηστης ζώνης της παραλίας και έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 2971/01. Πρακτικά, μια τέτοια επέκταση είναι δυνατή μέχρι το όριο της Κ.Μ. 1640Α. Δ.2.4 Αξιοποιήσιμη έκταση Ακινήτου Στο ακίνητο υπάρχουν δεσμεύσεις δόμησης που έχουν σαν αποτέλεσμα την μείωση της διαθέσιμης προς δόμηση επιφάνειάς του. Ειδικότερα: - Στο Γήπεδα Γ1 μετά την αφαίρεση της έκτασης της Ζώνης Α Αρχαιολογίας, η δομήσιμη επιφάνεια του Γ1α μειώνεται από το 217 στρ. στα τ.μ. - Στο Γήπεδο Γ4, δεν υπολογίζεται στον συντελεστή δόμησης η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων και επίσης του γκολφ, στην έκταση του οποίου, σύμφωνα με τις σχετικές προδιαγραφές του ΕΟΤ, επιτρέπεται μόνο η δόμηση των αναγκαίων για την λειτουργία του γκολφ κτιριακών υποδομών. Στον πίνακα που ακολουθεί εκτιμάται η επιφάνεια του οικοδομήσιμου τμήματος Γ4α, με δεδομένο ότι διατηρείται και αναβαθμίζεται το γήπεδο του γκολφ. ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΙΜΟ ΤΜΗΜΑ ΓΗΠΕΔΟΥ Γ4 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΓΗΠΕΔΟΥ Γ Α. ΜΗ ΔΟΜΗΣΙΜΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ Α1. ΓΚΟΛΦ (*) Α2. ΔΑΣΙΚΑ Β. ΔΟΜΗΣΙΜΟ ΤΜΗΜΑ (Γ4α) Β1. ΤΜΗΜΑ ΜΕ ΚΤΙΡΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΥ-ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΙΟΥ Β2. ΤΜΗΜΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΑΣΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ Β3. ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΑΙΓΙΑΛΟΥ & ΠΑΡΑΛ./ΔΡΟΜΟΥ Β4. ΔΡΟΜΟΣ Πίνακας Δ2 : Δεσμεύσεις δόμησης Αναλυτικά, οι επιφάνειες των προς αξιοποίηση τμημάτων των γηπέδων Γ1-Γ10, παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα : ΓΗΠΕΔΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (τ.μ.) ΠΕΡΙΟΧΗ "ΓΚΟΛΦ ΑΦΑΝΤΟΥ" Γ1α Γ Γ Γ4α Γ Γ Γ ΣΥΝΟΛΟ

71 ΠΕΡΙΟΧΗ "ΝΟΤΙΟ ΑΦΑΝΤΟΥ" Γ Γ Γ ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΔΟΜΗΣΙΜΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ Πίνακας Δ3 : Ακίνητο Αφάντου Δομήσιμες εκτάσεις Δ.3 Σύνθεση Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Δ.3.1 Γενικές αρχές σύνθεσης του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου Στην σύνθεση του σχεδίου χωρικής ανάπτυξης στο δημόσιο ακίνητο Αφάντου λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω βασικές αρχές: τήρηση των κατευθύνσεων της εθνικής χωροταξικής πολιτικής αξιοποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου ανάπτυξης, στο πλαίσιο των κατευθύνσεων και προβλέψεων του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, για βελτιστοποίηση των παραμέτρων αξιοποίησης του Ακινήτου με χρήσεις τουρισμού αναψυχής και παραθεριστικού χωριού ανταπόκριση στις προτιμήσεις της αγοράς και εξασφάλιση προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν στον ενδιαφερόμενο επενδυτή την μέγιστη δυνατή ευελιξία στην επιλογή και χωροθέτηση των επιτρεπόμενων ειδικών χρήσεων σεβασμός στην φέρουσα ικανότητα του τοπικού και ευρύτερου περιβάλλοντος στην υποδοχή νέων χρήσεων εξασφάλιση προϋποθέσεων λειτουργίας της όλης ανάπτυξης με την μέγιστη δυνατή αυτονομία σε θέματα ύδρευσης, αποχέτευσης, διάθεσης στερεών απορριμμάτων, ενέργειας και κυκλοφορίας περιορισμός επιπτώσεων στο φυσικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον Δ.3.2 Επενδυτική ταυτότητα Ακινήτου Με τα υφιστάμενα φυσικά και αναπτυξιακά δεδομένα, οι κατ εξοχήν ενδεδειγμένες βασικές κατηγορίες χρήσεων γης για το συγκεκριμένο ακίνητο, που μπορούν να υλοποιήσουν το υφιστάμενο δυναμικό τουριστικής ανάπτυξης είναι η Μικτή Χρήση που συμπεριλαμβάνει τις χρήσεις του «Τουρισμού Αναψυχής» και του «Παραθεριστικού Χωριού» του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα. Τα σενάρια σύνθεσης του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου που εξετάζονται, δέχονται για το Ακίνητο την επιλογή των δύο αυτών γενικών κατηγοριών χρήσεων, ως τις επικρατέστερες και καταλληλότερες χρήσεις, μεταξύ των υπόλοιπων γενικών κατηγοριών χρήσεων γης που προβλέπονται για στα ακίνητα του Δημοσίου από τον νόμο Ν. 3986/2011, όπως 69

72 τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, διότι οι χρήσεις αυτές : - είναι ήδη εγκατεστημένες στην ευρύτερη περιοχή του Ακινήτου και εναρμονισμένες με τις υπόλοιπες χρήσεις γης - σαφώς προκύπτουν από τις αναφορές για την Ρόδο, των εν ισχύ πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού για τον Τουρισμό και για την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου - είναι ήδη νομοθετημένες με τον Ν.2160/1991 και με το υπό διαμόρφωση Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. επιδιώκεται να βελτιωθούν αισθητά οι παράμετροι υλοποιησιμότητας τους. Σημειώνεται ότι η καταλληλότητα της παραλίας Αφάντου για τις εν λόγω χρήσεις πάντοτε υπήρχε, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από το ενδιαφέρον αξιοποίησης που έδειξε ο ΕΟΤ εδώ και αρκετές δεκαετίες, με την συγκέντρωση γης και τη δημιουργία του γηπέδου γκολφ. Η εμπέδωση των χρήσεων αυτών, επιβεβαιώνεται και πολύ πρόσφατα με την Εισηγητική Έκθεση του Ν.3985/2011, που περιέλαβε το υπόψη Ακίνητο στον κατάλογο των υπό αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων με προτεινόμενη την χρήση τουρισμού-αναψυχής. Είναι εξ άλλου γεγονός ότι η θέση του Ακινήτου, έχει αποκτήσει διεθνώς «αναγνωρίσιμη» ταυτότητα ως «Γκολφ Αφάντου», και σε συνδυασμό με την όλη ανάπτυξη δραστηριοτήτων στην πέριξ παραλιακή περιοχή, που αφορά σχεδόν αποκλειστικά χρήσεις ξενοδοχειακών καταλυμάτων και β κατοικίας, επιβάλλουν την επιβεβαίωση του προορισμού του Ακινήτου με τις χρήσεις τουρισμού-αναψυχής και παραθεριστικού - τουριστικού χωριού, μέσω του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Αφάντου. Εξάλλου, παρατηρείται ότι : Οι χρήσεις α) επιχειρηματικού πάρκου και β) θεματικού πάρκου-εμπορικού κέντρουαναψυχής για να είναι βιώσιμες απαιτούν επισκεψιμότητα και χρήση από πληθυσμό πολλαπλάσιο αυτού της Ρόδου Η χρήση μεταφορικών, τεχνικών κλπ υποδομών είναι εκτός της χωρικά περιορισμένης κλίμακας της Ρόδου. Βασικό συστατικό στοιχείο της ταυτότητας του Ακινήτου Αφάντου, σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις του ΤΑΙΠΕΔ, είναι η συνέχιση της λειτουργίας και η αναβάθμιση του μοναδικού στη νήσο της Ρόδου γκολφ, που αποτελεί το σήμα αναγνωρισιμότητας του Ακινήτου διεθνώς. Λαμβανομένου υπόψη ότι προωθείται σχεδιασμός να καταστεί η Ρόδος τόπος προορισμού για γκόλφερς, με κατασκευή και άλλων 3-4 γηπέδων γκολφ, η διατήρηση και αναβάθμιση του γκολφ στο Ακίνητο επιβάλλεται και εκ του λόγου τούτου. Το γκολφ αποτελεί την κύρια συστατική χρήση στο μεγαλύτερης επιφάνειας Γήπεδο Γ4 και καταλαμβάνει σχεδόν το 1/3 της όλης αξιοποιήσιμης έκτασης του Ακινήτου. Κατά τις σχετικές προδιαγραφές του ΕΟΤ, ο ελάχιστος απαιτούμενος χώρος για ανάπτυξη γηπέδου γκολφ 18 οπών είναι τα 550 στρέμματα, επαυξανόμενος κατά το 1/3 της επιφάνειας αυτής για κάθε προσθήκη 9 οπών. Στον χώρο του γκολφ, δεν υπολογίζεται συντελεστής δόμησης, 70

73 επιτρέπονται όμως όλες οι εγκαταστάσεις της συνοδευτικής υποδομής του. Κατά τις συστάσεις ειδικών επί των γκολφ, η εξασφάλιση μιας επιφάνειας της τάξης των στρ θα βελτίωνε τόσο την λειτουργικότητα, όσο και την ελκυστικότητα του στον χώρο των χρηστών διεθνώς. Ως θετικά στοιχεία στην σύνθεση της χρήσης του γκολφ στο Ακίνητο στην επενδυτική ταυτότητα του Ακινήτου αναφέρονται τα ακόλουθα: - Είναι συμβατό από πλευράς χρήσεων με τον επιχειρούμενο χωρικό σχεδιασμό της περιοχής βάσει της μελέτης του ΓΠΣ Αφάντου. - Μείωση των ποσοτικών παραμέτρων αξιοποίησης, λόγω της μη εφαρμογής συντελεστή δόμησης στην επιφάνεια του, η οποία ενισχύει την ποιοτική διάσταση της αποσκοπούμενης ανάπτυξης με πολεοδομικά και περιβαλλοντικά ηπιότερους όρους, που συμβάλλουν στην ήπια επιδιωκόμενη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος της περιοχής - Η αποδοχή του σδ 0,2 για τις εκτάσεις στις οποίες θα ισχύσει η χρήση τουρισμούαναψυχής (όπως την ορίζει το άρθρο 11 του Ν.3986/2011), έναντι του σδ 0,4 που επιτρέπει το ίδιο άρθρο για την μικτή χρήση, αποδεικνύει την εστίαση ενδιαφέροντος στον περιορισμό της δόμησης που θα επιτραπεί στα χαμηλότερα δυνατά όρια, επ ωφελεία της διατήρησης της περιβαλλοντικής ποιότητας της περιοχής του ακινήτου Δ.3.3 Σενάρια ανάπτυξης Ο αριθμός των χρηστών που συνεπάγεται η ανάπτυξη του Ακινήτου Αφάντου στο πλαίσιο των προτεινόμενων χρήσεων τουρισμού-αναψυχής και παραθεριστικού χωριού συνιστά βασικό και κρίσιμο παράγοντα στην εκτίμηση και αξιολόγηση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων και επίσης, έχει καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση και επιλογή των πολεοδομικών παραμέτρων ανάπτυξης του ακινήτου. Για μια κατ αρχήν προσέγγιση της χωρητικότητας σε αριθμό χρηστών/οικιστών και της πυκνότητας οίκησης που συνεπάγεται, εξετάζονται τέσσερα σενάρια ανάπτυξης, που διαμορφώνονται ανάλογα με την σχέση της επιφάνειας δομήσιμης γης που θα καταλάβουν οι δύο επιλεχθείσες γενικές κατηγορίες χρήσεων στο ακίνητο. Στα εν λόγω σενάρια, το μερίδιο της χρήσης τουρισμού-αναψυχής λαμβάνεται κατά σειρά, 75%, 50%, 25% και 0% (οριακό σενάριο με μόνη χρήση τουρισμούαναψυχής το γήπεδο του γκολφ), με το υπόλοιπο να καταλαμβάνεται από την χρήση παραθεριστικό - τουριστικό χωριό. Η ποσοτική κατανομή της διαθέσιμης δομήσιμης γης για τις δύο αυτές χρήσεις σε καθένα από τα τέσσερα σενάρια δίδεται στον επόμενο πίνακα. 71

74 Σενάρια ανάπτυξης Τουρισμός-Αναψυχή Γενικές κατηγορίες χρήσεων γης Παραθεριστικό - Τουριστικό Χωριό ποσοστό γης Επιφάνεια ποσοστό γης Επιφάνεια Α Σενάριο: 75% % Β Σενάριο: 50% % Γ Σενάριο: 25% % Δ Σενάριο 0% 0 100% Δομήσιμη Επιφάνεια Πίνακας Δ4 : Διάθεση δομήσιμης γης για τις χρήσεις Τουρισμός Αναψυχή και παραθεριστικό - τουριστικό χωριό Δ.3.4 Εκτίμηση χωρητικότητας ακινήτου Για την απλοποίηση των σχετικών εκτιμήσεων χωρητικότητας σε άτομα/χρήστες της αναμενόμενης ανάπτυξης, λαμβάνονται οι παρακάτω παραδοχές: α. Οι εκτάσεις που διατίθενται για τη χρήση Παραθεριστικό - Τουριστικό χωριό θα πολεοδομηθούν με έγκριση πολεοδομικής μελέτης, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, προβλέποντας 50% για κοινόχρηστους χώρους β. Οι εκτάσεις που διατίθενται για τη χρήση τουρισμού-αναψυχής θα αναπτυχθούν με συντελεστή δόμησης 0.2, βάσει του άρθρου 11 του Ν.3986/2011 γ. Για την κατοικία γίνεται παραδοχή ότι θα είναι μέσης/υψηλής ποιότητας, με διάθεση δομήσιμης επιφάνειας 40 τ.μ./χρήστη, και δ. Για τις εγκαταστάσεις τουρισμού-αναψυχής γίνεται αναγωγή σε ξενοδοχειακά καταλύματα 4 & 5 αστέρων, με διάθεση δομήσιμης επιφάνειας 30 τ.μ./κλίνη Για κάθε ένα σενάριο υπολογίζεται η δομούμενη επιφάνεια που προκύπτει για κάθε μια χρήση, με βάση τον επιτρεπόμενο μέγιστο συντελεστή δόμησης και με αφαίρεση των κοινόχρηστων χώρων, που προβλέπονται για τις εκτάσεις της χρήσης παραθεριστικό - τουριστικό χωριό που θα πολεοδομηθούν. Τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων δίδονται στον παρακάτω πίνακα. 72

75 ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΧΡΗΣΤΩΝ ΣΕΝΑΡΙΑ ΜΙΞΗΣ ΧΡΗΣΕΩΝ Α.Σενάριο Β Σενάριο Γ Σενάριο Δ Σενάριο ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ (σε μ 2 ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΔΟΜΗΣΙΜΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ (σε μ 2 ) ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ-ΑΝΑΨΥΧΗΣ Α Β % ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΝΑΨΥΧΗΣ 75% 50% 25% 0% ΑΝΑΛΟΓΟΥΣΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ 0,2 0,2 0,2 0,2 ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΗ ΔΟΜΗΣΗ Μ2/ΚΛΙΝΗ ΧΡΗΣΤΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΟΥ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΙΟΥ % ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΙΟΥ 0,25 50% 75% 100% ΑΝΑΛΟΓΟΥΣΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΓΗΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΑ 50% 50% 50% 50% ΓΗ ΚΑΘΑΡΗ ΓΙΑ ΔΟΜΗΣΗ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ 0,4 0,4 0,4 0,4 ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΗ ΔΟΜΗΣΗ Μ2/ΚΑΤΟΙΚΟ ΧΡΗΣΤΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΧΡΗΣΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΙΝ ΗΤΟΥ ( σε εκτάρια Ηα) 182,2 182,2 182,2 182,2 ΣΥΝΟΛΟ ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ ( σε τ.μ.) ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΟΙΚΙΣΗΣ (χρήστες-οικιστές/ηα) ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΟΙΚΙΣΗΣ (χρήστες-οικιστές/στρεμμα) 2,8 2,6 2,4 2,2 ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΜΕΝΟΣ ΜΙΚΤΟΣ ΣΔ ΣΕ ΣΥΝΟΛΟ ΑΚΙΝΗΤΟΥ 0,09 0,09 0,09 0,09 Πίνακας Δ5 : Προσέγγιση χωρητικότητας, πυκνότητας και μικτού Σ.Δ. στο σύνολο του ακινήτου Αφάντου Όπως συνάγεται από τον παραπάνω πίνακα, ο συντελεστής δόμησης, αναγόμενος στο σύνολο της ακινήτου που διαχειρίζεται το ΤΑΙΠΕΔ, περιορίζεται από 0,20 σε 0,09 (μείωση κατά 55%) γεγονός που αποδεικνύει και ενισχύει τον περιβαλλοντικά ήπιο χαρακτήρα της επιτρεπόμενης μέσω του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. ανάπτυξης, σε απόλυτη συμβατότητα και σεβασμό στον χαρακτήρα της περιοχής. Συμπερασματικά η χωρητικότητα του Ακινήτου σε χρήστες/οικιστές αυξάνεται με την αύξηση της δομήσιμης επιφάνειας που διατίθεται για την χρήση Τουρισμού-Αναψυχής. Στην περίπτωση ισοκατανομής της οικοδομήσιμης γης του Ακινήτου στις δύο επιλεγμένες χρήσεις, προσεγγίζεται ένα μέγεθος πληθυσμού της τάξης των ατόμων σε φάση πλήρους εξάντλησης της επιτρεπόμενης δόμησης και σε περίοδο θερινής αιχμής. Αναφορικά με την πυκνότητα οίκισης (ατόμων/ηα) στην παραλιακή περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Αφάντου, επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη που συνεπάγεται η εφαρμογή των παραπάνω σεναρίων στο ακίνητο Αφάντου επιτυγχάνει σημαντικά χαμηλότερη πυκνότητα 73

76 οίκισης από αυτήν που θα προκύψει για την ευρύτερη παραλιακή περιοχή από την πλήρη ανάπτυξη των περιοχών επέκτασης που προτείνει η υπό εκπόνηση μελέτη του Γ.Π.Σ. του (πρώην) Δήμου Αφάντου. Σύμφωνα με την μελέτη αυτή, στον υπάρχοντα οικισμό Αφάντου και στην παραλιακή περιοχή του προτείνονται πέντε περιοχές επέκτασης με αμιγή κατοικία, περιοχή παραθεριστικής κατοικίας και περιοχή για ανάπτυξη ως ΠΕΡΠΟ σε έκταση 3,900 περίπου στρεμμάτων, που συνεπάγεται σε πλήρη ανάπτυξη μια μέση μικτή πυκνότητα οίκισης 66 ατόμων/ηα, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα. Από τον ίδιο πίνακα διαπιστώνεται ότι η πυκνότητα οίκισης βάσει του μέσου Σεναρίου Β δεν ξεπερνά τα 27 άτομα/ηα, δηλαδή το 40% αυτής που προβλέπει η μελέτη Γ.Π.Σ. Αφάντου. Παράλια περιοχή Δήμου Αφάντου επιφάνεια (στρ) % δομησιμοι χώροι δομήσιμη γή (στρ) σ.δ δομούμενη επιφάνεια (στρ) μ 2 / κάτ. Κάτοικ Πυκνότητα (κατ/ηα) Σύνολο ,6 Οικισμός Αφάντου , , , Περιοχές επέκτασης ,1 1. ΑΦΕ % 188 0, ΑΦΕ % 152 0, ΑΦΕ % 277 0, ΑΦΕ % 258 0, ΑΦΕ % 378 0, Παραθ.κατοικία % 171 0,4 68 % μείωση 6. ΠΕΡΠΟ % 229 0,4 92 ΕΣΧΑΔΑ-ΣΕΝΑΡΙΟ ,4 Α , ,1 43% ΕΣΧΑΔΑ-ΣΕΝΑΡΙΟ ,4 Β , ,2 40% ΕΣΧΑΔΑ-ΣΕΝΑΡΙΟ ,4 Γ , ,3 37% ΕΣΧΑΔΑ-ΣΕΝΑΡΙΟ ,4 Δ , ,5 32% Πίνακας Δ6 : Γ.Π.Σ. Αφάντου - Πρόταση πολεοδομικής οργάνωσης - Θεωρητική προσέγγιση πυκνοτήτων οίκησης (πηγή περιοχών επέκτασης: Μελέτη Γ.Π.Σ. Δήμου Αφάντου. Σ. Τσέτσης & Συνεργάτες. 2010) Από τον παραπάνω Πίνακα Δ6 συμπεραίνεται ότι αναλογίζοντας μία κλίνη ανά κάτοικο εντός του Ακινήτου, η πυκνότητα κλινών/στρέμμα είναι μικρότερη των 3, όταν το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό (ΚΥΑ 24208/ ΦΕΚ Β ) προτείνει μέγιστη χωρητικότητα 8-9 κλινών ανά στρέμμα για ξενοδοχεία 4* και 5* για τις ζώνες των ανεπτυγμένων τουριστικά περιοχών (Α), στις οποίες εμπίπτει και όλη την βορειοανατολική παραλιακή ζώνη από Ρόδο μέχρι Λίνδο. Δηλαδή, και με την παράμετρο αυτή, η πυκνότητα οίκισης που μόλις φτάνει το 35% της επιθυμητής κατά τις παραπάνω κατευθύνσεις, δίδει σαφή απόδειξη της πλήρους εφαρμογής των αρχών της αειφορικής ανάπτυξης και προστασίας-διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος. Για μια ποσοτική εκτίμηση στις δυνατότητες πρόβλεψης παραθεριστικής κατοικίας απαιτείται προσέγγιση στον αριθμό των άρτιων δημιουργηθέντων οικοπέδων και προς τούτο απαιτείται 74

77 να καθορισθεί ένα βέλτιστο μέγεθος αρτιότητας, το οποίο είναι συνάρτηση της τυπολογίας κατοικίας που θα επιλεχθεί. Αν ληφθεί ότι το ελάχιστο εμβαδό μιας παραθεριστικής κατοικίας στα standards ποιότητας της υπόψη ανάπτυξης είναι τα 200 μ2 δομημένης επιφάνειας (επιτρέπουν μονοκατοικία 200 τ.μ. ή σύνθεση 2 μαιζονετών των 100 τ.μ. εκάστης), ως ελάχιστο μέγεθος οικοπέδου προκύπτουν τα (200 τ.μ. : 0,4 =) 500 τ.μ. Με βάση αυτή την παραδοχή, εξετάζονται και δύο άλλα μεγέθη οικοπέδων των 750 τ.μ. και των 1000 τ.μ. που επιτρέπουν δόμηση 300 τ.μ. και 400 τ.μ. αντίστοιχα, στην οποία μπορεί να προβλεφθεί από μονοκατοικία υψηλής ποιότητας μέχρι συγκρότημα 3-4 μαιζονετών. Η δυνατότητα δημιουργίας αρτίων οικοπέδων δίδεται στον ακόλουθο πίνακα. ΑΡΤΙΟ -ΤΗΤΑ (μ 2 ) ΣΕΝΑΡΙΟ Α ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕΝΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B Γ ΣΕΝΑΡΙΟ Δ ΕΠΙΤΡΕΠ. ΔΟΜΗΣΗ (μ 2 ) ΣΥΝΟΛΟ ΔΟΜΟΥΜΕΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΟΥΜΕΝΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 50% (σε στρ.) ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ % 50% 75% 100% Πίνακας Δ7: Δυνατότητα δημιουργίας οικοπέδων στο ακίνητο Αφάντου Υπάρχουν διάφορες εναλλακτικές ως προς τις επιλεγόμενες αρτιότητες, θα ήταν όμως σκόπιμο, για την συγκράτηση των κατατμήσεων γης σε ικανό μέγεθος, ανάλογο με την κλίμακα και ποιότητα του ακινήτου και της αναμενόμενης ανάπτυξης, να διατηρηθεί ως ελάχιστο το μέγεθος των τ.μ. και η εντός αυτού ενδεχόμενη διάθεση κατοικιών με αποκλειστική χρήση οικοπέδου να γίνει με τις διατάξεις της κάθετης ιδιοκτησίας. Δ.3.5 Εκτίμηση καλυπτόμενης επιφάνειας ακινήτου Η προσέγγιση του ποσοστού της καλυπτόμενης από κτίρια επιφάνειας του Ακινήτου γίνεται με τρεις παραδοχές σχέσης μεταξύ ισόγειων και διώροφων κτιρίων, η πρώτη με ισόγεια 50%, η δεύτερη με 40% και η τρίτη με 30%. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ Α Β Γ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ ΔΟΜΗΣΙΜΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΙΣΟΓΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ 50% 40% 30% ΔΟΜΗΣΙΜΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΙΣΟΓΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ 403,5 322,8 242,1 75

78 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ (Ο,4 Χ 50% = 0,2) 0,2 0,2 0,2 ΔΟΜΟΥΜΕΝΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 80,7 64,6 48,4 ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 80,7 64,6 48,4 ΠΟΣΟΣΤΟ ΔΙΩΡΟΦΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ 50% 60% 70% ΔΟΜΗΣΙΜΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΙΣΟΓΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ 403,5 322,8 242,1 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΔΟΜΗΣΗΣ 0,2 0,2 0,2 ΔΟΜΟΥΜΕΝΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 80,7 64,6 48,4 ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ 40,4 32,3 24,2 ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ 121,1 96,8 72,6 ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ 6,7% 5,4% 4,0% Πίνακας Δ8: Υπολογισμός καλυπτόμενης επιφάνειας ακινήτου (οι επιφάνειες είναι ανά στρέμμα) Όπως διαπιστώνεται από τον παραπάνω πίνακα, τα αντίστοιχα ποσοστά καλυπτόμενης επιφάνειας υπολογιζόμενης στο σύνολο του Ακινήτου, κυμαίνεται από 4,0% μέχρι 6,7%, που συνεπάγεται ότι περίπου το 93% - 96% της επιφάνειας του θα παραμείνει ακάλυπτο. Η παράμετρος αυτή τονίζει με εξαιρετική έμφαση τον ήπιο χαρακτήρα της σχεδιαζόμενης ανάπτυξης, που αποτελεί πρότυπο προσαρμογή της στις αρχές της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης. Δ.3.6 Εκτίμηση χωρητικότητας ακτής Αφάντου Η αμμώδης παραλία του όρμου Αφάντου, που εκτείνεται από το Ερημόκαστρο μέχρι την εκβολή του Λουτάνη ποταμού, έχει μήκος περίπου μέτρα, με πλάτος αμμουδιάς που κυμαίνεται από 30 μ. μπροστά στο Γήπεδο Γ10 μέχρι και 80 μ. μπροστά από το Γήπεδο Γ4. Το τμήμα παραλίας που κηρύχθηκε ως ΤΔΚ και πέρασε στην διοίκηση και διαχείριση του ΤΑΙΠΕΔ με την απόφαση 202/2012 της ΔΕΑΑ, εκτείνεται σε μήκος μ. ακτής. Στο Νότιο Αφάντου, το μήκος αιγιαλού-παραλίας μπροστά από τα Γήπεδα Β8, Γ9 και Γ10 φτάνει τα μ. και βάσει του άρθρου 14 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, μπορεί απ ευθείας να παραχωρηθεί κατά χρήση στον κύριο της επένδυσης. Όλη αυτή η εξαιρετική παραλία αποτελεί κεφάλαιο ιδιαίτερης αξίας και σημασίας για την εν γένει αξιοποίηση του Ακινήτου Αφάντου, διότι προσελκύει πλήθος λουομένων κατά τους θερινούς κυρίως μήνες, με αιχμή την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου. Δεν υπάρχουν ακριβείς μετρήσεις, αλλά σύμφωνα με εκτιμήσεις τοπικών παραγόντων, ο αριθμός των ατόμων που επισκέπτεται την παραλία Αφάντου στο τμήμα Γκολφ Αφάντου για αναψυχή είναι της τάξης των ατόμων (Σαββατοκύριακα Ιουλίου-Αυγούστου), που κατά τα 2/3 συγκεντρώνονται στην παραλία Τραγανού και μπροστά από το Γήπεδο Γ7 και το υπόλοιπο 1/3 διαχέεται στην υπόλοιπη παραλία. Η προσέλευση γίνεται κατά κύριο λόγο με μοτοποδήλατα (ποσοστό περίπου 40% και με ΙΧ). Ανάλογος αριθμός ατόμων επισκέπτεται την παραλία στο Νότιο Αφάντου. 76

79 Το δυναμικό υποδοχής λουομένων της εκτεταμένης αυτής παραλίας είναι προφανώς πολύ μεγαλύτερο και προφανώς εξαρτάται άμεσα με το είδος ευκαιριών αναψυχής θα προβλέψει ο φορέας που θα αναλάβει την αξιοποίηση του ακινήτου. Προσεγγίσεις σε εκτιμήσεις δυναμικού χρήσης ακτών για αναψυχή χωρίς να δημιουργούνται αρνητικές επιδράσεις ή υποβάθμιση της ποιότητας τους, υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία, όπως αυτή του D. Perce (χρησιμοποιείται σε σχετικές μελέτες και από Έλληνες μελετητές) που θέτει τέτοια σταθερότυπα (standards) ανάλογα με την ελκτικότητα της ακτής, την ευκολία προσπέλασης και ημερήσια επισκεψιμότητα, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα : α/α Κατηγορίες ακτών Standards Ημερήσ.συντελεστής 1 Ακτές κοντά σε αστικά κέντρα / μαζικού τουρισμού 2 Ακτές προσπελάσιμες / αμμώδεις στην ύπαιθρο ή κοντά σε μικρούς οικισμούς 3 Ακτές απροσπέλαστες ή δύσκολα προσπελάσιμες - βραχώδεις ή ιδιαίτερης φυσικής έλξης άτομα /χλμ. ή 2-5 τ.μ. / άτομο άτομα /χλμ. ή 6-10 τ.μ. / άτομο άτομα /χλμ. ή τ.μ. / άτομο Πίνακας Δ9 : Σταθερότυπα χωρητικότητας ακτών σε λουόμενους (πηγή: Pearce, D. (1987) Tourism Today: Α Geographical Analysis, Longman Scientific and Technical, John Wiley & Sons, N.Y.) Σύμφωνα με την παραπάνω μεθοδολογία, στην σημερινή της κατάσταση η παραλία Αφάντου κατατάσσεται στην δεύτερη κατηγορία ακτών του παραπάνω πίνακα, με σταθερότυπο μέγιστης εξυπηρέτησης 500 ατόμων ανά χιλιόμετρο ακτής. Το δυναμικό ημερήσιας εξυπηρέτησης όλης της παραλίας του Ακινήτου Αφάντου εκτιμάται στον παρακάτω πίνακα στα άτομα. α/α τμήμα ακινήτου μήκος ακτής (χλμ) άτομα/χλμ χωρητικότητα χρήστες /ημέρα ημερήσια χωρητικότητα 1 Γκόλφ 3, Αφάντου 2 Νότιο 1, Αφάντου Σύνολο Πίνακας Δ10 : Εκτίμηση μέγιστης ημερήσιας χωρητικότητας ακτών ακινήτου Αφάντου Αν ληφθεί υπόψη ότι το μεγάλο πλάτος αμμώδους παραλίας επιτρέπει χρήση σε μετρες λωρίδες, συνάγεται ότι η πραγματική χωρητικότητα είναι τουλάχιστον διπλάσια, δηλαδή της τάξης των ατόμων. 77

80 Με την εκτέλεση έργων πρόβλεψης ευκαιριών αναψυχής στην εν λόγω παραλία, το σταθερότυπο των 500 ατόμων/χιλ. ακτής θα αυξηθεί, αν όχι στο μέγιστο της κατηγορίας 1 (δηλαδή κατά 500 άτομα/χιλ. ακτής), τουλάχιστον κατά 250 άτομα (αύξηση 50%) που συνεπάγεται πραγματικό δυναμικό ημερήσιας εξυπηρέτησης ατόμων. H παραπάνω ποσοτική προσέγγιση είναι θεωρητική και ενδεικτική της δυνατότητας που έχει η ακτή Αφάντου στην υποδοχή εν δυνάμει χρηστών, άνευ περιβαλλοντικών δυσμενών συνεπειών. Η εκτίμηση μας είναι ότι ένα μέγιστο μέγεθος επισκεπτών σε περιόδους και ημέρες αιχμής θα είναι της τάξης των ατόμων, χωρίς να υπολογίζονται οι χρήστες των εγκαταστάσεων διαμονής του Ακινήτου, δηλαδή οι εξωτερικοί χρήστες της παραλίας θα είναι περίπου το 50% των εσωτερικών χρηστών των εγκαταστάσεων αυτών. Έναντι λοιπόν του μέγιστου δυναμικού των επισκεπτών ημερησίως, η πραγματική προσέλευση δεν θα ξεπερνά τα άτομα, ήτοι ποσοστό 25% αυτού του δυναμικού. Δ.3.7 Φέρουσα ικανότητα περιοχής Ακινήτου Με την απόφαση 10788/2004 του ΥΠΕΧΩΔΕ (Φ.Ε.Κ. 285/Δ/2004) καθορίσθηκαν πολεοδομικά σταθερότυπα και ανώτατα όρια πυκνοτήτων για την εκπόνηση μελετών γενικών πολεοδομικών σχεδίων (Γ.Π.Σ.) και σχεδίων χωρικής και οικιστικής οργάνωσης ανοικτής πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.). Οι μελέτες αυτές εκπονούνται στο πλαίσιο του Ν.2508/1997 (Φ.Ε.Κ. 124/Α/1997) για την βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη των πόλεων και οικισμών της χώρας. Οι δραστηριότητες τουρισμού-παραθερισμού θεωρούνται συναφείς και κατευθύνονται στο περιβάλλον που προσφέρεται για αντίστοιχη αξιοποίηση και οργάνωση. Πολεοδομικά κρίνεται αποδεκτό να προτείνονται μικτές ζώνες Τουρισμού και Παραθεριστικής κατοικίας, στα πλαίσια της οικονομίας στην «ανάλωση» φυσικών πόρων, την «κομβική» ανάπτυξη στις παράκτιες ζώνες και την αειφορία των οικοσυστημάτων. Ο έλεγχος και συνεκτίμηση των κριτηρίων χωροθέτησης, που αναφέρονται στον πληθυσμό και τις ανεκτές πυκνότητες, αποσκοπούν στην προστασία των φυσικών πόρων με τον προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας των περιοχών. Η φέρουσα ικανότητα μιας περιοχής ορίζεται ως ο ανεκτός βαθμός «ανάλωσης» του φυσικού περιβάλλοντος και η αλλαγή στις επικρατούσες συνθήκες από επεμβάσεις οικιστικής ανάπτυξης της, χωρίς να προκαλούνται υπέρμετρες και μη αναστρέψιμες καταστροφές στο φυσικό περιβάλλον στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Βάσει κριτηρίων, οι περιοχές κατατάσσονται σε τρείς βασικές κατηγορίες: - Περιοχές κορεσμένες ή στα όρια κορεσμού - Περιοχές αναπτυγμένες με αντοχή/περιθώρια ανάπτυξης - Περιοχές μη αναπτυγμένες με περιθώρια ανάπτυξης Για την επιλογή και χωροθέτηση περιοχών εγκατάστασης χρήσεων τουρισμού ή παραθερισμού, εκτιμάται κατ αρχήν η ζήτηση και η ανάγκη για β κατοικία και στη συνέχεια λαμβάνονται υπόψη τα παρακάτω κριτήρια: - Φυσικό περιβάλλον : 78

81 Φυσικά χαρακτηριστικά (κλίμα, μορφολογία εδάφους, νερά, κ.α.) Πολιτιστικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά (μνημεία, ιστορικοί τόποι, παραδοσιακοί οικισμοί, ήθη-έθιμα, κλπ) Δημογραφικά και οικονομικά χαρακτηριστικά (πληθυσμός, απασχόληση, παραγωγή κατά τομείς, κ.α.) - Βαθμός ανάπτυξης : Προσπέλαση (κόμβοι, δίκτυα συγκοινωνιών-μεταφορών, κ.α.) Οικιστική δομή, υπηρεσίες εξυπηρέτησης, κλπ Τεχνική υποδομή (ύδρευση, αποχέτευση, εγκαταστάσεις υγείας-πρόνοιας, άθλησης, κ.α.) Με την 10788/ Απόφαση Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. επισυνάπτεται ο ακόλουθος πίνακας κριτηρίων χωροθέτησης δραστηριοτήτων τουρισμού και αναψυχής. Κριτήρια χωροθέτησης δραστηριοτήτων τουρισμού και αναψυχής 1. Περιοχή Τουρισμού ΧΡΗΣΗ ΠΟΡΩΝ 2. Περιοχή Παραθ. Κατοικίας 3. Περιοχή Αναψυχής Κλίμα * ** * 4. Μονάδες εκτός οικισμών Προσιτές ακτές *** ** *** *(6) Περιαστικό πράσινο *(7) **(8) *** *(7) Εθνικοί δρυμοί, αισθητικά δάση ** * *** άλλοι φυσικοί πόροι (1) *** *(10) *** *(10) Εξοχές (2) ** ** *** *(9) Τόποι - διαδρομές εξαιρετικής θέας ** ** Αρχαιολογικοί - ιστορικοί τόποι *** ** *(9) Μνημεία, παραδοσιακοί οικισμοί *** ** * Κυκλικές δραστηριότητες, φεστιβάλ * * *(9) παραδοσιακές δραστηριότητες * ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ Ευκολία προσπέλασης ** *** Απόσταση από οικισμούς * *** Εγγύτητα σε τουριστικές ροές *** * Επιβάρυνση δικτύων Α*** ** * ** Υφιστάμενο δυναμικό ** **(11) ** * Αποδοτικότητα υφιστάμενου δυναμικού *** * Απασχόληση (3) * * ΑΝΤΟΧΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ(Φέρουσα ικανότητα) Χωρητικότητα - κορεσμός πόρων Α*** Α** ** ** Μηχανική αντοχή - καταλληλότητα εδάφους Α*** Α* * * Αισθητική αντοχή Α*** Α** ** *** ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Εθνικοί - περιφερειακοί στόχοι (4) Α** * * * Σχέση με άλλους τομείς: χωροθέτηση Α*** * **(12) *(12) Ο αριθμός αστερίσκων (ένα έως τρία) δείχνει το σχετικό βάρος του κριτηρίου κατά τη διαδικασία επιλογής είτε των ζωνών είτε μεμονωμένων μονάδων. Το Α σημαίνει ότι το κριτήριο μπορεί από μόνο του να αξιολογηθεί ως απαγορευτικό για τη χωροθέτηση της ζώνης ή της μονάδας. ΥΠΕΧΩΔΕ. Πολεοδομικά σταθερότυπα μελετών ΓΠΣ-ΣΧΟΟΑΠ. ΦΕΚ 285Δ-2004 Διευκρινιστικές σημειώσεις πίνακα κριτηρίων χωροθέτησης τουρισμού αναψυχής : 79

82 (1) Φυσικοί τουριστικοί πόροι νοούνται αυτοί που μπορούν να προσελκύσουν τουριστική κίνηση : ενδιαφέροντες γεωλογικοί σχηματισμοί, παραποτάμιες και παραλίμνιες περιοχές, σπήλαια, ιαματικές πηγές, οικοσυστήματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, παράκτιες ζώνες κ.α. (2) Εξοχές νοούνται περιοχές χωρίς ή με εξαιρετικά αραιή δόμηση χωρίς ασύμβατες δραστηριότητες με καλό κλίμα, ανεξάρτητα αν διαθέτουν και «φυσικό κάλλος», στις οποίες ισχύουν διατάξεις ελέγχου οικιστικής επέκτασης, προστασίας περιαστικού περιβάλλοντος και εκτόνωσης του πληθυσμού βεβαρυμένων οικιστικά περιοχών, καθώς και περιοχές ελέγχου συμβατότητας των χρήσεων γης. (3) Εξετάζεται η ύπαρξη υποαπασχολούμενου ή άνεργου εργατικού δυναμικού στην περιοχή και οι θετικές επιπτώσεις από τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης με την αξιοποίησή της (4) Κατά τη χωροθέτηση περιοχών είτε μεμονωμένων μονάδων εξειδικεύονται και υλοποιούνται οι εθνικοί στόχοι για την ανάπτυξη του τουρισμού και της αναψυχής, όπως αυτοί προσδιορίζονται από τα χωροταξικά πλαίσια και προγράμματα. (5) Ελέγχεται η ύπαρξη συγκριτικού πλεονεκτήματος για την ανάπτυξη του τουρισμού έναντι άλλων δραστηριοτήτων. (6) Ελέγχεται η επάρκεια των ακτών για την ικανοποίηση και των τοπικών αναγκών αναψυχής. (7) Ελέγχεται η τήρηση των κανονισμών για τη λειτουργία του περιαστικού πρασίνου και τη χωροθέτηση συμβατών προς αυτό χρήσεων. (8) Ελέγχεται η διασφάλιση του περιαστικού πρασίνου από αυθαίρετη ανάπτυξη της παραθεριστικής κατοικίας. (9) Ελέγχεται η εφαρμογή των διατάξεων για τη διατήρηση της αξίας του τουριστικού πόρου κατά περίπτωση. (10) Εξετάζεται αν υπάρχουν δυσμενείς επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους από την ανάπτυξη του τουρισμού και αναψυχής. (11) Εξετάζονται οι υφιστάμενες τάσεις για ανάπτυξη παραθεριστικής κατοικίας και η δυνατότητα χωροθέτησης πολεοδομικού κέντρου στις ίδιες περιοχές. (12) Εξάρτηση της χωροθέτησης χρήσεων αναψυχής σε συνδυασμό με περιοχές άλλων χρήσεων π.χ. βιομηχανικές περιοχές και ζώνες αναψυχής βιομηχανικών εργατών, εκπαίδευση, υγεία. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου ακινήτου Αφάντου, δεν έχει εφαρμογή το σύνολο των παραπάνω κριτηρίων, ούτε τίθεται ζήτημα σύγκρισης μεταξύ εναλλακτικών θέσεων χωροθέτησης για να χρησιμοποιηθεί βαθμολόγηση με σχέση βαρύτητας μεταξύ των κριτηρίων. Το ακίνητο βρίσκεται σε εκτός σχεδίου περιοχή και προορίζεται για δραστηριότητες τουρισμού, β κατοικίας και αναψυχής. Όλα τα σχετικά κριτήρια του πίνακα που ακολουθεί, επιτυγχάνονται μέσα στα όρια της φέρουσας ικανότητας του ακινήτου. Εξετάζεται ο βαθμός πλήρωσης των σχετικών κριτηρίων φέρουσας ικανότητας στην σημερινή κατάσταση του ακινήτου (μαύροι αστερίσκοι) και σε πλήρη ανάπτυξη του σχεδίου αξιοποίησης του ακινήτου (κόκκινοι αστερίσκοι), όπως επεξηγείται στη συνέχεια, σε μια κλίμακα τριών βαθμίδων. 80

83 Κριτήρια Βαθμός πλήρωσης Α. ΧΡΗΣΗ ΠΟΡΩΝ 1 Προσιτές ακτές *** 2 Περιαστικό πράσινο *** 3 Αρχαιολογικοί - ιστορικοί τόποι *** Β. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ 1 Ευκολία προσπέλασης *** 2 Εγγύτητα σε τουριστικές ροές *** 3 Επιβάρυνση δικτύων *** 4 Υφιστάμενο δυναμικό *** 5 Αποδοτικότητα υφιστάμενου δυναμικού *** 6 Απασχόληση *** Γ. ΑΝΤΟΧΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Φέρουσα ικανότητα) 1 Χωρητικότητα - κορεσμός πόρων *** 2 Μηχανική αντοχή - καταλληλότητα *** εδάφους 3 Αισθητική αντοχή *** Δ. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1 Εθνικοί - περιφερειακοί στόχοι *** 2 Σχέση με άλλους τομείς: χωροθέτηση *** Πίνακας Δ11: Κριτήρια φέρουσας ικανότητας * πλήρωση στην υφιστάμενη κατάσταση * πλήρωση σε πλήρη ανάπτυξη Κριτήριο Α1. Προσιτές ακτές. Οι ακτές παραμένουν προσιτές στο κοινό. Διασφαλίζονται οι άμεσες προσβάσεις από την Εθνική Οδό Ρόδου-Λίνδου, μέσω των υφιστάμενων κόμβων Καλλιθέας (ισόπεδος σηματοδοτούμενος) και Αφάντου (ανισόπεδος), και της παραλιακής ασφαλτοστρωμένης οδού, από εκβολή Πελεμόνη προς νότο μέχρι τέλος της παραλίας, για την στάθμευση τροχοφόρων προβλέπεται η δημιουργία χώρων στάθμευσης στα γήπεδα Γ1,Γ2,Γ3 και Γ7. Η κίνηση τροχοφόρων από τον ισόπεδο κόμβο Γκολφ Αφάντου θα είναι ελεγχόμενη, όπως και στον εσωτερικό παραλιακό δρόμο εντός του Γκολφ Αφάντου, η προσπέλαση όμως στο έμπροσθεν τμήμα αιγιαλού-παραλίας παραμένει ελεύθερη στο κοινό, από τα εκατέρωθεν σημεία πρόσβασης. Από την προσδοκώμενη ανάπτυξη αναμένεται να προβλεφθούν ευκαιρίες αναψυχής κατά μήκος της παραλίας αυτής, με ανάλογα μέσα εσωτερικής μετακίνησης. Το κριτήριο πληρούται και στην παρούσα κατάσταση και διασφαλίζεται η πλήρωση του στην νέα κατάσταση (***). Κριτήριο Α2. Περιαστικό πράσινο Η θέση του ακινήτου σε σχέση με τον οικισμό Αφάντου και τον μεταξύ τους διαχωριστικό άξονα της Εθνικής Οδού Ρόδου-Λίνδου, δεν επηρεάζει τη δημιουργία περιαστικού πρασίνου στον εν λόγω οικισμό. Ήδη η οργάνωση του γηπέδου του γκολφ αποδίδει στην άμεση του Ακινήτου περιοχή 500 και πλέον στρέμματα γης καθαρού πρασίνου, ελεύθερου από δόμηση, μοναδικής περιβαλλοντικής προσφοράς, το οποίο προβλέπεται να διατηρηθεί και στην νέα ανάπτυξη. Η πολεοδομική μελέτη του Γ.Π.Σ. Αφάντου προβλέπει περιοχές επέκτασης του 81

84 οικισμού, εκτός των ορίων του Ακινήτου, με οργανωμένη πολεοδόμηση, που θα εξασφαλίζει τους αναγκαίους χώρους πρασίνου, κατά τις προδιαγραφές των πολεοδομικών μελετών, Το κριτήριο πληρούται από την παρούσα κατάσταση στο Ακίνητο. (***). Κριτήριο Α3. Αρχαιολογικοί - ιστορικοί τόποι Εντός του Ακινήτου υπάρχουν καθορισμένοι αρχαιολογικοί χώροι με ειδικούς όρους ελέγχου της δόμησης, καθώς και εντοπισμένοι αρχαιολογικοί χώροι που δεν έχουν ακόμα οριοθετηθεί. Το καθεστώς προστασίας των εν λόγω χώρων διατηρείται στο ακέραιο. Η όποια δόμηση εντός και εκτός της Ζώνης Β τελεί υπό την έγκριση της αρμόδιας Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Το κριτήριο πληρούται από την παρούσα κατάσταση στο Ακίνητο (***). Κριτήριο Β1. Ευκολία προσπέλασης Η προσπέλαση στο Ακίνητο από την παρακείμενη και πρόσφατα ανακαινισμένη Εθνική Οδό Ρόδου-Λίνδου είναι άμεση, άνετη και ασφαλής, μέσω ισόπεδων σηματοδοτούμενων και ανισόπεδων κόμβων. Από τον σηματοδοτούμενο ισόπεδο κόμβο Καλλιθέας εξασφαλίζεται μέγιστη ροή Ι.Χ. ωριαίως και από τον ανισόπεδο κόμβο Αφάντου τριπλάσιος αριθμός αυτοκινήτων, που υπερκαλύπτει την κίνηση προς και από το Ακίνητο σε ώρες αιχμής (Κεφ. Α.4.1.3). Το κριτήριο πληρούται από την παρούσα κατάσταση στο Ακίνητο (***). Κριτήριο Β2. Εγγύτητα σε τουριστικές ροές Το Ακίνητο ευρίσκεται σε ένα από τους σημαντικότερους άξονες τουριστικών ροών του νησιού, συνδέοντας την Ρόδο με τον παραδοσιακό οικισμό της Λίνδου και την πληθώρα θέσεων τουριστικού, ιστορικού, πολιτιστικού και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος κατά μήκος και επέκεινα του δρόμου αυτού. Η ευκολία και εγγύτης προσπέλασης στις θέσεις αυτές αποτελεί ένα από τα εξαιρετικά πλεονεκτήματα του Ακινήτου Το κριτήριο πληρούται από την παρούσα κατάσταση στο Ακίνητο (***). Κριτήριο Β3. Επιβάρυνση δικτύων Ύδρευση. Η αύξηση της διατομής του κεντρικού αγωγού ύδρευσης υπερκαλύπτει τις ανάγκες ύδρευσης της δημοτικής ενότητας Αφάντου για να υδροδοτήσει όλη της αναμενόμενη ανάπτυξη της παραλιακής ζώνης. Άρδευση. Η περιοχή Γκόλφ Αφάντου εξυπηρετείται από ιδιωτικές γεωτρήσεις για την άρδευση του γκολφ. Με κατάλληλη συντήρηση και βελτίωση της απόδοσης τους μπορεί να καλυφθούν οι ανάγκες άρδευσης ενός αναβαθμισμένου γηπέδου γκολφ. Στη φάση της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων θα εκτιμηθούν οι πραγματικές ανάγκες βάσει του οριστικού σχεδίου ανάπτυξης και τυχόν απαίτηση νερού πέρα από το διαθέσιμο μπορεί να παραχθεί από αφαλάτωση. 82

85 Αποχέτευση. Τα λύματα της ανάπτυξης στο Ακίνητο θα μεταφερθούν στις νέες επεξεργασίας αστικών λυμάτων κατοίκων που λειτουργεί από το 2000, ήδη δε προγραμματίστηκε η αναβάθμιση του μέσω του ΕΣΠΑ που θα αυξήσει την δυναμικότητα του στις κατοίκους. Ενέργεια. Οι ανάγκες του νησιού σε ηλεκτρική ενέργεια καλύπτονται σήμερα και προγραμματίζεται σειρά έργων που θα αυξήσουν την παραγωγή, με εργοστάσια παραγωγής ενέργειας σε Ιαλυσό και στην Αφάντου. Στον συνολικό ενεργειακό σχεδιασμό της ανάπτυξης του ακινήτου θα συνεκτιμηθεί, αν είναι σκόπιμη, η παραγωγή ενέργειας εντός του ακινήτου από Α.Π.Ε. (φωτοβολταϊκά). Γενική εκτίμηση είναι ότι τα υπάρχοντα δίκτυα βασικών υποδομών δεν θα επιβαρυνθούν από την ανάπτυξη του Ακινήτου, στο οποίο εν πάσει περιπτώσει υπάρχουν οι δυνατότητας εξασφάλισης ικανού βαθμού αυτοδύναμης λειτουργίας, συνεπώς το κριτήριο πληρούται (***) Κριτήριο Β4. Υφιστάμενο δυναμικό ανάπτυξης Οι υφιστάμενες τάσεις επικεντρώνονται κυρίως σε ανάπτυξη κατοικίας παραθεριστικής, με ανάλογες συμπληρωματικές χρήσεις. Αν και το μεγάλο ενδιαφέρον που υπήρχε στις αρχές του χρόνου έχει περιορισθεί, λόγω της πολιτικής αστάθειας που μεσολάβησε, συνεχίζει να υπάρχει παρόμοιο ενδιαφέρον και σήμερα από μερίδα σοβαρών επενδυτών και ο σχετικός διαγωνισμός θα αναδείξει φορέα που θα αναλάβει την αξιοποίηση του Ακινήτου. Το κριτήριο πληρούται μερικώς σήμερα. Αναμένεται αξιοποιηθεί το υπάρχον δυναμικό ανάπτυξης με τις δυνατότητες του Ν.3896/2011, στο πλαίσιο του σχετικού προγραμματισμού του ΤΑΙΠΕΔ (***). Κριτήριο Β5. Αποδοτικότητα υφιστάμενου δυναμικού Το υφιστάμενο δυναμικό τουριστικής ανάπτυξης στο υπόψη Ακίνητο παραμένει λανθάνον επί σειρά ετών, Πλην της εγκατάστασης του γκολφ, δεν πραγματοποιήθηκε μέχρι σήμερα άλλη σημαντική επένδυση στον τουρισμό-αναψυχή, όπως δεν προχώρησαν και πρωτοβουλίες αξιοποίησης του στην τελευταία δεκαετία από την ΕΤΑ ΑΕ, μέσω διεθνών διαγωνισμών, λόγω του ακατάλληλου και περιοριστικού θεσμικού πλαισίου για παραθεριστική κατοικία. Προφανέστατα οι παράμετροι αξιοποίησης του υπόψη Ακινήτου, μέσω του πλαισίου του Ν.3986/2011, έχουν βελτιωθεί σημαντικά και θέτουν εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες αύξησης της υφιστάμενης σήμερα αποδοτικότητας του Ακινήτου. Το κριτήριο πληρούται εν μέρει σήμερα. Αναμένεται να υλοποιηθεί με την αξιοποίηση του Ακινήτου, στο πλαίσιο του σχετικού προγραμματισμού του ΤΑΙΠΕΔ (***). Κριτήριο Β6. Απασχόληση Η εποχιακή συγκέντρωση της τουριστικής κίνησης δημιουργεί αντίστοιχα εποχιακή ζήτηση εργαζόμενων. Η δημογραφική ανάλυση δείχνει ότι η ο τοπικός πληθυσμός απασχολείται στη Ρόδο, με μικρό ποσοστό ανεργίας και εποχιακά ενισχύεται από μετακινούμενους εργαζόμενους 83

86 από άλλες εκτός Ρόδου περιοχές. Η ανάπτυξη του Ακινήτου θα αυξήσει την ζήτηση για μόνιμη απασχόληση και θα επιδράσει θετικά στην περιοχή. Το κριτήριο θα πληρωθεί με την αξιοποίηση του Ακινήτου, στο πλαίσιο του σχετικού διαγωνισμού του ΤΑΙΠΕΔ (***). Κριτήριο Γ1. Χωρητικότητα - κορεσμός πόρων Το πρόγραμμα αναπτύσσεται σε πολύ ήπια και φιλική στο περιβάλλον μορφή, επιτρέποντας υλοποίηση του με περιορισμό του Συντελεστή Δόμησης από 0,20 σε 0,08 στο σύνολο της επιφάνειας του Ακινήτου. Η ανάπτυξη που προβλέπεται μέσω των προτάσεων του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. επιτυγχάνει πυκνότητες κλινών/στρέμμα 3,2 και 4,9 για τα σενάρια Α και Β, πολύ χαμηλότερες από τις πυκνότητες 8 και 9 κλινών/στρέμμα για ξενοδοχεία πέντε και τεσσάρων αστέρων που ορίζει το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για του Τουρισμό για τις εκτός σχεδίου τουριστικά αναπτυγμένες περιοχές (Α), στις οποίες εμπίπτει και το Ακίνητο Αφάντου. Επίσης, ο προβλεπόμενος αριθμός χρηστών της αμμώδους παραλίας καλύπτει μόλις το 25% του συνολικού δυναμικού εξυπηρέτησης Η υλοποίηση της ανάπτυξης πληροί το κριτήριο (***). Κριτήριο Γ2. Μηχανική αντοχή - καταλληλότητα εδάφους Από την γεωλογική διερεύνηση, αλλά και τη μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας περιοχής κοντά στο Γήπεδο Γ8 τεκμηριώνεται ότι το έδαφος είναι κατάλληλο για δόμηση, με την λήψη των κατάλληλων μέτρων ως προς την θεμελίωση. Η υλοποίηση της ανάπτυξης πληροί το κριτήριο (***). Κριτήριο Γ3. Αισθητική αντοχή Το εκτεταμένο της έκτασης του ακινήτου, το ενδιαφέρον της γεωμορφολογικής του σύνθεσης και η παρουσία της αμμώδους παραλίας επιτρέπουν την μορφολογική αφομοίωση δομημένων όγκων και το ακίνητο προσφέρεται για υψηλής ποιότητας αρχιτεκτονική και πολεοδομική σύνθεση καθώς και διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου. Το κριτήριο θα πληρωθεί με την εκπόνηση της μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας στο στάδιο έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (***). Κριτήριο Δ1. Εθνικοί - περιφερειακοί στόχοι Υλοποιούνται μέσω του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. βασικές οι κατευθύνσεις του Γενικού Πλαισίου Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού, όπως: - Για αναβάθμιση της εικόνας των τουριστικών προορισμών, προκειμένου να καταστούν ελκυστικότεροι και ασφαλέστεροι, με την ανάδειξη στοιχείων ταυτότητας και αναγνωρισιμότητας, την αναβάθμιση και την αποκατάσταση του δομημένου χώρου, την οργάνωση του, ατύπως διαμορφωμένου οικιστικά, εξωαστικού χώρου, κ.α. 84

87 - Για επιτάχυνση του ρυθμού ανανέωσης της τουριστικής προσφοράς στην κατεύθυνση της αναβάθμισης, της χωρικής και χρονικής διεύρυνσης και του εμπλουτισμού της τουριστικής δραστηριότητας, καθώς και της εξαρχής ανάπτυξης επιλεγμένων ειδικών μορφών τουρισμού με ηπιότερα κατά κύριο λόγο χαρακτηριστικά, τόσο λόγω του βαθμού ωρίμανσης του τουριστικού προϊόντος στη χώρα, όσο και του διεθνούς ανταγωνισμού. Θα τηρηθούν οι κατευθύνσεις ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό, για : - Περιορισμό της μέγιστης πυκνότητας σε 8 και 9 κλίνες/στρέμμα από τις 10 και 12 κλίνες/στρέμμα που ισχύουν σήμερα για ξενοδοχεία πέντε και τεσσάρων αστέρων αντίστοιχα στις περιοχές (Α). Ήδη οι πυκνότητες που προβλέπονται από το Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. είναι κατά 35% και πλέον χαμηλότερες από τις παραπάνω οριζόμενες - Αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων γηπέδων golf. - Εξασφάλιση κατάλληλης ποιότητας νερού μέσω ανακύκλωσης ή αφαλάτωσης για τις περιοχές που είναι από τη φύση τους ελλειμματικές σε υδατικούς πόρους. - Προώθηση της χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την εξυπηρέτηση για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των μονάδων και των υποστηρικτικών τους υποδομών (π.χ. μονάδες αφαλάτωσης). Λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες κατευθύνσεις του περιφερειακού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού Ν. Αιγαίου για : - Να αποτελέσουν τα νησιά ελκυστικό χώρο ιδιωτικών επενδύσεων στον τουριστικό κλάδο - Παράταση ισχύος της απόφασης ΥΠΕΘΟ /ΕΙΔ135 ΕΟΤ- Φ.Ε.Κ. 797/Β/ για οι χαρακτηρισμό ως «Κορεσμένες Τουριστικές Περιοχές» του Β. Τριγώνου (Ζώνη Α) της Ρόδου. Το Ακίνητο, ως ευρισκόμενο εκτός της Ζώνης αυτής, δεν υπόκειται στους προβλεπόμενους περιορισμούς Πέραν των ανωτέρω, το Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. τηρεί πολλές άλλες κατευθύνσεις του υπερκείμενου χωροταξικού σχεδιασμού, συνεπώς πληρούται το κριτήριο (***). Κριτήριο Δ2. Σχέση με άλλους τομείς: χωροθέτηση Η ανάπτυξη μέσω του Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. είναι συμβατή με τις χρήσεις που ήδη είναι εγκατεστημένες στην πέριξ του Ακινήτου περιοχή ή προβλέπεται να θεσμοθετηθούν εκεί μέσω των μελετών Γ.Π.Σ. Αφάντου και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. Καλλιθέας Πληρούται το κριτήριο (***). 85

88 Δ.4 Πρόταση Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α. Δ.4.1 Χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) του Ακινήτου Προτείνονται : 1. Η γενική οργάνωση του ακινήτου, όπως φαίνεται στον Χάρτη Π-01, γίνεται με καθορισμό : των οικοδομήσιμων γηπέδων με στοιχεία Γ1 έως Γ10, στα οποία επιτρέπεται η δόμηση των κτιριακών εγκαταστάσεων που περιγράφονται στη συνέχεια των κύριων οδικών αξόνων προσπέλασης στο ακίνητο, όπως σημειώνονται στον Χάρτη Π-01. Η πρόσβαση στην Περιοχή Γκόλφ Αφάντου από τον ομώνυμο Ι/Κ μπορεί να είναι ελεγχόμενη και να περιορίζεται για τους χρήστες του Ακινήτου, εφόσον δεν συνέχεται με κοινόχρηστους δρόμους που εξυπηρετούν περιοχές με χρήση παραθεριστικού-τουριστικού χωριού οι οποίες θα πολεοδομηθούν. των κύριων οδικών προσβάσεων του κοινού στην παραλία Αφάντου από την Εθνική οδό Ρόδου-Λίνδου, α) από τον ισόπεδο κόμβο Καλλιθέας προς παραλία Τραγανού και β) από τον ανισόπεδο κόμβο Αφάντου προς την εκβολή του ποταμού Πελεμόνη και την δημιουργία υπαίθριων χώρων στάθμευσης σε ένα ή περισσότερα από τα Γήπεδα Γ1, Γ2 και Γ3 και στο Γήπεδο Γ7, όπου καταλήγουν οι δρόμοι πρόσβασης στην παραλία. Η εσωτερική λειτουργία της κυκλοφορίας στην περιοχή Γκολφ Αφάντου καθώς και οι θέσεις στάθμευσης στα παραπάνω γήπεδα θα καθορισθούν με την ΚΥΑ χωροθέτησης του επενδυτικού σχεδίου του άρθρου 13 του Ν.3986/ Ο καθορισμός της Μικτής Χρήσης του άρθρου 11 παρ. Β5 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα, που συμπεριλαμβάνει τις ακόλουθες γενικές κατηγορίες χρήσης γης : «Παραθεριστικό Τουριστικό Χωριό». Η χρήση αυτή μπορεί να καθορισθεί στο σύνολο ή σε κατατμήσιμο τμήμα των Γηπέδων Γ1-Γ10, όπως αυτά οριοθετούνται στο διάγραμμα Π-01, το ποσοστό όμως της συνολική επιφάνειας των χώρων με την χρήση αυτή εκτιμάται σε 50% - 75% της συνολικής οικοδομήσιμης έκτασης του ακινήτου, στην οποία δεν συνυπολογίζεται η επιφάνεια που καταλαμβάνει το γκολφ. Στα τμήματα γης που καλύπτει η εν λόγω χρήση επιτρέπεται η πολεοδόμηση τους, με τους όρους που αναφέρονται παρακάτω στο κεφάλαιο Δ.4.3 (Όροι και περιορισμοί δόμησης) «Τουρισμός-Αναψυχή». Η χρήση αυτή καλύπτει όλη την υπόλοιπη έκταση του ακινήτου 3. Η επιλογή των τμημάτων στα οποία θα καθορισθούν χωρικά οι παραπάνω γενικές κατηγορίες χρήσεων θα γίνει από τον επενδυτή που θα αναδειχθεί από τον σχετικό διαγωνισμό, και θα αποτυπώνεται στα στοιχεία του επενδυτικού σχεδίου. Επισημαίνεται 86

89 ότι οι εν λόγω γενικές κατηγορίες χρήσεων επιτρέπουν την σύνθεση μεγάλης ποικιλίας σχεδίων ανάπτυξης, που μπορούν να συνδυάσουν περιοχές με ανάπτυξη ξενοδοχειακών καταλυμάτων όλων των τύπων, παραθεριστικής κατοικίας, τουριστικής κατοικίας, εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής και αναψυχής, κ.α. Δ.4.2 Ειδικότερες χρήσεις γης 1. Με στόχο τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής ευελιξίας στην σύνθεση επιχειρηματικών σχεδίων ανάπτυξης, στα οικοδομήσιμα τμήματα του ακινήτου στα οποία θα καθορισθεί η χρήση «Τουρισμός - Αναψυχή», προτείνονται οι παρακάτω ειδικής πολεοδομικής λειτουργίας χρήσεις της παρ. Β1 του άρθρου 11 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα : 1 Τουριστικά καταλύματα (κύρια και μη κύρια, σύνθετα τουριστικά καταλύματα, κ.α.) 2 Ειδικές τουριστικές υποδομές και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις (συνεδριακά κέντρα, υδροθεραπευτήρια, κ.α.) 3 Κατοικία 4 Εμπορικά καταστήματα και καταστήματα παροχής υπηρεσιών 5 Καζίνα 6 Κοινωνική πρόνοια 7 Αθλητικές εγκαταστάσεις 8 Πολιτιστικές εγκαταστάσεις 9 Θρησκευτικοί χώροι 10 Περίθαλψη 11 Χώροι συνάθροισης κοινού 12 Εστίαση 13 Αναψυκτήρια 14 Κέντρα διασκέδασης, αναψυχής 15 Στάθμευση (κτίρια γήπεδα) 16 Εγκαταστάσεις εκθεσιακών χώρων 17 Ελικοδρόμιο 18 Αναγκαίες εγκαταστάσεις τεχνικής υποδομής (αφαλάτωσης, φωτοβολταϊκών, βιολογικού καθαρισμού, κ.α.) 2. Για τον ίδιο λόγο, στα τμήματα του ακινήτου στα οποία θα καθορισθεί η χρήση «Παραθεριστικό - Τουριστικό Χωριό» προτείνονται οι παρακάτω χρήσεις της παρ. Β5 του άρθρου 11 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα : 87

90 1 Παραθεριστική κατοικία 2 Περίθαλψη 3 Ξενοδοχεία 4 Αθλητικές εγκαταστάσεις 5 Κέντρα αναζωογόνησης (spa) 6 Εγκαταστάσεις εστίασης και αναψυχής 7 Εμπορικά καταστήματα 8 Χώροι συνάθροισης κοινού Οι υπό στοιχεία 2, 6, 7 και 8 χρήσεις επιτρέπονται μόνο στο βαθμό που εξυπηρετούν την παραθεριστική κατοικία. 3. Στο Γήπεδο Γ4α να διατηρηθεί η χρήση γκολφ, καθόσον, λόγω της ειδικής απαίτησης ελαχίστης επιφάνειας, δεν μπορεί να χωροθετηθεί σε κανένα από τα υπόλοιπα γήπεδα και να προβλεφθεί η συμπλήρωση της επιφάνειας του γκολφ τουλάχιστον με την ελάχιστη απαιτούμενη, σύμφωνα με τις προδιαγραφές γηπέδων γκολφ του ΕΟΤ (ΚΥΑ /6/1994 Φ.Ε.Κ. 42/Β/1994). Τυχόν επέκταση της επιφάνειας του γκολφ μπορεί να γίνει στην παρακείμενη έκταση του ΤΔΚ, δυτικά της κοίτης του ρέματος Πλατή. 4. Ανεξαρτήτως της γενικής κατηγορίας χρήσεως στην οποία θα ενταχθούν, στο Γήπεδο 1α και Γήπεδο 2, τα οποία εμπίπτουν στην καθορισθείσα Ζώνη Β Αρχαιολογίας, να επιτρέπονται μόνον : Κατοικία Τουριστικές εγκαταστάσεις τύπου επιπλωμένων διαμερισμάτων Γήπεδα Στάθμευσης Όλα τα παραπάνω, κατόπιν έγκρισης της αρμόδιας Αρχαιολογικής υπηρεσίας 5. Στο Τουριστικό Δημόσιο Κτήμα της παραλίας να επιτρέπονται : Επέκταση του γηπέδου γκολφ, χωρίς όμως κτιριακές εγκαταστάσεις Τουριστικοί λιμένες (μαρίνες, αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών, κ.α.) σε θέσεις που θα εξασφαλίσουν περιβαλλοντική αδειοδότηση, οι οποίες μπορεί να αναζητηθούν και εκτός του ΤΔΚ, κατά μήκος όλης της παραλίας Γήπεδα στάθμευσης Ελικοδρόμιο Διέλευση σωληνώσεων εγκατάστασης τεχνικής υποδομής Δρόμοι, πράσινο Αθλητικές εγκαταστάσεις Δ.4.3 Όροι και περιορισμοί δόμησης Δ Περιοχές στις οποίες θα καθορισθεί η χρήση «Τουρισμός-Αναψυχή» 88

91 1. Ο μέγιστος συντελεστής δόμησης να καθορισθεί 0,2. Ο συντελεστής δόμησης εφαρμόζεται στο οικοδομήσιμο τμήμα εκάστου γηπέδου. Για την εφαρμογή του παρόντος, τα Γήπεδα Γ1-Γ10 ή κατατμήσιμα τμήματα αυτών, που θα έχουν την χρήση αυτή νοούνται ως ενιαίο σύνολο. Εφόσον δεν εξαντλείται ο συντελεστής δόμησης εντός ενός γηπέδου, μπορεί να μεταφέρεται σε άλλα γήπεδα, εφόσον δεν γίνεται υπέρβαση της επιτρεπόμενης κάλυψης τους. 2. Το μέγιστο ποσοστό κάλυψης για κάθε ένα γήπεδο ξεχωριστά προτείνεται σε 50% 3. Το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος κτιρίων προτείνεται κατά το άρθρο 15 του νέου ΓΟΚ 10,75 μ. για συντελεστή δόμησης μέχρι 0,4 4. Δεν επιτρέπονται μόνιμες κατασκευές εντός της παραλίας και του αιγιαλού, πλην των περιπτώσεων έργων κατασκευής των επιτρεπόμενων λιμενικών έργων 5. Η ελάχιστη απόσταση κτιρίων από την γραμμή αιγιαλού ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. Ε3 της ΚΥΑ 24208/2009 (Φ.Ε.Κ. 1138/Β/2009) για το χωροταξικό πλαίσιο τουρισμού, ήτοι βάσει του τύπου: Απόσταση = 50+(10-Υ)Χ5 όπου Υ = ύψος εδάφους από τη θάλασσα. 6. Τα κτίρια τουριστικών εγκαταστάσεων μπορεί να εφάπτονται της οριογραμμής της παραλίας, εφόσον τηρείται η παραπάνω ελαχίστη απόσταση από τον αιγιαλό. Δ Περιοχές στις οποίες θα καθορισθεί η χρήση «Παραθεριστικό - Τουριστικό Χωριό» Οι περιοχές αυτές θα πολεοδομηθούν κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα. Η πολεοδομική μελέτη θα περιέχει τις ειδικότερες χρήσεις γης που καθορίζονται στην παραπάνω παράγραφο Δ.4.2 και τις τυχόν πρόσθετες απαγορεύσεις και υποχρεώσεις, τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής, τους ειδικότερους όρους και περιορισμούς δόμησης των οικοπέδων, οι οποίοι μπορεί να ορίζονται ανά οικοδομικό τετράγωνο ή τμήμα οικοδομικού τετραγώνου, εφόσον αυτό επιβάλλεται από τη διαμόρφωση του εδάφους, την ανάγκη προστασίας του φυσικού ή πολιτιστικού περιβάλλοντος ή άλλες πολεοδομικές ανάγκες, καθώς και τους οριζόμενους κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους. Προτείνονται οι ακόλουθοι όροι και περιορισμοί : 1. Ο συντελεστής δόμησης σε κάθε ένα οικοδομήσιμο χώρο εντός των Γηπέδων Γ1-Γ10 με την χρήση αυτή δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,4. 2. Οι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι θα πρέπει να ανέρχονται σε ποσοστό τουλάχιστον 50% της συνολικής έκτασης σε κάθε ένα γήπεδο ή τμήμα αυτού που θα πολεοδομηθεί. Ποσοστό 25% τουλάχιστον των κοινόχρηστων χώρων θα διατεθεί για χαμηλό ή υψηλό πράσινο και εμπλουτισμό του χλωριδικού ισοζυγίου. Στις περιοχές που θα πολεοδομηθούν δεν επιβάλλεται εισφορά σε γη. 3. Ο καθορισμός των τ.μ. ως ελάχιστη επιφάνεια δημιουργίας αρτίων οικοπέδων. 89

92 4. Ισχύουν οι διατάξεις της κάθετης ιδιοκτησίας αλλά δεν επιτρέπεται η αποκλειστική χρήση οικοπέδου σε τμήματα μικρότερα των 500 τ.μ. 5. Ορίζεται μέγιστο ποσοστό κάλυψης εκάστου οικοπέδου 50% 6. Το μέγιστο ύψος ορίζεται στα 7,50 μ. 7. Δεν επιτρέπεται η κατασκευή πιλοτής Δ Γενικοί όροι για αμφότερες τις χρήσεις 1. Τηρούνται οι αποστάσεις κτιρίων από όρια γηπέδων και από δασικές εκτάσεις που ορίζει το Π.Δ (Φ.Ε.Κ. 270/Δ/1985). 2. Τηρούνται οι αποστάσεις κτιρίων από ρέματα που ορίζει ο Κτιριοδομικός Κανονισμός (άρθρο 6 απόφασης 3046/304/ (Φ.Ε.Κ. Δ/59/1989) 3. Ειδικές προβλέψεις προστασίας του περιβάλλοντος θα καθορισθούν με την έγκριση περιβαλλοντικών όρων που θα γίνει στην φάση έγκρισης του σχεδίου χωροθέτησης του επενδυτικού σχεδίου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 13 του Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 4092/2012 (Φ.Ε.Κ. 220/Α/2012) και ισχύει σήμερα Δ.4.4 Ειδικές ζώνες προστασίας και ελέγχου Δ Ζώνη προστασία αρχαιολογικού χώρου Στις καθορισθείσες με την απόφαση ΥΠΠΟ/Φ.22/54880/2909/ (Φ.Ε.Κ. 1399/Β/2000) Ζώνες Α και Β Αρχαιολογίας εξακολουθεί να ασκείται ο έλεγχος οποιασδήποτε επέμβασης από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία, βάσει των υφιστάμενων όρων και περιορισμών. Θα ζητηθεί από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία η έγκριση δημιουργίας ανοικτών χώρων στάθμευσης στα Γήπεδα Γ1 και Γ2, με όρους επιφανειακής διαμόρφωσης τους που θα θέσει η ίδια. Δ Ζώνη προστασία δασικών εκτάσεων Στις εκτάσεις που χαρακτηρίσθηκαν ως δάσος και δασική έκταση, δυνάμει της 2494/ Πράξης Χαρακτηρισμού της Δ/νσης Δασών Δωδεκανήσου, εξακολουθούν να ισχύουν οι βασικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Εντός των εκτάσεων αυτών δεν επιτρέπονται μόνιμες κατασκευές, επιτρέπονται όμως επιφανειακές διαμορφώσεις για λόγους αναψυχής και ο υπάρχων δρόμος στην δασική έκταση εντός του Γηπέδου Γ4 μπορεί να ενταχθεί στο κυκλοφοριακό δίκτυο του Ακινήτου, με τις οδηγίες της αρμόδιας δασικής αρχής, κατά ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 48 και 51 του Ν.998/1979 για τις δημόσιες δασικές εκτάσεις. 90

93 Ε. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ Ε.1 Γενικά Το Άρθρο 5 της Οδηγίας 2001/42/ΕΕ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση αναφέρει πως σε περίπτωση που απαιτείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για κάποιο σκοπό «εκπονείται περιβαλλοντική μελέτη στην οποία εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται οι ενδεχόμενες σημαντικές επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του Σχεδίου ή προγράμματος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες λαμβανομένων υπόψη των στόχων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του Σχεδίου ή προγράμματος». Στόχος των εναλλακτικών αυτών λύσεων είναι η ανίχνευση της κατάστασης των εξεταζόμενων παραμέτρων στο μέλλον και η προσπάθεια περιγραφής της τελικής κατάστασης, δηλαδή της κατάστασης μετά την υλοποίηση των προτεινόμενων μέτρων έργων. Σε κάθε περίπτωση, η κατάρτιση των σεναρίων βασίζεται στην υπόθεση ότι το μέλλον δεν προκύπτει από τη γραμμική εξέλιξη μεμονωμένων παραμέτρων, αλλά από τη συνέργεια και την αλληλεπίδραση μεταξύ πολλών επιμέρους παραμέτρων, που αφορούν τόσο το παρόν όσο και το παρελθόν. Η σύγκριση του προτεινόμενου σχεδίου με εναλλακτικές δυνατότητες προβλέπεται από την Κ.Υ.Α /2006 (Φ.Ε.Κ. 1225/Β/ ) σε συμμόρφωση και ενσωμάτωση της οδηγίας 2001/42/ΕΚ. Συγκεκριμένα, η πρώτη παράγραφος του άρθρου 6 της Κ.Υ.Α. προβλέπει τα εξής : «σε περίπτωση που απαιτείται Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ), σύμφωνα με το άρθρο 3 (παρ.1 και 2), η αρχή σχεδιασμού εκπονεί Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) για το προτεινόμενο σχέδιο ή πρόγραμμα, στην οποία εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται οι ενδεχόμενες σημαντικές επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες, σε περιεκτική μορφή, λαμβανομένων υπόψη των στόχων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του σχεδίου ή προγράμματος.» Η συγκρότηση εναλλακτικών δυνατοτήτων ενός σχεδίου, εξαρτάται από τις στρατηγικές επιδιώξεις του και κατά συνέπεια η αξιολόγηση αυτών των δυνατοτήτων στηρίζονται στις κατευθύνσεις, το εύρος και το περιεχόμενο των παραπάνω επιδιώξεων. Οι βασικές κατευθύνσεις για τον προσδιορισμό των εναλλακτικών δυνατοτήτων είναι : Η περιγραφή της πιθανής εξέλιξης, χωρίς την εφαρμογή του σχεδίου είναι σημαντική ως πλαίσιο αναφοράς για την εκτίμηση του σχεδίου. Η απαίτηση αυτή αντιστοιχεί στην εναλλακτική δυνατότητα μηδέν, την κοινώς αποκαλούμενη μηδενική λύση Η περιγραφή της πιθανής εξέλιξης με τη συνέχιση ενός υφιστάμενου σχεδίου, ως εναλλακτική δυνατότητα Η περιγραφή της πιθανής εξέλιξης με τη θεσμοθέτηση ενός νέου σχεδίου, ως εναλλακτική δυνατότητα Οι επιλεγόμενες εναλλακτικές δυνατότητες θα πρέπει να είναι ρεαλιστικές 91

94 Οι εναλλακτικές δυνατότητες νοούνται ως διαφορετική προσέγγιση εκπλήρωσης των στόχων και της γεωγραφικής κάλυψης του σχεδίου Ο στρατηγικός σκοπός του σχεδίου είναι ευρύς και γενικός. Στην προσπάθεια προσέγγισης των εναλλακτικών δυνατοτήτων ακολουθήθηκαν οι εξής βασικές κατευθύνσεις : να αποκλεισθούν εναλλακτικές δυνατότητες που δεν ικανοποιούν κάποια ή κάποιες από τις συνιστώσες της πολλαπλότητας, που συνθέτουν οι στρατηγικές επιδιώξεις του σχεδίου να εντοπισθεί εκείνη η προσέγγιση που συνδυάζει το μέγιστο βαθμό συνάφειας με όλες τις επιμέρους ανάγκες, που καλείται να ικανοποιήσει το σχέδιο τη συμμόρφωση ή μη κάθε εναλλακτικής δυνατότητας με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη η περιγραφή της πιθανής εξέλιξης χωρίς την εφαρμογή του σχεδίου είναι σημαντική, ως πλαίσιο αναφοράς για την εκτίμηση του σχεδίου η περιγραφή της πιθανής εξέλιξης με τη συνέχιση ενός υφιστάμενου σχεδίου, ως εναλλακτική δυνατότητα Σκοπός είναι η επιλογή της εναλλακτικής δυνατότητας, που είναι ρεαλιστικά πραγματοποιήσιμη και συνδυάζει το βέλτιστο επιχειρησιακό αποτέλεσμα με τις υψηλότερες περιβαλλοντικές επιδόσεις. Ε.2 Εναλλακτικές δυνατότητες Ε.2.1 Μηδενική λύση Η μηδενική λύση αποτελεί ένα σενάριο απραξίας και προβλέπει τη διατήρηση της κατάστασης, όπως είναι διαμορφωμένη μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει πως η εγκατάλειψη των υφιστάμενων κτιριακών εγκαταστάσεων θα συνεχισθεί, το μεγαλύτερο μέρος του ακινήτου θα παραμείνει χέρσο και αναξιοποίητο, ενώ το γήπεδο γκολφ θα συνεχίσει να λειτουργεί με τάσεις πιθανής υποβάθμισης. Η λύση αυτή δεν σημαίνει αυτόματα, ότι το περιβάλλον θα παραμείνει αμετάβλητο και ανεπηρέαστο. Η εξέταση αυτής της λύσης κρίνεται χρήσιμη, γιατί θα μας βοηθήσει στην επιλογή της βέλτιστης εναλλακτικής δυνατότητας. Ε.2.2 Εναλλακτική λύση 1 Η εναλλακτική λύση 1 προβλέπει την αξιοποίηση του ακινήτου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πριν την ψήφιση του Ν. 3986/2011. Ισχύον θεσμικό καθεστώς ανάπτυξης της Περιοχής Γκολφ Αφάντου Το θεσμικό καθεστώς ανάπτυξης που ισχύει σήμερα, μόνο στην Περιοχή του Γκολφ Αφάντου του Ακινήτου που συμπεριλαμβάνει τα Γήπεδα Γ1-Γ7 και καταλαμβάνεται κατά το μείζον 92

95 μέρος από την εγκατάσταση του Γκολφ Αφάντου, έχει θεσμοθετηθεί με την παρ. 18β του άρθρου 6 του Ν.2160/93 «Ρυθμίσεις για τον τουρισμό και άλλες διατάξεις» (Φ.Ε.Κ. 118/Α/ ) που την καθόρισε ως Ζώνη Τουρισμού και Αναψυχής, με τις ειδικότερες χρήσεις γης και ειδικούς όρους και περιορισμούς δόμησης του παρακάτω πίνακα: Κατηγορία Χρήσεων Γης Μέγιστος συντελεστ. δόμησης Μέγιστο ύψος Ελάχιστη απόσταση από το όριο (μέτρα) Ελάχιστη αναλογία Θέσεων στάθμευσης Ξενοδοχεία 0, /4 δωμάτια Κατοικία 0,11 7,5 10 1/Μονάδα Εμπορικές Δραστηριότητες 0, /100 τ.μ. 1. Συντελεστής δόμησης: 0,13 επί της συνολικής έκτασης. 2. Ποσοστό κάλυψης γηπέδου: 13%. 3. Σε απόσταση μέχρι πενήντα (50) μέτρων από την γραμμή του αιγιαλού, το ύψος ορίζεται σε 7,5 μέτρα. 4. Η απόσταση από την γραμμή του αιγιαλού θα είναι 35 μέτρα. Πέραν των παραπάνω τριών συγκεκριμένων ειδικών χρήσεων (ξενοδοχεία, κατοικία, εμπορικά καταστήματα), επιτρέπονται και χρήσεις γης που δεν συνιστούν κτιριακή ανάπτυξη, όπως εγκαταστάσεις τουριστικού λιμένα, υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις κ.α. και υπόκεινται σε έγκριση των οριστικών σχεδίων τους. Κατά το άρθρο 41 του Ν. 2160/1993, όπου ανεγείρονται κτίρια, που περιλαμβάνουν περισσότερες της μιας επιτρεπόμενες χρήσεις, τότε για κάθε τέτοιο κτίριο επιτρέπεται η εφαρμογή του μεγαλύτερου εκ των όρων δόμησης των ως άνω χρήσεων. Για την ανέγερση εμπορικών καταστημάτων και κατοικίας ισχύουν, ως προς τη διάταξη των κτιρίων μέσα στα επτά ανεξάρτητα γήπεδα, οι κατά περίπτωση κείμενες διατάξεις του Γ.Ο.Κ. που εφαρμόζονται και στις εκτός σχεδίου περιοχές. Το επιλεγόμενο για κάθε γήπεδο ποσοστό εκμετάλλευσης κατά χρήση (που δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά το ποσοστό κάλυψης 13% στην επιφάνεια έκαστου γηπέδου) διατάσσεται, τηρουμένων των υποχρεωτικών αποστάσεων του Ν. 2160/1993 από πλάγια όρια και αιγιαλό και του άρθρου 9 του ΓΟΚ/85 για τη θέση των κτιρίων μέσα στο γήπεδο και τις μεταξύ αυτών αποστάσεις. Η διάθεση μπορεί να γίνει με σύσταση οριζόντιων ιδιοκτησιών σε ενιαίο γήπεδο. Για τον εκσυγχρονισμό ή/και την επέκταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων γηπέδων γκολφ, ισχύουν οι εγκεκριμένες προδιαγραφές Ε.Ο.Τ. (Απόφ /6/1994 Φ.Ε.Κ. 42/Β/ ). Σημειώνεται ότι κατά τις προδιαγραφές αυτές, η ελάχιστη επιφάνεια γηπέδου γκολφ 18 οπών ορίζεται σε 550 στρέμματα γης και για κάθε επέκταση κατά 9 οπές απαιτείται προσαύξηση της έκτασης κατά 35%. Το ΤΔΚ επιφάνειας τ.μ., σύμφωνα με το Τοπογραφικό Διάγραμμα ΤΟΠ-1, πλην του τμήματος των τ.μ. που έχει παραχωρηθεί στον Δήμο Αφάντου, συνέχεται με το Γήπεδο Γ4 και θα μπορούσε να επεκταθεί σ αυτό η 93

96 εγκατάσταση του γηπέδου γκολφ, όπως αναφέρεται και στο υπ αρ. ΔΚ 1151/ έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου προς την ΕΤΑ. Ισχύον θεσμικό καθεστώς δόμησης της Περιοχής Νότιο Αφάντου Στην περιοχή αυτή δεν υπάρχει ειδικό καθεστώς δόμησης μέσω ΖΟΕ, ΓΠΣ ή σχεδίου πόλεως και ισχύουν σήμερα οι γενικοί κανόνες της εκτός σχεδίου δόμησης βάσει του Π.Δ (Φ.Ε.Κ. 270/Δ/1985) και του Π.Δ. της (Φ.Ε.Κ. 61/Δ/1988) με την ειδικότερη πρόβλεψη αρτιότητας 10 στρ. για γήπεδα προοριζόμεν&alp