ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ «ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΑΠΟ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ : ΚΑΝΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ του ΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΟΙΤΗΤΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ : ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΥΡΓΙΩΤΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΤΡΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2011

2 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Πιστοποιείται ότι η διπλωµατική εργασία µε θέµα : «ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΑΠΟ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ» του φοιτητή του τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ΚΑΝΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ του ΗΜΗΤΡΙΟΥ Α.Μ. : 5893 Παρουσιάστηκε δηµόσια και εξετάσθηκε στο τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών στις και εγκρίθηκε από την ακόλουθη Εξεταστική Επιτροπή : Επιβλέπουσα: Συνεξεταστής: Πυργιώτη Ελευθερία Επίκουρος Καθηγήτρια Πανεπιστηµίου Πατρών Γαβριήλ Γιαννακόπουλος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών Η Επιβλέπουσα Ο ιευθυντής του Τοµέα Επίκουρος Καθηγήτρια Πυργιώτη Ελευθερία Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης

3 ΑΡΙΘΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ :.. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός αυτής της διπλωµατικής εργασίας είναι η υλοποίηση υπολογιστικού προγράµµατος για την αντικεραυνική προστασία σε κατασκευές. Επίσης µέσω αυτής της εργασίας γίνεται αναφορά στο 1ο Ελληνικό Πρότυπο του Ελληνικού Οργανισµού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) 1197 και στο ιεθνές Πρότυπο IEC Το πρόγραµµά µας βασίζεται στα δυο αυτά πρότυπα και µελετά κυρίως την χρησιµότητα ή 2ο µη του Συστήµατος Αντικεραυνικής Προστασίας (ΣΑΠ). Παρακάτω παρατίθενται τα περιεχόµενα του κάθε κεφαλαίου της εν λόγω εργασίας. Στο κεφαλαίο γίνεται µια αναφορά στα χαρακτηριστικά και στο φυσικό φαινόµενο του κεραυνού και στις ζηµιές που προκαλούνται από τους κεραυνούς καθώς και στη σηµασία που έχει το αλεξικέραυνο. Στο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην δοµή και τις προδιαγραφές 3ο του αλεξικέραυνου σύµφωνα µε το Ελληνικό Πρότυπο του ΕΛΟΤ Επίσης αναφέρεται η επιλογή της στάθµης προστασίας, ανάλογα µε την τιµή της αποτελεσµατικότητας που έχουµε υπολογίσει. Επιπροσθέτως γίνεται µια λεπτοµερέστερη επεξήγηση της διαδικασίας επιλογής του (ΣΑΠ) µέσω του διαγράµµατος ροής. Στο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην αποτελεσµατικότητα του 4ο αλεξικέραυνου από µαθηµατική πλευρά σύµφωνα µε το ιεθνές Πρότυπο IEC Επίσης εξετάζει το θέµα προστασίας µε χρήση πιθανοτήτων και κατηγοριοποιεί τους κινδύνους µε ποικίλα κριτήρια. 5ο Επιπροσθέτως δίνεται ένα ενδεικτικό διάγραµµα ροής για τον υπολογισµό κινδύνου. Στο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στο υπολογιστικό πρόγραµµα που χρησιµοποιήσαµε για την υλοποίηση της εργασίας. Επίσης αναφέρονται λίγα λόγια για την Java και το πακέτο Swing. Στο κεφάλαιο περιγράφεται το πρόγραµµα που προέκυψε στα πλαίσια αυτής της διπλωµατικής εργασίας. Ο υπολογισµός των παραµέτρων για µεγάλες κατασκευές είναι µια επίπονη διαδικασία. Έτσι 6ο στα πλαίσια της εργασίας αυτής αναπτύχθηκε ένα υπολογιστικό πρόγραµµα για τον υπολογισµό του κινδύνου από κεραυνικά πλήγµατα σε κατασκευές. Εξάλλου αυτό ήταν και το πιο δηµιουργικό κοµµάτι της, η εφαρµογή της θεωρίας. Αναλύεται ο τρόπος λειτουργίας του, και η χρησιµότητά του σε έναν µελετητή ΣΑΠ. Στο κεφάλαιο δίνονται παραδείγµατα και εφαρµογές τόσο για το Ελληνικό Πρότυπο του Ελληνικού Οργανισµού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) 1197 όσο και για το ιεθνές Πρότυπο IEC

4 7ο Στο κεφάλαιο αναφέρονται τα συµπεράσµατα από την εργασία αυτή και η πιθανή µελλοντική χρήση του υπολογιστικού προγράµµατος που δηµιουργήθηκε. Τέλος αναφέρονται πιθανές βελτιώσεις που µπορούν να γίνουν σε αυτό.

5 SUMMARY Purpose of this diploma thesis is the implementation of computer program regarding the lighting protection at the area of constructions. In addition through this study reference is made to Greek Model of Hellenic Organization of Standardization 1197 and scheme of International Model IEC The program is based on two models each of which makes reference to the utility or not of the Lighting Protection System (LPS). Below we state the contents of each chapter of the relative work. At the first chapter makes reference at the characteristics to the physical phenomenon of lighting. As well as an analysis is done of the term thunder, which is integral connected to the phenomenon of lighting and to the several kinds of discharges. Finally a reference is made at the damages caused by lightings and to the necessity which disposes the lighting rod. At the second chapter reference is made to the structure of unit of lighting rod according to Greek Model of Hellenic Organization of Standardization The level of protection is mentioned proportionally to the unit of resulting estimated. A further explanation of the course selection of Lighting Protection System (LPS) through flowchart. At the third chapter reference is made to the effectiveness of lighting rod in connection to mathematic view according to Model of International IEC The theme of protection by using possibilities categorize the risks in various criterions. For explanation purposes a diagram of flowchart is given for risk to be estimated. At the fourth chapter reference is made to the computational program used to fulfil the study. A light mention is made to the Java language and Swing package. At the fifth chapter we shall describe the program produced keeping the frames of this diplomatic essay. The estimation of parameters of big structures is a hard to be done job. Therefore a program regarding the risks caused by lightings has been defiled. Many insist that this part of job is the most creative transforming theory to action. We are going to analyze the way of function and particularities even its use to the researcher of Lighting Protection System (LPS). At the sixth chapter examples and applications are given for the Greek Model of Hellenic Organization of Standardization 1197 as well as the International Model IEC At the seventh chapter we reference the conclusions of this thesis and we propose future uses of the computational program that we implemented. Finally we reference possible improvements that we can make to this.

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ ΒΡΟΝΤΗ ΜΟΡΦΕΣ ΤΩΝ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ ΖΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΣΤΑΘΜΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΑΘΜΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΖΗΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ (LOSS) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ (RISK) ΠΟΡΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΘΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΖΗΜΙΑΣ (Ρ) ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΑΠΩΛΕΙΑΣ (L) Ο ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΖΩΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4o ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ Oak ΣΤΗ Java ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ Java Η ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΤΗΣ Java Ο ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ ΣΚΟΥΠΙ ΙΩΝ (Garbage Collector) ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΤΗ Java ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ; ΕΓΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΤΗ Java Ο ΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΕ WINDOWS ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (IDE) ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ Swing ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ThunderboltTool ΤΕΧΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ... 57

7 5.5 ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΦΟΡΜΩΝ ΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Ο ΚΩ ΙΚΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΚΛΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΑΡΧΙΚΗ ΟΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΛΟΤ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ IEC Α) Περίπτωση εξοχικής κατοικίας Β) Περίπτωση κτιρίου γραφείων Γ) Περίπτωση Νοσοκοµείου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αρχικά σε αυτό το κεφάλαιο γίνεται µια αναφορά στα χαρακτηριστικά και στο φυσικό φαινόµενο του κεραυνού. Επίσης γίνεται µια περιεκτική ανάλυση του όρου «βροντή», που είναι άρρηκτα συνδεδεµένος µε το φαινόµενο του κεραυνού και των διάφορων µορφών των εκκενώσεων. Τέλος γίνεται αναφορά στις ζηµιές που προκαλούνται από τους κεραυνούς καθώς και στη σηµασία που έχει το αλεξικέραυνο. Σχήµα 1 : Φωτογραφία κεραυνών που έχει ληφθεί κατά την διάρκεια της νύχτας (Αθήνα 28/11/2008)[6] 1.2 ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ Καθώς τα παγωµένα σωµατίδια (που ονοµάζονται υδροµετεωρίτες) µέσα σε ένα σύννεφο µεγαλώνουν και αλληλεπιδρούν, αρχίζουν να διασπώνται. Θεωρείται ότι τα µικρότερα σωµατίδια τείνουν να

9 αποκτήσουν θετικό φορτίο ενώ τα µεγαλύτερα σωµατίδια αποκτούν περισσότερο αρνητικό φορτίο. Αυτά τα σωµατίδια τείνουν να διαχωρίζονται υπό τις επιδράσεις των ανοδικών ρευµάτων και της βαρύτητας µέχρι την στιγµή που το υψηλότερο τµήµα του σύννεφου φορτιστεί αρνητικά. Αυτός ο διαχωρισµός των φορτίων παράγει ένα τεράστιο ηλεκτρικό δυναµικό τόσο µέσα στο σύννεφο όσο και ανάµεσα στο σύννεφο και το έδαφος. Αυτό µπορεί να φτάσει σε εκατοµµύρια βολτ και τελικά η ηλεκτρική αντίσταση του αέρα διασπάται και αρχίζει µια εκκένωση. Ο κεραυνός λοιπόν είναι µια ηλεκτρική εκκένωση ανάµεσα στις θετικές και αρνητικές περιοχές µιας καταιγίδας. Ένας κεραυνός αποτελείται από µια σειρά πληγµάτων µε µέσο όρο γύρω στα τέσσερα. Το µήκος και η διάρκεια κάθε πλήγµατος διαφέρει, αλλά συνήθως κατά µέσο όρο είναι γύρω στα 30 µsec (η µέση µέγιστη ισχύς ανά πλήγµα είναι γύρω στα Watts). Σχήµα 2 : Φωτογραφία κεραυνών που έχει ληφθεί κατά την διάρκεια της νύχτας (Εύβοια 15/2/2007)[6]

10 1.3 ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ Με την αρχική διάσπαση του αέρα σε µια περιοχή ισχυρών ηλεκτρικών πεδίων, µια εκκένωση µπορεί να αρχίσει να διαδίδεται προς τη γη. Κινείται σε διακριτά βήµατα περίπου m και ονοµάζεται αρχικό στέλεχος (οδηγός leader). Καθώς αυξάνεται, δηµιουργεί µια ιονισµένη διαδροµή αποθηκεύοντας φορτίο κατά µήκος του καναλιού και καθώς το αρχικό στέλεχος πλησιάζει στη γη, µια µεγάλη διάφορα δυναµικού παράγεται ανάµεσα στο τέλος του στελέχους και της γης. Αυτό προκαλεί την εκκίνηση ενός δεύτερου στελέχους από την γη και συναντά το κατερχόµενο στέλεχος λίγο πριν φτάσει στο έδαφος. Μόλις επιτευχθεί ένα συνδεδεµένο µονοπάτι ο οχετός επιστροφής δηµιουργείται στην ιονισµένη διαδροµή µε την ταχύτητα του φωτός. Αυτός ο οχετός επιστροφής απελευθερώνει ένα τεράστιο ποσό ενέργειας, λαµπερό φως και βροντή. Περιστασιακά, όταν µια καταιγίδα γεννιέται πάνω από υπερυψωµένο αντικείµενο όπως µια κεραία ένα ανερχόµενο στέλεχος διαδίδεται από το αντικείµενο προς το σύννεφο. Αυτή η εκκένωση «από τη γη προς το σύννεφο» µεταφέρει γενικά µια ποσότητα θετικού φορτίου στη γη και χαρακτηρίζεται από τις ανοδικές διακλαδώσεις. Σχήµα 3 : Φωτογραφία κεραυνού που έχει ληφθεί κατά την διάρκεια της νύχτας (Αγρίνιο 17/10/2005)[6] 1.4 ΒΡΟΝΤΗ Ο ήχος που προκαλείται κατά µήκος του καναλιού του κεραυνού καθώς η ατµόσφαιρα θερµαίνεται στο επίπεδο των C (τρεις φορές τη θερµοκρασία της επιφάνειας του ήλιου) από την ηλεκτρική

11 εκκένωση. Αυτό το γεγονός συµπιέζει τον περιβάλλοντα καθαρό αέρα παράγοντας ένα κρουστικό κύµα, που στην συνεχεία εξασθενεί σε ακουστικό κύµα καθώς µεταδίδεται µακριά από το κανάλι του κεραυνού. Αν και ο κεραυνός και η επακόλουθη βροντή συµβαίνουν ουσιαστικά ταυτόχρονα, το φως ταξιδεύει µε ταχύτητα 300 km/µs, σχεδόν ένα εκατοµµύριο φορές την ταχύτητα του ήχου. Έτσι, ο κεραυνός εάν δεν συσκοτιστεί από τα σύννεφα φαίνεται προτού ακουστεί η βροντή. 1.5 ΜΟΡΦΕΣ ΤΩΝ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ Η εκκένωση από το σύννεφο προς το έδαφος (cloud to ground lighting) σχήµα 4 είναι η πιο καταστροφική και επικίνδυνοι µορφή κεραυνού. Αν και δεν είναι ο πιο συνηθισµένος τύπος, είναι αυτός που κατανοείται καλύτερα. Οι περισσότεροι κεραυνοί δηµιουργούνται κοντά στο χαµηλότερο-αρνητικά φορτισµένο κέντρο και µεταφέρουν αρνητικό φορτίο στη γη. Παρ όλα αυτά, ένα µικρότερο ποσοστό κεραυνών µεταφέρουν θετικό φορτίο στη γη. Αυτές οι θετικές εκκενώσεις συχνά συµβαίνουν κατά την διάρκεια του σταδίου εξασθένισης µιας καταιγίδας. Οι θετικές εκκενώσεις επίσης εµφανίζονται περισσότερο σαν ποσοστό των συνολικών πληγµάτων εδάφους κατά τους χειµερινούς µήνες. Οι κεραυνοί εσωτερικά στο σύννεφο (intra cloud lighting) σχήµα 4, είναι η πιο συνηθισµένη µορφή εκκένωσης. Αυτοί συµβαίνουν ανάµεσα σε αντίθετα φορτισµένα κέντρα µέσα στο ίδιο το σύννεφο. Συνήθως η διαδικασία γίνεται µέσα στο σύννεφο και φαίνεται από την έξω πλευρά του σύννεφου σαν µια κρυφή λάµψη που τρεµοπαίζει. Παρ όλα αυτά, ένας τέτοιος κεραυνός µπορεί να βγει από τα όρια του σύννεφου και ένα λαµπερό κανάλι, παρόµοιο µε αυτό του κεραυνού από το σύννεφο προς το έδαφος, µπορεί να γίνει ορατό για πολλά χιλιόµετρα. Η αναλογία των εκκενώσεων από το σύννεφο προς το έδαφος και αυτών εσωτερικά στο σύννεφο µπορεί να διαφέρει σηµαντικά από καταιγίδα σε καταιγίδα. Οι καταιγίδες που παρουσιάζουν µεγάλη κάθετη ανάπτυξη µπορούν να παράγουν εσωτερικές εκκενώσεις στο σύννεφο σχεδόν αποκλειστικά. Πολλοί θεωρούν ότι οι διαφοροποιήσεις µεταξύ των εκκενώσεων εξαρτώνται από το γεωγραφικό πλάτος, µε ένα µεγαλύτερο ποσοστό πληγµάτων από το σύννεφο προς το έδαφος (CG) να συµβαίνουν σε µεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη. Άλλοι προτείνουν ότι τα µεγαλύτερα σε ύψος σύννεφα είναι µια πιο σηµαντική διαφοροποίηση από το γεωγραφικό πλάτος. Το γιατί µια εκκένωση µένει µέσα σε ένα σύννεφο ή φτάνει στο έδαφος δεν είναι πλήρως κατανοητό. Ίσως µια εκκένωση διασκορπίζεται

12 προς την γη όταν η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου στις χαµηλότερες περιοχές του σύννεφου αυξάνεται µε κατεύθυνση προς τα κάτω. Η εσωτερική εκκένωση στο σύννεφο, συµβαίνει ανάµεσα στα κέντρα φόρτισης δυο διαφορετικών σύννεφων γεφυρώνοντας ένα κενό ατµοσφαιρικού αέρα ανάµεσα τους. Σχήµα 4 : Σχηµατική αναπαράσταση ατµοσφαιρικών εκκενώσεων[3] 1.6 ΖΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ Στόχος των κεραυνών είναι ουσιαστικά όλη η επιφάνεια της γης χωρίς καµία εξαίρεση. Αποτέλεσµα αυτής της δυνατότητας είναι να προκαλείται σειρά ατυχηµάτων που µπορεί να πλήττουν : Ανθρώπους και ζώα : Σε όλη τη γη τα άτοµα ή τα ζώα που κυκλοφορούν είναι δυνατό να αποτελέσουν στόχο κεραυνού εφόσον βρίσκονται σε απροστάτευτο χώρο στη διάρκεια της καταιγίδας. Είναι γνωστό ότι δεν επιτρέπεται στη διάρκεια της καταιγίδας να κυκλοφορούν άτοµα, ή να βρίσκονται κάτω από δέντρα, ή ηλεκτρικές γραµµές. Κατά το βάδισµα ενός ατόµου είναι δυνατό η «βηµατική τάση», δηλαδή η διαφορά τάσης στο άνοιγµα των ποδιών του ατόµου, που προέρχεται από την πτώση του κεραυνού στην περιοχή να προκαλέσει ηλεκτροπληξία ή

13 και θάνατο. Αλλά και η τηλεφωνική επικοινωνία ενός ατόµου από ενσύρµατο δίκτυο κατά τη διάρκεια καταιγίδας µπορεί να αποτελέσει αφορµή για ηλεκτροπληξία από την πτώση κεραυνού στο τηλεφωνικό δίκτυο. Όπως και ο άνθρωπος, κατά τον ίδιο τρόπο, κινδυνεύουν και τα ζώα από τους κεραυνούς. Πυρκαγιές σε δάση : Η πιο σηµαντική ζηµιά που προκαλείται από τους κεραυνούς στη φύση είναι η πυρκαγιά στα δάση. Συστήµατα εντοπισµού των κεραυνών µπορεί να δώσουν ενδείξεις για τη θέση που είναι δυνατό να εµφανιστεί πυρκαγιά από πτώση κεραυνού σε δάσος. Ζηµιές µπορούν να προκληθούν ακόµη από την απελευθέρωση µεγάλων ποσοτήτων τοξικών ουσιών που προέρχονται από την επίδραση που θα έχει πυρκαγιά από κεραυνό σε υλικά ή ζώντες οργανισµούς. Κτίρια : Μεταξύ των κατασκευών που κινδυνεύουν από τις πτώσεις των κεραυνών είναι και τα κτίρια. Ιδιαίτερα επηρεάζονται κατά την πτώση κεραυνών αυτά που περιλαµβάνουν ηλεκτρικές και άλλες εγκαταστάσεις καθώς και ενοίκους που βρίσκονται στο κτίριο ή στην περιοχή του. Γενικά ο κεραυνός αναζητά εύκολο δρόµο. Πολλά από τα υλικά των κτιρίων είναι µέτριοι αγωγοί του ηλεκτρισµού αλλά οπωσδήποτε έχουν λιγότερη αντίσταση από τον αέρα. Τα κτίρια χρησιµοποιούνται ως κλίµακες ανερχόµενων οχετών και οδηγοί προς τα άνω για τα ηλεκτρικά φορτία του εδάφους. Η αντίσταση στο πέρασµα του κεραυνού προκαλεί τριβή και υπερβολική θερµότητα µε αποτέλεσµα την εµφάνιση πυρκαγιάς ή έκρηξης ή αµφοτέρων. Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις : Οι Γραµµές Μεταφοράς και ιανοµής Ηλεκτρικής Ενέργειας έχουν εξαιτίας του µεγάλου µήκους τους πολύ υψηλή πιθανότητα να δεχτούν κεραυνούς. Η προστασία των ηλεκτρικών συστηµάτων ισχύος απαιτεί ειδική τεχνική και προδιαγραφές που αναπτύσσονται µε διεθνή συνεργασία. Τηλεπικοινωνίες : Τα συστήµατα τηλεπικοινωνιών είναι ευαίσθητα σε βλάβες από άµεση πτώση κεραυνού στις γραµµές ή στις κεραίες τους. υσµενή επίδραση µπορεί να έχουν πάνω σε αυτά κεραυνοί που πέφτουν σε γειτονικές εγκαταστάσεις, ενώ υπερτάσεις µπορούν να δηµιουργηθούν στα δίκτυά τους από πτώση κεραυνού σε κοντινές και ιδιαίτερα παράλληλες ηλεκτρικές γραµµές κατά µήκος των τηλεφωνικών δικτύων. Οι τεχνικές µέθοδοι προστασίας τους είναι πολύπλοκες και απαιτούν σηµαντική έρευνα από το στάδιο της µελέτης των τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων.

14 Υπολογιστές και σύνθετα ηλεκτρονικά συστήµατα : Όλα τα συστήµατα αυτά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στα ηλεκτροµαγνητικά φορτία που εµφανίζονται κατά τις πτώσεις κεραυνών σε γειτονικές περιοχές καθώς και στα µεταβατικά φαινόµενα από πτώση κεραυνών σε κοντινούς αγωγούς. Επειδή στη σηµερινή εποχή τα πάντα εξυπηρετούνται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές τα προβλήµατα αυτά έχουν µελετηθεί ιδιαίτερα ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για την αντιµετώπιση των σχετικών ανωµαλιών. Στην παρούσα εργασία θα εστιάσουµε στις επιπτώσεις του κεραυνού σε κτίρια, µε ότι αυτά µπορεί να περιέχουν. 1.7 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΟΥ Η ανάγκη του ανθρώπου να προστατευτεί από τον κεραυνό παρουσιάστηκε από τα αρχαία χρόνια όταν οι κεραυνοί κατέστρεφαν τα πρώτα οικοδοµήµατά του είτε µέσω της φωτιάς είτε µε µηχανικό τρόπο. εν ήταν όµως ικανός να ερµηνεύσει τον ίδιο τον κεραυνό ώστε να κατασκευάσει κάποιο αµυντικό µηχανισµό, µέχρι τον 18ο αιώνα οπότε άρχισαν και να τίθενται οι πρώτες βάσεις για την διερεύνηση του ηλεκτροµαγνητισµού. Σαν αποτέλεσµα, λίγο αργότερα (1765) ο Βενιαµίν Φραγκλίνος κατασκεύασε το πρώτο αλεξικέραυνο. Ο σκοπός του αλεξικέραυνου είναι να παρέχει µια ελεγχόµενη δίοδο µε όσο το δυνατόν µικρότερη αντίσταση ανάµεσα σε σύννεφο και γη ώστε να εξισορροπηθούν τα αντίθετα φορτία και να παύσει η πόλωση µεταξύ γης και σύννεφου. Το αλεξικέραυνο λοιπόν στην απλή του µορφή δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένας αγωγός του ηλεκτρισµού (καλώδιο) µε την µια άκρη όσο το δυνατόν ψηλότερα και την άλλη συνδεδεµένη στην γη ή την θάλασσα, προσφέρει δε προστασία σε µια κυκλική περιοχή µε διάµετρο όσο περίπου το ύψος του. Χωρίς αλεξικέραυνο, ο κεραυνός θα έβρισκε την ευκολότερη (µε τη µικρότερη αντίσταση) και ενδεχοµένως και τη συντοµότερη οδό που θα µπορούσε να είναι το σπίτι µας, µια κεραία ή κολώνα, ένα δέντρο ή ακόµη και το σώµα ενός ανθρώπου. Αν συνυπολογίσουµε ότι σε όλη τη Γη πέφτουν περίπου 100 κεραυνοί το δευτερόλεπτο, µπορεί κανείς να καταλάβει ότι σε περιοχές µε µεγάλη κεραυνική πυκνότητα, η εγκατάσταση ενός αλεξικέραυνου είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα δε όταν έχουµε να κάνουµε µε έµψυχο ή ευαίσθητο άψυχο υλικό εντός του κτιρίου. Θα δούµε λοιπόν πως επιλέγουµε µέτρα προστασίας, ποια είναι τα κατάλληλα σε κάθε περίπτωση, και πως εγκαθίστανται.

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο οµή και προδιαγραφές του αλεξικέραυνου σύµφωνα µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΣΤΑΘΜΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Σκοπός της επιλογής της κατάλληλης στάθµης προστασίας είναι να µειώσει, κάτω από τη µεγίστη ανεκτή στάθµη, τον κίνδυνο ζηµίας από άµεσο πλήγµα στη κατασκευή. Η επιλογή της κατάλληλης στάθµης προστασίας που πρέπει να εξασφαλίζεται µε το (Σύστηµα Αντικεραυνικής Προστασίας) ΣΑΠ µπορεί να βασίζεται στην αναµενόµενη συχνότητα πληγµάτων από άµεσους κεραυνούς, Ν d, στην κατασκευή που χρήζει προστασίας και στην αποδεκτή συχνότητα ζηµιών από κεραυνό, Ν C. Τα χαρακτηριστικά του απαιτούµενου ΣΑΠ εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά της κατασκευής που χρήζει προστασίας και την στάθµη προστασίας που πρέπει να επιτευχτεί. Τέσσερις διαφορετικές στάθµες προστασίας λαµβάνονται υπ όψη σε αυτό το Πρότυπο. Η αποτελεσµατικότητα του ΣΑΠ µειώνεται βαίνοντας από τη στάθµη προστασίας Ι στη στάθµη προστασίας ΙV. Η σχέση µεταξύ στάθµης προστασίας και αποτελεσµατικότητας δίνεται στον ΠΙΝΑΚΑ 1, για τη επιλογή της κατάλληλης στάθµης προστασίας. Η κατάλληλη στάθµη προστασίας επιλέγεται µε βάση την αξιολόγηση του κινδύνου ζηµίας. Στάθµες προστασίας Ρ Ι ΙΙ ΙΙΙ IV Αποτελεσµατικότητα Ε 0,98 0,95 0,90 0,80 ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Στάθµη προστασίας συναρτήσει της αποτελεσµατικότητας [2]

16 Για να επιλέξουµε σωστά την ενδεικνυόµενη στάθµη προστασίας, θα εξηγήσουµε πρώτα τις παραµέτρους από τις οποίες θα κρίνουµε. 2.2 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ Πυκνότητα κεραυνών Ν g Η πυκνότητα κεραυνών εκφράζεται σαν το µέσο όρο κεραυνικών πληγµάτων ανά τετραγωνικό χιλιόµετρο και έτος και µπορεί να καθοριστεί από : χάρτες που δίνουν το Ν g (ισοκεραυνικοί χάρτες) χάρτες που δίνουν το µέσο όρο ηµερών καταιγίδας ανά έτος Τ d και µε τη βοήθεια της σχέσης : Ν g = 0,04 * T d 1,25 [thunder / km 2 year] Σχήµα 1 : Παγκόσµιος ισοκεραυνικός χάρτης [10]

17 Σχήµα 2 : Iσοκεραυνικός χάρτης Ελλάδας [17] Αναµενόµενη συχνότητα πληγµάτων από κεραυνό, Ν d Ο ετήσιος µέσος όρος συχνότητας από πλήγµα κεραυνού, Ν d, σε µια κατασκευή υπολογίζεται από τη σχέση :

18 Ν d = N g * A d * C e * 10-6 [thunder / year] όπου : N d ο ετήσιος µέσος όρος συχνότητας από πλήγµα κεραυνού N g ο ετήσιος µέσος όρος κεραυνικών πληγµάτων ανά τετραγωνικό χιλιόµετρο στην περιοχή όπου η κατασκευή είναι τοποθετηµένη A d είναι η ισοδύναµη συλλεκτήρια επιφάνεια της µονωµένης κατασκευής σε [m 2 ] C e είναι ο περιβαλλοντικός συντελεστής Επιπλέον, η τοπογραφία της περιοχής και των περιβαλλόντων αντικειµένων που κείνται σε απόσταση µικρότερη των 3Η από την κατασκευή, επηρεάζουν σηµαντικά την συλλεκτήρια επιφάνειά της. Η επίδραση αυτή λαµβάνεται υπόψη µε το συντελεστή περιβάλλοντος C e, ως εξής : Σε σχέση µε τη θέση κατασκευής C e Κατασκευή σε περιοχή που περιέχει κατασκευές ή δέντρα του ίδιου ύψους ή ψηλότερα 0,25 Κατασκευή περιτριγυριζόµενη από χαµηλότερες κατασκευές 0,50 Αποµονωµένη κατασκευή σε πεδιάδα και δεν υπάρχουν άλλες κατασκευές σε απόσταση 3Η 1 Αποµονωµένη κατασκευή που δεσπόζει ή πάνω σε κορυφή λόφου ή κάποιας εξοχής σε πεδιάδα 2 ΠΙΝΑΚΑΣ 2 : Η επιλογή του συντελεστή περιβάλλοντος[3] Αποδεκτή συχνότητα ζηµιών Ν C, στην κατασκευή Οι τιµές του Ν C µπορούν να καθορίζονται από τον ιδιοκτήτη της κατασκευής ή τον µελετητή του ΣΑΠ όπου οι απώλειες έχουν ιδιωτικό

19 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ χαρακτήρα ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΡΑΥΝΩΝ µόνον. Στον ΠΙΝΑΚΑ 3 παρουσιάζεται µια ταξινόµηση των κατασκευών και οι επιπτώσεις πληγµάτων κεραυνών σε αυτές. ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΤΩΝ Ν ΑΓΡΟΚΤΗΜΑΤΑ ΒΛΑΒΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΙΑΚΟΠΗ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙ C 5.10 ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ, ΡΕΥΜΑΤΟΣ -3 ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΟΙΝΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΡΟΦΟ ΟΤΗΣΗ ΒΛΑΒΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ-ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ- ΦΥΛΑΚΕΣ ΟΠΩΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΚΑΙ -4 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΣΤΟΧΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑ- ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ Ε ΟΜΕΝΩΝ. ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ 1.10 ΚΙΝ ΥΝΟΥΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ -4 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ- ΜΕ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΜΟΥΣΕΙΑ- ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΚΙΝ ΥΝΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΜΙΚΡΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΩΛΕΙΑ Ή ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΕΣ ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ- ΤΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟ ΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΛΕΜΟΦΟ ΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΣΥΝΕΠΑΚΟΛΟΥΘΗ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΕΣ ΕΚΡΗΞΗ ΤΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΙΑ ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ- ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ Ή ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΗ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ- -7 ΠΙΝΑΚΑΣ 3 : Οι τιµές του Ν C είναι προτεινόµενες[3]

20 Υπολογισµός ισοδύναµης συλλεκτήριας επιφάνειας Α d Η ισοδύναµη συλλεκτήρια επιφάνεια µιας κατασκευής ορίζεται ως µια επίπεδη επιφάνεια εδάφους που έχει την ίδια ετήσια συχνότητα άµεσων πληγµάτων όπως η κατασκευή. Για αποµονωµένες κατασκευές η ισοδύναµη συλλεκτήρια επιφάνεια Α d είναι η επιφάνεια που περικλείεται µέσα στο περίγραµµα b που προκύπτει από την τοµή της επιφάνειας του εδάφους και µιας ευθείας γραµµής µε κλίση 1/3 η οποία διέρχεται από τα ψηλότερα τµήµατα της κατασκευής (εφαπτόµενη στη κατασκευή) και περιστρεφόµενη γύρω από αυτή (βλέπε στο σχήµα που ακολουθεί). Για µια αποµονωµένη ορθογώνια κατασκευή µήκους L, πλάτους W και ύψους H, η συλλεκτήρια επιφάνεια είναι ίση µε : A d = L*W + 6*H*( L + W ) + 9*π*H 2 [m 2 ] Σχήµα 3 : Η ισοδύναµη συλλεκτήρια επιφάνεια απλής κατασκευής[1]

21 2.3 ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΑΘΜΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η αποδεκτή συχνότητα ζηµιών από κεραυνικά πλήγµατα σε µια κατασκευή Ν C πρέπει να συγκρίνεται µε την αναµενόµενη συχνότητα πληγµάτων από κεραυνό Ν d. Αυτή η σύγκριση επιτρέπει να ληφθεί µια απόφαση για το εάν είναι απαραίτητο ένα ΣΑΠ και εάν είναι, να επιλεγεί η κατάλληλη στάθµη προστασίας. Εάν Ν d Ν C δεν χρειάζεται ΣΑΠ Εάν Ν d > Ν C, τότε πρέπει να εγκατασταθεί ΣΑΠ µε αποτελεσµατικότητα Ε 1 Ν C / Ν d και να επιλεγεί η κατάλληλη στάθµη προστασίας σύµφωνα µε τον ΠΙΝΑΚΑ 1. Μετά τον υπολογισµό του Ε, η στάθµη προστασίας προκύπτει από τα εξής : Ε > 0,98 Στάθµη Ι + επιπλέον προστατευτικά µέτρα 0,95 < Ε < 0,98 Στάθµη Ι 0,90 < Ε < 0,95 Στάθµη ΙΙ 0,80 < Ε < 0,90 Στάθµη ΙΙΙ 0 < Ε < 0,80 Στάθµη IV Ε 0 εν χρειάζεται προστασία Ο σχεδιασµός ενός ΣΑΠ πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του Προτύπου για την επιλεγείσα στάθµη προστασίας. Εάν εγκατασταθεί ένα ΣΑΠ αποτελεσµατικότητας Ε µικρότερης από Ε, πρέπει να προβλεφθούν επιπλέον µέτρα. Επιπλέον προστατευτικά µέτρα για παράδειγµα είναι : Μέτρα περιορισµού των βηµατικών τάσεων επαφής (γειώσεις ή και µόνωση τµηµάτων και συσκευών) Μέτρα περιορισµού της διάδοσης της φωτιάς (συστήµατα πυρόσβεσης, αντιπυρικές ζώνες κλπ.) Μέτρα µείωσης των επαγόµενων τάσεων λόγω κεραυνών σε ευαίσθητες συσκευές Λεπτοµερέστερη επεξήγηση της διαδικασίας επιλογής του ΣΑΠ δίνεται στο διάγραµµα ροής του σχήµατος που ακολουθεί.

22 Σχήµα 4 : Flowchart υπολογισµού στάθµης προστασίας [2]

23 2.4 ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠ Η εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας ΕΑΠ σκοπό έχει να συλλαµβάνει τους άµεσους κεραυνούς, να διοχετεύει το ρεύµα του κεραυνού από το σηµείο του πλήγµατος στη γη και να το διαχέει στο έδαφος χωρίς να προκαλεί, θερµικές και µηχανικές ζηµιές στη κατασκευή που χρήζει προστασίας και επικίνδυνες υπερτάσεις για τους ανθρώπους. Φυσικά στοιχεία, αναπόσπαστα της κατασκευής, των οποίων η αγωγιµότητα είναι µετρήσιµη (π.χ. διασυνδεδεµένος χαλύβδινος οπλισµός, µεταλλικός σκελετός της κατασκευής κτλ), µπορούν να χρησιµοποιηθούν σαν τµήµα του ΣΑΠ. Για να επιτευχθεί η σωστή εγκατάσταση του ΣΑΠ, τα σηµεία σύνδεσης και άλλες τεχνικές λεπτοµέρειες που θα αναφερθούν και παρακάτω πρέπει να προβλεφθούν κατά την κατασκευή του κτιρίου. Άλλα φυσικά στοιχειά µπορούν να χρησιµοποιηθούν µόνον επικουρικώς στο ΣΑΠ. Τα χρησιµοποιούµενα υλικά του ΣΑΠ πρέπει να αντέχουν στις ηλεκτρικές και ηλεκτροµαγνητικές συνέπειες του ρεύµατος του κεραυνού και σε τυχαίες καταπονήσεις χωρίς να καταστρέφονται. Η επιλογή του υλικού και των διαστάσεών του πρέπει να γίνεται έχοντας υπόψη τη πιθανότητα διάβρωσης τόσο της προστατευόµενης κατασκευής όσο και της ΕΑΠ ανάλογα µε το αν η εγκατάσταση έρχεται σε επαφή µε αέρα, έδαφος ή σκυρόδεµα. οµικά, η εξωτερική ΕΑΠ χωρίζεται σε 3 θεµελιώδη τµήµατα : 1. το συλλεκτήριο σύστηµα 2. το σύστηµα αγωγών καθόδου 3. το κύκλωµα γείωσης 1. Το συλλεκτήριο σύστηµα Έχει ως σκοπό να «συλλαµβάνει» τα κεραυνικά πλήγµατα που απειλούν την κατασκευή. Ανάλογα µε το σχήµα και το ύψος του κτιρίου, αλλά και το βαθµό προστασίας που επιδιώκουµε, το συλλεκτήριο σύστηµα µπορεί να αποτελείται από οποιοδήποτε συνδυασµό των ακόλουθων στοιχείων : Ράβδων Τεταµένων συρµάτων Πλέγµατος αγωγών

24 Για το καθορισµό της θέσης του συλλεκτήριου συστήµατος, χρησιµοποιούνται γενικώς δυο µέθοδοι : η µέθοδος της γωνίας προστασίας και η µέθοδος της κυλιόµενης σφαίρας. Για τα περισσότερα απλής µορφής κτίρια, η µέθοδος της γωνίας προστασίας είναι πιο εύχρηστη, αλλά για σύνθετες µορφές, συνίσταται η µέθοδος της κυλιόµενης σφαίρας. Όπου πρόκειται να προστατευθούν επίπεδες επιφάνειες, κατάλληλη είναι, µια τρίτη µέθοδος, η µέθοδος του πλέγµατος. Οι τιµές για την γωνία προστασίας, την ακτίνα της κυλιόµενης σφαίρας και τις διαστάσεις του πλέγµατος, δίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 4, σύµφωνα µε τη στάθµη προστασίας που έχει επιλεγεί. Σχήµα 5 : Η µέθοδος της γωνίας προστασίας[2] Σχήµα 6 : Η µέθοδος της κυλιόµενης σφαίρας [2]

25 Στάθµες προστασίας Ακτίνα κυλιόµενης σφαίρας R σε [m] ιαστάσεις πλέγµατος σε [m] Γωνία προστασίας α σε [µοίρες] I 20 5x5 Σχήµα 7 II 30 10x10 Σχήµα 7 III 45 15x15 Σχήµα 7 IV 60 20x20 Σχήµα 7 ΠΙΝΑΚΑΣ 4 : Τιµές των παραµέτρων του κεραυνού ανάλογα µε τη στάθµη προστασίας[2] Σχήµα 7 : Γωνία προστασίας α συναρτήσει του ύψους h[2]

26 Επειδή έγινε αναφορά σε φυσικά στοιχεία του ΣΑΠ, να διευκρινίσουµε στο σηµείο αυτό ότι τα ακόλουθα τµήµατα µιας κατασκευής µπορούν να θεωρούνται σαν φυσικά συλλεκτήρια στοιχεία : α) Μεταλλικά φύλλα που καλύπτουν την κατασκευή που χρήζει προστασίας, όταν καλύπτουν συγκεκριµένες προϋποθέσεις πάχους και ποιότητας. β) Μεταλλικά στοιχεία της κατασκευής της οροφής (στηρίγµατα, διασυνδεδεµένος χαλύβδινος οπλισµός κτλ) που βρίσκονται κάτω από µη µεταλλική οροφή υπό την προϋπόθεση ότι το υπερκείµενο τµήµα µπορεί να εξαιρεθεί από την κατασκευή που χρήζει προστασίας. γ) Μεταλλικά µέρη όπως υδρορροές, διακοσµητικά στοιχεία, κιγκλιδώµατα, κτλ των οποίων η διατοµή δεν είναι µικρότερη από αυτήν που καθορίζεται για τα τυποποιηµένα στοιχεία του συλλεκτήριου συστήµατος. δ) Μεταλλικοί σωλήνες και δεξαµενές, υπό την προϋπόθεση ότι είναι κατασκευασµένα από υλικά ελάχιστου πάχους 2,5mm και ότι δεν θα προκληθεί κίνδυνος ή οποιαδήποτε ανεπιθύµητη κατάσταση αν διατρηθούν. ε) Μεταλλικοί σωλήνες και δεξαµενές γενικώς, υπό την προϋπόθεση ότι είναι κατασκευασµένα από υλικά συγκεκριµένου πάχους και ότι η άνοδος της θερµοκρασίας στην εσωτερική επιφάνεια στο σηµείο του πλήγµατος δεν συνεπάγεται κίνδυνο. 2. Το σύστηµα αγωγών καθόδου Η αποστολή του συστήµατος καθόδου είναι να διοχετεύσει το ρεύµα του κεραυνού από το συλλεκτήριο σύστηµα στο κύκλωµα της γείωσης. Αυτό πρέπει να γίνει µέσω του πιο σύντοµου και µικρότερης αντίστασης δρόµου. Επίσης πρέπει να έχει κατά το δυνατόν µικρή επαγωγική αντίδραση, για να αποφευχθούν επικίνδυνοι σπινθήρες που οφείλονται στο µεγάλο στιγµιαίο ρεύµα που διατρέχει το σύστηµα. Για να µειωθεί η πιθανότητα βλάβης λόγω της ροής του ρεύµατος του κεραυνού στο ΣΑΠ, οι αγωγοί καθόδου πρέπει να τοποθετούνται έτσι ώστε σε σχέση µε το σηµείο του πλήγµατος µέχρι τη γη : α) Να υπάρχουν αρκετές παράλληλες οδοί ροής του ρεύµατος. β) Το µήκος των οδών ροής του ρεύµατος να είναι το µικρότερο δυνατό. γ) Να γίνονται ισοδυναµικές συνδέσεις οπουδήποτε είναι απαραίτητο. δ) Να µην υπάρχουν απότοµες καµπές των αγωγών λόγω επίδρασης ισχυρών ηλεκτροµαγνητικών δυνάµεων και, όπου υπάρχουν, να συνοδεύονται από επαρκή στήριξη.

27 Γενικά, οι συλλεκτήριοι αγωγοί και οι αγωγοί καθόδου θα πρέπει να στερεώνονται καλά ώστε ηλεκτροδυναµικές ή τυχόν µηχανικές καταπονήσεις (πχ δονήσεις, µετακινήσεις όγκων χιονιού, κτλ) να µην προκαλούν θραύση ή χαλάρωση των αγωγών. Σε κάθε περίπτωση, απαιτούνται κατ ελάχιστον δυο αγωγοί καθόδου, για τους εξής λόγους : Σε περίπτωση βλάβης ενός εκ των αγωγών, να υπάρχει δυνατότητα εκφόρτισης από τον άλλο. Για λόγους µείωσης της επαγωγικής αντίστασης, µεγάλη τιµή της οποίας µπορεί να προκαλέσει µεγάλη αύξηση της τάσης του συλλεκτήριου συστήµατος σε σχέση µε τη γη. Σαν φυσικοί αγωγοί καθόδου µπορούν να χρησιµοποιηθούν τα εξής τµήµατα µιας κατασκευής : α) Μεταλλικές εγκαταστάσεις µε την προϋπόθεση ότι : Η ηλεκτρική συνέχεια µεταξύ των διαφόρων τµηµάτων τους είναι αξιόπιστη. Οι διαστάσεις τους είναι τουλάχιστον ίσες µε αυτές που καθορίζονται για τους τυποποιηµένους αγωγούς καθόδου. β) Ο µεταλλικός σκελετός της κατασκευής. γ) Ο ενδοσυνδεδεµένος (εκ των προτέρων) χαλύβδινος οπλισµός της κατασκευής. Στην περίπτωση προεκτεταµένου σκυροδέµατος, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη µνεία ως προς τον κίνδυνο ανεπιθύµητων µηχανικών επιδράσεων, αφ ενός λόγω του ρεύµατος του κεραυνού και αφ ετέρου λόγω της σύνδεσης του µε το σύστηµα αντικεραυνικής προστασίας. δ) Στοιχειά των όψεων, προεξέχοντα κιγκλιδώµατα και επιµέρους κατασκευές των µεταλλικών όψεων εφόσον καλύπτουν συγκεκριµένες προδιαγραφές πάχους και συνέχειας. Τα φυσικά στοιχεία του ΣΑΠ δεν πρέπει ωστόσο να αντικαθιστούν τα τεχνητά για λόγους πιθανής αντικατάστασής τους µε µη αγώγιµα από κάποιον, εν αγνοία της χρησιµότητάς τους. Οι οριζόντιοι περιµετρικοί αγωγοί δεν είναι απαραίτητοι, αν χρησιµοποιούνται ως αγωγοί καθόδου ο σκελετός χαλύβδινης κατασκευής ή ο ενδοσυνδεδεµένος οπλισµός κατασκευής από οπλισµένο σκυρόδεµα. Ο αριθµός των συνδέσεων κατά µήκος των αγωγών πρέπει να είναι ο ελάχιστος δυνατός. Οι συνδέσεις πρέπει να εξασφαλίζονται µε µπρουτζοκόλληση, ηλεκτροσυγκόλληση, συµπίεση ή βίδωµα. Στο σηµείο σύνδεσης µε το σύστηµα γείωσης πρέπει να τοποθετείται σε κάθε αγωγό καθόδου ένας σύνδεσµος ελέγχου, εκτός

28 από την περίπτωση φυσικού αγωγού καθόδου σε συνδυασµό µε τα ηλεκτρόδια της θεµελιακής γείωσης. Ο σύνδεσµος πρέπει να ανοίγει µε τη βοήθεια ενός εργαλείου, για να υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν µετρήσεις, αλλά κανονικά πρέπει να είναι κλειστός. Σχήµα 8 : Λεπτοµέρειες εξωτερικού ΣΑΠ [11] 3. Το κύκλωµα γείωσης Ο σκοπός της γείωσης είναι να εκφορτίσει αποτελεσµατικά το ρεύµα του κεραυνού µέσα στη γη µέσω του θαµµένου ηλεκτροδίου γείωσης. Η αντίσταση γείωσης του ηλεκτροδίου αυτού είναι η διαφορά δυναµικού µεταξύ ενός σηµείου του ηλεκτροδίου και ενός σηµείου του εδάφους προς το ρεύµα εκκένωσης. Αφορά όπως καταλαβαίνουµε το «περιβάλλον» του ηλεκτροδίου, δηλαδή το έδαφος, και όχι το ίδιο το ηλεκτρόδιο. Το περιβάλλον που αναφέραµε µπορεί να χαρακτηριστεί από την ειδική αντίσταση εδάφους, η οποία εκφράζει την αντίσταση σε Ω ενός κύβου εδάφους ακµής 1m µετρηµένη σε δυο απέναντι έδρες του κύβου. Ωστόσο, για να διαχέεται το ρεύµα του κεραυνού µέσα στη γη, χωρίς να δηµιουργούνται επικίνδυνες υπερτάσεις, έχει εξίσου µεγάλη σηµασία η µορφή και οι διαστάσεις του συστήµατος γείωσης όπως και η

29 τιµή της αντίστασης γείωσης (συνίσταται µια χαµηλή τιµή της αντίστασης γείωσης). Από την άποψη της αντικεραυνικής προστασίας, την καλύτερη λύση αποτελεί µια ενιαία γείωση ενσωµατωµένη στο κτίριο, η οποία µπορεί να προσφέρει πλήρη προστασία δηλαδή αντικεραυνική προστασία, προστασία των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων χαµηλής τάσης και των τηλεπικοινωνιακών συστηµάτων. Γενικές διατάξεις γειώσεων Μπορούµε να πούµε ότι δυο είναι οι βασικοί τύποι διατάξεων ηλεκτροδίων γείωσης : ιάταξη τύπου Α Η διάταξη αυτού του τύπου περιλαµβάνει οριζόντια ή κατακόρυφα ηλεκτρόδια γείωσης συνδεδεµένα σε κάθε αγωγό καθόδου. Όπου υπάρχει περιµετρικός δακτύλιος που συνδέει τους αγωγούς καθόδου και έρχεται σε επαφή µε το έδαφος σε µήκος λιγότερο από το 80% του συνολικού του µήκους, η διάταξη της γείωσης αυτής ταξινοµείται ως τύπου Α. στη διάταξη τύπου Α ο ελάχιστος συνολικός αριθµός ηλεκτροδίων γείωσης πρέπει να είναι δυο. Το ελάχιστο µήκος κάθε ηλεκτροδίου είναι : L 1 για ακτινικά οριζόντια ηλεκτρόδια ή 0,5L 1 για κατακόρυφα ή κεκλιµένα ηλεκτρόδια όπου L 1 είναι το ελάχιστο µήκος ακτινικού ηλεκτροδίου που φαίνεται σχετικό µέρος του σχήµατος 9. Τα ελάχιστα µήκη που αναφέρονται στο σχήµα 9 µπορούν να µην ληφθούν υπόψη µε την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί µια αντίσταση γείωσης µικρότερη των 10 Ω. ιάταξη τύπου Β Η διάταξη αυτού του τύπου αποτελείται από ένα περιµετρικό ηλεκτρόδιο γείωσης, εξωτερικά της κατασκευής, µε τουλάχιστον το 80% του συνολικού µήκους του σε επαφή µε το έδαφος ή από ένα ηλεκτρόδιο θεµελιακής γείωσης. Για περιµετρική γείωση ή θεµελιακή γείωση, η µέση ακτίνα r της περιοχής που περικλείεται από την περιµετρική γείωση ή από τη θεµελιακή γείωση δεν πρέπει να είναι µικρότερη από την τιµή L 1 (r L 1 ). Το L 1 παρουσιάζεται στο σχήµα 9 σύµφωνα µε τις στάθµες προστασίας I, II και III έως IV, αντιστοίχως. Όταν η απαιτούµενη τιµή του L 1 είναι µεγαλύτερη από την πρόσφορη τιµή του r, πρέπει να προστεθούν επιπλέον ακτινικά ή κατακόρυφα (ή κεκλιµένα) ηλεκτρόδια.

30 Σχήµα 9 : Ελάχιστο µήκος L 1 των ηλεκτροδίων γείωσης ανάλογα µε την στάθµη προστασίας[2] Εγκατάσταση ηλεκτροδίων γείωσης Ο εξωτερικός δακτύλιος γείωσης πρέπει να τοποθετείται κατά προτίµηση µέσα στο έδαφος σε βάθος τουλάχιστον 0,5m και σε τουλάχιστον απόσταση 1,0m από τους τοίχους. Τα ηλεκτρόδια γείωσης πρέπει να εγκαθίστανται έξω από το χώρο που χρήζει προστασίας, σε βάθος τουλάχιστον 0,5m και να είναι κατανεµηµένα όσο το δυνατό οµοιόµορφα για να ελαχιστοποιούνται τα φαινόµενα ηλεκτρικής σύζευξης µέσα στο έδαφος. Τα θαµµένα ηλεκτρόδια γείωσης πρέπει να εγκαθίστανται έτσι ώστε να επιτρέπεται ο έλεγχος κατά την διάρκεια της κατασκευής του ΣΑΠ. Το βάθος τοποθέτησης και ο τύπος των ηλεκτροδίων γείωσης πρέπει να είναι τέτοια ώστε να ελαχιστοποιούνται οι επιδράσεις από διάβρωση, ξήρανση ή πάγωµα του εδάφους, για να σταθεροποιείται η ισοδύναµη αντίσταση γείωσης. Το πρώτο µέτρο ενός κατακόρυφου ηλεκτροδίου γείωσης συνιστάται να µη θεωρείται ενεργό σε συνθήκες πάγου. Για απογυµνωµένο συµπαγή βράχο συνιστάται µόνο η διάταξη γείωσης τύπου Β. Ηλεκτρόδια γείωσης εγκατεστηµένα σε µεγάλο βάθος µπορεί να είναι αποτελεσµατικά σε ειδικές περιπτώσεις, όπου η ειδική

31 αντίσταση του εδάφους µειώνεται µε το βάθος και όπου υπάρχουν υποστρώµατα χαµηλής ειδικής αντίστασης σε βάθη µεγαλύτερα από εκείνα στα οποία εγκαθίστανται συνήθως τα ηλεκτρόδια. Ο ενδοσυνδεδεµένος χαλύβδινος οπλισµός του σκυροδέµατος ή άλλες κατάλληλες υπόγειες µεταλλικές κατασκευές µπορούν να χρησιµοποιούνται ως ηλεκτρόδια γείωσης. Όταν ο οπλισµός του σκυροδέµατος χρησιµοποιείται ως ηλεκτρόδιο γείωσης, πρέπει να δίνεται προσοχή στις ενδοσυνδέσεις ώστε να αποφεύγεται θραύση του σκυροδέµατος. Τέλος, να σηµειωθεί ότι υπάρχουν και άλλοι ποικίλοι τύποι γείωσης όπως σφαίρες, πλάκες, ταινίες (µια ή πολλές), δακτύλιοι θερµά επιψευδαργυρωµένοι ή χάλκινοι, πλέγµατα. Καθένας από αυτούς έχει τα δικά του πλεονεκτήµατα και χαρακτηριστικά, και η τελική επιλογή θα είναι το αποτέλεσµα µελέτης τεχνικών αλλά και οικονοµικών παραγόντων. 2.5 ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠ Ένα σηµαντικό στοιχείο στο οποίο πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή είναι η εξίσωση δυναµικών όλων των µεταλλικών εγκαταστάσεων του κτιρίου ώστε να µην παρουσιαστούν διαφορές δυναµικού µεταξύ τους. Η εσωτερική ΕΑΠ πρέπει να αποκλείει τη δηµιουργία επικίνδυνου σπινθήρα µέσα στη κατασκευή που χρήζει προστασίας λόγω της ροής του ρεύµατος του κεραυνού στην εξωτερική ΕΑΠ. Σπινθήρες µεταξύ της εξωτερικής ΕΑΠ αφ ενός και των µεταλλικών εγκαταστάσεων, ηλεκτρικών και τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων που βρίσκονται στο εσωτερικό του χώρου που χρήζει προστασίας, των εξωτερικών αγώγιµων τµηµάτων και γραµµών που εισέρχονται στη κατασκευή και αφ ετέρου, πρέπει να θεωρούνται επικίνδυνοι και για τις εγκαταστάσεις, και για τον άνθρωπο. Επικίνδυνοι σπινθήρες πρέπει να αποφεύγονται µε την βοήθεια : Ισοδυναµικών συνδέσεων Μόνωσης µεταξύ των τµηµάτων Ισοδυναµικές συνδέσεις Ένας πρακτικός τρόπος εξίσωσης δυναµικών είναι να επιλεγεί κάποιο κοινό σηµείο (ζυγός) πάνω στο οποίο θα συνδεθούν όλες οι µεταλλικές εγκαταστάσεις (ύδρευση, θέρµανση κτλ), θωρακίσεις καλωδίων, συστήµατα προστασίας. Ενδείκνυται στο ζυγό αυτό να

32 συνδεθεί και ο µεταλλικός σκελετός της κατασκευής, αν αυτό είναι εφικτό. Η ηλεκτρική εγκατάσταση µπορεί επίσης να συνδεθεί, αλλά µέσω περιοριστών υπέρτασης (SPD) για να προστατευτούν ευαίσθητα ηλεκτρονικά όπως για παράδειγµα ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Γενικά, η ισοδυναµική σύνδεση πραγµατοποιείται µε : Συνδετήριους αγωγούς, όπου η ηλεκτρική συνέχεια δεν εξασφαλίζεται µε φυσικές συνδέσεις Περιοριστή υπέρτασης (SPD ή surge diverter), όπου δεν επιτρέπεται άµεση γεφύρωση Προσοχή πρέπει να δίνεται στις συνδέσεις µεταξύ διαφορετικών υλικών γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος της διάβρωσης. Η ισοδυναµική σύνδεση πρέπει να γίνεται στις ακόλουθες θέσεις : α) Στο υπόγειο ή περίπου στη στάθµη του εδάφους. Οι συνδετήριοι αγωγοί πρέπει να συνδέονται σε ένα ζυγό εξίσωσης δυναµικών εύκολα επισκέψιµο. Ο ζυγός αυτός πρέπει να συνδέεται στο σύστηµα γείωσης. β) Όπου δεν ικανοποιούνται οι απαιτήσεις µόνωσης της κατασκευής ή της ΕΑΠ ή µέρους αυτής, σύµφωνα µε το πρότυπο. Για ηλεκτρικές και τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στον κεραυνό πρέπει να ληφθούν εξειδικευµένα µέτρα. Οι κεραίες τηλεόρασης και ραδιοφώνου κατ αρχάς είναι πιθανόν να µεταφέρουν µεγάλες υπερτάσεις στους δέκτες και να προκαλέσουν βλάβες όχι µόνο σε αυτούς αλλά και στην καλωδίωση. Για αυτό οι κεραίες πρέπει όχι µόνο να συνδέονται µε το σύστηµα προστασίας αλλά να παρεµβάλλεται και περιοριστής υπέρτασης πριν τη σύνδεση µε την εγκατάσταση. εδοµένου οι υπερτάσεις στο ηλεκτρικό και τηλεφωνικό δίκτυο είναι σύνηθες φαινόµενο κατά τη διάρκεια καταιγίδων, οι περιοριστές υπέρτασης πρέπει να τοποθετούνται τόσο στους τηλεφωνικούς όσο και στους ηλεκτρικούς αγωγούς κοντά στην είσοδό τους στο κτίριο. Εναλλακτική µέθοδος, είναι τα προστατευτικά διάκενα τα οποία αποτελούν ανοιχτοκύκλωµα υπό κανονικές συνθήκες, όταν όµως η τάση αυξηθεί επικίνδυνα βραχυκυκλώνουν µε τόξο και το ρεύµα του κεραυνού βρίσκει δίοδο προς τη γη.

33 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Η αποτελεσµατικότητα του αλεξικέραυνου από µαθηµατική πλευρά σύµφωνα µε το πρότυπο IEC Στο κεφάλαιο 2 αναλύσαµε τις απαιτήσεις του Ελληνικού πρότυπου για τα ΣΑΠ. Το πρότυπο αυτό έχει προέλθει από µετάφραση και απλούστευση Ευρωπαϊκών προτύπων, και κυρίως από το πρότυπο IEC περί κεραυνικής προστασίας. Είναι δόκιµο λοιπόν να ανατρέξουµε και στο ξένο πρότυπο για να εµβαθύνουµε λίγο παραπάνω. Τη στιγµή που το ελληνικό πρότυπο ασχολείται περισσότερο µε τα της εγκατάστασης του ΣΑΠ, το IEC εξετάζει το θέµα προστασίας µε χρήση πιθανοτήτων και ποσοτικοποιεί περισσότερο τα πράγµατα, και κατηγοριοποιεί τους κινδύνους µε ποικίλα κριτήρια. 3.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΖΗΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ (LOSS) Η πρωταρχική αιτία ζηµιάς από ένα κευρανικό πλήγµα είναι το ρεύµα του κεραυνού. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν παρενέργειες αυτού του µεγάλου κρουστικού ρεύµατος. Σύµφωνα µε το σηµείο πλήγµατος, διακρίνουµε τις εξής κατηγορίες ζηµιών : S 1 : Λόγω πλήγµατος επί της κατασκευής S 2 : Λόγω πλήγµατος πλησίον της κατασκευής S 3 : Λόγω πλήγµατος σε µια υπηρεσία (γραµµή ισχύος ή τηλεπικοινωνιακή γραµµή) S 4 : Λόγω πλήγµατος πλησίον µιας υπηρεσίας Αν θέλουµε να οργανώσουµε τη µελέτη µας σύµφωνα µε τα είδη της καθεαυτής ζηµιάς (η οποία εξαρτάται και από το περιεχόµενο της κατασκευής) µπορούµε να διακρίνουµε τις εξής περιπτώσεις : D 1 : Τραυµατισµός έµβιων όντων D 2 : Υλική ζηµιά D 3 : Ζηµιά σε ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά συστήµατα Στο σηµείο αυτό θα εισάγουµε την έννοια της «απώλειας» (Loss) :

34 Απώλεια καλείται το συγκεκριµένο (τελικό) αποτέλεσµα της ζηµιάς, το «τίµηµα». Για παράδειγµα, αν ένας κεραυνός προκαλέσει ζηµιά επί της κατασκευής (S 1 ) τότε µπορεί να υπάρξουν απώλειες οποιουδήποτε είδους (D 1-4 ) ανθρώπινες ή/και υλικές. Οι απώλειες που προκαλεί ένας κεραυνός έχουν να κάνουν µε τις ιδιότητες και τα περιεχόµενα της κατασκευής (τόσο από ποιοτική όσο και από ποσοτική άποψη όπως θα δούµε παρακάτω) και έχουν τις εξής κατηγορίες : L 1 : Απώλεια ανθρώπινης ζωής L 2 : Απώλεια παροχής υπηρεσιών στο κοινό (π.χ. διακοπή γραµµής παραγωγής ενός εργοστασίου) L 3 : Απώλεια πολιτιστικής κληρονοµιάς (π.χ. καταστροφή µνηµείου) L 4 : Οικονοµική απώλεια (π.χ. καταστροφή εµπορεύµατος) 3.2 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ (RISK) Ο κίνδυνος αποτελεί στατιστικό µέγεθος και εκφράζει την πιθανότητα σε ετήσια βάση να έχουµε µια από τις παραπάνω απώλειες. ηλαδή µε τον κίνδυνο µετατρέπουµε τη σχετική έννοια της απώλειας σε απόλυτη. Θα δούµε πως κάνουµε αυτόν τον υπολογισµό, συνυπολογίζοντας µια σειρά από παραµέτρους κινδύνου για την συγκεκριµένη κατασκευή και αθροίζοντάς τες. Από τα παραπάνω είναι ευνόητο ότι ο κίνδυνος χωρίζεται στις αντίστοιχες κατηγορίες µε την απώλεια R 1 R 4. Στην εργασία αυτή θα εστιάσουµε στον κίνδυνο απώλειας ζωής R 1, ο οποίος είναι και ο σηµαντικότερος στις κατασκευές των κτιρίων. Για να υπολογίσουµε τον κίνδυνο για οποιαδήποτε από τις παραπάνω κατηγορίες πρέπει πρώτα να υπολογίσουµε µια σειρά συντελεστών κινδύνου, το άθροισµα των οποίων δίνει την τελική τιµή του κινδύνου. Οι συντελεστές αυτοί έχουν ως εξής : ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΛΟΓΩ ΠΛΗΓΜΑΤΟΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ R A : Συντελεστής σχετικός µε τραυµατισµό ανθρώπων λόγω επικίνδυνης τάσης επαφής R B : Συντελεστής σχετικός µε υλική καταστροφή λόγω σπινθήρα εντός της κατασκευής που προκαλεί φωτιά ή έκρηξη R C : Συντελεστής σχετικός µε βλάβες εσωτερικών συστηµάτων λόγω επαγωγικών υπερτάσεων

35 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΛΟΓΩ ΠΛΗΓΜΑΤΟΣ ΠΛΗΣΙΟΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ R M : Συντελεστής σχετικός µε βλάβες εσωτερικών συστηµάτων λόγω επαγωγικών υπερτάσεων ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΛΟΓΩ ΠΛΗΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΣΥΝ Ε ΕΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ R U : Συντελεστής σχετικός µε τραυµατισµό ανθρώπων λόγω επικίνδυνης τάσης επαφής προερχόµενης από κύµα ρεύµατος εισερχόµενης γραµµής R V : Συντελεστής σχετικός µε υλική καταστροφή λόγω σπινθήρα, προερχόµενο από κύµα ρεύµατος εισερχόµενης γραµµής R W : Συντελεστής σχετικός µε βλάβες εσωτερικών συστηµάτων λόγω επαγόµενων υπερτάσεων επί των γραµµών ισχύος ή τηλεπικοινωνιών ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΛΟΓΩ ΠΛΗΓΜΑΤΟΣ ΠΛΗΣΙΟΝ ΣΥΝ Ε ΕΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ R Z : Συντελεστής σχετικός µε βλάβες εσωτερικών συστηµάτων λόγω επαγωγικών υπερτάσεων Συνοψίζοντας έχουµε [1]:

36 Ο τρόπος µε τον οποίο επηρεάζονται αυτοί οι συντελεστές από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της κατασκευής φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί. ΠΙΝΑΚΑΣ : Συντελεστές κινδύνου συναρτήσει των χαρακτηριστικών του κτιρίου [1]

37 3.3 ΠΟΡΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Η απόφαση προστασίας µιας κατασκευής καθώς και ο τρόπος προστασίας απαιτεί µια λεπτοµερή διερεύνηση της και έπειτα µια τεχνοοικονοµική µελέτη. Κι αυτό γιατί η κατασκευή ενός ΣΑΠ, όσο και αν απλή ακούγεται για κάποιον αδαή, µπορεί να στοιχίσει µεγάλα ποσά. Η µελέτη θα µας πει, εν τέλει, πώς ή ακόµα και αν συµφέρει η εγκατάσταση ενός ΣΑΠ, συνυπολογίζοντας και «ζυγίζοντας» από τη µια το κόστος του ΣΑΠ και από τη µια το κόστος των αναµενόµενων απωλειών. Η διαδικασία αυτή θα αναλυθεί αµέσως µετά, και αν την περιγράψουµε µε δυο λόγια, είναι η εξής : 1. Προσδιορισµός της κατασκευής και των χαρακτηριστικών της 2. Προσδιορισµός και υπολογισµός των σχετικών συντελεστών απωλειών και κινδύνου 3. Άθροισµα των συντελεστών και υπολογισµός των κινδύνων 4. Σύγκριση του κινδύνου µε του κινδύνου µε το µέγιστο ανεκτό κίνδυνο R t 5. Σε περίπτωση που R > R t αποφασίζουµε για την ενδεχόµενη επιλογή ΣΑΠ, κρίνοντας και από το κόστος της 6. Υπολογίζουµε τον κίνδυνο R για επανέλεγχο Στον προσδιορισµό του κινδύνου θα λάβουµε υπόψη εκτός από το ίδιο το κτίριο και τα περιεχόµενά του, το ανθρώπινο δυναµικό, αλλά και την επιρροή που έχει στο περιβάλλον. Για παράδειγµα, σε ένα πυρηνικό εργοστάσιο πρέπει να συνυπολογίσουµε και τον τεράστιο κίνδυνο που εγκυµονεί για µια µεγάλη ακτίνα γύρω του. Επίσης πρέπει να εξετάσουµε και τις συνδεδεµένες υπηρεσίες, και ακόµη και γειτονικές κατασκευές αυτών, όπως για παράδειγµα έναν υποσταθµό δίπλα από µια βιοµηχανία. Ο µέγιστος ανεκτός κίνδυνος (R t ) έχει διαφορετική τιµή για κάθε είδος κινδύνου και προσδιορίζεται είτε από διεθνείς κανονισµούς είτε σε περίπτωση ιδιωτικής κατασκευής από τον ιδιοκτήτη. Στη µελέτη αυτή θα χρησιµοποιούµε τη γενικότερη αποδεκτή τιµή R t = 10-5 σύµφωνα µε το πρότυπο IEC. 3.4 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ

38 Για να πάρουµε µια πρώτη ιδέα της λειτουργίας του προγράµµατος διαχείρισης κινδύνου, ακολουθεί ένα ενδεικτικό διάγραµµα ροής για τον υπολογισµό κινδύνου : Σχήµα : Flowchart προγράµµατος υπολογισµού κινδύνου [1]

39 Όπως βλέπουµε, για κάθε είδος κινδύνου εκτελούνται τα εξής : Προσδιορισµός των συντελεστών που επιδρούν (δεν επιδρούν πάντα όλοι) Πολλαπλασιασµός των παραπάνω συντελεστών µε διορθωτικούς συντελεστές (θα αναλυθεί παρακάτω) Άθροισµα των συντελεστών για τον υπολογισµό του συνολικού κινδύνου Σύγκριση του κινδύνου µε το µέγιστο ανεκτό κίνδυνο R t και λήψη απόφασης σχετικά µε την προστασία Σε µια ολοκληρωµένη µελέτη µεγάλη σηµασία έχει και ο υπολογισµός του κόστους (τόσο του ΣΑΠ όσο και των απωλειών R 4 ) ο οποίος είναι αρκετά σύνθετος αφού περιλαµβάνει επιτόκια και άλλους οικονοµικούς παράγοντες. Παρόλα αυτά το οικονοµικό κοµµάτι δεν είναι το αντικείµενο της εργασίας αυτής γιατί, εκτός των άλλων, εξετάζουµε κατασκευές άρα ο οικονοµικός κίνδυνος R 4 είναι µηδαµινός µπροστά στον κίνδυνο απώλειας ζωής R ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΘΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ Η βασική εξίσωση που εφαρµόζει κανείς για να υπολογίσει τον κίνδυνο R X όπου x : A, B, C έχει τη γενική µορφή : Όπου : R x = N x * P x * L x N : ο αριθµός των αναµενόµενων πληγµάτων ετησίως P : η πιθανότητα ζηµιάς L : η απώλεια σε περίπτωση ζηµιάς Για να δώσουµε µια απλοϊκή - πλην όµως ουσιαστική - οπτική γωνία στον αναγνώστη, βλέπουµε µε µια πρόχειρη µατιά ότι ο κίνδυνος εξαρτάται από τρεις παράγοντες : Πρώτον, από την κεραυνική δραστηριότητα της περιοχής και τη γεωµετρία του κτιρίου. εύτερον, από την πιθανότητα ένα πλήγµα να προκαλέσει ζηµιά. Εδώ σκοπεύει να παρέµβει ο άνθρωπος µε την εγκατάσταση ΣΑΠ. Να µειώσει δηλαδή την

40 πιθανότητα να γίνει ζηµιά, δεδοµένου ότι ένας κεραυνός πλήττει την κατασκευή. Και τρίτον, από την απώλεια που προκαλεί ένα πλήγµα. Με τον όρο απώλεια εννοούµε το «τίµηµα» και αυτό µπορεί να έχει οικονοµική ή άλλη διάσταση. Στην εργασία αυτή εστιάζουµε, όπως προαναφέρθηκε στην απώλεια ανθρώπινης ζωής. Αν όµως π.χ. είχαµε να προστατεύσουµε µια ορεινή κεραία κινητής τηλεφωνίας καταλαβαίνει κανείς ότι η ανθρώπινη απώλεια L 1 εκµηδενίζεται µπροστά στην οικονοµική απώλεια L 4, αφού δεν υπάρχει άνθρωπος εκεί για να κινδυνεύσει αλλά µόνο ο εξοπλισµός. Συνεπώς κάθε ΣΑΠ στοχεύει στην προστασία των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εκάστοτε κατασκευής γι αυτό και η χρήση πολυάριθµων κατηγοριών κινδύνου. Αν εφαρµόσουµε τη σχέση : R x = N x *P x *L x για κάθε κατηγορία κινδύνου παίρνουµε ένα σετ σχέσεων που φαίνονται στον παρακάτω συγκεντρωτικό πίνακα : ΠΙΝΑΚΑΣ : Οι επιµέρους κατηγορίες κινδύνου [1] Στο κεφάλαιο 2.2 αναλύσαµε πως µπορεί να βρεθεί ο αριθµός των αναµενόµενων πληγµάτων µιας κατασκευής Ν, σε ετήσια βάση. Στην εξεζητηµένη περίπτωση περίπλοκης γεωµετρικά κατασκευής, υπάρχει µια προκαθορισµένη διαδικασία εύρεσης του Ν για την οποία ο

41 ενδιαφερόµενος µπορεί να ανατρέξει στα πρότυπα IEC / ΕΛΟΤ. Θα µελετήσουµε στη συνέχεια τους άλλους δυο παράγοντες της εξίσωσης κινδύνου. 3.6 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΖΗΜΙΑΣ (Ρ) ΡΑ Επιστρέφοντας στο ζήτηµα του κινδύνου, ο υπολογισµός της πιθανότητας ζηµιάς Ρ διαφέρει για κάθε κατηγορία κινδύνου, κατ αντιστοιχία µε το κεφάλαιο 3.2 : Πιθανότητα ένας κεραυνός που πλήττει την κατασκευή να προκαλέσει τραυµατισµό : ίνεται σαν συνάρτηση των µέτρων προστασίας στον παρακάτω πίνακα [1]. Αν υπάρχει συνδυασµός µέτρων, παίρνουµε το γινόµενο των παραγόντων. ΡΒ Πιθανότητα ένας κεραυνός που πλήττει την κατασκευή να προκαλέσει υλικές ζηµιές : ίνεται σαν συνάρτηση του επιπέδου του ΣΑΠ, ως εξής [1]:

42 Πιθανότητα P C ένας κεραυνός που πλήττει την κατασκευή να προκαλέσει βλάβες εσωτερικών συστηµάτων. ίνεται συνάρτηση της προστασίας από υπερτάσεις (P C = P SPD ) ως εξής [1]: Πιθανότητα P M ένας κεραυνός πλησίον της κατασκευής να προκαλέσει βλάβες εσωτερικών συστηµάτων. Η πιθανότητα αυτή προκύπτει πολλαπλασιάζοντας µια σειρά παραµέτρων οι οποίες εξαρτώνται από την προστασία SPD έναντι υπερτάσεων, από το βαθµό ηλεκτροµαγνητικής θωράκισης του κτιρίου, από την θωράκιση της ίδιας της καλωδίωσης καθώς και της αντοχής των εσωτερικών συστηµάτων σε επιβολή κρουστικής τάσης. Χάριν συντοµίας θα παραλείψουµε περιττές λεπτοµέρειες υπολογισµών, οι οποίοι όµως στο πρόγραµµα που πρόεκυψε γίνονται εκτενώς. Πιθανότητα Ρ U ένας κεραυνός που πλήττει µια εισερχόµενη υπηρεσία να προκαλέσει τραυµατισµό. Εξαρτάται από τη θωράκιση του παρόχου, την αντοχή των εσωτερικών συστηµάτων σε επιβολή κρουστικής τάσης, τα τυπικά µέτρα προστασίας (προειδοποιητικές πινακίδες κλπ) και από την προστασία SPD έναντι υπερτάσεων. Σύµφωνα µε την τυποποίηση, αν η προστασία SPD είναι επαρκής και συνδέεται µε το κύκλωµα εξίσωσης δυναµικού, η πιθανότητα Ρ U είναι µικρότερη εκ των δυο πιθανοτήτων Ρ SPD, P LD. Σε αντίθετη περίπτωση, η P U ισούται µε την πιθανότητα P LD η οποία δίνεται παρακάτω συναρτήσει της αντίστασης θωράκισης καλωδίωσης R S, και της αντοχής εσωτερικών συστηµάτων σε επιβολή κρουστικής τάσης U W [1].

43 Πιθανότητα Ρ V ένας κεραυνός που πλήττει µια εισερχόµενη υπηρεσία να προκαλέσει υλικές ζηµιές. Εξαρτάται από τους ίδιους παράγοντες µε την πιθανότητα P LD γι αυτό και ισούται µε αυτήν, δηλαδή P V = P LD. Πιθανότητα P W ένας κεραυνός που πλήττει µια εισερχόµενη υπηρεσία να προκαλέσει βλάβες εσωτερικών συστηµάτων. Για τους ίδιους λόγους, είναι P W = P LD. Πιθανότητα P Z ένας κεραυνός πλησίον µιας εισερχόµενης υπηρεσίας να προκαλέσει βλάβες εσωτερικών συστηµάτων. Εξαρτάται από τη θωράκιση του παρόχου, την αντοχή των εσωτερικών συστηµάτων σε επιβολή κρουστικής τάσης και τα µέτρα προστασίας έναντι επαγόµενων τάσεων. Σύµφωνα µε την τυποποίηση, αν η προστασία SPD είναι επαρκής και συνδέεται µε το κύκλωµα εξίσωσης δυναµικού, η πιθανότητα P Z είναι η µικρότερη εκ των δυο πιθανοτήτων P SPD, P LI. Σε αντίθετη περίπτωση, το P U ισούται µε την πιθανότητα P LI η οποία δίνεται παρακάτω συναρτήσει της αντίστασης θωράκισης καλωδίωσης R S, της αντοχής των εσωτερικών συστηµάτων σε επιβολή κρουστικής τάσης U W και των σχετικών µέτρων προστασίας [1].

44 3.7 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΑΠΩΛΕΙΑΣ (L) Ο προσδιορισµός του µεγέθους απωλειών γίνεται είτε από τα γνωστά πρότυπα, είτε από τον ιδιοκτήτη (σε περίπτωση ιδιωτικής κατασκευής). Στο εδάφιο αυτό θα περιγράψουµε τη διαδικασία που υπαγορεύει ο κανονισµός. Ο υπολογισµός της απώλειας ξεκινά µε βάση κάποιες τυποποιηµένες τιµές, και µετά αυτές ανάγονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κατασκευής. Για παράδειγµα, όταν εξετάζουµε την απώλεια ανθρώπινης ζωής L 1, θα ανάγουµε τη θεωρητική τιµή της απώλειας στο αναµενόµενο ανθρώπινο δυναµικό εντός του κτιρίου. Ας δούµε στην πράξη πως γίνεται αυτό, δίνοντας αρχικά τις θεωρητικές αρχικές τιµές της απώλειας : ΠΙΝΑΚΕΣ : Τυπικές αρχικές τιµές της απώλειας L 1 [1] Όπως βλέπουµε, και στην περίπτωση της απώλειας έχουµε την κατηγοριοποίηση, όπου : L t : η απώλεια λόγω τραυµατισµού από επικίνδυνη τάση επαφής L f : η απώλεια λόγω υλικής ζηµιάς L o : η απώλεια λόγω βλάβης εσωτερικών συστηµάτων

45 Αν θέλουµε να ανάγουµε τις παραπάνω τιµές στο ανθρώπινο δυναµικό της κατασκευής µας και ταυτόχρονα στον χρόνο παραµονής του δυναµικού αυτού στο κτίριο, θα πάρουµε την ακόλουθη σχέση : Όπου : L X = (n p / n t ) * (t p / 8760) n p : ο αριθµός των πιθανών θυµάτων του πλήγµατος n t : ο συνολικός αριθµός ανθρώπων εντός της κατασκευής t p : ο αριθµός των ωρών ανά έτος για τη διάρκεια των οποίων βρίσκονται άνθρωποι στην επικίνδυνη ζώνη Επιπλέον, η τελική τιµή της απώλειας προκύπτει αν πολλαπλασιάσουµε την τιµή που βρήκαµε µε κάποιους συντελεστές αύξησης (h Z ) και µείωσης (r f, r p, r a, r u ) οι οποίοι λαµβάνουν υπόψη χαρακτηριστικά της κατασκευής όπως το είδος πατώµατος / εδάφους, τα µέτρα περιορισµού και πρόληψης της φωτιάς ή άλλης ιδιοµορφίας όπως π.χ. αδυναµία ταχείας εκκένωσης ή/και κίνδυνος µόλυνσης του ευρύτερου περιβάλλοντος. Είναι : L A = r a * L t L U = r u * L t L B = L V = r * h Z * r f * L f L C = L M = L W = L Z = L o Οι συντελεστές δίνονται αναλυτικά από τους παρακάτω πινάκες [1]:

46

47 Ας δώσουµε ένα παράδειγµα των παραπάνω για να γίνει κατανοητή η εφαρµογή τους στον αναγνώστη. Έστω ότι µελετούµε ένα νοσοκοµείο το οποίο σε ώρα αιχµής έχει 1000 άτοµα (ασθενείς, προσωπικό, επισκέπτες). Η µονάδα εντατικής θεραπείας υποθέτουµε ότι έχει 20 κλίνες άρα 20 ασθενείς και ας υποθέσουµε ότι για λόγους συντήρησης έµεινε κλειστή για 3 µήνες µέσα στο χρόνο. Το πάτωµα είναι από µπετό και υπάρχει αυτόµατο σύστηµα πυρόσβεσης. Αν θέλουµε να εξετάσουµε τον κίνδυνο απώλειας ζωής R 1 και συγκεκριµένα την απώλεια L o λόγω βλάβης εσωτερικών συστηµάτων θα σκεφτούµε ότι : κίνδυνος λόγω βλάβης συστηµάτων στο νοσοκοµείο υπάρχει µόνο για τους ασθενείς που είναι στη Μ.Ε.Θ. αφού αυτοί υποστηρίζονται µηχανικά για να µείνουν ζωντανοί. Από τα παραπάνω µπορούµε να εξάγουµε τα εξής : 1. L o = 10-3 (από πίνακα) 2. n t = n p = t p = 9*24*30 = r a = r p = r f = h = 5 Η απώλεια θα είναι : L o = (20/1000)*(6480/8760) = Και µετά την εφαρµογή των συντελεστών διόρθωσης : L o = * 10-2 * 0.2 * 10-2 * 5 = Την ίδια ακριβώς διαδικασία υπολογισµού ακολουθεί και το πρόγραµµα που προέκυψε, παράλληλα µε αυτή την διπλωµατική, για οποιαδήποτε περίπτωση µας δοθεί. 3.8 Ο ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΖΩΝΕΣ Η ανάγκη διαχωρισµού της υπό µελέτη κατασκευής σε ζώνες προκύπτει για δυο λόγους : α) εν διατρέχουν όλα τα τµήµατα του κτιρίου τον ίδιο κίνδυνο πλήγµατος από κεραυνό. Για παράδειγµα το υπόγειο έχει µηδαµινές πιθανότητες να επηρεαστεί από κεραυνό, ενώ ένας από τους τελευταίους

48 ορόφους το αντίθετο. Γι αυτό, δεν είναι δόκιµο να αντιµετωπίσουµε αυτές τις δυο περιοχές σαν µια, αφού έχουν πέρα για πέρα διαφορετικές ιδιότητες. β) Ακόµα και για τµήµατα που έχουν ίδια περίπου πιθανότητα πλήγµατος, δεν µας ενδιαφέρει πάντα να τα προστατέψουµε µε τον ίδιο τρόπο. Για παράδειγµα ένα δωµάτιο µπορεί να περιέχει µεγάλο ανθρώπινο δυναµικό ή κάποια προϊόντα αξίας ή ακόµα και καύσιµα, ενώ ένα άλλο δωµάτιο µπορεί να είναι αποθήκη γεµάτη µε αδρανή οικοδοµικά υλικά. Καταλαβαίνει κανείς, ότι θα προστατεύσουµε το πρώτο δωµάτιο πολύ πιο εντατικά σε σχέση µε το δεύτερο, άρα δεν µπορούν παρά να αποτελούν διαφορετικές ζώνες προστασίας. Συµπερασµατικά, η επιλογή των ζωνών γίνεται µε τέτοιον τρόπο ώστε κάθε µια από αυτές να έχει οµογενή χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά που εξετάζουµε για να κρίνουµε είναι τα ίδια µε εκείνα που έχουµε αναφέρει και παραπάνω ότι επηρεάζουν τον κίνδυνο και τις απώλειες. Επιγραµµατικά κρίνουµε µε βάση τα εξής : Τύπος εδάφους / πατώµατος Ύπαρξη αντιπυρικών ζωνών ή θυρών Μαγνητική θωράκιση Φύση των εσωτερικών συστηµάτων Προστατευτικά µέτρα (προληπτικά ή περιοριστικά) Μέγεθος απωλειών Σχήµα : Ενδεικτικός διαχωρισµός σε ζώνες [12]

49 Επίσης να αναφέρουµε ότι υπεισέρχονται και οικονοµικά κριτήρια στον διαχωρισµό ζωνών. Για παράδειγµα, αν θέλουµε να προστατεύσουµε πολύ εντατικά ένα µέρος της κατασκευής (π.χ. ένα χειρουργείο µε ευαίσθητα όργανα µεγάλης αξίας) τότε προφανώς αυτό το µέρος θα αποτελέσει µια ζώνη ξεχωριστή. εν είναι πρακτικά δυνατόν ούτε οικονοµικά συµφέρον να προστατεύσουµε τόσο έντονα όλη τη κατασκευή (π.χ. όλο το νοσοκοµείο, περιλαµβανοµένων αποθηκών κλπ) στην περίπτωση που το θεωρούσαµε µια ενιαία ζώνη. Συµπερασµατικά µπορούµε να πούµε, όταν χωρίζουµε µια κατασκευή σε ζώνες, υπολογίζουµε τον κίνδυνο για κάθε µια ζώνη χωριστά. Από τα αποτελέσµατα αυτά βγάζουµε χρήσιµα συµπεράσµατα όπως τα ευαίσθητα σηµεία της κατασκευής και κατ επέκταση µπορούµε να προτείνουµε ένα αποτελεσµατικό και συµφέρον οικονοµικά ΣΑΠ που εστιάζει σωστά όπου υπάρχει ο κίνδυνος. Τελικά, ο κίνδυνος που διατρέχει η κατασκευή είναι το άθροισµα του κινδύνου της κάθε ζώνης.

50 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4o 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όσοι ασχολούνται µε τον προγραµµατισµό, επαγγελµατίες και µη, έχουνε ακούσει για τη γλώσσα προγραµµατισµού Java. Όλα ξεκίνησαν από τη διάσηµη εταιρία στο χώρο της πληροφορικής Sun Microsystems. Ήταν αρχές του 1991 όταν στη Sun αναζητούσαν το κατάλληλο εργαλείο για ν' αποτελέσει την πλατφόρµα ανάπτυξης λογισµικού σε µικροσυσκευές (έξυπνες οικιακές συσκευές έως πολύπλοκα συστήµατα παραγωγής γραφικών). Τα εργαλεία της εποχής τα οποία πέρασαν από την «πασαρέλα» των υποψηφίων ήταν γλώσσες όπως η C++ και η C. Μετά από διάφορους πειραµατισµούς αποφάνθηκαν ότι οι υπάρχουσες γλώσσες δεν µπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες τους! Ο πατέρας της Java, James Gosling που εργαζόταν εκείνη την εποχή για την Sun, έκανε ήδη πειραµατισµούς πάνω στη C++ και είχε παρουσιάσει κατά καιρούς κάποιες πειραµατικές γλώσσες (C++) ως πρότυπα για το νέο εργαλείο που αναζητούσαν στην Sun. Τελικά µετά από λίγο καιρό κατέληξαν µε µια πρόταση για το επιτελείο της εταιρίας, ήταν η γλώσσα Oak. Το όνοµά της το πήρε από το οµώνυµο δένδρο (βελανιδιά) το οποίο ο Gosling είχε έξω από το γραφείο του και έβλεπε κάθε µέρα!

51 4.2 ΑΠΟ ΤΗΝ Oak ΣΤΗ Java H Oak ήταν µία γλώσσα που διατηρούσε µεγάλη συγγένεια µε την C++. Παρόλα αυτά είχε πολύ πιο έντονο αντικειµενοστραφή χαρακτήρα σε σχέση µε την C++ και χαρακτηριζόταν για την απλότητα της. Σύντοµα οι υπεύθυνοι ανάπτυξης της νέας γλώσσας ανακάλυψαν ότι το όνοµα Oak ήταν ήδη κατοχυρωµένο οπότε κατά την διάρκεια µίας εκ' των πολλών συναντήσεων σε κάποιο τοπικό καφενείο αποφάσισαν να µετονοµάσουν το νέο τους δηµιούργηµα σε Java που εκτός των άλλων ήταν το όνοµα αγαπητού καφέ για τους δηµιουργούς της (Java στην αγγλική γλώσσα είναι το φυτό που βγάζει τον καφέ)! Η επίσηµη εµφάνιση της Java αλλά και του HotJava (πλοηγός µε υποστήριξη Java) στη βιοµηχανία της πληροφορικής έγινε το Μάρτιο του 1995 όταν η Sun την ανακοίνωσε στο συνέδριο Sun World O πρώτος µεταγλωττιστής (compiler) της ήτανε γραµµένος στη γλώσσα C από τον James Gosling. Το 1994 ο Van Hoffman ξαναγράφει τον µεταγλωττιστή της γλώσσας σε Java (από τα πλέον δύσκολα επιτεύγµατα στο χώρο της πληροφορικής είναι να γράψεις έναν αποδελτιωτή µίας γλώσσας στην ίδια τη γλώσσα), ενώ το εκέµβριο του 1995 πρώτες οι IBM, Borland, Mitsubishi Electronics, Sybase και Symantec ανακοινώνουνε σχέδια να χρησιµοποιήσουνε τη Java για την δηµιουργία λογισµικού. Από εκεί και πέρα η Java ακολουθεί µία ανοδική πορεία και είναι πλέον µία από τις πιο δηµοφιλείς γλώσσες στον χώρο της πληροφορικής. 4.3 ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ Java Τί κάνει όµως τη Java τόσο δηµοφιλή; Ένα από τα βασικά πλεονεκτήµατα της Java έναντι των περισσότερων άλλων γλωσσών είναι η ανεξαρτησία του λειτουργικού συστήµατος και πλατφόρµας. Τα προγράµµατα που είναι γραµµένα σε Java τρέχουνε ακριβώς το ίδιο σε Windows, Linux, Unix και Macintosh (σύντοµα θα τρέχουνε και σε Playstation καθώς και σε άλλες παιχνιδοµηχανές) χωρίς να χρειαστεί να ξαναγίνει µεταγλώττιση (compiling) ή να αλλάξει ο πηγαίος κώδικας για κάθε διαφορετικό λειτουργικό σύστηµα. Για να επιτευχθεί όµως αυτό χρειαζόταν κάποιος τρόπος έτσι ώστε τα προγράµµατα γραµµένα σε Java να µπορούν να είναι «κατανοητά» από κάθε υπολογιστή ανεξάρτητα του είδους επεξεργαστή (Intel x86, IBM, Sun SPARC, Motorola) αλλά και λειτουργικού συστήµατος (Windows, Unix, Linux, Unix, MacOS). Ο λόγος είναι ότι κάθε κεντρική µονάδα επεξεργασίας µπορεί και «καταλαβαίνει» διαφορετικό assembly κώδικα. Ο κώδικας που τρέχει σε Windows είναι διαφορετικός από αυτόν που τρέχει σε ένα Macintosh. Η

52 λύση δόθηκε µε την ανάπτυξη της Εικονικής Μηχανής (Virtual Machine ή VM ή ΕΜ στα ελληνικά). 4.4 Η ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΤΗΣ Java Τι κάνει λοιπόν το Java Virtual Machine; Αφού γραφτεί κάποιο πρόγραµµα σε Java τότε γίνεται compile µέσω του Java compiler (javac), εκείνος µε την σειρά του δίνει ένα αριθµό από.class αρχεία (=bytecode). Το bytecode είναι ο κώδικας που καταλαβαίνει η εικονική µηχανή της Java. Όταν προσπαθήσουµε λοιπόν να εκτελέσουµε την εφαρµογή µας το Java Virtual Machine που πρέπει να είναι εγκατεστηµένο στο µηχάνηµά µας, θα αναλάβει να διαβάσει τα.class αρχεία και να τα µεταφράσει σε γλώσσα και εντολές (assembly) που υποστηρίζει το λειτουργικό µας και ο επεξεργαστής µας (machine code), έτσι ώστε να εκτελεστεί. Nα σηµειώσουµε εδώ ότι αυτό συµβαίνει µε την παραδοσιακή Εικονική Μηχανή (Εικόνα 1). Πιο σύγχρονες εφαρµογές της ΕΜ µπορούνε και αποδελτιώνουνε τα πολύχρηστα τµήµατα bytecode απ' ευθείας σε ιθαγενή κώδικα (native code) µε αποτέλεσµα να βελτιώνεται η ταχύτητα. Χωρίς αυτό δε θα ήταν δυνατή η εκτέλεση λογισµικού γραµµένο σε Java. Πρέπει να πούµε ότι το Virtual Machine είναι λογισµικό platform specific δηλαδή για κάθε είδος λειτουργικού και ανάλογης τεχνολογίας επεξεργαστή, υπάρχει διαφορετική έκδοση! Έτσι υπάρχουν διαθέσιµες εκδόσεις του για Windows, Linux, Unix, Macintosh, κινητά τηλέφωνα, παιχνιδοµηχανές κλπ. Εικόνα 1[13] Οτιδήποτε θέλει να κάνει ο προγραµµατιστής (ή ο χρήστης) γίνεται µέσω της εικονικής µηχανής. Αυτό βοηθάει στο να υπάρχει µεγαλύτερη ασφάλεια στο σύστηµα γιατί η εικονική µηχανή είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία χρήστη - υπολογιστή. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιµο για µεγάλα διανεµηµένα συστήµατα όπου πολλοί χρήστες χρησιµοποιούνε το ίδιο πρόγραµµα συγχρόνως.

53 Πάντως τίποτα σε αυτόν τον κόσµο δεν έρχεται χωρίς κόστος. Έτσι λοιπόν, παρόλο που η εικονική µηχανή προσφέρει όλα αυτά (και όχι µόνο) τα πλεονεκτήµατα, η Java είναι πιο αργή σε σχέση µε άλλες προγραµµατιστικές γλώσσες υψηλού επιπέδου (high-level) όπως η C και η C Ο ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ ΣΚΟΥΠΙ ΙΩΝ (Garbage Collector) Ακόµα µία ιδέα που βρίσκεται πίσω από τη Java είναι η ύπαρξη του συλλέκτη σκουπιδιών (Garbage Collector). Σύλλεξη σκουπιδιών είναι µία κοινή ονοµασία που χρησιµοποιείται στον τοµέα της πληροφορικής για να δηλώσει την ελευθέρωση τµηµάτων µνήµης από δεδοµένα που δε χρειάζονται και δε χρησιµοποιούνται άλλο. Αυτή η απελευθέρωση µνήµης στη Java είναι αυτόµατη και γίνεται µέσω του συλλέκτη απορριµµάτων. Υπεύθυνη για αυτό είναι και πάλι η εικονική µηχανή η οποία µόλις «καταλάβει» ότι η στοίβα (heap) της µνήµης κοντεύει να γεµίσει ενεργοποιεί το συλλέκτη απορριµµάτων. Έτσι ο προγραµµατιστής δε χρειάζεται να ανησυχεί για το πότε και αν θα ελευθερώσει ένα συγκεκριµένο τµήµα της µνήµης, ούτε και για δείκτες (pointers) που εστιάζουνε σε άδειο κουτάκι µνήµης. Αυτό είναι ιδιαίτερα σηµαντικό αν σκεφτούµε ότι ένα µεγάλο ποσοστό κατάρρευσης των προγραµµάτων οφείλονται σε λάθος χειρισµό της µνήµης. 4.6 ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΤΗ Java ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ; Η Java προκάλεσε ίσως το µεγαλύτερο ενδιαφέρον σε σύγκριση µε οποιαδήποτε άλλη εξέλιξη στον κόσµο του Internet. Όλοι µιλούν γι αυτήν. Όλοι έχουν ενθουσιαστεί µε τη Java για τις δυνατότητες που προσφέρει. Είναι η πρώτη που κατάφερε να συµπεριλάβει ήχο και κίνηση σε µια ιστοσελίδα. H Java επιπλέον επιτρέπει στους χρήστες να αλληλεπιδρούν (interact) µε την ιστοσελίδα. Εκτός από το να διαβάζει απλά και ίσως να συµπληρώνει µία φόρµα, ο χρήστης µπορεί τώρα να παίξει παιχνίδια, να συνοµιλήσει, να λαµβάνει συνεχώς τις πιο πρόσφατες πληροφορίες και πολλά άλλα. Ακολουθούν µερικές από τις πολλές δυνατότητες της Java: Ήχος ο οποίος εκτελείται όποτε ο χρήστης φορτώνει µία σελίδα Μουσική που παίζει στο background µιας σελίδας ηµιουργία κινουµένων σχεδίων

54 Βίντεο Παιχνίδια µε πολυµέσα Η Java δεν είναι γλώσσα µόνο για τα web sites. Η Java είναι µια γλώσσα προγραµµατισµού που µας επιτρέπει να κάνουµε ότι και οι παραδοσιακές γλώσσες, όπως η Fortran και η C++. Είναι σαφώς πιο καθαρή και πιο εύκολη όµως στη χρήση από αυτές. Σαν γλώσσα η Java είναι: Απλή (Simple) Αντικειµενοστραφής, δηλαδή τα πάντα στη Java είναι είτε κλάση, είτε µέθοδος ή αντικείµενο Ανεξάρτητη από το σύστηµα, δηλαδή τα προγράµµατα σε Java µπορούν να διαβαστούν και να τρέξουν από µεταγλωττιστές σε διάφορες πλατφόρµες όπως Windows 95, Windows NT και Solaris 2.3 Ασφαλής Πολυνηµατική, δηλαδή ένα απλό πρόγραµµα σε Java µπορεί να κάνει πολλά, διαφορετικά προγράµµατα ανεξάρτητα και αλληλεπιδρώντα. 4.7 ΕΓΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΤΗ Java Εκδόσεις της Java σε διαφορετικά στάδια ολοκλήρωσης διατίθενται από τη Sun for Windows 95 και Windows NT for X86, Unix και MacOS 7.5. Μέχρι στιγµής δεν υπάρχουν εκδόσεις της Java για τα MIPS, Alpha or PowerPC based NT, Windows 3.1, Amiga. Η Sun διαθέτει το Java Developers Kit (JDK). Περιέχει έναν applet viewer όπου θα µπορείτε να δείτε και να ελέγξετε τις εφαρµογές σας. Το JDK περιλαµβάνει επίσης τον javac compiler, τον java interpreter, τον javaprof profiler, τον Java debugger και περιορισµένα κείµενα. Τα περισσότερα από τα κείµενα για το API και τη βιβλιοθήκη κλάσης είναι στο web site της Sun. 4.8 Ο ΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΕ WINDOWS Θα χρειαστείτε περίπου 60 ΜΒ ελεύθερα στο δίσκο για την εγκατάσταση του JDK. Εκτελέστε το αρχείο κάνοντας διπλό κλικ πάνω του στο File Manager ή επιλέγοντας Run... από το Program Manager s

55 File menu και πληκτρολογώντας το µονοπάτι στο αρχείο. Προτείνουµε να το εγκαταστήσετε στο C:drive. Σ αυτήν την περίπτωση τα αρχεία θα βρίσκονται στο C:\java. Θα πρέπει να προσθέσετε το C:\java\bin directory στο path environment. Η αρχειοθέτηση περιλαµβάνει δύο κοινά DLL s: MSVCRT20.DLL MFC30.DLL Αυτά τα 2 αρχεία θα εγκατασταθούν στο java directory. Αν δεν έχετε ήδη αντίγραφα αυτών στο σύστηµά σας, αντιγράψτε τα στο C:\java\bin directory. Αν τα έχετε απλά διαγράψτε τα επιπλέον αντίγραφα. 4.9 ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Όλα τα εργαλεία που χρειάζεται κάποιος για να γράψει Java προγράµµατα έρχονται δωρεάν. Από περιβάλλον ανάπτυξης µέχρι build εργαλεία και βιβλιοθήκες. Ευτυχώς η Sun και οι υπόλοιπες εταιρίες είναι αρκετά γενναιόδωρες ώστε να µας τα παρέχουνε χωρίς χρέωση. Όπως είπαµε και πιο πάνω υπάρχουνε πολλές διαφορετικές εφαρµογές της Εικονικής Μηχανής και του compiler της Java. Είναι στο χέρι του καθενός να επιλέξει το κατάλληλο περιβάλλον. Πάντως ο δικτυακός τόπος της Sun είναι ένα καλό σηµείο για να αρχίσει κάποιος ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (IDE) Για να να γράψει κάποιος Java κώδικα δε χρειάζεται τίποτα άλλο παρά έναν επεξεργαστή κειµένου όπως notepad ή emacs αλλά ένα ολοκληρωµένο περιβάλλον ανάπτυξης βοηθάει πολύ, ιδιαίτερα στον εντοπισµό σφαλµάτων. Υπάρχουνε αρκετά διαθέσιµα, πολλά από αυτά έρχονται δωρεάν. Μερικά από αυτά είναι το JCreator (Windows µόνο), το JEdit, το Eclipse, το Netbeans και ο JBuilder ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ Swing Τo πακέτο Swing είναι µέρος των θεµελιωδών κλάσεων της Java TM (Java TM Foundation Classes, JFC) στην πλατφόρµα της Java. Το JFC καλύπτει µια οµάδα από χαρακτηριστικά για να βοηθήσει τον προγραµµατιστή να δηµιουργήσει γραφικές διεπαφές χρήστη (GUIs). Tο

56 Swing παρέχει όλα τα απαραίτητα συστατικά, όπως κουµπιά, split panes και πίνακες. Κάθε πρόγραµµα µε ένα Swing GUI πρέπει να περιέχει τουλάχιστον έναν κορυφαίο υποδοχέα Swing. Ο κορυφαίος υποδοχέας Swing παρέχει την υποστήριξη που τα συστατικά Swing χρειάζονται για να εκτελέσουν τη σχεδίασή και χειρισµούς γεγονότων. Υπάρχουν τρεις κορυφαίοι υποδοχείς Swing: JFrame, JDialog και (για applets - µικροεφαρµογές) JApplet. Κάθε JFrame αντικείµενο υλοποιεί ένα µοναδικό κύριο παράθυρο και κάθε JDialog υλοποιεί ένα δευτερεύον παράθυρο (ένα παράθυρο που εξαρτάται από ένα άλλο). Κάθε JApplet αντικείµενο υλοποιεί µια περιοχή εµφάνισης applet σε ένα παράθυρο ενός browser. Το Swing είναι βιβλιοθήκη της Java για τη δηµιουργία Graphics User Interfaces. Σκοπός του είναι να δηµιουργεί προγράµµατα Java µε GUI που να µπορούν να τρέξουν σε µεγάλο πλήθος από διαφορετικές πλατφόρµες όπως και τα υπόλοιπα προγράµµατα Java. Προφανώς για να επιτευχθεί αυτό υπάρχει κάποιο κόστος σε ταχύτητα και γενικά το Swing σε συνδυασµό µε τη Java δε χρησιµοποιούνται για πολύ πολύπλοκες γραφικές εφαρµογές καθώς τότε η απόκριση του συστήµατος που προκύπτει είναι πολύ αργή. Κύριο αίτιο για αυτό είναι ότι δε χρησιµοποιούνται native γραφικές συναρτήσεις του (λειτουργικού) συστήµατος που τρέχει ένα πρόγραµµα Swing αλλά το Swing σχεδιάζει µέσω του Java 2D api. Για τον απλό client της εφαρµογής µας όµως είναι ικανοποιητική η απόδοση του. Το Swing ως βιβλιοθήκη βρίσκεται στα πακέτα javax.swing και εν µέρει λειτουργεί βασιζόµενο στις λειτουργίες του πακέτου java.awt (που ήταν αυτό που χρησιµοποιούνταν παλαιότερα από το swing σε GUIs) αποκρύπτοντας τις χαµηλότερου επιπέδου λειτουργίες του AWT από το χρήστη. To ΑWT µε τη σειρά του είναι αυτό που αποκρύπτει από το Swing τις σχετικές λειτουργίες του λειτουργικού συστήµατος, όπως την κατάθεση των events (γεγονότα) και την κλήση κάποιων γραφικών συναρτήσεων χαµηλού επιπέδου. Το Swing χρησιµοποιεί συγκεκριµένες φιλοσοφίες και design patterns στο πως προσφέρει της υπηρεσίες του στο χρήστη µέσω αντικειµένων. Κάνει επίσης εκτεταµένη χρήση του µηχανισµού των inner classes της java. Παρακάτω γίνεται µια αναφορά σε ορισµένα σηµαντικά σηµεία της αρχιτεκτονικής του Swing ώστε να µπορεί ο χρήστης να µπορέσει να χρησιµοποιεί καλύτερα της πιο εξελιγµένες του δυνατότητες (πχ τα αντικείµενα JTable).

57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 5.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό θα περιγράψουµε το πρόγραµµα που προέκυψε στα πλαίσια αυτής της διπλωµατικής εργασίας. Ο υπολογισµός των παραµέτρων για µεγάλες κατασκευές είναι µια επίπονη διαδικασία. Έτσι στα πλαίσια της εργασίας αυτής αναπτύξαµε ένα υπολογιστικό πρόγραµµα για τον υπολογισµό του κινδύνου από κεραυνικά πλήγµατα σε κατασκευές. Εξάλλου αυτό ήταν και το πιο δηµιουργικό κοµµάτι της, η εφαρµογή της θεωρίας. Θα αναλύσουµε τον τρόπο λειτουργίας του, τις ιδιοµορφίες του και την χρησιµότητά του σε έναν µελετητή ΣΑΠ. 5.2 Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ThunderboltTool Θα πρέπει να τονίσουµε ότι το πρόγραµµα που δηµιουργήσαµε ακολουθεί πλήρως τη διαδικασία που περιγράφεται στο πρότυπο IEC Στο τελευταίο κεφάλαιο του προτύπου περιγράφεται µια µεθοδολογία για την επίλυση του προβλήµατος της αναγκαιότητας αντικεραυνικής προστασίας µέσω υπολογιστή. Ωστόσο η µεθοδολογία αυτή και οι αλγόριθµοι που περιγράφονται περιέχουν αρκετές προσεγγίσεις πέρα από τις προσεγγίσεις που θεωρούνται στο υπόλοιπο πρότυπο, µε σκοπό την εύκολη επίλυση µιας κατασκευής. Το πρόγραµµα που δηµιουργήσαµε εµείς δεν ακολουθεί αυτή τη µεθοδολογία αλλά αυτή του υπόλοιπου προτύπου. Παρόλα αυτά οι περιορισµοί που θέτει η εφαρµογή ThunderboltTool είναι : Η κατασκευή είναι ορθογώνια. Η γραµµή ισχύος της κατασκευής είναι µια και είναι η ίδια για όλη την έκταση της ανεξάρτητα από τον αριθµό των ζωνών που µπορεί να την διαχωρίσει ο µηχανικός που εκπονεί τη µελέτη. Η γραµµή επικοινωνιών είναι της κατασκευής είναι µια και είναι η ίδια για όλη την έκταση της ανεξάρτητα από τον αριθµό των ζωνών που µπορεί να την διαχωρίσει ο µηχανικός που εκπονεί τη µελέτη. Η µελέτη που γίνεται αφορά µόνο την κάλυψη της απώλειας ανθρώπινης ζωής.

58 5.3 ΤΕΧΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Την εφαρµογή την αναπτύξαµε µε τη γλώσσα Java. Συγκεκριµένα η πλατφόρµα ανάπτυξης που χρησιµοποιήσαµε είναι το Netbeans. Το Netbeans προσφέρεται για ταχεία συγγραφή κώδικα αφού διαθέτει έλεγχο συντακτικών λαθών σε πραγµατικό χρόνο καθώς και τη δυνατότητα αυτόµατης συµπλήρωσης του κώδικα. Για την γραφική διεπαφή χρησιµοποιήσαµε το πακέτο Swing της Java. Για την παραγωγή των φορµών µε το Swing το Netbeans διαθέτει το γραφικό εργαλείο Matisse. Για τη λειτουργία του προγράµµατος είναι απαραίτητες και κάποιες βιβλιοθήκες. Συγκεκριµένα χρησιµοποιήσαµε εξωτερική βιβλιοθήκη για το κοµµάτι που χρειαστήκαµε να διαχειριστεί τη διάταξη των στοιχείων στις φόρµες (layout). Αυτή η βιβλιοθήκη παρέχεται από τον οργανισµό ανοιχτού λογισµικού Kenai. Ακόµα χρησιµοποιήθηκαν βιβλιοθήκες του οργανισµού Apache Foundation για γενικές λειτουργίες και για την είσοδο και έξοδο στο πρόγραµµα. Το ThunderboltTool εκτελείται ως εφαρµογή µονού νήµατος µε µια µικρή ιδιαιτερότητα. Το νήµα της εφαρµογής µας όταν εκκινεί απλώς δηµιουργεί ένα ανεξάρτητο νήµα που θα χρησιµοποιηθεί για το γραφικό µέρος της εφαρµογής και µετά τερµατίζει. 5.4 ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ Ο µηχανικός που εκπονεί τη µελέτη να συµπληρώνει τα στοιχεία της κατασκευής στις φόρµες. Η εφαρµογή αποτελείται από τέσσερις φόρµες. Τη γενική φόρµα της κατασκευής. Αυτή συµπληρώνεται µια φορά για κάθε κατασκευή. Αρχικά δίνουµε τις διαστάσεις της κατασκευής µας. Σε αυτό το σηµείο ο χρήστης µπορεί να ορίσει και τις µονάδες στις οποίες τις δίνει έτσι ώστε να υπάρχει περισσότερη ακρίβεια. Στη συνέχεια δίνουµε τον αριθµό των ζωνών της κατασκευής µας και επιλέγουµε αν υπάρχει γραµµή ισχύος ή τηλεφωνική γραµµή ή και τα δύο. Ακόµα επιλέγουµε από τα παρακάτω πτυσσόµενα µενού τους συντελεστές C d και την πυκνότητα κεραυνών στη περιοχή. Στο παρακάτω πτυσσόµενο µενού επιλέγουµε τον συντελεστή P b. Στη συνέχεια συµπληρώνουµε τους συντελεστές K s1 και K s2 για την προστασία στο εξωτερικό και εσωτερικό της κατασκευής αντίστοιχα. Τέλος συµπληρώνουµε τον αριθµό των ατόµων που πιθανώς

59 να βρίσκονται στο εσωτερικό και στο περιβάλλον της κατασκευής σε περίπτωση πλήγµατος. Τη φόρµα ζώνης. Αυτή συµπληρώνεται από µια φορά για κάθε µια ζώνη που χωρίζεται η κατασκευή. Αρχικά επιλέγουµε από τα πτυσσόµενα µενού τους συντελεστές r u,r a (τύπος επιφάνειας εδάφους), r f (επικινδυνότητα για φωτιά), h z (ειδικός κίνδυνος). Στη συνέχεια επιλέγουµε το επίπεδο προστασίας από πυρκαγιά και σε περίπτωση που υπάρχει επιλέγουµε και τον τύπο της. Μετά επιλέγουµε κατάλληλα αν τα εσωτερικά συστήµατα ισχύος και τηλεπικοινωνιών της ζώνης συνδέονται άµεσα µε τις γραµµές που τροφοδοτούν το κτήριο. Από κάτω βρίσκονται οι συντελεστές απωλειών L t, L f και L o. Αν κάποιος από αυτούς υφίσταται για το κτίσµα τότε πρέπει να επιλέξουµε στο αντίστοιχο πεδίο «Συµπεριλαµβάνεται». Ανάλογα µετά µπορούµε να διαλέξουµε τυπικές τιµές ή να δώσουµε συγκεκριµένες. Τέλος επιλέγουµε τον τύπο προστασίας που διαθέτει η ζώνη για ηλεκτροπληξία και τον αριθµό των ατόµων που µπορεί να βρεθούν σε κίνδυνο. Τη φόρµα γραµµής ισχύος. Αυτή συµπληρώνεται µία φορά στην περίπτωση που η κατασκευή διαθέτει γραµµή ισχύος. Αρχικά επιλέγουµε αν η γραµµή που καταλήγει στην κατασκευή είναι υπογειωµένη ή όχι και αντίστοιχα συµπληρώνουµε την αντίσταση εδάφους στο οποίο βρίσκεται ή το ύψος της. Ακόµα συµπληρώνουµε το µήκος της καθώς και το εάν συνδέεται µε την κατασκευή µέσω µετασχηµατιστή. Στη συνέχεια επιλέγουµε από τα πτυσσόµενα µενού τους συντελεστές C d και C e (τοπικός συντελεστής γραµµής και περιβαλλοντικός συντελεστής γραµµής αντίστοιχα). Για την προστασία της γραµµής συµπληρώνουµε τα στοιχεία προστασίας της καθώς και τον τύπο προφύλαξης της εσωτερικής καλωδίωσης. Στο επόµενο µενού επιλέγουµε την στάθµη προστασίας για τυχόν ήδη υπάρχον σύστηµα αντικεραυνικής προστασίας για τη γραµµή. Τέλος συµπληρώνουµε τα χαρακτηριστικά της κατασκευής στην την οποία η γραµµή τερµατίζει στο άλλο άκρο της, στην περίπτωση που αυτή είναι κοντινή (µικρότερη απόσταση από 3H b ). Τη φόρµα γραµµής επικοινωνιών. Αυτή συµπληρώνεται µία φορά στην περίπτωση που η κατασκευή διαθέτει γραµµή επικοινωνιών. Η φόρµα αυτή συµπληρώνεται µε τον ίδιο τρόπο όπως και η φόρµα της γραµµής ισχύος.

60 Πολύ σηµαντικό πλεονέκτηµα του προγράµµατος µας είναι η δυνατότητα σωσίµατος. Οι φόρµες που πρέπει να συµπληρώσει ο µηχανικός είναι σχετικά µεγάλες µε πολλά στοιχεία και αν οι ζώνες του κτίσµατος είναι πολλές αυξάνουν ανάλογα σε αριθµό. Για το σκοπό της διευκόλυνσης του µηχανικού γράψαµε τον απαραίτητο κώδικα ώστε να µπορεί κάποιος να σώσει τη δουλειά του σε ένα αρχείο. Ύστερα µπορεί να την επαναφέρει αφού φορτώσει τα δεδοµένα του από το αρχείο αυτό. Τα αρχεία που δηµιουργεί η εφαρµογή µας έχουν κατάληξη.ttp (Thunderbolt Tool Project). Με αυτόν τον τρόπο µπορεί ο µηχανικός να κρατάει τη δουλειά του και ανά πάσα στιγµή να µπορεί να υπολογίσει άµεσα την αλλαγή στα αποτελέσµατα αν αλλάξει κάτι στα δεδοµένα του. Στο σχήµα 5.1 φαίνεται το παράθυρο σωσίµατος και φόρτωσης των δεδοµένων από και σε αρχείο. Σχήµα 5.1 : Παράθυρο σωσίµατος / φόρτωσης δεδοµένων από / σε αρχείο 5.5 ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΦΟΡΜΩΝ Οι φόρµες αποτελούνται από διαδραστικά αντικείµενα που καλούν τον χρήστη να εισάγει τα δεδοµένα της κατασκευής µε διάφορους τρόπους. Τα αντικείµενα που χρησιµοποιήσαµε εµείς είναι. JFrame. Η κλάση αυτή στην εφαρµογή µας απλώς περιέχει κλάσεις του τύπου JPanel. Η κλάση JPanel παρέχει γενικής χρήσης υποδοχείς για ελαφρά εξαρτήµατα. Από προεπιλογή, τα πλαίσια

61 δεν προσθέτουν χρώµα σε οτιδήποτε άλλο εκτός από το δικό τους. Ωστόσο, µπορούµε εύκολα να προσθέσουµε περιγράµµατα σε αυτά και να προσαρµόσουµε τον τρόπο που εµφανίζονται. JTabbedPane. Με την κλάση JTabbedPane, µπορούµε να έχουµε πολλά στοιχεία, όπως πίνακες, panels τα οποία µοιράζονται τον ίδιο χώρο. Ο χρήστης διαλέγει ποιο στοιχείο θέλει να δει επιλέγοντας την καρτέλα που αντιστοιχεί στον επιθυµητό στοιχείο. Η λειτουργία του είναι παρόµοια µε το Card Layout. JMenuBar. Με το µενού αυτό προσφέρεται στο χρήστη εξοικονόµηση χώρου µε πολλές επιλογές. Τα µενού προσφέρουν ένα µοναδικό τρόπο να υπάρχουν επιλογές που δεν έχουν τοποθετηθεί µαζί µε τα υπόλοιπα γραφικά συστατικά. Αντ 'αυτού, εµφανίζεται ένα µενού συνήθως είτε σε µια γραµµή µενού ή ως αναδυόµενο µενού. Η γραµµή µενού περιέχει µία ή περισσότερες επιλογές και συνήθως βρίσκεται στο επάνω µέρος ενός παραθύρου. JLabel. Μια περιοχή προβολής για ένα σύντοµο κείµενο ή µια εικόνα, ή και τα δύο. Οι ετικέτες δεν αντιδρούν στα γεγονότα εισόδου. JFormattedTextField. Το πεδίο αυτό δέχεται είσοδο από το πληκτρολόγιο και χρησιµοποιείται για να εισαχθεί κείµενο ή αριθµοί, πάντα σε συγκεκριµένη µορφή. JComboBox. Το στοιχείο αυτό είναι το στοιχείο που εµφανίζει αναδυόµενες επιλογές. Ο χρήστης µε το ποντίκι µπορεί να επιλέξει µια από τις διαθέσιµες τιµές. JCheckBox. Με το στοιχείο αυτό ο χρήστης µπορεί να ενεργοποιήσει ή να απενεργοποιήσει µια επιλογή. JRadioButton. Με αυτό το στοιχείο ο χρήστης µπορεί να επιλέξει µια από τις περιπτώσεις που εµφανίζονται µπροστά στο γραφικό περιβάλλον. JButton. Με το στοιχείο αυτό ο χρήστης µπορεί να δώσει διάφορες εντολές στο πρόγραµµα και να εκκινήσει διάφορες διεργασίες. 5.6 ΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται µε τη µορφή καρτελών που δηµιουργούνται όταν ο χρήστης, αφού έχει συµπληρώσει τις φόρµες πατήσει πάνω στο κουµπί «Αποτελέσµατα». Αυτόµατα γίνονται οι υπολογισµοί και δηµιουργούνται νέες καρτέλες µέσα στον υποδοχέα

62 καρτελών. Οι καρτέλες αυτές περιέχουν όλους τους υπολογισµούς που γίνονται στα ενδιάµεσα στάδια. Οι συντελεστές που υπολογίζονται είναι, οι συντελεστές Α X, Ν X, P X, L X, R X και δηµιουργείται µια καρτέλα για κάθε κατηγορία συντελεστών. Μάλιστα αυτές οι καρτέλες µπορούν να κλείσουν αν ο χρήστης πατήσει στο κουµπί «Χ» που βρίσκεται στην ετικέτα κάθε καρτέλας αποτελεσµάτων. 5.7 Ο ΚΩ ΙΚΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ Βασικό στοιχείο του κώδικα του προγράµµατός µας είναι ο λειτουργικός κώδικας. Ο κώδικας αυτός εκτελεί όλες τις µαθηµατικές πράξεις που χρειάζονται για να παραχθούν τα αποτελέσµατα. Συγκεκριµένα περιλαµβάνει µια µέθοδο για κάθε κατηγορία συντελεστών. Τα δεδοµένα που χρειάζονται λαµβάνονται από τα αντικείµενα που συγκρατούν τις ενδιάµεσες τιµές και από τις συµπληρωµένες φόρµες. Εδώ θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι πολλές µεταβλητές έχουν οριστεί µε όνοµα που ξεκινάει από κεφαλαίο γράµµα. Αυτή η πρακτική δεν συνηθίζεται και θεωρείται λανθασµένη. Η σωστή πρακτική σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να µπαίνει ένα κατάλληλο πρόθεµα µπροστά από το όνοµά της και να ακολουθεί το όνοµά της που ξεκινά από κεφαλαίο γράµµα. Παρόλα αυτά παραβλέψαµε αυτόν τον κανόνα για λόγους ευαναγνωσιµότητας του κώδικα των υπολογισµών καθώς και για να κάνουµε πιο συµπαγείς τις γραµµές υπολογισµών. Ο κώδικας που εκτελεί τους υπολογισµούς περιέχεται στην κλάση Calculator και φαίνεται στο παρακάτω πλαίσιο. package thunderbolt.factors; import thunderbolt.helper; import thunderbolt.line_tab.linetab; /** * jhfgtrfds */ public class Calculator { public CollectionAreasOfStructureAndLines calculatea(formfactors forms) { CollectionAreasOfStructureAndLines as = new CollectionAreasOfStructureAndLines(); Double Lb = forms.construction.getvar_lb(); Double Wb = forms.construction.getvar_wb();

63 Double Hb = forms.construction.getvar_hb(); Double La_p = forms.pline.getvarla(); Double Wa_p = forms.pline.getvarwa(); Double Ha_p = forms.pline.getvarha(); Double La_t = forms.tline.getvarla(); Double Wa_t = forms.tline.getvarwa(); Double Ha_t = forms.tline.getvarha(); Double r_p = forms.pline.getvarr(); Double r_t = forms.tline.getvarr(); Double Lc_p = forms.pline.getvarlc(); Double Lc_t = forms.tline.getvarlc(); Double Hc_p = forms.pline.getvarhc(); Double Hc_t = forms.tline.getvarhc(); as.setvar_ad( Lb*Wb + 6*Hb * (Lb + Wb) + 9* *Math.pow(Hb, 2) ); as.setvar_am( Lb*Wb * (Lb + Wb) ); if(forms.getpline()!= null) { if(forms.getpline().getlineburied()) { as.setvar_al_p( Math.sqrt(r_p) * (Lc_p - 3*Hb) ); as.setvar_ai_p( 25 * Math.sqrt(r_p) * Lc_p ); } else { as.setvar_al_p( (Lc_p - 3*(Ha_p+Hb)) * 6*Hc_p ); as.setvar_ai_p( 1000*Lc_p ); } if(forms.getpline().isnearconstruction()) { as.setvar_ada_p( La_p*Wa_p + 6*Ha_p * (La_p + Wa_p) + 9* *Math.pow(Ha_p, 2) ); } else { as.setvar_ada_p(0.0); } } if(forms.gettline()!= null) { if(forms.gettline().getlineburied()) { as.setvar_al_t( Math.sqrt(r_t) * (Lc_t - 3*Hb) ); as.setvar_ai_t( 25 * Math.sqrt(r_t) * Lc_t ); } else { as.setvar_al_t( (Lc_t - 3*(Ha_t+Hb)) * 6*Hc_t ); as.setvar_ai_t( 1000*Lc_t );

64 } if(forms.gettline().isnearconstruction()) { as.setvar_ada_t( La_t*Wa_t + 6*Ha_t * (La_t + Wa_t) + 9* *Math.pow(Ha_t, 2) ); } else { as.setvar_ada_t(0.0); } } } return as; public AnnualNumbersOfDangerousEvents calculaten(formfactors forms, CollectionAreasOfStructureAndLines as) { AnnualNumbersOfDangerousEvents ns = new AnnualNumbersOfDangerousEvents(); Double Ng = forms.construction.getvar_ng(); Double Ad = as.getvar_ad(); Double Ada_p = as.getvar_ada_p(); Double Ada_t = as.getvar_ada_t(); Double Cd = forms.construction.getvar_cd(); Double Cd_p = forms.pline.getvarcd(); Double Cda_p = forms.pline.getvarcda(); Double Cd_t = forms.tline.getvarcd(); Double Cda_t = forms.tline.getvarcda(); Double Al_p = as.getvar_al_p(); Double Ct_p = forms.pline.getvarct(); Double Ct_t = forms.tline.getvarct(); Double Ai_p = as.getvar_ai_p(); Double Ce_p = forms.pline.getvarce(); Double Al_t = as.getvar_al_t(); Double Ai_t = as.getvar_ai_t(); Double Ce_t = forms.tline.getvarce(); Double Am = as.getvar_am(); ns.setvar_ng(ng); ns.setvar_nd( Ng * Ad * Cd * 1E-6 ); if(forms.pline!= null) { ns.setvar_nl_p( Ng * Al_p * Cd_p * Ct_p * 1E-6 ); ns.setvar_ni_p( Ng * Ai_p * Ct_p * Ce_p * 1E-6 ); } ns.setvar_nda_p( Ng * Ada_p * Cda_p * Ct_p * 1E-6 );

65 if(forms.tline!= null) { ns.setvar_nl_t( Ng * Al_t * Cd_t * 1E-6 ); ns.setvar_ni_t( Ng * Ai_t * Ce_t * 1E-6 ); } ns.setvar_nda_t( Ng * Ada_t * Cda_t * Ct_t * 1E-6 ); ns.setvar_nm( Ng * (Am - Ad * Cd) * 1E-6 ); if(ns.getvar_nm() < 0) { ns.setvar_nm( 0.0 ); } } return ns; public DamageProbabilitiesOfZone calculatep(formfactors forms, int zonenum, CollectionAreasOfStructureAndLines as, AnnualNumbersOfDangerousEvents ns) { DamageProbabilitiesOfZone ps = new DamageProbabilitiesOfZone(); Double PA = forms.getzones().get(zonenum).getvar_pa(); Double PB = forms.getconstruction().getvar_pb(); Double PC_p = forms.getpline().getvarpspd(); Double PC_t = forms.gettline().getvarpspd(); Double PLD_p = forms.getpline().getvarpld(); Double PLD_t = forms.gettline().getvarpld(); Double PLI_p = forms.getpline().getvarpli(); Double PLI_t = forms.gettline().getvarpli(); Double PSPD_p = forms.getpline().getvarpspd(); Double PSPD_t = forms.gettline().getvarpspd(); Double KMS_p = forms.getconstruction().getvar_ks1() * forms.getconstruction().getvar_ks2() * forms.getpline().getvarks3() * forms.getpline().getvarks4(); Double KMS_t = forms.getconstruction().getvar_ks1() * forms.getconstruction().getvar_ks2() * forms.gettline().getvarks3() * forms.gettline().getvarks4(); if( PSPD_p <1 ) { ps.setvarpm_p( PSPD_p <= LineTab.getPMS(KMS_p)? PSPD_p : LineTab.getPMS(KMS_p) ); } else { ps.setvarpm_p( LineTab.getPMS(KMS_p) ); }

66 if( PSPD_t <1 ) { ps.setvarpm_t( PSPD_t <= LineTab.getPMS(KMS_t)? PSPD_t : LineTab.getPMS(KMS_t) ); } else { ps.setvarpm_t( LineTab.getPMS(KMS_t) ); } ps.setvarpm( ps.getvarpm_p() >= ps.getvarpm_t()? ps.getvarpm_p() : ps.getvarpm_t()); ps.setvarpa(pa); ps.setvarpb( PB ); ps.setvarpc_p( PC_p ); ps.setvarpc_t( PC_t ); ps.setvarpc( PC_p >= PC_t? PC_p : PC_t ); if(forms.getzones().get(zonenum).isvar_powerconnected()) { ps.setvarpu_p( (PSPD_p == 1)? PLD_p : ( PSPD_p >= PLD_p? PLD_p : PSPD_p) ); ps.setvarpv_p( (PSPD_p == 1)? PLD_p : ( PSPD_p >= PLD_p? PLD_p : PSPD_p) ); ps.setvarpw_p( (PSPD_p == 1)? PLD_p : ( PSPD_p >= PLD_p? PLD_p : PSPD_p) ); ps.setvarpz_p( (PSPD_p == 1)? PLI_p : ( PSPD_p >= PLI_p? PLI_p : PSPD_p) ); } else { ps.setvarpu_p( 0.0 ); ps.setvarpv_p( 0.0 ); ps.setvarpw_p( 0.0 ); ps.setvarpz_p( 0.0 ); } if(forms.getzones().get(zonenum).isvar_telephoneconnected()) { ps.setvarpu_t( (PSPD_t == 1)? PLD_t : ( PSPD_t >= PLD_t? PLD_t : PSPD_t) ); ps.setvarpv_t( (PSPD_t == 1)? PLD_t : ( PSPD_t >= PLD_t? PLD_t : PSPD_t) ); ps.setvarpw_t( (PSPD_t == 1)? PLD_t : ( PSPD_t >= PLD_t? PLD_t : PSPD_t) ); ps.setvarpz_t( (PSPD_t == 1)? PLI_t : ( PSPD_t >= PLI_t? PLI_t : PSPD_t) ); } else { ps.setvarpu_t( 0.0 );

67 } ps.setvarpv_t( 0.0 ); ps.setvarpw_t( 0.0 ); ps.setvarpz_t( 0.0 ); } return ps; public LossAmountOfStructure calculatel(formfactors forms, int zonenum, CollectionAreasOfStructureAndLines as, AnnualNumbersOfDangerousEvents ns, DamageProbabilitiesOfZone ps) {//these are L factors calculated for human loss L1 LossAmountOfStructure ls = new LossAmountOfStructure(); Double ra = forms.getzones().get(zonenum).getvar_ra(); Double ru = forms.getzones().get(zonenum).getvar_ru(); Double rp = forms.getzones().get(zonenum).getvar_rp(); Double rf = forms.getzones().get(zonenum).getvar_rf(); Double hz = forms.getzones().get(zonenum).getvar_hz(); Double Lt = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lt(); Double Lf = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lf(); Double Lo = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lo(); } ls.setvar_la( ra * Lt ); ls.setvar_lu_p( ru * Lt ); ls.setvar_lu_t( ru * Lt ); ls.setvar_lb( rp * hz * rf * Lf ); ls.setvar_lv_p( rp * hz * rf * Lf ); ls.setvar_lv_t( rp * hz * rf * Lf ); ls.setvar_lc( Lo ); ls.setvar_lm( Lo ); ls.setvar_lw_p( Lo ); ls.setvar_lw_t( Lo ); ls.setvar_lz_p( Lo ); ls.setvar_lz_t( Lo ); return ls; public RiscComponentsUnprotected calculater(formfactors forms, int zonenum, CollectionAreasOfStructureAndLines as, AnnualNumbersOfDangerousEvents ns, DamageProbabilitiesOfZone ps, LossAmountOfStructure ls) { RiscComponentsUnprotected rs = new RiscComponentsUnprotected(); Double ND = ns.getvar_nd(); Double NL_p = ns.getvar_nl_p(); Double NL_t = ns.getvar_nl_t(); Double NI_p = ns.getvar_ni_p();

68 Double NI_t = ns.getvar_ni_t(); Double NDa_p = ns.getvar_nda_p(); Double NDa_t = ns.getvar_nda_t(); Double NM = ns.getvar_nm(); Double PB = forms.getconstruction().getvar_pb(); Double hz = forms.getzones().get(zonenum).getvar_hz(); Double rp = forms.getzones().get(zonenum).getvar_rp(); Double rf = forms.getzones().get(zonenum).getvar_rf(); Double Lf = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lf(); Double Lt = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lt(); Double ra = forms.getzones().get(zonenum).getvar_ra(); Double PA = forms.getzones().get(zonenum).getvar_pa(); Double PC_p = ps.getvarpc_p(); Double PC_t = ps.getvarpc_t(); Double PC = ps.getvarpc(); Double PU_p = ps.getvarpu_p(); Double PU_t = ps.getvarpu_t(); Double PV_p = ps.getvarpv_p(); Double PV_t = ps.getvarpv_t(); Double PW_p = ps.getvarpw_p(); Double PW_t = ps.getvarpw_t(); Double PZ_p = ps.getvarpz_p(); Double PZ_t = ps.getvarpz_t(); Double PM = ps.getvarpm(); Double LA = ls.getvar_la(); Double Lo = forms.getzones().get(zonenum).getvar_lo(); rs.setvar_ra( ND * PA * LA ); rs.setvar_rb( ND * PB * hz * rp * rf * Lf ); rs.setvar_rc_p( ND * PC_p * Lo); rs.setvar_rc_t( ND * PC_t * Lo); rs.setvar_rc( ND * PC * Lo ); rs.setvar_rd( rs.getvar_ra() + rs.getvar_rb() + rs.getvar_rc() ); rs.setvar_rm( NM * PM * Lo ); rs.setvar_ru_p( (NL_p + NDa_p) * PU_p * ra * Lt ); rs.setvar_ru_t( (NL_t + NDa_t) * PU_t * ra * Lt ); rs.setvar_ru( rs.getvar_ru_p() + rs.getvar_ru_t() ); rs.setvar_rv_p( (NL_p + NDa_p) * PV_p * hz * rp * rf * Lf ); rs.setvar_rv_t( (NL_t + NDa_t) * PV_t * hz * rp * rf * Lf ); rs.setvar_rv( rs.getvar_rv_p() + rs.getvar_rv_t() ); rs.setvar_rw_p( (NL_p + NDa_p) * PW_p * Lo ); rs.setvar_rw_t( (NL_t + NDa_t) * PW_t * Lo ); rs.setvar_rw( rs.getvar_rw_p() +rs.getvar_rw_t() ); rs.setvar_rz_p( (NI_p - NL_p) * PZ_p * Lo ); rs.setvar_rz_t( (NI_t - NL_t) * PZ_t * Lo ); rs.setvar_rz( rs.getvar_rz_p() + rs.getvar_rz_t() ); rs.setvar_rf( rs.getvar_rb() + rs.getvar_rv() ); rs.setvar_rι( rs.getvar_rm() + rs.getvar_ru() + rs.getvar_rv() + rs.getvar_rw() + rs.getvar_rz() );

69 rs.setvar_ro( rs.getvar_rm() + rs.getvar_rc() + rs.getvar_rw() + rs.getvar_rz() ); rs.setvar_rs( rs.getvar_ra() + rs.getvar_ru() ); } return rs; } 5.8 ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΚΛΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΑΡΧΙΚΗ ΟΜΗ Κατά την συγγραφή του κώδικα προσπαθήσαµε να ακολουθήσουµε δοµηµένο προγραµµατισµό. Η Java ως αντικειµενοστρεφείς γλώσσα µας έδωσε την δυνατότητα να οργανώσουµε τον κώδικά µας σε κλάσεις. Μεγάλη βαρύτητα δόθηκε στο να εφαρµόσουµε τις αρχές της αφαιρετικότητας και της ενθυλάκωσης. Ακόµα εφαρµόσαµε τις βασικές µεθοδολογίες ανάπτυξης προγράµµατος που ακολουθούνται σήµερα σε τέτοια προγράµµατα. Στο σχήµα 5.2 φαίνεται το διάγραµµα κλάσεων της εφαρµογής µας. Σε αυτό το διάγραµµα έχουµε συµπτύξει την προβολή των εσωτερικών µεταβλητών και των µεθόδων κάθε κλάσης λόγω χώρου. Έχουν αφαιρεθεί και οι κλάσεις που χρησιµοποιούνται από τις βιβλιοθήκες της Java ή από εξωτερικές βιβλιοθήκες που χρησιµοποιήθηκαν. Όπως φαίνεται και από το διάγραµµα (Σχήµα 5.2) κάθε φόρµα αποτελείται από : Μια κλάση <όνοµα φόρµας>tab που είναι τύπου JPannel. Αυτή είναι το γραφικό µέρος της φόρµας. Μια κλάση <όνοµα φόρµας>values που είναι τύπου FormFactors. Μία κλάση ComboModels που είναι τύπου Object. Αυτή η κλάση συγκρατεί τα απαραίτητα δεδοµένα για τη δηµιουργία της αντίστοιχης φόρµας.

70 Σχήµα 5.2 Το διάγραµµα κλάσεων της εφαρµογής

71 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ 6.1 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΛΟΤ 1197 Θεωρούµε ότι η κατασκευή µας είναι µια ξενοδοχειακή µονάδα που βρίσκεται στην ορεινή περιοχή της Αρκαδίας. Σκοπός της µελέτης µας είναι να προσδιορίσουµε την αναγκαιότητα εγκατάστασης ΣΑΠ. Σε περίπτωση που κριθεί αναγκαία η εγκατάσταση να προσδιοριστεί και η στάθµη προστασίας µε βάση την οποία θα εγκατασταθεί το ΣΑΠ. Με βάση το σχήµα 2 παράγραφος 2.2 βλέπουµε στον ισοκεραυνικό χάρτη της Ελλάδας ότι για την ορεινή περιοχή της Αρκαδίας ο µέσος αριθµός καταιγίδων ανά έτος είναι T d = 22. Για την συγκεκριµένη κατασκευή για τον περιβαλλοντικό συντελεστή επιλέγουµε αποµονωµένη κατασκευή στην κορυφή ενός λόφου. Με βάση τον πίνακα 3 παράγραφος 2.2 βλέπουµε ότι η κατασκευή µας ανήκει στη κατηγορία των κοινών κατασκευών και συγκεκριµένα στον τύπο Θέατρο-Σχολείο-Καταστήµατα-Γυµναστήρια και το επιλέγουµε. Αν θέλουµε να δούµε και τους ενδιάµεσους συντελεστές που θα υπολογίσει η εφαρµογή πατάµε το κουµπί ενδιάµεσα στάδια εµφανή και θα εµφανιστούν στην κονσόλα του συστήµατος.

72 6.2 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ IEC Στο κεφάλαιο αυτό µελετάµε κάποιες περιπτώσεις κατασκευών που περιγράφονται ως παραδείγµατα χρήσης µέσα στο πρότυπο IEC Αυτές οι κατασκευές είναι υποθετικές και περιλαµβάνουν περιπτώσεις που καλύπτουν µεγάλο µέρος του προτύπου. Στην πρώτη περίπτωση µελετάµε µια εξοχική κατοικία, στη δεύτερη περίπτωση µελετάµε ένα κτίριο γραφείων και στη τρίτη περίπτωση µελετάµε ένα νοσοκοµείο.

73 Α) Περίπτωση εξοχικής κατοικίας Σε αυτή την περίπτωση εκπονούµε µελέτη για να αποφανθούµε για την αναγκαιότητα ή µη εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας. Για αυτό το παράδειγµα θα υπολογιστεί ο συντελεστής κινδύνου R 1 σύµφωνα µε τον πίνακα 3 και την εξίσωση 4.3 του προτύπου. Το υπολογισθέν R 1 θα το συγκρίνουµε µε το R t. To R t είναι ο µέγιστος ανεκτός κίνδυνος, όπου σύµφωνα µε το πρότυπο που µελετάµε η τιµή του είναι R t = Η τιµή που θα βρούµε πρέπει να είναι µικρότερη από το R t. R 1 < R t Σχετικά δεδοµένα και χαρακτηριστικά Για την κατασκευή που µελετάµε διαθέτουµε τα παρακάτω δεδοµένα : 1) Για το σπίτι και την γύρω περιοχή του δίνονται στον πίνακα 6.1. Πίνακας 6.1 : εδοµένα και χαρακτηριστικά της κατασκευής[1] 2) Για τα εσωτερικά συστήµατα και τις γραµµές µε τις οποίες συνδέεται η κατασκευή στα σηµεία σύνδεσης τα δεδοµένα δίνονται στον πίνακα 6.2.

74 Πίνακας 6.2 : εδοµένα και χαρακτηριστικά των γραµµών και των συνδεδεµένων σε αυτές συστηµάτων[1] Για την κατασκευή ισχύουν τα παρακάτω : Ο τύπος του εδάφους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της κατασκευής είναι διαφορετικός Η κατασκευή είναι ένα µοναδικό πυρασφαλές τµήµα εν υπάρχουν διαχωριστικά στέγαστρα Την κατασκευή που µελετούµε την χωρίζουµε σε δυο ζώνες : Ζ 1 : Είναι η περιοχή έξω από το κτίσµα Ζ 2 : Είναι η περιοχή στο εσωτερικό του κτίσµατος εν χρειάζεται να ορίσουµε περισσότερες ζώνες. Η γραµµή ισχύος και η τηλεπικοινωνιακή γραµµή είναι µόνο στην ζώνη Ζ 2. Οι συντελεστές απωλειών τις θεωρούµε σταθερές για την ζώνη Ζ 2. Για την ζώνη Ζ 1 θεωρούµε ότι σε περίπτωση καταιγίδας δεν θα παρευρίσκονται

75 άνθρωποι στο εξωτερικό της κατασκευής. Για το λόγο αυτό µπορούµε να αγνοήσουµε στη µελέτη µας τον συντελεστή L 1 για την εξωτερική ζώνη Ζ 1. Οι τιµές για τα L t, L f και L o είναι τυπικές και τις πήραµε από τους πίνακες της παραγράφου 3.7. Τα δεδοµένα και χαρακτηριστικά της ζώνης Ζ 2 δίνονται στον πίνακα 6.3. Πίνακας 6.3 : εδοµένα και χαρακτηριστικά στο εσωτερικό της κατασκευής[1] Τα δεδοµένα µέσα στο πρόγραµµα Τρέχουµε το πρόγραµµα ThunderboldTool που αναπτύξαµε και συµπληρώνουµε τις φόρµες µε βάση τα χαρακτηριστικά που δώσαµε στην προηγούµενη ενότητα. Στην εικόνα Α.6.1 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της κατασκευής.

76 Εικόνα Α.6.1 : Τα χαρακτηριστικά της κατασκευής

77 Στην εικόνα Α.6.2 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1. Εικόνα Α.6.2 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1.

78 Στην εικόνα Α.6.3 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή. Εικόνα Α.6.3 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή.

79 Στην εικόνα Α.6.4 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής. Εικόνα Α.6.4 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής.

80 Υπολογισµός των σχετικών ποσοτήτων Μετά την συµπλήρωση των φορµών είµαστε έτοιµοι να πάρουµε τα τελικά αποτελέσµατα. Πατάµε το κουµπί «Αποτελέσµατα» και βλέπουµε τις νέες καρτέλες που δηµιουργούνται. Έχουν δηµιουργηθεί πέντε νέες καρτέλες που µας δίνουν τα αποτελέσµατα. Στην εικόνα Α.6.5 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τον υπολογισµό των συλλεκτήριων επιφανειών Α. Στην εικόνα Α.6.6 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τους συντελεστές αναµενόµενων αριθµών πληγµάτων ετησίως Ν. Στην εικόνα Α.6.7 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τις πιθανότητες ζηµιών Ρ. Στην εικόνα Α.6.8 φαίνονται οι υπολογισµένοι συντελεστές απώλειας σε περίπτωση ζηµιάς L. Στην εικόνα Α.6.9 φαίνονται υπολογισµένοι οι συντελεστές κινδύνου R. Εικόνα Α.6.5 : Οι συντελεστές συλλεκτήριων επιφανειών Α Εικόνα Α.6.6 : Οι αριθµοί των αναµενόµενων πληγµάτων ετησίως Ν

81 Εικόνα Α.6.7 : Οι πιθανότητες ζηµιάς Ρ

82 Εικόνα Α.6.8 : Οι συντελεστές απωλειών L σε περίπτωση ζηµιάς Εικόνα Α.6.9 : Οι συντελεστές κινδύνου R για την κατασκευή

83 Συµπερασµατικά για το R 1 έχουµε : Εικόνα Α.6.10 : Συνολικό R 1 R D : Κίνδυνος για την κατασκευή από πλήγµατα επί της κατασκευής. R I : Κίνδυνος για την κατασκευή από πλήγµατα πλησίον της κατασκευής. R S : Κίνδυνος για βλάβες σε έµβια όντα. R F : Κίνδυνος φυσικής ζηµιάς επί της κατασκευής. R O : Κίνδυνος από βλάβες των εσωτερικών συστηµάτων. Παρατηρούµε ότι R 1 = 2,39x10-5 είναι µεγαλύτερο από την µέγιστη ανεκτή τιµή του R t = Συνεπώς η κατασκευή χρήζει αντικεραυνικής προστασίας.

84 Β) Περίπτωση κτιρίου γραφείων Στην περίπτωση αυτή µελετούµε ένα κτήριο που προορίζεται για γραφεία. Η κατασκευή διαθέτει ήδη αντικεραυνική προστασία και θέλουµε να µελετήσουµε την επάρκειά της όσον αφορά την προστασία από απώλεια ανθρώπινης ζωής. Για την κατασκευή αυτή διαθέτουµε τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Για το κτήριο και τον περιβάλλον χώρο τα χαρακτηριστικά δίνονται στον πίνακα 6.4. Πίνακας 6.4 : Τα χαρακτηριστικά της κατασκευής[1] Για την εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση και για την γραµµή ισχύος στην οποία είναι συνδεδεµένη τα χαρακτηριστικά δίνονται στον πίνακα 6.5.

85 Πίνακας 6.5 : Τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος[1] Για τα εσωτερικά ηλεκτρονικά συστήµατα και για την τηλεπικοινωνιακή γραµµή µε την οποία διασυνδέονται, τα χαρακτηριστικά δίνονται στον πίνακα 6.6. Πίνακας 6.6 : Τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής[1] εδοµένα και χαρακτηριστικά των ζωνών των γραφείων του κτιρίου Λαµβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα : Ο τύπος επιφάνειας εδάφους είναι διαφορετικός στην περιοχή εισόδου, στον περίγυρο και εσωτερικά της κατασκευής Η κατασκευή και το αρχειοφυλάκιο έχουν πυρασφάλεια εν υπάρχουν διαχωριστικά στέγαστρα Απώλειες στην κεντρική µονάδα ηλεκτρονικών υπολογιστών εκτιµώνται λιγότερες από εκείνες των γραφείων Οι ακόλουθες κύριες ζώνες µπορούν να ορισθούν : Ζ 1 : Είσοδος στο κτίριο Ζ 2 : Περίγυρος Ζ 3 : Αρχειοφυλάκιο είναι χωρισµένο σε πυρασφαλή τµήµατα Ζ 4 : Γραφεία

86 Ζ 5 : Κεντρικός υπολογιστής Τα δεδοµένα µέσα στο πρόγραµµα Τρέχουµε το πρόγραµµα ThunderboldTool που αναπτύξαµε και συµπληρώνουµε τις φόρµες µε βάση τα χαρακτηριστικά που δώσαµε στην προηγούµενη ενότητα. Στην εικόνα B.6.1 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της κατασκευής. Εικόνα Β.6.1 : Τα χαρακτηριστικά της κατασκευής

87 Στην εικόνα Β.6.2 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1. Εικόνα Β.6.2 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1.

88 Στην εικόνα Β.6.3 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 2. Εικόνα Β.6.3 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 2.

89 Στην εικόνα Β.6.4 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 3. Εικόνα Β.6.4 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 3.

90 Στην εικόνα Β.6.5 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 4. Εικόνα Β.6.5 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 4.

91 Στην εικόνα Β.6.6 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 5. Εικόνα Β.6.6 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 5.

92 Στην εικόνα B.6.7 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή. Εικόνα B.6.7 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή.

93 Στην εικόνα B.6.8 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής. Εικόνα B.6.8 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής.

94 Υπολογισµός σχετικών ποσοτήτων Μετά την συµπλήρωση των φορµών είµαστε έτοιµοι να πάρουµε τα τελικά αποτελέσµατα. Πατάµε το κουµπί «Αποτελέσµατα» και βλέπουµε τις νέες καρτέλες που δηµιουργούνται. Έχουν δηµιουργηθεί πέντε νέες καρτέλες που µας δίνουν τα αποτελέσµατα. Στην εικόνα B.6.9 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τον υπολογισµό των συλλεκτήριων επιφανειών Α. Στην εικόνα B.6.10 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τους συντελεστές αναµενόµενων αριθµών πληγµάτων ετησίως Ν. Στην εικόνα B.6.11 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τις πιθανότητες ζηµιών Ρ. Στην εικόνα B.6.12 φαίνονται οι υπολογισµένοι συντελεστές απώλειας σε περίπτωση ζηµιάς L. Στην εικόνα B.6.13 φαίνονται υπολογισµένοι οι συντελεστές κινδύνου R. Εικόνα B.6.9 : Οι συντελεστές συλλεκτήριων επιφανειών Α Εικόνα B.6.10 : Οι αριθµοί των αναµενόµενων πληγµάτων ετησίως Ν

95 Εικόνα B.6.11 : Οι πιθανότητες ζηµιάς Ρ Εικόνα B.6.12 : Οι συντελεστές απωλειών L σε περίπτωση ζηµιάς

96 Εικόνα B.6.13 : Οι συντελεστές κινδύνου R για την κατασκευή Συµπερασµατικά για το R 1 έχουµε : Εικόνα B.6.14 : Συνολικό R 1

97 R D : Κίνδυνος για την κατασκευή από πλήγµατα επί της κατασκευής. R I : Κίνδυνος για την κατασκευή από πλήγµατα πλησίον της κατασκευής. R S : Κίνδυνος για βλάβες σε έµβια όντα. R F : Κίνδυνος φυσικής ζηµιάς επί της κατασκευής. R O : Κίνδυνος από βλάβες των εσωτερικών συστηµάτων. Επειδή το R 1 = 4,05x10-5 είναι µεγαλύτερο από τον µέγιστο ανεκτό κίνδυνο R t = 10-5, η αντικεραυνική προστασία για το κτίριο είναι απαραίτητη.

98 Γ) Περίπτωση Νοσοκοµείου Η επόµενη εφαρµογή περιλαµβάνει µια βασική νοσοκοµειακή εξυπηρέτηση µε µια λειτουργική µονάδα και µε µια µονάδα εντατικής θεραπείας. Η απώλεια ανθρώπινης ζωής L 1 και η οικονοµική απώλεια L 4 είναι αντίθετες ως προς την εφαρµογή µε αυτόν τον τύπο κατάταξης. Είναι απαραίτητο να αποτιµήσουµε την ανάγκη προστασίας και το κόστος της αποτελεσµατικότητας των µέσων προστασίας, έτσι όπως οι κίνδυνοι R 1 και R 4 εκτιµώνται. Σχετικά δεδοµένα και χαρακτηριστικά Τα δεδοµένα και τα χαρακτηριστικά στην περίπτωση µας είναι : 1. Το καθαυτό κτίριο και ο περίγυρος δίδονται στον πίνακα 6.7. Πίνακας 6.7 : εδοµένα και χαρακτηριστικά της κατασκευής[1] 2. Εσωτερικά ηλεκτρικά συστήµατα και η σχετική γραµµή τροφοδοσίας ισχύος δίνονται στον πίνακα 6.8.

99 Πίνακας 6.8 : Εσωτερικά ηλεκτρικά συστήµατα και η σχετική γραµµή τροφοδοσίας ισχύος[1] 3. Εσωτερικά ηλεκτρονικά συστήµατα και σχετική τηλεφωνική γραµµή δίνονται στον πίνακα 6.9. Πίνακας 6.9 : Εσωτερικά ηλεκτρονικά συστήµατα και σχετική τηλεφωνική γραµµή[1]

100 εδοµένα και χαρακτηριστικά ζωνών στο νοσοκοµείο Λαµβάνουµε υπόψη ότι : Ο τύπος επιφάνειας εξωτερικά είναι διαφορετικός από τον εσωτερικό Το κτίριο και το λειτουργικό κοµµάτι του έχουν πυρασφάλεια κατά τµήµατα εν υπάρχουν ξεχωριστά στέγαστρα Η εµπεριστατωµένη φροντίδα περιλαµβάνει εκτενή ευαισθησία ηλεκτρονικών συστηµάτων και κάλυψη χώρου µπορεί να υιοθετηθεί σαν µέτρο προστασίας Η µονάδα εντατικής θεραπείας έχει απώλειες L που εκτιµώνται µεγαλύτερες από άλλα τµήµατα του κτιρίου Οι ακόλουθες ζώνες ορίζονται : Ζ 1 : Εξωτερικά του κτιρίου Ζ 2 : Θάλαµοι Ζ 3 : Λειτουργικοί θάλαµοι Ζ 4 : Μονάδα εντατικής θεραπείας Τα δεδοµένα µέσα στο πρόγραµµα Τρέχουµε το πρόγραµµα ThunderboldTool που αναπτύξαµε και συµπληρώνουµε τις φόρµες µε βάση τα χαρακτηριστικά που δώσαµε στην προηγούµενη ενότητα. Στην εικόνα Γ.6.1 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της κατασκευής.

101 Εικόνα Γ.6.1 : Τα χαρακτηριστικά της κατασκευής

102 Στην εικόνα Γ.6.2 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή. Εικόνα Γ.6.2 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της γραµµής ισχύος που τροφοδοτεί την κατασκευή.

103 Στην εικόνα Γ.6.3 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής. Εικόνα Γ.6.3 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά της τηλεπικοινωνιακής γραµµής της κατασκευής.

104 Στην εικόνα Γ.6.4 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1. Εικόνα Γ.6.4 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 1.

105 Στην εικόνα Γ.6.5 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 2. Εικόνα Γ.6.5 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 2.

106 Στην εικόνα Γ.6.6 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 3. Εικόνα Γ.6.6 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 3.

107 Στην εικόνα Γ.6.7 φαίνεται συµπληρωµένη η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 4. Εικόνα Γ.6.7 : Η φόρµα µε τα χαρακτηριστικά που αφορούν τη ζώνη Ζ 4.

108 Υπολογισµός σχετικών ποσοτήτων Μετά την συµπλήρωση των φορµών είµαστε έτοιµοι να πάρουµε τα τελικά αποτελέσµατα. Πατάµε το κουµπί «Αποτελέσµατα» και βλέπουµε τις νέες καρτέλες που δηµιουργούνται. Έχουν δηµιουργηθεί πέντε νέες καρτέλες που µας δίνουν τα αποτελέσµατα. Στην εικόνα Γ.6.8 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τον υπολογισµό των συλλεκτήριων επιφανειών Α. Στην εικόνα Γ.6.9 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τους συντελεστές αναµενόµενων αριθµών πληγµάτων ετησίως Ν. Στην εικόνα Γ.6.10 φαίνονται τα αποτελέσµατα για τις πιθανότητες ζηµιών Ρ. Στην εικόνα Γ.6.11 φαίνονται οι υπολογισµένοι συντελεστές απώλειας σε περίπτωση ζηµιάς L. Στην εικόνα Γ.6.12 φαίνονται υπολογισµένοι οι συντελεστές κινδύνου R. Εικόνα Γ.6.8 : Οι συντελεστές συλλεκτήριων επιφανειών Α Εικόνα Γ.6.9 : Οι αριθµοί των αναµενόµενων πληγµάτων ετησίως Ν

109 Εικόνα Γ.6.10 : Οι πιθανότητες ζηµιάς Ρ Εικόνα Γ.6.11 : Οι συντελεστές απωλειών L σε περίπτωση ζηµιάς

110 Εικόνα Γ.6.12 : Οι συντελεστές κινδύνου R για την κατασκευή Συµπέρασµα αποτίµησης από τον κίνδυνο απώλειας ανθρώπινης ζωής R 1 Εικόνα Γ.6.13 : Συνολικό R 1

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΙΟΝΙΣΜΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Για την εγκατάσταση εξωτερικού συστήματος αντικεραυνικής προστασίας (ΣΑΠ) σε ένα κτίριο έχουμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384

Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384 Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384 Εισηγητής: ρ. Νικόλαος Κόκκινος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Περιεχόµενα παρουσίασης Σύντοµο ιστορικόελεμκοαβεεκαιησυµβολή της ανάπτυξη ΕΛΟΤ HD 384 ΚΕΗΕ Θεµελιακή

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις, προτάσεις τροποποιήσεων κτλ σχετικά µε το σχέδιο αυτό.

Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις, προτάσεις τροποποιήσεων κτλ σχετικά µε το σχέδιο αυτό. 2006-11-03 ICS: 29.020;91.140.50 ΕΛΟΤ 1424 ΣΧΕ ΙΟ DRAFT ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ HELLENIC STANDARD Απαιτήσεις για θεµελιακή γείωση Requirements for foundation earthing Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αντικεραυνική προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ Του σπουδαστή ΣΑΡΡΗ ΜΙΧΑΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΣΑΠ). Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας Παράλληλα με την εξωτερική κεραυνική κάλυψη, επιβάλλεται, βάσει του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Μέσα Προστασίας II Προστασία από την ηλεκτροπληξία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Επίκουρος Καθηγητής Τηλ:2810379231 Email: ksiderakis@staff.teicrete.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ.

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ. H μελέτη ενός ΥΣ είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα. Έχει να κάνει με την αντιμετώπιση διαφορετικών θεμάτων (ηλεκτρολογικών, κτιριακών, ασφάλειας). Γενικά ένας υποσταθμός αποτελείται από τα παρακάτω τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Το ενημερωτικό αυτό έντυπο έχει ετοιμαστεί από το εργαστήριο Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

sin ϕ = cos ϕ = tan ϕ =

sin ϕ = cos ϕ = tan ϕ = Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ 1 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ MQN ΣΕ ΟΚΟ ιδάσκων: Αριστοτέλης Ε. Χαραλαµπάκης Εισαγωγή Με το παράδειγµα αυτό αναλύεται

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ ίκτυα διανοµής αέρα (αερισµού ή κλιµατισµού) Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Μέρηδικτύουδιανοµήςαέρα Ένα δίκτυο διανοµής αέρα εγκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας ΔΥΝΑΜΗ ΕΡΓΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ µηχανική, χηµική, θερµότητα, βαρυτική, ηλεκτρική, µαγνητική, πυρηνική, ραδιοενέργεια, τριβής, κινητική, δυναµική Περιεχόµενα Κεφαλαίου 8 Συντηρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα 1 ο. iv) πραγµατοποιεί αντιστρεπτές µεταβολές.

Θέµα 1 ο. iv) πραγµατοποιεί αντιστρεπτές µεταβολές. ΜΑΘΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Θέµα 1 ο α) Ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου πραγµατοποιεί µεταβολή AB από την κατάσταση A (p, V, T ) στην κατάσταση B (p, V 1, T ). i) Ισχύει V 1 = V. ii) Η µεταβολή παριστάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Κεραυνικά πλήγματα και κρουστικές υπερτάσεις Τι είναι; Οι στιγμιαίες μεταβατικές (κρουστικές) υπερτάσεις αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις

Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ε. Πυργιώτη Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις είναι το σύνολο των εγκατεστημένων στοιχείων που λειτουργικά συμβάλλουν στη χρησιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Για τον άνθρωπο: Ρεύμα μέσα από το ανθρώπινο σώμα (ηλεκτροπληξία) Εγκαύματα Για τις συσκευές: Πυρκαγιά από υπερφόρτιση (Υψηλά Υψηλά ρεύματα σε συνδυασμό με τον χρόνο ~Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Ενότητα 5: Υπολογισμοί Γραμμών Ε.Η.Ε. βάσει του ΕΛΟΤ HD 384 Σταύρος Καμινάρης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση B' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΖΗΤΗΜΑ 1 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από ηλεκτροπληξία

Προστασία από ηλεκτροπληξία Μέτρα κατά της ηλεκτροπληξίας Αποφυγή της άμεσης επαφής με: Ισχυρή μόνωση Φράγματα ή περιβλήματα Εμπόδια Χωροθέτηση σε απρόσιτη θέση Χώρους με αγώγιμο δάπεδο Χώρους με ισοδυναμικές συνδέσεις Αγείωτα συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος;

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Για να εξετάσουµε το κύκλωµα LC µε διδακτική συνέπεια νοµίζω ότι θα πρέπει να τηρήσουµε τους ορισµούς που δώσαµε στα παιδιά στη Β Λυκείου. Ας ξεκινήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΜΒΑΠΤΙΣΜΕΝΟΥ ΣΕ ΟΧΕΙΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ. Ν. Χασιώτης, Ι. Γ. Καούρης, Ν. Συρίµπεης. Τµήµα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών 65 (Ρίο) Πάτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ηλεκτρική Ενέργεια ποιο ενδιαφέρουσα μορφή ενέργειας εύκολη στη μεταφορά μετατροπή σε άλλες μορφές ενέργειας ελέγχεται εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει:

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο 1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 10 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: (α)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος ταυτότητας της εγκατάστασης

Φάκελος ταυτότητας της εγκατάστασης ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ LCS 2 20 ΕΤΩΝ Φάκελος ταυτότητας της εγκατάστασης Αντίτυπο Συνεργάτη Αντίτυπο Legrand R www.legrand.com.gr 1º À 20ΕΤΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Η Ε LEGRAND ΛΙΣΤΑ «ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ LCS 2» 1 Συµπληρώστε και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία:

Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία: ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία: Από το σκοπό για τον οποίο γίνεται η εγκατάσταση της γείωσης. Από την αντίσταση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός Περιεχόµενα Κεφαλαίου 27 Μαγνήτες και Μαγνητικά πεδία Τα ηλεκτρικά ρεύµατα παράγουν µαγνητικά πεδία Μαγνητικές Δυνάµεις πάνω σε φορτισµένα σωµατίδια. Η ροπή ενός βρόχου ρεύµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από υπέρταση

Προστασία από υπέρταση Προστασία από υπέρταση Αντικεραυνική προστασία και προστασία από υπέρταση για Sunny Boy και Sunny Tripower Περιεχόμενα Στις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις η φωτοβολταϊκή γεννήτρια βρίσκεται σε ανοιχτό χώρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΥΕΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΕΩΝ 004 ΦΥΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ ΘΕΜΑ ο Για τις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ 6.. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Για τον υπολογισµό των τάσεων και των παραµορφώσεων ενός σώµατος, που δέχεται φορτία, δηλ. ενός φορέα, είναι βασικό δεδοµένο ή ζητούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΣΡ Αναλύοντας τη δομή μιας πραγματικής μηχανής ΣΡ, αναφέρουμε τα ακόλουθα βασικά μέρη: Στάτης: αποτελεί το ακίνητο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή εύκολη και γρήγορη τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 1. Ένα ραδιόφωνο αυτοκινήτου διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύµα έντασης I = 0,3 Α. Να υπολογίσετε: α. το φορτίο που διέρχεται µέσα από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου σε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Ενότητα 1. Συστήµατα θέρµανσης...9. Ενότητα 2. Το µονοσωλήνιο σύστηµα κεντρικής θέρµανσης...15. Ενότητα 3. Θερµικές απώλειες...

Περιεχόµενα. Ενότητα 1. Συστήµατα θέρµανσης...9. Ενότητα 2. Το µονοσωλήνιο σύστηµα κεντρικής θέρµανσης...15. Ενότητα 3. Θερµικές απώλειες... Περιεχόµενα Ενότητα 1 Συστήµατα θέρµανσης...9 Ενότητα Το µονοσωλήνιο σύστηµα κεντρικής θέρµανσης...15 Ενότητα 3 Θερµικές απώλειες...19 Ενότητα 4 Σωληνώσεις...41 Ενότητα 5 Θερµαντικά σώµατα...63 Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ - ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Δυναμική ενέργεια δυο φορτίων Δυναμική ενέργεια τριών ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 9. Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα

Άσκηση 9. Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα Άσκηση 9 Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα Στοιχεία Θεωρίας Η αναγκαιότητα του να ελέγχονται οι κατασκευές (ή έστω ορισμένα σημαντικά τμήματα ή στοιχεία τους) ακόμα και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ο πυκνωτής Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. Η απλούστερη μορφή πυκνωτή είναι ο επίπεδος πυκνωτής, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κατά την ηλέκτριση με τριβή μεταφέρονται από το ένα σώμα στο άλλο i. πρωτόνια. ii. ηλεκτρόνια iii iν. νετρόνια ιόντα. 2. Το σχήμα απεικονίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κεφάλαιο M6 Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κυκλική κίνηση Αναπτύξαµε δύο µοντέλα ανάλυσης στα οποία χρησιµοποιούνται οι νόµοι της κίνησης του Νεύτωνα. Εφαρµόσαµε τα µοντέλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ TD-12

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ TD-12 -1- ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ /ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ TD-12 ΥΠΟΓΕΙΟ ΚΑΛΩ ΙΟ ΙΣΧΥΟΣ 20kV ΜΕ ΜΟΝΩΣΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΥ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (XLPE) I. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Τεχνική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05

Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05 Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05 Η ασφάλεια στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Κ. Τσανάκας Καθηγητής Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Κατάλογος Προϊόντων / Σκοπός και Δομή Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση 4.1.α.. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. Μια πλάκα µάζας Μ=4kg ηρεµεί στο πάνω άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου, σταθεράς k=250ν/m, το άλλο άκρο του οποίου στηρίζεται στο έδαφος. Εκτρέπουµε

Διαβάστε περισσότερα

Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές

Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές Όπως είναι γνωστό, η παρουσία μη γραμμικών φορτίων σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα δημιουργεί αρμονικές συνιστώσες ρεύματος στα καλώδια τροφοδοσίας.

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΙΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι μελετητή. (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική

Στόχοι μελετητή. (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική Στόχοι μελετητή (1) Ασφάλεια (2) Οικονομία (3) Λειτουργικότητα (4) Αισθητική Τρόπος εκτέλεσης Διάρκεια Κόστος Εξέταση από το μελετητή κάθε κατάστασης ή φάσης του φορέα : Ανέγερση Επισκευές / μετατροπές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ

1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ 1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ 2 Εσωτερική Ηλεκτρική Εγκατάσταση (Ε.Η.Ε.) εννοούμε την τοποθέτηση, τον έλεγχο και το χειρισμό διαφόρων ηλεκτρολογικών εξαρτημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. [ATLAS T50 solar tracker]

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. [ATLAS T50 solar tracker] ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ [ATLAS T50 solar tracker] Τεχνική περιγραφή T50 Greek Revision A-05 10-AUG-2010 Κύρια Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήματα Πρωτοποριακή Σχεδίαση Στιβαρό χωροδικτύωμα για μηδενικές ταλαντώσεις

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Θεωρητική εισαγωγή

5.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ BCD Σκοπός: Η κατανόηση της µετατροπής ενός τύπου δυαδικής πληροφορίας σε άλλον (κωδικοποίηση/αποκωδικοποίηση) µε τη µελέτη της κωδικοποίησης BCD

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤ-ΤΕΧΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤ-ΤΕΧΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕ-ΕΧΝ ΚΑΕΥΘΥΝΣΗΣ Κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων. Νόμος του Boyle (ισόθερμη μεταβή).σταθ. για σταθ.. Νόμος του hales (ισόχωρη μεταβή) p σταθ. για σταθ. 3. Νόμος του Gay-Lussac

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 24 Χωρητικότητα, Διηλεκτρικά, Dielectrics, Αποθήκευση Ηλεκτρικής Ενέργειας. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 24 Χωρητικότητα, Διηλεκτρικά, Dielectrics, Αποθήκευση Ηλεκτρικής Ενέργειας. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 24 Χωρητικότητα, Διηλεκτρικά, Dielectrics, Αποθήκευση Ηλεκτρικής Ενέργειας Περιεχόµενα 24 Πυκνωτές Προσδιορισµός Χωρητικότητας Πυκνωτή Παράλληλη και σε σειρά σύνδεση πυκνωτών Αποθήκευση Ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) Οι ηλεκτρικές εφαρµογές του αλουµινίου εκµεταλλεύονται πρώτιστα την πολύ καλή ηλεκτρική αγωγιµότητα (χαµηλή ειδική αντίσταση) του µετάλλου,

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 28-2-2010

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 28-2-2010 ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 28-2-2010 Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Νόμος του Coulomb Έστω δύο ακίνητα σημειακά φορτία, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Τα φορτία αυτά αλληλεπιδρούν μέσω δύναμης F, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα