Πρόσφατα, ὁ λέκτορας τοῦ τμήματος Θεολογίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόσφατα, ὁ λέκτορας τοῦ τμήματος Θεολογίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ"

Transcript

1 ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΡΑΣ 175 ἑνός χριστιανικοῦ ἀνθρωπισμοῦ, τόν ὁποῖο ὁ Δ. Τσινικόπουλος ἐρευνᾶ μέσα ἀπό τή λεπτομερειακή ἀνάλυση τῶν προαναφερόμενων ριζοσπαστικῶν ἰδεῶν τῆς Βίβλου. Τό βιβλίο περιέχει, ἐκτός ἀπό τά τελικά συμπεράσματα, ἕνα κείμενο τό ὁποῖο ἀναφέρεται στή γενικότερη ἐπίδραση τῆς Βίβλου στίς τέχνες καί τά γράμματα, καθώς ἐπίσης καί ἕνα ἰδιαίτερα χρήσιμο γλωσσάριο ὅρων. Οἱ σημειώσεις τέλους, καθώς καί ἡ ἰδιαίτερα πλούσια βιβλιογραφία ἡ ὁποία χωρίζεται σέ πηγές, μεταφράσεις-βοηθήματα καί σέ δευτερεύουσα βιβλιογραφία, ἀναδεικνύουν τό ὑπόβαθρο τῆς βιβλιογραφικῆς τεκμηρίωσης τοῦ βιβλίου. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΡΑΣ Μόσχος Γκουτζιούδης, Καινοδιαθηκικές μελέτες μέ τή συνδρομή τῆς ἀρχαιολογίας, Μέθεξις, Θεσσαλονίκη 2012, σ. 237 Πρόσφατα, ὁ λέκτορας τοῦ τμήματος Θεολογίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ Μόσχος Γκουτζιούδης ἐξέδωσε τόν παραπάνω καλαίσθητο καί σέ πρωτότυπο σχῆμα τόμο, πού θυμίζει ὁδηγούς μουσείων. Αὐτός περιλαμβάνει ἕναν σύντομο πρόλογο, τό κυρίως μέρος, πού ἀποτελεῖται ἀπό ἑπτά ἄρθρα ἐμπλουτισμένα μέ πολλές καί ἀξιόλογες εἰκόνες ἀρχαιολογικῶν χώρων καί εὑρημάτων, βιβλιογραφία, γλωσσάριο καί πίνακες συντομογραφιῶν, πληροφορίες γιά τήν προέλευση τῶν εἰκόνων καί εὑρετήριο ὀνομάτων καί χωρίων. Στό πρῶτο ἄρθρο μέ θέμα: «Τί εἶναι ἡ βιβλική ἀρχαιολογία;» ὁριοθετεῖται ἀπό τόν συγγραφέα ἡ βιβλική ἀρχαιολογία ὡς ὁ ἐπιστημονικός κλάδος τῆς ἀρχαιολογίας ὁ ὁποῖος ἐξετάζει τά ἀρχαιολογικά εὑρήματα πού σχετίζονται μέ τή Βίβλο καί τίς περιοχές πού ἀναφέρονται σέ αὐτή. Ὁ συγγραφέας ἀναφέρεται ἐπίσης στήν ἱστορία τῆς ἔρευνας καί τίς δύο κύριες μεθόδους πού πρωτοχρησιμοποιήθηκαν στήν ἀρχαιολογία, τή στρωματογραφία καί τήν κεραμική τυπολογία. Ἁκόμη, ἐπισημαίνει τήν καμπή στή μεθοδολογία τῆς ἀποκαλούμενης «βιβλικῆς ἀρχαιολογίας», πού ἐπέρχεται στίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ Αὐτή ἐπῆλθε μέ τρεῖς τρόπους: πρῶτον, μέ τήν ἀποστασιοποίηση τῆς ἀρχαιολογίας ἀπό θεολογικά χρωματισμένα κατάλοιπα, ὅπως ἡ χρήση τῶν ὅρων «βιβλική ἀρχαιολογία» καί «ἀρχαιολογία τῆς ἁγίας γῆς» δεύτερον, μέ τήν ἐπικέντρωση τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς ἀρχαιολογικῆς σκαπάνης στή δικαίωση ὅσων ἀναφέρονται στή Βίβλο τρίτον, μέ τή μετονομασία τῆς «βιβλικῆς ἀρχαιολογίας» σέ «ἀρχαιολογία τῆς Συρίας καί τῆς Παλαιστίνης». Ἔτσι, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Μ. Γκουτζιούδης, «πρωταρχικό ἐνδιαφέρον ἀποκτοῦσε τώρα ἡ γῆ καί ἡ ἱστορία τῆς Παλαιστίνης» καί «ἡ ἀρχαιολογία τῆς ἁγίας γῆς βγῆκε ἀπό τό ἐκκλησιαστικό περιβάλλον καί ἐντάχθηκε στόν ἀκαδημαϊκό χῶρο» (σ. 21), μέ τή διεπιστημονική συνεργασία τῆς ἀρχαιολογίας μέ ἄλλους ἐπιστημονικούς κλάδους. Στά παραπάνω σημειώνουμε ὅτι θά πρέπει νά ἀποφεύγεται ὁ ὅρος «ἁγία γῆ», ἤ αὐτός νά τίθεται σέ εἰσαγωγικά, ὡς ἔντονα χρωματισμένος θεολογικά καί ἐπικίνδυνος πολιτικά ὅρος. Ἐπίσης, θά ἔπρεπε νά

2 176 ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ χρησιμοποιεῖται ὁ ὅρος «Ἰσραήλ» ἀντί τοῦ ὅρου «Παλαιστίνη». Ὁ τελευταῖος εἶναι δημιούργημα τῆς ρωμαϊκῆς πολιτικῆς στήν περιοχή, πού ἐπιβλήθηκε μετά τό 130 μ.χ. γιά νά ὑποτιμήσει τούς Ἰσραηλίτες. Ο Μ. Γκουτζιούδης ὁλοκληρώνει τό ἄρθρο μέ μιά ἀναφορά στήν ἀρχαιολογία πού σχετίζεται μέ τό χῶρο τῆς Μεσογείου καί τά κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Σέ αὐτή ἐπισημαίνει τήν πρόοδο πού ἔχει γίνει στόν τομέα αὐτό τῆς ἀρχαιολογίας μέ τή συγγραφή σχετικῶν ἑλληνόγλωσσων καί ξενόγλωσσων ἐργασιῶν. Στό δεύτερο ἄρθρο του μέ τίτλο: «Στά βήματα τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἁκολουθώντας τά ἀρχαιολογικά ἴχνη τῆς δράσης του στήν Ἑλλάδα» ὁ συγγραφέας στοχεύει, ὅπως ὁ ἴδιος ἐπισημαίνει, νά ἀναδείξει ποιά ἀπό τά μνημεῖα τά ὁποῖα συχνά εἰκονίζονται στίς παραπάνω ἐκλαϊκευμένες ἐκδόσεις διαφόρων βοηθημάτων [συμπεριλαμβάνει σέ αὐτά τούς τουριστικούς ὁδηγούς] συνδέονται ἄμεσα μέ τόν Παῦλο καί τή δράση του στήν Ἑλλάδα χωρίς νά προέρχονται ἀπό κάποια μεταγενέστερη παράδοση. (σ. 36) Ἐπίσης, ὁ συγγραφέας ἐπιχειρεῖ νά ἀναδείξει μέ τή συνδρομή τῆς ἀρχαιολογικῆς ἔρευνας, τίς ἀρχαιότητες ἐκεῖνες, οἱ ὁποῖες δέν παρατίθενται στίς ἐν λόγῳ ἐκδόσεις γιά τήν πορεία τοῦ Παύλου στήν Ἑλλάδα, ἀλλά συνδέονται μέ συγκεκριμένες περιοχές τῆς ἱεραποστολικῆς δράσης τοῦ Παύλου. (σ. 36) Ο Μ. Γκουτζιούδης διατρέχει ὅλες τίς περιοχές καί πόλεις τῆς Ἑλλάδας τή Νεάπολη, τούς Φιλίππους, τήν Ἁμφίπολη, τήν Ἁπολλωνία, τή Θεσσαλονίκη, τή Βέροια, τήν Ἁθήνα, τήν Κόρινθο κ.ἄ. πού συνδέονται μέ τόν Παῦλο. Ἐπίσης, κατηγοριοποιεῖ μέ ἐπιστημονικό τρόπο τά διάφορα ἀρχαιολογικά εὑρήματα καί τά ἄλλα κτίσματα πού συνδέονται μέ τόν ἀπόστολο τῶν ἐθνῶν. Τά ἀποτελέσματα τῆς ἔρευνάς του εἶναι ἀποκαλυπτικά. Τά περισσότερα ἀπό τά εὑρήματα αὐτά εἶναι μεταγενέστερα τοῦ Παύλου, ἄλλα εἶναι δημιουργήματα τῆς παράδοσης πού ἀναπτύχθηκε γύρω ἀπό αὐτόν, ἐνῶ λιγοστά, τά περισσότερα ἀπό αὐτά ἐντοπίζονται στήν ἀρχαία Κόρινθο, μποροῦν νά συνδεθοῦν πιό στενά μέ τόν Παῦλο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τοῦ τρόπου ἔρευνας τοῦ συγγραφέα ἀποτελεῖ ἡ ἐξέταση ὅλων ὅσων ἀναφέρονται στήν ἐπίσκεψη τοῦ Παύλου στήν Ἁθήνα. Τά ἀρχαιολογικά εὑρήματα στήν πόλη ἀναδεικνύονται αὐστηροί κριτές ὅσων ἀναφέρονται στίς Πράξεις γιά τόν Παῦλο καί τή δράση του στήν Ἁθήνα. Ἐμεῖς προσθέτουμε ὅτι ἔρχονται νά ἐπιβεβαιώσουν τή θέση ὅτι ὁ συγγραφέας τῶν Πράξεων παρεμβαίνει στήν ἱστορία καί τή νοηματοδοτεῖ θεολογικά. Τέλος, σημειώνουμε ὅτι μιά ἐκτενέστερη ἀναφορά τοῦ συγγραφέα στή Νικόπολη καί τή σχέση της μέ τόν Παῦλο (Τιτ 3,12) θά ἔπειθε καί τόν τελευταῖο ἀπαιτητικό ἀναγνώστη γιά τή θεματική πληρότητα τοῦ ἐν λόγῳ ἄρθρου. Στο τρίτο ἄρθρο του μέ θέμα: «Ἡ συνδρομή τῆς τοπογραφίας καί τῆς ἀρχαιολογικῆς μαρτυρίας στήν κατανόηση τοῦ χώρου δράσης τῶν χριστιανῶν τῆς Κορίνθου» ὁ Μ. Γκουτζιούδης ἐπιχειρεῖ νά ἀναπαραστήσει στόν σύγχρονο ἀναγνώστη, εἰδικό καί μή, τήν εἰκόνα τῆς πόλης τῆς Κορίνθου τήν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης. Στήν προσπάθειά του αὐτή ἐπιστρατεύει τά σχετικά ἀρχαιολογικά εὑρήματα, τίς ἀναφορές στήν

3 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Γ. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ 177 Κόρινθο τῶν δύο ἐπιστολῶν τοῦ ἀποστόλου Παύλου καί τήν πλούσια σχετική βιβλιογραφία. Κάνει λόγο, μέ παράθεση πλούσιου ἐποπτικοῦ ὑλικοῦ, γιά τούς χώρους καί τά μνημεῖα τῆς πόλης πού ἀναφέρονται στήν Καινή Διαθήκη, ὅπως οἱ ἐπιγραφές γιά κάποιον Ἔραστο (Ρωμ 16,23 Πρ 19,22 2 Τιμ 4,20), ἡ κρεαταγορά (macellum) τῆς πόλης (1 Κορ 10,25) καί ἡ ἑβραϊκή συναγωγή της (Πρ 18,6). Ἁπό τήν ἐπεξεργασία τῶν δεδομένων αὐτῶν ἐξάγεται ἀπό τόν συγγραφέα τό συμπέρασμα ὅτι ὅλες οἱ σχετικές πληροφορίες πρέπει νά προσεγγίζονται κατά τρόπο ἐπιστημονικό, ὥστε νά ἀποφεύγονται ἄκριτες καί αὐθαίρετες ἁπλουστεύσεις γιά τή ζωή καί τίς ἀντιλήψεις τῆς πρώτης χριστιανικῆς κοινότητας τῆς Κορίνθου. Ὁ παραπάνω τρόπος προσέγγισης τῶν εὑρημάτων ἀπό τόν Μ. Γκουτζιούδη φανερώνεται ἐναργέστερα στό δεύτερο μέρος τοῦ ἄρθρου του, ὅπου διερευνῶνται οἱ ἀρχαιολογικοί χῶροι καί τά ἐπιμέρους ἀρχαιολογικά εὑρήματα τῆς πόλης σέ σχέση μέ συγκεκριμένες ἀναφορές τοῦ Παύλου στίς δύο ἐπιστολές του πρός τούς χριστιανούς τῆς Κορίνθου. Μία μία οἱ ἀναφορές αὐτές συγκρίνονται ἀπό τόν συγγραφέα μέ τά ἀρχαιολογικά εὑρήματα καί ἀξιολογοῦνται μέ τή βοήθεια τῆς πλούσιας γιά τό θέμα σχετικῆς ἔρευνας. Ἁπό τήν ἐπεξεργασία τῶν στοιχείων αὐτῶν ἀναφέρω ἐνδεικτικά τήν ἐπιστημονική συζήτηση πού παραθέτει ὁ συγγραφέας καί πού ἀναφέρεται στούς λατρευτικούς χώρους σύναξης τῶν χριστιανῶν τῆς Κορίνθου τήν ἐποχή ἐκείνη. Ὁ συγγραφέας ἐξετάζει ἀρχικά μιά ρωμαϊκή ἔπαυλη τοῦ 1ου αἰ. μ.χ., ἡ ὁποία ἀνακαλύφθηκε στήν περιοχή Ἁναπλογά, καί διερευνᾶ κατά πόσο αὐτή θά μποροῦσε νά μᾶς βοηθήσει νά ἀναπαραστήσουμε τούς πιθανούς λατρευτικούς χώρους συγκέντρωσης τῶν χριστιανῶν τῆς Κορίνθου. Γιά τόν ἴδιο σκοπό, ὁ συγγραφέας ἐξετάζει καί τίς κατοικίες πού ἀνακαλύφθηκαν στήν ὁδό τῆς Κορίνθου, πού βρίσκεται ἀνατολικά τοῦ θεάτρου καί οἱ ὁποῖες δέν ἀνῆκαν σέ εὔπορους κατοίκους τῆς πόλης, καί καταλήγει στό συμπέρασμα ὅτι τά παραπάνω κτίρια εἶναι σημαντικά, διότι μᾶς δίνουν μιά εἰκόνα τοῦ χώρου πού καταλάμβαναν οἱ οἰκίες τῆς πλειοψηφίας τῶν Κορινθίων καί ἕνα πιθανό ὑπόβαθρο γιά τίς κατ οἶκον συγκεντρώσεις τῆς χριστιανικῆς κοινότητας σάν αὐτή πού συναθροιζόταν στό σπίτι ἤ στό χῶρο ἐργασίας τοῦ Ἁκύλα καί τῆς Πρίσκιλλας. (1 Κορ 16,19) (σ. 84) Ὁ συγγραφέας ὁλοκληρώνει τό ἄρθρο του τονίζοντας τή μεγάλη σημασία τῶν ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων στήν Κόρινθο γιά τήν ἐπιστημονική «ἀναπαράσταση», ὅσο αὐτό εἶναι ἐφικτό, τῆς ζωῆς καί τῶν ἀντιλήψεων τῶν πρώτων χριστιανῶν τῆς Κορίνθου. Στό τέταρτο ἄρθρο του μέ θέμα: «Ἡ οἰκογενειακή ζωή καί οἱ ἀρχαιότητες τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀποστόλου Παύλου» ὁ συγγραφέας μετατοπίζει τό ἐνδιαφέρον του ἀπό τή «μακρο-αρχαιολογική» στή «μικρο-αρχαιολογική» ἔρευνα, ἀκριβέστερα, ὅπως ὁ ἴδιος ἐπισημαίνει: στήν παρούσα μελέτη θά ἐπιχειρήσουμε, μέ τή συνδρομή τῶν ἀρχαιοτήτων πού προέρχονται χρονικά ἀπό τίς περιοχές πού ἔδρασε ὁ Παῦλος καί οἱ ἐκκλησίες του, νά διαβάσουμε ἐκ νέου τίς ἀναφορές στήν οἰκογενειακή ζωή τῶν χριστιανῶν. (σ. 89) Ο Μ. Γκουτζιούδης στηρίζεται στά

4 178 ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ ἀρχαιολογικά εὑρήματα τῆς Πομπηίας, τοῦ Herculaneum, τῆς Κορίνθου καί τῆς Ἐφέσου καί ἐπιχειρεῖ ἀρχικά νά περιγράψει τήν ἀρχιτεκτονική μιᾶς ἀστικῆς κατοικίας τῆς ρωμαϊκῆς ἐποχῆς, τούς ἐνοίκους της καί τά δρώμενα σέ αὐτή. Σημειώνει ὅτι οἱ οἰκίες αὐτές ἦταν τίς περισσότερες φορές πολυώροφες καί ἐνταγμένες στόν ἱστό τῆς πόλης. Ἐπίσης, ἀναφέρει ὅτι στούς χώρους αὐτούς κατοικοῦσε μιά τυπική ρωμαϊκή οἰκογένεια, ἡ ὁποία ἀποτελοῦνταν ἀπό τούς Ρωμαίους γονεῖς, τά τέκνα τους καί τούς δούλους. Τέλος, ἐπισημαίνεται ὅτι οἱ οἰκίες αὐτές ἦταν ταυτόχρονα χῶροι ἀνάπτυξης τῆς ἰδιωτικῆς, τῆς κοινωνικῆς καί τῆς ἐπαγγελματικῆς ζωῆς κάθε ρωμαϊκῆς οἰκογένειας. Ὁ συγγραφέας στή συνέχεια ἀναζητᾶ ἀναφορές στίς παύλειες ἐπιστολές πού θά μποροῦσαν νά προσεγγιστοῦν ἐπιτυχέστερα μέ τή βοήθεια τῶν παραπάνω ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων καί νά συμβάλλουν στήν ἀναπαράσταση τῆς θρησκευτικῆς ζωῆς τῶν πρώτων χριστιανῶν. Σημειώνει ἀπό τήν ἀρχή ὅτι τό ἐγχείρημα εἶναι δύσκολο, γιατί «οἱ πρῶτοι χριστιανοί ἀρχαιολογικά εἶναι ἀόρατοι, καθώς δέν διακρίνονται ἀπό τούς ἐθνικούς γείτονές τους» (σ. 90). Ταυτόχρονα ὅμως ὑπογραμμίζει ὅτι εἶναι δυνατόν μιά τέτοια ἔρευνα νά φωτίσει ἐκ νέου ἀναφορές γιά τή θρησκευτική ζωή τῶν πρώτων χριστιανῶν. Παραθέτω δύο παραδείγματα ἀπό τό ἄρθρο. Τό πρῶτο σχετίζεται μέ τό Γαλ 3,27, ὅπου ἀναφέρει ὁ ἀπόστολος Παῦλος: ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Ὁ συγγραφέας τονίζει ὅτι «στό ὑπόβαθρο τοῦ στίχου συχνά θεωρεῖται ὅτι ὑπάρχει σέ σύνδεση μέ τά 4,1-2 ἡ ρωμαϊκή τελετή τῆς toga virilis, μέ τήν ὁποία ἕνα νεαρό ἀγόρι ἐνηλικιωνόταν» (σ. 97). Τό δεύτερο παράδειγμα σχετίζεται μέ τή θέση τῆς γυναίκας στίς πρῶτες χριστιανικές κοινότητες. Ὁ συγγραφέας ἀναφέρει ὅτι στή ρωμαϊκή Κόρινθο τοῦ 1ου αἰ. μ.χ. ζοῦσε κάποια Ἰουνία Θεοδώρα ἀπό τή Λυκία, πρός τιμήν τῆς ὁποίας ἀφιερώθηκαν ἐπιγραφές γιά τή βοήθεια πού προσέφερε σέ συμπατριῶτες της. Ἐπίσης, ἐπισημαίνει ὅτι «ἐξαιτίας τῆς χρήσης τοῦ ὅρου προστασία μποροῦμε νά συγκρίνουμε τό ρόλο της μέ ἐκεῖνο τῆς Φοίβης (Ρωμ 16,1-2), ἡ ὁποία ὑπῆρξε προστάτις πολλῶν χριστιανῶν καί τοῦ Παύλου» (σ. 102). Ο Μ. Γκουτζιούδης ὁλοκληρώνει τό ἄρθρο του μέ ἕνα προσεκτικά διατυπωμένο συμπέρασμα, στό ὁποῖο ἀναφέρει: ὁ τρόπος ζωῆς τῶν ρωμαϊκῶν οἰκογενειῶν καί ὁ χῶρος δράσης τους ἐντός τῶν οἰκιῶν τους ἀποτελεῖ τό καταλληλότερο ὑπόβαθρο γιά τή μελέτη τῆς ἱεραποστολικῆς δράσης τοῦ Παύλου καί τῶν συνεργατῶν του. Ἔχοντας σήμερα στή διάθεσή μας τίς νέες τεχνολογικές δυνατότητες, εἶναι ἐφικτό νά σχηματίσουμε μιά εἰκόνα, ἔστω καί ἀποσπασματική, γιά τή ζωή τῶν κατ οἶκον ἐκκλησιῶν στίς παύλειες κοινότητες. (σ. 105) Στό πέμπτο ἄρθρο του μέ τίτλο: «Τό Κατά Ἰωάννην εὐαγγέλιο καί οἱ σχετικές ἀρχαιολογικές ἀνακαλύψεις» ὁ Μ. Γκουτζιούδης μᾶς μεταφέρει νοερά στό Ἰσραήλ τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ, ὅπου καί διερευνᾶ τά διάφορα ἀρχαιολογικά εὑρήματα σέ σχέση μέ τό Κατά Ἰωάννην εὐαγγέλιο. Ἡ ἔρευνά του καλύπτει πάνω ἀπό εἴκοσι σχετικά μέ τό τέταρτο εὐαγγέλιο ἀρχαιολογικά εὑρήματα, ὅπως ἡ ἐπιγραφή τοῦ Θεοδότου, ἡ κολυμβήθρα τῆς Βηθεσδᾶ, τό λιθόστρωτο, ἡ ἐπιγραφή τοῦ Πιλάτου, ὁ τάφος τοῦ Ἰησοῦ,

5 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Γ. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ 179 τό ὀστεοφυλάκιο τοῦ Ἰακώβου ἀπό τόν τάφο τοῦ Talpiot, τό εὕρημα ἑνός ἐσταυρωμένου ἄνδρα καί τό σάβανο σέ ἕναν τάφο στήν Ἱερουσαλήμ. Ὁ συγγραφέας προσεγγίζει μέ ἐπιστημονική ὑπευθυνότητα τά ἐν λόγῳ εὑρήματα καί συζητᾶ, στό πλαίσιο βέβαια ἑνός περιορισμένου σέ ἔκταση ἄρθρου, τή σχέση τῶν εὑρημάτων αὐτῶν μέ ὅσα ἀναφέρονται στό Κατά Ἰωάννην εὐαγγέλιο. Ἁπό τή σύγκριση αὐτή, ὁ συγγραφέας ἐξάγει δύο συμπεράσματα, ἕνα ἀρνητικό καί ἕνα θετικό. Τό ἀρνητικό εἶναι ἡ ἀναγνώριση τῆς μεγάλης δυσκολίας, ἀκόμη καί τῆς ἀδυναμίας, νά ταυτοποιηθοῦν πολλά ἀπό τά παραπάνω ἀρχαιολογικά εὑρήματα μέ ὅσα ἀναφέρονται στό εὐαγγέλιο. Ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τήν ἐξέταση τοῦ τάφου τοῦ Talpiot καί τῶν ὀστεοφυλακίων πού βρέθηκαν σέ αὐτό καί κατά καιρούς ἀποδόθηκαν στόν Ἰησοῦ, στή Μαρία τή Μαγδαληνή καί σέ ἄλλα πρόσωπα. Ὁ συγγραφέας καταλήγει ὅτι μέχρι σήμερα ἡ καλύτερη ἀπόδειξη περί αὐθεντικότητας τοῦ τάφου τοῦ Ἰησοῦ πού βρίσκεται ἐντός τοῦ Πανάγιου Τάφου, εἶναι τό γεγονός ὅτι τό σημεῖο παρέμενε γνωστό μέχρι τήν ἐποχή τοῦ Μ. Κωνσταντίνου ὡς τό μόνο μέρος, ὅπου ὁ Ἰησοῦς εἶχε ἐνταφιαστεῖ. (σ. 120) Τό θετικό συμπέρασμα τῆς ἔρευνας τοῦ συντάκτη τοῦ ἄρθρου σχετίζεται μέ τήν ἀνάδειξη τῆς ἱστορικότητας τῶν πληροφοριῶν πού μᾶς παρέχει τό Κατά Ἰωάννην εὐαγγέλιο. Ἐπισημαίνεται ὅτι μέ τή βοήθεια τῆς ἀρχαιολογίας κλονίζεται ἡ ἐπικρατούσα θέση ὅτι στό τέταρτο εὐαγγέλιο εἶναι σπάνιο νά βρεθοῦν πληροφορίες πού νά ἀνταποκρίνονται στήν ἱστορική ἀλήθεια. Ἁντίθετα, ὅπως ὑπογραμμίζεται μεταξύ τῶν ἄλλων, «οἱ πληροφορίες τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου ἀποδείχτηκαν ἀκριβεῖς γιά τήν Κανά, τήν Καπερναούμ, τή Βηθσαϊδά, τή Συχάρ, τήν Τιβεριάδα, τή Βηθανία, κοντά στήν Ἱερουσαλήμ, καί τήν Ἐφραίμ» (σ. 124). Ἔτσι, κατά τόν συγγραφέα, γιά μία ἀκόμη φορά καταδεικνύεται ἡ συμβολή τῆς ἀρχαιολογίας στή διερεύνηση ὅσων ἀναφέρονται στήν Καινή Διαθήκη καί ἰδιαίτερα στήν ἔρευνα τοῦ Κατά Ἰωάννην εὐαγγελίου. Τό ἕκτο ἄρθρο τοῦ συγγραφέα τιτλοφορεῖται: «Ἡ παρουσία καί ὁ συμβολισμός τοῦ νεροῦ στήν Καινή Διαθήκη. Κοινοί τόποι μέ τήν ἀρχαία ἑλληνική θρησκεία». Σέ αὐτό διερευνᾶ τό νερό, πού, ὅπως ἀναφέρει, «δέν ἀποτελεῖ μόνον βασικό στοιχεῖο τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης ἀλλά καί ἀπαραίτητο συστατικό τῆς θρησκευτικῆς ζωῆς» (σ. 127). Ο Μ. Γκουτζίουδης, ἐξαιτίας τῆς περιορισμένης ἔκτασης ἑνός ἄρθρου, περιορίζει τήν ἔρευνά του μόνο στή λέξη «ὕδωρ» καί ὄχι σέ ἄλλα συναφῆ λεξήματα. Ἁρχικά, ἐπισημαίνει ὅτι ἡ λέξη χρησιμοποιεῖται κυριολεκτικά στήν Καινή Διαθήκη, στήν ἰουδαϊκή καί τήν ἑλληνορωμαϊκή παράδοση, ὅπως σέ ἀναφορές πού σχετίζονται μέ τήν καθημερινή ζωή, π.χ. μέ τήν πόση καί τό πλύσιμο τῶν σωματικῶν μελῶν. Ἐπίσης, ἐπισημαίνει ὅτι ἡ λέξη χρησιμοποιεῖται πολύ συχνά μεταφορικά καί συμβολικά στίς παραπάνω παραδόσεις. Ἡ μεταφορική καί συμβολική χρήση τοῦ νεροῦ ἀποτελεῖ στή συνέχεια τό ἀντικείμενο τῆς ἔρευνας τοῦ συντάκτη τοῦ ἄρθρου. Αὐτός ἀναλύει κατά τρόπο συνοπτικό ἀλλά καί ἐπιστημονικό τίς περιπτώσεις στίς ὁποῖες τό νερό παρουσιάζεται ἄλλοτε ὡς ζωογόνος δύναμη καί ἄλλοτε ὡς μιά ἐχθρική καί καταστρεπτική δύναμη. Ἐπίσης, κάνει λόγο γιά τή σύγκρουση τοῦ Θεοῦ μέ τό νερό

6 180 ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ καί τήν ἀνάδειξη τῆς ὑπεροχῆς τοῦ Θεοῦ στό νερό, καθώς καί γιά τή σύνδεση τοῦ νεροῦ μέ τίς θεοφανίες. Ταυτόχρονα, ἐρευνᾶ τήν ἀντίληψη γιά τή θεραπευτική καί καθαρτήρια ἰδιότητα τοῦ νεροῦ. Τέλος, ἀναλύει τήν τάση τῆς τότε ἐποχῆς νά συνδέεται τό νερό μέ τήν ἀθανασία, μέ τή μετά θάνατον ζωή καί τά ἔσχατα. Ἡ παραπάνω ἔρευνα τοῦ συγγραφέα εἶναι συγκριτική καί χρησιμοποιοῦνται ὡς πηγές τόσο κείμενα ὅσο καί ἀρχαιολογικά εὑρήματα. Ὡς περισσότερο σημαντικές καί πρωτότυπες θεωρῶ τίς ἀρχαιολογικές παραθέσεις τοῦ Μ. Γκουτζιούδη, γιατί μέ αὐτές ἀναδεικνύεται κατά τρόπο ἐντυπωσιακό, καί ἴσως γιά πρώτη φορά στόν ἑλλαδικό χῶρο, ἡ σχέση τῶν ἀναφορῶν γιά τό νερό στήν Καινή Διαθήκη μέ τίς ἀντίστοιχες ἀναφορές στόν ἑλληνορωμαϊκό καί ἰουδαϊκό κόσμο. Ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τή σύγκριση πού ἐπιχειρεῖ μεταξύ τῶν ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων στό Ἁκρωτήριο τῆς Θήρας, ὅπου ἀπεικονίζονται νέοι νά μεταφέρουν δοχεῖα μέ νερό, πιθανόν γιά νά τό χρησιμοποιήσουν γιά τελετουργικούς καθαρμούς, καί παρόμοιων πρακτικῶν πού ἀναφέρονται στήν Καινή Διαθήκη καί ἐντοπίστηκαν σέ ἀρχαιολογικά εὑρήματα τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ στό Ἰσραήλ. Ὁ συγγραφέας μετά τήν ἀνάλυσή του συμπεραίνει ὅτι ἡ παρουσία τοῦ νεροῦ καί ὁ συμβολισμός του στήν Καινή Διαθήκη «ἀκολουθεῖ γενικά τήν Π.Δ. ἀλλά δανείζεται καί παραστάσεις ἀπό τόν ἀρχαῖο ἑλληνικό [θά πρόσθετα καί ρωμαϊκό] κόσμο». Ἐπισημαίνει ταυτόχρονα τή θετική καί ἀρνητική περιγραφή τοῦ νεροῦ στά κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἐπίσης, ὑπογραμμίζει τήν ποικιλία τῶν συμβολισμῶν πού ἀποδίδονται στό νερό ἀπό τόν συγγραφέα τοῦ Κατά Ἰωάννην εὐαγγελίου. Ἁκόμη, ὑπογραμμίζει τόν ξεχωριστό συμβολισμό τοῦ νεροῦ κατά τό βάπτισμα τόν ὁποῖο ἀποδίδει ὁ Παῦλος, ἀκριβέστερα ἡ πρωτοχριστιανική παράδοση πού υἱοθετεῖ ὁ Παῦλος. Τέλος, ἐπισημαίνει εὔστοχα τό ρόλο τοῦ νεροῦ (κατακλυσμός) στή 2 Πε καί τή σύνδεση τῆς καταστροφικῆς δράσης του μέ τήν καταστροφική δράση ἑνός ἄλλου στοιχείου, τῆς φωτιᾶς, μέσῳ τοῦ ὁποίου κατά τά ἔσχατα θά καταστραφεῖ ὁ κόσμος, γιά νά ἐμφανιστοῦν στή συνέχεια οἱ καινοί οὐρανοί καί ἡ καινή γῆ. Στό ἕβδομο καί τελευταῖο ἄρθρο, πού φέρει τόν τίτλο: «Λατρευτική δραστηριότητα τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων ἀπό τήν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης μέχρι τό διάταγμα τῶν Μεδιολάνων», ὁ Μ. Γκουτζιούδης καλεῖται νά συνδέσει τή λατρευτική πρακτική τῆς πρώτης Ἐκκλησίας μέ σχετικά ἀρχαιολογικά εὑρήματα. Τό ἐγχείρημα αὐτό τοῦ συγγραφέα εἶναι ἰδιαίτερα δύσκολο, ἐξαιτίας τῆς ἔλλειψης σχετικῶν ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων τῶν πρώτων χριστιανικῶν χρόνων. Ἕνα ἁπλό φυλλομέτρημα τοῦ ἄρθρου φανερώνει ὅτι τά σχετικά μέ τό θέμα τῆς χριστιανικῆς λατρείας εὑρήματα προέρχονται ἀπό τόν 3ο αἰ. μ.χ. κ.ἑ. Αὐτό ἀναγκάζει τόν συγγραφέα νά ἀναζητήσει στηρίγματα σέ ἀρχαιολογικά εὑρήματα καί κείμενα ἀπό τή χριστιανική καί θύραθεν γραμματεία τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων. Ἔτσι, ὁ Μ. Γκουτζιούδης δέν ἀποφεύγει τή συναγωγή συμπερασμάτων πού δέν στηρίζονται σέ μαρτυρίες ἀρχαιολογικῶν πηγῶν ἀλλά σέ θεολογικές ἑρμηνεῖες κειμένων. Κλασικό παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ παράθεση τῆς θέσης γιά τήν εὐχαριστία, ὅτι «ὅλα τά στοιχεῖα

7 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Γ. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ 181 πού διαπλέκονται ἀπό πολύ νωρίς στήν εὐχαριστία [...] παίρνουν νόημα καί σημασία ἀπό τό κυρίαρχο, τό ἕνα καί μοναδικό: τό ἐσχατολογικό» (σ. 171). Ο Μ. Γκουτζιούδης κατορθώνει τελικά νά «δαμάσει» τό δύσκολο αὐτό θέμα καί νά παρουσιάσει μιά ἀνάγλυφη εἰκόνα γιά τή λατρευτική δραστηριότητα τῶν πρώτων χριστιανῶν. Ἔτσι, ἀναδεικνύει, μεταξύ ἄλλων, τόν χριστοκεντρισμό τῆς νέας λατρείας, τήν ἔντονη ἐπίδραση σέ αὐτή τῆς ἰουδαϊκῆς λατρείας καί τήν ἀρνητική ἐντύπωση πού προκαλοῦσε στόν ἐθνικό κόσμο ἡ «λατρεία ὄχι ἑνός ἀρχαίου ἥρωα ἤ μιᾶς ξεχωριστῆς προσωπικότητας, ἀλλά ἑνός προσφάτως ἐσταυρωμένου [...] [δηλαδή] ἡ λατρεία τοῦ Ἰησοῦ» (σ. 148). Στή συνέχεια, ὁ συγγραφέας ἀναφέρεται στό πρόβλημα τῶν πηγῶν κατά τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνες καί ἐξετάζει μία μία ὅλες τίς λατρευτικές ἐκδηλώσεις τῶν πρώτων χριστιανῶν στούς διάφορους ἰδιωτικούς οἴκους, ὅπως τό κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου, ἡ ἀνάγνωση ἀποσπασμάτων ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη ἀλλά καί εὐαγγελικῶν καί ἀποστολικῶν κειμένων, ἡ προσευχή, ἡ ὑμνολογία, οἱ δημόσιες δηλώσεις ὁμολογιῶν πίστης, ἡ προφητεία. Ὁ Μ. Γκουτζιούδης ἀναφέρεται ἐπίσης διεξοδικά στήν ἱεροσύνη, τό βάπτισμα, τήν εὐχαριστία, τή μετάνοια καί τήν ἐξέλιξη τῆς δημόσιας λατρείας, καθώς καί στίς ἱερές ἡμέρες καί γιορτές τῶν χριστιανῶν. Ὁ συγγραφέας ὁλοκληρώνει τή συνοπτική ἀλλά περιεκτική ἐργασία του μέ τά συμπεράσματα, τονίζοντας ὅτι στούς πρώτους αἰῶνες ἐπικρατοῦσε στή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας «ἔντονη πολυμορφία. [...] Ἡ ἑνιαία μορφή πού ἐπικράτησε ἀργότερα δέν εἶναι παρά ἡ υἱοθέτηση καί διαμόρφωση διαφόρων λατρευτικῶν πρακτικῶν πού ἐφαρμόζονταν νωρίτερα» (σ. 178). Ἐπίσης, συμπεραίνει ὅτι «ἡ παράδοση νά διαβάζονται βιβλικά ἀποσπάσματα σέ καθορισμένες χρονικές περιόδους ὁδήγησε στήν καθιέρωση ὁρισμένων ἑορτῶν σέ ἐτήσιο κύκλο» (σ. 178). Συμπερασματικά, τό βιβλίο αὐτό, πού ἀποτελεῖ συλλογή ἄρθρων του, ἔχει συγκεκριμένα ἀξιοπρόσεκτα χαρακτηριστικά. Ἁναφέρεται πρῶτα ἀπό ὅλα σέ μιά θεματική, πού εἶναι ἡ σχέση τῆς Καινῆς Διαθήκης μέ τήν ἀρχαιολογία. Ἁκόμη, τά ἐπιμέρους θέματα ἀναπτύσσονται μέ τή βοήθεια τοῦ πλούσιου ἐποπτικοῦ ὑλικοῦ κατά τρόπο κατανοητό στόν μέσο ἀναγνώστη, ταυτόχρονα ὅμως ἐπιστημονικό καί πολλές φορές πρωτότυπο. Τέλος, ἡ πλούσια καί ἐνημερωμένη βιβλιογραφία πού παραθέτει ὁ συγγραφέας ἀποτελεῖ πηγή γιά περαιτέρω ἔρευνα κάθε ἐνδιαφερόμενου. Γιά ὅλα τά παραπάνω θεωρῶ ὅτι τό ἐν λόγῳ ἔργο τοῦ Μ. Γκουτζιούδη συμβάλλει στήν ἐμβάθυνση τῆς καινοδιαθηκικῆς ἐπιστήμης καί τό συνιστῶ ἀνεπιφύλακτα. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Γ. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ

Οι Καθολικές επιστολές

Οι Καθολικές επιστολές EIΔΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μάθημα 10 Οι Καθολικές επιστολές ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Ιακώβου Α Πέτρου Β Πέτρου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Ιούδα Οι 7 αυτές επιστολές επιγράφονται με το όνομα του αποστολέα τους και όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 9: Το βιβλίο της Αποκάλυψης: Α μέρος Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 11: Η Αποκάλυψη. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 7: Γαλάτας, Ρωμαίους, Α και Β Κορινθίους. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 9: Ποιμαντικές Επιστολές και Προς Εβραίους. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ελληνιστές και Αντιόχεια. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Ελληνιστές και Αντιόχεια. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Παύλεια Θεολογία Ελληνιστές και Αντιόχεια Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Γιατί να επιλέξω το Τμήμα Θεολογίας; Τι σπουδές θα κάνω; Θα βρω μετά δουλειά; Προβληματική Προοπτικές Το Τμήμα Θεολογίας αποτελεί, μαζί με το Τμήμα Κοινωνικής και Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγικά Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 1: Εισαγωγικά-Ιστορική Επισκόπηση Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ... 11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΙΒΛΙΚΟΣ ΙΣΡΑΗΛ Εισαγωγικά... 27 1. Αρχαιολογία του βιβλικού Ισραήλ... 29

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 1: Η Καινή Διαθήκη: Η σχέση της με την Παλαιά Διαθήκη και η θέση της στη ζωή της Εκκλησίας. Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")"

Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του (Τόμος) ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ Χαράλαμπος Γ. Ατματζίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. "Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")" 1. Εισαγωγικά Η 28η Επιστολή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 (Διάρκεια Εξεταστικής Περιόδου:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO

Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. LOGO Γιατί να επιλέξω το Τμήμα Θεολογίας; Τι σπουδές θα κάνω; Θα βρω μετά δουλειά; Προβληματική Προοπτικές Το Τμήμα Θεολογίας αποτελεί, μαζί με το Τμήμα Κοινωνικής και Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40)

Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40) Ενότητα 7 : 7 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 11: Το βιβλίο της Αποκάλυψης: Γ μέρος Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Η πρόσληψη του Παύλου στις δευτεροπαύλειες επιστολές και σε άλλα κείμενα της αρχαίας Εκκλησίας Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΑ ΕΙΠΝΑ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΟΡΙΝΘΟ

ΤΑ ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΑ ΕΙΠΝΑ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΟΡΙΝΘΟ 3 ΒΙΒΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 37 JOHN FOTOPOULOS ΤΑ ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΑ ΕΙΠΝΑ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΟΡΙΝΘΟ Μία κοινωνικο-ρητορική ανάλυση του Α Κορ. 8:1-11:1 Μετάφραση: Μόσχος Γκουτζιούδης ΕΚ ΟΣΕΙΣ Π. ΠΟΥΡΝΑΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2005

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 5 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Β ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 1: Αποκαλυπτική: Ορισμός και χαρακτηριστικά Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πηγές και μέθοδοι Κλασική Αρχαιολογία είναι: Ο κλάδος της αρχαιολογίας που μελετά τα υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Η καταλλαγή των πάντων εις Χριστόν (Κολ 1, 15-20)

Η καταλλαγή των πάντων εις Χριστόν (Κολ 1, 15-20) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η καταλλαγή των πάντων εις Χριστόν (Κολ 1, 15-20) Ενότητα 8 : 8 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 (Διάρκεια Εξεταστικής Περιόδου:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το σεμινάριο βοηθά τους φοιτητές να εμπεδώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία Εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2017 (Διάρκεια Εξεταστικής

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Καθηγητή κ. Μ. Κωνσταντίνου. Δε Κ. Σ. 3 Ι. Μούρτζιος. Καθηγητή κ. Ι. Μούρτζιου. Κ. Σ. Κ. Σ. Κ. Σ. 3 Χ. Ατµατζίδης

Γραφείο Καθηγητή κ. Μ. Κωνσταντίνου. Δε Κ. Σ. 3 Ι. Μούρτζιος. Καθηγητή κ. Ι. Μούρτζιου. Κ. Σ. Κ. Σ. Κ. Σ. 3 Χ. Ατµατζίδης ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Β ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΜΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016-2017 (Αριθµ. Σελ.: 6) ΕΝΑΡΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΔΕΥΤΕΡΑ 13.02.2017 ΛΗΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26.05.2017 Κωδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 3 ΒΙΒΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 36 Μόσχος Γκουτζιούδης ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΕΤΟΣ, ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Συμβολή στη διαμόρφωση της χριστιανικής σωτηριολογίας Ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ δύναμις Θεοῦ ἐστι ΕΚ ΟΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2017 (Διάρκεια Εξεταστικής

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα πουλιά του ουρανού

Σαν τα πουλιά του ουρανού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σαν τα πουλιά του ουρανού Ενότητα 4 : 4 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2017 (Διάρκεια Εξεταστικής Περιόδου:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΩΡΩΝ/ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΑΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (CREDITS) ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (Έκδοση: ) - Αριθµ. Σελ.: 13

ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (Έκδοση: ) - Αριθµ. Σελ.: 13 ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 016-017 (Έκδοση: 07.10.16) - Αριθµ. Σελ.: 13 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ Κωδικός Μάθηµα Αίθουσα Ηµέρα Διδασκαλίας Διδακτικές Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογική Ερμηνεία. Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα. Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Οικολογική Ερμηνεία. Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα. Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οικολογική Ερμηνεία Ενότητα 2 : 2 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου Εξάμηνο Α Μαθήματα Υποχρεωτικά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 σελ. 1 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου 1/9/2011 Πέμπτη 9:00 Γραφείο 2. Εισαγωγή στην Κωνσταντίνος 7/9/2011 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΕΞΑΜΗΝΟΥ. 203 Βυζαντινή αρχαιολογία Α Τρ 10:00 14:00 4 Γλ. Χατζούλη κατ ανάθεση. Τρ Πα 08:00 10:00 08:00 10:00

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΕΞΑΜΗΝΟΥ. 203 Βυζαντινή αρχαιολογία Α Τρ 10:00 14:00 4 Γλ. Χατζούλη κατ ανάθεση. Τρ Πα 08:00 10:00 08:00 10:00 ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 016-017 (Αριθµ. Σελ.: 13) ΕΝΑΡΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΔΕΥΤΕΡΑ 13.0.017 ΛΗΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6.05.017 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ Κωδικός

Διαβάστε περισσότερα

Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς

Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς 1 20-06-83 Ὁ Ἀντίχριστος διά μέσου τῶν αἰώνων καί ὁ συνοδός τοῦ Ἀντιχρίστου [δ.29'] 2 14-09-83 Τό σημεῖον τοῦ Σταυροῦ καί τό σημεῖον τοῦ Ἀντιχρίστου [δ.28'] 3 05-11-83 Εὐαγγελιζόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (Έκδοση: ) - Αριθµ. Σελ.: 12 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (Έκδοση: ) - Αριθµ. Σελ.: 12 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 016-017 (Έκδοση: 8.09.16) - Αριθµ. Σελ.: 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ Κωδικός Μάθηµα Αίθουσα Ηµέρα Ώρες Διδασκαλίας Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Παρασκευή Βέργου ΠΕ01. Μαρία Λυράκη ΠΕ01 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ

Επιμέλεια: Παρασκευή Βέργου ΠΕ01. Μαρία Λυράκη ΠΕ01 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ Επιμέλεια: Παρασκευή Βέργου ΠΕ01 Μαρία Λυράκη ΠΕ01 ΕΚΚΛΗΣΙΑ 1. Κυρίως προσωπική άποψη και στοιχεία από το κείμενο. Επίσης από το μάθημα 15 το 2 από την υποενότητα β, σελ.83 και 85. 2. Προσωπική άποψη.

Διαβάστε περισσότερα

Εορτολογία. Ενότητα 2: Η εορτή του Πάσχα. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Εορτολογία. Ενότητα 2: Η εορτή του Πάσχα. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Εορτολογία Ενότητα 2: Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Β) (1 από 7) 1. Η αρχαιότερη και πανηγυρικότερη/ Οι ρίζες της βρίσκονται στην εβραϊκή ανάμνηση της εξόδου από την Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα

Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα ΜΑΘΗΜΑ 26ο Ἐπίκαιρο Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα Πλησιάζει ἡ μεγαλύτερη γιορτή τῆς πίστης μας, τό Πάσχα. Ξέρετε, παιδιά, τί σημαίνει «Πάσχα»; Εἶναι ἑβραϊκή λέξη καί σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ένταξη φοιτητών στο νέο πρόγραμμα σπουδών. Όσοι φοιτητές έχουν εισαχθεί από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 και πριν και δεν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους μέχρι τον Σεπτέμβριο 2016, θα ενταχθούν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ! ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΟΣΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ

ΠΡΟΣΟΧΗ! ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΟΣΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2017 (Διάρκεια Εξεταστικής

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµός Σελίδων: 5 - Ηµεροµηνία δηµοσίευσης:

Αριθµός Σελίδων: 5 - Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 Αριθµός Σελίδων: 5 - Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 7 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Ιωάννην (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Καινοδιαθηκικό πλαίσιο ασκήσεως του Ποιμαντικού Έργου της Εκκλησίας στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων

Το Καινοδιαθηκικό πλαίσιο ασκήσεως του Ποιμαντικού Έργου της Εκκλησίας στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Θεολογική Σχολή ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Καινοδιαθηκικό πλαίσιο ασκήσεως του Ποιμαντικού Έργου της Εκκλησίας στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Περιεχόμενα Πρόλογος Α ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Ἀντιφώνηση κατά τό μικρό μήνυμα ἀνακοίνωση τῆς ἐκλογῆς Χειροτονητήριος λόγος τοῦ Ἐψηφισμένου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 6: Α και Β Θεσσαλονικείς. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων.

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. Ενότητα 7: Αρχαίοι Απολογητές 2

Διαβάστε περισσότερα

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Πρώτη φορά πῆγα στόν Βόρειο Λίβανο, διά τῆς Δαμασκοῦ τῆς Συρίας, τόν Φεβρουάριο τοῦ ἔτους 1988, γιά νά διδάξω στήν Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή «Ἅγιος Ἰωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά

Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά 1. ΑΡΧΑΙΑ ΕΒΡΑΪΚΗ ΒΕΛΟΥ ΙΑ ΣΙ ΕΡΗ-- 24/01/2011 ΕΥΤΕΡΑ 9:00 Α-Λ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΒΡΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 4: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ (Ο )- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα