Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD"

Transcript

1 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστολογική ταξινόµηση Ανοσοϊστοχηµικά ευρήµατα και αξιολόγησή τους Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD Μεταπτυχιακό πρόγραµµα ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΘΩΡΑΚΑ. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ Παρασκευή, 4 Απριλίου 2014 Αµφιθέατρο Ογκολογικής Μονάδας ΓΠΠ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Α Κ ΤΙ Ν Ο Λ Ο ΓΙ Α ΠΑΘΟ ΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙ ΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Πάθος / Παθολογία Λόγος / Λογική Ανατοµία / Τοµή 1

2 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΣΤΟΧΟΙ Σωστή διάγνωση Σωστή θεραπεία Καθορισµός της πρόγνωσης ηµιουργία τράπεζας ιστών ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΙΣΤΩΝ Tissue microdissection Μικροτεµαχισµός ιστού : DNA : RNA : πρωτείνη : δια χειρός : LCM Μουσείο Μονάχου Tissue microarray µικροσυστοιχίες ιστών 2

3 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ DNA EGFR as a Target for NSCLC Standard of Care in 2012 HER2/neu as Target for NSCLC Kelly R J et al. JCO 2010;28:e507-e510 ROS1 Rearrangements as a Target Bergethon K et al. J Clin Oncol 2012 epub ahead of print 3

4 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΥΕΛΩΜΑ ΛΕΜΦΩΜΑ MERKEL ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΣΑΡΚΩΜΑ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ Καρκινώµατα πνεύµονα Λοιποί καρκίνοι πνεύµονα <1%] ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΕΝ ΡΟ 4

5 ΚΥΨΕΛΙ ΙΚΟ ΠΑΡΕΓΧΥΜΑ Κυψελιδικός πόρος Κυψελίδα 70 m 2 επιφάνεια στους 2 πνεύµονες ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΕΝ ΡΟ & ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΠΑΡΕΓΧΥΜΑ Τα καρκινώµατα του πνεύµονα αναπτύσσονται από τα επιθήλια βρόγχων κυψελίδων και ορροβλεννωδών αδενίων Η-Ε Κυψελίδα τριχοειδή κυψελίδα Κυψελίδα Πνευµ. Τύπου ΙΙ Πνευµ. Τύπου Ι Αγγείο Κυψελίδα Αγγείο Πνευµονοκύτταρο ΙΙ Πνευµονοκύτταρο Ι Ινοβλάστης Ενδοθηλιακό κύτταρο Περικύτταρο 5

6 ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΕΠΙΘΗΛΙΟ ΚΥΨΕΛΙ ΙΚΟ ΕΠΙΘΗΛΙΟ Πνευµονοκύτταρα τύπου Ι (8%) Πνευµονοκύτταρα τύπου ΙΙ (16%) Η-Ε Κροσσωτά κύτταρα Clara κύτταρα Βλεννώδη κύτταρα Νευροενδοκρινή κύτταρα Βασικά κύτταρα τριχοειδή κυψελίδα Πνευµ. Τύπου ΙΙ Πνευµ. Τύπου Ι ΒΡΟΓΧΟΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ Ψευδοπολύστοιβο κροσσωτό κυλινδρικό επιθήλιο Χόριο Χόνδρος Λείος µυϊκός ιστός Λεµφικές αθροίσεις 6

7 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Βιοψία βρόγχου Βιοψία µε λεπτή βελόνη [FNA / FNB] ΕΒUS TBNA / TBNB Υλικό Ταχείας βιοψίας Ιστολογική διάγνωση Έλεγχος ορίων Υλικό εκτοµής πνευµονικού τµήµατος Υλικό λοβεκτοµής ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ - ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικά χαρακτηριστικά όγκου Ιστολογικός τύπος Βαθµός διαφοροποίησης Βαθµός κερατινοποίησης / βλεννοπαραγωγής Βαθµός κακοήθειας [Εξέλκωση, διάµετρος, βάθος διήθησης, TILs] Σταδιοποίηση Τοπική διασπορά ιήθηση µαλακών µορίων ιήθηση περινευριδιακών χώρων ιήθηση αγγείων ιήθηση οστού Μεταστάσεις σε επιχώριους λεµφαδένες 7

8 pτνμ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ 6 th edition TO TX No tumor Positive cytology, no apparent tumor TUMOR-T GX G1 Not assessed Well differentiated GRADE-G TIS Carcinoma in situ G2 Moderately differentiated T1 T2 Tumor <3 cm diameter; no visceral pleural or lobar bronchial involvement Tumor <3 cm diameter, visceral pleural involvement and >=2 cm from carina G3 G4 Poorly differentiated Undifferentiated T3 T4 Direct extension to mediastinal or parietal pleura, pericardium or chest wall, or < 2 cm from carina Invades heart, great vessels, esophagus, trachea, carina, vertebrae, or malignant pleural effusion LX LO L1 Not assessed Lymphatic invasion absent Lymphatic invasion present LYMPHATIC INVASION NX NO Not assessed No involvement NODES-N NI N2 N3 Peribronchial or ipsilateral hilar Ipsilateral mediastinal or subcarinal nodes Contralateral mediastinal or hilar nodes; any supraclavicular or scalene nodes VX V0 V1 Not assessed Vascular invasion absent Vascular invasion present VASCULAR INVASION MX MO Ml Not assessed None detected Any METASTASIS-M TNM STAGING DEFINITIONS FOR NSCLC (AMERICAN JOINT COMMITTEE ON CANCER. 6TH EDITION. 2002) Υπεροχή της pτνμ σταδιοποίησης έναντι της ΤΝΜ The overall level of agreement between clinical and pathological systems is reported to be only 35%-55% This recent series of lung cancer showed the low diagnostic accuracy of the clinical staging as compared with the pathologic staging. Diagnostic accuracy was found to be much higher in the initial IA-IB stages, as illustrated by Kappa's index. López-Encuentra A, García-Luján R, Rivas JJ, Rodríguez-Rodríguez J, Torres-Lanza J, Varela-Simo G. Comparison between clinical and pathologic staging in 2,994 cases of lung cancer. Ann Thorac Surg. 2005;79: ; discussion

9 pτνμ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ διαφορές 6 ης 7 ης έκδοσης Feature Old 6 th classification Current, new 7 th classification - Jan 2010 Tumour < 2 cm T1 T1a Tumour > 2 but < 3 cm T1 T1b Tumour > 3 cm but < 5 cm T2 T2a Tumour > 5 but < 7 cm T2 T2b Tumour > 7 cm T2 T3 Tumour - same lobe nodules T4 T3 Ipsilateral lung nodule-non primary lobe M1 T4 Malignant pleural effusion T4 M1a Contralateral lung nodule M1 M1a Distant metastases M1 M1b The pathological staging also involves description of resection margins which is indicated as R0 or R1 (R0 is resection margins clear of the malignancy and R1 is involved margins) Α ΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΛΑΚΩ ΕΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΚΟΛΛΟΕΙ ΕΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ Α ΕΝΟΚΥΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΝΕΥΡΟΕΝ ΟΚΡΙΝΗΣ ΟΓΚΟΣ ΒΛΑΣΤΩΜΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣΑΡΚΩΜΑ 9

10 ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ - Ιστολογία Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα Τυπικό Μικροκυτταρικό καρκίνωµα Συνδεδυασµένο µικροκυτταρικό καρκίνωµα Μη-Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα Πλακώδες καρκίνωµα Αδενοκαρκίνωµα Αδενοπλακώδες Καρκίνωµα Μεγαλοκυτταρικό Καρκίνωµα Σαρκωµατοειδές Καρκίνωµα Καρκινώµατα Σιελογόνων Αδένων ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ - ΜΕΤΑΠΛΑΣΗ - ΥΣΠΛΑΣΙΑ Υπερπλασία: αύξηση αριθµού κυττάρων 10

11 ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ - ΜΕΤΑΠΛΑΣΗ - ΥΣΠΛΑΣΙΑ Μετάπλαση: µετατροπή ενός εξειδικευµένου τύπου επιθηλίου σε ένα άλλο λιγότερο εξειδικευµένο Προστασία µετά ερεθισµό Συνύπαρξη γενετικών µεταβολών (µεταλλάξεων) ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ - ΜΕΤΑΠΛΑΣΗ - ΥΣΠΛΑΣΙΑ υσπλασία: ατυπία κυτταρική/αρχιτεκτονική ΥΣΠΛΑΣΙΑ ΠΛΑΚΩ ΟΥΣ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΤΥΠΗ Α ΕΝΩΜΑΤΩ ΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ 11

12 ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ - ΜΕΤΑΠΛΑΣΗ - ΥΣΠΛΑΣΙΑ 12

13 ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ - ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ ΝΕΥΡΟΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΙ Υπερπλασία Καρκινοειδές Tumorlet ιάµετρος <5mm Μιτώσεις < ή > 2-10/10hpf Νέκρωση Καρκίνωµα Πνεύµονα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ 13

14 Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Μικρά κύτταρα, λίγο κυτταρόπλασµα, µικροκοκκιώδης χρωµατίνη, µικρό πυρήνιο Νεκρώσεις CD56 Μικροκυτταρικό [small cell] ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Συνδεδυασµένο [combined] µικροκυτταρικό [>10%] + µη-µικροκυτταρικό Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ (περιφερικός µονήρης και µικρός) Α. ΚΛΙΝΙΚΟΙ Εντοπισµένο/εκτεταµένο LDH, ALP [ ] Na +, Alb [ ] ctnm ΜΗ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ Απώλεια βάρους Κακή γενική κατάσταση Συµπτώµατα σχετιζόµενα µε µεταστάσεις 14

15 Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ B. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΓΙΑ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥΣ ΟΓΚΟΥΣ ptnm Για όγκους χειρουργήσιµους Μικροκυτταρικό Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ 15

16 Πλακώδες Καρκίνωµα ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Κερατινοποίηση Μεσοκυττάριες γέφυρες ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Νέκρωση καλή µέση χαµηλή ΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ Βαθµός κερατινοποίησης Κυτταρική ατυπία Μεσοκυττάριες γέφυρες Συνήθης ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ Θηλώδες [papillary] ΤΥΠΟΙ ιαυγοκυτταρικό [clear cell] Μικροκυτταρικό [small cell] Βασικοειδές [basaloid] Ενδοκυψελιδικό [alveolar space filling] Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Α. ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ (30% ΑΣΘΕΝΩΝ) Μεγάλη ηλικία Απώλεια βάρους Φύλο [;] LDH [-] Καρκινικοί δείκτες [-] ctnm ΜΗ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ (70% ΑΣΘΕΝΩΝ) Απώλεια βάρους Κακή γενική κατάσταση Συµπτώµατα σχετιζόµενα µε µεταστάσεις 16

17 ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ B. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Νέκρωση ptnm Συνήθης ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Θηλώδες [papillary] ιαυγοκυτταρικό [clear cell] Μικροκυτταρικό [small cell] Βασικοειδές [basaloid] Ενδοκυψελιδικό [alveolar space filling] Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Απώλεια ετεροζυγωτίας [LOH]: Χρωµοσώµατα 3p**, 2q, 9p21, 8p21-23, 11q13, 22q, 13q14 (Rb), 17p13 (p53) = σχέση µε ανάπτυξη / σταδιακή εξέλιξη της νόσου Μεταλλάξεις γονιδίων ΤΡ53 [p53, p63, p73]: πρώιµα στάδια Αδρανοποίηση της οδού ελέγχου γονιδίου Rb Απώλεια γονιδίου Rb: πτωχή επιβίωση Απενεργοποίηση (µε µεθυλίωση) p16 ink4 [50% SCC-IS] Υπερέκφραση CCND1 Απώλεια PTEN/MMAC1 ογκοκατασταλτικού ογκογονιδίου 17

18 Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Υπερέκφραση ΕGFR [70%] Ενίσχυση ΕGFR [10-27%] Μετάλλαξη ΕGFR [0%] Φάρµακα Gefitinib [Iressa ZD1839 TM Erlotinib HCL [Tarceva TM ] Ενίσχυση ογκογονιδίων Υπερέκφραση c-erb B2 Bcl 2: + σε >50% = καλύτερη επιβίωση c-myc: - / σπάνια + Αυτοκρινείς αυξητικοί παράγοντες: ;; substance P, bradykinin Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Έκφραση VEGF VEGF-R1 κακή πρόγνωση Φάρµακα AVASTIN 18

19 Πλακώδες Καρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Έκφραση ERCC1 [repair cross-complementation group 1] = δείκτης ανταπόκρισης σε θεραπεία µε πλατίνη ERCC1 [-] = καλή ανταπόκριση ERCC1 [+] = κακή ανταπόκριση!! ΟΧΙ ΧΜΘ, καλύτερη επιβίωση Αδενοκαρκίνωµα ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Μικτού τύπου [mixed] - 80% Αδενοκυψελιδικό [acinar] Θηλώδες [papillary] Βρογχιολοκυψελιδικό [BAC]: βλεννώδες / µη βλεννώδες / µικτό Συµπαγές µε βλεννοπαραγωγή [solid] ΛΟΙΠΟΙ ΤΥΠΟΙ Εµβρυϊκό Βλεννώδες / κολλοειδές [colloid] Βλεννώδες κυσταδενοκαρκίνωµα [mucinous cystadenocarcinoma] Τύπου σφραγιδοφόρου δακτυλίου [signet ring] ιαυγοκυτταρικό [clear cell] 19

20 ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Αδενοκαρκίνωµα Βλεννοπαραγωγή Αδενοειδής διαφοροποίηση καλή µέση χαµηλή ΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ποσοστό αδενικών, ηθµοειδών, συµπαγών αθροίσεων Κυτταρική ατυπία Περιφερικό ΚΑΤΑΝΟΜΗ Κεντρικό / ενδοβρογχικό ιάχυτο, τύπου πνευµονίας Πολυεστιακό / αµφοτερόπλευρο Ψευδοµεσοθηλιωµατώδες Εντοπισµένο τύπου ουλής / ιάχυτο τύπου διάµεσης ίνωσης Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Α. ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ Απώλεια βάρους Φύλο [;] LDH [-] Καρκινικοί δείκτες [-] ctnm ΜΗ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ Απώλεια βάρους Κακή γενική κατάσταση Συµπτώµατα σχετιζόµενα µε µεταστάσεις % µε εικόνα αδιαφανούς υάλου (ground glass opacity) CT scan 20

21 Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ B. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ Θηλώδης αρχιτεκτονική BAC Βαθµός κακοήθειας - grade ιήθηση αγγείων ptnm Μιτωτικός δείκτης Εκτεταµένες νεκρώσεις Αριθµός TILs Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ B. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ Ενεργός ίνωση Μέγεθος όγκου ΒΑC εντοπισµένο, εξαιρεθέν :100% 5ετία ACC d 3cm ή pt1 µε προέχον στοιχείο BAC & κεντρική ίνωση <0.5mm: 100% 5ετία ΑCC d<2cm, BAC-like, χωρίς κεντρική δεσµοπλασία: 100% 10ετία 21

22 Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ B. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Περιφερικός όγκος d <2cm + εξ ολοκλήρου µελετηθείς + CT ανάλογη εικόνα + απουσία ίνωσης ή διήθησης: Ογκεκτοµή + εκτοµή γύρω πνευµονικού παρεγχύµατος (wedge resection) ΒΑC διαφοροποίηση + OΧΙ καπνιστής: ευαισθησία σε IRESSA σε προχωρηµένου σταδίου NSCLC Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Απώλεια ετεροζυγωτίας [LOH]: 2q, 9p, 18q, 22q : σε προχωρηµένη νόσο / πτωχή επιβίωση Χρωµοσωµικές µεταβολές 1q ** [υπερέκφραση] =σχέση µε αιµατογενή διασπορά και µετάσταση 3p, 4p, 5q, 6q, 8p, 9p, 13q [deletion] 5p, 8q, 20q [gain] 9p, 22q (αστάθεια αλληλίων) + p53 µεταβολές: επιβίωση Μεταλλάξεις γονιδίου p53 : επιβίωση 22

23 Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Αδρανοποίηση της οδού ελέγχου γονιδίου Rb Απενεργοποίηση Rb: πτωχή επιβίωση Απενεργοποίηση p16 ink4 = πτωχή επιβίωση Έκφραση γονιδίων p21waf1 : επιβίωση Cyclin D1 : επιβίωση Bcl 2 : επιβίωση Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Μεταλλάξεις ΕGFR [- κάπνισµα] HER2/neu [+ κάπνισµα] K-ras [+ κάπνισµα] Φάρµακα Gefitinib [Iressa ZD1839 TM Erlotinib HCL [Tarceva TM ] Εκφραση νευροενδοκρινών δεικτών l-aromatic amino acid decarboxylase hash1 Insulinoma-associated 1 επιβίωσης 23

24 Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Έκφραση αυξητικού παράγοντα συνδετικού ιστού - CTGF ελάττωση αγγειοβρίθειας αναστολή µετάστασης Έκφραση γονιδίων ενδεικτικών BAC γονίδιο σουρφακτάνης ΒΕΝΕ cytochrome b5 selenium-binding protein 1 Έκφραση VEGF VEGF-C κακή πρόγνωση Φάρµακα AVASTIN - bevacizumab Αδενοκαρκίνωµα ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Γ. ΜΟΡΙΑΚΟΙ Έκφραση ERCC1 [repair cross-complementation group 1] = δείκτης ανταπόκρισης σε θεραπεία µε πλατίνη ERCC1 [-] = καλή ανταπόκριση ERCC1 [+] = κακή ανταπόκριση ΟΧΙ ΧΜΘ, καλύτερη επιβίωση 24

25 Αδενοπλακώδες Καρκίνωµα Σπάνιο ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Πλακώδες καρκίνωµα >10% Αδενοκαρκίνωµα >10% > 5 σταγονίδια βλέννης (hpf) απαραίτητα για τη διάγνωση του αδενοκαρκινώµατος ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ RAS ; p53 ; Κακή πρόγνωση 21%, 5ετία Μεγαλοκυτταρικό Καρκίνωµα 9% Μεγαλοκυτταρικό [LCC] ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Νευροενδοκρινικό [LCNEC] ιαυγοκυτταρικό [clear cell] Συνδεδυασµένου τύπου [combined] Βασικοειδές [basaloid] Τύπου λεµφοεπιθηλιώµατος [LELC] Με ραβδοειδή φαινότυπο [Rhabdoid type] ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Αδιαφοροποίητο Ca ιαφοροποίηση τύπου AC/SqC:[-] Χαρακτηριστικά SCLC : [-] LCNEC: πρόγνωση ; Απάντηση σε ΧΜΘ ; ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ LCNEC µε µοριακά SCLC : κακή πρόγνωση p53 (απώλεια/µετάλλαξη): επιβίωσης LCNEC: Mικροµεταστάσεις σε Λ πρόγνωσης 25

26 Σαρκωµατοειδές Καρκίνωµα Σπάνιο ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Πολύµορφο [pleomorphic] Ατρακτοκυτταρικό [spindle cell] Γιγαντοκυτταρικό [giant cell] Καρκινοσάρκωµα [carcinosarcoma] Πνευµονικό βλάστωµα [blastoma] ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Χαµηλή διαφ/ση Ca + Sa / Sa-like ΠΡΟΓΝΩΣΗ Επιβίωση 20% (5ετία) σε 50% ασθενών [stage I] Μοριακές µεταβολές : αντίστοιχες NSCLC Καρκινώµατα Σιελογόνων Αδένων Σπάνια Βλεννοεπιδερµοειδές Καρκίνωµα ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Πλακώδη + Βλεννοπαραγωγή κύτταρα ΠΡΟΓΝΩΣΗ ptnm, Παιδιά, grade: χαµηλό, υψηλό Αδενοειδές Κυστικό Επιθηλιακό/ Μυοεπιθηλιακό ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Επιθηλιακά + Μυοεπιθηλιακά κύτταρα ΠΡΟΓΝΩΣΗ ptnm, ctnm συµπαγές ιστολογικά (για αδενοειδές κυστικό 26

27 Καρκίνωµα Πνεύµονα ΣΥΓΧΡΟΝΑ Ε ΟΜΕΝΑ pτνμ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ διαφορές 6 ης 7 ης έκδοσης Feature Old 6 th classification Current, new 7 th classification - Jan 2010 Tumour < 2 cm T1 T1a Tumour > 2 but < 3 cm T1 T1b Tumour > 3 cm but < 5 cm T2 T2a Tumour > 5 but < 7 cm T2 T2b Tumour > 7 cm T2 T3 Tumour - same lobe nodules T4 T3 Resection margins clear of malignancy R0 Resection margins involved R1 Ipsilateral lung nodule-non primary lobe M1 T4 Malignant pleural effusion T4 M1a Contralateral lung nodule M1 M1a Distant metastases M1 M1b The pathological staging also involves description of resection margins which is indicated as R0 or R1 (R0 is resection margins clear of the malignancy and R1 is involved margins).. 27

28 Την τελευταία δεκαετία η πρόοδος στην ιστολογική µορφολογική ανοσοϊστοχηµική και µοριακή υποτυποίηση των νεοπλασµάτων του πνεύµονα αύξησε τις απαιτήσεις ορθής διάγνωσης σε υλικό βιοψίας µε µικρού µεγέθους δείγµατα των όγκων και πυροδότησε νέες ταξινοµήσεις του αδενοκαρκινώµατος και του καρκίνου του πνεύµονα, σε µικρού µεγέθους υλικά, πλέον αποτελεσµατικές στην καθηµερινή κλινική πράξη The pivotal role of pathology in the management of lung cancer. Davidson MR, Gazdar AF, Clarke BE. J Thorac Dis Oct;5(Suppl 5):S463-S478. ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΥΠΟΥ BAC «Αδενοκαρκίνωµα in situ / AIS» [συνήθως µη-βλεννώδες / σπάνια βλεννώδες]. Μικροδιηθητικό αδενοκαρκίνωµα / ΜΙΑ [συνήθως µη-βλεννώδες / σπάνια βλεννώδες]. Αδενοκαρκίνωµα καθ υπεροχήν λεπιδικού τύπου / LPA [µηβλεννώδες] Αδενοκαρκίνωµα, καθ υπεροχήν διηθητικό µε λίγο µη-βλεννώδες λεπιδικό στοιχείο [πρώην µικτού τύπου ή και µη-βλεννώδες BAC] Αδενοκαρκίνωµα, διηθητικό βλεννώδες [πρώην βλεννώδες BAC] International association for the study of lung cancer/american thoracic society/european respiratory society international multidisciplinary classification of lung adenocarcinoma.[j Thorac Oncol. 2011] Travis WD, Brambilla E, Noguchi M, Nicholson AG, Geisinger KR, Yatabe Y, Beer DG, Powell CA, Riely GJ, Van Schil PE, et al. J Thorac Oncol Feb; 6(2):

29 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Βιοψία βρόγχου Βιοψία µε λεπτή βελόνη [FNA / FNB] ΕΒUS TBNA / TBNB Υλικό ταχείας βιοψίας Υλικό σφηνοειδούς εκτοµής πνευµονικού τµήµατος Υλικό λοβεκτοµής Pathological diagnosis and classification of lung cancer in small biopsies and cytology: strategic management of tissue for molecular testing. [Semin Respir Crit Care Med. 2011]Travis WD, Rekhtman N. Semin Respir Crit Care Med Feb; 32(1): Epub 2011 Apr 15 Εφαρµογή πλέον αποτελεσµατικών θεραπειών σε: Α) Αδενοκαρκίνωµα πνεύµονα [Α Κ] Β) Μη-µικροκυτταρικό καρκίνο, µη περαιτέρω τυποποιούµενο [ΜΜΚΠ, ΜΠΤ /NSCLC, ΝΟS]. Συστήθηκε η χρήση ειδικών χρώσεων, ιδιαίτερα σε χαµηλής διαφοροποίησης όγκους, µε στόχο τo διαχωρισµό του πλακώδους καρκινώµατος [ΠΚ] από τους παραπάνω καρκίνους. Η τυποποίηση του καρκινώµατος θα πρέπει να γίνεται µε τρόπο ώστε να διατηρείται αρκετός ιστός για περαιτέρω µοριακό έλεγχο. Diagnosis of lung cancer in small biopsies and cytology: implications of the 2011 International Association for the Study of Lung Cancer/American Thoracic Society/European Respiratory Society classification. Travis WD, Brambilla E, Noguchi M et al. Arch Pathol Lab Med May;137(5): doi: /arpa RA. Epub 2012 Sep

30 Οι περισσότεροι όγκοι ταξινοµούνται µε τη χρήση ενός [1] δείκτη Α Κ [πχ ΤΤF1 ή βλέννης] και ενός [1] δείκτη ΠΚ [πχ p40 ή p63]. Περιπτώσεις ΜΜΚΠ, ΜΤΠ επιβάλλεται να διερευνηθούν µε περισσότερες χρώσεις και ταξινοµούνται τελικά ως: Α) ΜΜΚΠ, περισσότερο συµβατό µε αδενοκαρκίνωµα [Χρώση + σε δείκτες Α Κ] Β) ΜΜΚΠ, περισσότερο συµβατό µε πλακώδες καρκίνωµα [Χρώση + σε δείκτες ΠΚ]. Diagnosis of lung cancer in small biopsies and cytology: implications of the 2011 International Association for the Study of Lung Cancer/American Thoracic Society/European Respiratory Society classification. Travis WD, Brambilla E, Noguchi M et al. Arch Pathol Lab Med May;137(5): doi: /arpa RA. Epub 2012 Sep 12. Χαµηλής διαφοροποίησης ενδοκυψελιδικό ανδενοκαρκίνωµα πνεύµονα Η-Ε 30

31 Χαµηλής διαφοροποίησης ενδοκυψελιδικό ανδενοκαρκίνωµα πνεύµονα TTF1 Κι67 CK7 Η-Ε Κλινικοπαθολογοανατοµική συνεργασία The need for every institution to develop a multidisciplinary tissue management strategy to obtain these small specimens and process them, not only for diagnosis but also for molecular testing and evaluation of markers of resistance to therapy, is emphasized. Pathological diagnosis and classification of lung cancer in small biopsies and cytology: strategic management of tissue for molecular testing. [Semin Respir Crit Care Med. 2011]Travis WD, Rekhtman N. Semin Respir Crit Care Med Feb; 32(1): Epub 2011 Apr 15 31

32 ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λανθασµένη ιάγνωση ΑΙΤΙΑ Απειρία εξετάζοντος (κλινικού/παθολογοανατόµου) Λανθασµένη δειγµατοληψία βλάβης Κακή παρασκευαστική επεξεργασία του υλικού Προβληµατική ιστολογική εικόνα της αλλοίωσης Τυποποίηση όγκου του νεοπλασµατικού ιστού Εκτίµηση του κυτταρικού πολλαπλασιασµού Ki67 (MIB-1) PCNA Κυκλίνες ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΙΑ 32

33 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΙΑΣ CHROM CD56 ΣΥΝΗΘΗΣ ΑΝΟΣΟΦΑΙΝΟΤΥΠΟΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΑ TTF-1 CK 5/6 CK 7 CK20 CD56 SYNAPTOPHYSIN ΧΡΩΜΟΓΡΑΝΙΝΗ CEA Α ΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΛΑΚΩ ΕΣ Α ΕΝΟΠΛΑΚΩ ΕΣ +/- +/- +/ ΜΕΓΑΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ - +/ ΒΑΣΙΚΟΕΙ ΕΣ "BASALOID" ΜΕΓΑΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΝΕΥΡΟΕΝ ΟΚΡΙΝΕΣ +/- - +/ /- +/- - ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ /- - ΚΑΡΚΙΝΟΕΙ ΕΣ +/ ΣΑΡΚΩΜΑΤΩ ΕΣ +/ /- ΒΛΕΝΝΟΕΠΙ ΕΡΜΟΕΙ ΕΣ Α ΕΝΟΕΙ ΕΣ ΚΥΣΤΙΚΟ - +/ /- ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟ-ΜΥΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟ - +/ /- 33

34 Καρκίνωµα Πνεύµονα ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ετερογένεια µορφολογίας και ανοσοφαινότυπου καρκινωµάτων πνεύµονα Ετερογένεια αποτελεσµάτων ανοσοϊστοχηµείας µε τη χρήση διάφορων κλώνων δεικτών ή διαφόρων τύπων αυτόµατων µηχανηµάτων ανοσοϊστοχηµικής τεχνικής ΠΑΓΙ ΕΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΙΚΤΩΝ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ / ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΟΓΚΩΝ ΤΤF1 Napsin A 34

35 Πρωτοπαθές ή Μεταστατικό ; Αδενοκαρκίνωµα Α ΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ Α ΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Α ΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΑΧΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ CK7 TTF-1 CD15 (LeuM1) TAG72 (B72.3) BER-EP4 BG-8 CEA CA19-9 CALRETININ CK5-6 MESOTHELIN THROMBOMODULIN VIMENTIN CK7 TTF-1 BER-EP4 TAG72 (B72.3) CK20 CDX-2 VILLIN ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ / ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΟΓΚΩΝ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ CK20-, TTF-1+ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ CK20+, TTF-1- ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΕΡΜΑΤΟΣ (MERKEL ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ CELL CARCINOMA) KLMW+, TTF-1+ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΠΝΕΥΜΟΝΑ LCA- ΛΕΜΦΩΜΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΘΥΡΕΟΕΙ ΟΥΣ KLMW-, TTF-1- LCA+ TTF-1+ THYROGLOBULIN- TTF-1+ THYROGLOBULIN+ 35

36 Νεοπλάσµατα πνεύµονα / ποσοστό [%] θετικότητας σε ΤΤF1 Pulmonary neoplasms SPT24 (Novocastra) 8G7G3/1(Dako) SCLC 7/8 4, 16/19 9 7/8 4, 14/19 9 Carcinoid 14/23 8 4/23 8 Atypical carcinoid 5/5 4, 2/10 9 2/5 4, 0/10 9 Typical carcinoid 5/11 4, 15/41 9 1/11 4, 4/41 9 Primary adenoca 72/86 1,12/17 4, 134/ /86 1,11/17 4,121/185 8 Large cell carcinoma 6/12 4, 22/47 8 5/12 4, 17/47 8 Large cell neuroendocrine Ca 10/13 9 4/13 9 Squamous cell Ca 2/14 4, 14/97 8 1/14 4, 1/97 8 Unclassified Ca 10/22 8 7/22 8 Νεοπλάσµατα άλλων µη-πνευµονικών σπλάγχνων ποσοστό [%] θετικότητας σε ΤΤF1 SPT24 (Novocastra) Salivary gland 1/56 8 1/56 8 8G7G3/1(Dako) Gastric AdenoCa 1/12 4, 1/ /12 4, 1/110 8 Primary colorectal Ca 4/90 1, 3/6 2, 1/17 4, 3/ /90 1, 0/6 2, 0/17 4, 3/120 8 Lung met from primary colorectal Ca 4/41 1 0/41 1 Nodal met from colorectal Ca Liver met from colorectal carcinoma Non-pulmorary pd neuroendocrine Ca /45 9 5/45 9 Prostatic adenoca 0/8 4, 2/ /8 4, 2/160 8 Bladder invasive urothelial Ca 5/98 8 5/

37 Comparison of TTF-1 clones and staining machines for assorted gynaecological carcinomas selected for their positivity : a: using the automated Envision+ HRP detection and the Dako autostainer b: using the automated Bond Max system from Vision Systems 8G7G3/1 SPT24 Vision system 9/18 17/18 Dako autostainer 2/18 9/11 είκτης ΤΤF1 και Πλακώδες καρκίνωµα πνεύµονα / κεφαλής τραχήλου SPT24 (Novocastra) 8G7G3/1(Dako) Pulmonary Squamous cell Ca 2/14 4, 14/97 8 1/14 4, 1/97 8 Head & Neck Squamous cell Ca 0/38 8 0/38 8 ΠΑΓΙ ΕΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΙΑΣ TTF1 37

38 ΠΑΓΙ ΕΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΙΑΣ Ki67 ιαιτήµασί τε χρήσοµαι επ ωφελείη καµνόντων κατά δύναµιν και κρίσιν εµήν, επί δηλήσει δε και αδικίη είρξειν Ιπποκράτης Εν οίδα ότι ουδέν οίδα Σωκράτης Θα χρησιµοποιώ τη θεραπεία για να βοηθήσω τους ασθενείς κατά τη δύναµη και την κρίση µου, αλλά ποτέ για να βλάψω ή να αδικήσω. 38

39 ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Ορθή ιάγνωση Τµήµα Α Τµήµα Β Μικροσκόπιο µε ηλεκτρονικά ελεγχόµενη τράπεζα 39

Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος. Δ Ροντογιάννη

Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος. Δ Ροντογιάννη Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος Δ Ροντογιάννη Νευρώνες ΚΝΣ C Κύτταρα Θυρεοειδούς Κύτταρα παραθυρεοειδών αδένων Μεμονωμένα κύτταρα βρογχικού βλεννογόνου και βλεννογόνουγεσ ΔΙΑΧΥΤΟ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική. Δ Ροντογιάννη

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική. Δ Ροντογιάννη ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική Δ Ροντογιάννη Die Cellularpathologie by Rudolf Virchow in 1858..Cells are the progeny of other cells and diseases are diseases of

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Πατακιούτα-Μπούκαλη Συντονίστρια Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος Α.Ν.Θ Θεαγένειο. Καστοριά 19/12/15

Φ. Πατακιούτα-Μπούκαλη Συντονίστρια Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος Α.Ν.Θ Θεαγένειο. Καστοριά 19/12/15 Φ. Πατακιούτα-Μπούκαλη Συντονίστρια Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος Α.Ν.Θ Θεαγένειο Καστοριά 19/12/15 Εισαγωγή (1) Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί το συχνότερο καρκίνο παγκοσμίως (12.6% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Καρακίτσος. Καθηγητής Εργαστήριο Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Ιατρικής Σχολής Παμεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Πέτρος Καρακίτσος. Καθηγητής Εργαστήριο Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Ιατρικής Σχολής Παμεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Εργαστήριο Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Ιατρικής Σχολής Παμεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Αναπαραγωγιμότητα Αντικειμενοποίηση Εφαρμογή τεχνικών:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ..Not everything that counts can be counted and not everything that can be counted counts.. Albert Einstein ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ «Σταδιοποίηση και φυσική ιστορία (πρόγνωση) καρκίνου πνεύμονα»

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Ελένη Σπανίδου-Καρβούνη Καρβούνη, FRCPC Παθολογοανατόμος Αρεταίειο Νοσοκομείο Προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις του παγκρέατος Παγκρεατική Ενδοεπιθηλιακή Νεοπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή βιολογία του καρκίνου της ουροδόχου κύστης Νεότερα δεδοµένα

Μοριακή βιολογία του καρκίνου της ουροδόχου κύστης Νεότερα δεδοµένα Μοριακή βιολογία του καρκίνου της ουροδόχου κύστης Νεότερα δεδοµένα Περσεφόνη Ξηρού - Παθολογοανατόµος Διευθύντρια Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο» Καρκίνος ουροδόχου κύστης Ο 9ος συχνότερος καρκίνος παγκοσµίως Κάπνισµα,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη Κίττυ Παυλάκη Εάν υπάρχει καρκίνος Εάν υπάρχουν ευρήματα που να καθιστούν απαραίτητη την επανάληψη της βιοψίας σε σύντομο χρονικό διάστημα Ker

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» H μέθοδος εφαρμόζεται ευρέος τα τελευταία χρόνια στη σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα και ιδιαίτερα στην επιλογή μεταξύ χειρουργήσιμου ή δυνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Section A: Είδος επέμβασης

Section A: Είδος επέμβασης Section A: Είδος επέμβασης A1. Είδος Επέμβασης Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή PPPD, μερική παγκρεατεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 Η Μοριακή προσέγγιση του Καρκίνου του Πνεύμονα και ο Ρόλος του Παθολογοανατόμου Δρ Ροδούλα Τριγγίδου Παθολογοανατόμος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ GLEASON SCORE ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Μιχαλοπούλου Μανωλούτσιου Ηλέκτρα Παθολογοανατόμος

ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ GLEASON SCORE ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Μιχαλοπούλου Μανωλούτσιου Ηλέκτρα Παθολογοανατόμος ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ GLEASON SCORE ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Μιχαλοπούλου Μανωλούτσιου Ηλέκτρα Παθολογοανατόμος ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Δακτυλική εξέταση PSA Βιοψία δια βελόνης Διουρηθρική

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή βιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Μοριακή βιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μοριακή βιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία πνεύμονα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Εισαγωγή Ο καρκίνος του πνεύμονα παρουσιάζει άφθονες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ Ηβη Αρβανίτη 1898 Pfannenstiel θηλώδη κυσταδενώματα ωοθήκης 1929 Taylor ημικακοήθη νεοπλάσματα WHO του 2003 οριακός ορώδης όγκος (SΒΟΤ( ΒΟΤ) χαμηλής δυνητικής κακοηθείας όγκος

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος Συν τονισ τεσ: Ν. Καβαντζάς Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου Μ. Χόρτη Εισ η γ η τ ε σ: Π.Αλεξάνδρου Ν. Καβαντζάς Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου Ρ. Τριγγίδου Μ. Χόρτη ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΧΗΜΕΙΑ-ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΊΑ Παρουσίαση αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων από το αρχείο του «Θριασίου» ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστολογικά χαρακτηριστικά χαρακτηριστικά ΚΟΕΝ Ποικίλη µορφολογία Ατρακτόµορφα κύτταρα µε ποικίλο ηωσινόφιλο κυτταρόπλασµα,κυµατοειδείς πυρήνες Τύπου

Ιστολογικά χαρακτηριστικά χαρακτηριστικά ΚΟΕΝ Ποικίλη µορφολογία Ατρακτόµορφα κύτταρα µε ποικίλο ηωσινόφιλο κυτταρόπλασµα,κυµατοειδείς πυρήνες Τύπου Ιστολογικά χαρακτηριστικά χαρακτηριστικά ΚΟΕΝ Ποικίλη µορφολογία Ατρακτόµορφα κύτταρα µε ποικίλο ηωσινόφιλο κυτταρόπλασµα,κυµατοειδείς πυρήνες Τύπου ινοσαρκώµατος εσµιδωτό πρότυπα ανάπτυξης Ιστολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη Παθολογία Σαλπίγγων Ηβη Αρβανίτη Κακοήθεις Επιθηλιακοί Όγκοι Πρωτοπαθές καρκίνωμα ο όγκος πρέπει να βρίσκεται μέσα στον αυλό ή στο κωδωνικό άκρο η μήτρα και η ωοθήκη ή να μην έχουν όγκο ή να είναι ξεκάθαρα

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Πρωτότυπη Εργασία Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Tatjana N. Adžić 1, Gordana D. Radosavljević-Ašić 1, Jelena M. Stojšić

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ KYΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ-

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ KYΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ KYΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ- Angel Test. Μια αναίµακτη ανέξοδη «µνηµονιακή» διαγνωστική προσέγγιση στον καρκίνο του πνεύµονα Δρ. Βαλερή Ρ-Μ., Επιµελήτρια Α Κυτταρολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΜΚΠ. Μ. Χαραλαμπάτου Διευθύντρια Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΡΙΑΣΙΟ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΜΚΠ. Μ. Χαραλαμπάτου Διευθύντρια Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΜΚΠ Μ. Χαραλαμπάτου Διευθύντρια Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΝ Τ (TUMOR) ΠΑΡΑΓΩΝ Ν (ΝΟDES) N0 N1 N2 N3 ΠΑΡΑΓΩΝ Μ (METASTASIS) Μ1a M1b 7 Η ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Μικρά ή µεσαίου µεγέθους λεµφοειδή κύτταρα Πυρήνες στρογγυλοί ή ανωµάλου σχήµατος (µονοκυτταροειδείς ή σαν κεντροκύτταρα) ιαυγές κυτταρόπλασµα ΛΕΜΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΈΚΘΕΣΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Μάρτιος 2009 Σύνταξη Προτεινόµενου Προσχεδίου Ιστολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟAΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 15 Δεκεμβρίου 2004 Mαρία Δαιμονάκου- Βατοπούλου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Σισμανόγλειο ΓΠΝΑ Kαρκινογέννεση

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H.M. Παράγοντες κινδύνου καρκινώματος τραχήλου Ηλικία κατά την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος. 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος

Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος. 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος Συχνότερη κακοήθεια στον δυτικό κόσμο Πρώτη αιτία θανάτου μεταξύ των θανάτων από καρκίνο Ως ενδημική νόσος NSCLC: 85% SCLC:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Καρκίνος πνεύμονα Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σταδιοποίηση Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Αικατερίνη Ν. Πολίτη Επίκ. Καθηγήτρια Κυτταρολογίας Αρεταίειο Νοσοκοµείο Ιστορική αναδροµή 1845 Donne: ταυτοποίηση αποφολιδοµένων βρογχικών κυττάρων σε πτύελα

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Φαρμακογενωμική Κλϊδοσ τησ γενετικόσ Προβλϋπει την ανταπόκριςη του αςθενό ςε φαρμακευτικϋσ αγωγϋσ μελετώντασ

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ Λ.ΘΑΝΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΩΤΗΡΙΑ Είδη σταδιοποίησης Κλινική σταδιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη

Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη Νίκολαος Γ. Καλογεράς MD, PhD, FEBU Χειρουργός Ουρολόγος Επιμελητής Β Γ.Ν.Θ. Ο Άγιος Δημήτριος Βιοψία νεφρού - Ιστορική αναδρομή βιοψία του νεφρού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ World Health Organization (WHO, 1999) Μη μικροκυτταρικό (80%) αδενοκαρκίνωμα πλακώδες μεγαλοκυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ A.A. Σπαντίδοο 1 2, Μ. Χατζηπαναγιώτου 1 2, Β. Ζουμπουρλής 1 2 1. Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών,

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Βασιλική Κωτούλα Δημητριάδου, επίκ. καθ. ΕΓΠΠΑ Σωτήρης Μπαρμπάνης, άμ. επιστ. συν. ΕΓΠΠΑ διαφορές? όγκοι από

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Όγκοι των Όρχεων Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (WHO 2004) Όγκοι ενός ιστολογικού τύπου (αμιγείς

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς»

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» Κων/να Παναγιωτοπούλου Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙ ΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Εάν σας ρωτήσουν : Ένα παιδάκι γνωστό μου χειρουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται.

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται. Section A: Είδος επέμβασης A1. Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή Μερική παγκρεατεκτομή,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 18 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 18 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 1 ΕΥΤΕΡΑ 2 ΤΡΙΤΗ 3 ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ «Προβλήµατα στη διάγνωση επιθηλιακών όγκων ωοθηκών» ΟΜΙΛΗΤΡΙΕΣ: Ε. Παπαϊωάννου (Ε. Κουρέα)

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά»

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» Ιστολογικοί τύποι καρκίνου του πνεύμονα Πλακώδες (20-30%) Αδενοκαρκίνωμα (30 40%) Εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η.

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. Αδενομύωση (εσωτερική ενδομητρίωση) Σε γυναίκες περιεμμηνοπαυσιακής και τέλους αναπαραγωγικής ηλικίας. Σπάνια σε μετεμμηνοπαυσιακές,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκεκριμένο θέμα παρουσιάστηκε ως ανακοίνωση στο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ, ΗILTON CYPRUS.

Το συγκεκριμένο θέμα παρουσιάστηκε ως ανακοίνωση στο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ, ΗILTON CYPRUS. edtime - Σταδιοποίηση Καρκίνου Παχέος Εντέρου Written by Παπασταματίου Μιλτιάδης, Νικολόπουλος Δημήτριος Παρασκευή, 15 Ιανουάριος 2010 There are no translations available Παπασταματίου Μιλτιάδης, MD, PhD,

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές από τις φωτογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτή την παρουσίαση προέρχονται από τa παρακάτω βιβλία: - Rosai and Ackerman s Surgical Pathology. 10th Edition, Vol. 1, Elsevier, 2011 - Baloch ZW,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία»

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» Ογκοι του όρχεως στα παιδιά 1-2% συµπαγών παιδιατρικών όγκων 2-5% κακοήθων νεοπλασµάτων στα αγόρια ιαφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογικά στοιχεία καρκίνου του πνεύμονα Ο καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΤΣΑΓΚΟΥΛΗ ΣΟΦΙΑ Πνευµονολόγος Επιστ. Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα, Γ ΠΠ, ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας Αλγόριθµος

Διαβάστε περισσότερα

Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur;

Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur; EΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur; Εισηγητής: Γ.Κ. ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ Α.Ν.Θ. Θεαγένειο Θεσσαλονίκης Οργάνωση: Τμήμα Ουρογεννητικής Ογκολογίας της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής Περιεχόµενα 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία 1.1. O ογκολογικός ασθενής... 17 1.2. Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντινεοπλασµατική αγωγή... 21 1.3. ιαγνωστική και θεραπευτική στρατηγική... 23 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα

Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα Κακοήθεις Παθήσεις Συντονιστής: Ευστάθιος Α. Αντωνίου Επίκουρος Καθηγητής Γενικής Χειρουργικής και Μεταμόσχευσης Οργάνων Παρουσίαση: Ελευθέριος Δ. Σπάρταλης Ειδικευόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αν και το στόμα αποτελεί μικρό τμήμα του σώματος είναι στόχος πολυάριθμων νόσων, τοπικών και συστηματικών Νοσήματα βλεννογόνου στόματος Νοσήματα χειλέων Νοσήματα σιαλογόνων αδένων Νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Θνησιμότητα: Το αδενοκαρκίνωμα του προστάτη αποτελεί την πιο συνήθη κακοήθη νεοπλασία στους άνδρες, δεν αποτελεί και την κύριααιτίαθανάτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ IV. Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ IV. Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π. ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ IV Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.Θ ΟΓΚΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι Βρογχογενές καρκίνωμα αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Σαρόγλου Μαρία MD, PhD, Επιµελήτρια Β Πνευµονολόγος - Φυµατιολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Δράµας

Σαρόγλου Μαρία MD, PhD, Επιµελήτρια Β Πνευµονολόγος - Φυµατιολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Δράµας Σαρόγλου Μαρία MD, PhD, Επιµελήτρια Β Πνευµονολόγος - Φυµατιολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Δράµας .. η επιστήµη που µελετάει την κατανοµή και την εξέλιξη διαφόρων νοσηµάτων στον ανθρώπινο πληθυσµό. αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΤΥΠΟΙ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ. ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΤΥΠΟΙ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ. ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΤΥΠΟΙ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ. ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΟΦΙΑ ΚΟΥΝΕΛΗ Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Νοσοκομείου «Ελενα Βενιζέλου» ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Πρώτη επαφή

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος πνεύμονα σταδιοποίηση αντιμετώπιση

Καρκίνος πνεύμονα σταδιοποίηση αντιμετώπιση Καρκίνος πνεύμονα σταδιοποίηση αντιμετώπιση Ενότητα 3: Νοσήματα του αναπνευστικού Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σταδιοποίηση Συστήματα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων

Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων Ελένη Παπακωνσταντίνου Παθολογοανατόμος, Επιμελήτρια Β Γ.Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΟΡΧΙΚΑ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Κασαράκης Δηµήτριος Επιµελητής Α Επιστηµονικά Υπεύθυνος του ογκολογικού τµήµατος Νοσοκοµείου Καβάλας Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1 Τσίλης Ν Κορρές Γ Παπαδημητρίου Ν Κόμις Α Γεωργαντάς Η Μαραγκουδάκης Π Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας. Διευθυντής Καθ. Δ. Κανδηλώρος Σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΈΚΘΕΣΗ ΝΕΦΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Ε. Καραµητοπούλου, Β` Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµικής ΕΚΠΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νεφροκυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα