ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ CARL DAHLHAUS.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ CARL DAHLHAUS."

Transcript

1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ CARL DAHLHAUS. Μάρκος Τσέτσος Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Η σύγχρονη μετανεωτερική μουσικολογία 1 έχει αμφισβητήσει την εγκυρότητα του συνόλου των εννοιών της παραδοσιακής μουσικής ιστοριογραφίας, αισθητικής και ανάλυσης, επικαλούμενη κατά κύριο λόγο τη διολίσθησή της προς τον μεταφυσικό ουσιοκρατικό δογματισμό. Ως προς τη μέθοδο της εννοιολογικής κριτικής νομιναλιστική και εμπειριστική, ως προς την εγκυρότητα των μουσικοαισθητικών κρίσεων σχετικιστική και ως προς τις βασικές επιστημολογικές αφετηρίες υποκειμενιστική, η μετανεωτερική μουσικολογία έχει αποστραφεί το κατά παράδοση αντικείμενο της, τη μουσική δημιουργία και τα καλλιτεχνικά προϊόντα της, 2 αρκούμενη σε μια αποδομιστική κριτική των κανονιστικών τους προϋποθέσεων και πάντοτε στο επίπεδο ενός κατά βάση σκεπτικιστικού και εντέλει αγνωστικιστικού υποκειμενικού Λόγου. 3 Το μουσικό αντικείμενο έχει στην πραγματικότητα χάσει το αξιολογικό του φορτίο και τις αξιολογικές του αντιστάσεις, έχει υποβιβασθεί σε αυτοαναφερόμενο και αφ εαυτού περιγράψιμο οιονεί φυσικό αντικείμενο, σε ηχητική δομή επί της οποίας προσκολλώνται έξωθεν, και άρα μη δεσμευτικά, αξιολογικές ιδιότητες και ερμηνευτικά νοήματα, παράγωγα υποκειμενικών, ατομικά ή συλλογικά προκαθορισμένων αξιολογικών και ερμηνευτικών ενεργημάτων. Το φυσικοποιημένο μουσικό αντικείμενο γίνεται απρόσκοπτα εργαλείο πολιτισμικών πρακτικών, το αισθητικό του νόημα ακυρώνεται, το πραγματιστικό/εργαλειακό έρχεται στο προσκήνιο. Η αξιολογική ουδετερότητα άλλωστε, που εύκολα συγχέεται με την αξιολογική ισοδυναμία, προάγει το αίσθημα της «δικαιοσύνης» και της «δημοκρατίας» και ισχυροποιεί τη βεβαιότητα πως αποκαταστάθηκαν οι αυθαίρετες ιεραρχήσεις της νεωτερικής «ελιτίστικης» μουσικής ιστοριογραφίας και αισθητικής. 4 Απέναντι σε αυτές τις αιτιάσεις, αρθρώθηκε κατά καιρούς κριτικός αντίλογος και μάλιστα προτού ακόμα αποκρυσταλλωθούν οι έννοιες και τα επιχειρήματα της μετανεωτερικής μουσικολογίας. 1 Για μια κριτική παρουσίαση στα ελληνικά, βλ. Καίτη Ρωμανού, «Η βρώσις του εμβάμματος (The messing of the dressing)», Μουσικολογία 10-11, Αθήνα 1998, σ Πρβλ. Ρωμανού, ό.π., σ. 161: «Με την επιρροή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, δίδεται βαρύτητα στη μουσική που παίζει ευρύ ρόλο στις κοινωνίες η αισθητική ιεράρχηση δεν αποτελεί πλέον κριτήριο της ιστορίας, και παράλληλα, το ενδιαφέρον μεταστρέφεται από τη διαδικασία της δημιουργίας στη διαδικασία της πρόσληψης (υπογράμμιση δική μου, Μ.Τ.). Δεν είναι πια ο συνθέτης πρωταγωνιστής της ιστορίας, αλλά το κοινό. Η σημασία του μουσικού έργου είναι πλασματική, υποστηρίζουν οι μεταμοντέρνοι είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένης παιδείας, συγκεκριμένης κουλτούρας». 3 Πρβλ. Vincent Duckles, Jann Pasler, Musicology, 1, στο Stanley Sadie (επιμ.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2), N.Y. 2001: «Οι μουσικολόγοι που ακολουθούν την μεταδομιστική σκέψη τείνουν να συμφωνούν με τον Michel Foucault ότι η αλήθεια συνδέεται κυκλικά με συστήματα εξουσίας. Νιώθοντας μια κρίση αυθεντίας, πατριαρχίας, ταυτότητας και ηθικής, αμφισβητούν την εγκυρότητα των αποκαλούμενων κύριων αφηγήσεων, ιστορίες που φτάσαμε να θεωρούμε ως κεντρικές στην κατανόησή μας της ευρωπαϊκής μουσικής και της μουσικής προόδου π.χ. τη λειτουργία της τονικότητας και τη σημασία της αφηγηματικής καμπύλης στη μουσική. Χρησιμοποιώντας αποδομιστικές μεθόδους, επιδιώκουν να αποκαλύψουν τις λειτουργίες εξουσίας στη μουσική, ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με διαρθρώσεις φύλου, φυλής και τάξης ή να επισημάνουν πώς η μουσική συντελεί στην κατασκευή κοινωνικών ταυτοτήτων και πρακτικών. Οι μετανεωτερικές αντιλήψεις έχουν αρχίσει να εμπνέουν ερωτήματα περί της εγκυρότητας οικουμενικών προοπτικών και να στρέφουν την προσοχή στις αλήθειες που είναι ενσωματωμένες στις τοπικές, καθημερινές, μεταβλητές και συγκυριακές όψεις της μουσικής και της μουσικής πρακτικής. Οι εμπλεκόμενοι ειδήμονες βλέπουν την αλήθεια ως πάντοτε σχετική και την υποκειμενικότητα ως πολυεπίπεδη, αντιφατική και επιτελεστική, επηρεαζόμενη τόσο από σωματικά όσο και από νοητικά και ενίοτε πνευματικά ενδιαφέροντα. Επιδιώκουν να καταρρίψουν τις ιεραρχίες και να δείξουν τα πολλαπλά νοήματα που μπορεί να έχει η μουσική. [ ] Μερικές φορές ο στόχος της έρευνάς τους δεν είναι τόσο να αυξήσουν τη γνώση της μουσικής, όσο να αναδομήσουν την εμπειρία της. Οι μετανεωτεριστές τείνουν επίσης να επικεντρώνονται περισσότερο στο ρόλο του εκτελεστή και του ακροατή ως προς καθορισμό του νοήματος ενός μουσικού έργου. [ ] Επιδιώκουν να κατανοήσουν τη μουσική έκφραση ανεξάρτητα από τη δομή και μερικοί μια μουσική που δεν είναι καταγεγραμμένη. Για τους μετανεωτερικούς ειδήμονες η μουσική εμπειρία είναι ουσιωδώς συνεργατική, συλλογική και τυχαία. [κ.ο.κ.]». 4 Βλ. για περισσότερα, Ζαν-Φρανσουά Λυοτάρ, Η μεταμοντέρνα κατάσταση, μτφρ. Κ. Παπαγιώργης, Αθήνα 1993 Frederic Jameson, Το μεταμοντέρνο ή η πολιτισμική λογική του ύστερου καπιταλισμού, μτφρ. Γ. Βάρσος, Αθήνα 1999 Charles Harrison, Paul Wood (επιμ.), Art in Theory ( ), Malden 2005, σ , όπως επίσης τα κείμενα των Jean Baudrillard, Pierre Bourdieu, Craig Owens, Rosalind Krauss, Hal Foster, Sherrie Levine, Barbara Kruger, Peter Halley, Frederic Jameson, Julia Kristeva στο ίδιο, σ Lawrence Kramer, Classical Music and Postmodern Knowledge, Berkeley, L.A., London 1995, Music as Cultural Practice, Berkeley, L.A., London 1993 Lydia Goehr, The Imaginary Museum of Musical Works, Oxford 1992 (ελλην. μτφρ. Το φανταστικό μουσείο των μουσικών έργων, Κ. Κορομπίλη, Αθήνα 2005) Beatrice Ramaut-Chevassus, Musique et postmodernite, Paris 1998 Judy Lochhead, Joseph Auner (επιμ.), Posmodern Music, Postmodern Thought, N.Y., London 2002 Μάρκος Τσέτσος, «Σκέψεις σχετικά με τα αισθητικά αδιέξοδα της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας», Ζητήματα αισθητικής και ταυτότητας στη σύγχρονη μουσική δημιουργία, πρακτικά Συμποσίου Σύγχρονης Μουσικής (Λαμία 2001), Λαμία 2004, σ

2 Ένα σημαντικό πρώιμο δείγμα αυτού του αντίλογου θα σας παρουσιάσω σήμερα. Πρόκειται για τη σύντομη, αν και περιεκτική πραγματεία του μεγάλου γερμανού μουσικολόγου Carl Dahlhaus που πρωτοδημοσιεύθηκε στο Mainz το 1970 με τον τίτλο Analyse und Werturteil, δηλ. Ανάλυση και αξιολογική κρίση. 5 Δεν θα ήταν υπερβολή αν χαρακτήριζε κανείς το βιβλιαράκι αυτό υπόδειγμα εννοιολογικής θεραπείας. Και αυτό γιατί οι βασικές έννοιες της μουσικής αισθητικής και ανάλυσης, υποκείμενες σε ενδελεχή ιστορική κριτική, περιορίζονται στο σωστό εύρος της εγκυρότητάς τους, παύουν να συγχέονται αναμεταξύ τους ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύεται η διαλεκτική τους αλληλεξάρτηση. Όλα αυτά με το συμφέρον εξασφάλισης αξιολογικών κρίσεων των οποίων η εγκυρότητα θα θεμελιώνεται σε αξιόπιστα πορίσματα της μουσικής ανάλυσης. Επιχειρείται έτσι μια γεφύρωση του χάσματος μεταξύ μουσικής ανάλυσης, θεωρίας και αισθητικής προς την κατεύθυνση μιας ολοκληρωμένης μουσικολογικής σκέψης. Το ερώτημα είναι κατά πόσον οι αναπτύξεις του Dahlhaus στην εν λόγω πραγματεία καλύπτουν επαρκώς το αντικείμενο της μουσικής αξιολογίας ή αν παραμένουν ανοικτά ζητήματα τα οποία χρήζουν μιας διαφορετικής θεωρητικής προσέγγισης. Ο Dahlhaus τονίζει πώς η «συμφιλίωση μεταξύ ανάλυσης και αισθητικής κρίσης» είναι ιδιαίτερα επίκαιρη σήμερα, «ακριβώς επειδή τα δόγματα έγιναν εύθραυστα [και] το ζήτημα της απόδειξης μιας μουσικής αξιολογικής κρίσης εγείρεται σχεδόν σε κάθε αίθουσα διδασκαλίας» (σ. viii). Ασκεί δριμεία κριτική στους υπερασπιστές του υποκειμενισμού της αισθητικής κρίσης επισημαίνοντας: «Το να θεωρεί κανείς τις αισθητικές κρίσεις υποκειμενικές και τίποτ άλλο, είναι ένα cliché το νόημα του οποίου είναι ασαφές και αόριστο, η λειτουργία του οποίου όμως είναι ξεκάθαρη: αποσκοπεί στο να καθιστά τον αναστοχασμό και την ορθολογική δικαιολόγηση μη απαραίτητα» (σ. 3). Απορρίπτοντας την αντικειμενιστική απώθηση του υποκειμενικού συναισθήματος κατά τη διαμόρφωση της αξιολογικής κρίσης με το σκεπτικό ότι «η αντικειμενικότητα εγείρεται όχι με την αυτολησμόνηση και την εξάλειψη του κριτικού αλλά από την προσπάθεια να μεσολαβήσει μεταξύ του αισθητικού αντικειμένου και των εγγενών κατηγορημάτων του υποκειμένου» (σ. 5) και σχετικοποιώντας την ισχύ της διυποκειμενικής θεώρησης της αντικειμενικότητας, ο Dahlhaus επικαλείται μια φαινομενολογική έννοια αντικειμενικότητας, που εκτείνεται σε όλο το φάσμα των μη ακουστών στοιχείων της μουσικής, από τις διαφοροποιήσεις τονισμού στο εσωτερικό του μουσικού μέτρου μέχρι τα μουσικά εκφραστικά περιεχόμενα αλλά και το αίσθημα «μεγαλείου» ή «τελειότητας». Και καταλήγει: «Όταν η αισθητική κρίση εξαρτάται από μια υποκείμενη πραγματολογική κρίση, η θετικιστική θέση, σύμφωνα με την οποία οι αισθητικές κρίσεις δεν θεμελιώνονται παρά σε νόρμες [κοινωνικών] ομάδων [ ] καθίσταται άκυρη. Ο θετικισμός που περιορίζεται στο να συλλέγει γνώμες δεν είναι αρκετά θετικιστικός, αφού δεν ασχολείται με το πράγμα το ίδιο, τα μουσικά έργα» (σ. 6). Στη συνέχεια ο Dahlhaus καταδεικνύει τη στενή συνάφεια αισθητικής, ανάλυσης και θεωρίας γράφοντας: «Οι αισθητικές κρίσεις, τουλάχιστον οι πειστικές, υποστηρίζονται από πραγματολογικές κρίσεις, οι οποίες με τη σειρά τους εξαρτώνται από αναλυτικές μεθόδους που επιδεικνύουν τη μουσική συμπεριφορά μιας περιόδου. Και αντίστροφα, οι αναλυτικές διαδικασίες [ ] δεσμεύονται από αισθητικές προκείμενες» (σ. 7). Η επίγνωση της εν λόγω συνάφειας επιτρέπει την ιστορική κατανόηση της δυνατότητας διαφορετικών πορισμάτων της μουσικής ανάλυσης επί των ίδιων έργων (βλ. τις περιπτώσεις του Koch και του A. B. Marx), αλλά και περιορίζει την ισχύ αναλυτικών μεθόδων που λειτουργούν ως απλές επαληθεύσεις μουσικο-θεωρητικών μοντέλων (βλ. περίπτωση Schenker). Ο Dahlhaus παίρνει θέση υπέρ μιας αισθητικά προσανατολισμένης ανάλυσης, «που βλέπει το έργο ως όλον» και όχι ως απλό παράδειγμα μιας θεωρίας. Εντούτοις, συνειδητοποιεί ότι η αξιολόγηση των μουσικών έργων στη βάση αισθητικών κριτηρίων χρήζει ιστορικού περιορισμού. Στην προνεωτερική φάση της μουσικής ιστορίας τα αξιολογικά κριτήρια υπήρξαν πρωτίστως λειτουργικά και συνδεδεμένα με αυστηρούς κανόνες λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Το μουσικό έργο αποτελούσε πρωτίστως παράδειγμα ενός μουσικού είδους, ενώ αντιθέτως, κατά το 19 ο αιώνα, όπου προκρίνεται η έννοια της μουσικής αυτονομίας, το έργο έπρεπε να αποδεικνύει «ατομικότητα» και «αυθεντικότητα». Στον 20 ο αιώνα η αξιολογική συμπεριφορά αλλάζει και προσανατολίζεται πλέον προς την ιστορική κριτική, η οποία «συλλαμβάνει ένα μουσικό κομμάτι όχι ως απομονωμένο έργο ολοκληρωμένο στον εαυτό του, αλλά ως ντοκουμέντο ενός βήματος στη διαδικασία της σύνθεσης, ως μερικό συστατικό ενός έργου εν προόδω» (σ. 14). Εδώ οφείλουμε ένα σχόλιο. Όσο σημαντική είναι η διάκριση του Dahlhaus σε λειτουργικές, αισθητικές και ιστορικές αξιολογικές κρίσεις, τόσο παραγνωρίζεται η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση κατά το ρου της μουσικής ιστορίας. Ακόμα και τις εποχές της επίσημης κυριαρχίας του μουσικού 5 Εφεξής, οι αριθμοί σελίδων θα αναφέρονται στην αγγλική μετάφραση του Siegmund Levarie με τίτλο Analysis and Value Judgment, N.Y

3 λειτουργισμού, η ανάδειξη συνθετών με ξεχωριστό κύρος (classici auctores) αλλά και έργων με υποδειγματικό χαρακτήρα, αποδεικνύει την ισχύ του αισθητικού παράγοντα, ακόμα κι αν αυτός δεν βρίσκεται στο προσκήνιο. Επιπλέον, η ύπαρξη μουσικοσυνθετικού προβληματισμού σε κάθε περίοδο της ευρωπαϊκής μουσικής ιστορίας, πληροί τις απαιτήσεις και του ιστορικού προτάγματος. Ανάλογα μπορούν να ειπωθούν και για τις υπόλοιπες μουσικοϊστορικές περιόδους. Τα τρία κριτήρια, το λειτουργικό, το αισθητικό και το ιστορικό είναι αμφίβολο αν μπορούν να χωριστούν απλά η εκάστοτε περίοδος, για λόγους που είναι ιστορικά ανιχνεύσιμοι, δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε ένα από αυτά. 6 Μια από τις σημαντικές συνεισφορές του Dahlhaus στο υπό εξέταση κείμενο, είναι ότι, με αναφορά στην καντιανή διάκριση μεταξύ καλλιτεχνικής κρίσης και κρίσης του γούστου, 7 αναδεικνύει τις ηθικές προεκτάσεις φαινομενικά αισθητικών κριτηρίων όπως «πρωτοτυπία» και «αυθεντικότητα». Πίσω από το αίτημα πρωτοτυπίας κρύβεται μια ανομολόγητη εχθρότητα προς τον αναστοχασμό υπέρ του συναισθήματος, ενώ ο συντηρητισμός του αυθεντικού, στην αντίθεσή του προς το φτιαχτό, το έντεχνο, γίνεται εύκολα αντιληπτός από τον οξυδερκή Dahlhaus. Περαιτέρω, προσεκτική είναι η στάση του Dahlhaus απέναντι στις έννοιες «νέο» και «επιγονικό». Όπως λέει χαρακτηριστικά, «υπό μία ποιοτική και όχι απλά χρονολογική έννοια, κάθε τι που αποκλίνει από το συνηθισμένο δεν ανήκει [απαραίτητα] στο νέο. Η νεότητα, ως αισθητικό κριτήριο, είναι μια περίπλοκη ιστορικο-φιλοσοφική κατηγορία» (σ. 21). Προϋποθέσεις του αληθώς νέου είναι η ρήξη με την παράδοση, ο τοπικός και επίκαιρος χαρακτήρας του και η επέκταση των συνεπειών του πέραν του επίκαιρου παρόντος. Από την άλλη, η έννοια του «επιγονικού», ως αισθητική απαξία, μπορεί να κατανοηθεί ορθά μόνο στο πλαίσιο της μουσικής πρακτικής και αισθητικής του 19 ου αιώνα και σε συνάρτηση με τον ιστορισμό κάθε επέκταση του όρου σε παλαιότερες εποχές, όπου η τήρηση της παράδοσης παίζει πρωταρχικό ρόλο, πρέπει να θεωρηθεί άστοχη και άδικη. 8 Πολύ σημαντικές είναι οι παρατηρήσεις του Dahlhaus σχετικά με την προσπάθεια υποκατάστασης της αισθητικής από τις ψυχολογικές έρευνες της πρόσληψης. 9 Όπως πολύ σωστά επισημαίνει, «επειδή τα μουσικά κομμάτια είναι αντικείμενα μιας τεχνητής πρόσληψης που αποκτάται μέσω πολιτισμικών παραδόσεων και όχι μιας φυσικής πρόσληψης, η ομοιότητα και ανομοιότητα των μουσικών προσλήψεων εξαρτάται από το βαθμό ενόρασης της δομής της μουσικής. Δίχως εξέταση τουλάχιστον χονδρική της πραγματολογικής μουσικής κρίσης που υπόκειται μιας αισθητικής κρίσης, η τελευταία δεν μπορεί καν να καταγραφεί» (σ. 25). Αυτό σημαίνει ότι η κρίση υποκειμένων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις κατανόησης της έντεχνης μουσικής παράδοσης όχι μόνο δεν μπορεί να είναι αξιολογικά ισότιμη, αλλά είναι παντελώς άσχετη. Το σημαντικό όμως από θεωρητική άποψη είναι ότι ο Dahlhaus υπογραμμίζει τον μη φυσικό αλλά πολιτισμικά διαμεσολαβημένο χαρακτήρα της μουσικής αντίληψης. Το μουσικό έργο δεν είναι φυσικό πράγμα αλλά πολιτισμικό αγαθό, δηλ. φορέας αξιών. 10 Στο δεύτερο μέρος του γραπτού του, ο Dahlhaus καταδεικνύει την ανορθολογική αμφισημία των μουσικοαιασθητικών εννοιών, χωρίς ωστόσο να την επικαλείται ως επιχείρημα για να τις καταστρέψει στο πνεύμα ενός λογικού θετικισμού. Γράφει σχετικά: «Οι αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τις έννοιες είναι προφανείς αλλά δεν μειώνουν τη σημασία τους. Έργο του ιστορικού δεν είναι να συμφιλιώσει τις αντιφάσεις ή να τις εξαλείψει περιορίζοντας την έννοια, αλλά να τις κατανοήσει ως σημάδια της εποχής [ ]» (σ. 32). Οι αντινομίες των αισθητικών κρίσεων, όπου τα ίδια μουσικά φαινόμενα μπορεί να αξιολογηθούν αντιθετικά, πρέπει να κατανοηθούν ιστορικά σε αναφορά προς αντιθετικές αισθητικές αξίες. Επίσης, πρέπει να οριστούν οι προϋποθέσεις ισχύος των αξιολογικών κρίσεων με αναφορά σε πραγματολογικά πορίσματα. Για παράδειγμα, πλούτος θεματικών συνδέσεων δεν μπορεί να αναζητηθεί σε μια μουσική όπως λ.χ. αυτή του μπαρόκ, όπου η μοτιβικοθεματική διαφοροποίηση δεν είναι το ζητούμενο. Από την άλλη, η απαίτηση ενοποίησης έχει νόημα μόνον όπου επικρατεί πλούσια διαφοροποίηση. Σε αυτό το πνεύμα, ο Dahlhaus ασκεί κριτική στις αναλυτικές μεθόδους, οι οποίες μέσω αφαίρεσης από τις παραμέτρους του ρυθμού, του μέτρου και του 6 Στο βιβλίο Αισθητική της μουσικής (μτφρ. Απ. Οικονόμου, Αθήνα 2000) και στο κεφάλαιο «Αισθητική και ιστορία», ο Dahlhaus καταδεικνύει τις ιστορικές προϋποθέσεις της αισθητικής κρίσης, δηλ. τη συνάφεια αισθητικού και ιστορικού, αλλά πάντοτε στο επίπεδο της κρίσης, όχι της μουσικής πραγματικότητας. 7 Πρβλ. Αισθητική της μουσικής, ό.π., σ Πρβλ. Αισθητική της μουσικής, ό.π., σ. 159: «Το κριτήριο της πρωτοτυπίας [ ] είναι βέβαια ακόμα και από ιστορική άποψη περιορισμένο η ισχύς του δεν ανάγεται πιο πέρα από το 18 ο αιώνα. Το να πει κάποιος για ένα μοτέτο του 16 ου αιώνα ότι είναι επιγονικό, θα ήταν άστοχο, διότι η μίμηση των υποδειγματικών συνθετών, των clasici auctores, θεωρούνταν ως νόμιμη διαδικασία». 9 Βλ., μ.α., R. Frances, La perception de la musique, Paris Η έννοια αυτή του αγαθού είναι κοινή στην αξιολογία τόσο των νεοκαντιανών, όσο και των φαινομενολόγων (λ.χ. του Scheler και του Hartmann). 16

4 τονικού περιβάλλοντος επιχειρούν την κατάδειξη πλούτου μοτιβικών διασυνδέσεων πίσω από την ακουσματική επιφάνεια, σε μουσικές όπου κάτι τέτοιο είναι αισθητικά άσχετο (αναφέρει τις περιπτώσεις του Bach και του Beethoven, σ. 40). Προηγουμένως, ο Dahlhaus έχει ξεκαθαρίσει πως οι έννοιες «κακώς συνθεμένη» και «ευτελής» μουσική δεν είναι απαραίτητα συνώνυμες. Μια «ευτελής» ή επιγονικά παρωχημένη μουσική μπορεί να είναι κάλλιστα καλά συνθεμένη. Το ιστορικό κριτήριο (επικαλούμενο πρωτίστως το στοιχείο του επιγονικού) θα παράσχει εδώ τις απαιτούμενες αξιολογικές διακρίσεις. Ο Dahlhaus εξετάζει κριτικά μια σειρά εννοιών, όπως αυτές του «μορφολογικού σχήματος», της παρατακτικής και της οργανικής μορφής, των συνθετικών μεθόδων της αναλογίας, όπου κάθε παράμετρος πρέπει να είναι ανάλογα ανεπτυγμένη, και της αντιστάθμισης, όπου κάποιες παράμετροι υποχωρούν σε πολυπλοκότητα σε αντιστάθμιση της πολυπλοκότητας άλλων και τέλος το κριτήριο της ακουστότητας, του οποίου η ισχύς περιορίζεται και προσδιορίζεται ιστορικά και ανά περίπτωση. Μια λεπτομερής αναφορά θα ήταν εντός του παρόντος περιορισμένου πλαισίου άτοπη. Το ζητούμενο είναι τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε από το σύνολο των πυκνών αναπτύξεων του Dahlhaus. Από την προσεκτική ανάγνωση σχηματίζεται η εντύπωση πώς ο Dahlhaus αποσκοπεί κυρίως στην ιστορική και πραγματολογική ορθότητα των αξιολογικών κρίσεων, σε μια «αισθητική ορθοκρισία». Προσπαθώντας να αντιστοιχίσει τις αισθητικές έννοιες στα μουσικά δεδομένα που φέρνει στο φως η ανάλυση, εμφανίζει την αξιολογική κρίση να συμπεριφέρεται κατ ουσία ως κρίση περιγραφική, της οποίας η εγκυρότητα καθορίζεται στη βάση του κώδικα «ορθό/λάθος» ή «σχετικό/άσχετο». Οι αισθητικές αξίες παίρνουν το χαρακτήρα ιστορικά προσδιορίσιμων καταστατικών αρχών της μουσικής δημιουργίας, συγκροτώντας το αντικείμενό τους κατά τα πρότυπα των νεοκαντιανών Windelband και Rickert αλλά και του Max Weber. 11 Οι αισθητικές αξίες αποκτούν αποκλειστικά ιστορική εγκυρότητα, και στην πραγματικότητα δεν μπορούν οι ίδιες να αξιολογηθούν από μια μεταγενέστερη αξιολογική σκοπιά. 12 Όπως δείχνουν οι αναλύσεις του Dahlhaus στο σχετικό κεφάλαιο, ο ιστορικός οφείλει να αποκαθιστά την αδικία να κρίνονται έργα λιγότερο γνωστών συνθετών, όπως για παράδειγμα του Johann Stamitz, με ξένες αισθητικές ή μορφολογικές αρχές. Κάτι τέτοιο χαροποιεί ιδιαίτερα εκείνους τους μουσικοϊστορικούς που επιχειρούν με κάθε μέσο να δικαιολογήσουν αισθητικά την έρευνα συνθετών ήσσονος σημασίας, χωρίς να παραδέχονται ότι μια τέτοια έρευνα αποτελεί καθήκον που απορρέει ούτως ή άλλως από τη φύση του αντικειμένου τους και δεν προϋποθέτει απαραίτητα την υιοθέτηση συγκεκριμένης και ενίοτε πολεμικής αξιολογικής στάσης ούτε επιτάσσει την αισθητική και ιστορική υπερεκτίμηση του έργου του ήσσονος σημασίας συνθέτη. Η κατ ουσία νεοκαντιανή, δηλ. φορμαλιστική τοποθέτηση του Dahlhaus επί του αξιολογικού ζητήματος στη μουσική, αποφεύγει τους σκοπέλους της θεωρητικής προσέγγισης της έννοιας του μουσικού αριστουργήματος ή τουλάχιστον του σημαίνοντος έργου ή συνθέτη, παρακάμπτει το πρόβλημα της γένεσης, κορύφωσης και παρακμής ενός μουσικού ύφους ως ενδο-συνθετικής αναζήτησης και προβληματισμού επί της επιτυχούς υλοποίησης αισθητικών αξιών, αδυνατεί τέλος να συστήσει μια θεωρία μουσικής καλλιτεχνικής εξαιρετικότητας ή, αν θέλετε, «αριστουργηματικότητας» με δεσμευτική εγκυρότητα, δίχως την οποία εύκολα κανείς διολισθαίνει προς τον ιστορικιστικό σχετικισμό, τον αισθητικό ντεσιζιονισμό και τη μετανεωτερική ισοπέδωση. 13 Παρότι παραδέχεται ότι γενικά απουσιάζει «μια μεθοδική ανάπτυξη των τρόπων και των λόγων πρωτογενούς διαμόρφωσης του κανόνα των μουσικών έργων στην ιστορία της μουσικής», 14 ο Dahlhaus επικεντρώνεται κυρίως σε 11 Στο βιβλίο του Grundlagen der Musikgeschichte (Köln 1977) ο Dahlhaus επικαλείται τη διάκριση του Max Weber σε «αξιολογικές αναφορές» (Wertbeziehungen) και «αξιολογήσεις» (Wertungen): «Μια αξιολογική αναφορά, που ένας ιστορικός επινοεί ή ανακατασκευάζει προκειμένου μεταξύ των γεγονότων μιας περασμένης εποχής να χωρίσει τα ουσιώδη και χαρακτηριστικά από τα ασήμαντα ή περιφερειακά, διαφοροποιείται από μια αξιολόγηση, εφόσον εκθέτει έναν αντικειμενικό κανόνα την εγκυρότητα του οποίου ορίζει ο ιστορικός και όχι έναν υποκειμενικό κανόνα υπέρ του οποίου τοποθετείται». Βλ. στα ελληνικά Max Weber, Η μεθοδολογία των κοινωνικών επιστημών, μτφρ. Μ. Κυπραίος, Αθήνα (χ.χ.). Για μια κριτική του βεμπεριανού έργου βλ. Κοσμάς Ψυχοπαίδης, Ο Max Weber και η κατασκευή εννοιών στις κοινωνικές επιστήμες, Αθήνα Στην Αισθητική θεωρία (μτφρ. Λ. Αναγνώστου, Αθήνα 2000, σ. 446), ο Adorno, αντιθέτως, υποστηρίζει την αξιολόγηση ως συστατικό της αληθινής αισθητικής κατανόησης η οποία έτσι κι αλλιώς προϋποθέτει αξίες, με άλλα λόγια υποστηρίζει την αξιολόγηση αξιών. 13 Ενδεικτικό της τάσης είναι το επετειακό βιβλίο του Nicholas Kenyon, The Faber Pocket Guide to Mozart. Σύμφωνα με την παρουσίαση του Charles Rosen στο The New York Review (25 Μαϊου 2006, σ ), «σήμερα, η πιο πρόσφατη γενιά ιστορικών της μουσικής επιχείρησε να ξηλώσει την άποψη για το Μότσαρτ ως ριζοσπαστικού οραματιστή και να τον αναγάγει σε συνηθισμένο τεχνίτη, φυσικά καλύτερο στη δουλειά του από κάθε άλλον». Η επικράτηση των απόψεων της μνησίκακης μάζας των ακροατών (ειδικών και μη) είναι προφανής, και δεν αλλάζει παρ όλη την προσπάθεια των απολογητών της να εμφανίσουν τους πρωταγωνιστές της μουσικής ιστορίας πιο «ανθρώπινους». Πρβλ. Max Scheler, Das Ressentimant im Aufbau der Moralen, Frankfurt am Main Grundlagen der Musikgeschichte, ό.π., σ

5 παράγοντες ιστορικο-κοινωνιολογικούς, ενώ για τις αξιολογικές κρίσεις δεν έχει να προτείνει παρά μια συστηματική και κριτική καταγραφή τους, δηλ. μιαν ιστοριογραφία τους. 15 Για εμάς σήμερα ζητούμενο είναι η σύσταση μιας φιλοσοφικής αξιολογίας της μουσικής χωρίς ανορθολογικές δογματικές δεσμεύσεις που να προσανατολίζεται προς τη διαλεκτική της μουσικής μορφής με το μουσικό υλικό, υπό τον όρο ότι δεν θα βλέπει το τελευταίο ως υλικό αξιολογικά ουδέτερο αλλά αντιθέτως ως υλικό αξιολογικά φορτισμένο στο πλαίσιο της μουσικής μορφής και που ως εκ τούτου θα είναι σε θέση να μιλήσει για αισθητική «δικαιοσύνη» ή «αδικία» στο εσωτερικό των ίδιων των έργων. 16 Μια τέτοια «αντι-μεταμοντέρνα» θεωρία της ενδογενούς αξίας στη μουσική θα αποτολμά να καταδείξει λ.χ. τον ευτελισμό της λειτουργικής αρμονίας στο πλαίσιο των μορφών της εμπορικής μουσικής, αλλά και την αισθητική ένδεια πολλών από τα υποπροϊόντα της νεωτερικής και μετανεωτερικής έντεχνης δημιουργίας, ένδεια που συχνά κρύβεται πίσω από ποικίλους «-ισμούς» και νέφη παραδοξολογικής θεωρητικής σοφιστικής. 15 Πρβλ. Tibor Kneif, «Musikästhetik», στο Carl Dahlhaus (επιμ.), Einführung in die systematische Musikwissenschaft, Laaber , σ. 133 κ.ε. 16 Πρβλ. Μάρκος Τσέτσος, «Προς μια θεωρία της αξίας στη μουσική σήμερα», στο Η αξία της μουσικής σήμερα, πρακτικά του 1 ου Διεθνούς Συνεδρίου Μουσικολογίας (2002), Αθήνα 2003, σ και «Η μουσική ανάλυση και το αντικείμενό της. Θεωρητικές παρατηρήσεις», στο Μουσική ανάλυση και ερμηνεία, πρακτικά Β [Διεθνούς] Συνεδρίου Μουσικολογίας, Ο.Μ.Μ.Α., Αθήνα 2006, σ

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα»

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα» Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου Βασίλης Γραμματικόπουλος, Επίκουρος καθηγητής Θεματολογία Ορισμός του όρου «έρευνα» Ιστορική αναδρομή & φιλοσοφία της έρευνας Διαδικασία διεξαγωγής της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Προς μια κριτική επαναθεμελίωση του κανόνα των μουσικών έργων

Προς μια κριτική επαναθεμελίωση του κανόνα των μουσικών έργων 009:Layout 1 10/21/13 4:32 PM Page 77 ΜΑΡΚΟΣ ΤΣΕΤΣΟΣ Προς μια κριτική επαναθεμελίωση του κανόνα των μουσικών έργων Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ενέτεινε τις πιέσεις για εμπορευματοποίηση των ακαδημαϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξει ο διορθωτής με την προσεκτική ανάγνωση του γραπτού δοκιμίου είναι αν ο μαθητής

Διαβάστε περισσότερα

EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, )

EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, ) EDMUND HUSSERL 1 EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, 1859-1938) Ο Καρτέσιος (Ντεκάρτ) αναζήτησε να θεμελιώσει τη γνώση και να εξασφαλίσει την ανάπτυξη της Επιστήμης στις πρώτες αναμφισβήτητες παρατηρήσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μια διαφορετική πρόταση για τη μουσική. Eduard Hanslick (1825-1904)

Μια διαφορετική πρόταση για τη μουσική. Eduard Hanslick (1825-1904) Μια διαφορετική πρόταση για τη μουσική Eduard Hanslick (1825-1904) Για το ωραίο στη μουσική Ο Hanslick δεν ήταν φιλόσοφος, αλλά μουσικοκριτικός και μάλιστα ο πιο επιφανής της εποχής του. Παρόλα αυτά, το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός

Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός Ορισμοί για τον πολιτισμό Περιγραφικοί. Έμφαση στην καθημερινή ζωή. Ιστορικοί. Έμφαση στην παράδοση. Γενετικοί.

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522.

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522. Αϖόστολος Πανταζής (ειδικός εϖιστήµονας, Πανεϖιστήµιο Κρήτης) Θέµα εισήγησης: «Ο Ιστορικός λειτουργισµός του Karl Polanyi» Η εισήγηση ασχολείται µε το ζήτηµα της σχέσης των αξιών µε το εϖιστηµονικό ϖρότυϖο

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της Γλώσσας

Φιλοσοφία της Γλώσσας Φιλοσοφία της Γλώσσας Ενότητα: Θεωρίες Νοήματος. Επαληθευσιοκρατικές θεωρίες νοήματος Ελένη Μανωλακάκη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (Μ.Ι.Θ.Ε.) 1. Επαληθευσιοκρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα

Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα Ζητήματα μεθοδολογίας στη διαπολιτισμική έρευνα Θεωρητικές μεθοδολογικές επιπτώσεις από την προσθήκη του πολιτισμού ως επιπέδου ανάλυσης Πολιτισμική προκατάληψη και ισοτιμία στη διαπολιτισμική σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Παρατήρηση Πλέγμα παραγόντων οργάνωσης και διεξαγωγής της διδασκαλίας Διαδικασία παρατήρησης έρευνα Περιβάλλον εργαστηρίου Mονοδρομικοί καθρέφτες,

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία. Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός

Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία. Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός Ψευδο-ερμηνείες της συμπεριφοράς (θεωρίες των ενστίκτων)

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα

Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Τα έξι στάδια της έρευνας κατά Creswell 1 Διατύπωση του ερευνητικού προβλήματος 2 Επισκόπηση της βιβλιογραφίας 3 Εξειδίκευση των σκοπών της έρευνας 4 Συλλογή δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΑΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 6 η : Μεταηθική Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης)

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) 1. Χαρακτηριστικά προς αξιολόγηση Α. Περιεχόμενο: πλούτος ιδεών σχετικών με το εξεταζόμενο θέμα. Β. Διάταξη νοημάτων: διάταξη ύλης και

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Τέταρτη Ενότητα: Οι βασικές αρχές της θεωρίας Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1

Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1 Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1 (Επιφυλλίδα Οπισθόφυλλο) Ο Εαυτός και η Απουσία του Χρόνου Δεν είναι καθόλου συνηθισμένο να γίνονται συζητήσεις και αναφορές για την Απουσία του Χρόνου ακόμη και όταν υπάρχουν,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Περιεχόμενα Επιστημονική έρευνα Σε τι μας βοηθάει η έρευνα Χαρακτηριστικά της επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή..................................................... 17 1.1 Νόηση και γνώση και η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: H MAΘΗΣΙΑΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥΣ Τι έγινε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Η επιστήμη είναι ένα συστηματικό πλαίσιο αρχών που εξυπηρετεί την προσπάθειά μας να καταλάβουμε το φυσικό και κοινωνικό μας περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος }

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Είδη αξιολόγησης: αρχική-διαγνωστική, συντρέχουσαδιαμορφωτική, τελική Μορφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα,

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, 1 Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Κοινωνική ικαιοσύνη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης», ευτέρα 22 Μαρτίου 2011, ώρα 19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Θεωρητική προσέγγιση & κεντρικές έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι. Ένα παράδειγμα δογματικής διαφωνίας... 1 ΙΙ. Η μεταδογματική προσέγγιση ενός παραδείγματος δογματικής διαφωνίας Το αντικείμενο της μελέτης... 2 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΙΑΚΡΙΣΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7- Πρόσθετο Υλικό: Πολυπλοκότητα Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισαγωγή 1 H γοητεία της δουλειάς του ιστορικού είναι ότι έχει να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα