Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ"

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Τομέας Οικονομικών της Υγείας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ 1 Αθήνα, 2009

2 Ερευνητική Ομάδα Αθανασάκης Κωνσταντίνος Καρέλα Αγάπη Καραμπλή Ελευθερία Κυριόπουλος Ιωάννης Λιονής Χρήστος Μυλωνά Κατερίνα Σουλιώτης Κυριάκος Τριτάκη Γεωργία Τσιάντου Βασιλική 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ... 7 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ... 9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Εισαγωγή Προσδιοριστές της Υγείας Δημόσια Υγεία Πρόληψη, Προαγωγή και Αγωγή Υγείας Πρόληψη Πρωτογενής Πρόληψη Δευτερογενής Πρόληψη Τριτογενής Πρόληψη Προαγωγή Υγείας Αγωγή Υγείας Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ Εισαγωγή Εκτιμήσεις για τη Μελλοντική Σύνθεση του Πληθυσμού της Χώρας Διαχρονική Εξέλιξη του Επιπέδου Υγείας Νοσηρότητα Θνησιμότητα Μείζονες Παράγοντες Κινδύνου Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΗ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εισαγωγή Το Αίτημα για Δημόσια Υγεία στην Εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης ( ) Η Δημόσια Υγεία στη Δίνη των δύο Παγκοσμίων Πολέμων ( ) Η Ανάδειξη της Δημόσιας Υγείας μέσα από τη Ίδρυση των Σχολών Δημόσιας Υγείας Η Διεθνοποίηση των Ζητημάτων Δημόσιας Υγείας Η Ιστορία της Δημόσιας Υγείας στο Μεταπολεμικό Κόσμο και οι Σημερινές Προκλήσεις Η Θεμελίωση της Δημόσιας Υγείας στην Ελλάδα Η Δημιουργία του Ελληνικού Υγειονομικού Συστήματος ( )

4 3.9 Το Ελληνικό Υγειονομικό Σύστημα στο Μεσοπόλεμο ( ) Το Ελληνικό Υγειονομικό Σύστημα από το 1940 έως την Ίδρυση του ΕΣΥ Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Εισαγωγή Η Δράση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) στον Τομέα της Δημόσιας Υγείας Η Δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Δημόσια Υγεία Οι Προτεραιότητες της ΕΕ την Περίοδο Οι Προτεραιότητες της ΕΕ για την Περίοδο Βέλτιστες Πρακτικές Δημόσιας Υγείας στο Διεθνές Περιβάλλον Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εισαγωγή Νομοθετικό Πλαίσιο Ν. 2519/1997 «Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, Οργάνωση των Υγειονομικών Υπηρεσιών, Ρυθμίσεις για το Φάρμακο και άλλες διατάξεις» Ν. 3172/2003 «Οργάνωση και Εκσυγχρονισμός των Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας και άλλες διατάξεις» Ν. 3370/2005 «Οργάνωση και Λειτουργία των Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας και λοιπές διατάξεις» Συγκριτική Παρουσίαση του Νομοθετικού Έργου (Ν.2519/1997, Ν. 3172/2003, Ν. 3370/2005) για τη Δημόσια Υγεία Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Εισαγωγή Κεντρικές Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας (Ε.ΣΥ.Δ.Υ.) Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας Φορείς και Οργανισμοί Δημόσιας Υγείας Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας

5 Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας Οργανισμός Καταπολέμησης Ναρκωτικών (Ο.ΚΑ.ΝΑ.) Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας σε Περιφερειακό Επίπεδο Περιφερειακές Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας Περιφερειακά Συμβούλια Δημόσιας Υγείας Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας σε Επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή Οργάνωση και Λειτουργία Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δημοτική Αυτοδιοίκηση Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Εργαλεία και Μέθοδοι Αξιολόγησης των Δραστηριοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Δημόσια Υγεία Προγράμματα και Δράσεις Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε Επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης Προγράμματα Προστασίας Ηλικιωμένων Παροχή Πρωτοβάθμιων Υπηρεσιών Υγείας, Προγραμμάτων Πρόληψης και Προαγωγής της Υγείας Προγράμματα Στήριξης της Οικογένειας και της Μητρότητας Προγράμματα για την Προστασία των Ευπαθών Ομάδων του Πληθυσμού Πολιτικές και Δράσεις Δημόσιας Υγείας σε Επίπεδο Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Νομαρχιακές Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας Πολιτικές και Δράσεις Δημόσιας Υγείας σε Επίπεδο Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων: Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας Πολιτικές και Δράσεις Δημόσιας Υγείας σε Επίπεδο Δημοτικής Αυτοδιοίκησης Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας στη Δημοτική Αυτοδιοίκηση Πολιτικές και Δράσεις Δημόσιας Υγείας στους ΟΤΑ α βαθμού: Αποτελέσματα από την Πρωτογενή Έρευνα Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Εισαγωγή Αξιολόγηση των Πολιτικών και Δράσεων Δημόσιας Υγείας

6 8.2.1 Αξιολόγηση των Δράσεων σε Επίπεδο Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Αξιολόγηση των Δράσεων σε Επίπεδο Δήμων Συνολική Αποτίμηση των Δράσεων Δημόσιας Υγείας από τους ΟΤΑ Α και Β Βαθμού Βαθμός Υλοποίησης των Δράσεων Δημόσιας Υγείας από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Στελέχωση και υλικοτεχνικές υποδομές Ευκαιρίες και Κίνδυνοι για την Ανάπτυξη της Δημόσιας Υγείας σε Τοπικό Επίπεδο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία Οι Ευκαιρίες για την Τοπική Αυτοδιοίκηση Πλεονεκτήματα, Αδυναμίες, Ευκαιρίες και Κίνδυνοι Σκέψεις και Προτάσεις για το Ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Δημόσια Υγεία Εξορθολογισμός του Θεσμικού Οργανωτικού Πλαισίου Ανθρώπινο Κεφάλαιο Διαχείριση των Μειζόνων Παραγόντων Κινδύνου Διασύνδεση των Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας Διαχείριση του μικρού κινδύνου και της συμβουλευτικής υποστήριξης Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΑΝΟΙΚΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

7 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1: Προσδόκιμο επιβίωσης (έτη) κατά τη γέννηση στην Ελλάδα τα έτη Πίνακας 2:Φυσική κίνηση του Ελληνικού πληθυσμού κατά τα έτη Πίνακας 3: Κατανομή βασικών ηλιακών ομάδων του πληθυσμού και πρόβλεψη έως το έτος Πίνακας 4: Οι κυριότερες αιτίες απωλειών Προσαρμοσμένων για την Ανικανότητα Ετών Ζωής (DALYs) στην Ελλάδα το έτος Πίνακας 5: Οι δέκα κυριότερες κατηγορίες διαγνώσεων των εξελθόντων ασθενών στην Ελλάδα το Πίνακας 6: Οι δέκα κυριότεροι παράγοντες κινδύνου στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες και η σχετική τους συμβολή στο συνολικό φορτίο νοσηρότητας Πίνακας 7: Ποσοστό (%) ατόμων άνω των 15 ετών που είναι καπνιστές ( ) Πίνακας 8: Ποσοστό πληθυσμού άνω των 15 ετών με παχυσαρκία στις Ευρωπαϊκές χώρες Πίνακας 9:Αριθμοί Κλινών στα Κρατικά και Δημοτικά Νοσοκομεία το 1925 και Πίνακας 10: Συγκριτική παρουσίαση των διατάξεων των 3 νόμων (Ν.2519/1997, Ν. 3172/2003, Ν. 3370/2005) για τη δημόσια υγεία Πίνακας 11: Μόνιμος πληθυσμός Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων (Απογραφή 2001) Πίνακας 12: Νομαρχίες Αναφοράς Πίνακας 13: Δήμοι αναφοράς Πίνακας 14: Διαφοροποίηση στις παρεχόμενες δράσεις Δημόσιας Υγείας ανάμεσα στις δύο βαθμίδες τοπικής αυτοδιοίκησης Πίνακας 15: Βαθμός υλοποίησης των δράσεων δημόσιας υγείας στις νομαρχίες αναφοράς με βάση το κριτήριο της νομοθεσίας Πίνακας 16: Αυτό αξιολόγηση των δράσεων Δημόσιας Υγείας στους ΟΤΑ β βαθμού ως προς την αποτελεσματικότητα, την καινοτομία και την αποδοχή τους από τον πληθυσμό Πίνακας 17: Αυτοαξιολόγηση των υπόλοιπων δράσεων από τους ΟΤΑ β βαθμού Πίνακας 18: Προτεινόμενες δράσεις δημόσιας υγείας από τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις Πίνακας 19: Βαθμός υλοποίησης των δράσεων δημόσιας υγείας των δήμων αναφοράς με βάση το κριτήριο της νομοθεσίας

8 Πίνακας 20: Αυτοαξιολόγηση των δράσεων Δημόσιας Υγείας στους ΟΤΑ α βαθμού ως προς την αποτελεσματικότητα, την καινοτομία και την αποδοχή τους από τον πληθυσμό Πίνακας 21: Αυτοαξιολόγηση υπόλοιπων δράσεων από τους δήμους αναφοράς Πίνακας 22: Προτεινόμενες δράσεις δημόσιας υγείας από τους δήμους αναφοράς Πίνακας 23: Στελέχωση υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων με ιατρούς Πίνακας 24: Στελέχωση υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων με επόπτες Δημόσιας Υγείας και επισκέπτες υγείας Πίνακας 25: SWOT ανάλυση για τη χάραξη ενός σχεδίου δράσης για την εμπλοκή της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Δημόσια Υγεία

9 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ Γράφημα 1: Πληθυσμός της Ελλάδας, (συνολικός, ανδρών, γυναικών) κατά τα έτη Γράφημα 2: Ποσοστιαία μεταβολή του συνολικού πληθυσμού κατά έτος Γράφημα 3: Δείκτης γονιμότητας (αριθμός παιδιών/γυναίκα ετών) στην Ελλάδα, κατά τα έτη Γράφημα 4: Προβολή της ηλικιακής πυραμίδας για το έτος Γράφημα 5: Προβολή της ηλικιακής πυραμίδας για το έτος Γράφημα 6: Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας στην Ελλάδα το Γράφημα 7: Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας στην Ελλάδα το Γράφημα 8: Μέση ετήσια κατανάλωση τσιγάρων (+15) Γράφημα 9: Κατά κεφαλή κατανάλωση αλκοόλ στην Ελλάδα (λίτρα, πληθυσμός +15) Γράφημα 10: Κατά κεφαλή πρόσληψη θερμίδων (γρ/ημέρα) στην Ελλάδα κατά τα έτη Γράφημα 11: Οργάνωση Γενικής Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας (Ν. 2519/1997) Γράφημα 12: Διάρθρωση Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε Κεντρικό Επίπεδο Γράφημα 13: Διάρθρωση Διευθύνσεων και Τμημάτων Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού Γράφημα 14: Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας Γράφημα 15: Οργάνωση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε περιφερειακό επίπεδο Γράφημα 16: Διαίρεση Ελλάδας σε Νομαρχίες Γράφημα 17: Οργανωτική Δομή Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δημόσιας Υγείας (Ν.3172/2003) Γράφημα 18: Διάρθρωση Νομαρχιακών Δ/νσεων Δημόσιας Υγείας σύμφωνα με το Π.Δ. 224/ Γράφημα 19: Επίπεδο εκπαίδευσης εργαζομένων στις νομαρχίες αναφοράς Γράφημα 20: Επίπεδο εκπαίδευσης εργαζομένων στις διευθύνσεις και υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας των νομαρχιών αναφοράς Γράφημα 21: Δράσεις Δημόσιας Υγείας που αναπτύσσονται στις Νομαρχίες αναφοράς Γράφημα 22: Επίπεδο εκπαίδευσης εργαζομένων στους Δήμους αναφοράς Γράφημα 23: Επίπεδο εκπαίδευσης εργαζομένων στις διευθύνσεις και υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας των δήμων αναφοράς Γράφημα 24: Δραστηριότητες των Δήμων Αναφοράς

10 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η Δημόσια Υγεία έχει αποκτήσει κεντρική θέση, από πλευράς επιστημονικού ενδιαφέροντος, μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και των υπευθύνων σχεδιασμού και διαμόρφωσης των πολιτικών υγείας σε διεθνή κλίμακα ήδη από το δεύτερο ήμισυ του εικοστού αιώνα και μετέπειτα. Η εξέλιξη αυτή τείνει να διαμορφώσει μια νέα ισορροπία ανάμεσα στις πρακτικές της δημόσιας υγείας και την κλινική ατομοκεντρική προσέγγιση του κλασσικού βιοϊατρικού υποδείγματος. Παράλληλα με την ανάδειξη της σημασίας της δημόσιας υγείας, στην περίοδο αυτή σημειώθηκε μια ριζική μεταβολή των στόχων, των πολιτικών και των μεθόδων εφαρμογής των προγραμμάτων δημόσιας υγείας. Ειδικότερα, στη σύγχρονη εποχή οι πρακτικές της δημόσιας υγείας δεν περιορίζονται στα μέτρα εξυγίανσης και υγειονομικής προστασίας, αλλά επιχειρούν τον έλεγχο και τη διαχείριση των μειζόνων παραγόντων κινδύνου για την υγεία. Εξάλλου, η πολυπλοκότητα των προβλημάτων υγείας στην ανθρώπινη κοινότητα, όπως διαμορφώνεται από την αυξημένη κινητικότητα των πληθυσμών, τις αναδυόμενες και επανεμφανιζόμενες νόσους και την επικράτηση των χρονίων και εκφυλιστικών νοσημάτων, δημιουργούν την ανάγκη εναλλακτικής θεώρησης των καταστάσεων της υγείας υπό το πρίσμα της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της μεθοδολογικής πληρότητας. Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει θεσμικές πρωτοβουλίες για την οργάνωση και λειτουργία της δημόσιας υγείας (Κοντιάδης και Σουλιώτης 2005), στις μέρες μας, ωστόσο, δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα της εθνικής υγειονομικής πολιτικής και οι υπηρεσίες της, τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, δεν είναι επαρκώς αναπτυγμένες. Η εννοιολογική και ρεαλιστική διάσταση της Δημόσιας Υγείας περιλαμβάνει μια πληθώρα υπηρεσιών και δράσεων οι οποίες, όμως, μέχρι σήμερα έχουν περιοριστεί σε αποσπασματικές ενέργειες, οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται ούτε από συνέχεια αλλά ούτε και από καθολικότητα. Ως εκ τούτου, οι βασικοί στόχοι της Δημόσιας Υγείας για την προφύλαξη του πληθυσμού από τη νόσο και την ανικανότητα, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και της ανάπτυξης του «ανθρώπινου κεφαλαίου» μένουν ανεκπλήρωτοι ενώ, παράλληλα, δεν καθίσταται 10

11 δυνατό να ταυτοποιηθούν οι ανάγκες υγείας, να αναδειχθούν οι υγειονομικές προτεραιότητες και να υλοποιηθεί ο υγειονομικός προγραμματισμός. Είναι λοιπόν προφανές ότι η οργάνωση και η υλοποίηση των προγραμμάτων που προβλέπει η Δημόσια Υγεία μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και της οικονομικής αποδοτικότητας του συστήματος. Τα τελευταία χρόνια επιχειρούνται κατά καιρούς από τη νομαρχιακή και τοπική αυτοδιοίκηση απόπειρες για την ανάπτυξη πολιτικών και υπηρεσιών υγειονομικής φροντίδας, ιδιαίτερα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Οι προσπάθειες όμως αυτές χαρακτηρίζονται συνήθως από έλλειψη εμπειρίας και κρίσιμης μάζας ειδικών στελεχών, υψηλό κόστος επένδυσης και λειτουργίας και τέλος, έλλειψη θεσμικού πλαισίου συνεργασίας με τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και τις μονάδες νοσοκομειακής περίθαλψης. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάδειξη τόσο των προβλημάτων όσων και των πολιτικών που συνδέονται με τη Δημόσια Υγεία, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον (δυνητικό) ρόλο του «τοπικού», στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των αντίστοιχων δράσεων. Η δομή της περιλαμβάνει κατ αρχάς την παρουσίαση της ιστορικής εξέλιξης των πολιτικών δημόσιας υγείας στο διεθνή χώρο και την ανάδειξη των «καλών πρακτικών», καθώς και την ανάλυση της πορείας του ελληνικού υγειονομικού συστήματος με έμφαση στις πολιτικές και τα μέτρα δημόσιας υγείας. Ειδικότερα στο πρώτο κεφάλαιο προσεγγίζεται εννοιολογικά η Δημόσια Υγεία και παρουσιάζεται η εξέλιξή της στο πέρασμα του χρόνου φτάνοντας να αντιπροσωπεύει αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι τάσεις στο επίπεδο υγείας του ελληνικού πληθυσμού και αναδεικνύονται οι μείζονες παράγοντες κινδύνου. Στο τρίτο κεφάλαιο πραγματοποιείται μια ιστορική ανασκόπηση της οργάνωσης και ανάπτυξης της δημόσιας υγείας στο διεθνή χώρο και στην Ελλάδα από το 1800 έως τις μέρες μας. Στο τέταρτο κεφάλαιο αναδεικνύονται οι διεθνείς τάσεις στη Δημόσια Υγεία με έμφαση στη δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Το πέμπτο και το έκτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένα στην οργάνωση της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα. Περιγράφεται αναλυτικά το θεσμικό πλαίσιο που 11

12 ισχύει αυτή τη στιγμή και ο τρόπος λειτουργίας των υπηρεσιών, δομών, φορέων και οργανισμών δημόσιας υγείας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Το έβδομο κεφάλαιο υπεισέρχεται στην ανάλυση των πολιτικών δσημόσιας υγείας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Παρουσιάζονται οι θεσμικά προβλεπόμενες δράσεις καθώς και τα αποτελέσματα της πρωτογενούς έρευνας η οποία πραγματοποιήθηκε στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης Α και Β βαθμού με σκοπό την καταγραφή των υπηρεσιών δημόσιας υγείας που παρέχονται, το υπάρχον προσωπικό και τις ανάγκες τους. Στο όγδοο κεφάλαιο και στη βάση της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της πρωτογενούς έρευνας, αναπτύσσονται σκέψεις και προτάσεις με σκοπό την ανάδειξη της τοπικής αυτοδιοίκησης στο πεδίο της παροχής υπηρεσιών δημόσιας υγείας. Στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας στην κατανόηση της σημασίας που έχει για τη Δημόσια Υγεία η ενεργοποίηση μηχανισμών και δομών που δρουν σε τοπικό επίπεδο, προς την κατεύθυνση της βελτίωσης του επιπέδου υγείας του πληθυσμού. Επίσης εκφράζει ευχαριστίες σε όλους τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, οι οποίοι, συμμετέχοντας στην έρευνα, συνέβαλλαν στο να αποτυπωθεί η υφιστάμενη πραγματικότητα και να αναδειχθούν τα προβλήματα και οι ανάγκες των φορέων τους σε σχέση με τη Δημόσια Υγεία. 12

13 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1.1 Εισαγωγή Η υγεία, σύμφωνα με την ιστορική διακήρυξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) με τίτλο «Υγεία για Όλους το 2000», αλλά και με βάση τις ηθικές αξίες που διέπουν τις σύγχρονες κοινωνίες, αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και υπέρτατο αγαθό όλων, ανεξαιρέτως, των πολιτών. Αν και οι ορισμοί της Υγείας ποικίλλουν, σε γενικές γραμμές θεωρείται ως ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, οι περισσότεροι από τους οποίους συνδέονται άμεσα με τη βιολογία και τις γενετικές καταβολές των ατόμων, τη συμπεριφορά, καθώς και το περιβάλλον, τόσο στη φυσική, όσο και στην κοινωνική του διάσταση. Από τις διαφορετικές απόψεις που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί σχετικά με το περιεχόμενο της έννοιας της υγείας, οι δύο σημαντικότερες, δηλαδή η οπτική του βιοϊατρικού υποδείγματος και εκείνη του Π.Ο.Υ. είναι και εκείνες που οριοθετούν τα «άκρα», μεταξύ των οποίων τοποθετούνται όλες οι υπόλοιπες θεωρήσεις, που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την κλασσική ιατροκεντρική προσέγγιση (βιοϊατρικό υπόδειγμα), η οποία αναπτύχθηκε προς τα τέλη του 19 ου και κυριάρχησε στο μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα, η υγεία καθορίστηκε ως η απουσία νόσου και η ιατρική θεωρήθηκε ως ο θεματοφύλακάς της. Στο πνεύμα της εποχής, το 1933 το Oxford English Dictionary ορίζει την υγεία ως «ηρεμία του σώματος, μια κατάσταση όπου οι λειτουργίες του εκφράζονται κανονικά και αποτελεσματικά». Με βάση τον ορισμό αυτό, η υγεία συνεπάγεται μη εμφανή ένδειξη ασθένειας, ικανοποιητικές και κανονικές λειτουργίες του σώματος, μέσα στα φυσιολογικά όρια, όπως αυτά καθορίζονται από την ηλικία, το φύλο και τον κοινωνικό και γεωγραφικό χώρο καθώς και ένα είδος σωματικής ισορροπίας (Κουρέα Κρεμαστινού, 2007). Δεν είναι τυχαίο πως η τόσο στενή θεώρηση της υγείας, ουσιαστικά συμπίπτει ιστορικά με τις μεγάλες εξελίξεις στο επιστημονικό πεδίο της ιατρικής και ιδιαίτερα στη μικροβιολογία και την εργαστηριακή και κλινική ιατρική, γεγονός που τελικά οδηγεί σε μια μονοδιάστατη αντίληψη της έννοιας. 13

14 Αυτή η στενή διάσταση του κλασσικού ορισμού της υγείας θεωρήθηκε από αρκετούς ως ανεπαρκής να συμπεριλάβει το πλήρες περιεχόμενο που θα έπρεπε να αντιστοιχεί στις σύγχρονες κοινωνίες, ιδίως στη διαμόρφωση που απέκτησαν κατά τα μεταπολεμικά έτη. Μεταξύ των αμφισβητιών κεντρική θέση κατέλαβε ο Π.Ο.Υ., ο οποίος στην ιδρυτική του διακήρυξη χαρακτηρίζει την υγεία ως την κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας, και όχι ως την απλή απουσία της αρρώστιας ή της αναπηρίας, ορισμός ο οποίος επιβεβαιώθηκε στα συμπεράσματα της ιστορικής συνδιάσκεψης της Alma Ata το Με τον ορισμό αυτό αναγνωρίζονται δύο παράμετροι που οριοθετούν την υγεία: η παράμετρος της απουσίας της αρρώστιας και η παράμετρος της ευεξίας. Παράλληλα, σε ότι αφορά την ευεξία, αναγνωρίζεται, επίσης, η ύπαρξη της ψυχικής και κοινωνικής διάστασης, πέρα από τη σωματική. Ταυτόχρονα, όμως, για πρώτη φορά τίθενται οι βάσεις της διάκρισης μεταξύ της υγείας, όπως αυτή ορίστηκε ανωτέρω και της ιατρικής φροντίδας (περίθαλψης), του προϊόντος, δηλαδή, των υπηρεσιών υγείας. 1.2 Προσδιοριστές της Υγείας Η πολυδιάστατη φύση της υγείας, ως αποτέλεσμα της θεώρησης του Π.Ο.Υ. είχε ως συνέπεια και την πολυπαραγοντική δυνατότητα επιρροής στην υγεία από σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό μεταβλητών, σε σύγκριση με την κλασσική ιατροκεντρική προσέγγιση. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της βέλτιστης υγείας για όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό ατόμων και να αμβλυνθούν οι υγειονομικές ανισότητες μεταξύ χωρών και πληθυσμιακών ομάδων, ως απαραίτητες προϋποθέσεις, σύμφωνα με τη Χάρτα της Ottawa (1986) θεωρούνται η ειρήνη, η στέγη κατοικία, η εκπαίδευση, η κοινωνική δικαιοσύνη, οι κοινωνικές σχέσεις, η τροφή, το εισόδημα, η ισότητα, το σταθερό οικοσύστημα, η διατήρηση και ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ισοτιμία. Ως μεγαλύτερη απειλή για την υγεία και ως κυριότερη αιτία των υγειονομικών ανισοτήτων αναγνωρίζεται η φτώχεια. Παράλληλα, καταγράφεται μια σειρά κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, οι οποίοι συνθέτουν το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον και ασκούν σημαντική επιρροή στην υγεία των ατόμων. Οι παράγοντες αυτοί έχουν καταγραφεί στη διεθνή 14

15 βιβλιογραφία ως προσδιοριστές ή κοινωνικοί καθοριστές της υγείας (social determinants of health) και σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. είναι (Wilkinson 2003): To εισόδημα, η κοινωνική διαστρωμάτωση και η κοινωνική θέση των ατόμων Το άγχος (Stress) και η δυνατότητα αντιμετώπισης καταστάσεων οι οποίες προκαλούν άγχος Τα πρώτα χρόνια της ζωής Η κοινωνική συμμετοχή ή, αντίθετα, ο κοινωνικός αποκλεισμός Η εργασία και οι συνθήκες εραγσίας (συνθήκες παραγωγής) Η ανεργία Η κοινωνική υποστήριξη (τα αποκαλούμενα και κοινωνικά δίκτυα) Ο εθισμός σε όλες του τις εκφάνσεις, με κυριότερες μορφές τα οινοπνευματώδη ποτά, τα ναρκωτικά και τον καπνό Η διατροφή, επαρκής και υγιεινή Οι μετακινήσεις και μεταφορές, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο Σε συνδυασμό με τα παραπάνω, ο Π.Ο.Υ. έχει καταβάλλει προσπάθεια να οριοθετήσει σε συγκεκριμένο πλαίσιο την έννοια «τρόπος ζωής» (lifestyle), προσδιορίζοντας έτσι τους παράγοντες που συνθέτουν αυτό που ευρέως αποκαλείται ως «ποιότητα ζωής», οι οποίοι είναι: Οι προσωπικές συνήθειες o το κάπνισμα, η κατανάλωση οινοπνευματωδών, η σωματική δραστηριότητα, η φυσική άσκηση, η υγιεινή διατροφή Οι κοινωνικές δραστηριότητες o η εργασία, η συμμετοχή σε κοινωνικές οργανώσεις ή δημόσιες εκδηλώσεις, η συμμετοχή στα κοινά Οι πολιτισμικές δραστηριότητες o η αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, η συμμετοχή σε πολιτιστικές εκδηλώσεις Οι κοινωνικές επαφές o Ο έγγαμος βίος, η μονήρης διαβίωση, η μοναξιά, η ύπαρξη παιδιών στο οικογενειακό ή το κοντινό περιβάλλον, οι επαφές επισκέψεις με γείτονες Η χρήση των υπηρεσιών υγείας 15

16 o οι επαφές επισκέψεις στον γιατρό ή σε άλλους επαγγελματίες υγείας 1.3 Δημόσια Υγεία Η ανάγκη θεώρησης της υγείας από το μικρο επίπεδο ανάλυσης, δηλαδή το άτομο, στο μάκρο επίπεδο, ήτοι το κοινωνικό σύνολο, έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη της έννοιας της Δημόσιας Υγείας, με κύριο σημείο αναφοράς την «υγεία του πληθυσμού» και βασικό κριτήριο εφαρμογής την «πολιτική επιλογή». Η έντονα συνυφασμένη φύση της έννοιας της Δημόσιας Υγείας με τις εκάστοτε πολιτικές και κοινωνικές προτεραιότητες των οργανωμένων κοινωνικών συνόλων είχε ως αποτέλεσμα, ιστορικά, τη διατύπωση ενός αριθμού ορισμών της Δημόσιας Υγείας, οι οποίοι ενσωμάτωναν σε μεγάλο βαθμό την επιρροή των ιατροτεχνολογικών εξελίξεων. Οι αρχικοί ορισμοί περιορίζονταν κατά κύριο λόγο στην έννοια της Δημόσιας Υγείας ως δέσμη «μέτρων εξυγίανσης» (εξυγιαντικών μέτρων κατά άλλους συγγραφείς) και αντιμετώπισης «κινδύνων υγείας» τους οποίους το άτομο δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει κατά μόνας (Κουρέα Κρεμαστινού, 2007). Παράλληλα, η μεταδοτικότητα και η μολυσματικότητα των καταστάσεων υγείας αποτελούσαν ειδοποιούς παράγοντες για την κατάταξη ενός προβλήματος στην εννοιολογική διάσταση της Δημόσιας Υγείας. Κατά τα πρώτα χρόνια του εικοστού αιώνα, οι εξελίξεις στην επιστήμη της Ιατρικής, γενικότερα, αλλά και σε επιμέρους κλάδους της, όπως η μικροβιολογία και η υγιεινή, έθεσαν υπό νέο πρίσμα την έννοια της Δημόσιας Υγείας. Το 1922 ο βακτηριολόγος Charles Edward Amory Winslow, εκ των θεμελιωτών, σύμφωνα με την Encyclopedia of Public Health, της Δημόσιας Υγείας, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στο σύνολο των οικονομικά ανεπτυγμένων χωρών, ορίζει τη Δημόσια Υγεία «ως επιστήμη και τέχνη για την πρόληψη της νόσου, την επιμήκυνση της ζωής και την προαγωγή της υγείας μέσω οργανωμένων προσπαθειών και πληροφορημένων (τεκμηριωμένων) επιλογών του κοινωνικού συνόλου, των ιδιωτικών και δημόσιων οργανισμών, των κοινοτήτων αλλά και των ατόμων». Η έμφαση δίνεται σε οργανωμένα εξυγιαντικά μέτρα, εκ μέρους της κοινωνίας, στον περιορισμό των λοιμωδών νοσημάτων, στην αγωγή υγείας, την εκπαίδευση, δηλαδή, των ατόμων ως προς την επιλογή συμπεριφορών οι οποίες προάγουν την υγεία, καθώς και στην 16

17 ανάπτυξη ενός οργανωμένου συστήματος για την πρώιμη διάγνωση και θεραπεία των νόσων. Κατά τα επόμενα έτη οι πρακτικές της Δημόσιας Υγείας επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των λοιμωδών νοσημάτων, τον προσδιορισμό των ομάδων υψηλού κινδύνου στον πληθυσμό καθώς και στον περιορισμό του κόστους των εκάστοτε δράσεων (Κουρέα Κρεμαστινού 2007), υπό τη διάχυτη επιρροή του μεταπολεμικού κλίματος στο δυτικό κόσμο. Νέα πνοή στην εννοιολογική προσέγγιση της Δημόσιας Υγείας δίνει ο Harry Mustard το 1968, όταν στον ορισμό που δίνει συμπεριλαμβάνει την ρητή ευθύνη της κοινωνίας για την επίλυση προβλημάτων υγείας, τα οποία τα άτομα δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν από μόνα τους. Στο πνεύμα αυτό, το 1988 η Επιτροπή για τη μελέτη του μέλλοντος της Δημόσιας Υγείας στις ΗΠΑ τονίζει το ρόλο των υπηρεσιών δημόσιας υγείας στη διασφάλιση συνθηκών οι οποίες προάγουν την υγεία των ατόμων, με έμφαση στους πολίτες εκείνους που δεν έχουν πρόσβαση στο σύστημα υγείας. Στις μέρες μας, ως Δημόσια Υγεία (Public Health) ορίζεται η εφαρμοζόμενη από το κράτος πολιτική πρόληψης, η οποία έχει ως σκοπό την προφύλαξη του πληθυσμού από οποιαδήποτε νοσηρή κατάσταση, την καλυτέρευση των συνθηκών υγιεινής και τη βελτίωση των σωματικών και πνευματικών ικανοτήτων. Με τη Διακήρυξη της Alma Ata και το Χάρτη της Ottawa, επιχειρείται η διεύρυνση του όρου Δημόσια Υγεία ώστε να περιλαμβάνει και το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον. Η Νέα Δημόσια Υγεία δίνει έμφαση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και την προαγωγή υγείας με κύριους κατευθυντήριους άξονες τη διαμόρφωση υγιών δημόσιων πολιτικών, τη δημιουργία θετικού οικολογικού περιβάλλοντος, την κοινοτική δράση, την ανάπτυξη προσωπικών δεξιοτήτων και τη διατομεακή και διεπιστημονική προσέγγιση. Η παροχή υπηρεσιών δημόσιας υγείας αναφέρεται τόσο στην πρωτογενή (αντιμετώπιση παραγόντων ασθένειας) όσο και στη δευτερογενή (έγκαιρη διάγνωση της αρρώστιας με προσυμπτωματικό έλεγχο) πρόληψη και περιλαμβάνει: Αγωγή υγείας και ενημέρωση του πληθυσμού ως προς τη συμπεριφορά του σε σχέση με τη διατροφή, το κάπνισμα, την κατανάλωση οινοπνευματωδών Διενέργεια εμβολιασμών τόσο του παιδικού όσο και του ενήλικου πληθυσμού 17

18 Προσυμπτωματικό έλεγχο Παροχή υπηρεσιών οδοντιατρικής περίθαλψης Έλεγχο της καταλληλότητας των τροφίμων, του νερού, των εγκαταστάσεων υγιεινής Έλεγχο της δημόσιας και περιβαλλοντικής υγιεινής Προσχολική και σχολική υγιεινή Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα οικογενειακού προγραμματισμού και πρόληψης σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων Περιγεννητική φροντίδα και ευγονική συμβουλευτική Παρακολούθηση και εκπαίδευση των εγκύων Πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων και ενδημικών νοσημάτων Υγιεινή στους χώρους εργασίας, και Διεξαγωγή επιδημιολογικών ερευνών. Η ιστορική γνώση έχει δείξει ότι η συμβολή της Δημόσιας Υγείας στον περιορισμό της θνησιμότητας και τη βελτίωση του προσδόκιμου επιβίωσης και του επιπέδου υγείας είναι θεμελιώδης. Στα δέκα μεγαλύτερα επιτεύγματα του προηγούμενο αιώνα στον τομέα της Δημόσιας Υγείας συμπεριλαμβάνονται τα εξής (MMWR 1999): η ανάπτυξη προγραμμάτων μαζικού εμβολιασμού η οδική ασφάλεια η επαγγελματική υγιεινή ο έλεγχος των λοιμωδών νοσημάτων η μείωση των θανάτων από στεφανιαία νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο η υγιεινή των τροφίμων η μείωση της περιγεννητικής θνησιμότητας ο οικογενειακός προγραμματισμός η φθορίωση του πόσιμου νερού η αναγνώριση του καπνίσματος ως παράγοντα κινδύνου για την υγεία Με βάση τα παραπάνω, η Δημόσια Υγεία μπορεί να οριστεί ως ένα πολιτικοδιοικητικό εγχείρημα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των μειζόνων παραγόντων κινδύνου για την υγεία στη βάση επιστημονικής τεκμηρίωσης (τεκμηριωμένη 18

19 ιατρική evidence based medicine, τεκμηριωμένη Δημόσια Υγεία evidence based public health) 1.4 Πρόληψη, Προαγωγή και Αγωγή Υγείας Η σύγχρονη άποψη για τη βελτίωση του επιπέδου υγείας των ατόμων και των πληθυσμών επιβάλλει τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων πολιτικών υγείας σε κεντρικό επίπεδο, οι οποίες, όμως, για να καταστούν επιτυχείς απαιτούν τη ενημερωμένη συμμετοχή και κινητοποίηση σε ατομικό επίπεδο και σε επίπεδο κοινότητας (Ottawa Chart 1986). Η πρόληψη, η αγωγή και η προαγωγή της υγείας αποτελούν τομείς δραστηριοτήτων, μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη συμμετοχική δράση Πρόληψη Η νόσος είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ τριών παραγόντων: του ατόμου (ξενιστή), ενός αιτιολογικού παράγοντα (ιοί, μικρόβια, γενετικοί παράγοντες κ.ά.) και του περιβάλλοντος. Μεταξύ αυτών των παραγόντων επικρατεί μια ισορροπία στις περιπτώσεις των υγιών ατόμων, η οποία, όμως, διαταράσσεται στις περιπτώσεις της ασθένειας. Συνεπώς, ο έλεγχος και η πρόληψη των νοσημάτων βασίζεται στην αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων για τη διατήρηση της ισορροπίας (υγείας) ή, στην περίπτωση εμφάνισης της νόσου, στη διασφάλιση της αναστολής ή επιβράδυνσης της κλινικής της εξέλιξης (Κουρέα Κρεμαστινού, 2007). Βασική παράμετρος για την πρόληψη των νοσημάτων είναι η γνώση της φυσικής ιστορίας της νόσου, καθώς και του χρονικού σημείου όπου η εφαρμογή της παρέμβασης είναι αποτελεσματική. Η φυσική ιστορία της νόσου αναφέρεται στην πορεία της πάθησης από το ξεκίνημά της έως και την τελική της έκβαση. Διακρίνεται στα στάδια της προπαθογένειας, όταν ο αιτιολογικός παράγοντας δεν έχει ακόμη επιδράσει με τον ξενιστή, της παθογένειας, το οποίο επέρχεται μετά την αλληλεπίδραση αιτιολογικού παράγοντα ξενιστή και σηματοδοτείται από την αρχική εμφάνιση της νόσου σε προσυμπτωματικό στάδιο καθώς και την περίοδο ανάπτυξης των κλινικών σημείων και συμπτωμάτων μέχρι την τελική έκβαση (ίαση, αναπηρία ή θάνατος) (Friis 2008). Τα στάδια της φυσικής ιστορίας της νόσου 19

20 καθορίζουν και τα τρία επίπεδα πρόληψης (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής), τα οποία θα αναλυθούν στη συνέχεια Πρωτογενής Πρόληψη Οι δραστηριότητες της πρωτογενούς πρόληψης αποσκοπούν στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης του νοσήματος, μέσω της αποφυγής επαφής των ατόμων με νοσογόνους παράγοντες ή με την ενίσχυση της άμυνας έναντι αυτών. Η πρωτογενής πρόληψη αφορά στη χρονική περίοδο της προπαθογένειας του νοσήματος και τελικός της στόχος είναι η τροποποίηση περιβαλλοντικών παραγόντων και η μεταβολή της ανοσιακής κατάστασης των ατόμων, ώστε η νόσος να μη μπορεί να βρει «εύφορο» έδαφος για να αναπτυχθεί. Για το λόγο αυτό, αρκετές φορές γίνεται η διάκριση των μέτρων πρωτογενούς πρόληψης σε ενεργητικά και παθητικά, όπου κατά τα πρώτα απαιτείται μιας μορφής αλλαγή της συμπεριφοράς των ατόμων (ενεργός ανάμιξη), ενώ για τα δεύτερα η ενεργός συμμετοχή δεν είναι απαραίτητη. Παραδείγματα ενεργητικών μέτρων πρόληψης είναι η συμμετοχή σε προγράμματα εμβολιασμών, η χρήση προστατευτικών μέτρων κατά την εργασία, η χρήση ζώνης ασφαλείας και κράνους μοτοποδηλάτου, η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός της κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών. Αντίστοιχα, παραδείγματα παθητικών πολιτικών πρόληψης είναι η φθορίωση του συστήματος ύδρευσης, ο περιορισμός της περιεκτικότητας σε αλάτι των έτοιμων τροφίμων κ.ά Δευτερογενής Πρόληψη Οι δραστηριότητες της δευτερογενούς πρόληψης έχουν σκοπό να αναστείλουν την εξέλιξη μιας νόσου, η οποία έχει ήδη εμφανιστεί, βρίσκεται, δηλαδή στο στάδιο της παθογένειας. Το βασικό σημείο αυτής της μορφής πρόληψης είναι η έγκαιρη ανίχνευση ή, διαφορετικά, η έγκαιρη διάγνωση. Συνεπώς, στόχος των ανωτέρω παρεμβάσεων είναι κατά κύριο λόγο οι ασυμπτωματικοί ασθενείς και σε ορισμένες περιπτώσεις οι συμπτωματικοί ασθενείς, για χορήγηση ταχείας και κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα δευτερογενούς πρόληψης είναι τα προγράμματα μαζικού προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο, τα οποία αποτελούν προσπάθειες για την ανίχνευση περιπτώσεων νεοπλασμάτων σε πρώιμο στάδιο, όταν η νόσος μπορεί να αντιμετωπιστεί με μεγαλύτερη επιτυχία. 20

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Το Τμήμα του, το ΓΟΝ «Άγιοι, το ΠΜΣ «ΜΕΘ και Επείγουσα Νοσηλευτική» και η Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΕΕΝΕΕ) Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος H πρόληψη στην Υγεία στην Ελλάδα Δημοσιεύθηκε: 13 Saturday November @ GTB Standard Time Θεματική Ενότητα: Υγεία Η πρόληψη αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξελικτικής επιδείνωσης νόσου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ Πρόοδος εκπλήρωσης Ε.Π. «Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2014 2020» Εθνική Αρχή Συντονισμού ΕΣΠΑ Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού & Αξιολόγησης 19 Ιουνίου 2015 ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική

«ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική «ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική αναπτυξιακή επιλογή της Ελλάδας στο σημερινό, ολοένα και πιο

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του αποκτά πρόσβαση στο περιβάλλον του ιατρού που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του αποκτά πρόσβαση στο περιβάλλον του ιατρού που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ Ο ιατρός αφού διαπιστώσει εάν το πρόσωπο που προσέρχεται για εξέταση είναι το ίδιο με αυτό που εικονίζεται στο βιβλιάριο υγείας και ελέγξει ότι είναι ασφαλιστικά ενήμερο (όπως ακριβώς γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Great talent can come from anywhere, free your mind Το ταλέντο μπορεί να εμφανιστεί από οπουδήποτε, ελευθερώστε το μυαλό σας 1 Επιχειρηματίας Entrepreneur Γαλλική προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Ακλήρωτο θέμα 2008» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες

Θέμα: «Ακλήρωτο θέμα 2008» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες Θέμα: «Ακλήρωτο θέμα 2008» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 2008 ΘΕΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΛΗΡΩΘΗΚΕ ΕΚΦΩΝΗΣΗ Η ιδιότητα του πολίτη. Α) Πως ορίζεται η έννοια του πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Περίληψη. Στο κείμενο τονίζεται η σημασία της ανθρώπινης επικοινωνίας και η ανάγκη της πραγμάτωσής της σε εναρμόνιση με το φυσικό περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Περίληψη Ενότητας: Η ενίσχυση και υποστήριξη τ Γυναικείας Επιχειρηματικότητας εντάσσεται στα προγράμματα δράσ και αποτελεί βασικό στόχο πολλών φορέων στήριξ τ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ας υποθέσουμε ότι ο παίκτης Ι διαλέγει πρώτος την τυχαιοποιημένη στρατηγική (x 1, x 2 ), x 1, x2 0,

Ας υποθέσουμε ότι ο παίκτης Ι διαλέγει πρώτος την τυχαιοποιημένη στρατηγική (x 1, x 2 ), x 1, x2 0, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Στατιστικής Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Ερευνα Εαρινό Εξάμηνο 2015 Μ. Ζαζάνης Πρόβλημα 1. Να διατυπώσετε το παρακάτω παίγνιο μηδενικού αθροίσματος ως πρόβλημα γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020. Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική

To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020. Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020 Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική Σμάρω Ζησοπούλου ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Νέα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα Αναγνώριση Προτύπων Σημερινό Μάθημα Bias (απόκλιση) και variance (διακύμανση) Ελεύθεροι Παράμετροι Ελεύθεροι Παράμετροι Διαίρεση dataset Μέθοδος holdout Cross Validation Bootstrap Bias (απόκλιση) και variance

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η κοινωνική οικονομία προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στην τοπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους.

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους. Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η διαχείριση του ταμιευτήρα Πλαστήρα: Από τη μελέτη στην εφαρμογή Δημήτρης Κουτσογιάννης Τομέας Υδατικών Πόρων Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Η εργασιακή διαδικασία και τα στοιχεία της. Η κοινωνική επικύρωση των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται 1. Ο πληθωρισμός ορίζεται ως εξής: (Δ= μεταβολή, Ρ= επίπεδο τιμών, Ρ e = προσδοκώμενο επίπεδο τιμών): α) Δ Ρ e /Ρ β) Ρ e / Ρ γ) Δ Ρ/Ρ δ) (Ρ Ρ e )/Ρ 2. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται: α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Επιχειρηματικής Ευκαιρίας, τα στάδια εντοπισμού της και τους γενικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Πως το φαινόμενο της διάκρισης των λειτουργιών παρεμβαίνει και διαμορφώνει τον σύγχρονο χαρακτήρα του δημοκρατικού πολιτεύματος. 2. Η επίδραση της Κοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων 1 8.α. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) ονομάζεται η εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η : ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...7 1.1 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑ...7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η : ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...7 1.1 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑ...7 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Διερεύνηση των Εμποδίων που Αντιμετωπίζουν οι Γυναίκες Επιχειρηματίες και των Ευκαιριών που Προσφέρονται για Γυναικεία Επιχειρηματική Δραστηριοποίηση ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Μ. Παπαδάκου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ανθρώπινες απώλειες που προκαλεί ο καρκίνος είναι τεράστιες. Παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτου μετά τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) Κυριακή 1-2-2009 ΕΡΩΤΗΜΑ 2ο: Την τελευταία περίπου πενταετία εφαρμόζεται στα νηπιαγωγεία

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται

1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται 1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται από: α) Τη ροπή για αποταμίευση β) Το λόγο κεφαλαίου προϊόντος και τη ροπή για αποταμίευση γ) Το λόγο κεφαλαίου προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2 Προτεινόμενα Θέματα Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης ύλης αλλά συχνά απαιτείται γνώση των μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις οποίες τα άτομα μιας οργανωμένης κοινωνίας συνεργάζονται μεταξύ τους δημιουργώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση. Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία της γυναικείας

Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση. Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία της γυναικείας Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση Περίληψη Ενότητας: Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία τ γυναικείας απασχόλησ και επιχειρηματικότητας στη σύγχρονη κοινωνία. Επιπρόσθετα, αναλύονται προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Εκπαίδευσης

Οικονομικά της Εκπαίδευσης Οικονομικά της Εκπαίδευσης Νίκος Γιαννακόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό Ετος 2015-2016 Χειμερινό Εξάμηνο ngias@upatras.gr 1/26 Νίκος Γιαννακόπουλος (UPatras) Οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι:

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι: 1. Σε περίπτωση που το κράτος φορολογεί τους πολίτες το διαθέσιμο εισόδημα του κάθε ατόμου είναι: α) το σύνολο του εισοδήματός του β) το σύνολο του εισοδήματός του, αφού προηγουμένως αφαιρέσουμε τους φόρους

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων 1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων γ) του στενού δημόσιου τομέα. δ) της συμπεριφοράς ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία του Αιγαίου

Δημογραφία του Αιγαίου Για παραπομπή : Ιεραπετρίτης Δημήτριος,, 2005, Περίληψη : Χρονολόγηση Σύγχρονη εποχή Γεωγραφικός Εντοπισμός Αιγαίο 1. Εισαγωγή Το Αιγαίο περιλαμβάνει διοικητικά τις περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Είδαμε ότι τα πολιτικά κόμματα, εκτός των άλλων, διατυπώνουν στόχους, συγκεντρώνουν και αρθρώνουν συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Προτύπων. Σήμερα! Λόγος Πιθανοφάνειας Πιθανότητα Λάθους Κόστος Ρίσκο Bayes Ελάχιστη πιθανότητα λάθους για πολλές κλάσεις

Αναγνώριση Προτύπων. Σήμερα! Λόγος Πιθανοφάνειας Πιθανότητα Λάθους Κόστος Ρίσκο Bayes Ελάχιστη πιθανότητα λάθους για πολλές κλάσεις Αναγνώριση Προτύπων Σήμερα! Λόγος Πιθανοφάνειας Πιθανότητα Λάθους Πιθανότητα Λάθους Κόστος Ρίσκο Bayes Ελάχιστη πιθανότητα λάθους για πολλές κλάσεις 1 Λόγος Πιθανοφάνειας Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να ταξινομήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Η αύξηση του οργανωμένου και του διασυνοριακού εγκλήματος ακολουθεί την παγκοσμιοποίηση. Η γρήγορη ανταλλαγή των πληροφοριών και της γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ.

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Απρίλιος 2012 ΥΠΕΣ-ΔΜΗΕΣ Β' κ Γ' ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2009 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 1 Εκλογείς

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα Αναγνώριση Προτύπων Σημερινό Μάθημα Μη Παραμετρικός Υπολογισμός πυκνότητας με εκτίμηση Ιστόγραμμα Παράθυρα Parzen Εξομαλυμένη Kernel Ασκήσεις 1 Μη Παραμετρικός Υπολογισμός πυκνότητας με εκτίμηση Κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Ευχόμαστε σε όλους μια ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008 ΚΑΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια. 11 13 Μαΐου 2012

Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια. 11 13 Μαΐου 2012 Διημερίδα Επαγγελματικής Επιμόρφωσης: Φροντίδα και νοσηλεία στόματος στην τρίτη ηλικία και στην άνοια 11 13 Μαΐου 2012 Αμφιθέατρο Ι, Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων ΑΠΘ, 3ης Σεπτεμβρίου, Πανεπιστημιούπολη,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ

Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΤΩΝ 1998,1999,2000 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (Συνοπτικά Αποτελέσματα) Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Κουϊκόγλου Σ. Βασίλης, Καθηγητής, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Συνέδριο: Αρχεία, Βιβλιοθήκες και Δίκαιο στην Κοινωνία της Πληροφορίας Αθή να, 2 και 3 Φ εβρουαρίου 2006 Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 2013: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» Μονάδα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

{ i f i == 0 and p > 0

{ i f i == 0 and p > 0 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Φθινοπωρινό εξάμηνο 014-015 Λύσεις 1ης Σειράς Ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Εισαγωγή Το παιδί δεν είναι ένας ενήλικας σε μικρογραφία Δυναμική ανάπτυξη οργάνων Πνεύμονες Ανοσιακό σύστημα Δυναμική ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Πληροφορική στο Δημοτικό Διδακτικές Προσεγγίσεις Αδάμ Κ. Αγγελής Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Η Πληροφορική στο Δημοτικό Διδακτικές Προσεγγίσεις Αδάμ Κ. Αγγελής Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Η Πληροφορική στο Δημοτικό Διδακτικές Προσεγγίσεις Αδάμ Κ. Αγγελής Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Α) Το γενικό πλαίσιο.ε.π.π.σ. και Α.Π.Σ. Β) Ο Υπολογιστής στην τάξη Γ) Ενδεικτικές ραστηριότητες Α) Το γενικό πλαίσιο.ε.π.π.σ.

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ιανουάριος 2015 ΥΠΕΣ- Η Ε' ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2014 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ 2009

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ 2009 Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1ο:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρχαία Κόρινθος, 23 03 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ: 2680 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 25 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ. Δ/νση : Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

«Εξατομικεύοντας την επιλογή των πόρων των ψηφιακών βιβλιοθηκών για την υποστήριξη της σκόπιμης μάθησης» Άννα Μαρία Ολένογλου

«Εξατομικεύοντας την επιλογή των πόρων των ψηφιακών βιβλιοθηκών για την υποστήριξη της σκόπιμης μάθησης» Άννα Μαρία Ολένογλου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΌ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Εργασία στο μάθημα «Ψηφιακές Βιβλιοθήκες» Παρουσίαση του άρθρου (ECDL, 2008, LNCS,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη Κίνητρα & Βέλτιστες Πρακτικές στο χώρο της ενέργειας. EnergyRes 09

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη Κίνητρα & Βέλτιστες Πρακτικές στο χώρο της ενέργειας. EnergyRes 09 Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη Κίνητρα & Βέλτιστες Πρακτικές στο χώρο της ενέργειας EnergyRes 09 Μιχάλης Σπανός Διευθύνων Εταίρος, EuroCharity Διευθύνων Σύμβουλος, ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων A.E. 20 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Οι κοινές πολιτικές στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης : Οικονομική και Νομισματική Πολιτική,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις και ιδιότητές τους

Σχέσεις και ιδιότητές τους Σχέσεις και ιδιότητές τους Διμελής (binary) σχέση Σ από σύνολο Χ σε σύνολο Υ είναι ένα υποσύνολο του καρτεσιανού γινομένου Χ Υ. Αν (χ,ψ) Σ, λέμε ότι το χ σχετίζεται με το ψ και σημειώνουμε χσψ. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεκριμένο διακρατικό πρόγραμμα

Εγκεκριμένο διακρατικό πρόγραμμα CENTRO DE LAS REGIONES EUROMEDITERRANEAS PARA EL MEDIO AMBIENTE (C.R.E.M.A.) Εγκεκριμένο διακρατικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του Interreg III B Archimed PROJECT TITLE: «Nέες μορφές χωρικής διακυβέρνησης για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Α ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 7 11 ΦΕΒ. 2011 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΠΟΔΟΧΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Αθήνα, 16 Οκτωβρίου 2009 Παναγιάρη Μαρία, Πολυμερή Σχέδια «Μεταφορά Καινοτομίας» ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ (1) ΠΟΤΕ; Στη μέση της υλοποίησης (άρθρο V

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή και Εθνικά προγράμματα πρόληψης σε εφαρμογή. Ελένη Αλμπάνη MSc, PhD Υποδιοικήτρια 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας

Διεθνή και Εθνικά προγράμματα πρόληψης σε εφαρμογή. Ελένη Αλμπάνη MSc, PhD Υποδιοικήτρια 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας Διεθνή και Εθνικά προγράμματα πρόληψης σε εφαρμογή Ελένη Αλμπάνη MSc, PhD Υποδιοικήτρια 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας 1 Η πρόληψη αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξελικτικής επιδείνωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη?

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη? Η μείζων κατάθλιψη ανήκει σε μια κατηγορία ψυχικών διαταραχών που ονομάζονται διαταραχές της διάθεσης. Η κατάθλιψη είναι αρκετά συχνή. Υπολογίζεται ότι 15 στους 100 ανθρώπους θα πάθουν κατάθλιψη κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ Ο ορισμός που δίνεται από το DSM IV και το ICD 10 ορίζει τη νοητική υστέρηση ως την ύπαρξη νοητικού πηλίκου μικρότερου από 70, όπως αυτό ορίζεται από τα ψυχομετρικά τεστ. Πρέπει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Ε. Ρεπάσος Γ. Η. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών έχει σημειωθεί κατακόρυφη αύξηση του ενδιαφέροντος σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Αθήνα 2009 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Α. H EΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Ιερός Ναός Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση)

Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) Περιεχόμενο: Κρατική γραφειοκρατία (Θεωρία Λειτουργίες Οργάνωση) 1 Θεωρίες για την κρατική γραφειοκρατία Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Το θέμα της κρατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ κ. Μαρίας Βασιλειάδου. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ κ. Μαρίας Βασιλειάδου. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ κ. Μαρίας Βασιλειάδου. ΙΧ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ψυχική υγεία ανηλίκων και εκπαίδευση για την προαγωγή της, την πρόληψη της παραβατικότητας και της στιγματοποίησης 1] Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα