2004, Τορίνο, EU-DAP trial

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2004, Τορίνο, EU-DAP trial"

Transcript

1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. Εισαγωγή Ο ρόλος του σχολείου στην πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών Σχολικές παρεµβάσεις πρόληψης εξαρτησιογόνων ουσιών Η σηµασία του προγράµµατος EU-Dap Στόχοι της µελέτης Σχεδιασµός της µελέτης Το δειγµατοληπτικό πλαίσιο της µελέτης Πληθυσµός-στόχος: Τα κριτήρια ένταξης των σχολείων είναι τα ακόλουθα: Μέγεθος δείγµατος Τυχαία κατάταξη στην παρέµβαση Αριθµός τµηµάτων που θα συµµετάσχουν από κάθε σχολείο Θέµατα δεοντολογίας Το ερωτηµατολόγιο Πιλοτική µελέτη ιαδικασίες Follow-up Χρονοδιάγραµµα µελέτης...14

2 2004, Τορίνο, EU-DAP trial Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώµατος. Κανένα τµήµα της έκδοσης αυτής δεν αντιγράφεται, δεν αποθηκεύεται σε οποιοδήποτε σύστηµα και δεν µεταβιβάζεται σε καµία µορφή και µε κανέναν τρόπο, ηλεκτρονικά, µηχανικά, φωτοτυπικά, εγγράφως ή µε άλλο τρόπο, χωρίς προηγούµενη άδεια από τους εκδότες. Η συγκεκριµένη έκδοση αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εκδοτών της και δεν αντιπροσωπεύει µε κανέναν τρόπο τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή των υπηρεσιών της. ιεύθυνση Επικοινωνίας: Observatorio Epidemiologico delle Dipendenze ASL 5 Via Sabaudia, Grugliasco (TO) ITALY Tel.: Fax: Το EU-DAP συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3 Οµάδα συντονισµού Fabrizio Faggiano (συντονιστής οµάδας) Roberta Siliquini Barbara Zunino Valeria Siliquini Paride Angius Centre for Drug Abuse Epidemiology of Piedmont (OED) Piemonte Ιταλία Rosaria Galanti Centre for Tobacco Prevention Σουηδία Peer Van Der Kreeft De Sleutel Βέλγιο Erwin Coppens Juan Carlos Melero EDEX Ισπανία Gudrun Wiborg IFT-Nord Institute for Therapy and Health Research Γερµανία Karl Bohrn Institüt für Social-und Gesundeits Psycologie (ISG) Αυστρία Vicky Yotsidi Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά Ελλάδα (Ε.Κ.ΤΕ.Π.Ν.) Ερευνητικό Πανεπιστηµιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ) Gregor Burkhart European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (E.M.C.D.D.A.) Πορτογαλία Massimiliano Panella (εξωτερικός συνεργάτης) University of Piemonte Orientale Ιταλία Οµάδα σχεδιασµού αξιολόγησης Fabrizio Faggiano (συντονιστής οµάδας) Rosaria Galanti Clive Richardson Karl Bohrn - Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (Ε.Κ.ΤΕ.Π.Ν.) Ερευνητικό Πανεπιστηµιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ) Ελλάδα Οµάδα σχεδιασµού παρέµβασης Peer Van Der Kreeft (συντονιστής οµάδας) Erwin Coppens Roberta Siliquini Anne-Marie Lindahl Centre for Tobacco Prevention Σουηδία Juan Carlos Melero Gudrun Wiborg Margot Koller Institüt für Social-und Gesundeits Psycologie (ISG) Αυστρία Maro Vassara Κέντρο Πρόληψης της Εξάρτησης από Ναρκωτικά και Προαγωγής Ελλάδα της Υγείας Νοµού Θεσσαλονίκης «ΠΥΞΙ Α» Massimiliano Panella

4 1. Εισαγωγή Η εξάρτηση από ουσίες συχνά περιγράφεται τόσο από ιατρικής όσο και από ψυχοκοινωνικής άποψης ως µια χρόνια, υποτροπιάζουσα ασθένεια, η οποία χαρακτηρίζεται από τις επιπτώσεις που έχει η παρατεταµένη χρήση και από διαταραχή στη συµπεριφορά λόγω του καταναγκαστικού της χαρακτήρα (Leshner, 1997). εν υπάρχει αµφιβολία ότι η εξάρτηση, από τη στιγµή που θα εδραιωθεί, «αποτελεί έναν ανεξέλεγκτο καταναγκασµό για εύρεση και χρήση ουσιών» (Leshner, 1999). Ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχουν δύο τουλάχιστον οµάδες χρηστών, αυτοί που «αποζητούν την απόλαυση» και αυτοί για τους οποίους η χρήση ουσιών αποτελεί «ένα µέσο αντιµετώπισης του προβληµάτων ζωής ή της δυσθυµικής τους διάθεσης». Επίσης, δεν προχωρούν όλοι οι χρήστες από την πειραµατική χρήση στο στάδιο της εξάρτησης. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η πειραµατική χρήση ουσιών αποτελεί τυπική συµπεριφορά των εφήβων, οι οποίοι «κάνουν χρήση ουσιών απλώς για την ευχάριστη διάθεση ή την ευφορία που µπορεί να προκαλέσουν οι ουσίες ή για να γίνουν αποδεκτοί από τους συνοµηλίκους τους» (Leshner 1999). Παρόλο που θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη ο βαθµός ευαλωτότητας κάθε ατόµου, στη βάση ορισµένης νευρολογικής ή ψυχολογικής ευπάθειας, «ακόµα και η περιστασιακή χρήση ουσιών µπορεί ακουσίως να οδηγήσει σε εξάρτηση» (Leshner, 1997; Leshner, 1999). Προκειµένου να εξηγήσουν τον τρόπο µε τον οποίο προκαλείται η εξάρτηση, άλλοι επιστήµονες προτείνουν την «υπόθεση του περάσµατος», σύµφωνα µε την οποία, η χρήση ουσιών ακολουθεί πολιτισµικά καθορισµένα βήµατα. Για παράδειγµα, τα βαριά οινοπνευµατώδη ποτά και ο καπνός θεωρούνται ενδιάµεσο πέρασµα της χρήσης µπύρας / κρασιού και της κάνναβης, ενώ η χρήση κάνναβης αποτελεί πέρασµα προς τη χρήση άλλων παρανόµων ουσιών (Kandel, 1975). εδοµένου ότι τα παραπάνω δεν αποτελούν κατ ανάγκη εναλλακτικά επεξηγηµατικά µοντέλα, οποιοδήποτε από αυτά κι αν επιλεχθεί, οι παρεµβάσεις πρωτογενούς πρόληψης θα πρέπει να στοχεύουν τόσο στην πρόληψη της έναρξης χρήσης ουσιών (δηλαδή, στη µείωση των περιπτώσεων πρώτης χρήσης, σε επίπεδο γενικού πληθυσµού) όσο και στην ανακοπή της µετάβασης από ένα στάδιο χρήσης σε κάποιο άλλο, για παράδειγµα από την πειραµατική χρήση στην εξάρτηση. Συγκεκριµένα µοντέλα παρέµβασης µπορεί να στοχεύουν αποκλειστικά σε µία από τις δύο αυτές προσεγγίσεις. Για παράδειγµα, παρεµβάσεις που στοχεύουν αποκλειστικά στη διακοπή του καπνίσµατος εντάσσονται στη δεύτερη από τις προαναφερόµενες προσεγγίσεις, αφού η έναρξη καπνίσµατος συµβαίνει στο σύνολο σχεδόν του πληθυσµού, ενώ 30-50% όσων δοκιµάζουν γίνονται στη συνέχεια συστηµατικοί καπνιστές. Αντίστοιχα, η µετάβαση από τη χρήση κάνναβης (επικράτηση σε «όλη τη ζωή» >30%) σε «σκληρά» ναρκωτικά (επικράτηση <5%) θα µπορούσε να αποτελεί αντικείµενο παρέµβασης που στοχεύει από κοινού στη µείωση της έναρξης της χρήσης και στη µείωση της µετάβασης (Siliquini, 2001). Λαµβάνοντας υπόψη τα συγκεκριµένα θεωρητικά µοντέλα, καθώς και τις σύγχρονες σχετικές θεωρίες (Wise, 1998; Nestler, 1997), η εξάρτηση από ουσίες µπορεί να θεωρηθεί ως ένα ενιαίο πρόβληµα και, ως εκ τούτου, οι παρεµβάσεις πρόληψης θα πρέπει να απευθύνονται σε ηλικιακές οµάδες και όχι σε συγκεκριµένες ουσίες. Η συγκεκριµένη προσέγγιση συνυπολογίζει ότι όσα γνωρίζουµε µέχρι σήµερα για τις δυναµικές και τους παράγοντες που καθορίζουν την κατάχρηση ουσιών είναι κάθε άλλο παρά ικανοποιητικά (Green, 1991). 1.1.Ο ρόλος του σχολείου στην πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που καθιστούν το σχολείο κατάλληλο πλαίσιο για την εφαρµογή προγραµµάτων πρόληψης της χρήσης καπνού, οινοπνευµατωδών και παρανόµων ουσιών. Κατ αρχήν, τέσσερα στα πέντε άτοµα που καπνίζουν ξεκίνησαν το κάπνισµα πριν την ενηλικίωση. Εποµένως, η πρόληψη εξαρτησιογόνων ουσιών πρέπει να εστιάζεται σε παιδιά και εφήβους. εύτερον, το σχολείο παρέχει τον πιο συστηµατικό και αποτελεσµατικό τρόπο προσέγγισης ενός σηµαντικού αριθµού µαθητών κάθε χρόνο. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί µπορούν να επηρεάσουν τους µαθητές όσο είναι ακόµη σε νεαρή ηλικία, πριν την εγκαθίδρυση σταθερών αντιλήψεων και στάσεων σχετικά µε το κάπνισµα και τις άλλες ουσίες. 1

5 Οι συγκεκριµένες παρεµβάσεις για την πρόληψη της έναρξης της χρήσης θα πρέπει να γίνονται συµπληρωµατικά και όχι να αντικαθιστούν την ανάπτυξη και εφαρµογή στο σχολείο πολιτικών σχετικά µε την πρόληψη ουσιών. Όταν οι πολιτικές αυτές εφαρµόζονται µε ορθό και συστηµατικό τρόπο µπορούν να συµβάλουν στην απόφαση των µαθητών να απέχουν από το κάπνισµα, την κατανάλωση οινοπνευµατωδών και τη χρήση παράνοµων ουσιών (CDC 94). Μια πολιτική σχολείου θα πρέπει να περιλαµβάνει τα εξής: - Επεξήγηση των λόγων για τους οποίους θα πρέπει κανείς να προλαµβάνει τη χρήση ουσιών (π.χ. το κάπνισµα αποτελεί κύρια αιτία θανάτου, αρρώστιας και ανικανότητας) - Απαγορεύσεις κατά του καπνίσµατος, της κατανάλωσης αλκοόλ και της χρήσης άλλων ουσιών, οι οποίες να ισχύουν για το σύνολο του προσωπικού του σχολείου και για όσους επισκέπτονται τους χώρους του σχολείου, στα λεωφορεία του σχολείου, και σε εκδηλώσεις του σχολείου εκτός των σχολικών εγκαταστάσεων. - Απαγορεύσεις κατά της διαφήµισης αλκοόλ και καπνού στα σχολικά κτίρια, τις σχολικές εκδηλώσεις και τις εκδόσεις του σχολείου. - υνατότητα στους µαθητές και το προσωπικό του σχολείου να έχουν πρόσβαση σε προγράµµατα παροχής βοήθειας για τη διακοπή της χρήσης ουσιών - ιαδικασίες γνωστοποίησης της πολιτικής πρόληψης στους µαθητές, το προσωπικό του σχολείου, τους γονείς και τις οικογένειες των µαθητών, τους επισκέπτες και την κοινότητα. Όπως έχει ήδη επισηµανθεί, οι σχολικές παρεµβάσεις δε χρειάζεται να επικεντρώνονται σε συγκεκριµένες ουσίες, αφού, για παράδειγµα, µια παρέµβαση πρόληψης του καπνίσµατος µπορεί παράλληλα να συµβάλει στην πρόληψη της χρήσης παρανόµων ουσιών. Ως εκ τούτου, αποτελεί πλεονέκτηµα όταν τέτοιες παρεµβάσεις στο σχολείο σχεδιάζονται µε στόχο την πρόληψη της χρήσης όλων των ουσιών. 1.2.Σχολικές παρεµβάσεις πρόληψης εξαρτησιογόνων ουσιών Η πλειοψηφία των παρεµβάσεων πρόληψης στο σχολείο βασίζεται στη συµπεριφοριστική θεωρία (Kelli, 2002; Tobler, 2000) και στοχεύει στη µείωση της έναρξης χρήσης καπνού, οινοπνευµατωδών και παράνοµων ουσιών αµβλύνοντας τους προσωπικούς και κοινωνικούς παράγοντες κινδύνου και ενισχύοντας παράλληλα τους προσωπικούς και κοινωνικούς προστατευτικούς παράγοντες (Ennet, 2003). Αρκετές έρευνες έχουν συγκρίνει την αποτελεσµατικότητα διαφόρων παρεµβάσεων πρόληψης στη σχολική κοινότητα. Τα προγράµµατα «Life Skills» (Botvin et al., 1995), «Northland» (Perry, 1996), «The Midwestern Prevention Project» (Pentz, 1989), «SMART» (Hansen, 1991) και «ALERT» (Ellickson, 1993) αποτελούν παραδείγµατα σχολικών προγραµµάτων εκπαίδευσης εφήβων στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αντίστασης, γενικών, προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων. Παρόλο που οι παρεµβάσεις που βασίζονται στο µοντέλο εξιοτήτων Ζωής («Life Skills») παρουσιάζουν τα πιο ενθαρρυντικά αποτελέσµατα σχετικά µε τη µείωση της έναρξης χρήσης παράνοµων ουσιών (Faggiano, 1994), από τις περισσότερες παρεµβάσεις προκύπτει περιορισµένη επίδραση στη χρήση καπνού, ενώ αντιφατικά είναι τα αποτελέσµατα σχετικά µε την επίδραση των παρεµβάσεων αυτών στη χρήση οινοπνευµατωδών και παρανόµων ουσιών (Ashton, 2000; Tobler, 2000). Τα προαναφερθέντα προγράµµατα έχουν αναπτυχθεί κυρίως στη Βόρεια Αµερική, γεγονός που πιθανόν να δικαιολογεί τις διαφορές που παρουσιάζονται στην αποτελεσµατικότητά τους όταν εφαρµόζονται σε διαφορετικά πολιτιστικά πλαίσια. Μία πρόσφατη δηµοσίευση στην Αγγλία (Ashton, 2003) υπογραµµίζει τα µεθοδολογικά προβλήµατα και τα προβλήµατα προσαρµογής που εµφανίζονται στην εφαρµογή τέτοιων σύνθετων παρεµβάσεων, όπως είναι οι εξιότητες Ζωής, σε Ευρωπαϊκές κοινωνίες. Σύµφωνα µε εκτενή µελέτη της Tobler, οι παρεµβάσεις που βασίζονται στη διαντίδραση, στις οποίες η ενεργής συµµετοχή των µαθητών είναι µεγαλύτερη, είναι πιο αποτελεσµατικές στην πρόληψη παρανόµων και νοµίµων ουσιών σε εφήβους σε σύγκριση µε άλλες παρεµβάσεις που βασίζονται σε παραδοσιακές µεθόδους µαθήµατος (π.χ. διάλεξη) (Tobler, 2000). Η Tobler, επίσης, καταδεικνύει µια σειρά από επιπρόσθετους παράγοντες που θεωρούνται σηµαντικοί στην αύξηση της αποτελεσµατικότητας των σχολικών παρεµβάσεων. Οι παράγοντες αυτοί είναι οι εξής: 1) παροχή έγκυρων πληροφοριών σχετικά µε τις ουσίες, συµπεριλαµβανοµένων εκείνων που αφορούν τις άµεσες επιδράσεις και τις µακροπρόθεσµες 2

6 συνέπειες από τη χρήση, 2) έµφαση στις δεξιότητες αντίστασης, καθώς και στις προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες, σε µια προσπάθεια να αναγνωριστούν οι εσωτερικές (π.χ. άγχος) και εξωτερικές (π.χ. συνοµήλικοι, διαφήµιση) πιέσεις, 3) έµφαση στην παροχή έγκυρων στοιχείων σχετικά µε την επικράτηση της χρήσης καπνού, οινοπνευµατωδών και άλλων ουσιών από τους εφήβους, ώστε να γίνει αντιληπτό ότι η πλειοψηφία των εφήβων δεν κάνει χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, 4) παροχή δοµηµένων προγραµµάτων εκπαίδευσης σε ευρείες δεξιότητες, όπως της στοχοθέτησης, της διαχείρισης άγχους, της επικοινωνίας, της διεκδικητικότητας, και γενικών κοινωνικών δεξιοτήτων, 5) εκπαίδευση και υποστήριξη / εποπτεία των εκπαιδευτικών από τους υπεύθυνους των παρεµβάσεων ή ειδικούς στην πρόληψη, 6) ενεργή εµπλοκή της οικογένειας και της κοινότητας, 7) «πολιτισµική ευαισθησία» των παρεµβάσεων, για παράδειγµα µε την εισαγωγή δραστηριοτήτων που προϋποθέτουν την ιδία άποψη των εκπαιδευτικών και των µαθητών και οι οποίες προσαρµόζονται σύµφωνα µε τις πολιτισµικές εµπειρίες της τάξης, στο σύνολό της (Kelli, 2002). 1.3.Η σηµασία του προγράµµατος EU-Dap Παρεµβάσεις πρόληψης της χρήσης καπνού, οινοπνευµατωδών και παράνοµων ουσιών υλοποιούνται στα περισσότερα Γυµνάσια και Λύκεια της Ευρώπης, σε ετήσια βάση. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις παρεµβάσεις δεν έχουν ποτέ αξιολογηθεί µε την εφαρµογή επιστηµονικά ορθής µεθοδολογίας. Το γεγονός αυτό αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβληµα: από τη µια πλευρά, όπως έχει ήδη αναφερθεί, η θεωρία σχετικά µε το φαινόµενο της χρήσης ουσιών παραµένει ατελής, οπότε πολλές παρεµβάσεις µπορεί να βασίζονται σε λιγότερο έγκυρες αρχές. Από την άλλη πλευρά, η αξιολογήσεις αποτελέσµατος που έχουν διενεργηθεί µέχρι σήµερα δεν επιτρέπουν τη διεξαγωγή ασφαλών συµπερασµάτων και τη λήψη αποφάσεων. Σε κάποιες περιπτώσεις µελετήθηκε το αποτέλεσµα της παρέµβασης µόνο όσον αφορά την αλλαγή σε επίπεδο γνώσεων ή σε επίπεδο ορισµένων δεξιοτήτων. Σε άλλες περιπτώσεις, η µεθοδολογία αξιολόγησης που χρησιµοποιήθηκε δεν ήταν επαρκής, για παράδειγµα δεν χρησιµοποιήθηκε οµάδα ελέγχου. Οι υπάρχουσες αυτές συνθήκες µπορούν να αποβούν ακόµα και επικίνδυνες. Το πόσο σηµαντική είναι µια επιστηµονικά ορθή αξιολόγηση µπορεί εύκολα να γίνει κατανοητό από το παράδειγµα που ακολουθεί: Οι συγγραφείς ενός ευρέως εφαρµοζόµενου προγράµµατος πρόληψης, την Εκπαίδευση Ζωής ( Life Education ), έχουν αναφέρει: «Εάν τα αποτελέσµατα» της µελέτης αξιολόγησης «µεταφερθούν στο γενικό πληθυσµό των παιδιών, θα µπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι από το σύνολο των παιδιών ηλικίας Α Γυµνασίου που καπνίζουν, ποσοστό 25% των κοριτσιών και 19% των αγοριών καπνίζουν ως αποτέλεσµα της συµµετοχής τους στο πρόγραµµα Εκπαίδευση Ζωής, και το ίδιο θα µπορούσε να πει κανείς για το 22% των αγοριών που πίνουν τώρα». Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι: «Τα συγκεκριµένα αποτελέσµατα καταδεικνύουν ότι οποιαδήποτε παρέµβαση πρόληψης θα πρέπει να αξιολογείται ενδελεχώς πριν αρχίσει να εφαρµόζεται ευρέως...» (Hawthorne, 1996). Από πλευράς δεοντολογίας, είναι άκρως απορριπτέο για µια παρέµβαση, η οποία εφαρµόζεται χωρίς να υπάρχει ρητή ανάγκη, να µπορεί να προκαλεί κακό (Gillon, 1994). Ελλείψει παρεµβάσεων πρόληψης µε βάσιµα στοιχεία αποτελεσµατικότητας προκύπτει η ανάγκη επιστηµονικά ορθής αξιολόγησης των παρεµβάσεων που εφαρµόζονται, ιδιαίτερα στις Ευρωπαϊκές χώρες. Το πρόγραµµα EU-Dap αναπτύχθηκε προκειµένου να καλύψει αυτό το κενό. Η παρέµβαση που πρόκειται να αξιολογηθεί στο πλαίσιο του EU-Dap σχεδιάστηκε ειδικά για να ανταποκρίνεται στα Ευρωπαϊκά σχολεία, και χρησιµοποιεί αρχές και µεθόδους τις οποίες η διαθέσιµη επιστηµονική βιβλιογραφία έχει επισηµάνει ως τις πλέον χρήσιµες στη µείωση της επικράτησης της χρήσης ουσιών (Tobler, 2000; Faggiano, 2004). Φιλοδοξία των ερευνητών του προγράµµατος EU-Dap είναι να παρασχεθεί στο Ευρωπαϊκό σχολείο και στους αρµόδιους για θέµατα υγείας χρήσιµη γνώση για την εφαρµογή αποτελεσµατικών παρεµβάσεων πρόληψης ουσιών στη σχολική κοινότητα και για την εφαρµογή µεθόδων αξιολόγησης της αποτελεσµατικότητάς τους. Το πρόγραµµα EU-Dap χρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (European Public Health programme 2002 grant # SPC ). 3

7 2. Στόχοι της µελέτης Στόχος της µελέτης είναι να συµβάλει στη δηµιουργία στοιχείων σχετικά µε την αποτελεσµατικότητα των προγραµµάτων πρόληψης εξαρτησιογόνων ουσιών. Η «πρόληψη εξαρτησιογόνων ουσιών» ορίζεται σε αυτή τη µελέτη ως: - Μία σύνθετη παρέµβαση - που στοχεύει είτε στη συγκράτηση της έναρξης της χρήσης - είτε στην καθυστέρηση της µετάβασης από την πειραµατική χρήση στην εξάρτηση - των εξής ουσιών: καπνού, αλκοόλ, κάνναβης, και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών. Η µελέτη έχει ως στόχο την εκτίµηση της αποτελεσµατικότητας ενός σχολικού προγράµµατος πρόληψης εξαρτησιογόνων ουσιών στην Ευρώπη, µέσω της ταυτόχρονης αξιολόγησης σε πολλές διαφορετικές χώρες. Το πρόγραµµα πρόληψης, το οποίο βασίζεται σε θεωρία της συµπεριφοράς (Kelli 2002, Tobler 2000), έχει αναπτυχθεί από την ειδική οµάδα του EU-Dap (IPG group), και περιγράφεται σε ξεχωριστό κείµενο. Παράλληλα µε τη βασική παρέµβαση, το πρόγραµµα EU-Dap περιλαµβάνει επίσης ανεξάρτητη αξιολόγηση της επίδρασης που έχουν δύο ακόµη µέρη του προγράµµατος: η συµµετοχή των γονέων και η συµµετοχή των οµοτίµων. Ως εκ τούτου, συνολικά η µελέτη θα αξιολογήσει τρεις διαφορετικούς τύπους παρέµβασης, µέσω τριών διαφορετικών οµάδων παρέµβασης: - παρέµβαση ως προς τη συµπεριφορά των µαθητών, αυτοτελώς - παρέµβαση ως προς τη συµπεριφορά των µαθητών σε συνδυασµό µε τη συµµετοχή των γονέων - παρέµβαση ως προς τη συµπεριφορά των µαθητών σε συνδυασµό µε τη συµµετοχή των οµοτίµων. 3. Σχεδιασµός της µελέτης Η αξιολόγηση θα βασιστεί στη µεθοδολογία του τυχαίου στρωµατοποιηµένου δείγµατος µε οµάδα ελέγχου (Randomised Controlled Cluster Design - RCCT). Συγκεκριµένα, οι τρεις τύποι παρέµβασης στο σχολείο θα συγκριθούν µε µια οµάδα στην οποία δεν θα έχει γίνει παρέµβαση (οµάδα ελέγχου). Η κατάταξη των τάξεων σε παρέµβαση θα γίνει µε τυχαίο τρόπο από το συντονιστικό κέντρο της µελέτης. Η τυχαία επιλογή του δείγµατος σε στρώµατα θα βασιστεί στα κοινωνικο-δηµογραφικά χαρακτηριστικά των περιοχών που ανήκουν τα σχολεία κάθε συµµετέχουσας χώρας. Οι βασικές µεταβλητές που σχετίζονται µε τη χρήση ουσιών (αλκοόλ, καπνός, µαριχουάνα, άλλα ναρκωτικά) θα συγκριθούν µε την επικράτηση της χρήσης ένα χρόνο µετά. Πιο µακρόχρονες επαναξιολογήσεις (follow-ups), µετά από 2, 3 και 5 έτη, προβλέπονται να γίνουν αλλά εξαρτώνται από το κατά πόσον το πρόγραµµα θα παραταθεί. 4

8 4. Το δειγµατοληπτικό πλαίσιο της µελέτης Το δειγµατοληπτικό πλαίσιο της µελέτης είναι ο πληθυσµός των σχολείων των Κέντρων που συµµετέχουν στη µελέτη (Βλέπε τον Πίνακα που ακολουθεί). Συµµετέχουσα χώρα - περιοχή ΕΛΛΑ Α Βορειο-δυτική περιοχή Θεσσαλονίκης ΙΣΠΑΝΙΑ Comunidad Autonoma del Pais Basco ΓΕΡΜΑΝΙΑ Κίελο ΒΕΛΓΙΟ Merelbeke ΙΤΑΛΙΑ Ναβάρα ΣΟΥΗ ΙΑ Στοκχόλµη (εκτός του δήµου της Στοκχόλµης) ΙΤΑΛΙΑ Τορίνο ΑΥΣΤΡΙΑ Βιέννη # κατοίκων Κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά Βιοµηχανική και αγροτική περιοχή Βιοµηχανική και αγροτική περιοχή Τουριστική, βιοµηχανική και αγροτική περιοχή Συντονιστής # σχολείων / # µαθητών που θα συµµετέχουν Εθνικό Κέντρο 15/600 Τεκµηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά Ε.Π.Ι.Ψ.Υ. EDEX 15/600 IFT Nord Institute 15/600 for Theraphy and Health Research De Sleutel 15/ Μεσαία Αστική περιοχή University of Eastern Piedmont Μεγάλη και µεσαία Centre for Tobacco αστική περιοχή Prevention - Stockholm centre of Public Health Βιοµηχανική περιοχή OED University of Torino Αστική περιοχή µε Institut fur social-und αναπτυγµένη τεχνολογία, Gesundeits Psycologie τουρισµό, εκπαίδευση και διοίκηση 15/600 30/ / /600 Σύνολο 150/ Πληθυσµός-στόχος: Τα κριτήρια επιλογής της συγκεκριµένης τάξης σχολείου (Α Γυµνασίου) για να συµµετάσχει στο πρόγραµµα είναι τα εξής: η επικρατούσα πορεία της συµπεριφοράς χρήσης τσιγάρου και άλλων ουσιών: η ηλικία των µαθητών πρέπει να είναι µικρότερη από την ηλικία που παρατηρείται επικράτηση της χρήσης, κατά κόρον η επικράτηση στην επαναξιολόγηση του 1 έτους: θα πρέπει να είναι µεγαλύτερη ώστε να είναι δυνατή η διερεύνηση διαφορών η πιθανότητα να παραµείνουν οι µαθητές στο ίδιο σχολείο για τα επόµενα 2 έτη ή και περισσότερο, γεγονός που θα διευκολύνει τις επόµενες επαναξιολογήσεις. Λαµβάνοντας υπόψη τα κριτήρια αυτά, το ηλικιακό δείγµα της µελέτης είναι τα: - 13 έτη για Γερµανία, Ελλάδα, Αυστρία, Σουηδία - 14 έτη για Ιταλία, Ισπανία και Βέλγιο. 5

9 4.2 Τα κριτήρια ένταξης των σχολείων είναι τα ακόλουθα: - να έχουν τουλάχιστον 2 τµήµατα στην τάξη - να µην αποτελούν ειδικά σχολεία, για παράδειγµα σχολεία για άτοµα µε νοητική καθυστέρηση και διαπολιτισµικά σχολεία δεν έχουν δυνατότητα ένταξης στη µελέτη - να επιθυµούν να συµµετάσχουν στη µελέτη µε τουλάχιστον 2 τµήµατα της τάξης - να µην συµµετέχουν παράλληλα σε άλλες παρεµβάσεις πρόληψης οι οποίες απευθύνονται στην ίδια τάξη µε αυτή της µελέτης και έχουν εντατικό πρόγραµµα. Η διαδικασία ένταξης των σχολείων στη µελέτη γίνεται σε 4 στάδια. Τα αποτελέσµατα που θα προκύψουν από αυτή τη διαδικασία θα πρέπει να καταγραφούν στο σχεδιάγραµµα που είναι στο Παράρτηµα: Πρώτο στάδιο: προσδιορισµός της γεωγραφικής περιοχής όπου θα γίνει η µελέτη και κατάρτιση λίστας µε το σύνολο των σχολείων της περιοχής, τα οποία έχουν την τάξη της Α Γυµνασίου. Τα σχολεία αυτά εντάσσονται από κάθε Κέντρο σε µία βάση δεδοµένων. εύτερο στάδιο: τα σχολεία που δεν απαντούν στα κριτήρια ένταξης που έχουν τεθεί (π.χ. λιγότερα από 2 τµήµατα, ειδικά σχολεία, κλπ) αποκλείονται από τη δυνατότητα ένταξης στη µελέτη και οι λόγοι µη-ένταξης καταγράφονται στη βάση δεδοµένων. Σε περίπτωση που τα χαρακτηριστικά µη-ένταξης κάποιων σχολείων δεν είναι εκ των προτέρων γνωστά στα κέντρα, τα σχολεία αυτά εντάσσονται αρχικά στη λίστα µε τα εκλόγιµα σχολεία και εξαιρούνται µετά την πρώτη επαφή. Τρίτο στάδιο: Τα σχολεία που έχουν δυνατότητα ένταξης θα πρέπει να κατηγοριοποιηθούν σε 3 διαφορετικές οµάδες ίσου µεγέθους, όσο το δυνατόν, σύµφωνα µε τη µεταβλητή στρωµατοποίησης (κοινωνικο-οικονοµικό στρώµα). Η κατηγοριοποίηση αυτή θα πρέπει να γίνει από τα κέντρα µε τον πιο πρόσφορο τρόπο που διαθέτουν (π.χ. κοινωνικές συνθήκες της περιοχής που ανήκει το σχολείο, τύπος σχολείου, κ.ά.) και σε περίπτωση που η πρόσβαση σε τέτοια στοιχεία δεν είναι εφικτή, θα πρέπει να ρωτήσουν απευθείας το σχολείο. Τα κριτήρια που τελικά θα χρησιµοποιηθούν για την κοινωνικο-οικονοµική στρωµατοποίηση των σχολείων θα πρέπει να περιγραφούν στη βάση δεδοµένων των σχολείων. Τέταρτο στάδιο: Το στρωµατοποιηµένο δείγµα των σχολείων που έχουν τη δυνατότητα να συµµετάσχουν στη µελέτη θα πρέπει να τυχαιοποιηθεί (να πάρει τυχαία σειρά) προκειµένου στη συνέχεια να επιλεχθούν τυχαία τα σχολεία ανά οµάδα παρέµβασης και ελέγχου. Χρησιµοποιώντας το Excel, θα πρέπει να συµπληρωθεί ένας πίνακας σαν αυτόν που ακολουθεί: ΣΤΡΩΜΑ 1 ΣΤΡΩΜΑ 2 ΣΤΡΩΜΑ 3 ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Σχολείο a Σχολείο a Σχολείο a Σχολείο b Σχολείο b Σχολείο b Σχολείο c Σχολείο c Σχολείο c Τα τρία στρώµατα θα πρέπει να έχουν τον ίδιο περίπου αριθµό σχολείων. 6

10 Μέσα σε κάθε στρώµα, θα πρέπει να δοθεί ένας τυχαίος µοναδικός αριθµός για κάθε σχολείο του δείγµατος, χρησιµοποιώντας τη σχετική εντολή του προγράµµατος Excel (=random()). Ως αποτέλεσµα, η λίστα των σχολείων διαµορφώνεται αναλόγως. Μετά από αυτή τη διαδικασία ο πίνακας µε τα σχολεία εµφανίζεται κάπως έτσι: ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΡΩΜΑ 1 ΣΤΡΩΜΑ 2 ΣΤΡΩΜΑ 3 Τυχαίος αριθµός ΣΧΟΛΕΙΟ Τυχαίος αριθµός ΣΧΟΛΕΙΟ Τυχαίος αριθµός... 0, , Σχολείο b 0, Σχολείο b 0, Σχολείο c 0,66681 Σχολείο a 0, Σχολείο a 0, Σχολείο a 0, , Σχολείο c 0, Σχολείο b 0, Σχολείο c 0, Ξεκινώντας από την αρχή της λίστας των σχολείων σε κάθε στρώµα, όπως έχει προκύψει από τη διαδικασία τυχαιοποίησης, παίρνει κανείς τον απαραίτητο αριθµό σχολείων (5 σχολεία σε πρώτη φάση) από κάθε στρώµα. Στη συνέχεια, γίνεται επικοινωνία µε τους ιευθυντές των σχολείων προκειµένου να έχουµε τη συγκατάθεσή τους να συµµετέχουν στη µελέτη, ή/και εφόσον χρειάζεται να πάρουµε πληροφορίες για πιθανά χαρακτηριστικά µηένταξης. Εάν ένα σχολείο αρνηθεί να συµµετάσχει ή προκύψει ότι δεν είναι εκλόγιµο, τότε αντικαθίσταται µε το επόµενο σχολείο που είναι στην ίδια λίστα. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται έως ότου συµπληρωθεί ο απαιτούµενος αριθµός σχολείων. Όταν συµπληρωθεί ο τελικός αριθµός σχολείων που θα δεχτούν να συµµετέχουν στη µελέτη, και αφού οι πληροφορίες σχετικά µε την όλη διαδικασία αναφερθούν στη βάση δεδοµένων των σχολείων, η βάση αυτή αποστέλλεται στο κέντρο του Τορίνου προκειµένου να γίνει τυχαία η κατάταξη των σχολείων σε οµάδες παρέµβασης και ελέγχου. 5. Μέγεθος δείγµατος Το Eu-Dap είναι µια µελέτη τυχαίου στρωµατοποιηµένου δείγµατος. Παρόλο που η µονάδα ανάλυσης είναι ο µαθητής, οι µαθητές οµαδοποιούνται σε τµήµατα και σχολεία, και κάθε σχολείο τοποθετείται τυχαία σε µια οµάδα παρέµβασης (ή ελέγχου). Η διαδικασία αυτή µειώνει το «αποτελεσµατικό µέγεθος δείγµατος» (effective sample size), αφού υπάρχει η τάση να παρατηρείται µεγαλύτερη οµοιότητα στα αποτελέσµατα µεταξύ δύο µαθητών από το ίδιο στρώµα, σε σύγκριση µε αυτά δύο µαθητών από διαφορετικά στρώµατα. Η τάση αυτή µετράται από το intraclass συντελεστή συσχέτισης ρ. Οι εκτιµήσεις που έχουµε κάνει σε έρευνες µαθητικού πληθυσµού στη Σουηδία και την Ελλάδα δείχνουν ότι θα ήταν ορθό να έχουµε έναν βαθµό σηµαντικότητας ρ = 0.05, παρόλο που για µερικά λήµµατα θα µπορούσε να είναι στο Η αποτελεσµατικότητα του µεγέθους του δείγµατος συνίσταται στην αύξηση του απαιτούµενου µεγέθους µέσω του εξής αυξητικού παράγοντα: 1 + (m 1) ρ όπου το m αποτελεί το µέσο µέγεθος του στρώµατος. Οπότε, εάν το m = 20, είναι απαραίτητο να διπλασιάσουµε σχεδόν το µέγεθος του δείγµατος για να έχουµε στατιστική σηµαντικότητα στο 7

11 ρ = 0.05 (αυξητικός παράγοντας 1.95), ή να αυξήσουµε το µέγεθος πάνω από το 1/3 εάν έχουµε στατιστική σηµαντικότητα στο ρ = 0.02 (αυξητικός παράγοντας 1.38). Στη συνέχεια περιγράφονται κάποιοι «σταθεροί» υπολογισµοί για να προκύψει το απαιτούµενο µέγεθος δείγµατος (αυτό σηµαίνει, αγνοώντας τη στρωµατοποίηση), από τους οποίους στη συνέχεια θα διαπιστώσουµε το µέγεθος της συσχέτισης intraclass που µας επιτρέπεται. Ο Πίνακας 1 (που ακολουθεί) παρουσιάζει τους υπολογισµούς για το µέγεθος του δείγµατος, στη βάση της σύγκρισης ενός τύπου παρέµβασης µε την οµάδα ελέγχου, µε ίσους αριθµούς σε κάθε οµάδα, µε την προϋπόθεση ότι η στατιστική σηµαντικότητα της έρευνας θα κινηθεί στα επίπεδα του α = 0.05 και µε ισχύ (power) 0.80, και µε την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος κινείται σύµφωνα µε τη βιβλιογραφία στο 1.5 (οµάδα ελέγχου : οµάδα παρέµβασης, π.χ για οµάδα παρέµβασης : οµάδα ελέγχου). Οι αριθµοί αυτοί θα µείνουν σταθεροί στους Πίνακες που ακολουθούν. Πίνακας 1. Μεγέθη δείγµατος για τη σύγκριση δύο ποσοστών (π.χ. ποσοστά καπνίσµατος) ανάµεσα σε έναν τύπο παρέµβασης και µία οµάδα ελέγχου. Σηµείωση: δεν επιτρέπεται συσχέτιση intraclass. % σε οµάδες ελέγχου % σε οµάδες παρέµβασης* Μέγεθος δείγµατος Ανά οµάδα Σύνολο ,952 9, ,425 4, ,583 3, ,162 2, , ,482 *κατά προσέγγιση Από τον Πίνακα 1 καθίσταται φανερό ότι η σύγκριση ένα-προς-ένα δεν είναι καθόλου ισχυρή στατιστικά για το προτεινόµενο µέγεθος δείγµατος. Ωστόσο, θα προχωρήσουµε στη σύγκριση των στοιχείων και από τους τρεις τύπους παρέµβασης µαζί, έναντι των στοιχείων των οµάδων ελέγχου. Τα µεγέθη δείγµατος που είναι απαραίτητα παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Πίνακας 2. Μεγέθη δείγµατος για τη σύγκριση ανάµεσα σε συγκεντρωτικά στοιχεία και από τους τρεις τύπους παρέµβασης και οµάδα ελέγχου. Σηµείωση: δεν επιτρέπεται συσχέτιση intraclass. % σε οµάδα ελέγχου Μέγεθος δείγµατος σε Οµάδα Ελέγχου Οµάδα Παρέµβασης* Σύνολο 5 1,555 4,666 6, ,016 3,048 4, ,239 2, ,754 2, ,430 1,907 *Total for the 3 interventions 8

12 Εποµένως, εάν έχουµε ένα αποτέλεσµα 10% επικράτησης της χρήσης στην οµάδα ελέγχου, το προτεινόµενο µέγεθος δείγµατος των 960 ανά τύπο παρέµβασης θα επιτρέψει να έχουµε αυξητικό παράγοντα της τάξης 960 / 746 = 1.287, το οποίο αντιστοιχεί σε ρ = για m = 20. Προκειµένου να αυξηθεί η ισχύς της µελέτης θα συµπεριλάβουµε 15 σχολεία µε αναλογία ανάµεσα σε οµάδες παρέµβασης : οµάδες ελέγχου = 3:2. Με τον τρόπο αυτό έχουµε: Πίνακας 3. Μεγέθη δείγµατος για τη σύγκριση ανάµεσα σε συγκεντρωτικά στοιχεία και από τους τρεις τύπους παρέµβασης και 2 οµάδες ελέγχου. Σηµείωση: δεν επιτρέπεται συσχέτιση intraclass. % σε οµάδα ελέγχου Μέγεθος δείγµατος σε Οµάδα Ελέγχου Οµάδα Παρέµβασης Σύνολο 5 1,991 2,987 4, ,300 1,950 3, ,432 2, ,121 1, ,523 Σε αυτό το σενάριο, έχουµε 30 τµήµατα ανά κέντρο = 600 µαθητές ανά κέντρο = 4,800 µαθητές στη µελέτη, υπολογίζοντας ότι κάθε τµήµα θα έχει 20 µαθητές. Εποµένως, µε 10% επικράτηση στις οµάδες ελέγχου, µπορούµε να επιτρέψουµε αυξητικό παράγοντα της τάξης 4,800 / 2,387 = 2.011, που αντιστοιχεί σε συντελεστή συσχέτισης intraclass ένας αριθµός στον οποίο πρέπει να στοχεύουµε. Για 7.5% επικράτηση, µπορούµε να επιτρέψουµε ρ = 0.025, το οποίο είναι επίσης αποδεκτό για ορισµένες συγκρίσεις. Υπολογίζοντας: - κοινά σε όλους στατιστικά δεδοµένα (α = 0.05, ισχύς = 0.80) - αποτέλεσµα παρέµβασης αντίστοιχο µε RR = 1.5 (ελέγχου: παρέµβασης) - µέγεθος τµήµατος 20 µαθητές Κάθε ερευνητικό κέντρο συµπεριλαµβάνει 15 σχολεία, µε δύο τµήµατα κάθε σχολείο. Τα σχολεία αυτά χωρίζονται σε τρία στρώµατα που εκπροσωπούν τρεις κοινωνικο-οικονοµικές περιοχές της γεωγραφικής περιοχής της µελέτης, 5 σχολεία ανά στρώµα. Σε κάθε στρώµα, ένα σχολείο κατατάσσεται τυχαία σε έναν από τους τρεις τύπους παρέµβασης, και τα 2 υπόλοιπα σχολεία αποτελούν τις οµάδες ελέγχου. ύο κέντρα, του Τορίνο και της Στογκχόλµης, θα προσπαθήσουν να διπλασιάσουν το δείγµα σε 30 σχολεία. Με την προσθήκη αυτών των σχολείων, το συνολικό δείγµα των µαθητών θα φτάσει τους 6000 µαθητές σε 150 σχολεία. 6. Τυχαία κατάταξη στην παρέµβαση Η τυχαία κατάταξη θα αφορά: Τα σχολεία που θα συµπεριληφθούν σε κάθε οµάδα παρέµβασης, Τα σχολεία που θα δράσουν ως οµάδα ελέγχου. Για αυτά τα σχολεία, δεν θα µπορεί να γίνει κάποια άλλη παρέµβαση σαν το «ΞΕΡΩ ΟΤΙ ΑΞΙΖΩ» κατά τη διάρκεια του έτους, συζητείται όµως η πιθανότητα εφαρµογής προγράµµατος στις συγκεκριµένες τάξεις ένα χρόνο µετά. 9

13 Αναφορικά µε τα κέντρα που έχουν περισσότερα σχολεία από τα 15 απαιτούµενα, τα σχολεία αυτά που πλεονάζουν δεν θα συµµετάσχουν στη µελέτη. Ωστόσο, εάν το επιθυµούν µπορούν να συµµετάσχουν στην παρέµβαση. Η διαδικασία κατάταξης των σχολείων περιλαµβάνει, για κάθε κέντρο: Να γίνει µια λίστα µε τα σχολεία που αποτελούν το δείγµα (15 για κάθε κέντρο και 30 για τα κέντρα του Τορίνου και της Στογχκόλµης), Να τοποθετηθεί ένας τυχαίος αριθµός σε κάθε σχολείο, Να πάρουν µια τυχαία σειρά τα σχολεία µε βάση τον τυχαίο αριθµό, Να καταταγούν τα σχολεία στην παρέµβαση βάση της σειράς που έχουν στη λίστα: τα πρώτα 3 σχολεία στην παρέµβαση τύπου 1, τα επόµενα 3 σχολεία στην παρέµβαση τύπου 2, κλπ. Η τελική κατάταξη των σχολείων θα κοινοποιηθεί, στη συνέχεια, στα κέντρα. 7. Αριθµός τµηµάτων που θα συµµετάσχουν από κάθε σχολείο Όπως προαναφέρθηκε στα κριτήρια ένταξης των σχολείων, τα σχολεία που θα συµπεριληφθούν στη µελέτη θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 2 τµήµατα στην τάξη που ενδιαφέρει την έρευνα, και τα 2 τµήµατα είναι και ο ελάχιστος αριθµός τµηµάτων που µπορούν να συµµετάσχουν. Λαµβάνοντας υπόψη τη δυνατότητα να συµπεριληφθούν περισσότερα τµήµατα προκειµένου να αυξηθεί η στατιστική ισχύς του δείγµατος, κάθε ερευνητικό κέντρο µπορεί να αποφασίσει να ζητήσει τη συµµετοχή ακόµη και του συνολικού αριθµού τµηµάτων που είναι διαθέσιµα σε κάθε σχολείο. Για να αποφύγει κανείς τη δειγµατοληπτική µεροληψία, η επιλογή του αριθµού των τµηµάτων που θα συµπεριληφθούν από κάθε σχολείο θα πρέπει να κοινοποιηθεί σε όλα τα σχολεία πριν την τυχαία κατάταξη των σχολείων στους τύπους παρέµβασης. Σε περίπτωση που ένα κέντρο επιλέξει να συµπεριλάβει περισσότερα από 2 τµήµατα, η πιθανή συνεννόηση µε τους ιευθυντές εκείνους οι οποίοι, για λόγους που αφορούν το σχολείο, θα θέλουν να µειωθούν τα τµήµατα στο δικό τους σχολείο, θα πρέπει επίσης να γίνει πριν την τελική τυχαία κατάταξη των σχολείων στους τύπους παρέµβασης και αυτός ο κανόνας θα πρέπει να τηρηθεί έως το τέλος της µελέτης. 8. Θέµατα δεοντολογίας Το βασικό πρόβληµα δεοντολογίας που ανακύπτει στη µελέτη αφορά την προστασία των προσωπικών δεδοµένων των µαθητών. Προκειµένου να διαφυλαχθούν τα προσωπικά στοιχεία, όλες οι διαδικασίες της συλλογής στοιχείων, της ανάλυσης των στοιχείων και της δηµοσίευσής τους προστατεύονται από αυστηρή τήρηση της ανωνυµίας. Για την τήρηση της ανωνυµίας, τα στοιχεία από τα ερωτηµατολόγια που θα προκύψουν από την έρευνα θα είναι ανώνυµα µε τον εξής τρόπο: - Όλα τα ερωτηµατολόγια είναι ανώνυµα: κάθε ερωτηµατολόγιο έχει έναν µοναδικό κωδικό ο οποίος προκύπτει από τον ίδιο τον µαθητή στη βάση προσωπικών και οικογενειακών στοιχείων, τα οποία δεν είναι διαθέσιµα στους ερευνητές του EU-DAP και συνήθως δεν είναι διαθέσιµα ούτε στο σχολείο. Επίσης, κάθε ερωτηµατολόγιο έχει έναν αλγόριθµο που είναι δεν είναι γνωστός στο σχολείο. - Ο ανώνυµος κωδικός που προκύπτει από τους ίδιους τους µαθητές χρειάζεται για να συνδυαστούν τα στοιχεία από τα αρχικά ερωτηµατολόγια και τα ερωτηµατολόγια των επαναξιολογήσεων. 10

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Ένα ευρωπαϊκό εγχειρίδιο σχετικά µε τη λειτουργία έγκαιρης πληροφόρησης για τα νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη Συνοπτικη Παρουσιαση Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

«ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ» Η πρόληψη της χρήσης καπνού, αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές γυμνασίου.

«ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ» Η πρόληψη της χρήσης καπνού, αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές γυμνασίου. «ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ» Η πρόληψη της χρήσης καπνού, αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές γυμνασίου. Μάρω Βασσάρα, ψυχολόγος σύμβουλος τοξικοεξάρτησης Επιστημονική Υπεύθυνη Κέντρου Πρόληψης ΠΥΞΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μέρη της Έρευνας Μέθοδος Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος

ειγµατοληψία ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μέρη της Έρευνας Μέθοδος Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ EFQM ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ... 4 3. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Κουρίδης Γιάννης, Σάββα Σάββας, Κουρίδης Χρήστος, Τορναρίτης Μιχάλης. Εισαγωγή Στα σχολεία της Κύπρου δεν διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας από την Υπηρεσία. Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας. Κατερίνα Ζώρα. Εκπαιδευτική Ψυχολόγος

Εφαρμογή Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας από την Υπηρεσία. Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας. Κατερίνα Ζώρα. Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Εφαρμογή Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας από την Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Κατερίνα Ζώρα Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Στόχοι της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Ενώ η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους»

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» Σύντοµη περιγραφή Μέσα στο τρέχον εργασιακό περιβάλλον, κάτω από συνθήκες διαρκούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ε ΤΟ Ι Μ Α Σ Τ Η Κ Ε Α Π Ο Τ Η Ν Ε ΤΑ Ι Ρ Ε Ι Α R A I C O N S U LTA N T S Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Σ 2 0 1 5 Ταυτότητα Έρευνας Μέγεθος

Διαβάστε περισσότερα

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS)

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) ΙωάννηςΝικολαΐδης, Ελληνική Στατιστική Αρχή Προϊστάµενος του Τµήµατος Μεθοδολογίας, Ανάλυσης και Μελετών e-mail: giannikol@statistics.gr 1. Ερευνώµενος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

W.P.1 - ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1 : Τεύχος αποτελεσμάτων έρευνας

W.P.1 - ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1 : Τεύχος αποτελεσμάτων έρευνας 5. 4. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 4 Σκοπός του Ερωτηµατολογίου 4 Ο σκοπός του ερωτηµατολογίου αυτού είναι η καταγραφή των δεξιοτήτων επαγγελµατικής εκπαίδευσης επιλεγµένου δείγµατος διανοµέων, προκειµένου µετά από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των παραγόντων που προσδιορίζουν την επιχειρηµατική επιλογή καριέρας. Η περίπτωση του Έλληνα επιχειρηµατία. ρ. Α. Σαχινίδης, Λ. ηµητρακοπούλου, Ε. Μεταλίδου, Μ. Χανιώτη 2 ΣκοπόςτηςΈρευνας Η

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ.

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙ ΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙ ΕΙΑΣ Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris Εισηγητής: Φιλιώ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II ΕΡΕΥΝΑ Η έρευνα ικανοποίησης που πραγματοποιήθηκε αφορά µία εταιρεία πληροφορικής. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!!

Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!! Δεν καπνίζω Γυμνάζομαι!! Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Εφαρμογή σε σχολεία Κοσμίδου Ευδοξία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 8 μαθημάτων «Δεν καπνίζω γυμνάζομαι» 1. Αξιολόγηση, ομάδες μαθητών και δραστηριότητες αρχικής ευαισθητοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ... ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου.

5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου. 5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου. Τα στοιχεία που ζητούνται από το ερωτηματολόγιο έχουν καθοριστεί από την Eurostat και η συμπλήρωσή τους είναι υποχρεωτική σε όλη την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2014 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Υπεύθυνη Χρυσή (Σίσσυ) Χατζηχρήστου Καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών

Επιστημονική Υπεύθυνη Χρυσή (Σίσσυ) Χατζηχρήστου Καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Διεθνές Πρόγραμμα κατάρτισης εκπαιδευτικών και παρέμβασης για την προαγωγή του θετικού κλίματος και της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχολική κοινότητα WeC.A.R.E. (κύρια φάση, 2013-2014) Επιστημονική Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ. Μάθημα : Στατιστική Ι. Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας

ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ. Μάθημα : Στατιστική Ι. Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ Μάθημα : Στατιστική Ι Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Ιστοσελίδα : http://users.sch.gr/epdiaman/ Email : epdiamantopoulos@yahoo.gr 1 Στόχοι της υποενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E.

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Μηχανισµός για την αξιολόγηση και τη βέλτιστη αξιοποίηση των µεγαλύτερων σε ηλικία εργαζόµενων ρ. ηµήτρης Καρύδης ιευθυντής Τεχνολογίας Αθήνα, 29/01/2008 BIC of ATTIKA 1 ΒΙC Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2012 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε.

Η ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. ΣΤ Η ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Ι. ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ - ΑΙΜ. ΜΠΑΝΟΥ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. Εισαγωγή 2. Μορφές και ιαδικασίες Αυτοαξιολόγησης στα Κράτη- Μέλη της Ε.Ε. 3. Συµπεράσµατα της Συνάντησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στο 3 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ευόσμου, κατά το διάστημα Μαρτίου-Απριλίου 2014. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Στην διερεύνηση αυτή οι µαθητές στοχεύουν στην οργάνωση ενός πάρτι. Εκτιµώντας ότι η επιτυχία της εκδήλωσης εξαρτάται από τις ιδιαίτερες προτιµήσεις των προσκεκληµένων καλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιξη της Ευρώπης 2005

Άνοιξη της Ευρώπης 2005 Άνοιξη της Ευρώπης Τα σχολεία κατανοούν την Ευρώπη Ηµέρα της Άνοιξης 17 Μαρτίου 2005 Άνοιξη της Ευρώπης ή πώς να φέρουµε µε επιτυχία την Ευρώπη µέσα στα σχολεία και να κάνουµε τη φωνή των νέων Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΡΑΣΗ «Υποστήριξη των Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν Εκδοτικό σηµείωµα Στη φιλοσοφία και πρακτική του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων η εκπαίδευση αποτελεί κεντρικό άξονα της θεραπευτικής του προσέγγισης και της λειτουργίας του. Το προσερχόµενο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 6: Τρόποι Συγγραφής της Μεθόδου και των Αποτελεσμάτων μιας επιστημονικής εργασίας Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 270 γονείς ~ 530 παιδιά

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 270 γονείς ~ 530 παιδιά ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 270 γονείς ~ 530 παιδιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 8-10 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 8-10 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, Μάρτιος 2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Η δράση 9.3 «Υπηρεσία Συµβούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ.

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Ετοιµάστηκε ειδικά από την ICAP για την Τράπεζα της Ελλάδος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΙΑ :ICAP A.E. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός Σχέδιο δράσης για την πρόληψη ή/και την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων κάθε είδους, την ανάδειξη της σημασίας της διαφορετικότητας και την καταπολέμηση της βίας στα σχολεία 7085/14-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Κουπόνια Καινοτομίας Πρόσκληση υποβολής προτάσεων

Κουπόνια Καινοτομίας Πρόσκληση υποβολής προτάσεων EU Horizon 2020 no. 646457 01/04/2015-31/03/2018 www.securechain.eu Κουπόνια Καινοτομίας Το Cluster Βιοενέργειας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας, μέσα από το Πρόγραμμα SECURECHAIN, το οποίο χρηματοδοτείται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Ιονίου Πανεπιστηµίου

Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Ιονίου Πανεπιστηµίου ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Ιονίου Πανεπιστηµίου ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2014 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους µαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους µαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Έκθεση αποτελεσµάτων Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους µαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Σε συνεργασία και µε την επιχορήγηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών

ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΕΡΕΥΝΑ Ηλεκτρονική Έρευνα Ικανοποίησης Χρηστών Βιβλιοθήκης Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2014 2 ΜΟΝΑ Α ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας»

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» «Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» Ονοματεπώνυμο: Παππάς Ορέστης-Σταύρος Σειρά: 9 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια : Ο. Κυριακίδου Δεκέμβριος 2013 η Υπόθεσ Η1 Η2 Η3 Η4 Η5 Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

ιακοϖή καϖνίσµατος: Παρουσίαση ενός εγχειριδίου για θεραϖευτές και θεραϖευόµενους K. Ευθυµίου & Α. Σοφιανοϖούλου, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραϖείας της Συµϖεριφοράς ιακόϖτουµε το κάϖνισµα ζούµε ξανά ελεύθεροι

Διαβάστε περισσότερα