ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ"

Transcript

1 ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΚΩΣΤΑΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Πανεπιστηµίου Μακεδονίας Υποβλήθηκε ως απαιτούµενο για την απόκτηση του µεταπτυχιακού διπλώµατος ειδίκευσης στη ιοίκηση Επιχειρήσεων (µε εξειδίκευση στη χρηµατοοικονοµική διοίκηση) Σεπτέµβριος 2010

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευχαριστίες.vi Αφιερώσεις..vii Περίληψη..ix Abstract.x Μεθοδολογία.xi Εισαγωγή 1 Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας.2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΟΡΙΣΜΟΣ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ Ορισµός δηµοσίου χρέους α. Το ποσοστό του δηµοσίου χρέους β. Η ευρύτητα της έννοιας δηµόσιο χρέος γ. Καθαρό και ακαθάριστο δηµόσιο χρέος δ. Εσωτερικό και εξωτερικό χρέος ε. Βραχυπρόθεσµο, µεσοµακροπρόθεσµο και πάγιο δηµόσιο χρέος ηµόσιος δανεισµός.26 ii

3 1.2.α. Ανεκτό ποσοστό δηµόσιου δανεισµού β ηµόσιος δανεισµός και οικονοµική δραστηριότητα...27 Η οικονοµία σε φάση ύφεσης..27 Η οικονοµία σε φάση ανόδου γ. Κυκλικός δανεισµός του δηµοσίου δ. οµικός δανεισµός του δηµοσίου 29 Κεφάλαιο 2 : ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Ορισµός διαχείρισης δηµόσιου χρέους Επιπτώσεις επί της οικονοµίας από την πώληση/αγορά χρεογράφων α. Επιπτώσεις επί των επιτοκίων β. Επιπτώσεις επί της ρευστότητας Το υφιστάµενος χρέος ως αυτόµατος σταθεροποιητής Το κόστος της χρηµατοδοτήσεως του χρέους υνατότητα βελτιώσεως της τεχνικής διαχείρισης του χρέους..37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3:ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η περίοδος του ελληνικού οικονοµικού θαύµατος ( ) Η µεταπολιτευτική περίοδος α. Η διακυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραµανλή β. Η πρώτη διακυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου Η περίοδος , η νεοφιλελεύθερη εποχή α. Η διακυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη β. Η δεύτερη διακυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου γ. Η διακυβέρνηση του Κωνσταντίνου Σηµίτη Περίοδος : Η Ελλάδα στο χείλος της καταστροφής 50 iii

4 3.4.α. Συνέχεια της διακυβέρνησης του Κωνσταντίνου Σηµίτη β. Η διακυβέρνηση του Κώστα Καραµανλή ιακυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου από το 2009 έως σήµερα..54 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Η ιστορία του δηµόσιου χρέους στην Ελλάδα Πρακτικές διαχείρισης δηµοσίων οικονοµικών και αίτια αύξησης του χρέους α. Χαρακτηριστικές πολιτικές των εκάστοτε ελληνικών κυβερνήσεων β. Η εξέλιξη της δηµοσιονοµικής πολιτικής στην Ελλάδα 61 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έλεγχοι στασιµότητας ιευρυµένος έλεγχος των dickey-fuller Arma models Arch Garch models α. Υπό συνθήκη µεταβλητότητα - arch (q) β. Υπόδειγµα Garch Στατιστικός έλεγχος της εργασίας.74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΈΤΗ...88 iv

5 6.1. Συµπεράσµατα Προτάσεις για µελλοντική έρευνα...93 Βιβλιογραφία...94 Παραρτήµατα ιάγραµµα 1 : ηµόσιο χρέος ιάγραµµα 2: Η εξέλιξη του δηµόσιου χρέους σε συνάρτηση µε την εκάστοτε κυβέρνηση.108 Πίνακες 1-12 : Αποτελέσµατα εθνικών εκλογών Πίνακας 13: ηµόσιο Χρέος v

6 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Φτάνοντας στο τέλος αυτής της προσπάθειας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα της µεταπτυχιακής µου διατριβής, Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας, Παπαναστασίου Ιωάννη, για τη σηµαντική βοήθεια που µου προσέφερε ως επιβλέπων καθηγητής κατά τη διάρκεια της συγγραφής της διπλωµατικής µου εργασίας. Οι σηµαντικές παρατηρήσεις και υποδείξεις του, καθώς επίσης και η καθοδήγηση του υπήρξαν καθοριστικές για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω επίσης, όλους τους διδάσκοντες Καθηγητές του ιατµηµατικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ιοίκηση Επιχειρήσεων του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας για τη συµβολή τους στη διαµόρφωση της επιχειρηµατικής µου σκέψης και της ακαδηµαϊκής µου κουλτούρας. vi

7 ΑΦΙΕΡΩΣΕΙΣ Με την ευκαιρία ολοκλήρωσης των µεταπτυχιακών µου σπουδών, νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω και να αφιερώσω την διπλωµατική µου στην οικογένεια µου για την ηθική και συνολική υποστήριξη τους καθόλη την διάρκεια των σπουδών µου. Επίσης και στους φίλους µου για την βοήθεια που µου παρείχαν κατά την διάρκεια των δύο αυτών χρόνων. Τέλος στην Λένα για την βοήθεια της στην καλλιτεχνική επιµέλεια και όχι µόνο. vii

8 "Let me issue and control a nation's money and I care not who writes the laws." Mayer Amsteel Rothschild «There are 10^11 stars in the galaxy. That used to be a huge number. But it s only a hundred billion. It s less than the national deficit! We used to call them astronomical numbers. Now we should call them economical numbers». Richard Feynman «There is no means of avoiding the final collapse of a boom brought about by credit expansion. The alternative is only whether the crisis should come sooner as a result of a voluntary abandonment of further credit expansion, or later as a final and total catastrophe of the currency system involved». Ui von Mises, Human Action, 1949 «Then I say, the earth belongs to each of these generations during its course, fully and in its own right. The second generation receives it clear of the debts and incumbrances of the first, the third of the second, and so on. For if the first could charge it with a debt, then the earth would belong to the dead and not to the living generation. Then, no generation can contract debts greater than may be paid during the course of its own existence». Thomas Jefferson to James Madison, 1789 viii

9 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της συγκεκριµένης διπλωµατικής εργασίας είναι η θεωρητική και εµπειρική διερεύνηση της σχέσης µεταξύ της αύξησης του ηµοσίου Χρέους και των εθνικών εκλογών στην Ελλάδα κατά την χρονική περίοδο Ξεκινώντας µε την θεωρητική παρουσίαση των στοιχείων για την πορεία του δηµοσίου χρέους και αναλύοντας τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν την αύξηση παρατηρούµε ότι είναι εµφανής η άµεση αυξητική τάση του κατά τις χρονιές των εκλογών. Περνώντας στην οικονοµετρική διερεύνηση και την αιτιολόγηση µε στοιχεία αυτής της τάσης και µε την βοήθεια του στατιστικού προγράµµατος E-views γίνεται εµφανές ότι υπάρχει θετική σχέση µεταξύ των δύο µεταβλητών Λέξεις κλειδιά : ηµόσιο Χρέος, Εθνικές εκλογές ix

10 ABSTRACT The purpose of this thesis is twofold: first, to present theoretical underpinnings regarding the relationship between the Greek public debt and the national elections and second, to examine empirically that relationship using annual data for the period Starting with the theoretical presentation of data on state debt, and analyzing the reasons behind this increase we see that there is an upward trend during the years of elections. Using the econometric program E-views the empirical results support this upward trending in the data. Therefore the empirical evidence shows that the political elections could be considered as an important factor behind the worsening of public debt in Greece.. Keywords: Public Debt, National elections x

11 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Η διπλωµατική ασχολείται µε το θέµα του δηµόσιου χρέους στην Ελλάδα τα τελευταία 40 χρόνια και το πώς αυτό επηρεάστηκε από τις συγκεκριµένες πολιτικές που ακολούθησε κάθε κυβέρνηση. Πρώτα γίνεται η θεωρητική παρουσίαση των εννοιών καθώς και η πολιτική κατάσταση της Ελλάδας και στην συνέχεια παρουσιάζεται η οικονοµετρική διερεύνηση του ζητήµατος. Αξίζει να αναφερθεί ότι το δείγµα µας αποτελείται από 40 παρατηρήσεις, µία για κάθε χρονιά και γίνεται χρήση ποσοτικών και ποιοτικών δεδοµένων, µε τη βοήθεια του στατιστικού προγράµµατος E-Views, τα οποία µας οδηγούν σε ένα συµπέρασµα άκρως ενδιαφέρον καθώς γίνεται ξεκάθαρη η θετική και συνάµα αυξητική συσχέτιση µεταξύ του δηµόσιου χρέους και των εκλογικών αναµετρήσεων. xi

12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ζήτηµα του δηµόσιου χρέους δεν είναι πρόσφατο. Ήδη από την δεκαετία του 1930 αποτέλεσε αντικείµενο µιας από τις σηµαντικότερες διενέξεις της θεωρίας της δηµόσιας οικονοµικής και της οικονοµικής θεωρίας γενικότερα. Μέχρι, όµως, τη δεκαετία του 1970 η έκταση του δηµόσιου χρέους σε παγκόσµια κλίµακα ήταν περιορισµένη και τα προβλήµατα που δηµιουργούσε δεν θεωρούνταν ιδιαίτερης σηµασίας. Τη δεκαετία του 1980 η κατάσταση άλλαξε ριζικά και το δηµόσιο χρέος διευρύνθηκε τόσο πολύ, ώστε αποτέλεσε σοβαρό πρόβληµα σε πολλές χώρες, τόσο αναπτυσσόµενες όσο και αναπτυγµένες. Αποτέλεσµα αυτής της εξέλιξης, ήταν, πρώτον η ανάπτυξη της σχετικής οικονοµικής φιλολογίας, η οποία, όπως ήταν φυσικό, άλλαξε γενική κατεύθυνση στρεφόµενη από την θεωρία στην πολιτική και δεύτερον προσαρµογή της οικονοµικής πολιτικής. Ο περιορισµός του δηµόσιου χρέους άρχισε να αποτελεί έναν από τους βασικούς σκοπούς τόσο της βραχυχρόνιας όσο και της µεσοχρόνιας οικονοµικής πολιτικής, και συγκεκριµένα της βραχυχρόνιας πολιτικής οικονοµικής σταθεροποίησης και των µεσοχρόνιων προγραµµάτων οικονοµικής προσαρµογής. Η εργασία αυτή έχει αντικείµενο την διερεύνηση της έννοιας του δηµόσιου χρέους και της δυναµικής του, την εξέταση της εξέλιξης του δηµόσιου χρέους, των δαπανών εξυπηρέτησης του καθώς και του παράγοντα που το προκαλεί στην χώρα µας. Περαιτέρω θα προσπαθήσει να διερευνήσει την σχέση του δηµόσιου χρέους µε τις εκλογικές αναµετρήσεις στην χώρα µας. 1

13 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Όπως έχει επισηµανθεί επανειληµµένα στη σχετική βιβλιογραφία και αρθρογραφία το ηµόσιο Χρέος αποτελεί σήµερα ένα από τα σοβαρότερα προβλήµατα της ελληνικής οικονοµίας, καθώς οι εξελίξεις του προσδιορίζουν σε µεγάλο βαθµό τις αλλαγές όχι µόνο των δηµοσιονοµικών αλλά και άλλων µακροοικονοµικών µεγεθών. Οι µεγάλες δαπάνες εξυπηρέτησής του, οι οποίες συνδέονται άµεσα µε τις πολιτικές ελλειµµατικών προϋπολογισµών που έχουν εφαρµόσει οι εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις αλλά και µε το µεγάλο ύψος του συσσωρευµένου χρέους και τα υψηλά επιτόκια, επιβαρύνουν υπέρµετρα τον Κρατικό Προϋπολογισµό και δηµιουργούν προβλήµατα στην άσκηση της δηµοσιονοµικής πολιτικής. Το πρόβληµα του χρέους δεν συνδέεται όµως µόνο µε το ύψος του και τις δαπάνες εξυπηρέτησής του. Η διάρθρωση του χρέους (βραχυχρόνιο και µακροχρόνιο), η δυναµική της αυτοτροφοδότησης που έχει αποκτήσει στην περίπτωση της χώρας µας, οι πιέσεις που ασκούνται στις εγχώριες αγορές χρήµατος και κεφαλαίου για την χρηµατοδότησή του, οι επιδράσεις του στη διανοµή του εισοδήµατος κ.ά. δηµιουργούν σηµαντικές µακροοικονοµικές ανισορροπίες και αναπτυξιακές εµπλοκές. Επιπλέον δηµιουργεί σηµαντικούς περιορισµούς στην άσκηση της οικονοµικής πολιτικής κυρίως στο δηµοσιονοµικό της σκέλος. Η διερεύνηση της φερεγγυότητας του δηµόσιου τοµέα της ελληνικής οικονοµίας αποκτά σηµαντικό ενδιαφέρον για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, γιατί συνδέεται άµεσα µε την άσκηση της οικονοµικής πολιτικής θέτοντας ερωτήµατα όπως α) τη δυνατότητα της εκάστοτε κυβέρνησης να ασκεί πολιτικές ελλειµµατικών προϋπολογισµών και των επιπτώσεών τους πάνω σε βασικές µακροοικονοµικές µεταβλητές, όπως τον πληθωρισµό, τις επενδύσεις, το ισοζύγιο πληρωµών, κ.ά., β) εάν 2

14 τέτοιου είδους πολιτικές είναι ρεαλιστικές µακροχρόνια, γ) το πρόβληµα φερεγγυότητας που πιθανόν να δηµιουργούν και δ) τις επιπτώσεις και τους περιορισµούς που θέτει η έλλειψη φερεγγυότητας πάνω στη διαδικασία διαµόρφωσης της δηµοσιονοµικής πολιτικής. εύτερον, λόγω της συµµετοχής της Ελλάδας στις διαδικασίες της Οικονοµικής και Νοµισµατικής Ένωσης (ΟΝΕ). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) υπάρχει έντονος προβληµατισµός (βλέπε Torres και Giavazzi 1993, Kenen 1995) για τις συνέπειες από την ασκούµενη δηµοσιονοµική πολιτική στην κάθε χώρα µέλος στην πορεία προς την ΟΝΕ. Εδώ το ερευνητικό ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στον τρόπο χρηµατοδότησης των δηµοσίων δαπανών, στις δυνατότητες συνεργασίας µεταξύ κυβερνήσεων σε θέµατα δηµοσιονοµικής πολιτικής και στο πρόβληµα φερεγγυότητας που πιθανόν να αντιµετωπίζουν. Η συνθήκη του Μάαστριχτ υπογραµµίζει τη σηµασία του τελευταίου, θεωρώντας ότι δηµοσιονοµικές πολιτικές που δεν είναι συνεπείς µε τη µακροχρόνια φερεγγυότητα του δηµόσιου τοµέα είναι πιθανό να προκαλέσουν αρνητικές συνέπειες στη σταθερότητα της ΟΝΕ. Σαν αποτέλεσµα, η ίδια συνθήκη επέβαλε µια σειρά από αυστηρούς κανόνες σε µια προσπάθεια συµµόρφωσης, πειθάρχησης και σύγκλισης των δηµοσιονοµικών πολιτικών των κρατών της Ε.Ε. επιδιώκοντας την αύξηση του βαθµού φερεγγυότητάς τους. Η κεντρική ιδέα πίσω από τη συνθήκη του Μάαστριχτ είναι ότι η φερεγγυότητα του δηµόσιου τοµέα της κάθε χώρας µέλους της Ε.Ε. θα συµβάλει αποτελεσµατικά στη δηµοσιονοµική σύγκλισή τους, προϋπόθεση απαραίτητη για την επιτυχία της πορείας τους προς την ΟΝΕ, αλλά και τη µελλοντική σταθερότητα της τελευταίας. Στη βάση της η ιδέα αυτή απορρέει από την έκθεση Delors (1989), η οποία θεωρεί ότι η νοµισµατική ένωση χωρίς δηµοσιονοµική σύγκλιση είναι αρκετά πιθανό να οδηγήσει σε νοµισµατική και οικονοµική αστάθεια. Πιο συγκεκριµένα, εάν η υπερσυσσώρευση 3

15 χρέους δηµιουργήσει προβλήµατα φερεγγυότητας σε µια χώρα µέλος της Ε.Ε., οι άλλες χώρες είναι πιθανό να αντιµετωπίσουν δηµοσιονοµικές ανισορροπίες ακόµη και στην περίπτωση που οι πολιτικές τους πειθαρχούν στο στόχο της δηµοσιονοµικής σύγκλισης. Μια τέτοια εξέλιξη µπορεί να προκαλέσει νοµισµατική αστάθεια ακόµη και νοµισµατική κρίση σε ένα περιβάλλον υψηλής νοµισµατικής αλληλεξάρτησης (Buiter, Corsetti και Roubini, 1993). Αυτό είναι αρκετά λογικό, εάν σκεφτούµε ότι ακόµη και εάν δεν υπάρχει πρόβληµα φερεγγυότητας η πολιτική που θα εφαρµόσει µια κυβέρνηση για τη χρηµατοδότηση των δηµοσίων ελλειµµάτων θα προκαλέσει αλλαγές στα επιτόκια και στη συναλλαγµατική ισοτιµία του εθνικού νοµίσµατος. Έτσι, στη συλλογιστική των ιδρυτών της συνθήκης του Μάαστριχτ, ο περιορισµός των δηµοσίων ελλειµµάτων και του δηµόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν ικανοποιεί µόνο τα ποσοτικά κριτήρια της δηµοσιονοµικής σύγκλισης, αλλά βελτιώνει το ποιοτικό κριτήριο της φερεγγυότητας, συµβάλλοντας στη σταθερότητα της ΟΝΕ. Επιπρόσθετα, η βελτίωση της φερεγγυότητας του δηµόσιου τοµέα αλλά και η συνεπής επιδίωξή της από την πλευρά της εκάστοτε κυβέρνησης µειώνει τον εθνικό κίνδυνο αποτυχίας (national default risk premia) εισόδου στην ΟΝΕ. Αυτό έχει θετικές επιπτώσεις στην επιτυχία της νοµισµατικής και συναλλαγµατικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο (σύγκλιση επιτοκίων και συναλλαγµατική σταθερότητα µεταξύ των χωρών µελών), και στην προσπάθεια µείωσης του πληθωρισµού και σταθερότητας των τιµών. Όταν µια κυβέρνηση ακολουθεί πολιτικές ελλειµµάτων, υποθετικά υπόσχεται στους πιστωτές της ότι θα δηµιουργήσει πλεονάσµατα στον Κρατικό Προϋπολογισµό τα οποία θα αντισταθµίσουν, στο µέλλον, τα ελλείµµατα του παρελθόντος. Εάν λοιπόν η κάθε κυβέρνηση υπόκειται σε αυτή τη δέσµευση, τότε πολιτικές διαχρονικών δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων είναι πιθανό να µην είναι εφικτές, όπως επισηµαίνουν οι 4

16 Hamilton και Flavin (1986). Η δυνατότητα ή όχι να έχεις συνεχή ελλείµµατα στον Κρατικό Προϋπολογισµό έχει, ωστόσο, σηµαντικές επιπτώσεις στην αποτελεσµατικότητα της µακροοικονοµικής πολιτικής στο σύνολό της. Για παράδειγµα, εάν µια κυβέρνηση αυξήσει τους φόρους στην προσπάθειά της να δηµιουργήσει επιπρόσθετα δηµόσια έσοδα, τότε το δηµόσιο έλλειµµα είναι αρκετά πιθανό να µην έχει σηµαντική επεκτατική επίδραση στη συνολική ζήτηση, στο ΑΕΠ, την απασχόληση, κ.λπ. Επίσης, εάν η αύξηση των δηµοσίων εσόδων προέλθει από τη δηµιουργία νέου χρήµατος, τότε το δηµόσιο έλλειµµα είναι πιθανό να προκαλέσει πληθωριστικές πιέσεις στην οικονοµία (Sargent, 1982). Στη σχετική βιβλιογραφία (βλέπε Hamilton και Flavin 1986, Corsetti και Roubini 1991, 1993) ο χρεώστης µπορεί να αποκαλεστεί φερέγγυος εάν οι υποχρεώσεις του δεν ξεπερνούν την παρούσα αξία των µελλοντικών του εσόδων, τα οποία µπορούν να διατεθούν για την εξυπηρέτηση του χρέους του. Πρέπει στο σηµείο αυτό να υπογραµµιστεί το γεγονός ότι υπάρχουν σηµαντικές διαφορές στον περιορισµό φερεγγυότητας που αντιµετωπίζει ο δηµόσιος τοµέας, και κατά προέκταση µια κυβέρνηση, µε εκείνον που αντιµετωπίζει ένας ιδιώτης χρεώστης ή ο ιδιωτικός τοµέας στο σύνολό του. Κάθε κυβέρνηση µπορεί "σχετικά εύκολα" (το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο λειτουργίας της οικονοµίας και η ιδεολογικοπολιτική ταυτότητα της κυβέρνησης παίζουν σηµαντικό ρόλο εδώ) να αυξήσει τα µελλοντικά της έσοδα, µέσω µιας αύξησης φόρων. Ο ιδιωτικός τοµέας στερείται ενός τέτοιου µηχανισµού ανακατανοµής πόρων. Αυτό σε καµία περίπτωση δεν συνεπάγεται ότι η συσσώρευση δηµόσιου χρέους είναι µια µεταβλητή αδιάφορη για την εκάστοτε κυβέρνηση. Η υπερσυσσώρευση χρέους είναι πιθανό να δηµιουργήσει έναν σηµαντικό περιορισµό στην άσκηση δηµοσιονοµικής πολιτικής, αφού περιορίζει τους βαθµούς ελευθερίας της κυβέρνησης 5

17 να ασκήσει την όποια επιθυµητή για εκείνην οικονοµική πολιτική. Ο περιορισµός αυτός γίνεται περισσότερο ασφυκτικός στην περίπτωση που ο δηµόσιος τοµέας στερείται φερεγγυότητας. Συνεπώς, ο περιορισµός φερεγγυότητας, ως µηχανισµός άσκησης πίεσης στη δηµοσιονοµική πολιτική της κυβέρνησης, θα µπορούσε να µετατραπεί και να λειτουργήσει και ως δηµοσιονοµικός κανόνας. Η εφαρµογή του, ουσιαστικά, απαιτεί ισοσκελισµένο Προϋπολογισµό µακροχρόνια. Κάτι τέτοιο µπορεί να επιτευχθεί είτε µε ισοσκέλιση των εσόδων και εξόδων του δηµόσιου τοµέα ανά οικονοµικό έτος, είτε µε µελλοντικούς πλεονασµατικούς Κρατικούς Προϋπολογισµούς που θα αντισταθµίσουν τους ελλειµµατικούς του παρελθόντος. Όπως αρχικά είχε υποστηριχθεί από τους Hamilton και Flavin (1986) και αργότερα από τους Buiter, Corsetti και Roubini (1993), µια βασική προϋπόθεση για την επίτευξη µακροχρόνιας ισορροπίας στα δηµόσια οικονοµικά είναι η ισότητα µεταξύ του ρυθµού µεγέθυνσης της οικονοµίας και του επιτοκίου αποπληρωµής του χρέους. Πιο συγκεκριµένα, εάν µια κυβέρνηση δανείζεται µε πραγµατικό επιτόκιο το οποίον είναι ίσο ή µεγαλύτερο του ρυθµού µεγέθυνσης της οικονοµίας, τότε τα συνεχιζόµενα ελλείµµατα θα αυξήσουν τον λόγο του χρέους προς το ΑΕΠ, µειώνοντας τη φερεγγυότητα του δηµόσιου τοµέα. Σε αυτή την περίπτωση είναι δύσκολη η εκτίµηση της συµπεριφοράς των πιστωτών της κυβέρνησης, δηλαδή εάν θα συνεχίσουν να χρηµατοδοτούν τα ελλείµµατα του Κρατικού Προϋπολογισµού, αγοράζοντας δηµόσιο χρέος. Μια κυβέρνηση θα ήταν ωστόσο ικανή να προστατεύσει τη φερεγγυότητά της, εάν είναι αξιόπιστη για τη δυνατότητά της να υλοποιήσει πολιτικές πλεονασµατικών Προϋπολογισµών στο µέλλον. Η ανάκτηση της φερεγγυότητας συνδέεται εδώ µε τον τρόπο διαµόρφωσης των προσδοκιών (ορθολογικών ή όχι) των πιστωτών για τη µακροχρόνια αξιοπιστία της εκάστοτε κυβέρνησης. 6

18 Στην περίπτωση που το πραγµατικό επιτόκιο δανεισµού είναι µικρότερο του ρυθµού οικονοµικής µεγέθυνσης, τότε οι πολιτικές ελλειµµατικού Προϋπολογισµού είναι δυνατό να συνεχιστούν χωρίς να συµβάλλουν στην αύξηση του λόγου του δηµοσίου χρέους προς το ΑΕΠ (Buiter 1979, Hamilton και Flavin 1986, Buiter, Corsetti και Roubini 1993). Σε ένα τέτοιο µακροοικονοµικό περιβάλλον ο δηµόσιος τοµέας θα εξακολουθούσε να είναι φερέγγυος για τους δανειστές του. Αυτό σηµαίνει δυνατότητα έκδοσης νέου χρέους για τη χρηµατοδότηση νέων ελλειµµάτων και την εφαρµογή επεκτατικών δηµοσιονοµικών πολιτικών. Με δεδοµένη λοιπόν τη µακροοικονοµική δοµή και την οικονοµική συγκυρία, το δηµόσιο έλλειµµα και η υπερσυσσώρευση δηµόσιου χρέους είναι πιθανό να λειτουργήσουν ως ένας σηµαντικός περιορισµός στην ασκούµενη δηµοσιονοµική πολιτική. Συνοπτικά, η βασική υπόθεση είναι ότι η κυβέρνηση υπόκειται σε περιορισµό δανεισµού ο οποίος προσδιορίζεται µακροχρόνια από τη σχέση µεταξύ της παρούσας αξίας των δηµοσίων δαπανών (καθαρών από τόκους) µε τη παρούσα αξία των δηµοσίων εσόδων. Ουσιαστικά, ο περιορισµός είναι ότι µακροχρόνια ο Κρατικός Προϋπολογισµός θα πρέπει να είναι ισοσκελισµένος για να διατηρεί ο δηµόσιος φορέας τη φερεγγυότητά του. Το µέγεθος των δηµοσίων δαπανών, εκφρασµένο ως ποσοστό του ΑΕΠ, αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό µέτρο των διαστάσεων του δηµοσίου τοµέα. Σύµφωνα µε τον Γ. Προβόπουλο (1985), η έντονη αυξητική τάση που χαρακτηρίζει τις δαπάνες είχε σαν αποτέλεσµα το σχετικό τους µέγεθος να πλησιάσει στα µέσα της δεκαετίας του 1980 το 50% του ΑΕΠ. Εκτός από το ύψος των δηµοσίων δαπανών ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ταχύτητα διόγκωσής τους. ιαπιστώνεται, ότι την ίδια περίοδο οι δηµόσιες δαπάνες κινήθηκαν µε γοργούς ρυθµούς. 7

19 Η Ελλάδα χρησιµοποίησε τον δηµόσιο δανεισµό ως πηγή χρηµατοδότησης από τη µεταπολεµική περίοδο. Η σηµαντική αύξηση του δανεισµού, κυρίως εξωτερικού, προήλθε από την κακή πορεία της ελληνικής οικονοµίας αρχής γενοµένης µε την πρώτη πετρελαϊκή κρίση. Συγκεκριµένα, ο κρατικός τοµέας αλλά και ολόκληρος ο δηµόσιος τοµέας παρουσίασε την περίοδο µετά το 1973, µεγάλα ελλείµµατα. Αποτέλεσµα των διογκωµένων ελλειµµάτων του δηµοσίου τοµέα είναι η υπερβολική αύξηση του χρέους. Σύµφωνα µε τον Γεωργακόπουλο (1997), το συνολικό έλλειµµα της Ελλάδας το 1996 έφτασε το 8% του ΑΕΠ, ενώ αντίστοιχα το δηµόσιο χρέος εκτινάχθηκε από 25% το 1970 σε 112% το Η άνω υπερβολική αύξηση του χρέους στην Ελλάδα είχε σαν αποτέλεσµα τη σηµαντική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισµού. Είναι προφανές ότι τέτοιες επιβαρύνσεις από το χρέος καθιστούν την ευελιξία του κρατικού προϋπολογισµού περιορισµένη. Όπως αναφέρει ο Γεωργακόπουλος (1997), η κύρια πηγή της αύξησης των ελλειµµάτων και κατά συνέπεια του χρέους, χρεώνεται στα πρωτογενή ελλείµµατα και στους τόκους. Ακολούθως, παράγοντες όπως χρέη κρατικών τραπεζών, ελλείµµατα οργανισµών και δηµοσίων επιχειρήσεων, καταπτώσεις εγγυήσεων κ.α. συνετέλεσαν αισθητά στην διόγκωση του δηµοσίου χρέους. Όπως έχει ήδη επισηµανθεί, το δηµόσιο χρέος αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήµατα της ελληνικής οικονοµίας. Η εξέλιξή του, όπως και του ελλείµµατος, προσδιορίζει σε σηµαντικό βαθµό την πορεία των δηµοσιονοµικών αλλά και άλλων µακροοικονοµικών µεταβλητών. Αυτό είναι προφανές, δεδοµένου ότι µια αύξηση του χρέους σε σχέση µε το ΑΕΠ µπορεί να προκαλέσει αύξηση της φορολογίας που µε τη σειρά της θα προκαλέσει στρεβλώσεις και θα δηµιουργήσει αντικίνητρα στην οικονοµία. 8

20 Σύµφωνα µε την Quintos (1995), το ζήτηµα της διατηρησιµότητας αναφέρεται στο κατά πόσο η κυβέρνηση θα µπορέσει να λειτουργήσει επ αόριστον υπό την τρέχουσα δηµοσιονοµική πολιτική. Και συνεχίζει, κάθε δηµοσιονοµική πολιτική περιορίζεται από την ανάγκη να χρηµατοδοτήσει το έλλειµµα, εάν αυτό υφίσταται. Εποµένως, το έλλειµµα θα ήταν διατηρήσιµο εάν η κυβέρνηση µπορούσε να δανειστεί χωρίς περιορισµούς και να χρηµατοδοτήσει τους τόκους επί του χρέους εκδίδοντας νέο χρέος. Κάθε κυβέρνηση όµως αντιµετωπίζει ένα περιορισµό όσον αφορά στο ύψος του δανεισµού. Κατά συνέπεια, η κυβέρνηση ισοσκελίζει διαχρονικά τον προϋπολογισµό της, θέτοντας την τρέχουσα αγοραία αξία του χρέους ίση µε το άθροισµα των προσδοκώµενων προεξοφληµένων µελλοντικών πλεονασµάτων. Μια παραβίαση της ισορροπίας του διαχρονικού περιορισµού του προϋπολογισµού θα σήµαινε µη διατηρήσιµη δηµοσιονοµική πολιτική, διότι η τιµή του χρέους θα αυξάνονταν γρηγορότερα από τον ρυθµό ανάπτυξης της οικονοµίας. Συνεχίζει επισηµαίνοντας ότι κάθε κυβέρνηση η οποία λειτουργεί σε µια δυναµική οικονοµία αντιµετωπίζει έναν περιορισµό στον προϋπολογισµό όσον αφορά το ύψος του δανεισµού. Εποµένως, για να υπάρξει διατηρήσιµη δηµοσιονοµική πολιτική θα πρέπει να ικανοποιείται ο διαχρονικός περιορισµός του προϋπολογισµού, δηλαδή θα πρέπει η τρέχουσα αγοραία αξία του χρέους να ισούται µε το άθροισµα των προσδοκώµενων προεξοφληµένων µελλοντικών πλεονασµάτων. Ο Cuddington (1997) προτείνει δυο εναλλακτικές προσεγγίσεις, όσον αφορά το ζήτηµα της διατηρησιµότητας των δηµοσίων οικονοµικών. Η πρώτη αναφέρεται στη λογιστική προσέγγιση, η οποία υποθέτει ότι το δηµοσιονοµικό έλλειµµα που δεν προκαλεί καµία µεταβολή στο λόγο χρέος ΑΕΠ είναι διατηρήσιµο. Η δεύτερη αναφέρεται στην προσέγγιση της παρούσας αξίας του περιορισµού και θεωρεί ότι η 9

21 διατηρησιµότητα της δηµοσιονοµικής πολιτικής εξαρτάται εξολοκλήρου από το µέγεθος του χρέους που µπορεί να χρηµατοδοτηθεί. Ο Afonso (2000) διατύπωσε την άποψη, ότι διατηρήσιµη δηµοσιονοµική πολιτική υφίσταται όταν ικανοποιείται διαχρονικά ο περιορισµός του κρατικού προϋπολογισµού. Αυτό επιτυγχάνεται όταν η παρούσα αξία του χρέους, στο όριο, ισούται µε το µηδέν. Όταν οι κυβερνητικές εισφορές δεν επαρκούν να καλύψουν τις δαπάνες, δηµιουργείται έλλειµµα που οδηγεί σε µη-διατηρήσιµη δηµοσιοοικονοµική πολιτική. Αλλαγές στην δηµοσιονοµική πολιτική απαιτούνται ως αποτέλεσµα της µηδιατηρησιµότητας. Οι Chalk και Hemming (2000) χρησιµοποίησαν το µη αυξανόµενο κυβερνητικό χρέος ως πρακτική προσέγγιση για την εκτίµηση της διατηρησιµότητας, µε σκοπό να διαχωρίσουν τις διατηρήσιµες δηµοσιονοµικές πολιτικές από τις µη διατηρήσιµες. Η θεωρητική προσέγγισή τους στο ζήτηµα της διατηρησιµότητας επικεντρώνεται στο κατά πόσο η δηµοσιονοµική πολιτική µπορεί να συνεχιστεί στο µέλλον χωρίς να επηρεαστεί η κυβερνητική φερεγγυότητα. Για τους Bravo και Silvestre (2001), ο διαχρονικός περιορισµός του κρατικού προϋπολογισµού αποτελεί το σηµαντικότερο εργαλείο για τη µελέτη της διατηρησιµότητας της δηµοσιονοµικής πολιτικής. Μια µη-διατηρήσιµη δηµοσιονοµική πολιτική υποδηλώνει ότι µακροχρόνια ο περιορισµός του προϋπολογισµού δεν ικανοποιείται. Το ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο (2002) θεωρεί τη διατηρησιµότητα του χρέους ως µια κατάσταση στην οποία ο δανειζόµενος προσδοκά στην ικανότητά του να συνεχίσει να εξυπηρετεί το χρέος, χωρίς να προκαλέσει µεγάλες µελλοντικές διορθώσεις στην οικονοµική κατάσταση, οι οποίες θα διαταράξουν την ισορροπία του εισοδήµατος και των δαπανών. Επιπλέον, αναφέρει ότι καταστάσεις όπως 10

22 αναδιάρθρωση του χρέους τώρα ή στο µέλλον ή καταστάσεις όπου ο δανειζόµενος συνεχίζει να δανείζεται και κατά συνέπεια να συσσωρεύει χρέος µε ρυθµό µεγαλύτερο της ικανότητάς του να το αποπληρώσει, δεν ανταποκρίνονται µε την έννοια της διατηρησιµότητας. Ο Jose Marin (2002) έδωσε έναν εναλλακτικό ορισµό της έννοιας της διατηρησιµότητας. Σύµφωνα µε τον Marin (2002), η έννοια της διατηρησιµότητας αναφέρεται στην ικανότητα της κυβέρνησης να πραγµατοποιήσει τις υποσχέσεις της, όσον αφορά τη δηµοσιονοµική πολιτική που θα ακολουθήσει. Η σταθερότητα της δηµοσιονοµικής πολιτικής επιτυγχάνεται όταν οι δηµοσιονοµικές πολιτικές ικανοποιούν το διαχρονικό περιορισµό του κρατικού προϋπολογισµού. Σύµφωνα µε τους Ballabriga και Mongay (2005), όταν µια κυβέρνηση χαρακτηρίζεται από φερεγγυότητα, η δηµοσιονοµική της πολιτική είναι διατηρήσιµη και ο διαχρονικός περιορισµός του προϋπολογισµού ικανοποιείται. Αυτό τους οδήγησε στον εµπειρικό προσδιορισµό της διατηρησιµότητας των δηµοσίων οικονοµικών υπό την έννοια της κυβερνητικής φερεγγυότητας. Για το σκοπό της ανάλυσής τους, οι Ballabriga και Mongay µελέτησαν πως αντιδράει το αρχικό πλεόνασµα στο συσσωρευµένο χρέος. Ο Bohn (2005) διατύπωσε την άποψη ότι µια δηµοσιονοµική πολιτική ικανοποιεί την υπόθεση της διατηρησιµότητας του ελλείµµατος του κυβερνητικού προϋπολογισµού, όταν η προσδοκώµενη παρούσα αξία του µελλοντικού πλεονάσµατος είναι ίση µε το αρχικό χρέος. Σε εργασία του HM Treasury (2005), αναφέρεται ότι υπάρχουν πολλοί πιθανοί ορισµοί της έννοιας της διατηρησιµότητας. Ένας ορισµός αναφέρεται στην ικανότητα της κυβέρνησης να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της, εάν και όταν αυτές προκύψουν στο µέλλον. Κατά συνέπεια, η έννοια της διατηρησιµότητας εξαρτάται από τα 11

23 µελλοντικά κυβερνητικά έσοδα και τις µελλοντικές υποχρεώσεις. Εποµένως, η ικανότητα της κυβέρνησης να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάζει την περίπτωση της χρηµατοδότησης µέσω έκδοσης χρέους, µόνο και µόνο όταν το βάρος του χρέους παραµένει σε συνετό επίπεδο. Θα πρέπει να καταστεί σαφές, ότι οι υποχρεώσεις της κυβέρνησης οποιαδήποτε χρονική στιγµή µπορούν να εκφραστούν από τον διαχρονικό περιορισµό του προϋπολογισµού. Σύµφωνα λοιπόν µε το διαχρονικό περιορισµό του προϋπολογισµού, η παρούσα αξία όλων των προεξοφληµένων µελλοντικών εσόδων θα πρέπει να ισούται µε την παρούσα αξία όλων των προεξοφληµένων µελλοντικών εξόδων και του τρέχοντος ανεξόφλητου χρέους. Εάν ο διαχρονικός περιορισµός του προϋπολογισµού δεν ικανοποιείται, δηλαδή τα µελλοντικά έσοδα δεν επαρκούν να καλύψουν τις δαπάνες και το χρέος, τότε δηµιουργείται ανισορροπία, η οποία καλείται κενό του διαχρονικού προϋπολογισµού. Το κενό του διαχρονικού προϋπολογισµού µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να υπολογιστούν οι άµεσες αλλαγές που απαιτούνται στη δηµοσιονοµική κατάσταση. Όπως διατυπώνεται στην εργασία, το γεγονός ότι ο διαχρονικός περιορισµός του προϋπολογισµού ικανοποιείται δε σηµαίνει απαραίτητα ότι το χρέος έχει αποπληρωθεί εξολοκλήρου. Εποµένως, η διατηρησιµότητα δε µετριέται σε όρους χρέους / ΑΕΠ, αλλά στην ικανότητα της κυβέρνησης να εξυπηρετήσει το χρέος. Οι Polito και Wickens (2005) ασχολήθηκαν µε το ζήτηµα της µέτρησης της διατηρησιµότητας των δηµοσίων οικονοµικών. Στην ανάλυση τους, προσέγγισαν το θέµα αυτό µε ένα νέο τρόπο µέτρησης της διατηρησιµότητας που απαλλάσσεται από τους περισσότερους περιορισµούς που έθεταν προηγούµενες µελέτες. Για να µετρήσουν τη διατηρησιµότητα, χρησιµοποίησαν ένα δείκτη της δηµοσιονοµικής κατάστασης της 12

24 οικονοµίας και ένα µοντέλο πρόβλεψης VAR. Επίσης, ο χρονικός ορίζοντας που χρησιµοποιούν είναι περιορισµένος. Εάν ο δείκτης υποδείξει µη-διατηρήσιµη δηµοσιονοµική κατάσταση, τότε µπορεί να θεωρηθεί αναγκαία µια αλλαγή της οικονοµικής πολιτικής. Σε σύγκριση µε παλαιότερους τρόπους ελέγχου της διατηρησιµότητας, η διαδικασία που εισήγαγαν οι Polito και Wickens εµφανίζει πολλά πλεονεκτήµατα εκ των οποίων το σηµαντικότερο είναι ότι δεν υποθέτει σταθερά πραγµατικά επιτόκια, πληθωρισµό και οικονοµική ανάπτυξη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2006) αναφέρει ότι δεν υπάρχει ένας σαφής ορισµός της έννοιας της διατηρησιµότητας των δηµοσίων οικονοµικών και αυτό λογικά οφείλεται στο γεγονός ότι το ζήτηµα της διατηρησιµότητας αποτελεί ένα πολύπλευρο αντικείµενο µελέτης. Η άποψη του Blanchard που διατυπώνεται στο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διατηρησιµότητα του χρέους ή/και των δηµοσίων οικονοµικών αναφέρεται στο κατά πόσο η κυβέρνηση οδεύει προς υπερβολική συσσώρευση χρέους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2006) θεωρεί ότι η έννοια της διατηρησιµότητας περιλαµβάνει την αποφυγή της υπερβολικής επιβάρυνσης στις µελλοντικές γενεές, καθώς επίσης εγγυάται και την ικανότητα της κυβέρνησης να προσαρµόζει κατάλληλα την πολιτική προϋπολογισµού στη βραχυχρόνια και µακροχρόνια περίοδο. εδοµένου του σκοπού της εκτίµησης της διατηρησιµότητας στη µακροχρόνια περίοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2006) δίνει δυο εναλλακτικούς ορισµούς της έννοιας. Αρχικά αναφέρει ότι η διατηρησιµότητα του δηµοσίου χρέους αντλείται από τον περιορισµό του προϋπολογισµού. Αυτό απαιτεί, το τρέχον δηµόσιο χρέος και η προεξοφληµένη αξία των µελλοντικών δαπανών, συµπεριλαµβανοµένης της επίδρασης που έχει στον προϋπολογισµό η γήρανση του πληθυσµού, να καλύπτεται από την 13

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΕΙΩΝ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2011 Εισαγωγή Θεσµικό πλαίσιο - Ν. 3852/2010,

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης Οργανισμοί που δέχονται καταθέσεις Εμπορικές τράπεζες ΣυνεταιριστικέςτράπεζεςΣ έ ά ζ Πιστωτικές ενώσεις Οργανισμοί αποταμιεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 22 Ιουνίου 2012 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ. ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ. ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 1: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΑΓΟΡΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 1 (για ΝΠΔΔ)

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 1 (για ΝΠΔΔ) ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 1 (για ΝΠΔΔ) Εποπτεύον Υπουργείο:.... Επωνυμία Φορέα: Έτος Μήνας Αναφοράς:..... ΠΙΝΑΚΑΣ Α Α.Φ.Μ.:..... ποσά σε ευρώ (χωρίς δεκαδικά) Ι. ΕΣΟΔΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 0000 ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ 0100 Επιχορηγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Κεφάλαιο 32 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Συναθροιστική ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 2 (για ΟΤΑ α βαθμού)

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 2 (για ΟΤΑ α βαθμού) ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ 2 (για ΟΤΑ α βαθμού) Εποπτεύον Υπουργείο:... Επωνυμία Φορέα: Α.Φ.Μ.:... Έτος. Μήνας Αναφοράς:..... ΠΙΝΑΚΑΣ Α ποσά σε ευρώ (χωρίς δεκαδικά) Ι. ΕΣΟΔΑ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 0 ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ 01 ΠΡΟΣΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΕΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ / ΣΕ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΕΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ / ΣΕ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΕΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ / ΣΕ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ Οδηγίες συµπλήρωσης εντύπων αναφορικά µε το δανεισµό και των καταθέσεων κατοίκων Κύπρου (1) από / σε µη-κατοίκους. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Περίγραµµα κεφαλαίου Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Ελλείµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Απαιτήσεις (ΔΛΠ 39) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Εισαγωγή Οι απαιτήσεις είναι βασικά αντικείμενο του: ΔΛΠ 39 «Χρηματοπιστωτικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιμέτρηση» (Financial

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών Αιτίες και Κόστος Πληθωρισμού Κεφάλαιο 28 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προσδιορισμός τιμών Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις:

Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις: Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις: Ισολογισμό ή κατάσταση χρηματοικονομικής θέσης Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης ή κατάσταση εισοδήματος Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα