Εξετάζοντας τον µύθο και τη µυθολογία της γενιάς του 30: η ανακάλυψη του ρεµπέτικου από τον Μάνο Χατζιδάκι και ο Γιώργος Σεφέρης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξετάζοντας τον µύθο και τη µυθολογία της γενιάς του 30: η ανακάλυψη του ρεµπέτικου από τον Μάνο Χατζιδάκι και ο Γιώργος Σεφέρης."

Transcript

1 Εξετάζοντας τον µύθο και τη µυθολογία της γενιάς του 30: η ανακάλυψη του ρεµπέτικου από τον Μάνο Χατζιδάκι και ο Γιώργος Σεφέρης Πολίνα Ταµπακάκη H ανακοίνωση αυτή ασχολείται µε την περίφηµη οµιλία που έδωσε ο νεαρός Μάνος Χατζιδάκις για το «σύγχρονο λαϊκό τραγούδι» (ή αλλιώς µε τη λεγόµενη «ανακάλυψη του ρεµπέτικου») τον Γενάρη του προσεγγίζοντάς την από µια λογοτεχνική οπτική γωνία. Πιο συγκεκριµένα εξετάζει την οµιλία του Χατζιδάκι σε σχέση µε τη λεγόµενη λογοτεχνική γενιά του 30, τη γενιά που φιλοδόξησε να σηµάνει και να σηµατοδοτήσει για την Ελλάδα την άφιξη και επικράτηση του «Ελεύθερου πνεύµατος», όπως ήταν ο τίτλος του βιβλίου- µανιφέστου του Γιώργου Θεοτοκά το Κεντρική µορφή στη διερεύνηση αυτή είναι από την πλευρά της λογοτεχνίας ο Γιώργος Σεφέρης. Ο λόγος είναι ότι το ποιητικό και δοκιµιακό έργο του Σεφέρη, µαζί µε τις πρώιµες µελέτες για αυτόν (κυρίως του Ανδρέα Καραντώνη), και βεβαίως το περιοδικό Τα Νέα Γράµµατα και ο Γιώργος Κατσίµπαλης ως ιθύνων (καλλιτεχνικός και προωθητικός) νους αποτελούν σταθερό σηµείο αναφοράς και κεντρικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι συζητήσεις σχετικά µε ό,τι ονοµάστηκε «µύθος της γενιάς του 30». Στις συζητήσεις αυτές, όταν γίνεται αναφορά στον Χατζιδάκι και την οµιλία του για το ρεµπέτικο, ο Σεφέρης κατέχει και πάλι κεντρική θέση. Η παρέµβαση της λογοτεχνικής γενιάς του 30 άφησε βαθιές τοµές στα πολιτιστικά δρώµενα της εποχής και οι µελέτες που ασχολούνται µε τη φυσιογνωµία και τον ρόλο της, όπως και µε την έννοια (ή το ιδεολόγηµα) της ελληνικότητας που εκείνη προωθούσε, τροφοδοτούν άµεσα ή έµµεσα όλες τις συζητήσεις σε σχέση και µε άλλες τέχνες τη µουσική, τη ζωγραφική, το θέατρο ή την αρχιτεκτονική. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερη θέση έχουν µελέτες όπως του Δηµήτρη Τζιόβα, µε το πιο πρόσφατο βιβλίο του Ο µύθος της γενιάς του τριάντα. Νεοτερικότητα, ελληνικότητα και πολιτισµική ιδεολογία (2011) να αποτελεί µια πλούσια προσπάθεια ανατοµίας της κατασκευής και επικράτησης του µύθου της γενιάς του 30, µε εργαλεία και από το χώρο των πολιτισµικών σπουδών. 2 Στο βιβλίο αυτό βρίσκουµε αναφορές σε άλλες τέχνες, ανάµεσα στις οποίες και τη µουσική, µε έµφαση στο ζήτηµα της αισθητικοποίησης του λαϊκού από τον Χατζιδάκι. Η «ανακάλυψη του ρεµπέτικου» από τον νεαρό συνθέτη χαρακτηρίζεται εκεί ως η συνέχεια της «αρχετυπικής αντίληψης της παράδοσης που ξεκινά από τον Θεόφιλο και τον Μακρυγιάννη του Σεφέρη». 3 Η φράση αυτή παραπέµπει στις διαλέξεις που έδωσε ο Σεφέρης για τον Μακρυγιάννη το 1943 στην Αλεξάνδρεια και το Κάιρο και για τον Θεόφιλο το 1947 στα εγκαίνια της πρώτης έκθεσης µε έργα του λαϊκού ζωγράφου στο Βρετανικό Συµβούλιο στην Αθήνα. Και οι δύο διαλέξεις, «Ένας Έλληνας ο Μακρυγιάννης» και «Θεόφιλος», κυκλοφόρησαν αµέσως µετά Πολίνα Ταµπακάκη, George Seferis Research Associate in Modern Greek and Comparative Literature, Centre for Hellenic Studies, King s College London. Το βιβλίο της Η «µουσική» ποιητική του Γιώργου Σεφέρη. Μια µελέτη της σχέσης της µοντερνιστικής ποίησης µε τη µουσική, κυκλοφόρησε το 2011 από τις εκδόσεις Δόµος. 1 Για τον αντίκτυπο της οµιλίας, βλ. Βλησίδης 2004, Βλ. Τζιόβας 2011, 11: «Θα πρέπει να τονιστεί εξαρχής ότι η προσέγγιση του φαινοµένου της γενιάς του 30 σε τούτο το βιβλίο δεν ακολουθεί την πεπατηµένη. Δεν είναι, δηλαδή, ούτε στενά λογοτεχνική ούτε περιορισµένη σε µία ή δύο δεκαετίες, αλλά καλύπτει περισσότερο από µισό αιώνα και κινείται στον χώρο της πολιτισµικής κριτικής, καθώς τροφοδοτείται από ιδέες προερχόµενες από τις πολιτισµικές σπουδές. Έχει, επίσης, διπλή στόχευση: να προσκοµίσει στοιχεία σχετικά µε τη γενιά του 30 και να προσφέρει µια ερµηνευτική σύνθεση του µύθου της». 3 Τζιόβας 2011,

2 ως άρθρα, στα περιοδικά Έλλην του Καΐρου και Αγγλοελληνική Επιθεώρηση αντίστοιχα. Ο Χατζιδάκις χαρακτηρίζεται ρητά και επανειληµµένα από τον Τζιόβα ως «κατεξοχήν επίγονος της γενιάς του 30», ο οποίος συνεχίζει την αισθητική προσέγγιση του λαϊκού που είχε ως αφετηρία τη γενιά εκείνη. 4 Αυτή η θέση, σε συνδυασµό µε τις ρητές αναφορές στον Σεφέρη, παραπέµπουν πιο συγκεκριµένα σε µια «επιγονική» σύνδεση Χατζιδάκι-Σεφέρη. Αυτή δεν είναι η µόνη φορά που προβάλλεται µια τέτοια σύνδεση. Το 2007 π.χ. ο Δηµήτρης Παπανικολάου στη µελέτη του Singing Poets: Literature and Popular Music in France and Greece παρουσίασε µε πολύ πιο αναλυτικό τρόπο ό,τι θα συνόψιζε τέσσερα χρόνια αργότερα ο Τζιόβας. Ο Παπανικολάου συνέδεσε την οµιλία του Χατζιδάκι µε τους δύο κορυφαίους εκπροσώπους της γενιάς του 30, τον Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη. Για την ακρίβεια, συνέκρινε φράσεις της οµιλίας του Χατζιδάκι, όπως αυτή δηµοσιεύτηκε αποσπασµατικά τον Μάρτιο του 1949 (βλ. παρακάτω), µε φράσεις από δύο κείµενα για τον Θεόφιλο που δηµοσιεύτηκαν το 1947: το ένα ήταν η διάλεξη του Σεφέρη το άλλο, ένα άρθρο του Ελύτη, στην πραγµατικότητα ένα µικρό τµήµα-προάγγελος του εκτενούς κειµένου του «Ο ζωγράφος Θεόφιλος» που δηµοσιεύτηκε το Ο Παπανικολάου ανίχνευε στις φράσεις της οµιλίας του Χατζιδάκι άµεσες επιδράσεις των κειµένων των δύο ποιητών σχετικά µε το ζήτηµα της αισθητικοποίησης του λαϊκού. 5 Η ανακοίνωση αυτή εξετάζει ακριβώς τις παραµέτρους και τις συνέπειες της προβολής από την κριτική µιας «επιγονικής» σχέσης Χατζιδάκι-Σεφέρη, όπου η µορφή του Σεφέρη παρουσιάζεται ως αφετηρία µιας αντίληψης της παράδοσης που θα βρει τη µουσικήθεωρητική έκφρασή της στην οµιλία του Χατζιδάκι για το ρεµπέτικο. Κεντρική θέση της ανακοίνωσης είναι ότι δεν µπορεί βεβαίως κανείς να αµφισβητήσει την εκτίµηση που έτρεφε ο νεότερος Χατζιδάκις προς τον Σεφέρη τον «τελευταίο δάσκαλο», όπως θα αποκαλέσει τον Σεφέρη ο Ελύτης, στο κείµενό του «Το χρονικό µιας δεκαετίας». 6 Η προβολή ωστόσο µιας τέτοιας «επιγονικής» σχέσης δηµιουργεί µια απλουστευτική εικόνα της πολιτιστικής ζωής στην «ταραγµένη δεκαετία » (στην οποία η ανακοίνωση αυτή κυρίως αναφέρεται), 7 καθώς και της θέσης και του ρόλου συγκεκριµένων εκπροσώπων της λεγόµενης γενιάς του 30 µέσα σε αυτήν, ενισχύοντας µε τη σειρά της τάσεις µυθοποίησης (θετικής ή αρνητικής) των προσώπων αυτών από τη µεριά της σύγχρονης κριτικής. Ο ίδιος ο Χατζιδάκις έχει γράψει και µιλήσει για θέµατα, απόψεις και πρόσωπα που παραπέµπουν άµεσα ή έµµεσα στη λογοτεχνική γενιά του 30, µε τη φιλία και τη συνεργασία του µε τον κατά δεκατέσσερα χρόνια µεγαλύτερό του Νίκο Γκάτσο να κατέχουν κεντρική θέση. Στην πραγµατικότητα οι δύο δηµιουργοί είναι τόσο δεµένοι ώστε πολλές φορές να σχηµατίζουν «ένα πρόσωπο». 8 Στα κείµενα του Χατζιδάκι βρίσκουµε αντιστοιχίες µε ό,τι ο Ελύτης θα παρουσιάσει µε τον δικό του τρόπο στο κείµενό του «Το χρονικό µιας δεκαετίας», αφιερώνοντάς δυόµισι (πολλαπλά σηµαντικές) σελίδες στον Χατζιδάκι όπως τον γνώρισε γύρω στα 1944 ως νεαρό 4 Ό.π See, e.g. Papanikolaou 2007, 71: «Hadjidakis s lecture on rebetiko follows both Seferis s and Elytis s readings of the popular form in their appreciation of the painter Theophilos». Αλλά είναι σαφώς η σύνδεση µε τον Σεφέρη που επιτρέπει στον Παπανικολάου να διακρίνει επιρροές του Έζρα Πάουντ και του Τ. Σ. Έλιοτ στις συζητήσεις που έλαβαν χώρα κατά την πρώτη συνεδρίαση του Ελληνικού Χοροδράµατος (ό.π. 73): «Pound s ideas on synaesthesia and Eliot s on tradition lie behind these statements». 6 Ελύτης 1987, Για τη λογοτεχνική παραγωγή, βλ. Καστρινάκη Πρβλ. Δηµητρούκα

3 συνθέτη. 9 Στη συλλογή κειµένων του Ο καθρέφτης και το µαχαίρι το 1988, ο Χατζιδάκις θα αντιγράψει στίχους της Μάτσης Χατζηλαζάρου από εκείνη την περίοδο, όταν «ανακαλύπταµε το ρεµπέτικο», όπως θα γράψει, και «σπαρταρούσαµε στα πεζοδρόµια λέγοντας Καληνύχτα στον Τ. Σ. Έλιοτ»: Απλώνω την αγκαλιά µου και συνάζω, όλους τους ασφοδέλους που φύτεψα στα βράχια, όλα µου τα µεράκια, τα ντέρτια το τσιφτετέλι και το ζεϊµπέκικο. 10 Στο βιβλίο αυτό περιλαµβάνονται επίσης δύο σειρές φωτογραφιών (µε συνεχόµενη αρίθµηση) του ίδιου του Χατζιδάκι, καθώς και προσώπων µε τα οποία εκείνος ένιωθε ιδιαίτερη σύνδεση. Οι φωτογραφίες αυτές συνοδεύονται µε σχόλια του Χατζιδάκι στο τέλος του βιβλίου. Όπως διαβάζουµε στο εισαγωγικό σηµείωµα του εκδότη: Το φωτογραφικό υλικό αντλήθηκε [...] από διαφορετικές χρονικές περιόδους και θα µπορούσε, ίσως, να θεωρηθεί σαν συνδετικός ιστός για το νοερό σχεδίασµα µιας αυτοβιογραφίας στην ουσία, όµως, προστέθηκε σ αυτή την έκδοση µόνο και µόνο επειδή χρησιµεύει στο να δυναµώσει την ηχώ ενός Λόγου ο οποίος διαρρέεται από ένα ιδιαίτερα προσωπικό πνεύµα. 11 Τέσσερεις είναι οι Έλληνες ποιητές των οποίων τις φωτογραφίες βρίσκει κανείς εκεί: στην πρώτη οµάδα (φωτ. αρ. 1-32), ο Γκάτσος (αρ. 18) και ο Ελύτης (αρ. 30) και στη δεύτερη οµάδα (φωτ. αρ ), ο Σεφέρης (αρ. 55) και ο Διονύσιος Σολωµός (αρ. 63). Με την εξαίρεση του Σολωµού, οι άλλοι τρεις ποιητές µπορούν ασφαλώς να χαρακτηριστούν ως αντιπροσωπευτικοί εκπρόσωποι της γενιάς του 30. Η σηµείωση που συνοδεύει τη φωτογραφία του Σεφέρη είναι η ακόλουθη: Ο Γιώργος Σεφέρης. Η Γερτρούδη Στάιν είχε πρωτοµιλήσει για µένα στον Σεφέρη. Όταν επέστρεψε απ το Λονδίνο στην Αθήνα, θέλησε να µε γνωρίσει, και τη συνάντηση ανέλαβε ο Κατσίµπαλης. Ένα δείπνο στο σπίτι της Αγγελικής Χατζηµιχάλη. Μα ξέσπασε ο εµφύλιος ήταν Δεκέµβριος του 45 και η συνάντηση δεν έγινε. Βρέθηκα µε τους ηττηµένους και υποχωρούσα προς την Καστοριά µαζί µε το στρατό του ΕΛΑΣ. Έτσι καθώς υποχωρούσαµε, διάβαζα µε απορία το Μυθιστόρηµα. Τέλος, τον γνώρισα το Θέλησα να µου εξηγήσει όλα τα σχετικά µε την Έρηµη χώρα. Τι θέλετε να µάθετε; µου λέει. Ποια είναι, τον ρωτώ. Μου απαντά: Ο τόπος µας. Προσπαθείστε να τον γνωρίσετε. Δεν έχω άλλο να σας πω Το επεισόδιο αυτό έγινε αφορµή να αποµακρυνθώ τελείως απ το µεσοπόλεµο, να γνωρίσω όλες τις λεπτοµέρειες του τόπου µου, να γίνω φίλος µε τον Νίκο Χατζηµιχάλη, το γιο της Αγγελικής, να διαβάσω τα αποµνηµονεύµατα του Στρατηγού Μακρυγιάννη 12 και να εκτιµήσω βαθιά τον Σεφέρη, χωρίς ποτέ να γίνουµε φίλοι. [η έµφαση στο πρωτότυπο] Η σηµείωση αυτή στο σύνολό της, αλλά και η ιδιαίτερη προβολή της χρονιάς του 1947, φαίνεται να επιβεβαιώνει τη σύνδεση της οµιλίας του Χατζιδάκι για το ρεµπέτικο το 1949 µε την οµιλία του Σεφέρη για τον Θεόφιλο το 1947, όπως την είδαµε στα κείµενα του Τζιόβα και του Παπανικολάου. Αλλά υπάρχουν παράµετροι που δηµιουργούν µια πολύ πιο σύνθετη εικόνα, και περισσότερο αποµακρύνουν παρά ενώνουν τους δύο δηµιουργούς. 9 Ελύτης 1987, Χατζιδάκις 1988, , από τη συλλογή της Μάτσης Χατζηλαζάρου (Ανδρέου) Μάης, Ιούνης και Νοέµβρης (1944). 11 Ό.π., 7. Αξίζει να µελετηθούν αυτές οι φωτογραφίες ακριβώς για τη σχέση «Φωτογραφίας και αυτοβιογραφίας». Βλ. ενδεικτικά Haverty Rugg 1997 cf. Παπαργυρίου Να σηµειωθεί ότι το 1946 κυκλοφορεί, σε επιµέλεια Λίνου Πολίτη, η επανέκδοση των Αποµνηµονευµάτων του Μακρυγιάννη, µε εισαγωγή και σχόλια του Γιάννη Βλαχογιάννη. 3

4 Αν αναζητήσουµε π.χ. άλλες αναφορές του Χατζιδάκι στον Σεφέρη, αυτές γίνονται πολλές φορές εν παρόδω ή σε τµήµατα που αφορούν σε άλλους ποιητές ή καλλιτέχνες, όπως όταν το 1986 επαινεί την κριτική δεινότητα του Γκάτσου: Διαθέτει [ο Γκάτσος] την πιο καλά οργανωµένη σκέψη. Όποιος διαβάζει τις «Δοκιµές» του Σεφέρη, θαυµάζει µια εξαίσια χρήση ελληνικών, µια συµπυκνωµένη σκέψη σε θέµατα πάρα πολύ σοβαρά. [...] Ε, λοιπόν, τις ίδιες και παραπάνω ιδιότητες αποδίδω στον Γκάτσο, έστω κι αν δεν έχει γράψει «Δοκιµές». Ο Γκάτσος είναι ένας δάσκαλος µε την πλατύτερη έννοια. 13 Επιστρέφοντας στη σηµείωση που ο Χατζιδάκις βάζει στη φωτογραφία του Σεφέρη, τι µπορούµε να κρατήσουµε από αυτήν ως «ιστορική αλήθεια»; Σίγουρα τα ερωτήµατα που γεννά είναι πολλά: η τοποθέτηση π.χ. των «Δεκεµβριανών» το 1945 (και όχι το 1944) ή η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σχέση Στάιν-Χατζιδάκι-Σεφέρη. Πώς και πότε θα µπορούσε η Γερτρούδη Στάιν να γνώριζε τον εικοσάχρονο Χατζιδάκι την εποχή όπου εκείνος «ανακάλυπτε τον κόσµο» 14 και ο κόσµος ανακάλυπτε εκείνον, όπως παραστατικά µας το παρουσιάζει ο Ελύτης στο «Χρονικό µιας δεκαετίας»; Και ποια ήταν η σχέση της Στάιν µε τον Σεφέρη; Οι µόνες αναφορές που έχουµε είναι αυτές του Χατζιδάκι, οι οποίες όµως φαίνεται πως αποτελούν περισσότερο ένα ακόµα σηµαντικό σηµείωµα της «προσωπικής µυθολογίας» του. 15 Αρκεί να φέρουµε στο νου τις σηµειώσεις του σε άλλες φωτογραφίες που επιλέγει να προσθέσει στο βιβλίο του, όπως π.χ. στη φωτογραφία αρ. 49: «Ο Μωρίς Ζωµπέρ. Πολύ φίλος µου. Μου γνώρισε τη Γαλλία και τον πατέρα µου. [...]». (Ο Maurice Jaubert ήταν συνθέτης µουσικής θεάτρου και κινηµατογράφου. Πέθανε το 1940 σε ηλικία σαράντα χρόνων) ή στη φωτογραφία αρ. 20: «Ο Λόρκα [ ]. Ετεροθαλής αδελφός µου. Γνωριστήκαµε στη Σεβίλλη [...]. Τον τραγουδήσαµε πολύ µαζί µε τον Μάρκο Βαµβακάρη». Μέσα στο πλαίσιο των αυτοβιογραφικών σηµειώσεών του, το κείµενο µε το οποίο ο Χατζιδάκις συνόδευσε τη φωτογραφία του Σεφέρη ταιριάζει ειδολογικά περισσότερο µε τη δεύτερη από τις «Τρεις προσωπογραφίες», την οποία αφιέρωσε στον Σεφέρη, από την ποιητική του συλλογή Μυθολογία του 1966 (η πρώτη «προσωπογραφία» είναι αφιερωµένη στον Ελύτη και η τρίτη στον Γκάτσο. Είναι και πάλι οι τρεις ποιητές των οποίων τις φωτογραφίες βλέπουµε στον Καθρέφτη και το µαχαίρι, αλλά µε άλλη σειρά. Πρέπει να πούµε πως από τους τρεις, ο µόνος για τον οποίο ο Χατζιδάκις δεν έγραψε µουσική είναι ο Σεφέρης): Από τη Μικρασία µετά την καταστροφή ένας αστός ξεκίνησε µε µια βαλίτσα αναµνήσεων στο χέρι, γύρισε χώρες µακρινές και πολιτείες άγνωστες, µάζεψε ακριβό υλικό και συνταγές, µέτρα, ρυθµούς και χρώµατα, και τέλος γύρισε στη χώρα του, έχτισε µε τα χέρια του σπίτι σηµερινό κ ελληνικό, εµπήκε µέσα, κλείδωσε και από τότε πια κανείς δεν τον συνάντησε στην αγορά. Στην έκδοση της Μυθολογίας ο Χατζιδάκις πρόσθεσε ένα αυτοβιογραφικό σηµείωµα που άρχιζε: «Γεννήθηκα στην Ξάνθη µια Τρίτη 10 το βράδυ, την 23η Οκτωβρίου του 1925 [...] Σαν άνοιξα τα µάτια µου, είδα µε απορία πολύ κόσµο να περιµένει την εµφάνισή µου». Ιστορικά το σηµείωµα αρχίζει µε (τουλάχιστον) µία ανακρίβεια, καθώς η 23η Οκτωβρίου του 1925 ήταν Παρασκευή. Αλλά η Τρίτη του σηµειώµατος φαντάζει εντελώς αληθινή αν φέρουµε στο νου µας την αντίστοιχη µέρα από το «Ηµερολόγιο» του Γκάτσου: «Τρίτη. Άνοιξα το παράθυρο να χαιρετήσω δυο άσπρα σύννεφα Κάποιος µε είδε και χαµογέλασε». 13 Χατζιδάκις 1988, Ό.π Cf. τον τίτλο Γραπτά ή προσωπική µυθολογία του Ανδρέα Εµπειρίκου ή τις ποιητικές συλλογές του ίδιου του Χατζιδάκι, Μυθολογία και Μυθολογία Δεύτερη (βλ. παρακάτω). 4

5 Είναι µέσα σε αυτό το µυθοποιητικό πλαίσιο που πρέπει να διαβάσουµε τη σχέση του Χατζιδάκι µε τον Σεφέρη, για την οποία, σε αντίθεση µε τη σχέση του µε τον Γκάτσο ή τον Ελύτη, έχουµε στη διάθεσή µας ελάχιστα ιστορικά τεκµήρια. Πηγαίνοντας πίσω στον Γενάρη του 1949 ο Σεφέρης δεν φαίνεται να αποτελεί για τον Χατζιδάκι παρά µόνο ένα από τα πολλά σηµαντικά νήµατα αυτής της περιόδου και όχι αναγκαστικά το πιο ισχυρό. Θα εξετάσουµε το ευρύτερο πολιτισµικό πλαίσιο της εποχής βλέποντας πρώτα ποια φήµη είχε ο Σεφέρης στην Ελλάδα στα χρόνια στη συνέχεια θα σταθούµε στο ζήτηµα της αισθητικοποίησης του λαϊκού πέρα από τη λεγόµενη λογοτεχνική γενιά του 30, χρησιµοποιώντας δύο σταθµούς: πρώτα, τον Κάρολο Κουν και το Θέατρο Τέχνης, όπου η οµιλία έλαβε χώρα, και έπειτα, από την πλευρά της λογοτεχνίας, τον Νίκο Καζαντζάκη. Όταν ο Χατζιδάκις δίνει την οµιλία του τον Γενάρη του 1949 ο Σεφέρης έχει ήδη συµπληρώσει κοντά ένα χρόνο στην Άγκυρα, όπου υπηρετούσε στην ελληνική πρεσβεία. Είχε πάει εκεί τον Φεβρουάριο του Η χρονιά αυτή, το 1948, ήταν ιδιαίτερα σηµαντική για την καθιέρωση του Σεφέρη στο εξωτερικό, κυρίως µε την πρώτη έκδοση των ποιηµάτων του στα αγγλικά, η οποία απέσπασε πολλές και θερµές κριτικές. Αλλά στην Ελλάδα το 1948 σηµαδεύτηκε από αλλεπάλληλες επιθέσεις εναντίον του Σεφέρη και συνολικά εναντίον της «γενιάς του 30». Όπως είναι γνωστό, οι επιθέσεις αυτές ξεκίνησαν το 1947, µε αφορµή τη βράβευση του Σεφέρη µε το έπαθλο Παλαµά από κοινού µε τον Ι. Μ. Παναγιωτόπουλο και το γεγονός ότι στην απονοµή του επάθλου ο εισηγητής Ανδρέας Καραντώνης ουσιαστικά επαίνεσε µόνο τον Σεφέρη. Όταν ο Σεφέρης λίγες εβδοµάδες αργότερα έδωσε την περίφηµη οµιλία του για τον Θεόφιλο, αυτή ακολουθήθηκε από την κατηγορία της «κλίκας» που εκτοξεύτηκε εναντίον του και των πέριξ αυτού από την αδικηµένη, όπως ένιωθε, πλευρά, επιθέσεις που συνεχίστηκαν µε δριµύτητα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του Η δηµοσίευση την άνοιξη του 1948 του κειµένου του Τάκη Παπατσώνη «Ο ένδοξός µας βυζαντινισµός» 17 αποτελούσε µια ακόµα επίθεση, παρότι από διαφορετική πλευρά. Ο Παπατσώνης ήταν ένας συγγραφέας µε αδιαµφισβήτητα περίπλοκες σχέσεις µε τη γενιά του 30 και στο κείµενό του, µιλώντας για τη σηµασία του Βυζαντίου, έθιγε αρνητικά το ζήτηµα της σχέσης του Σεφέρη µε την παράδοση. Το ερώτηµα που πρέπει να τεθεί εξαρχής είναι αν πιστεύουµε ότι, ακόµα κι αν ο Χατζιδάκις ένιωθε ισχυρούς εκλεκτικούς δεσµούς µε τη λογοτεχνική γενιά του 30, θα ήταν εύκολο ή φρόνιµο για εκείνον µέσα σε αυτό το κλίµα να συνδεθεί ευθέως µε την για πολλούς τότε «κλίκα της γενιάς του 30», και πιο συγκεκριµένα µε τον Σεφέρη ή αν πίστευε πως µια τέτοια σύνδεση θα διευκόλυνε την κατανόηση και απήχηση της οµιλίας του. Ας κοιτάξουµε π.χ. τι λέει ο Χατζιδάκις στην οµιλία του σχετικά µε το τραγούδι «Αρχόντισσα» του Βασίλη Τσιτσάνη, που τραγουδήθηκε λίγο πριν τον πόλεµο του 40: Ήταν ένας µεγαλοφυής αυτοσχεδιασµός [...] πάνω στο ερωτικό θέµα που η δύναµή του και η αλήθεια του µας φέρνει κοντά στον «Ερωτόκριτο» του Κορνάρου και, µετά από εκατοντάδες χρόνια κοντά στον «Ματωµένο Γάµο» του Λόρκα. Η µελωδική του γραµµή, αφάνταστη σε περιεκτικότητα και σε λιτότητα, πλησιάζει τον Μπαχ. Αυτό το τραγούδι ορθώθηκε για ν 16 Για την πρόσληψη του Σεφέρη από την κριτική, βλ. Δρακόπουλος Βλ. επίσης Τζιόβας 2011 και Μπήτον 2003, Aπό φράση του ποιήµατος «Στην εκκλησία» του Κ. Π. Καβάφη. Το άρθρο του Παπατσώνη δηµοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στο περιοδικό Νέα Εστία τον Απρίλιο και τον Μάιο του

6 αντιµετωπίσει µια τυραννισµένη και δύσκολη εποχή και στάθηκε η πρώτη δυνατή φωνή µιας γενιάς. 18 Οι φράσεις αυτές αναµφίβολα συνδέονται µε ό,τι έχει ονοµαστεί «αισθητικοποίηση του λαϊκού». Αρκεί να σηµειώσουµε µόνο τις αναφορές του Χατζιδάκι στον Μπαχ, τον Κορνάρο και τον Λόρκα και ότι στη µουσική που είχε γράψει ο Χατζιδάκις ακριβώς για την παράσταση του Ματωµένου Γάµου του Λόρκα στο «Θέατρο Τέχνης» το 1948, είχε 19 χρησιµοποιήσει ρεµπέτικες µελωδίες, ανάµεσά τους και την «Αρχόντισσα». «Μορφοποιούσα την ανακάλυψή µου του ρεµπέτικου», θα πει αργότερα. 20 Αλλά αξίζει επίσης να αναρωτηθούµε: Όταν ο Χατζιδάκις παρουσίασε το τραγούδι του Τσιτσάνη ως «την πρώτη δυνατή φωνή µιας γενιάς» ποια γενιά εννοούσε; Ή, για να θέσω το ερώτηµα αντίστροφα: τι αναγνώριζαν στη φράση αυτή ο Σεφέρης (ή ο Θεοτοκάς π.χ.); Ας δούµε µερικές επιπλέον λεπτοµέρειες. Καταρχάς, το περιοδικό στο οποίο παρουσιάστηκε η οµιλία ή για την ακρίβεια το περιοδικό στο οποίο έγινε µια παρουσίαση κάποιων αποσπασµάτων της. Κανείς δεν αµφισβητεί ότι «η ελληνικότητα της γενιάς του 30 δεν είναι η ίδια µε το αίτηµα της ελληνικότητας που πρόβαλε, για παράδειγµα, το περιοδικό Ελληνική Δηµιουργία ( )» υπό τη διεύθυνση του Σπύρου Μελά. 21 Το περιοδικό Ελληνική Δηµιουργία ήταν συνδεδεµένο µε σαφείς επιθέσεις εναντίον της γενιάς του 30 (ή «κλίκας»). Ο ίδιος ο Μελάς διακήρυττε σε ένα από τα πρώτα τεύχη του περιοδικού, τον Μάιο του 1948: Από τις σελίδες της Ελληνικής Δηµιουργίας µερικοί νέοι, συγκινηµένοι από τις προγραµµατικές αρχές που διατυπώσαµε στο πρώτο τεύχος, ύψωσαν κιόλα το λάβαρό τους, µε το σύνθηµα του πολέµου κατά της γενιάς του Ή διαβάζουµε επίσης στο ίδιο περιοδικό: Γύρισε τις πλάτες της η γενιά αυτή [= η γενιά του 30] στο παράδειγµα των µεγάλων δασκάλων του πεζού λόγου που προηγήθησαν [...], του Παπαδιαµάντη, του Καρκαβίτσα, του Βλαχογιάννη, του Θεοτόκη, του Χατζόπουλου, για να παπαγαλίζουν, σαν οικτροί ουραγοί ξένες (και αχώνευτες) «ανησυχίες». 23 Το παραπάνω απόσπασµα προέρχεται από ένα ανώνυµο κείµενο µε τον τίτλο «Για την ελληνικότητα», που δηµοσιεύτηκε στην Ελληνική Δηµιουργία τον Μάρτιο του Η οµιλία του Χατζιδάκι (ή για την ακρίβεια τα µόνα τµήµατά της που ήταν γνωστά µέχρι σχετικά πρόσφατα) 24 παρουσιάστηκε ακριβώς στο προηγούµενο τεύχος του ίδιου περιοδικού, µε επιφυλακτικά πλην θετικά σχόλια. Η επισήµανση του γεγονότος αξίζει να γίνει, παρόλο που δεν µπορούµε να προχωρήσουµε σε οποιοδήποτε συµπέρασµα βασισµένοι µόνο σε αυτό και χωρίς να ληφθούν υπόψη άλλες λεπτοµέρειες (π.χ. το γεγονός ότι τη µουσική κίνηση κάλυπτε για το περιοδικό η Σοφία Σπανούδη). 18 Λιάβας 2009, 260. Το τµήµα αυτό δεν ήταν ανάµεσα σε εκείνα που δηµοσιεύτηκαν στην Ελληνική Δηµιουργία. 19 Για το ρεµπέτικο, τον Χατζιδάκι και τη µουσική στο θέατρο, βλ. ενδεικτικά, Δαλιανούδη 2009 και Σειραγάκης 2011 και Χατζιδάκις 1988, Τζιόβας 2011, 287. Για το περιοδικό (και µια αναλυτική παρουσίαση της πρώτης χρονιάς κυκλοφορίας του), βλ. Αργυρίου 2004, Παρατίθεται στο Αργυρίου 2004, Τζιόβας 2011, Αυτά τα αποσπάσµατα δηµοσίευσε ο ίδιος ο Χατζιδάκις στο βιβλίο του Ο καθρέφτης και το µαχαίρι το 1988, όπου ως πηγή αναφέρεται το (ανύπαρκτο) περιοδικό Νέα Δηµιουργία. Για την πλήρη οµιλία, βλ. («εργογραφία», «γραπτά κείµενα») και Λιάβας 2009,

7 Δεύτερον: Τις µόνες φορές που ο Χατζιδάκις χρησιµοποίησε στην οµιλία του αναφορές που φαίνεται να παραπέµπουν στη «γενιά του 30», άµεσα σε έναν εικαστικό της εκπρόσωπο, τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα, και έµµεσα (τουλάχιστον) στον Σεφέρη, ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός. Έτσι όταν µίλησε στην αρχή της οµιλίας του για τον Θεόφιλο και τον Παναγιώτη Ζωγράφο (τον ζωγράφο του Μακρυγιάννη), ήταν για να θίξει ένα αναγκαίο κακό: τους κινδύνους της δηµιουργίας µόδας. Όχι τυχαία, το απόσπασµα είναι από αυτά που θα συµπεριληφθούν στην παρουσίαση της οµιλίας στην Ελληνική Δηµιουργία: Και στον τόπο µας, καθώς κι έξω, όλα περνούν απ αυτήν την περίοδο που ονοµάζουµε µόδα. [...] πριν δυο χρόνια [= το 1947] το ίδιο δεν είχε συµβεί µε τις λαϊκές εικαστικές τέχνες, όπου ο Θεόφιλος κι ο Παναγής Ζωγράφος προβάλλονται στο ίδιο πλάνο µε τον Χατζηκυριάκο- Γκίκα; 25 Τρίτον: κοµβικό ρόλο στην οµιλία του Χατζιδάκι είχε η βυζαντινή µουσική: «Όλα φανερώνουν την πηγή, που δεν είναι άλλη από την αυστηρή κι απέριττη εκκλησιαστική υµνωδία». 26 Αν οι αναφορές του Χατζιδάκι στη βυζαντινή υµνωδία και τον ρόλο της στην ελληνική παράδοση µπορούν να φέρουν στον νου, από την πλευρά της ζωγραφικής, τον Τσαρούχη, στο λογοτεχνικό-κριτικό πεδίο φέρνουν στο νου περισσότερο το κείµενο του Παπατσώνη «Ο ένδοξός µας βυζαντινισµός» παρά τον Σεφέρη. Το Βυζάντιο και η εκκλησιαστική παράδοση δεν ήταν ένα εύκολο θέµα για τον Σεφέρη (αλλά και για τους περισσότερους της λεγόµενης «γενιάς του 30»), τουλάχιστον µέχρι τη δεκαετία που εξετάζουµε. 27 Ας δούµε τώρα την περίπτωση του Καρόλου Κουν, στο Θέατρο Τέχνης του οποίου δόθηκε η οµιλία του Χατζιδάκι. 28 Να σηµειωθεί ότι ο Κουν και το Θέατρο Τέχνης δεν φαίνεται να εµφανίζονται γενικά στα κείµενα του Σεφέρη (αλλά και στα κείµενα για τον Σεφέρη) και το ίδιο ισχύει για τα κείµενα του Σεφέρη σχετικά µε τον ίδιο τον Χατζιδάκι και το ρεµπέτικο. 29 Οι ενασχολήσεις του Κουν θέτουν το ζήτηµα της αισθητικοποίησης του λαϊκού στο θέατρο ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 30, µε την ίδρυση το 1934 της «Λαϊκής Σκηνής» µαζί µε τον Διονύση Δεβάρη και τον Γιάννη Τσαρούχη. Ο Τσαρούχης ήταν µαθητής του συγγραφέα και ζωγράφου Φώτη Κόντογλου, ο οποίος είχε καταλυτική επίδραση και στον Κουν όταν εκείνος τον γνώρισε στις αρχές της δεκαετίας του 30: «Αγάπησα την Ελλάδα από 25 Πρβλ. Σεφέρης 1984.i, 485 (σηµ. στον «Μονόλογο πάνω στην ποίηση», 1939): «Ας παραβάλει όποιος θέλει το Τοπίο στο νησί, που έδωσε ο κ. Ν. Χατζηκυριάκος [-Γκίκας] στην τελευταία Πανελλήνια Έκθεση [...] Υπάρχει µια συσχέτιση που έπρεπε να γίνει ανάµεσα σε µια τέτοια επεξεργασία της ύλης και το έργο ενός µεγάλου, και ασυγχώρητα άγνωστου σ εµάς, Θεόφιλου». Επίσης, Ελύτης 1987, : «Οι εικονογραφίες του στρατηγού Μακρυγιάννη και ο λαϊκός τεχνίτης Παναγιώτης Ζωγράφος» (Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, Μάρτιος 1946) και «Ο ζωγράφος Ν. Χατζηκυριάκος Γκίκας» (Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, Ιανουάριος 1947), µε αρκετές αναφορές στον Θεόφιλο. 26 Λιάβας 2009, Για το άρθρο του Παπατσώνη και την προσέγγιση του Βυζαντίου από τον Σεφέρη κατά την αµέσως επόµενη περίοδο, βλ. Beaton 1998 (µε έµφαση στο κείµενο του Σεφέρη «Τρεις µέρες στα πετροκοµµένα µοναστήρια της Καππαδοκίας», Σεφέρης 1984.ii, 57-93). Είναι αξιοσηµείωτο ότι γενικά ο «µουσικός» Σεφέρης (πρβλ. Χριστοδούλου 1987) επικεντρώνεται στο «οπτικό» παρά στο «ακουστικό» Βυζάντιο για να διακρίνει ρυθµούς, παλµούς κτλ. (βλ. π.χ. Σεφέρης 1984.ii: 69, 71, 72, 76-77). Για την απουσία αναφορών στη βυζαντινή µουσική στον Σεφέρη, βλ. Ταµπακάκη 2011, Στο Θέατρο Τέχνης ως θεσµό/οργανισµό ο τόπος ήταν το Θέατρο Αλίκη. 29 Βλ. Ταµπακάκη 2011,

8 τον Κόντογλου», έλεγε ο Κουν. 30 Ο ίδιος ο Χατζιδάκις στον Καθρέφτη και το µαχαίρι θα βάλει τη φωτογραφία του Κόντογλου (αρ. 56) ακριβώς δίπλα σε αυτή του Σεφέρη, γράφοντας µε τη γνωστή «µυθολογική» του διάθεση και κάνοντας αναφορά ακριβώς στο έτος 1949: «Ένα φθινοπωρινό απόγευµα, το 1949, ο Κόντογλου έπινε καφέ µε τον Πέδρο Κάζας στο Μπραζίλιαν. Με είδε να πλησιάζω, και τον ακούω να λέει στον Κάζας: Έλα να σου γνωρίσω ένα λαµπρό νέο µουσικό. [...] Έτσι έφυγα µαζί [µε τον Κάζας] για το Αϊβαλί και την Προύσα». Αξίζει να θυµόµαστε ότι ο Κόντογλου έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στην «ανακάλυψη» του Θεόφιλου σχεδόν 20 χρόνια πριν την οµιλία του Σεφέρη το Η πρώτη παράσταση της «Λαϊκής Σκηνής» των Κουν-Δεβάρη-Τσαρούχη µε την Ερωφίλη του Χορτάτση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σε σχέση µε τη µουσική της. Όπως διαβάζουµε στο πρόγραµµα της παράστασης, η µουσική εκτελέστηκε από τον λυράρη Νικόλαο Κουφιανό και τον σαντουρτζή Αντωνάκη. Ήδη τα όργανα, η λύρα και το σαντούρι, παραπέµπουν στη δηµοτική και λαϊκή-ρεµπέτικη µουσική. Το σαντούρι θα το συναντήσουµε και παρακάτω, σε σχέση µε τον Καζαντζάκη. Παρόλο που τη δεκαετία του 40 ο Κουν βρίσκεται µακριά από τη φάση του λαϊκού εξπρεσιονισµού, όπως χαρακτήρισε ο ίδιος την περίοδο της «Λαϊκής Σκηνής», τα στοιχεία και η αντίληψη της ελληνικότητας που φέρνει στο «Θέατρο Τέχνης», το οποίο ιδρύει το 1942, δεν είναι πολύ διαφορετικά. Μέσα σε αυτό το κλίµα, στις αρχές του 1949, διοργανώνεται η σειρά οµιλιών µε διαφορετικά θέµατα που άπτονται της θεατρικής εµπειρίας, µία από τις οποίες είναι αυτή του Χατζιδάκι πάνω στη µουσική. Θα σταθώ εδώ µόνο σε ένα ακόµη πρόσωπο που πήρε µέρος στις οµιλίες, δίνοντας µάλιστα δύο από αυτές: τον Αιµίλιο Χουρµούζιο, ο οποίος ήταν άµεσα εµπλεκόµενος και σε άλλες δραστηριότητες του Θεάτρου Τέχνης. 31 Με τις κριτικές, τις µελέτες, και τον γενικότερο ρόλο του στον δηµοσιογραφικό και καλλιτεχνικό χώρο, ο Χουρµούζιος εκπροσωπούσε µια νηφάλια φωνή που συνοµιλούσε στενά µε τη γενιά του 30, χωρίς γενικά να χαιρετίζεται (ή να κατηγορείται) ως µέλος της. Αυτό όµως που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής είναι ένα στοιχείο που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό για τον Χουρµούζιο, το οποίο µας ενδιαφέρει σε σχέση µε την οµιλία του Χατζιδάκι και τις αναφορές του εκεί στη βυζαντινή µουσική: η «πατρογονική», θα λέγαµε, σχέση του Χουρµούζιου µε τη βυζαντινή µουσική, µέσω του παππού του Στυλιανού. Ο Στυλιανός Χουρµούζιος ήταν Άρχων Πρωτοψάλτης της Εκκλησίας της Κύπρου και µια µορφή που σφάγισε τη διδασκαλία της βυζαντινής µουσικής εκεί. Ο Αιµίλιος Χουρµούζιος ήταν επίσης στενός φίλος και θαυµαστής του Καζαντζάκη. Η σχέση του Καζαντζάκη µε τη γενιά του 30 είναι γνωστό πως ήταν περίπλοκη. Επιγραµµατικά ο Τζιόβας λέει: «Η σιωπή [της γενιάς του 30] στο φαινόµενο Καζαντζάκη είναι όντως εκκωφαντική και θα µπορούσε να λειτουργήσει οριοθετικά». 32 Όταν ο Χατζιδάκις δίνει την οµιλία του για το ρεµπέτικο, ο Καζαντζάκης δεν είναι πια µόνο ή τόσο ο συγγραφέας της τεράστιας (από πολλές πλευρές) Οδύσσειάς του, αλλά και ο συγγραφέας του Bίου και [της] πολιτείας του Αλέξη Ζορµπά, που κυκλοφόρησε το Δεν έχουµε κανένα 30 Το 1948 ο Κόντογλου θα γράψει ένα κείµενο για Παπαδιαµάντη από την πλευρά του Ορθόδοξου χριστιανισµού, «Παπαδιαµάντης. Ο πνευµατικός υπογραµµός», που δηµοσιεύτηκε στις 22 Αυγούστου Βλ. Ζουµπουλάκης Βλ. Αιµίλιος Χουρµούζιος, «Ένα καλλιτεχνικόν γεγονός. Η χθεσινή έναρξις των παραστάσεων του Θεάτρου Τέχνης. Μία σύντοµος εισήγησις», εφηµ. Η Καθηµερινή, , παρατίθεται στο Καγγελάρη 2010, Για τη ζωή και το έργο του Χουρµούζιου, βλ. Γαλάζη Τζιόβας 2011, 45. Βλ. Δηµηρούλης

9 λόγο να πιστεύουµε ότι ο Χατζιδάκις δεν ήξερε το µυθιστόρηµα αυτό ήδη από τότε ή πως η καζαντζακική µατιά του κόσµου δεν του ασκούσε γοητεία, όσο κι αν διέφερε τόσο πολύ από τη δική του. Η µεταγενέστερη ενασχόλησή του µε τον Καζαντζάκη (βλ. π.χ. τον Καπετάν Μιχάλη) φαίνεται να συµφωνεί µε την αναγνώριση που επιφύλαξε στον τελευταίο ο Ελύτης, όταν το 1979 στην οµιλία του για το Νόµπελ θα τον συµπεριλάβει στους µεγάλους ποιητές της Ελλάδας πλάι στον Σεφέρη. 33 Οι αναλύσεις του Βίου και [της] πολιτείας του Αλέξη Ζορµπά είναι φυσικά πολλές και το ερώτηµα της µουσικής και του χορού έχει ερµηνευτεί πολλαπλά, αναπόφευκτα και µέσα από το πρίσµα της κινηµατογραφικής µεταφοράς του µυθιστορήµατος από τον Μιχάλη Κακογιάννη το 1964 και της διάσηµης µουσικής του Μίκη Θεοδωράκη. Αλλά αν κοιτάξουµε το µυθιστόρηµα πέρα από την επίδραση της κινηµατογραφικής ανάγνωσής του και σε σχέση ακριβώς µε το ερώτηµα της αισθητικοποίησης του λαϊκού, θα δούµε ότι µπορεί πολύ καλά να ιδωθεί ως κορυφαία διαπραγµάτευση του ερωτήµατος και µάλιστα σε άµεση ή έµµεση σχέση ακριβώς µε το ζήτηµα του ρεµπέτικου. 34 Ο βίος και [η] πολιτεία του Αλέξη Ζορµπά µας δείχνει πώς ο καλλιεργηµένος αστός αφηγητής-αφεντικό-συγγραφέας γοητεύεται από τον λαϊκό Ζορµπά µέσα ακριβώς από τη συνειδητοποίηση της απόστασης που τους χωρίζει, και πώς τελικά κατορθώνει να µετουσιώσει τη γλώσσα του Ζορµπά (που έχει ως κορυφαία συστατικά της τη µουσική και τον χορό) στη δική του λογοτεχνική γλώσσα. Τελικά το αφεντικό-αφηγητής-συγγραφέας διασώζει τη µορφή του Ζορµπά µέσα από το έργο τέχνης που ο ίδιος συνθέτει αισθητικοποιεί, µε άλλα λόγια, το λαϊκό το οποίο έχει σχέση και µε τα «τραγούδια ανατολίτικα», όπως έλεγε ο Παλαµάς, 35 κάτι που µας ενδιαφέρει σε σχέση µε την οµιλία του Χατζιδάκι για το ρεµπέτικο. Γιατί παρόλο που µέσα στο µυθιστόρηµα δεν συναντάµε τις λέξεις ρεµπέτης ή ρεµπέτικο, ο Ζορµπάς φέρει τα χαρακτηριστικά ενός ιδιότυπου ρεµπέτη (ή καλύτερα πρωτο-ρεµπέτη): µε το ζεϊµπέκικο και το χασάπικο που χορεύει, µε το σαντούρι που παίζει έχοντας µαθητεύσει δίπλα σε έναν Τούρκο στη Θεσσαλονίκη, 36 µε τα καφέ-αµάν που επισκέπτεται στο Ηράκλειο και µε τον αµανέ που τραγουδά στα τούρκικα στο τέλος του βιβλίου. Φυσικά στο µυθιστόρηµα δεν πρωτοστατούν µπουζούκια και µπαγλαµάδες, τα βασικά όργανα του ρεµπέτικου, όπως λέει και ο Χατζιδάκις στη οµιλία του. 37 Αλλά αξίζει να 33 Ελύτης 1992, 329. Βλ. Χατζιδάκις 1980, 68 («Κρητική µατιά») και (Καζαντζάκη, Ασκητική). Ιδιαίτερης σηµασίας (και για την απουσία του Σεφέρη) είναι ό.π : «Θυµάµαι τι µούπε ο Πάτρικ Λιφέρµερ σε µια γιορτή, στου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, κάπου το 45 [...] Μου λέει λοιπόν: Προσπαθείστε ν ανακαλύψετε την Κρήτη. Θα σας βοηθήσει να γράψετε ενδιαφέρουσα µουσική. Είναι το µόνο µέρος της Ελλάδος που έχει αποσαφηνίσει την τοποθέτησή του. Δεν παλινδροµεί µεταξύ Ανατολής και Δύσης. Έχει βρει το κλειδί. Θυµάµαι την έκφραση που µ εντυπωσίασε: Το χρυσό κλειδί. Τότες ακόµη βέβαια, η Ελλάδα ήτανε γνησίως βαλκανική και το Αιγαίον άγνωστον. Όµως οι προικισµένοι γνωρίζαν τα επερχόµενα. Ο Ελύτης είχε γράψει τους Προσανατολισµούς του. Κι ο Καζαντζάκης, στους νέους εκείνου του καιρού, ήταν µια παρουσία χωρίς αµφισβήτηση». Για την αρχική κριτική υποδοχή του µυθιστορήµατος του Καζαντζάκη στην Ελλάδα, βλ. Αγάθος 2007, Για τη σχέση του Καζαντζάκη µε τον µοντερνισµό, βλ. Μπήτον 2009 Ταµπακάκη (υπό έκδοση), µε έµφαση στον εξπρεσιονισµό. 35 «Γιαννιώτικα, σµυρνιώτικα, πολίτικα, µακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα, λυπητερά, πώς η ψυχή µου σέρνεται µαζί σας!», από το ποίηµα «Ανατολή» (1907), της συλλογής Οι καηµοί της λιµνοθάλασσας (που εκδόθηκε το 1912). 36 «Όταν µε σφίξουν οι φτώχειες, γυρίζω τους καφενέδες και παίζω σαντούρι» (Καζαντζάκης 1981, 23) είναι από τα πρώτα πράγµατα που µαθαίνει ο αφηγητής για τον Ζορµπά όταν τον πρωτοσυναντά σε ένα καφενείο του Πειραιά. 37 Λιάβας 2009, 258. Ευχαριστώ πολύ τον Πάνο Βλαγκόπουλo για ιδιαίτερα χρήσιµες επισηµάνσεις. Να σηµειωθεί ότι το σαντούρι που παίζει ο Ζορµπάς µοιάζει περισσότερο µε κανονάκι. Για τον Ζορµπά και τα καφέ 9

10 πάµε πίσω, στη χρονική περίοδο όπου τοποθετεί ο Καζαντζάκης τη δράση του µυθιστορήµατος, περίπου στα 1919, και να δούµε το άρθρο-λίβελο του Ζαχαρία Παπαντωνίου εναντίον του αµανέ, δύο χρόνια πριν, το 1917, όταν ζητούσε να «φορολογηθεί αµειλίκτως το σαντούρι, το οποίον είναι το πιάνο της Ασίας». 38 Κι ας θυµηθούµε επίσης ότι το σαντούρι ήταν το όργανο που άκουγαν και οι θεατές στην πρώτη παράσταση της «Λαϊκής Σκηνής» των Κουν-Δεβάρη-Τσαρούχη, στην Ερωφίλη το Συνοψίζοντας: Αν λάβουµε υπόψη το ευρύτερο πολιτισµικό πλαίσιο της εποχής, του οποίου είδαµε λίγα µόνο ενδεικτικά στοιχεία, η µονοµερής «επιγονική» σύνδεση της οµιλίας του Χατζιδάκι για το ρεµπέτικο µε την οµιλία του Σεφέρη για τον Θεόφιλο, όπως τη συναντάµε σε µελέτες από τον χώρο της φιλολογίας (βλ. παραπάνω), είναι ενδεικτικές σχηµατικών προσεγγίσεων, µε όλους τους κινδύνους που κάτι τέτοιο συνεπάγεται. Γιατί ενώ στόχος των µελετών αυτών είναι να αναδείξουν τη σύνθετη κατασκευή του «µύθου της γενιάς του 30», όπως αυτή ανιχνεύεται στην εµβληµατική φωτογραφία του 1963 (µε κεντρική µορφή τον Σεφέρη, και τον Ελύτη να στέκεται στα δεξιά του 39 ), στην πραγµατικότητα οι ίδιες φαίνεται να αναπαράγουν ή/και αναδηµιουργούν εκ των υστέρων έναν χονδρικό, κατά κάποιον τρόπο, µύθο της γενιάς του 30, και να αδυνατούν έτσι να θίξουν ερωτήµατα όπως: γιατί ο Σεφέρης φέρεται να ανήκει κυρίως στη «µυθολογία» και όχι και στην «ιστορία» του Χατζιδάκι, όπως συµβαίνει µε τον Γκάτσο ή τον Ελύτη; Ή, γιατί ο Ελύτης παρουσιάζει τον Χατζιδάκι ως ένα νεαρό, µουσικό µέλος της «ελληνικής υπερρεαλιστικής παράταξης» της γενιάς, στην οποία φυσικά ο Σεφέρης δεν ανήκε; 40 Ή, ποια επίδραση µπορεί να ασκούσε ο Καζαντζάκης στην ευρύτερη πολιτιστική παραγωγή της εποχής; Αν στον χώρο των νεοελληνικών λογοτεχνικών σπουδών η «γενιά του 30» έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις και έχει αναγνωριστεί ως ένας κεντρικός όσο και προβληµατικός όρος, 41 η χρήση της ως εργαλείου προσέγγισης της ευρύτερης πολιτισµικής ζωής και της διαµόρφωσης των διαφόρων «κανόνων» (του λογοτεχνικού κανόνα, του µουσικού κανόνα κτλ.) θέτει ακόµα πιο σύνθετα ερωτήµατα. Γιατί αν ο όρος «γενιά του 30» µπορεί να λειτουργήσει ως ένα χρήσιµο εργαλείο σχετικά µε τις αναζητήσεις της ελληνικής νεοτερικότητας, είναι σηµαντικό να εξετάζουµε προσεκτικά τις πολλαπλές εκφάνσεις αυτών των αναζητήσεων που ούτε χρονικά ούτε αισθητικά περιορίζονταν σε ένα συγκεκριµένο κύκλο προσώπων, στενό ή ευρύτερο, ή σε συγκεκριµένες τέχνες. Αν υποστηρίξουµε π.χ. ότι ο αµάν του Ηρακλείου, βλ. Ζαϊµάκης 2007, Cf. Χατζιδάκις 1980, 44: «Ποιος θα µας δώσει την ελευθερία να τραγουδάµε ένα τραγούδι, που νάχει ρίζα τους αιώνες και στόχο τη στιγµή; Το καφωδείον», µε σελ. 43: «[Στα καφωδεία] εµεγαλούργησαν οι ραψωδοί του έθνους κι έγραψαν τις ωδές που έµειναν αθάνατες στην ιστορία της Μουσικής, γνωστές σαν µάγκικα ή λαϊκά» (µε αναφορά και στη µαντάµ Ορτάνς). 38 Ζαχαρίας Παπαντωνίου, «Η φοβερά µελωδία», εφηµερίδα Εµπρός, (παρατίθεται στο Λιάβας 2009, 238). 39 Η φωτογραφία αυτή κοσµεί ακριβώς το εξώφυλλο του: Τζιόβας Ελύτης 1987, Αρκεί κανείς να συγκρίνει ενδεικτικά τα εισαγωγικά σηµειώµατα και τις διευκρινιστικές σηµειώσεις στο: Τζιόβας 2011 (βλ. παραπάνω, υποσ. αρ. 2) µε το: Vitti 1995, εισαγωγικό κείµενο (σελ. 9-18) «Η γενιά του Τριάντα : Οδηγίες για τη χρήση», και διευκρινίσεις: (σελ ): «Με τον όρο γενιά του Τριάντα εννοούµε στη λογοτεχνία, κατά τρόπο γενικό και συµβατικό, τους νέους συγγραφείς που εµφανίστηκαν µέσα στη δεκαετία 1930 µε 1940» και (σελ. 54): «Με αυτό το ευρύτερο νόηµα, που καλύπτει µια συγκεκριµένη ιστορική περίπτωση και δεν αποβλέπει σε ένα ορισµό θεωρητικό και απόλυτο (και αποκλειστικά για να συνεννοούµαστε), µπορεί να γίνει χρήση της έκφρασης γενιά του Τριάντα. Χάρη σ αυτή τη διεύρυνση του περιεχοµένου, δε µένουν έξω ούτε εκείνοι που θεώρησαν κλίκα την οµάδα τη συγκεντρωµένη γύρω στο περιοδικό Τα Νέα Γράµµατα, ούτε οι ποιητές που ανήκουν στην αριστερή παράταξη και που αποµονώθηκαν συστηµατικά κατά τη µεταξική περίοδο». 10

11 Κουν εκπροσωπεί τη «γενιά του 30» στο θέατρο, αυτή θα είναι µια δήλωση σωστή αν εννοούµε ότι ο Κουν µοιραζόταν σηµαντικά στοιχεία νεοτερικότητας και ελληνικότητας µε γνωστούς (και σε γενικές γραµµές συνοµήλικούς του) εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του 30 (ανάµεσά τους ασφαλώς και ο Σεφέρης) αλλά ταυτόχρονα θα είναι λάθος αν εννοούµε, ή υπονοούµε, µια οποιαδήποτε σχέση ιεραρχικής ή επιγονικής επίδρασης των λογοτεχνών αυτών πάνω στο έργο του, η οποία δεν υπήρχε. Δηλώσεις των ίδιων των πρωταγωνιστών-ποιητών-καλλιτεχνών, όπως π.χ. αυτή του Χατζιδάκι για τον Σεφέρη, είναι πολλαπλά, και γοητευτικά, αποκαλυπτικές της «µυθολογίας» που αφηγούνται. Και µας καλούν να (επαν)εξετάσουµε τη φυσιογνωµία και τον ρόλο της γενιάς του 30 µέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σύνθετων πολιτισµικών διεργασιών που συνδέονται µε την ανάγκη ρήξης και συνέχειας µε το παρελθόν σε µία τόσο κρίσιµη περίοδο διεργασίες που έχουν πολλά νήµατα, τα οποία άλλοτε συνδέονται και άλλοτε όχι, και που µοιράζονται κοινά οράµατα χωρίς κατ ανάγκην να έχουν ούτε κοινές αφετηρίες ούτε κοινά µέσα. Μια τέτοια (επαν)εξέταση θα ήταν πολλαπλά γόνιµη τόσο για τη µελέτη των διαφόρων και διαφορετικών «γενιών του 30» και των µεταξύ τους σχέσεων, όσο και της µετέπειτα πρόσληψης και επίδρασής τους κάτω από τον τίτλο της «γενιάς του 30» ως συνθηµατικό όρο της ελληνικής νεοτερικότητας. Βιβλιογραφία Beaton, Roderick: Our Glorious Byzantinism : Papatzonis, Seferis, and the Rehabilitation of Byzantium in Postwar Greek Poetry. Στο: D. Ricks και P. Magdalino (επιµ.), Byzantium and the Modern Greek Identity. Aldeshot: Ashgate 1998: Haverty Rugg, Linda: Picturing Ourselves: Photography and Autobiography. Chicago: University of Chicago Press Papanikolaou, Dimitris: Singing Poets: Literature and Popular Music in France and Greece. London: Legenda Vitti, Mario: Η γενιά του Τριάντα. Ιδεολογία και µορφή. Αθήνα: Ερµής 1995 (νέα έκδοση επαυξηµένη). Αγάθος, Θανάσης: Από το «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορµπά» στο «Zorba the Greek». Αθήνα: Αιγόκερως Αργυρίου, Αλέξανδρος: Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στα χρόνια του ετεροκαθορισµένου εµφυλίου πολέµου ( ), τόµος Δ. Αθήνα: Καστανιώτης Βλησίδης, Κώστας: Όψεις του ρεµπέτικου. Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Γαλάζη, Πίτσα: Οδός Αιµίλιου Χουρµούζιου. Αθήνα: Αρµός Δαλιανούδη, Ρενάτα: Μάνος Χατζιδάκις και λαι κή µουσική παράδοση, Από το δηµοτικό και το ρεµπέτικο στο «έντεχνο λαι κό» τραγούδι. Αθήνα: Εµπειρία Εκδότική, Δηµηρούλης, Δηµήτρης: «Ο Νίκος Καζαντζάκης και η γενιά του 30. Τα ίχνη της απουσίας», στο Σ. Ν. Φιλιππίδης (επιµ.), Ο Καζαντζάκης στον 21 ο αιώνα. Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης 2010: Δηµητρούκα, Αγαθή: «Χατζιδάκις Γκάτσος. Το ένα πρόσωπο», Η Καθηµερινή, «7 Ηµέρες», 6 Ιουνίου 1999: 32. Δρακόπουλος, Αντώνης: Ο Σεφέρης και η κριτική. Η υποδοχή του σεφερικού έργου Αθήνα: Πλέθρον, Ελύτης, Οδυσσέας: Ανοιχτά χαρτιά. Αθήνα: Ίκαρος Ελύτης, Οδυσσέας: Εν λευκώ. Αθήνα: Ίκαρος Ζαϊµάκης, Γιάννης: «Καλντιριµιτζήδες και καλαµαράδες. Ο πολιτισµικός δυισµός ως βίωµα και ανάπλαση στο µυθιστορηµατικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη», στο Πρακτικά 11

12 Συνεδρίου, Ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Κρητικός πολιτισµός, e-book. Hράκλειο 2007: Ζουµπουλάκης, Σταύρος: «Ο Ζήσιµος Λορεντζάτος και η Ορθόδοξη ερµηνευτική του Παπαδιαµάντη», στο Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος (επιµ.) Ο Παπαδιαµάντης του Ζήσιµου Λορεντζάτου. Αθήνα: Ίκαρος 2011: Καγγελάρη Δηώ (επιµ.): Κάρολος Κουν. Αθήνα: Μορφωτικό Ιδρυµα Εθνικής Τραπέζης 2010: Καζαντζάκης, Νίκος: Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορµπά. Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη, Καστρινάκη, Αγγέλα: Η λογοτεχνία στην ταραγµένη δεκαετία Αθήνα: Πόλις Λιάβας, Λάµπρος: Το ελληνικό τραγούδι. Αθήνα: Εµπορική Τράπεζα της Ελλάδος Μπήτον, Ρόντερικ: Ο Καζαντζάκης µοντερνιστής και µεταµοντέρνος. Αθήνα: Καστανιώτης και Πανεπιστήµιο Κρήτης, Μπήτον, Ρόντρικ: Γιώργος Σεφέρης. Περιµένοντας τον άγγελο. Βιογραφία, µτφ. Μ. Προβατά. Αθήνα: Ωκεανίδα Παπαργυρίου, Ελένη: «Το φωτογραφικό πορτραίτο του συγγραφέα», Νέα Εστία : Σειραγάκης, Μανώλης: «Rebetiko and Aristophanes: The Music Composed by Theofrastos Sakellaridis for the Ecclesiazusae (1904, Nea Skene, Athens, Greece)». Στο: Κ. Λεβίδου και Γ. Βλαστός (επιµ.) Revisiting the Past, Recasting the Present: The Reception of Greek Antiquity in Music, 19 th Century to the Present. Conference Proceedings, E-book. Αθήνα 2013: Σειραγάκης, Μανώλης: «Μια πιο πρώιµη χρονολόγηση των επιδράσεων του ρεµπέτικου στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι», Νέα Εστία 169/1845, 2011: Σεφέρης, Γιώργος: Δοκιµές. 2 τόµοι. Αθήνα: Ίκαρος Σεφέρης, Γιώργος: Δοκιµές. Τόµος 3. Αθήνα: Ίκαρος Ταµπακάκη, Πολίνα: «Μουσική, χορός και ο Κρητικός αφηγητής στο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορµπά: Καζαντζάκης και εξπρεσιονισµός» (υπό έκδοση). Ταµπακάκη, Πολίνα: Η «µουσική» ποιητική του Γιώργου Σεφέρη. Μια µελέτη της σχέσης της µοντερνιστικής ποίησης µε τη µουσική. Αθήνα: Δόµος Τζιόβας, Δηµήτρης: Ο µύθος της γενιάς του τριάντα. Νεοτερικότητα, ελληνικότητα και πολιτισµική ιδεολογία. Αθήνα: Πόλις Χατζιδάκις, Μάνος: Ο καθρέφτης και το µαχαίρι. Αθήνα: Ίκαρος Χατζιδάκις, Μάνος: Τα σχόλια του Τρίτου. Αθήνα: Εξάντας Χριστοδούλου, Νίκος: Ο «µουσικός Σεφέρης». Στο: Ο Σεφέρης στην πύλη της Αµµοχώστου. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) 1987:

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 Τ.Θ.: 534, 715 00 ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ.: 2810 763141 FAX: 2810 762701 www.ppkae.gr / e-mail: info@ppkae.gr Αγαπητοί φίλοι, Κρατάτε στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή 2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σχολικά έτη : 2013-14, 2014-15 Υπεύθυνη Καθηγήτρια : Γλαράκη Μαρία, ΠΕ02 Συνεργαζόμενοι καθηγητές : Ανδρεάδης Δημήτρης, ΠΕ02 Γιαννίκης Γιώργος,

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΑ Η ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΕΛΥΔΡΟΝ ΠΥΞ-ΛΑΞ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΓΙΑΤΙ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΙ ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνικός Πολιτισμός

Νεοελληνικός Πολιτισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Ιστορία Τύπου & ΜΜΕ Στοιχεία Ιστορίας Ελληνικού Τραγουδιού και Ελληνικού Κινηματογράφου Φίλιππος Παππάς, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ 20 ού ΑΙΩΝΑ. Ενότητα 5: Ελληνικός υπερρεαλισμός. Άννα-Μαρίνα Κατσιγιάννη Τμήμα Φιλολογίας

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ 20 ού ΑΙΩΝΑ. Ενότητα 5: Ελληνικός υπερρεαλισμός. Άννα-Μαρίνα Κατσιγιάννη Τμήμα Φιλολογίας ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ 20 ού ΑΙΩΝΑ Ενότητα 5: Ελληνικός υπερρεαλισμός Άννα-Μαρίνα Κατσιγιάννη Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί Ενότητας Βασικός σκοπός της πέμπτης διδακτικής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη Βιβλιογραφία : Από βιβλίο : Εικαστικές τέχνες 20 ου αιω της Όλγα Μετζαφου (Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης ) Από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ Τουρανάκου Κατερίνα Ψαλλίδα Δήμητρα Καλαμπαλίκης Παντελής Γεννάτος Άκης Χαλίδας Γιάννης ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ο Νίκος Εγγονόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΝΕΣ ΝΕΦ 206. Νεοελληνική πεζογραφία (1914 σήμερα) Διδάσκων: Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Εαρινό εξάμηνο 2010-2011 Ιστορία της νεοελληνικής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics)

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Πολιτισμός 26/07/2016-08:56 Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα)

Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα) Εργαστήριο Μουσικής Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα) Χειμερινό εξάμηνο 2010 Διδασκαλίες φοιτητών στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων και Καλλιτεχνικών Αγώνων

Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων και Καλλιτεχνικών Αγώνων Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων Καλλιτεχνικών Αγώνων Υπεύθυνος: Παγιώτης Σκορδάς, Φιλόλογος Υλοποίηση Πολιτιστικών Προγραμμάτων στα πλαίσια των σχολικών Δραστηριοτήτων Έ πολιτιστικό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ. Πάντα,το φαινόμενο αυτό κέντριζε το ενδιαφέρον και την περιέργεια των ανθρώπων οι οποίοι προσπαθούσαν να το κατανοήσουν.

ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ. Πάντα,το φαινόμενο αυτό κέντριζε το ενδιαφέρον και την περιέργεια των ανθρώπων οι οποίοι προσπαθούσαν να το κατανοήσουν. ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ Πάντα,το φαινόμενο αυτό κέντριζε το ενδιαφέρον και την περιέργεια των ανθρώπων οι οποίοι προσπαθούσαν να το κατανοήσουν. Όταν οι άνθρωποι παρακολουθούν από τα Μ.Μ.Ε εκρήξεις ηφαιστείων το θέαμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr συνέντευξη πωλίνα_ταϊγανίδου Με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου, Στεφάνι από ασπάλαθο Λίγα λόγια για το έργο: Μια όμορφη καλοκαιρινή μέρα του 1939, η Κασσιανή

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Μένει στη Φοιτητική Εστία και εκεί έχει την ευκαιρία να γνωριστεί με τους Λουίς Μπουνιουέλ, Σαλβαδόρ Νταλί, Μιγέλ Ουναμούνο και άλλους.

Μένει στη Φοιτητική Εστία και εκεί έχει την ευκαιρία να γνωριστεί με τους Λουίς Μπουνιουέλ, Σαλβαδόρ Νταλί, Μιγέλ Ουναμούνο και άλλους. ΛΟΡΚΑ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ Ο Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου του 1898. Ο πατέρας του ήταν πλούσιος κτηματίας και η μητέρα του δασκάλα. Από τους πρώτους μήνες της ζωής του υπέστη την ταλαιπωρία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Χειμώνας-Άνοιξη 2010 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Σάββατο 10 Ιουλίου έως Κυριακή 25 Ιουλίου Έκθεση αγιογραφίας από 25 Αγιογράφους - μέλη της Πανελλήνιας Εταιρίας Λόγου και Τέχνης (Π.Ε.Λ.Τ.) Στο Παλιό Σχολείο του Κάστρου Ώρες

Διαβάστε περισσότερα

2 η τηλεδιάσκεψη (Εικονική Τάξη) Σχέδιο µαθήµατος Α) Γενικά Στοιχεία 1. άσκαλοι(ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2. Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο ιδακτική Ώρα Τάξη/ Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ Π Α Ν Τ Ε Λ Η Σ Π Ρ Ε Β Ε Λ Α Κ Η Σ * ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Ο Ρ Γ Α Ν Ω Σ Η ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ 1901-1975 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο Ανδρέας Εμπειρίκος γεννήθηκε στην Μπράϊλα της Ρουμανίας στις 2 Σεπτεμβρίου 1901 και εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1902. Η μητέρα του ήταν ρωσικής καταγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Μια. φωτογραφία ιστορία

Μια. φωτογραφία ιστορία Μια φωτογραφία Μια ιστορία 20 17 Ημερολόγιο ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ Ελένη Μπούρα Ειρήνη Χριστοπούλου Επίσημες αργίες 2017 1 Ιανουαρίου Πρωτοχρονιά 6 Ιανουαρίου Θεοφάνια 27 Φεβρουαρίου Καθαρά Δευτέρα 25 Μαρτίου Ευαγγελισμός

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

:: Alexandria and Cavafis- Chronic of a city and her poet. :: Eurocinema Festrival III.

:: Alexandria and Cavafis- Chronic of a city and her poet. :: Eurocinema Festrival III. Αρχείο εκδηλώσεων Παραρτήµατος Αλεξάνδρειας :: Πέρασµα στη Μεσόγειο Το Παράρτηµα στην Αλεξάνδρεια του Ελληνικού Ιδρύµατος Πολιτισµού εγκαινιάζει στις 22 Ιανουαρίου 2010 την ατοµική έκθεση του εικαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 Κυριακή 29 Μαΐου Εξόρμηση εθελοντικών καθαρισμών των ακτών της Σίφνου Τόπος Συγκέντρωσης: πλατεία Αρτεμώνα Ώρα: 11:00 Οργάνωση: ΔΗ.Κ.Ε.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη

Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη "Η ποίηση δεν έχει κοινό, έχει εραστές" Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη Ο Τηλέμαχος Χυτήρης, γιος του αξέχαστου Γεράσιμου Χυτήρη, είναι περισσότερο γνωστός ως στέλεχος του ΠAΣOΚ, ως

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

εποικοδοµισµός οµαδοσυνεργατική µάθηση διερευνητική µάθηση επίλυση προβλήµατος

εποικοδοµισµός οµαδοσυνεργατική µάθηση διερευνητική µάθηση επίλυση προβλήµατος παρουσίαση αποτελεσµάτων 31/5/06 αδελφοποίηση οµάδων Τηλεσυνεργασία µεταξύ αδελφοποιηµένων οµάδων 1/5/06 εικονική τάξη «Τοτραγούδιστονέοκαράβι», «Πάω µε τα καράβια», Γλώσσα,τάξη Στ 3/4/06 τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ ΓΕΝΙΚΑ Παγκοσμίως σήμερα ως βιβλίο εννοείται η συνηθέστερη κατηγορία έντυπου αντικειμένου,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες»

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Λογοτεχνική επεξεργασία: Λυµπεροπούλου Μαρία, Αδάση

Διαβάστε περισσότερα

WebQuest. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και µάθησης µε την αξιοποίηση των ΤΠΕ.

WebQuest. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και µάθησης µε την αξιοποίηση των ΤΠΕ. WebQuest Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και µάθησης µε την αξιοποίηση των ΤΠΕ. Α. Στοιχεία του σεναρίου Α1 Συγγραφέας: Σιακοβέλη Παναγιώτα, Εκπ/κός κλ. ΠΕ02, 8 ο ΓΕΛ Πάτρας Α2 Γνωστικό αντικείµενο: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είναι οι συγγραφείς;

Ποιοι είναι οι συγγραφείς; Ποιοι είναι οι συγγραφείς; Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα και πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια στη Σάμο. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και σεναριογραφία στο Κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων

Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων 2015-2016 ΕΠΙΘΥΜΩ Η ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΝΑ ΑΝΑΡΤΗΘΕΙ ΣΤΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΠΣΔ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Π.Ε. ΗΜΑΘΙΑΣ ΟΧΙ Σχολική Μονάδα: 5 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Παροράµατα βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου

Παροράµατα βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου 1 4 η αράδα 1 ης διαθεµατικής 2 75 4 η αράδα από το τέλος 157 11 η αράδα 4 194 19 η αράδα 5 149 4 η αράδα 1 ης διαθεµατικής 6 152 Τελευταία αράδα 7 240 ιαθεµατική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού.

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού. διακοσμημένα θέματα Εικαστικές δημιουργίες δεμένες με αλήθειες μεγάλων ποιητών και συγγραφέων. Στο πέρασμα του χρόνου κάτι καινούργιο πάντα έχουν να μας πουν. Μια συνομιλία του βιβλίου με την ίδια τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣΛΑΥΡΙΟΥ «Η ΜΙΚΡΑΣΙΑ» αναβιώνει το έθιμο του Κλήδονα και τις φωτιές του Αϊ Γιάννη. Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 - Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού

Ανδριοπούλου Αγγελική Σταθοπούλου Σωτηρία Χαλούλη Αλεξία Ψαράκη Κωνσταντίνα. Leonardo Da Vinci. Ανατομία Ενός Μυαλού Οι μαθητές με αφορμή το πολύπλευρο έργο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι προσέγγισαν επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία του ενδιαφέροντός τους σε μία προσπάθεια να «αποκωδικοποιήσουν» τον επιστήμονα και καλλιτέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Είσοδος ελεύθερη

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Είσοδος ελεύθερη ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΟΥ & ΤΕΧΝΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, το Εργαστήριο Μουσικής και το Εργαστήριο Γλώσσας Γλωσσικής Διδασκαλίας και Πολιτισμού μαζί με τα 1ο και 2ο Πρότυπα Πειραματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα