Levy Economics Institute of Bard College. Strategic Analysis

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Levy Economics Institute of Bard College. Strategic Analysis"

Transcript

1 Levy Economics Institute of Bard College Levy Economics Institute of Bard College Strategic Analysis Ιούλιος 213 Greece Η ελληνική οικονομική κρίση και η εμπειρία με τις πολιτικές λιτότητας: Μια στρατηγική ανάλυση Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza Εισαγωγή «Η Μεγάλη Ύφεση ήταν μια χαρά συγκριτικά με αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα», έγραψε πρόσφατα ο Floyd Norris (213) σε άρθρο του στην εφημερίδα New York Times. Μετά από πέντε χρόνια βαθιάς ύφεσης (1929 3) όπου το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) συρρικνώθηκε κατά περίπου 2%, η αμερικανική οικονομία άρχισε να βελτιώνεται, ξεκινώντας την αντίστροφη πορεία προς την ανάπτυξη. Στην περίπτωση της Ελλάδας, αντίθετα, η χώρα έχει χάσει πάνω από το 2% του ΑΕΠ από το επίπεδο που είχε διαμορφώσει το 2, ενώ συνεχίζεται ακάθεκτη η καθοδική πορεία της οικονομίας, όπως απεικονίζεται στο Σχήμα 1. Η ανεργία στις ΗΠΑ άρχισε να μειώνεται μετά το τέταρτο έτος, ενώ στην Ελλάδα η ανεργία συνεχίζει να αυξάνεται (έχοντας ήδη ξεπεράσει τα επίπεδα ανεργίας που καταγράφηκαν στις ΗΠΑ στο αποκορύφωμα της Μεγάλης Ύφεσης) και η τάση αυτή δεν παρουσιάζει κανένα σημάδι αναστροφής (Σχήμα 2). Κατά το πέμπτο έτος της Μεγάλης Ύφεσης (193), οι προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες άρχισαν να ανακάμπτουν στις ΗΠΑ ενώ στην Ελλάδα μειώθηκαν πέρυσι περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χρονιά από την έναρξη της κρίσης. Η πιο σημαντική διαφορά μεταξύ των αντίστοιχων τροχιών των δύο οικονομιών εντοπίζεται στις δαπάνες δημόσιας κατανάλωσης, μη συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε έργα υποδομών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι δαπάνες δημόσιας κατανάλωσης συνέχισαν να αυξάνονται κατά τη διάρκεια της ύφεσης, αποτρέποντας την ελεύθερη πτώση της οικονομίας, ενώ στην Ελλάδα έχουν συρρικνωθεί δραματικά κατά Παρατηρητηριο Οικονομικων kαι Κοινωνικων Εξελιξεων, Ινστιτουτο Εργασίας, ΓΣΕΕ Ευχαριστούμε θερμά τους Γιώργο Αργείτη, Βασίλη Παπαδόγαμβρο, Γιάννη Δαφέρνο και Μαρία Νικολαίδη για το ενδιαφέρον και την βοήθεια που μας προσέφεραν. Η παρούσα έρευνα εν μέρει χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαικό Κοινωτικό Ταμείο και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στο πλαισιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» Copyright 213 Levy Economics Institute of Bard College

2 Figure 1 Greece and the United States: Two Great Depressions Real GDP Indices Years since Depression Began Greece (2=1) United States (1929=1) Sources: BEA; ElStat Figure 2 Greece and the United States: Two Great Depressions Unemployment Rates Percent Years since Depression Began Greece (base year = 2) United States (base year = 1929) Sources: BEA; ElStat Figure 3 Greece: Employment and Unemployment,6 1, Figure Greece: Real GDP (25=1) 22 Thousands of Workers,,2, 3, 3,6 1,2 1, 6 Thousands of Workers Billions of Euros , Employment (left scale) Unemployment (right scale) Source: ElStat Baseline Scenario Troika Projections (May 21) Troika Projections (December 21) Troika Projections (December 211) Troika Projections (June 213) Sources: IMF; EC; authors calculations 2 Strategic Analysis, July 213

3 9,1% μόνο το περασμένο έτος, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μείωσης στη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της οικονομίας (Norris 213). Η απασχόληση στην Ελλάδα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση: πάνω από ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας έχουν χαθεί από τον Οκτώβρη του 2, αντιπροσωπεύοντας μια μείωση της απασχόλησης άνω του 2%, ενώ τον Μάρτη του 213 η «επίσημη» ανεργία κατέγραψε πάνω από 1.3 εκατομμύρια ανέργους, αντιπροσωπεύοντας το 27.% του εργατικού δυναμικού (Σχήμα 3), το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των τελευταίων τριάντα ετών σε οποιαδήποτε βιομηχανοποιημένη χώρα του δυτικού κόσμου. Οι σημερινές οικονομικές συνθήκες είναι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα μιας ανόητης πολιτικής που βασίζεται σε μια σαθρή οικονομική θεωρία η οποία προβάλει την «επεκτατική λιτότητα» μαζί με τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας ως την καλύτερη συνταγή για την μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη σε χώρες όπως η Ελλάδα, δηλαδή χώρες με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και υψηλές αναλογίες δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ. Σε αυτή την έκθεση, υποστηρίζουμε, με βάση τις προσομοιώσεις που προέρχονται από ένα πρόσφατα κατασκευασμένο μακροοικονομετρικο μοντέλο για την ελληνική οικονομία που ονομασαμε LIMG (Papadimitriou et al 213), ότι η παρατεταμένη λιτότητα θα οδηγήσει σε συνεχή πτώση της απασχόλησης δεδομένου ότι το πραγματικό ΑΕΠ δεν θα αυξηθεί αρκετά γρήγορα για να αποτρέψει, πόσο μάλλον να αντιστρέψει, την πτωτική τάση στην αγορά εργασίας. Συνεπώς, είμαστε περισσότερο απαισιόδοξοι για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας από τις προβλέψεις που κάνει είτε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) είτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην πρόσφατη δημοσιευμένη έκθεσή του, το ΔΝΤ (IMF 213b) αναγνωρίζει τα σοβαρά λάθη στις υποθέσεις που έγιναν σχετικά με τα προβλεπόμενα ετήσια ελλείμματα και τις αναλογίες χρέους προς ΑΕΠ και με τους υπολογισμούς των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών. Τα Σχήματα και 5 αντιπροσωπεύουν τις διαδοχικά λανθασμένες προβλέψεις σχετικά με το πραγματικό ΑΕΠ και τα ποσοστά ανάπτυξης αντίστοιχα. Τα πραγματικά από τα προβλεπόμενα στοιχεία διαχωρίζονται από μια κάθετη γραμμή. Η μαύρη γραμμή χαρακτηρίζει την πορεία του ΑΕΠ με βάση τις δικές μας προβλέψεις σε περίπτωση που συνεχίζονται οι τρέχουσες πολιτικές λιτότητας. Figure 5 Greece: Real GDP Growth Rate Figure 6 Greece: Unemployment Rate Percent Percent Baseline Scenario Troika Projections (May 21) Troika Projections (December 21) Troika Projections (December 211) Troika Projections (June 213) Baseline Scenario Troika Projections (May 21) Troika Projections (December 21) Troika Projections (December 211) Troika Projections (June 213) Sources: IMF; EC; authors calculations Sources: IMF; EC; authors calculations Levy Economics Institute of Bard College 3

4 Ομοίως, το Σχήμα 6 καταγράφει τις διαδοχικές προβολές του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκή Επιτροπής καθώς και τις δικές μας προβολές για την ανεργία. Με την ανεργία στην Ελλάδα να έχει εκτιναχθεί πάνω από το 27%, είναι απίστευτο πόσο κακές είναι οι συμβουλές που δίνουν το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη βελτίωση των τάσεων. Οι ευρωπαϊκές αρχές και το ΔΝΤ συνεχίζουν να προσφέρουν στήριξη σε αναξιόπιστες οικονομικές θεωρίες. Όπως υπογραμμίζει η πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ, «χώρες θα πρέπει να προχωρήσουν με την αναγκαία εξυγίανση των ισολογισμών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Οι μακροχρόνιες διαρθρωτικές δυσκαμψίες πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να βελτιωθούν οι μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Η Νότια Ευρώπη πρέπει να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα του τομέα των εμπορεύσιμων αγαθών, ιδίως μέσω μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας. (...) Αυτά τα μέτρα θα βοηθήσουν στη μείωση της ανεργίας και την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας στην περιφέρεια.» (IMF 213a, 9) Οι προβλέψεις μας για την απώλεια θέσεων εργασίας, που απεικονίζονται και πάλι από τις μαύρες γραμμές στο Σχήμα 6, αμφισβητούν έντονα την αποτελεσματικότητα των μέτρων πολιτικής που εφαρμόζονται στην Ελλάδα αφού θα μπορούσαν να οδηγήσουν την ανεργία ακόμα και κοντά στο 3% μέχρι το τέλος του 216. Παρά την απολογητική έκθεση του ΔΝΤ (Μάιος 213b), στην οποία αναγνωρίζονται τα μεγάλη λάθη που έγιναν στην ελληνική περίπτωση, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και το ταμείο προβλέπουν συνέχιση της ύφεσης για το πρώτο μέρος του 21 και επιστροφή στην ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης μέσα στο 21. Αυτό, φυσικά, είναι αδύνατο να επιτευχθεί εκτός και αν ξεκινήσει πολύ πριν από το τελευταίο μέρος του τρέχοντος έτους μια συνεκτική και σταθερή διαδικασία δυναμικής αύξησης στις συνιστώσες της συνολικής ζήτησης που θα οδηγήσει στη μείωση της ανεργίας δεδομένου του γεγονότος ότι υπάρχει ένα σημαντικό χρονικό χάσμα ανάμεσα στην αύξηση του ΑΕΠ και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Στην ενότητα που ακολουθεί διερευνούμε τους καθοριστικούς παράγοντες της συνολικής ζήτησης, ενώ στην ενότητα 3 αναλύουμε την πιθανή εξέλιξή τους σε βάθος χρόνου με βάση τις προβλέψεις της τρόικας και τη δική μας αξιολόγηση. Τέλος, η ενότητα περιγράφει τις υποθέσεις που κάναμε για τον υπολογισμό των προσομοιώσεών μας και τις πολιτικές που προτείνουμε για το ενδιάμεσο διάστημα. Ωστόσο, πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι αυτές οι προσομοιώσεις δεν είναι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις. Αντιθέτως, χρησιμοποιούμε το μακροοικονομικό μοντέλο του Levy Institute (LIMG) για την Ελλάδα στη βάση ενός συνεκτικού πλαισίου αποθεμάτων και ροών για τον εντοπισμό μεσοπρόθεσμων σεναρίων προκειμένου να αξιολογηθούν οι πολιτικές επιλογές. Οι πρόσφατες εξελίξεις της συνολικής ζήτησης Οι συνιστώσες της συνολικής ζήτησης που απεικονίζονται στα ετήσια ποσοστά ανάπτυξης στα Σχήματα 7 και, αντίστοιχα, έχουν μειωθεί περαιτέρω από την τελευταία μας έκθεση (Papadimitriou et al. 212). Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το πραγματικό ΑΕΠ δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια του 212 η παραγωγή μειώθηκε Figure 7 Greece: Contributions to Real GDP Growth Annual Growth Rate GDP Exports Consumption Investment Government Expenditure Imports (reversed) Source: ElStat Strategic Analysis, July 213

5 περαιτέρω κατά 5,7%, ενώ η πρόσφατη δεύτερη εκτίμηση για το πρώτο τρίμηνο του 213 συνεχίζει την πτωτική τάση, με το πραγματικό ΑΕΠ να μειώνεται κατά 5,6% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 212. Το Σχήμα 7 εμφανίζει τις ατομικές συνεισφορές όλων των συνιστωσών της συνολικής ζήτησης σε ποσοστά πραγματικής αύξησης του ΑΕΠ από το πρώτο τρίμηνο του 213. Η συμβολή της κάθε συνιστώσας της συνολικής ζήτησης ισούται με το γινόμενο ρυθμό της ετήσιας αύξησης που βιώνει επί ενός μερίσματος που δίνεται από το συστατικό του ΑΕΠ το προηγούμενο τρίμηνο, έτσι ώστε η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να μπορεί να προκύπτει από τη σύνοψη κάθε γραμμής, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών επιπτώσεων της αύξησης των εισαγωγών, που στο Σχήμα 7 εμφανίζονται με ένα θετικό σημάδι. Το ετήσιο επίπεδο της συμβολής της κάθε μια συνιστώσας της συνολικής ζήτησης σε χρηματικούς όρους φαίνεται αντίστοιχα στο Σχήμα. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω και απεικονίζεται στα Σχήματα 7 και, ο κύριος καθοριστικός παράγοντας της ανάπτυξης πριν από την ύφεση ήταν η κατανάλωση, η οποία μειώνεται σταθερά τα τελευταία τρία χρόνια και περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο συστατικό της οικονομίας. Οι επενδύσεις σημείωσαν άνοδο μόνο για δύο Figure Greece: GDP Components Annual Level (in billions of euros) Investment (left scale) Exports (left scale) Government Expenditure (left scale) Consumption (right scale) Source: ElStat Annual Level (in billions of euros) χρόνια πριν από την έναρξη της κρίσης το 27 και από τότε μειώνονται σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 3% και %. Οι πραγματικές κρατικές δαπάνες συνέβαλαν επίσης σε σημαντικό βαθμό στη συνολική ζήτηση και την ανάπτυξη μέχρι το 29, αλλά άρχισαν να μειώνονται προκυκλικά έκτοτε υπό την φρικτή πίεση της τρόικας για την κάλυψη του δημοσιονομικου ελλείμματος και των στόχων του χρέους που είχαν συμφωνηθεί ως αντάλλαγμα για τα προγράμματα διάσωσης. Αυτό που ήταν φυσιολογικό στα οικονομικά σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν κυβερνήσεις σε περιόδους οικονομική ύφεσης, η τρόικα το απέρριψε κατηγορηματικά. Ο βρόχος ανάδρασης από την απότομη μείωση των δημοσίων δαπανών έχει ανοίξει διάπλατα το δρόμο για μια βαθιά οικονομική ύφεση. Στο Σχήμα 7 εμφανίζεται η πορεία της αύξησης του ΑΕΠ, η οποία ακολουθεί από κοντά την πορεία της κατανάλωσης ως το συστατικό με το μεγαλύτερο βάρος στον καθορισμό της συνολικής ζήτησης. Οι εξαγωγές, με την ασταθή τους τάση πριν και μετά την κρίση, δεν μπόρεσαν μέχρι στιγμής να αντισταθμίσουν την πτώση της εγχώριας ζήτησης. Μάλιστα, μειωνόντουσαν, σε ετήσια βάση, κατά το τελευταίο τρίμηνο του 212. Αυτά όσον αφορά την επιμονή της τρόικας για την αναγκαστική μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασιας με τη μείωση των μισθών μέσω κυβερνητικού διατάγματος ως μέσο για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και την επίτευξη της εξαγωγικής ανάπτυξης. Η στρατηγική αυτή έχει, φυσικά, αποδειχθεί επιζήμια για την εγχώρια κατανάλωση παρά το γεγονός ότι η απαξιωμένη θεωρία πίσω από την πολιτική που καθοδηγούσε τη στρατηγική της τρόικας υποστήριζε ότι η «επεκτατική λιτότητα» μέσω μιας μεγάλης δημοσιονομικής συστολής δεν θα είχε εμφανείς επιπτώσεις στην παραγωγή αν λάμβανε χώρα μέσω περικοπών στις δημόσιες δαπάνες αντί μέσω αυξήσεων στους φόρους (Alesina and Ardagna 199, Ardagna 2, Alesina et al 212, Giavazzi and Pagano 199). Τέλος, η μεγάλη μείωση των εισαγωγών, που εμφανίζεται ως αύξηση στο Σχήμα 7, συνέβαλαν ελάχιστα στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ. Αυτό που εμφανίζεται στο Σχήμα είναι ζωτικής σημασίας για την προσομοίωση των σεναρίων μας. Παρατηρήστε ότι σχεδόν την ίδια στιγμή που άρχισαν να Levy Economics Institute of Bard College 5

6 συρρικνώνονται οι κρατικές δαπάνες προς το τέλος του 29, οι εξαγωγές άρχισαν να αυξάνονται, αλλά η μέχρι στιγμής αύξησή τους κατά σχεδόν δις ευρώ από το κατώτατο σημείο τους είναι ανεπαρκής για να εξισορροπήσει τη μείωση των δημοσίων δαπανών της τάξης των 13 δις ευρώ την ίδια περίοδο. Όταν ξεκίνησε η λιτότητα, την περίοδο 29 1, η οικονομία βίωνε ήδη τη συρρίκνωση της επενδυτικής δραστηριότητας που είχε δρομολογηθεί από τα τέλη του 27 και η οποία συνέπεσε με την έναρξη της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης. Σε χρηματικούς όρους, οι επενδύσεις μειώθηκαν περίπου κατά 3 δις ευρώ από το τέλος του 27 και αναλογούν σήμερα (πρώτο τρίμηνο του 213) σε ένα ιστορικά χαμηλό ποσό της τάξης των 25 δις ευρώ. Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό της θεωρίας της «επεκτατικής λιτότητας» που υπολόγιζε τον δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή να είναι κοντά στο μηδέν, ή ακόμη και λιγότερο από το μηδέν, η μείωση των κρατικών δαπανών και των επενδύσεων έχει αποδειχθεί ότι προκάλεσε μια πολύ μεγαλύτερη απώλεια της παραγωγής, με την τιμή του πολλαπλασιαστή να είναι μεγαλύτερη του 2,5. Όπως φαίνεται και στο Σχήμα, σε συνεργασία με την πτώση της παραγωγής και της απασχόλησης, η κατανάλωση μειώθηκε κατά περίπου 3 δις ευρώ. Όσον αφορά τις εξαγωγές, είναι πιθανό να αυξηθούν περαιτέρω. Αλλά είναι σχεδόν απίθανο να εμφανίσουν οι καθαρές εξαγωγές ποσοστό αύξησης που θα μπορεί να αντισταθμίσει τις συνέπειες από την πτώση των άλλων συνιστωσών της συνολικής ζήτησης. Θα αναλύσουμε προσεκτικά τα χαρακτηριστικά αυτών των συστατικών μερών της αύξησης του ΑΕΠ για να θέσουμε τις βάσεις για τις προσομοιώσεις του μοντέλου. Οι ιδιωτικές δαπάνες Σε μια προηγούμενη έκθεση (Papadimitriou et. al 212) εντοπίσαμε ότι οι ιδιωτικές δαπάνες το ποσό της κατανάλωσης και των επενδύσεων καθοδηγούνται από το διαθέσιμο εισόδημα του ιδιωτικού τομέα και τον καθαρό οικονομικό πλούτο, μαζί με τις πρόσθετες επιπτώσεις της πρόσβασης σε δανεισμό και τις υπεραξίες που προκύπτουν από την αγορά μετοχών. Η δυναμική του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, μαζί με τις ιδιωτικές δαπάνες, απεικονίζεται Figure 9 Greece: Real Disposable Income and Private Expenditure Annual Growth Rate in Percent Disposable Income with Net Capital Transfers Current Disposable Income Private Expenditure Sources: ElStat; authors calculations στο Σχήμα 9. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι όταν συγκρίνουμε το Σχήμα 9 με το Σχήμα, οι ιδιωτικές δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα (πιο αργά) από το εισόδημα όταν οι επενδύσεις ήταν ιδιαίτερα υψηλές (χαμηλές). Το Σχήμα 9 ανιχνεύει, επίσης, τα δύο διαφορετικά μέτρα του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, με και χωρίς καθαρές κεφαλαιακές μεταβιβάσεις. Η πρώτη κατηγορία βιώνει μια μεγάλη αύξηση το τρίτο τρίμηνο του 212, αντανακλώντας τη μεταφορά κεφαλαίων από το δημόσιο τομέα προς τον τραπεζικό τομέα για τη στήριξη μιας προβληματικης τράπεζας και την αποτροπή μιας νέας κρίσης, αλλά χωρίς να οδηγεί σε τόνωση της συνολικής ζήτησης. Παρά την εμφανή βελτίωση όλων των τριών μεταβλητών το 212, οι προοπτικές τους εξακολουθούν να είναι αρνητικές. Ο καθαρός οικονομικός πλούτος του ιδιωτικού τομέα που μετριέται σε κόστος έχει μειωθεί σταθερά από τότε που εισήλθε η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ και καθώς το εξωτερικό χρέος ξεπέρασε το δημόσιο χρέος, το 2, ο ιδιωτικός τομέας έχει καταστεί καθαρός οφειλέτης, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας. Δεδομένου του γεγονότος ότι τα προγράμματα λιτότητας συνεχίζουν να συμβάλλουν αρνητικά στον καθαρό οικονομικό πλούτο του ιδιωτικού τομέα, ίσως τελικά να προκύψει κάποια 6 Strategic Analysis, July 213

7 βελτίωση από την οποιαδήποτε μείωση του εξωτερικού χρέους με τη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι οικονομετρικές μας αναλύσεις αποκαλύπτουν ότι προκύπτουν επιπλέον επιπτώσεις στις ιδιωτικές δαπάνες από τη διαθεσιμότητα της πίστωσης και την προθυμία των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών να δανειστούν. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (το τέταρτο τρίμηνο του 212) δανεισμού των νοικοκυριών και του μη χρηματοοικονομικού εταιρικού τομέα εμφανίζονται στο Σχήμα 1. Το σχήμα 1 δείχνει ότι το ποσοστό του δανεισμού πριν από την κρίση βρισκόταν σε αύξηση, συμβάλλοντας στην αύξηση της αναλογίας του χρέους προς ΑΕΠ, με τον τομέα των νοικοκυριών να δανείζεται με μέσο ρυθμό της τάξης του % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου 25, ενώ το ποσοστό δανεισμού του εταιρικού τομέα έφτασε στο 15%. Ο συνολικός μέσος όρος δανεισμού του ιδιωτικού τομέα άγγιξε το 23% το 2 έναντι ενός μέσου ονομαστικού ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ της τάξης περίπου του 6%. Με το ξέσπασμα της κρίσης και οι δύο τομείς μετατοπίζονται απότομα σε αρνητικό έδαφος, αντανακλώντας τους περιορισμούς της ρευστότητας, την απομόχλευση και άλλες ανάλογες επιπτώσεις της ύφεσης. Τα ανάλογα επίπεδα του αποθέματος των συσσωρευμένων υποχρεώσεων (χρεών) των δύο αυτών τομέων αναφέρονται στο Σχήμα 11. Εξετάζοντας τα Σχήματα 1 και 11 πιο προσεκτικά, παρατηρούμε ότι μαζί με τον αρνητικό δανεισμό το ΑΕΠ επίσης οδηγεί το απόθεμα του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ προς μια αυξανόμενη τάση, όπως φαίνεται ιδιαίτερα στο Σχήμα 11, η οποία είναι περισσότερο αισθητή για τον επιχειρηματικό τομέα. Αυτό θα αποτελέσει τη βάση της υπόθεσή μας στην εκτέλεση προσομοιώσεων του μοντέλου υπό την έννοια ότι η αρνητική τάση του δανεισμού θα συνεχιστεί για όσο διάστημα συνεχίζει να μειώνεται το πραγματικό ΑΕΠ. Η αξία των μετοχών και των κατοικιών καθοδηγούν επίσης τις επενδύσεις και τις καταναλωτικές δαπάνες. Η οικονομετρική μας ανάλυση έχει δείξει ότι τα καθαρά κεφαλαιακά κέρδη από την αγορά μετοχών αυξάνουν τις ιδιωτικές δαπάνες με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι το διαθέσιμο εισόδημα από μόνο του, ενώ οι επιπτώσεις των καθαρών κεφαλαιουχικών κερδών από την αγορά κατοικίας στις ιδιωτικές δαπάνες είναι πολύ περιορισμένες. Το Σχήμα 12 απεικονίζει δύο μέτρα, Figure 1 Greece: Private Sector Borrowing 2 2 Figure 11 Greece: Private Sector Gross Debt Nonfinancial Corporate Nonfinancial Households Note: To eliminate seasonal fluctuations, data are presented as four-quarter moving averages Nonfinancial Corporate Nonfinancial Households Sources: Bank of Greece; ElStat 213 Sources: Bank of Greece; ElStat Levy Economics Institute of Bard College 7

8 Figure 12 Greece: Relative Changes in the Price of Assets Percent Stock Market (left scale) Housing Market (right scale) Sources: Bank of Greece; ElStat δηλαδή τα καθαρά κεφαλαιακά κέρδη από το Χρηματιστήριο και την αγορά κατοικίας που προέρχονται από την ετήσια αύξηση στους δείκτες τιμών, την καθαρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Οι δύο γραμμές τάσης μετρούν αντίστοιχα το καθαρό κέρδος που αποκτήθηκε κάθε χρόνο με την αγορά μετοχών ή (υφιστάμενων) κατοικιών έναντι των κερδών που αποκτήθηκαν με επενδύσεις σε δραστηριότητες με απόδοση ίση προς την αύξηση της παραγωγής συν τον πληθωρισμό. Οι μετρήσεις μας δείχνουν ότι οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν σημαντικά κατά το πρώτο μέρος της δεκαετίας του 2, όταν η χρηματιστηριακή αγορά δεν είχε ικανοποιητικές επιδόσεις, ενώ στη συνέχεια και οι δύο αγορές ήταν επικερδείς για μερικά χρόνια και βίωσαν κατακόρυφη πτώση όταν άρχισε να εδραιώνεται η ύφεση. Το κραχ στον δείκτη τιμών του Χρηματιστηρίου (πτώση άνω του % από το τρίτο τρίμηνο του 27 έως στο δεύτερο τρίμηνο του 212) ήταν τόσο δραματικό που η αύξηση που βλέπουμε να καταγράφεται τους τελευταίους μήνες (μια αύξηση της τάξης του 63% μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 213 και του δεύτερου τριμήνου του 212) μόλις και μετά βίας έχει επαναφέρει την αξία της αγοράς εκεί που ήταν στο τέλος του Αν και φαντάζει εφικτό ότι η ανοδική τάση στην αγορά των μετοχών θα συνεχιστεί χάρη κυρίως στις συνδυασμένες επιπτώσεις των 12 Percent ιδιωτικοποιήσεων και της χαμηλής αποτίμησης της αξίας επιλεγμένων επιχειρήσεων, είναι αμφίβολο ότι η έλλειψη ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα, που περιορίζει τις επιλογές χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, θα δημιουργήσει επενδύσεις. Οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν, κατά μέσο όρο, να πέφτουν. Το προηγούμενο ανώτερο επίπεδο του δείκτη μας ήταν στο τέλος του 25, και οι τιμές των κατοικιών έχουν μειωθεί δραματικά επιστρέφοντας στα επίπεδα του 23. Δεν βλέπουμε κανένα λόγο για αντιστροφή αυτής της πτωτικής τάσης, αλλά θα υποθέσουμε ότι οι τιμές των κατοικιών θα σταματήσουν να πέφτουν κατά τη διάρκεια της περιόδου προσομοίωσης που λήγει το 216. Οι καθαρές εξαγωγές Είδαμε στα Σχήματα 7 και ότι οι καθαρές εξαγωγές αυξάνουν το πραγματικό ΑΕΠ, κυρίως λόγω της πτώσης των εισαγωγών. Το Σχήμα 13 διαχωρίζει το αντίστοιχο πραγματικό ποσοστό αύξησης στις εξαγωγές των αγαθών και υπηρεσιών: η πρώτη κατηγορία έχει αυξηθεί σημαντικά το 21, επανακτώντας μέρος της πτώσης που σημειώθηκε μετά το 2, αλλά χωρίς να δείχνει μια σταθερή τάση ακόμη και αν έχει επιτευχθεί μια μικρή αύξηση από το δεύτερο τρίμηνο του 212. Από την άλλη πλευρά, οι εξαγωγές των υπηρεσιών, που πριν από την κρίση ήταν μεγαλύτερες από τις εξαγωγές των αγαθών, κυμαίνονται ως επί το πλείστον σε αρνητικά επίπεδα και βιώνουν μια ακόμη σημαντική μείωση από τις αρχές του 212. Figure 13 Greece: Real Growth Rate of Exports Percent Exported Goods Exported Services Source: ElStat Strategic Analysis, July 213

9 Όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, η στρατηγική που επιβάλλεται από την τρόικα με στόχο την αύξηση των εξαγωγών μέσω μιας εσωτερικής υποτίμησης (δηλαδή μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας) δεν έχει επιφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα παρά τη μείωση του σχετικού μοναδιαίου κόστους εργασίας που έχει επιτευχθεί από το 21. Το σημερινό επίπεδο των τριών εναρμονισμένων δεικτών ανταγωνιστικότητας βασισμένο στον δείκτη τιμών του καταναλωτή, τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ και το μοναδιαίο κόστος εργασίας απεικονίζεται στο Σχήμα 1. Οι δείκτες αντιπαραβάλλονται με βάση το πρώτο τρίμηνο του 1999 και είναι δομημένοι έτσι ώστε η αύξηση της αξίας συνεπάγεται μείωση της ανταγωνιστικότητας. Η Ελλάδα είχε βιώσει μεγάλη πτώση Figure 1 Eurozone: Competitiveness Indexes, by Country Belgium Germany Ireland Greece Spain France Italy της ανταγωνιστικότητας πριν από την έναρξη της ύφεσης, αλλά έχει πλέον αντιστρέψει την έλλειψη ανταγωνιστικότητας (τουλάχιστον όσον αφορά το μοναδιαίο κόστος εργασίας), καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση εκτός από τη Γερμανία, η οποία διατηρεί συστηματικά χαμηλότερες τιμές για όλους τους δείκτες ανταγωνιστικότητας καθ όλη την περίοδο Το Σχήμα 1 απεικονίζει, επίσης, ότι ενώ το σχετικό μοναδιαίο κόστος εργασίας της Ελλάδας έχει μειωθεί, οι τιμές δεν έχουν μειωθεί. Επιπλέον, ενώ η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη και η παγκόσμια δημοσιονομική λιτότητα έχουν, σε γενικές γραμμές, μετριάσει την αύξηση των εξαγωγών, οι χώρες που εισάγουν το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών αγαθών και υπηρεσιών βρίσκονται εκτός της ζώνης του ευρώ (περίπου το 7,5% του ΑΕΠ το 212), όπως φαίνεται στο Σχήμα 15. Το Σχήμα δείχνει την κατανομή των ελληνικών εξαγωγών ανά χώρα προορισμού ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αυτό που προκύπτει από το Σχήμα είναι ότι η Ελλάδα έχει υποστεί μείωση των εξαγωγών της προς τη Γερμανία, που αποτελούσε κάποτε μια μεγάλη ξένη αγορά για τα ελληνικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, αλλά και πτώση των εξαγωγών της προς τις άλλες χώρες στη ζώνη του ευρώ. Οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ παρέμειναν Cyprus Luxembourg Malta Netherlands Figure 15 Greece: Exports of Goods, by Destination Austria Portugal Slovenia Finland Relative to Eurozone Average (1999Q1=1) 6 2 Consumer Prices (April 213) GDP Deflators (212Q) Unit Labor Costs (212Q) Note: The Harmonised Competitiveness Indicator based on consumer prices is not available for the eurozone as a whole and has been computed as the simple average of the indices for all euro-area countries except Slovakia, an outlier whose HPI increased by almost 1 percent between 1999 and 213, against an average euro-area increase of.7 percent Rest of World Other Eurozone Countries Germany United States Source: Bank of Greece Source: OECD Levy Economics Institute of Bard College 9

10 σταθερές καθ όλη τη διάρκεια, αλλά αντιπροσωπεύουν ένα ασήμαντο ποσοστό που ανέρχεται σε λιγότερο από 1% του ΑΕΠ. Συνεπώς, ακόμη και μια σημαντική αύξηση της εγχώριας ζήτησης από τους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας θα έχει μικρή επίπτωση στη συνολική ζήτηση και την απασχόληση. Η σύνθεση των εξαγωγών κατά τεχνολογικό περιεχόμενο από το 199 έως το 211, προερχόμενη από τη βάση δεδομένων STAN του ΟΟΣΑ φαίνεται στον Πίνακα 1 παρακάτω. Αναφέρουμε την πρώτη διαθέσιμη αξία (199), την αξία πριν από την προσχώρηση της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ (2), πριν από την ύφεση (26), και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το 211. Αυτό που προκύπτει από τον πίνακα είναι ότι η στρατηγική της μείωσης του μοναδιαίου κόστους εργασίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας έχει συσχετιστεί με μια σχετική ασήμαντη αύξηση των εξαγωγών με υψηλότερο τεχνολογικό περιεχόμενο, ενώ οι εξαγωγές των γεωργικών προϊόντων και αυτών που ανήκουν ως επί το πλείστον στη μεσαία ή τη χαμηλή κατηγορία «τεχνολογίας» παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά αύξησης. Επιπλέον, η πρόσφατη μεγάλη αύξηση στην αξία των ελληνικών εξαγωγών οφείλεται στις δραστηριότητες των διυλιστηρίων πετρελαίου που αποτελούν ένα αρκετά μεγάλο συστατικό εξαγωγών και επηρεάζονται θετικά από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Συνολικά, λοιπόν, η σημερινή στρατηγική για την ελληνική ανάκαμψη που βασίζεται στις εξαγωγές μπορεί να μετατοπίζει την παραγωγή προς τομείς με χαμηλή προστιθέμενη αξία και Table 1 Greece: Exports of Goods (percent of GDP) Agriculture High-technology Industries Medium-high-technology Industries Medium-low-technology Industries Low-technology Industries ICT Manufactures Source: OECD Figure 16 Greece: Balance of Trade Balance of Trade (right scale) Imports (left sale) Exports (left scale) Note: To eliminate seasonal fluctuations, data are presented as four-quarter moving averages. Source: ElStat μεγαλύτερη μεταβλητότητα για εμπορικές συναλλαγές που εξαρτώνται από το πετρέλαιο. Οι εισαγωγές αγαθών έχουν μειωθεί σημαντικά, από το 3% του ΑΕΠ το 2 σε περίπου 2% το 29, αλλά καμία περαιτέρω τάση μείωσης των εισαγωγών δεν έχει δημιουργηθεί μέσω της προσαρμογής των τιμών και οι εισαγωγές ανέρχονται σήμερα στο 23% του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους (στο 25% όταν υπολογίζονται και τα δύο σε ευρώ). Οι υπηρεσίες εισαγωγών, ωστόσο, δεν έχουν μειωθεί ως εισαγωγές αγαθών, αλλά κυμάνθηκαν γύρω στο 6% του ΑΕΠ, χωρίς ορατές επιπτώσεις από τις μεταβολές στις σχετικές τιμές. Το κοινό αποτέλεσμα στην αύξηση της αξίας των εξαγωγικών αγαθών, και η συνολική μείωση των εισαγωγών, έχουν ως αποτέλεσμα τη βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου, όπως αναφέρεται στο Σχήμα 16. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών Οι καθαρές πληρωμές που ρέουν από τον υπόλοιπο κόσμο, εκτός από εκείνες που προκύπτουν από το εμπόριο, εμφανίζονται στο Σχήμα 17. Όπως δείχνει ξεκάθαρα το συγκριμένο Σχήμα, η Ελλάδα μεταβίβαζε πόρους έξω από τη χώρα λόγω της πληρωμής τόκων, που ανέρχονταν σε Strategic Analysis, July 213

11 περίπου το 5,% του ΑΕΠ πριν από το «κούρεμα» του 212. Η αναδιάρθρωση του χρέους το 212 μείωσε αυτές τις πληρωμές σχεδόν στο ήμισυ. Όταν λάβουμε υπόψη την επίδραση των τόκων που κερδίζουν οι Έλληνες κάτοικοι από ξένα περιουσιακά στοιχεία, που ανέρχονται σε περίπου το 1,3% του ΑΕΠ, οι συνολικές πληρωμές για τόκους ανήλθαν σε περίπου 1,7% του ΑΕΠ από το τέταρτο τρίμηνο του 212. Αναμφίβολα, το ποσοστό αυτό φαίνεται πολύ χαμηλό όταν λάβουμε υπόψη ότι τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δημόσιος τομέας είναι καθαροί χρεώστες και ότι το άθροισμα των ακαθάριστων υποχρεώσεων τους υπερβαίνει το 2% του ΑΕΠ. Στη συνέχεια στρέφουμε την προσοχή μας στη σύνθεση του αποθέματος των ξένων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Ο Πίνακας 2 δείχνει τη δραματική αύξηση του εξωτερικού χρέους, συνέπεια του παρατεταμένου ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το συνολικό καθαρό χρέος της Ελλάδας αυξήθηκε από 56% του ΑΕΠ στα τέλη του 2 στο 126,6% του ΑΕΠ έως το τέλος του 212. Το δημόσιο εξωτερικό χρέος ανερχόταν έως τα τέλη του 212 στο 122% του ΑΕΠ. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι έχει αλλάξει τελευταία η φύση της χρηματοδότησης του χρέους. Στο πλαίσιο αυτό, έχει σημειωθεί σημαντική πτώση σε τίτλους του δημοσίου που ανήκουν σε επενδυτές στο εξωτερικό που τώρα ανέρχονται περίπου στο 2% του ΑΕΠ και έντονη αύξηση των μακροπρόθεσμων δανείων προς την Figure 17 Greece: Net Payments from Abroad Capital Transfers Other Current Transfers Compensation of Employees Other Property Income Interest Source: ElStat κυβέρνηση, που αντανακλούν τις διασώσεις της ΕΕ και του ΔΝΤ. Όπως προαναφέρθηκε, ο ιδιωτικός τομέας είναι επίσης καθαρός οφειλέτης προς τον υπόλοιπο κόσμο και τα τελευταία στοιχεία αντικατοπτρίζουν τη μεταβολή της σύνθεσης των ελληνικών υποχρεώσεων που έχουν οι ξένοι στα χέρια τους, εμφανίζοντας μεγάλη πτώση στις ελληνικές μετοχές (μειώθηκαν από το 36% του ΑΕΠ το 26 στο 15% του ΑΕΠ) και ισχυρή αύξηση των ρευστών Table 2 Greece: Foreign Assets and Liabilities (ratio to GDP) Assets Liabilities Net Assets Liabilities Net Assets Liabilities Net Monetary Gold and SDRs Deposits Securities: Private Securities: Public Loans: Private Loans: Public Shares and Other Equity Other TOTAL Source: Bank of Greece Levy Economics Institute of Bard College 11

12 διαθεσίμων περιουσιακών στοιχείων (αυξήθηκαν από το 1% του ΑΕΠ το 26 στο 13% του ΑΕΠ). Ένα μεγάλο μέρος της μείωσης των ελληνικών ομολόγων που κατέχονται από αλλοδαπούς είναι αναμφίβολα το αποτέλεσμα της πτώσης της αγοραίας αξίας τους, που μειώθηκε κατά περίπου % από το 26 έως το τέλος του 212. Δημοσιονομική πολιτική Η δημοσιονομική πολιτική έχει ακολουθήσει σε μεγάλο βαθμό το πρόγραμμα λιτότητας που επιβάλλεται από τους διεθνείς δανειστές της Ελλάδας (τρόικα) σε αντάλλαγμα για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων και τη μετακύλιση των ελληνικών κρατικών ομολόγων όταν ωριμάζουν. Στο Σχήμα 1 εμφανίζονται τα κύρια συστατικά των τρεχουσών κυβερνητικών δαπανών και οι προβλέψεις της τρόικας. Υιοθετούμε αυτές τις προβλέψεις για να διαμορφώσουμε το βασικό μας σενάριο (baseline scenario) για τη δημοσιονομική πολιτική. Αυτό που έχει καταφέρει το σχέδιο λιτότητας της τρόικας είναι να προκαλέσει σημαντική πτώση στις περισσότερες συνιστώσες των δημοσίων δαπανών με την εξαίρεση εκείνων που δεν επηρεάζονται από την ύφεση, δηλαδή τις πληρωμές τόκων. Η ενδιάμεση κατανάλωση μειώθηκε κατά 5,6 δις ευρώ από τα επίπεδα που είχε κορυφωθεί το 27. Οι αποζημιώσεις των εργαζομένων, ενώ συνέχισαν να αυξάνονται έως το 29, είναι τώρα 1,2 δις ευρώ κάτω από τα επίπεδα του 27. Εξετάζοντας προσεκτικά ωστόσο τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΔΝΤ και για τις δύο μεταβλητές, παρατηρούμε ότι υποδηλώνουν μια σημαντική μείωση, όπως φαίνεται στο Σχήμα 1, από το 213. Επιπλέον, οι κοινωνικές παροχές, που αυξάνονται αυτόματα με την ανεργία και το κόστος των οποίων ανέρχεται τώρα σε,7 δις ευρώ περισσότερα από τα επίπεδα του 27, προβλέπεται να μειωθούν το 213 ως απόρροια των αισιόδοξων εκτιμήσεων της τρόικας για τη μείωση της ανεργίας. Οι πληρωμές τόκων για το χρέος φαίνεται να αυξάνονταν σταθερά μέχρι που τέθηκε σε εφαρμογή το «κούρεμα» των ιδιωτών κατόχων ελληνικών κρατικών ομολόγων το 212, το οποίο μαζί με την προς τα κάτω αναπροσαρμογή των επιτοκίων μείωσε τις δαπάνες κατά 5,3 δις ευρώ έναντι του προηγούμενου έτους. Επειδή ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής των δημοσίων δαπανών είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι προέβλεπε το σχέδιο της τρόικας, η μείωση των δαπανών για τόκους ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν μέτρια, με δεδομένη τη μεγάλης πτώση της παραγωγής. Τα βασικά συστατικά των τρεχόντων εσόδων του κράτους, πραγματικά και προβλεπόμενα, απεικονίζονται στο Σχήμα 19. Οι κοινωνικές εισφορές ανταποκρίνονται Figure 1 Greece: Government Current Expenditure 2 2 Figure 19 Greece: Government Current Revenue Social Benefits Compensation of Employees Intermediate Consumption Interest Sources: ElStat; EC; IMF Social Contributions Indirect Taxes Direct Taxes Sources: ElStat; EC; IMF 12 Strategic Analysis, July 213

13 στον επιχειρηματικό κύκλο και, μετά από μια αυξητικά τάση το 2, έχουν μειωθεί αν και με βραδύτερο ρυθμό από ό, τι το ΑΕΠ, με αποτέλεσμα το ποσοστό του ΑΕΠ να αυξάνεται ελαφρά. Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΔΝΤ είναι ότι οι κοινωνικές εισφορές θα σημειώσουν μια μικρή αύξηση επειδή υποθέτουν αύξηση της απασχόλησης. Τα έσοδα από έμμεσους φόρους μειώθηκαν επίσης με την πτώση της παραγωγής, αλλά πιο αργά από ό, τι το ΑΕΠ. Οι άμεσοι φόροι είναι το μόνο στοιχείο που έχει αυξηθεί έναντι της συρρίκνωσης των εισοδημάτων, αποφέροντας στο κράτος επιπλέον έσοδα ύψους περίπου 1 δις ευρώ σε σύγκριση με το 27. Στο πλαίσιο της πτώσης του ΑΕΠ, αυτό συνεπάγεται δραματική αύξηση εκ των υστέρων του φορολογικού συντελεστή. Η μεταβλητή αυτή προβλέπεται να παραμείνει περισσότερο ή λιγότερο σταθερή μέχρι το 216. Μια μικρή εξοικονόμηση πόρων αναμένεται επίσης να προκύψει από λιγότερο σημαντικά συστατικά του κρατικού ισολογισμού, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν ήδη από το 213 κατά περίπου 5 εκ. ευρώ καθώς και από μικρότερα ποσά τα επόμενα χρόνια. Εν τω μεταξύ, οι μεταφορές κεφαλαίων στο κράτος αναμένεται να μειωθούν ελαφρά. Οι συνέπειες του σχεδίου της τρόικας για το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα αναφέρονται στο Σχήμα 2. Το Figure 2 Greece: Government Deficit 16 συγκεκριμένο Σχήμα δείχνει ότι το έλλειμμα καθαρές μεταβιβάσεις κεφαλαίων θα μειωθεί αισθητά το 213 και θα καταλήξει τελικά σε λιγότερο από το % το 216, υπό την προϋπόθεση ότι δεν πραγματοποιούνται επιπλέον κεφαλαιακές μεταβιβάσεις και, πάνω από όλα, ότι οι προβλέψεις της τρόικας για το ΑΕΠ πραγματοποιούνται, ένα αποτέλεσμα που το αμφισβητούν έντονα οι προσομοιώσεις του μοντέλου μας και στο οποίο στη συνέχεια στρέφουμε την προσοχή μας. Μοντέλο προσομοίωσης: Ο αντίκτυπος της λιτότητας για την περίοδο Κατά την εκτέλεση των προσομοιώσεων για την πορεία των εξωγενών μεταβλητών με βάση το μακροοικονομικό μας μοντέλο ειδικά κατασκευασμένο για την ελληνική οικονομία, χρησιμοποιούμε τα αποτελέσματα από την παραπάνω ανάλυση. Εκτός από την πορεία των μεταβλητών δημοσιονομικής πολιτικής (δημόσια έσοδα και δαπάνες) που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη ενότητα, υποθέτουμε ότι η νομισματική πολιτική θα παραμείνει ως έχει, έτσι ώστε τα επιτόκια θα διατηρηθούν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, και πως δεν υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ. Χρησιμοποιούμε την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ (213) «Economic Outlook» για τις προβλέψεις των ξένων συντελεστών και του πληθωρισμού, ως συν-παράγοντες της πορείας των ελληνικών εξαγωγών, και υποθέτουμε ότι δεν θα υπάρξουν αυξήσεις των τιμών στην Ελλάδα, αλλά μια μέτρια αύξηση στους δείκτες του Χρηματιστηρίου Net Borrowing/Lending Net of Capital Transfers Sources: ElStat; EC; IMF Βάση σεναρίου Ξεκινάμε με μια γραμμή βάσης (baseline) που υιοθετεί τις υποθέσεις με βάση τις προβλέψεις της τρόικας για τις μεταβολές στα δημόσια έσοδα και τις δαπάνες που περιγράφονται στην τελευταία της έκθεση (IMF 213c). Τα κύρια αποτελέσματα της οικονομετρικής μας ανάλυσης επιβεβαιώνουν ότι η μείωση του καθαρού πλούτου εξηγεί τη μείωση των ιδιωτικών δαπανών πάνω από το διαθέσιμο εισόδημα. Όσον αφορά τον ξένο τομέα της χώρας, η ανάλυσή μας, η οποία είναι συμβατή με την έκθεση του ΔΝΤ (IMF 213d) του Ιουνίου για την Ελλάδα, δείχνει ότι υπάρχει μια σχετικά μεγάλη ελαστικότητα στις εγχώριες Levy Economics Institute of Bard College 13

14 εξαγωγές αγαθών ως προς στο εισόδημα των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας, ακόμη μεγαλύτερη ελαστικότητα για τις εξαγωγές υπηρεσιών, και καμία βραχυπρόθεσμη επίδραση από τις σχετικές τιμές. Οι συνέπειες των ευρημάτων μας είναι ότι η επίτευξη της αύξησης των εξαγωγών μέσω της εσωτερικής υποτίμησης θα πάρει πολύ καιρό, ενώ η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των κυριότερων εμπορικών εταίρων της Ελλάδας δεν αποτελεί καλό οιωνό για τις εξαγωγές της. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ορισμένες πρόσφατες αυξήσεις από τις εξαγωγές των διυλιστηρίων πετρελαίου επιτεύχθηκαν κατά κύριο λόγο από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Όσον αφορά τις εισαγωγές, η οικονομετρική ανάλυση δείχνει ότι υπάρχει υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα για τις εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών καθώς και μια μικρή βραχυχρόνια επίπτωση από τις σχετικές τιμές. Η συνέπεια της διαπίστωσης αυτής είναι ότι οι εισαγωγές μειώνονται γρήγορα σε συνεργασία με την πτώση του εισοδήματος και η υποκατάσταση των εισαγωγών μπορεί να είναι μια αργή διαδικασία. Οι προσομοιώσεις που κάνουμε έχουν τις ρίζες τους στο πρόγραμμα της λιτότητας που συμφωνήθηκε από την παρούσα κυβέρνηση με τους διεθνείς δανειστές της (τρόικα) και δείχνουν ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί πιο αργά, η απασχόληση θα μειωθεί ακόμα περισσότερο από τις αντίστοιχες προβλέψεις της τρόικας, ενώ δεν θα επιτευχθούν στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα ούτε οι στόχοι για το έλλειμμα. Οι προβλέψεις μας απεικονίζονται στα Σχήματα 21 23, αντίστοιχα. Όπως δείχνει το Σχήμα 21, το ΑΕΠ συνεχίζει να μειώνεται μέχρι 21, σταθεροποιείται το 215 και αυξάνεται ελαφρά το 216, φθάνοντας περίπου στα 15 δις ευρώ στα τέλη του ίδιου έτους. Ομοίως, η απασχόληση (Σχήμα 22) μειώνεται περαιτέρω κατά τουλάχιστον άλλους 3 χιλιάδες εργαζόμενους μέχρι τα μέσα του 21 προτού αυξηθεί λίγο πάνω από 3,6 εκατομμύρια εργαζόμενους μια αύξηση περίπου 5 χιλιάδων από τα σημερινά επίπεδα. Το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ (Σχήμα 23) επιδεινώνεται, φθάνοντας στο 7,6% στο τέλος της περιόδου προσομοίωσης. Με βάση την προηγούμενη εμπειρία της αντίδρασης της τρόικας στην μη επίτευξη των στόχων, είναι πολύ πιθανό να καταστεί αναγκαίο, στις επόμενες αξιολογήσεις της τρόικας, η επιβολή πρόσθετων μέτρων, δηλαδή περικοπές δαπανών ή αυξήσεις φόρων ή ταχύτερες ιδιωτικοποιήσεις ή ένα συνδυασμός αυτών των μέτρων για την κάλυψη των στόχων εκτός και αν οι στόχοι του ελλείμματος και η αύξηση του ΑΕΠ αναθεωρηθούν προς τα κάτω. Ειναι φανερο οτι οι στοχοι της τροικα ς Figure 21 Greece: Alternative Scenarios for Real GDP 2 Figure 22 Greece: Alternative Scenarios for Employment, Billions of Euros Baseline Scenario Marshall Plan Scenario GDP Target Scenario Deficit Target Scenario Source: Authors calculations Thousands of Jobs,3,2,1, 3,9 3, 3,7 3,6 3, Baseline Scenario Marshall Plan Scenario GDP Target Scenario Deficit Target Scenario Source: Authors calculations 1 Strategic Analysis, July 213

15 Figure 23 Greece: Alternative Scenarios for the Government Current Deficit 1 Figure 2 Greece: Alternative Scenarios for the External Account Baseline Scenario Marshall Plan Scenario GDP Target Scenario Deficit Target Scenario Baseline Scenario Marshall Plan Scenario GDP Target Scenario Deficit Target Scenario Source: Authors calculations Source: Authors calculations μειωσης του δημοσιονομικου ελλειμματος και ταυτοχρονα αναπτυξης παραγωγης ειναι ασυμβιβαστοι. Το σενάριο της τρόικας με στόχο το έλλειμμα Σε αυτό το σενάριο με στόχο το έλλειμμα, τροποποιούμε την υπόθεσή μας ως προς το πόσο περισσότερη λιτότητα θα χρειαστεί για την κάλυψη της αναλογίας του ελλείμματος προς ΑΕΠ. Τα αποτελέσματα αυτής της άσκησης και οι επιπτώσεις στο ΑΕΠ και την απασχόληση εμφανίζονται με κόκκινο χρώμα στα Σχήματα 21 22, αντίστοιχα. Η επίτευξη του στόχου του ελλείμματος θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στο ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να αυξάνεται με βραδύτερους ρυθμούς σε σχέση με το βασικό σενάριο (Σχήμα 21), ενώ η απασχόληση μειώνεται περισσότερο από το βασικό σενάριο, με αποτέλεσμα να χαθούν περίπου 9 χιλιάδες θέσεις εργασίας μέχρι το τέλος της περιόδου προσομοίωσης (Σχήμα 22). Το σενάριο της τρόικας με στόχο το ΑΕΠ Η επίτευξη του στόχου για το ΑΕΠ θα απαιτήσει λιγότερη λιτότητα από ότι περιλαμβάνει επί του παρόντος το πρόγραμμα της τρόικας. Σε αυτό το σενάριο με στόχο το ΑΕΠ υπολογίζουμε το ποσό των δημοσιονομικών κινήτρων που απαιτείται για την επίτευξη του στόχου για το ΑΕΠ, όπως φαίνεται στις τελευταίες προβλέψεις της τρόικας (IMF 213c). Φυσικά, μια δημοσιονομική τόνωση θα επιδεινώσει το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού, το οποίο αυξάνεται σταθερά, φθάνοντας πάνω από το 12% προς τα μέσα του 216 (Σχήμα 23), ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώνεται επίσης, διαμορφώνοντας ένα έλλειμμα της τάξης άνω του 5% (Σχήμα 2). Η επίτευξη του στόχου για το ΑΕΠ, που απαιτεί περίπου 1 δις ευρώ δημοσιονομικών κινήτρων, δημιουργεί επίσης περισσότερες από 16 χιλιάδες θέσεις εργασίας πάνω από το βασικό σενάριο μέχρι το τέλος της περιόδου προσομοίωσης (Σχήμα 22). Τα δύο τελευταία σενάρια που αναφέρθηκαν παραπάνω δείχνουν ξεκάθαρα το θεμελιώδες πρόβλημα που υπάρχει με τις προβλέψεις της τρόικας. Οι προβλέψεις αυτές έχουν σοβαρά δείγματα ελαττωματικής σκέψης. Εκτός από τα λάθη στις τιμές των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών και το δόγμα της «επεκτατικής λιτότητας», υπάρχουν έμμεσες επιπτώσεις από την πλευρά της προσφοράς που πηγάζουν από την απελευθέρωση της αγοράς και την εσωτερική υποτίμηση, με τα αποτελέσματα όλων αυτών να συγκλίνουν ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης σε συνδυασμό με χαμηλότερη αναλογία ελλείμματος προς ΑΕΠ. Αυτή η λανθασμένη προσέγγιση εξηγεί γιατί είναι αισιόδοξες οι προβλέψεις της τρόικας παρά την ανυπαρξία μέτρων Levy Economics Institute of Bard College 15

16 τόνωσης της οικονομίας. Με άλλα λόγια, το μοντέλο της τρόικας εξακολουθεί να βασίζεται σε θεωρητικές υποθέσεις που έχουν αποδειχθεί λανθασμένες με τη θεαματική αποτυχία των αποτελεσμάτων των τριών τελευταίων ετών. Ένα σενάριο για «Σχέδιο Μάρσαλ» Τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων του μακροοικονομικού μοντέλου για το σχέδιο γραμμής βάσης της τρόικας και την επίτευξη των στόχων για το έλλειμμα και το ΑΕΠ δεν είναι ενθαρρυντικά. Όπως έχουν δείξει τα αποδεικτικά στοιχεία των τριών τελευταίων ετών, η λιτότητα οδηγεί σε μια πορεία συνεχούς ύφεσης, αυξημένης ανεργίας, συρρικνωμένων εισοδημάτων και υψηλότερων επιπέδων φτώχειας. Στρέφουμε τώρα την προσοχή σε ένα εφικτό πρόγραμμα δημοσίων δαπανών και τις πιθανές επιπτώσεις του στις εκβάσεις των προηγούμενων τριών σεναρίων. Βασίζουμε τις προβλέψεις μας για την αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης ή των επενδύσεων σε ειδικά κονδύλια χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή οποιοδήποτε άλλο θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ποσό αυτού του εξωγενούς ερεθίσματος, που συζητήθηκε σε πολλές συνεδριάσεις της Ευρωζώνης, θεωρείται ότι ανέρχεται στα 3 δις ευρώ τα οποία χρησιμοποιούνται με τον ρυθμό των 2 δις ευρώ ανά τρίμηνο, ξεκινώντας με το τρίτο τρίμηνο του 213. Τα αποτελέσματα αυτού του σχετικά μέτριου πακέτου τόνωσης της οικονομίας απεικονίζονται με μπλέ χρώμα στα Σχήματα Η προβλεπόμενη πορεία της αύξησης του ΑΕΠ είναι υψηλότερη από όλα τα προηγούμενα σενάρια και τελικά συγκλίνει με το σενάριο για το στόχο του ΑΕΠ στα μέσα του 216 με ποσό ύψους περίπου 175 δις ευρώ (Σχήμα 21), ενώ η αύξηση της απασχόλησης είναι επίσης υψηλότερη από τα προηγούμενα σενάρια, εμφανίζοντας αύξηση άνω των 2 χιλιάδων θέσεων εργασίας από το βασικό σενάριο (Σχήμα 22). Το δημοσιονομικό έλλειμμα είναι χαμηλότερο από τα σενάρια βάσης και του στόχου για το ΑΕΠ, φθάνοντας λίγο πάνω από το % του ΑΕΠ (Σχήμα 23), ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι πάνω από το βασικό σενάριο και καταγράφει πλεόνασμα κοντά στο 2% του ΑΕΠ το 216. Συμπεράσματα Η ανάλυση στην εργασία αυτή αποσκοπεί στο να δώσει απαντήσεις στο εν εξελίξει ελληνικό σπιράλ μαζικής ανεργίας και συρρίκνωσης του ΑΕΠ, αυξημένων ελλειμμάτων και χρέους που, κατά την άποψή μας, είναι το αποτέλεσμα μιας ανόητης πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση σε συμμόρφωση με τους όρους του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης που επιβάλλονται από τους διεθνείς δανειστές της χώρας. Οι προσομοιώσεις των σεναρίων μας που αναφέρονται παραπάνω δείχνουν ξεκάθαρα ότι η πτώση της παραγωγής και της απασχόλησης που προκύπτει από οποιαδήποτε μορφή δημοσιονομικής λιτότητας είναι όλο και πιο δύσκολο να αντιστραφεί. Έχουμε δείξει ότι μια σχετικά μέτρια δημοσιονομική τόνωση της οικονομίας που θα χρηματοδοτείται από τα αρμόδια θεσμικά όργανα της ΕΕ θα μπορούσε όχι μόνο να συγκρατήσει την περαιτέρω πτώση του ΑΕΠ και της απασχόλησης, αλλά και να αντιστρέψει την τάση τους και να οδηγήσει την οικονομία στην ανάκαμψη. Ένα σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης τύπου Marshall που στοχεύει στη δημόσια κατανάλωση και τις επενδύσεις είναι ρεαλιστικό και έχει λειτουργήσει αποτελεσματικά στο παρελθόν. Ένα μεγάλο μέρος της έρευνας των τελευταίων ετών υποδηλώνει ότι τα δημοσιονομικά κίνητρα έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις ιδίως όταν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια έχουν φτάσει σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα (Stehn 212). Για τη μείωση της ανεργίας, που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα είναι καταδικασμένη να ξεπεράσει το 3%, υποστηρίζουμε ένα διευρυμένο πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας, η αποτελεσματικότητα του οποίου είναι αποδεδειγμένη τόσο στην Ελλάδα όσο και σε πολλές άλλες χώρες (Antonopoulos et al. 211). Είναι αδιανόητο να μπορέσει να πραγματοποιηθεί μια τόσο μεγάλη επανεξισορρόπηση της ελληνικής οικονομίας χωρίς να λάβει χώρα μια δραστική αλλαγή στους θεσμούς και τα όργανα που είναι υπεύθυνα για τη λειτουργία της ευρωζώνης μια αλλαγή που συνεπάγεται την απόρριψη αναξιόπιστων οικονομικών θεωριών σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση μιας θέσης που δεν εναποθέτει όλες τις ελπίδες για οικονομική ανάκαμψη στις δυνάμεις της αγοράς. 16 Strategic Analysis, July 213

17 Πηγές Alesina, A., C. Favero, and F. Giavazzi The Output Effect of Fiscal Consolidation. Working Paper Washington, D.C.: National Bureau of Economic Research. August. Alesina, A., and S. Ardagna Tales of Fiscal Adjustment. Economic Policy 13(27): Antonopoulos, R., D. B. Papadimitriou, and T. Toay Direct Job Creation for Turbulent Times in Greece. Research Project Report. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College and Athens: Observatory of Economic and Social Developments, GSEE. November. Ardagna, S. 2. Fiscal Stabilizations: When Do They Work and Why. European Economic Review (5): EC (European Commission) The Second Economic Adjustment Programme for Greece: Second Review May 213. European Economy Occasional Papers, No. 1. Brussels: Directorate-General for Economic and Financial Affairs. May. Giavazzi, F., and M. Pagano Can Severe Fiscal Contractions Be Expansionary? Tales of Two Small European Countries. Working paper Washington, D.C.: National Bureau of Economic Research. May. IMF (International Monetary Fund). 213a. World Economic Outlook: Hopes, Realities, and Risks. Washington, D.C.: IMF. April.. 213b. Greece: Ex post Evaluation of Exceptional Access under the 21 Stand-by Arrangement. Washington, D.C.: IMF. May c. Greece: Greece: Third Review under the Extended Arrangement under the Extended Fund Facility. Country Report No. 13/153. Washington, D.C.: IMF. June.. 213d. Greece: Selected Issues. Country Report No. 13/155. Washington, D.C.: IMF. June. Norris, F Seen from Greece, Great Depression Looks Good. The New York Times, March 16. OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) Economic Outlook, No. 1. Paris: OECD. May. Papadimitriou, D. B., G. Zezza, and M. Nikiforos A Levy Institute Model for Greece (LIMG): Technical Paper. Research Project Report. Annandale-on Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. May. Papadimitriou, D. B., G. Zezza, and V. Duwicquet Current Prospects for the Greek Economy: Interim Report. Research Project Report. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College and Athens: Observatory of Economic and Social Developments, GSEE. October. Stehn, S The Fiscal Multiplier at the Zero Bound. US Economic Analyst, No. 12/13. Goldman Sachs Global ECS Research, March 3. Appendix: Data Sources Bank of Greece. Data accessed June 213, Hellenic Statistical Authority (ElStat). Data accessed June 213, Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Data accessed June 213, Index.aspx?DatasetCode=STANBIS. Levy Economics Institute of Bard College 17

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές;

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 6 Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες,

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Μακροοικονομία H Ύφεση στην Κύπρο Πετράκης Παναγιώτης (Καθηγητής ΕΚΠΑ), Κωστής Παντελής (Υπ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ), Βαλσαμής Διονύσης (Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza Levy Economics Institute of Bard College Levy Economics Institute of Bard College Στρατηγική Ανάλυση Αύγουστος 2014 Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Γ.Δ. Σιουρούνης 2 η Διάλεξη: : Εθνικοί Λογαριασμοί και το

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος δημοσιονομικής λιτότητας στην Ελλάδα: Πόσο ρεαλιστικές είναι;

Οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος δημοσιονομικής λιτότητας στην Ελλάδα: Πόσο ρεαλιστικές είναι; ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 2 Οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος δημοσιονομικής λιτότητας στην Ελλάδα: Πόσο ρεαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 7 Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου 7.1 Σύνοψη Στο έβδομο κεφάλαιο του συγγράμματος συνεχίζεται η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση

Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση Γκίκας Α. Χαρδούβελης Οικονομικός Σύμβουλος, Eurobank Group Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής, Πανεπιστήμιο Πειραιά PRODEXPO 213 14ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

IMES DISCUSSION PAPER SERIES

IMES DISCUSSION PAPER SERIES IMES DISCUSSION PAPER SERIES Will a Growth Miracle Reduce Debt in Japan? Selahattin mrohorolu and Nao Sudo Discussion Paper No. 2011-E-1 INSTITUTE FOR MONETARY AND ECONOMIC STUDIES BANK OF JAPAN 2-1-1

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ LEVY ECONOMICS INSTITUTE OF BARD COLLEGE (ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΓΣΕΕ) Δηµήτρης Β. Παπαδηµητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ Οι βασικότεροι οικονομικοί δείκτες είναι οι : GDP Per Capita GDP Growth FDI Privatization volume Debt over GDP Deficit/Surplus over GDP

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομία. Ελλάδα και Βαλτικές Χώρες: Πολιτικές Λιτότητας και Διαρθρωτική Προσαρμογή (Μέρος 2)

Μακροοικονομία. Ελλάδα και Βαλτικές Χώρες: Πολιτικές Λιτότητας και Διαρθρωτική Προσαρμογή (Μέρος 2) Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, τους Ισπανούς και τους Ιταλούς; in DEEP ANALYSIS Μακροοικονομία Κύρια Σημεία in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ των διαφόρων νοικοκυριών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο

Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο 215 / 3 Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο Του Fernando Rios-Avila Έχει αναφερθεί ευρέως ότι οι πραγµατικοί µισθοί στις ΗΠΑ καταγράφουν πτωτική τάση εδώ και δεκαετίες. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση από την ΕΚΤ των επιτοκίων στο 0,5%. Ακόμη και αρνητικά επιτόκια;

Μείωση από την ΕΚΤ των επιτοκίων στο 0,5%. Ακόμη και αρνητικά επιτόκια; Weekly Financial Report Δευτέρα 06-05-2013 Η ΕΚΤ μείωσε το βασικό της επιτόκιο στο ιστορικά χαμηλό του 0,5% στην προσπάθειά της για έξοδο της Ευρωζώνης από την μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων 40 ετών.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Η φορολογία ακινήτων

Η φορολογία ακινήτων www.pwc.gr Η φορολογία ακινήτων Υπό το πρίσμα διεθνών τάσεων Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 «Η Φορολογία Ακινήτων στην Ελλάδα είναι χαμηλή» Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 Slide 2 Στοιχεία ΟΟΣΑ προ

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης Weekly Financial Report Δευτέρα 01- -07-2013 Σημαντικές ήταν οι ειδήσεις για την Ευρωζώνη την εβδομάδα που πέρασε καθώς η ΕΚΤ διέψευσε τις φήμες περί εξέτασης σχεδίου προγράμματος αγοράς ομολόγων, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

: 2008-2009 2008 2009 15 2013

: 2008-2009 2008 2009 15 2013 Οι τράπεζες του αύριο Ανδρέας Παπαδόπουλος ιευθυντής Στρατηγικής Οµίλου 15 Μαΐου 2013 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε σηµείου αυτής της έκδοσης, η αποθήκευση για οποιαδήποτε µελλοντική χρήση της,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 25 Απριλίου 2014 Αναβαθμίσεις από Standard and Poor s και Fitch Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η επάνοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομία. Ελλάδα και Βαλτικές Χώρες: Πολιτικές Λιτότητας και Διαρθρωτική Προσαρμογή (Μέρος 3)

Μακροοικονομία. Ελλάδα και Βαλτικές Χώρες: Πολιτικές Λιτότητας και Διαρθρωτική Προσαρμογή (Μέρος 3) Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, τους Ισπανούς και τους Ιταλούς; in DEEP ANALYSIS Μακροοικονομία Κύρια Σημεία in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ των διαφόρων νοικοκυριών

Διαβάστε περισσότερα

Levy Economics Institute of Bard College. Δ. B. Παπαδημητρίου, Μ. Νικηφόρος και Gennaro Zezza

Levy Economics Institute of Bard College. Δ. B. Παπαδημητρίου, Μ. Νικηφόρος και Gennaro Zezza Levy Economics Institute of Bard College Levy Economics Institute of Bard College Στρατηγική Ανάλυση Φεβρουάριος 2014 Προοπτικές και εναλλακτικές πολιτικές για την ελληνική οικονομία Δ. B. Παπαδημητρίου,

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομία και Αγορές. Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007

Διεθνής Οικονομία και Αγορές. Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007 Διεθνής Οικονομία και Αγορές Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007 1 Διεθνής Οικονομία: Ανάπτυξη - Επιτόκια Η παγκόσμια ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή παρά την επιβράδυνση στις ΗΠΑ (decoupling). Η επιβράδυνση

Διαβάστε περισσότερα