ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση είναι η εκπαιδευτική διαδικασία που ασχολείται με τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Περιλαμβάνει τη σχέση του πληθυσμού, της ρύπανσης, της εξεύρεσης και της διάθεσης των πόρων, της διατήρησης, της μεταφοράς, της τεχνολογίας, του οικονομικού αντίκτυπου, του αστικού και αγροτικού σχεδιασμού με το συνολικό περιβάλλον του ανθρώπου. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί, κυρίως σαν συμπεράσματα συνδιασκέψεων, μία σειρά από υποθέσεις για την περιβαλλοντική εκπαίδευση (Π.Ε.) που προέρχονται από ένα συγκερασμό παρατηρήσεων, ενδιαφερόντων, κινήτρων, στρατηγικών και κοινωνικών στόχων. Όπως αναμενόταν οι υποθέσεις αυτές παρουσιάζουν συγχρόνως περιβαλλοντική και εκπαιδευτική διάσταση και μπορούν να συνοψιστούν στα παρακάτω: Ο βαθμός κοινωνικής και πολιτισμικής εξέλιξης είναι πιο γρήγορος από το βαθμό της βιολογικής εξέλιξης. Επομένως η βιολογική εξέλιξη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις περιβαλλοντικές ανισορροπίες που δημιουργούνται από την κοινωνικόπολιτισμική εξέλιξη. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα συχνά είναι πολύπλοκα και απαιτούν την εξειδίκευση διαφόρων επιστημών για τη λύση τους. Για τη γνώση του φυσικού περιβάλλοντος απαιτείται μία διεπιστημονική προσέγγιση. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα πρέπει να εξετάζονται πρώτα σε τοπική διάσταση και έπειτα σε παγκόσμια κλίμακα, ώστε να γίνουν αντιληπτά τα μεγέθη και η διάχυσή τους. Ο άνθρωπος είναι ο κατ' εξοχήν υπαίτιος για την καταστροφή του περιβάλλοντος και γι' αυτό πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του για τη διάσωσή του. Η ευημερία και η περαιτέρω ύπαρξη του ανθρώπου στη γη εξαρτάται από τις αξίες και θεωρήσεις του ανθρώπου για την ποιότητα της ζωής και από τα μέτρα προστασίας των φυσικών πηγών. Η συμπεριφορά των ανθρώπων προς το φυσικό και υλικό περιβάλλον αποτελεί τη φανερή έκφραση των αξιών και των στάσεων ζωής. Μπορεί να αναπτυχθεί από την παιδική ηλικία μέσα από την τυπική και μη τυπική εκπαίδευση μία αρμονική ηθική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του που να έχει στόχο τη διατήρηση του περιβάλλοντος και την προστασία του. Το παγκόσμιο ενδιαφέρον για το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 και του 1970 οδήγησε την UNESCO να διατυπώσει ένα σκελετό για την Π.Ε. Αυτό το έγγραφο, που αναπτύχθηκε σε μία συνάντηση της UNESCO στο Βελιγράδι το 1976, έγινε γνωστό ως ο καταστατικός χάρτης του Βελιγραδίου και καθιστά σαφές την ανάγκη αλλαγής της ανθρώπινης στάσης και δράσης για το παγκόσμιο περιβάλλον μέσα από τα σχολεία. Σύµφωνα µε τον καταστατικό χάρτη του Βελιγραδίου η Π.Ε. πρέπει να βοηθήσει τα άτοµα και τις κοινωνικές οµάδες να αναπτύξουν: την ενημέρωση και την ευαισθησία για το περιβάλλον και τα προβλήματα του την γνώση του περιβάλλοντος, των σχετικών προβλημάτων, την απαραίτητη υπεύθυνη ανθρώπινη παρουσία και το ρόλο της σε αυτό την ώθηση για ενεργή συμμετοχή στην προστασία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος

2 τις ικανότητες αξιολόγησης των περιβαλλοντικών µετρήσεων και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων όσον αφορά οικολογικούς, πολιτικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς, αισθητικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες την υπευθυνότητα για την επείγουσα ανάγκη επίλυσης των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Το 1977 η UNESCO διοργάνωσε µία διεθνή συνδιάσκεψη για την Π.Ε. στο Tbilisi της Ε.Σ.Σ.Δ. Στη συνδιάσκεψη αυτή τονίσθηκε ότι η Π.Ε. δεν πρέπει να προστεθεί στα εκπαιδευτικά προγράμματα σαν ξεχωριστός επιστημονικός κλάδος ή να αποτελεί αντικείμενο ειδικής µελέτης αλλά πρέπει να λαμβάνεται σαν µία διάσταση που πρέπει να ολοκληρωθεί µέσα σε αυτά. 2. ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η διεθνής κοινότητα έχει αποδώσει στην Π.Ε. ορισμένα χαρακτηριστικά, τα οποία αντιστοιχούν στους παραπάνω αναφερόµενους στόχους. Αυτά τα χαρακτηριστικά την ξεχωρίζουν από την παραδοσιακή εκπαίδευση και µπορεί να συνοψισθούν ως εξής: i) Προσανατολισμός στην επίλυση προβλημάτων ii) Διεπιστημονική προσέγγιση iii) Ενσωμάτωση της Π.Ε. στην κοινωνία, ή άνοιγα των σχολείων στη ζωή iv) Επαναληπτικός/περιοδικός χαρακτήρας της Π.Ε. Ειδικότερα: ί) Η Π.Ε. αποτελεί θεμελιακή εκπαίδευση για την επίλυση των προβλημάτων από µία φιλοσοφική βάση ολισµού και βιασύνης ανάπτυξης. Ο στόχος δεν είναι απλά η λύση ενός προβλήματος, αλλά η πλήρης λύση του. Όχι απλά για µικρό διάστηµα, αλλά µόνιµα. Όχι απλά να γίνει µία διόρθωση και µία ανακατασκευή των ζηµιών αλλά να γίνουν τα πράγµατα καλύτερα. ίί) Η προσέγγιση του περιβάλλοντος και των σχετικών προβλημάτων του πρέπει να είναι διεπιστημονική, τόσο στην αντίληψη όσο και στη µεθοδολογία. Καµιά επιστήµη δεν µπορεί να διεκδικήσει την Π.Ε., ούτε σαν περιεχόμενο, ούτε σαν διαδικασία. Συνεπώς αναδύεται ένα νέο πεδίο γνώσης, το οποίο επιτρέπει την αντίληψη της πολυπλοκότητας, της συνάφειας, της σφαιρικότητας και της αναπαράσταση ς της πολυδιάστατης πραγματικότητας. Η Π.Ε. παίρνει µορφή µέσω του επαναπροσδιορισμού και της ανακατασκευής διαφορετικών επιστηµών και διαφορετικών εκπαιδευτικών διαδικασιών, µε τέτοιο τρόπο ώστε να επιτευχθεί η ολοκληρωµένη αντίληψη του περιβάλλοντος και η επίδραση στο κοινωνικό επίπεδο. ίίί) Η Π.Ε. αποτελεί ένα ολοκληρωµένο µέρος της κοινωνίας και σαν καινοτοµική που είναι από κάθε άποψη, εµπεριέχει έναν επαναπροσδιορισµό της υπάρχουσας γνώσης για τα προβλήµατα και τις ανάγκες της κοινωνίας. Επίσης η Π.Ε. µε σκοπό να γίνει αποτελεσµατική πρέπει να µελετήσει κατ' αρχήν το περιβάλλον και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που συναντώνται καθηµερινά στη ζωή µας και δεύτερον πρέπει να χρησιµοποιήσει διαδικασίες σε συνάρτηση µε τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τα κίνητρα των διαφόρων οµάδων, ηλικιών και κοινωνικών τάξεων ώστε να είναι ενδιαφέρουσα στους µαθητές. Ετσι ο µαθητής θα αποκτήσει την ισχυρότερη ώθηση µε αποτέλεσµα να αντιδράσει στα προβλήµατα που επηρεάζουν την κοινότητα στην οποία µετέχει και επιπλέον να ενεργήσει για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του. Η µελέτη των συγκεκριµένων προβληµάτων που απασχολούν την κοινότητα, καθιστά αναγκαίο το άνοιγµα των εκπαιδευτικών δοµών στη ζωή της κοινότητας, όπως και την αναζήτηση των

3 προβληµάτων από τα οποία αµοιβαία επηρεάζεται. Πρόκειται για µία ταυτόχρονη αλληλεπίδραση της εκπαίδευσης και της κοινωνίας, που τελικά θα επιτρέψει στους µαθητές να: ελευθερωθούν από τις οδηγίες της εξουσίας και να πάρουν µέρος ενεργά στις κοινωνικές δραστηριότητες αυξήσουν την αυτοπεποίθησή τους καθώς επεξεργάζονται προβλήµατα και ψάχνουν για λύσεις έξω από το προστατευτικό και οικογενειακό σχολικό περιβάλλον έρθουν σε επαφή µε την πραγµατικότητα έχοντας σαν αποτέλεσµα την γνώση τους για τα περιβαλλοντικά προβλήµατα µειώσουν σε µεγάλο βαθµό την ηµιµάθεια και την απέχθεια προς τα κοινά. ίν) Το τέταρτο χαρακτηριστικό της Π.Ε. προέρχεται από τον χαρακτήρα του περιβάλλοντος, όπως αυτό σχηµατίζεται και αναπτύσσεται από τη συνδυασµένη επίδραση των βιοφυσικών παραγόντων και του κοινωνικοοικονοµικο πολιτισµικού πλαισίου. Οι ποικίλες παράµετροι και απόψεις που συνθέτουν το κοινωνικο οικονοµικο πολιτισµικό περιβάλλον αλλάζουν ραγδαία και σχηµατίζουν νέες αντιλήψεις. Η γνώση, η τεχνολογία, οι αξίες, η ηθική και η φύση αυτή καθ' αυτή τροποποιούνται ραγδαία πάρα πολλές φορές. Γι' αυτό η Π.Ε. πρέπει να αναθεωρεί τις κατευθύνσεις της, το περιεχόµενό της και τις µεθόδους της αφ' ενός µεν σύµφωνα µε την εκάστοτε πραγµατικότητα και τις εκάστοτε ανάγκες, αφ' ετέρου δε να αντιπροσωπεύει µία δια βίου συνεχή εκπαίδευση σε όλες τις εκπαιδευτικές δοµές. Μόνο έτσι η π'ε. δεν θα υπερκερασθεί από τα γεγονότα αλλά θα ορίσει θέσεις για καλύτερη ποιότητα ζωής και ποιότητα περιβάλλοντος. 3. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΥΠΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εχοντας επιλέξει τους στόχους και τα βασικά χαρακτηριστικά της Π.Ε. στη συνέχεια θα πρέπει να αναπτυχθούν διάφορες στρατηγικές που αφορούν την πραγµατοποίηση της π'ε. στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης µε τέτοιο τρόπο που να είναι αποτελεσµατική και να υπηρετεί το σκοπό της. Εν τούτοις υπάρχει µία ενδογενής δυσκολία στην ενσωµάτωση της Π..Ε. στα εκπαιδευτικά συστήµατα που κύρια προέρχεται από τους ακόλουθους παράγοντες: τη φύση του περιβάλλοντος και των προβληµάτων του που είναι πολυπρόσωπα και εµπλέκουν πολύπλοκες ανθρώπινες και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις τη δοµή των αναλυτικών προγραµµάτων και της παραδοσιακής εκπαίδευσης την εκπαίδευση των δασκάλων, η οποία είναι συχνά µονοδιάστατη και µονόπλευρη την επικρατούσα αντίληψη των εκπαιδευτικών συστηµάτων, η οποία δεν ευνοεί την ανάπτυξη µιας κριτικής ανάλυσης και την έρευνα για εναλλακτικές λύσεις. Για να ξεπεραστούν τα προβλήµατα αυτά χρειάζονται κατάλληλες προσεγγίσεις που θα µπορούσε να είναι οι ακόλουθες: η πολυεπιστηµοvική προσέγγιση ή πλουραλιστική προσέγγιση, η οποία συνταιριάζει τα επιστηµονικά δεδοµένα για ένα συγκεκριµένο πρόβληµα πολλών επιστηµονικών κλάδων αλλά δεν επεκτείνεται πέρα από το να τα αντιπαραθέσει

4 η διεπιστηµοvική προσέγγιση, η οποία ουσιαστικά βασίζεται σε µία συστηµατική προσέγγιση και προϋποθέτει την πολύ καλή γνώση των αντικειµένων µεταξύ των σχετικών επιστηµών η µετεπιστηµοvική προσέγγιση, η οποία προϋποθέτει εκτός των άλλων την ένωση των ιδεών απόψεων όλων των επιστηµών και η οποία δεν µπορεί να επιτευχθεί µέσω των οδηγιών ενός µόνο επιστηµονικού κλάδου. Για να ενσωµατωθεί η Π.Ε. στα εκπαιδευτικά συστήµατα έχουν προταθεί δύο βασικά πρότυπα: Α' πρότυπο: το πολυεπιστηµονικό ή ολοκληρωµένο πρότυπο που βασίζεται στην ολοκλήρωση των απαραίτητων απόψεων των περιβαλλοντικών προβληµάτων µέσα σε κάθε επιστηµονικό κλάδο. Τα στοιχεία της π.ε. ενσωµατώνονται στα προϋπάρχοντα αντικείµενα και διαχέονται µέσα στο αναλυτικό πρόγραµµα (Σχήµα 1) Β' πρότυπο: το διεπιστηµονικό ή µονοεπιστηµονικό πρότυπο όπου οι διάφορες επιστήµες προσανατολίζονται µε τέτοιο τρόπο ώστε να δηµιουργηθεί ένας νέος τοµέας διδασκαλίας (µάθηµα), ο οποίος περιέχει αντιλ ήψεις και προσεγγίσεις που προέρχονται από όλες τις επιστήµες (Σχήµα 2).

5 Και τα δύο πρότυπα έχουν υπέρ και κατά, όπως: η ευκολία εφαρµογής, οι απαιτούµενες ικανότητες των δασκάλων, η επιβάρυνση ή όχι του προγράµµατος σπουδών, η ευκολία ανάπτυξης των προγραµµάτων π.ε., η ηλικία των εκπαιδευοµένων κλπ. Τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των εφαρµογών του καθενός µοντέλου συνοψίζονται στα ακόλουθα: 1. Ευκολία εφαρμογής Α' προτυπο: Απαιτεί την εκπαίδευση όλων των δασκάλων και µεγαλύτερο προσανατολισµό στο πρόγραµµα σπουδών. Χρειάζεται λιγότερο χρόνο και/ή µετατροπή του θεµατολόγιου. Β' πρότυπο: Είναι ευκολότερο να εφαρµoστε~ αφού αφορά τη διδασκαλία ενός ξεχωριστού θέµατος, εφόσον το επιτρέπει ο χρονικός σχεδιασµός του προγράµµατος σπουδών. Η εκπαίδευση των δασκάλων δεν παρουσιάζει καµµία δυσκολία. 2. Ικανότητες δασκάλων Α' πρότυπα : Απαιτεί την εκπαίδευση των δασκάλων στην π.ε., όχι όµως στο βαθµό του Β oυ προτύπου. Προϋποθέτει ακόµη τον ακριβή προσανατολισµό των δασκάλων στις διάφορες επιστήµες σε ένα κοινό θέµα. Β' πρότυπα : Χρειάζεται λιγότερους δασκάλους, αλλά µε µεγαλύτερο βαθµό εκπαίδευσης σε θέµατα Π.Ε. 3. Επιβάρυνση προγράμματος σπουδών Α' πρότυπα: Μπορεί να εφαρµοσθεί αποτελεσµατικά µε ελάχιστη επιβάρυνση του υπάρχοντος προγράµµατος. Β' πρότυπα: Το ήδη φορτωµένο πρόγραµµα επιβαρύνεται µε ένα επιπλέον µάθηµα. 4. Ευκολία ανάπτυξης προγράμματος Π.Ε Α' πρότυπο: Τα' στοιχεία του πρέπει να αναγνωρισθούν προσεκτικά, να ταξινοµηθούν και να ενσωµατωθούν στο υπάρχον πρόγραµµα σπουδών για όλα τα µαθήµατα. Β' πρότυπο: Είναι ευκολότερο να προσαρµοστεί σε ένα ολοκληρωµένο πρόγραµµα. 5. Αξιολόγηση Α' πρότυπο: Η συνολική αξιολόγηση είναι δύσκολη, λαµβάνοντας υπόψη τον αριθµό των µεταβλητών. Β' πρότυπο: Μία συνολική αξιολόγηση είναι εµφανώς ευκολότερη να επιτευχθεί σε ένα πρόγραµµα µε ένα αντικείµενο. 6. Ιδανική ηλικία των μαθητών Α' πρότυπο: Ταιριάζει σε όλες τις ηλικίες, µε µερικές εξαιρέσεις στη δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπαίδευση.

6 Β' πρότυπο: Ταιριάζει περισσότερο στη δευτεροβάθµια παρά στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση. Για ορισµένους στόχους της Π.Ε. µπορεί να είναι το µόνο εφαρµόσιµο µοντέλο στη δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπαίδευση. 7. Αποτελεσματικότητα μετάδοσης Α' πρότυπο: Οταν χρησιµοποιείται κατάλληλα, επιτυγχάνεται εύκολα εκπαίδευση που στοχεύει στη µετάδοση γνώσης. Β' πρότυπο: Είναι περισσότερο δύσκολο να εφαρμοστεί στην εκπαίδευση που στοχεύει στη μετάδοση γνώσης. Απαιτεί περισσότερες προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή. 8. Δυνατότητα για την σε βάθος μελέτη των περιβαλλοντικών προβλημάτων Α' πρότυπο: Μία λεπτομερής διδασκαλία που απαιτεί πολλές εκπαιδευτικές εκδρομές ή εργαστηριακά υλικά, θα μπορούσε να ήταν ιδιαίτερα ακριβή. Ετσι η απαιτούμενη χρηματοδότηση εξαρτάται αποκλειστικά από το επίπεδο της αναμενόμενης εκπαίδευσης. Β' πρότυπο: Τα απαιτούμενα κονδύλια εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση του προγράμματος εκπαίδευσης. Τα παραπάνω πρότυπα αν και εκφράζουν δύο διαφορετικές αντιλήψεις προσέγγισης της π.ε. στα εκπαιδευτικά συστήματα, θα πρέπει να θεωρηθούν σαν αλληλοσυμπληρωματικά και όχι αλληλοσυγκρουόμενα. Υπάρχει δυσκολία στην αξιολόγηση των προτεινόμενων προτύπων, γιατί λείπουν αξιόπιστες μελέτες για τα αποτελέσματά τους. Σε θεωρητικό επίπεδο, η αναγκαιότητα μιας διεπιστημονικής προσέγγισης αναγνωρίζεται πάρα πολύ, λόγω της ιδιαίτερης και συστηματικής φύσης της π.ε., αν και πιστεύεται ότι η διεπιστημονική προσέγγιση είναι πιο χρήσιμη στις μεγαλύτερες τάξεις της εκπαίδευσης. Η πλειονότητα των κρατών της Ευρωπαϊκής Ενωσης προσανατολίζονται προς την ενσωμάτωση της π.ε. σύμφωνα με το πολυεπιστημονικό μοντέλο, κύρια επειδή είναι πιο εύκολο ως προς την υπάρχουσα δομή της εκπαίδευσης. Το πρότυπο αυτό είναι η μόνη λύση μέχρι σήμερα, αν και η επιστημονική κοινότητα αναγνωρίζει την αναγκαιότητα του συνδυασμού των στοιχείων που απορρέουν και από τα δύο πρότυπα. 4. ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Οι ακόλουθες οχτώ αρχές Π.Ε. έχουν συντεθεί από μία ευρεία ποικιλία διεθνών πηγών. Οι αρχές αυτές απαρτίζουν μία "καλή πρακτική" στην Π.Ε. και μπορεί να αποτελέσουν μία βάση πάνω στην οποία τα σχολεία μπορούν να αναπτύξουν τις δικές τους τακτικές για: την Π.Ε. Οι αρχές αυτές είναι: Σκεφτόμενοι παγκόσμια, δρώντας τοπικά, δημιουργώγτας προσωπικές σχέσεις αναπτύσσοντας αξίες αναπτύσσοντας πολιτικά δικαιώματα αναπτύσσοντας μία αίσθηση τοπoυ αναπτύσσοντας μία αίσθηση χρονoυ αναπτύσσοντας κατάλληλες πρακτικές. Σκεφτόμενοι παγκόσμια: Αναπτύσσοντας στα νέα άτομα ενδιαφέρον για την ποιότητα του παγκόσμιου περιβάλλοντος. Δρώντας τοπικά: Εμπλέκοντας νέα άτομα σε μελέτες για το τοπικό περιβάλλον και δραστηριοποιώντας τα για να διατηρήσουν τα τοπικά περιβάλλοντα και/ή να βελτιώσουν την ποιότητά τους.

7 Δημιουργώντας προσωπικές σχέσεις: Χτίζοντας πάνω στις εμπειρίες, στις αντιλήψεις, στα αισθήματα και στην υπάρχουσα γνώση των νέων ανθρώπων και βοηθώντας τους να εξερευνήσουν ερωτήσεις, θέµατα και προβλήµατα που προέρχονται από τις δικές τους αντιλήψεις. Αναπτύσσοντας αξίες: Βοηθώντας τους νέους ανθρώπους να εκτιµήσουν τη φυσική τους, την πολιτιστική τους κληρονοµιά και την ανεξαρτησία τους. Αναπτύσσοντας τα πολιτικά δικαιώματα: Αναπτύσσοντας στα νεαρά άτοµα την προσωπική γνώση, τις ικανότητες και τις δεσµεύσεις που τους καθιστούν ικανούς να λαµβάνουν µέρος αποτελεσµατικά στην κοινωνική δράση για την προστασία και βελτίωση του περιβάλλοντος. Αναπτύσσοντας µία αίσθηση τόπου: Βοηθώντας τα νέα άτοµα να αναπτύξουν µία αίσθηση τόπου και ταυτότητας από τις εµπειρίες τους και τις αντιλήψεις τους για το τοπικό περιβάλλον. Αναπτύσσοντας µία αίσθηση χρόνου: Αναπτύσσοντας µία αντίληψη ότι οι αλλ ηλεπιδράσεις µεταξύ ανθρώπων και περιβάλλοντος αλλάζουν µε τον χρόνο και ότι επηρεάζονται µε την αλλαγή πολιτιστικών αξιών και από οικονοµικές και πολιτικές περιστάσεις. Αναπτύσσοντας κατάλληλες πρακτικές: Αναπτύσσοντας προσεγγίσεις µε παραδείγµατα στο αναλυτικό πρόγραµµα, τη διδασκαλία και τη µάθηση για τη κατανόηση των επιπτώσεων του να ζουν οι άνθρωποι αρµονικά µε το περιβάλλον. 4. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η νεότερη τάση στην εκπαίδευση γενικά, είναι η εστίαση στις ικανότητες µάθησης του παιδιού. Το ποσοστό των ενεργών µαθητών που παίρνουν µέρος στην µάθηση είναι ένας εξαίρετος δείκτης της ποιότητας της διδασκαλίας. Η συµµετοχή φθάνει στο µέγιστο µόνο όταν η παρουσίαση των περιεχοµένων είναι ενδιαφέρουσα και µε νόηµα για τους µαθητές και όταν οι µαθητές αναπτύσσουν τις ικανότητες στη λύση προβληµάτων και στη λήψη αποφάσεων. Οι εκπαιδευτικοί έχουν διάφορες απόψεις πάνω στην αποτελεσµατικότερη µέθοδο διδασκαλίας και την καλύτερη ακολουθία των θεµάτων. Επιπλέον, ένας αριθµός από αυτούς πιστεύουν ότι: "κάθε στρατηγική διδασκαλίας που χρησιµοποιείται αποτελεσµατικά και έξυπνα είναι µία επιτυχηµένη µέθοδος". Η µέθοδος διδασκαλίας αναφέρεται στην αναδιοργάνωση των περιεχοµένων και στην ανακατασκευή της περιβαλλοντικής µάθησης, την παροχή στους µαθητές σωστών κατευθύνσεων τη σωστή στιγµή και σε σωστή ποσότητα, και στον εφοδιασµό ευκαιριών για εξάσκηση και διόρθωση. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί βρήκαν ότι κάθε µαθητής έχει ένα προτιµόµενο τρόπο διδασκαλίας το οποίο προάγει και διευκολύνει την µάθησή του. Γι' αυτό είναι απαραίτητες διαφορετικές µέθοδοι διδασκαλίας για να συντηρήσουν το ενδιαφέρον των µαθητών και να αυξήσουν την επιθυµία τους για περαιτέρω σπουδές. Οι µαθητές χρειάζονται διάφορες κατάλληλες εµπειρίες, οι οποίες θα τους κάνουν ικανούς να κατανοήσουν το πολύπλοκο περιβάλλον στο οποίο ζούν. Γι' αυτό το λόγο, προτείνεται η χρησιµοποίηση µίας ποικιλίας τρόπων διδασκαλίας και µεθοδολογιών. Για την επιλογή της µεθόδου διδασκαλίας, πρέπει να θεωρήσουµε διάφορες ερωτήσεις όπως: "Τί θέλουµε να γίνει ο µαθητής;", "Τί µπορεί να κάνει ο µαθητής" και "Ποιά είναι η φύση του θέµατος που διδάσκεται;" Ο δάσκαλος είναι ένα ουσιώδες µέρος, ίσως το κυριότερο, ο παράγοντας κλειδί στη µεσολάβηση για τη διαδικασία µάθησης. Οι µέθοδοι που επιλέγονται από τον δάσκαλο, εξαρτώνται από το τι θεωρεί ως σκοπό της εκπαίδευσης, τα ενδιαφέροντά του, και εξαρτάται από την εκπαίδευσή του.

8 Ο δάσκαλος που διδάσκει π.ε. σε επιλεγµένα σχολεία ανακαλύπτει ότι οι µέθοδοι διδασκαλίας που πολύ συχνά χρησιµοποιούνται είναι πολύ λίγες και τετριµµένες. Γι' αυτό έχει προταθεί η ανάγκη για τον εµπλουτισµό του θεµατολογίου των δασκάλων από µεθοδολογίες διδασκαλίας. Α ν γίνει αυτό, οι δάσκαλοι πρέπει να κατέχουν το ταλέντο και την ικανότητα να διαλέξουν την πιο κατάλληλη µέθοδο και για µία δοσµένη κατάσταση πρέπει να τους επιτρέπετε να δοκιµάζουν νέες ιδέες και µεθόδους. Υπάρχει µία µεγάλη ποικιλία µεθόδων και τρόπων διδασκαλίας, διαφορετικών από τους παραδοσιακούς που χρησιµοποιούνται σε άλλα θεµατικά πεδία, που είναι περισσότερο κατάλληλοι για την Π.Ε. Οι µέθοδοι που χρησιµοποιούνται πιο συχνά είναι οι εξής: η επίλυση του προβλήµατος η εκπόνηση εργασίας το ταξίδι επίσκεψη. Η επίλυση του προβλήματος Ενα πρόβληµα υπάρχει όταν µία νέα κατάσταση δεν µπορεί να εξηγηθεί ή ούτε να προβλεφθεί µε βάση τις υπάρχουσες αρχές και θεωρίες. Υπάρχουν πολλά φυσικά, βιολογικά, κοινωνικά, πολιτικά ζητήµατα ή προβλήµατα που αφορούν το περιβάλλον, τα οποία πρέπει να λυθούν. Τα προβλήµατα γενικά είναι δύο ειδών: Τα διϊστάµενα προβλήµατα, µε περισσότερες από µία απαντήσεις και τα συγκεκριµένα προβλήµατα, µε µόνο µία σωστή απάντηση. Η λύση των προβληµάτων στην Π.Ε. συχνά διαπραγµατεύεται µε διϊστάµενες απαντήσεις, καθώς οι συνθήκες και οι ανάγκες διαφορετικών τόπων ποικίλλουν. Αυτός ο τύπος προβλήµατος είναι καλύτερος για τη µάθηση των µαθητων, επειδή προσπαθούν να βρουν περισσότερες από µία πιθανές λύσεις. Τα συγκεκριµένα προβλήµατα, όταν διαπραγµατεύονται στην τάξη, συχνά γίνονται ένα παιχνίδι ερωτήσεων µε τους µαθητές που προσπαθούν να βρουν την απάντηση που πιστεύουν ότι περιµένει ο δάσκαλος. Στη λύση προ βλ ηµάτων µπορούν να εφαρµοστούν µαζί η µέθοδος της εξερεύνησης και η επεξηγηµατική µέθοδος. Οταν ο δάσκαλος απλώς οδηγεί τους µαθητές στη µορφοποίηση και στη λύση ενός προβλήµατος χρησιµοποιούνται στρατηγικές εξερεύνησης. Οταν ο δάσκαλος µορφοποιεί και επιδεικνύει ένα πρόβληµα και µετά ζητά από τους µαθητές να εφαρµόσουν τις αρχές για να λύσουν ένα απλό αλλά όχι το ίδιο πρόβληµα, χρησιµοποιείται η επεξηγηµατική στρατηγική. Πολύ συχνά οι δάσκαλοι πρέπει να κάνουν χρήση του συνδυασµού αυτών των δύο. Το µεγάλο πλεονέκτηµα αυτής της µεθοδολογίας είναι ότι οι ικανότητες της λύσης προβληµάτων ανεπτυγµένες κυρίως µέσα από την πρακτική είναι βασικές ικανότητες οι οποίες πρέπει να αναπτυχθούν στον καθένα. Οι µαθητές οι οποίοι ασχολούνται µε τη λύση προβληµάτων µαθαίνουν γενικά να γίνονται υπεύθυνα, ικανά και δηµιουργικά άτοµα. Ενας σίγουρος τρόπος για να τους κάνουµε να µάθουν είναι κάνοντάς τους να αντιδράσουν ενεργά, να συλλέξουν δεδοµένα, να απαντήσουν σε ερωτήσεις και να οργανώσουν τις πληροφορίες. Η εκπόνηση της εργασίας Η µέθοδος της εκπόνησης εργασίας περιλαµβάνει τον σχεδιασµό και την πραγµατοποίηση ενός στόχου σχεδίου από ένα άτοµο ή µία οµάδα µαθητών που δουλεύουν µαζί. Η επιλογή του θέµατος στο οποίο θα δουλέψουν είναι το πιο κρίσιµρ µέρος, καθώς καθορίζει αν το πρόγραµµα θα είναι ή όχι ολοκληρωµένο και επιτυχές. Οι λόγοι για την επιλογή ενός θέµατος είναι οι ικανότητες και τα ενδιαφέροντα των µαθητών.

9 Οι µαθητές µαθαίνουν να λαµβάνουν υπ' όψη τους όχι µόνο τον απαιτούµενο χρόνο αλλά επίσης και την διάθεση υλικών που χρησιµοποιούνται και την καθοδήγηση από τους ειδικούς. Το ταξίδι επίσκεψη Το ταξίδι αναφέρεται σε οποιαδήποτε δραστηριότητα µάθησης που γίνεται από µία οµάδα έξω από την τάξη. Είναι µία µέθοδος διδασκαλίας η οποία καθιστά δυνατούς τους µαθητές να µαζέψουν εµπειρίες από πρώτο χέρι µε υλικά και φαινόµενα στις αληθινές ή φυσικές τους σχέσεις και διαστάσεις. Τα ταξίδια παίρνουν τους µαθητές έξω από την τάξη οπουδήποτε χρειάζεται να παρατηρήσουν πραγµατικές καταστάσεις και να µαζέψουν πραγµατικά δεδοµένα σε κάποιο θέµα. Εκεί οι µαθητές µελετούν και παρατηρούν τις αλληλοσυσχετίσεις µεταξύ φυσικού και κατασκευαστικού περιβάλλοντος. Η µέθοδος αυτή δεν χρησιµοποιείται µόνο για διδασκαλία αλλά για παρατήρηση και έρευνα. Τα ταξίδια που είναι προσεκτικά σχεδιασµένα πλεονεκτήµατα: Δίνουν την ευκαιρία στους µαθητές να γίνουν οξείς παρατηρητές Λέγεται ότι µόνο εκείνοι που εκτιµούν την οµορφιά του φυσικού τους περιβάλλοντος θα απασχοληθούν για τη διατήρησή του Κάνουν τους µαθητές πιο συµπαγείς στο µυαλό, επιβεβαιώνοντας τη διδασκαλία στη τάξη, το διάβασµα στη βιβλιοθήκη κλπ. Οι µαθητές αυτοµάτως παίρνουν ενεργά µέρος στο µάθηµα και µαθαίνουν να γίνονται υπεύθυνα µέλη της οµάδας. 5. Η ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η κατάρτιση των δασκάλων ήταν η πιο έντονη ανάγκη και πρώτης προτεραιότητας που εκδηλώθηκε από τα έθνη κάθε ηπείρου στο ερωτηµατολόγιο της UNESCO το Επιπρόσθετα οι Υπουργοί στη συνδιάσκεψη του Tbilisi συνεπέραναν ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση πρέπει να γίνει ένα υποχρεωτικό µέρος στην κατάρτιση των δασκάλων. Ενας πρόσθετος λόγος για την κατάρτιση των δασκάλων είναι ακόµη ότι, αφού οι δάσκαλοι είναι υπεύθυνοι για την εφαρµογή του αναλυτικού προγράµµατος στην τάξη αφ' ενός και παράδειγµα για τους µαθητές τους αφ' ετέρου, θα πρέπει να είναι καλά εκπαιδευµένοι ως προς τους σκοπούς, τους στόχους, τις αρχές και τις µεθοδολογίες της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Μόνο µε αυτόν τον τρόπο η συµπεριφορά τους µπορεί να αντανακλά θετικές αξίες για το περιβάλλον, που µε τη σειρά τους θα ενθαρρύνουν παρόµοιες συµπεριφορές στάσεις των µαθητών. Οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχουν αναγνωρίσει την κατάρτιση των δασκάλων ως ουσιώδη για αποτελεσµατική περιβαλλοντική εκπαίδευση. Οµως έχουν γίνει λίγες προσπάθειες για συµπλήρωση της παραδοσιακής εκπαίδευσης των δασκάλων. Υπάρχουν δυσκολίες στο να ενσωµατωθεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση στην επίσηµη εκπαίδευση, που απορρέουν από τον χαρακτήρα των σηµερινών προγραµµάτων κατάρτισης, τα ανεπαρκή εργαλεία π.ε. για δασκάλους, την έλλειψη εκπαιδευτών για δασκάλους, την έλλειψη κεφαλαίων κλπ. Οσον αφορά το ρόλο των δασκάλων αναγνωρίζεται στους δασκάλους ο παράγοντας κλειδί στην εκπαίδευση ανθρώπων για µία κατανόηση και γνώση του περιβάλλοντος και των προβληµάτων του. Ενας δάσκαλος είναι ένα πρότυπο σε κάθε κατάσταση διδασκαλίας. Στην Π.Ε. ειδικά είναι ακόµη πιο σηµαντικό το ότι αντανακλά θετικά ηθικές αξίες για το περιβάλλον. Δεν πρέπει να είναι αµελής, επειδή σαν πρότυπο ρόλου η συµπεριφορά του έχει αντίκτυπο στην συµπεριφορά των µαθητών στην τάξη. Είναι πιθανό η επιρροή του δασκάλου να µην περιοριστεί µόνο στην τάξη.

10 6.1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΔΑΣΚΑΛΩΝ Η κατάρτιση των δασκάλων στις αρχές και µεθόδους της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης πρέπει να δηµιουργεί δασκάλους µε προσωπικές και καθηγητικές ικανότητες. Ετσι η κατάρτιση των δασκάλων πρέπει να στοχεύει στα ακόλουθα: στην απόκτηση γνώσης του περιβάλλοντος και των προβληµάτων του στην ανάπτυξη των απαραίτητων ικανοτήτων για την αποτελεσµατική ενσωµάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στη διδασκαλία τους στη κατανόηση της σπουδαιότητας της δραστηριοποίησης των πολιτών, έτσι ώστε οι µαθητές να αναπτύξουν µία αίσθηση προσωπικής ευθύνης και ενεργούς ανάµιξης καθώς και µίας προθυµίας να αφιερώσουν τους εαυτούς τους στην επίλυση των περιβαλλοντικών ζητηµάτων στο µέλλον. Τα προβλήµατα που απορρέουν από την ενσωµάτωση της Π.Ε. στα αναλυτικά προγράµµατα κατάρτισης των δασκάλων είναι µεγάλα λόγω: Ελλειψης εκτίµησης της φύσης και του περιεχόµενου της Π.Ε. Ελλειψης ενδιαφέροντος των δασκάλων για Π.Ε. που οδηγεί επίσης σε έλλειψη συµµετοχής σε προγράµµατα Π.Ε. Ελλειψης περιβαλλοντικής δέσµευσης µεταξύ του ίδιων των δασκάλων Ελλειψης πληροφόρησης Μικρού αριθµού κατάλληλα εκπαιδευµένων εκπαιδευτών των δασκάλων µε αποτέλεσµα την ανεπαρκή κατάρτιση των δασκάλων: η επιστηµονική προσέγγιση στην Π.Ε. παραµένει µία σχετικά νέα εκπαιδευτική πρακτική και υπάρχει µία έλλειψη καθηγητών στα πανεπιστήµια που να διευθύνουν προγράµµατα Π.Ε. Αυτό οδηγεί σε µία έλλειψη καλά εκπαιδευµένων δασκάλων που είναι ικανοί να εκτελέσουν προγράµµατα Π.Ε. Α νεπάρκειας υλικών Π.Ε για χρήση από δασκάλους Ελλειψης χρηµατοδότησης που οδηγεί σε έλλειψη ευκολιών. Για µερικές χώρες θα είναι ακριβά αρκετά να προωθήσουν εκτενή προγράµµατα εκπαίδευσης. Αυτό εξηγεί γιατί πολλές χώρες οργανώνουν αν οργανώνουν µικρά σεµινάρια µόνο για µερικές ηµέρες από καιρό σε καιρό και για µικρό αριθµό δασκάλων Ελλειψης διοικητικού ενδιαφέροντος Πολύ λίγου χρόνου σχεδιασµού σε εντατικά προγράµµατα Του χαρακτήρα των υπαρχόντων προγραµµάτων κατάρτισης των δασκάλων: οι περισσότερες χώρες έχουν ελλείψεις προγραµµάτων κατάρτισης των καθηγητών Του έντονου επιστηµονικού χαρακτήρα των αναλυτικών προγραµµάτων. Αυτός ίσως είναι ο κύριος περιορισµός στις παρούσες προσπάθειες για Π.Ε. Στα περισσότερα πανεπιστήµια τα περιβαλλοντικά ζητήµατα διδάσκονται µε διαφορετικούς τρόπους παρά µε έναν ολοκληρωµένο τρόπο αφήνοντας στους φοιτητές να ολοκληρώσουν την γνώση από διαφορετικά πεδία. Μερικά πανεπιστήµια πάντως διαπραγµατεύονται µε περιβαλλοντικά ζητήµατα µε έναν πιο ολοκληρωµένο τρόπο µε ειδικά µαθήµατα ή διαλέξεις. Υπάρχουν αρκετές προσεγγίσεις για την εκτέλεση προγραµµάτων για την κατάρτιση δασκάλων στις µεθόδους και ιδέες της Π.Ε. Θα υπογραµµίσουµε τις διάφορες προσεγγίσεις που έχουν παρουστιαστεί: Μικρά και εντατικά συνεχή εκπαιδευτικά µαθήµατα που ακολουθούνται ή όχι από πρακτική εργασία η οποία λαµβάνει χώρα τακτικά σε ένα ανεπτυγµένο ινστιτούτο κατάρτισης δασκάλων

11 Περισσότερο εκτενή µαθήµατα που διαρκούν τρεις µήνες ή και περισσότερο µη έχοντας τον εντατικό χαρακτήρα των προηγούµενων, αλλά µε µία αρκετά ολοκληρωµένη και επιστηµονική κατασκευή Μία σειρά από εκπαιδευτικά σεµινάρια που λαµβάνουν χώρα σποραδικά ανάλογα µε τις ανάγκες Ενσωµάτωση των θεµάτων της Π.Ε. στα υπάρχοντα γενικά εκπαιδευτικά προγράµµατα οδηγούµενα από παιδαγωγικά ινστιτούτα Διαλέξεις, ατοµικές εργασίες, ταξίδια, επισκέψεις σε µέρη µε ενδιαφέρον, µελέτες υποθέσεων, πειράµατα, βιντεοταινίες, ταινίες, σλαϊτς ή εικόνες και γενικά κάθε οπτικοακουστικός τρόπος Συναντήσεις προσωπικού και ανταλλαγές, συζητήσεις, ανάλυση καταστάσεων Βιβλία µε οδηγίες ή φυλλάδια για δασκάλους Εκδόσεις, περιοδικά. Επειδή το περιβάλλον είναι δυναµικό και αλλάζει συνεχώς, και ο τρόπος που διδάσκεται πρέπει να είναι και αυτός δυναµικός. Επίσης τα εκπαιδευτικά εργαλεία πρέπει να είναι έτοιµα να δεχτούν νέες ιδέες. Με σκοπό να επιτύχουµε τους στόχους µας πρέπει να προµηθεύσουµε τους δασκάλους µε τα κατάλληλα εργαλεία. Αυτά µπορούν να συνίστανται σε ειδική κατάρτιση που οριοθετείται σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, επιλεγµένο σε εθνική κλίµακα και τέλος ειδικευµένο σε τοπικό στάδιο. Αυτά τα πακέτα πρέπει να είναι ευέλικτα επειδή πρέπει να χρησιµοποιηθούν από πολλούς διαφορετικούς τύπους δασκάλων σε πολλά διαφορετικά σχολεία, που βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικές ηπείρους ή περιοχές της ίδιας χώρας. 6. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ 6 12 ΕΤΩΝ Ο σκοπός αυτού του σχεδίου προγραµµάτων είναι να αναπτύξει ένα πλαίσιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µε σκοπό να υποστηριχθούν οι παγκόσµιες προσπάθειες για την διάδοση της περιβαλλοντικής γνώσης και υπευθυνότητας. Τα χαρακτηριστικά του σχεδίου αυτού είναι: ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΟθΕΣΕΙΣ Διεπιστηµονικό Προοδευτικό (σε διάρκεια και περιεχόµενο) Προσαρµόσιµο σε διαφορετικούς πολιτισµούς και διαφορετικές περιοχές ΜΕθΟΔΟΛΟΓΙΕΣ Ταξίδια Οπτικο ακουστικά µέσα Μελέτες περιπτώσεων Διαλέξεις Σεµινάρια Δυναµικά διδακτικά εργαλεία Διδακτικά προγράµµατα Η/Υ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Ποταµοί λίµνες, παραθαλάσσιες περιοχές Ωκεανοί και θάλασσες Αστικές περιοχές

12 Αγροτικές εκτάσεις ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Τι είναι περιβάλλον; Ποιά είναι τα περιβαλλοντικά προβλήµατα; Γιατί χρειάζεται και πως επιτυγχάνεται η προστασία του περιβάλλοντος; Τι κάνουν για το περιβάλλον οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί φορείς; Τι µπορώ να κάνω εγώ για το περιβάλλον; ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Τι είναι περιβάλλον; Ιστορική αναδροµή στο Ζωγραφιές χρώµατα περιβάλλον στο αρχικό στάδιο., Slides και απλά σχέδια σε µεταγενέστερο στάδιο. Τι είναι τα περιβαλλοντικά Προβολή φωτογραφιών Video προβλήματα; ρυπασμένων περιοχών Slides (ακτές, σκουπιδότοπο ι Εκδροµές ρυπασμένε κλπ) περιοχές Γιατί χρειάζεται και πως Δημιουργία στους µαθητές Προβολή θετικών επιτυγχάνεται η προστασία συνείδησης ότι ένα υγιές αρνητικών του περιβάλλοντος; περιβάλλον δημιουργεί παραδειγμάτων υγιή άτοµα χρησιμοποιώντας προηγούμενες µεθόδους Τι κάνουν για το Διάκριση µέσω πρακτικών Slides περιβάλλον οι δημόσιοι και παραδειγμάτων Επισκέψεις οι ιδιωτικοί φορείς; Τι µπορώ να κάνω εγώ για Συμβολή στη διάσωση του Προτροπή για κηπουρική το περιβάλλον; περιβάλλοντος και δενδροφύτευση. Ανακύκλωση. Παραδείγματα εξοικονόμησης ενέργειας. 7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα κυριότερα συμπεράσματα που µπορούν να συνοψιστούν τελικά για την περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι τα εξής: Συμφωνία της διαπίστωσης της ισχύος της ολιστικής προσέγγισης Η περιβαλλοντική αφύπνιση είναι σημαντικότατη από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης Η πραγματική κατάσταση απαιτεί την άµεση εκτέλεση ενός προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης αρχίζοντας από τις µικρές ηλικίες Προτιμάται η πρακτική παρά η θεωρητική προσέγγιση Επίτευξη ενός ελάχιστου επίπεδου περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ανεξάρτητα από το µελλοντικό επάγγελμα που θα διαλέξει ο µαθητής Το πρόγραµµα πρέπει να είναι ευέλικτο και ικανό να προσαράζονται γεωγραφικά, πολιτιστικά και χρονολογικά.

5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα

5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα 5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα Μπορεί να εκπληρώσει τους σκοπούς τηςηπεστοπλαίσιοτου παραδοσιακού σχολείου; Υπάρχει δυσαρµονία ανάµεσα στην ΠΕ και το παραδοσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αίδευση

Περιβαλλοντική αίδευση Περιβαλλοντική Εκ π αίδευση «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία» Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και κοινωνία: εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αειφορία» UNESCO, Θεσσαλονίκη 1997

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Προσομοίωσης

Εφαρμογές Προσομοίωσης Εφαρμογές Προσομοίωσης H προσομοίωση (simulation) ως τεχνική μίμησης της συμπεριφοράς ενός συστήματος από ένα άλλο σύστημα, καταλαμβάνει περίοπτη θέση στα πλαίσια των εκπαιδευτικών εφαρμογών των ΤΠΕ. Μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Πίνακας Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Τα Μαθησιακά Αποτελέσματα στον παρακάτω πίνακα έχουν σχηματιστεί με βάση τα συμπεράσματα στη Διεθνική Αναφορά Έρευνας Ο1 που περιέχει τα ευρήματα της έρευνας που διεξήχθη

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ Η «οικολογική» προσέγγιση του περιβάλλοντος Περιβάλλον: ταυτίζεται με την έννοια του οικοσυστήματος ή με την Οικόσφαιρα Περιβάλλον:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

συναντήσεις εργασίας εκτέλεση ρόλου διευθυντή σεμινάρια σύνταξη γραπτής εργασίας τελικό σεμινάριο έκθεση αξιολόγηση

συναντήσεις εργασίας εκτέλεση ρόλου διευθυντή σεμινάρια σύνταξη γραπτής εργασίας τελικό σεμινάριο έκθεση αξιολόγηση 1.ΟΜΑ ΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στη οµαδική µέθοδο οι µαθητές θα γνωρίσουν την οργάνωση και τον τεχνολογικό εξοπλισµό των βιοµηχανικών µονάδων, τις πρώτες ύλες που χρησιµοποιούν, τις διαδικασίες παραγωγής των

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το ερωτηματολόγιο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε όλη την οργάνωση, σε ένα τμήμα σε μια συγκεκριμένη δράση ή ομάδα εργασίας. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί σε πιο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ PROJECT ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ PROJECT ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ PROJECT ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ Γιώργος Γρηγορόπουλος Δευτεροβάθμια εκπαίδευση & ΠΤΔΕ, Παν. Πατρών Βασιλική Σπηλιωτοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών 1. Ποια θέματα στον τομέα των φυσικών επιστημών θεωρείτε ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες Του Θωμά Κατσιώνη ΜΑ Διευθυντή του Ιδρύματος «Θεοτόκος» Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Νίκος ρίτσας, Υπεύθυνος Συστηµάτων ιαχείρισης Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε., Κατερίνα Κατελάνου, Σύµβουλος Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΩΝ Π.Π.Σ.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΩΝ Π.Π.Σ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΩΝ Π.Π.Σ. Ανδρέας Πούλος Σχολικός Σύμβουλος Ανατολικής Θεσσαλονίκης, μέλος του ΕΠΕΣ του Π.Π.Σ.Π.Θ. 1. Η διατύπωση του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑIΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΑΡΗΣ 2016

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν: Ποια είναι τα ερευνητικά δεδοµένα που δείχνουν ότι η προαγωγή της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Κέρκυρα 2014 Εξέλιξη των ΤΠΕ Η ραγδαία εξέλιξη των ΤΠΕ που χαρακτηρίζει την εποχή μας καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης Σαλούστρου Πόπη Γαζίου ΓΕΛ Τι είναι η Διερευνητική Μάθηση Μία διδακτική προσέγγιση που έχει στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Προγραμματισμού. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012

Διδακτική Προγραμματισμού. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012 Διδακτική Προγραμματισμού Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012 Διδακτική προγραμματισμού Παλαιότερα, η διδασκαλία του προγραμματισμού ταυτιζόταν με τη διδακτική της πληροφορικής Πλέον Η διδακτική της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ψυχολογία. Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι

Περιβαλλοντική Ψυχολογία. Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι Περιβαλλοντική Ψυχολογία Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι Περιβάλλον Ένα σύνολο από φυσικούς, βιολογικούς ή κοινωνικούς παράγοντες ικανούς να έχουν άμεσο, έμμεσο, βραχυχρόνιο ή μακροχρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου 1 Διάρκεια: 14 διδακτικές ώρες Μέθοδος: Διαθεματικό σχέδιο εργασίας (project) Τάξη: ΣΤ Δημοτικού 2 Project: Ένας τρόπος ομαδικής διδασκαλίας, στην οποία συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I Εισαγωγή στην εκπαιδευτική τεχνολογία 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη µάθηση και την τεχνολογία 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Από τη θεωρία στην εφαρµογή 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η/Υ και υπολογιστικά εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία)

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία) Σύσταση CM/Rec(2010)7 Της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη-μέλη για το Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Παιδεία της Δημοκρατίας και την Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Υιοθετήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΣΙΜΠΑΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΞΗΝΤΑΡΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Κέντρο Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύου ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία (Project)

Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητικές Εργασίες (Project) Τι είναι ερευνητική εργασία Σκοπός της ερευνητικής εργασίας Εκπαιδευτική Αξία Προϋποθέσεις επιτυχίας του project Ρόλος του μαθητή Ρόλος του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τι ισχύει για τους εισακτέους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Σύμφωνα με το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο

Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο Στόχος αυτού του ανώνυμου ερωτηματολόγιου είναι να συγκεντρώσει τις απόψεις των καθηγητών σχετικά με το ενδιαφέρον τους να υλοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα