ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ SAGE. Συγγραφείς Cristina Kunter, Regina Egger, Elizabeth Huber, Gerd Zimmer, Andrew Painter.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ SAGE. Συγγραφείς Cristina Kunter, Regina Egger, Elizabeth Huber, Gerd Zimmer, Andrew Painter."

Transcript

1 ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ SAGE Συγγραφείς Cristina Kunter, Regina Egger, Elizabeth Huber, Gerd Zimmer, Andrew Painter. To πρόγραμμα SAGE χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η έκδοση εκφράζει τις απόψεις των συγγραφέων και η Επιτροπή δεν έχει ευθύνη για τις πληροφορίες που περιέχονται στο εγχειρίδιο. Λευκωσία

2 Πρόλογος Elizabeth Huber. «SAGE σημαίνει σοφία ειδικότερα ως αποτέλεσμα μεγάλης εμπειρίας. Αυτή η σύνδεση είναι πολύ σημαντική αν συνδέεται με την Τρίτη ηλικία στην κοινωνία από ιστορική άποψη. Στον αρχαίο κόσμο οι ηλικιωμένοι είχαν μεγάλη εκτίμηση για τη σοφία τους ως αποτέλεσμα των εμπειριών τους. Η Τρίτη ηλικία έχει ένα μοναδικό θησαυρό, είναι μια ολόκληρη ζωή γνώσεων. Αυτό δυστυχώς σπάνια λαμβάνεται υπόψη όταν αναφερόμαστε στην εκπαίδευση, στις κοινωνικές υπηρεσίες στη μάθηση ή εργοδότηση. Ο Noberto Bobbio μπαίνει στην καρδιά του θέματος όταν σημειώνει: «Δεν μπορείς να διαχωρίζει την Τρίτη ηλικία από την ζωή που κάποιος έζησε. Είναι η συνέχεια της νεανικής ηλικίας της μεσαίας ηλικίας, της ώριμης ηλικίας. Η Τρίτη ηλικία αντικατοπτρίζει την όλη ζωή μας και χαρακτηρίζεται από τον τρόπο που έζησε το άτομο και από τις ιδέες που κέρδισε και ανέπτυξε πιθανόν οι εμπειρίες της ζωής σου να μοιάζουν με καμωμένο βουνό που ανέβηκες, η με ένα μεγάλο ποταμό που κολυμβούσες σιγά σιγά έφτασες στο τέλος του, ή με μια ζούγκλα όπου έτρεχες χωρίς να βρίσκεις το σωστό μονοπάτι εξόδου. Το ηλικιωμένο άτομο δεν έχει πια μια ζωντανή ζωή. Η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων έχει οδηγήσει σε νέα σκέψη και νοοτροπία. Σήμερα η αφυπηρέτηση θεωρείται προβληματική από οικονομικής και κοινωνικής άποψης. Η Τρίτη ηλικία θα καθορίσει το μέλλον των κοινωνιών μας. Δύο ερωτήσεις θα συζητούνται στο μέλλον: α) Ποιες είναι οι ανάγκες των ηλικιωμένων, β) Τι μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία. Ο κύριος στόχος του SAGE είναι να ανιχνεύσει τις βασικές και πραγματικές ανάγκες των ηλικιωμένων, να χρησιμοποιήσει τις εμπειρίες και γνώσεις των ηλικιωμένων και να τους εμφυσήσει την πίστη ότι είναι χρήσιμοι στην κοινωνία. Το SAGE θα χρησιμοποιήσει τις δυνατότητες των ανέργων ηλικιωμένων και θα εμπλέξει τους ηλικιωμένους στον καλύτερο προγραμματισμό της ζωής τους. Το SAGE θα μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η Τρίτη ηλικία είναι περίοδος δημιουργικής δύναμης. Τελικά επιθυμώ να αναφέρω τη δήλωση του φιλόσοφου Martin Buber. Είπε ότι «το να είσαι ηλικιωμένος είναι απίθανο συναίσθημα από τη στιγμή που δεν θα ξεχάσεις πως να αρχίσεις κάτι το νέο. Ετσι το SAGE πιθανόν να μας δώσει την ευκαιρία να φανταστούμε πως επιθυμούμε να μεγαλώσουμε χωρίς να ξεχνούμε πως να αρχίζουμε το νέο. 2

3 Μέρος Ι: Εισαγωγή Αυτό το εγχειρίδιο είναι το πρώτο σειράς εκδόσεων που βασίζονται στις εμπειρίες και στα αποτελέσματα του προγράμματος SAGE, που βασίζονται σε έρευνες, σε ειδικούς των ΜΜΕ, σε γεροντολόγους σε κυβερνητικούς και άλλους οργανισμούς εκπαίδευσης ενηλίκων από 8 χώρες που συνεργάστηκαν για δύο χρόνια. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ενωση κάτω από τη δράση Leonardo Di Vinci και είναι μια απάντηση στις δημογραφικές αλλαγές στη σύνθεση των πληθυσμών στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματα του προγράμματος είναι η συλλογή των εργαλείων και υλικών που βασίζονται στις ικανότητες για κατάρτιση και αξιολόγηση με στόχο να εκπαιδεύουν άτομα ως διευκολυντές μάθησης για να εργαστούν με άτομα 50+. Αυτό το εγχειρίδιο στοχεύει να δώσει σε οργανισμούς κατάρτισης ένα οδηγό για εκτίμηση των αναγκών μάθησης των ενήλικων μαθητών πριν την έναρξη των μαθημάτων. Το εγχειρίδιο αποτελείται από δύο μέρη και τρία παραρτήματα. Το μέρος Ι περιέχει μια σύντομη αναδρομή στο πρόγραμμα τονίζει την ανάγκη του SAGE για κατάρτιση εκπαίδευση και καθοδήγηση για το ποιες κατηγορίες μαθητευομένων θα ωφεληθούν. Γίνεται αναφορά στα δημογραφική στοιχεία της Ευρώπης και εξηγείται η σημασία του όρου συμμετοχή. Επίσης γίνεται συζήτηση για τον όρο δεξιότητες- ικανότητες. Το μέρος 2 δίνει σε οργανισμούς κατάρτισης εκπαίδευσης έντυπα για αξιολόγηση εκτίμηση των αναγκών των ενήλικων μαθητών και προσφέρει μια δομημένη πορεία που πιθανό να είναι χρήσιμη όταν θα ασχοληθούν πριν τη σειρά μαθημάτων με τις ανάγκες των ενήλικων μαθητών. Ο γενικός στόχος του εγχειριδίου είναι να δώσει σε εκπαιδευτικούς οργανισμούς και οργανισμούς κατάρτισης και στους διευθυντές των οργανισμών αλλά και λειτουργούς κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανισμών μια βάση εργαλείων και υλικού για εκτίμηση των μαθητών μας πριν την εκπαιδευτική σειρά ώστε να γίνεται εύκολα ο εντοπισμός των ατομικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων. 3

4 Περιεχόμενο Μέρος Ι Ι II ΙΙΙ ΙV V VI VII VIII Το πρόγραμμα SAGE Αλλαγές Συμμετοχή Κατάρτιση στο SAGE Ικανότητες H ομάδα στόχος Οι εκπαιδευόμενοι Περίληψη Μέρος 2 Εντοπισμός και εκτίμηση των δεξιοτήτων και ικανοτήτων Ι ΙΙ Εισαγωγή Εργαλεία κατάρτιση Παραρτήματα Α: Παραπομπές Β: Ερωτηματολόγιο αξιολόγησης Γ: Πληροφορίες εταίρων 4

5 ΜΕΡΟΣ Ι 1. Το πρόγραμμα SAGE To SAGE είναι το ακρονύμιο του: «Οι ηλικιωμένοι συμμετέχουν στη δημιουργία της ζωής τους» Για δύο χρόνια συνεργάτες από την Αυστρία, την Κύπρο, τη Δανία, τη Γερμανία, την Εσθονία, την Ισπανία, την Ουγγαρία και την Μ. Βρεττανία, ερεύνησαν και ανάπτυξαν εκπαίδευση και κατάρτιση βασισμένη σε ικανότητες. Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος είναι: Η έρευνα για τις τάσεις του πληθυσμού με βάση τις εθνικές στατιστικές όπως και τις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες ατόμων 50+. Διαβουλεύσεις με μεγάλο αριθμό οργανισμών που είτε εργάζονται για τα άτομα 50+ είτε αντιπροσωπεύουν τα άτομα 50+. Συναντήσεις με άτομα 50+ στην κοινότητα σε φόρουμς. Ανάπτυξη σειράς μαθημάτων επιμόρφωσης και αξιολόγησης. Τρία πιλοτικά προγράμματα επιμόρφωσης και αξιολογικά εργαλεία. Το πρόγραμμα ανταποκρίνεται στις δημογραφικές αλλαγές και στη φθίνουσα συμμετοχή με τη δημιουργία εργαλείων κατάρτισης όπως και σειράς μεθόδων αξιολόγησης για οργανισμούς αλλά και άτομα που εργάζονται για ικανοποίηση των αναγκών ατόμων της μέσης ηλικίας και τρίτης ηλικίας. Υποψήφιοι που συμπληρώνουν με επιτυχία της προκαταρκτικής αξιολόγηση και το πρόγραμμα κατάρτισης θα είναι στον κατάλογο καταρτισμένων διευκολυντών μάθησης, (2) οι οποίοι θα μπορούν να εργαστούν και να ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή μεταξύ ατόμων 50+. Με αυτές τις προσπάθειες αναμένεται ότι τα άτομα θα ενδυναμωθούν κοινωνικά, ψυχολογικά, πνευματικά και θα μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες τους. Η ιστοσελίδα SAGE περιέχει ένα VIDEO από τα εγκαίνια του προγράμματος και άλλες πληροφορίες (1) Γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις που επιτρέπουν την αποδοτική εφαρμογή και εκτέλεση δραστηριοτήτων σε ένα επάγγελμα. (2) Ο διευκολυντής είναι το άτομο που με τις δεξιότητές του βοηθά ομάδα ατόμων να κατανοήσουν τους κοινούς στόχους και να προγραμματίσουν την επίτευξή τους χωρίς να παίρνει θέση στη συζήτηση. Θα βοηθά να επιτυγχάνεται ομοφωνία ή και διαφωνία με στόχο σταθερή βάση συνεργασία 5

6 Μέρος ΙΙ Αλλαγή Η γήρανση του πληθυσμού είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21 ου αιώνα. Η βελτίωση της υγείας και της διατροφής και συνδυασμένες με τη μείωση της θνησιμότητας έχει ως αποτέλεσμα στην μείωση της θνησιμότητας έχει ως αποτέλεσμα στην μείωση της θνησιμότητας έχει ως αποτέλεσμα στην Ευρώπη να μεταβάλλεται το τοπίο και να βλέπουμε περισσότερα άτομα μεγαλύτερων ηλικιών να αναζητούν εργασία και περισσότερες υπηρεσίες για τα άτομα τρίτης ηλικίας. Το σχεδιάγραμμα Ι παρουσιάζει τα ποσοστά άτομα τρίτης ηλικίας σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Η μεγαλύτερη αύξηση φαίνεται στην Ισπανία όπου το έτος 2060 τα άτομα 65+ θα αποτελούν το 38% του πληθυσμού. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ο ρυθμός αύξησης της ομάδας της τρίτης ηλικίας δεν συνοδεύεται με τον ίδιο ρυθμό δραστηριοποίησης και συμμετοχής αυτής της ομάδας του πληθυσμού. Κατά τα αρχικά στάδια του προγράμματος SAGE οι συμμετέχοντες κατατοπίστηκαν για την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα μέσα από την ανάλυση τόσο ποιοτικών όσο και ποσοτικών δεδομένων σχετικών με τις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες κατά ομάδα ηλικιών. Το αποτέλεσμα παρουσιάζει επείγουσα την ανάγκη για κατάρτιση και επιμόρφωση ώστε να αντιμετωπιστεί η πολύ χαμηλή δραστηριότητα και η ανεργία μεταξύ των ατόμων 50+. Το πρόγραμμα SAGE θα αποτελέσει απαραίτητο βοήθημα για οργανισμούς ώστε να επιμορφώσουν και καταρτίσουν μια εργατική δύναμη που να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του μέλλοντος αφού όλες οι ενδείξεις μιλούν ότι τα άτομα 50+ αποτελούν ευπαθή ομάδα που αντιμετωπίζει κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Περισσότερες πληροφορίες για την κατάσταση κάθε χώρας μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα Μέρος ΙΙΙ Συμμετοχή Ο Edmund Burke είπε ότι «αυτός που μπορεί να κάνει κάτι αλλά μένει πλήρως αδρανής κάμνει το μεγαλύτερο λάθος» Η συμμετοχή περιλαμβάνει δραστήρια συμμετοχή στα κοινά και διαβουλεύσεις που οδηγούν στην ενδυνάμωση των ατόμων. Προωθεί κλίμα όπου οι αλλαγές αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες των ανθρώπων και ενδυναμώνουν οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις. Προγράμματα για την προσφορά παιδείας, για εργοδοτικά σχέδια, για στέγαση είναι παραδείγματα όπου μπορεί η συμμετοχή και «συνεργασία να δώσουν απαντήσεις. Η ιδέα είναι όποια επηρεάζεται πρέπει να έχει τη δύναμη να προωθεί την αλλαγή είτε αυτός είναι υπάλληλος, εργοδότης, πελάτης, ομάδα πίεσης κτλ. Οπως ο Edmund Burke υποστήριξε η αλλαγή δεν συμβαίνει αυτόματα αλά τα άτομα πρέπει να κινηθούν με παρουσίαση των ιδεών και των εισηγήσεών τους. Είναι αποδεκτό ότι για αλλαγές πρέπει να υπάρξει όσο το δυνατό μεγαλύτερα επίπεδα συμμετοχής, σε μια προσπάθεια να κινητοποιήσουμε περισσότερους στις αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον τους. 6

7 Ιστορικά έγιναν κινήσεις για να αναπτυχθεί το πλαίσιο συμμετοχής μέσα από πολιτικές και κοινωνικές ομάδες. Σύνδεσμοι ηλικιωμένων και κέντρα ημέρας ενεθάρρυναν την κοινωνικοποίηση των ηλικιωμένων τη δεκαετία του 60. Το 1970 βλέπουμε πιο δυνατές κινήσεις και οργανωμένα σύνολα να πιέζουν τις κυβερνήσεις για περισσότερες υπηρεσίες. Τις δεκαετίες 1980 και 1990 παρουσιάζονται στατιστικά στοιχεία και σχέδια εθνικών αναγκών με στόχο την ικανοποίηση ατόμων και ομάδων μέσα από γενικά σχέδια ανάπτυξη. Στις αρχές του 21 ου αιώνα εντούτοις βλέπουμε αλλαγή στάσεων ώστε οι ηλικιωμένοι να μη ταπελλοποιούνται. Υπάρχουν τώρα αυξημένη αναγνώριση ότι οι ανάγκες πρέπει να ικανοποιούνται με βάση την κοινωνική κατηγοριοποίηση. Μέσα στα πλαίσια του SAGE είναι απαραίτητο να δώσουμε περισσότερες για την έννοια της συμμετοχής. Τύποι συμμετοχής Ο βαθμός συμμετοχής εξαρτάται από το βαθμό και την πολυπλοκότητα των προβλημάτων. Είναι σημαντικό να θεωρήσουμε τους δυνητικούς ρόλους του διευκολυντή συμμετοχής και τη σχέση τους με τα άτομα και τις ομάδες. Στο πιο κάτω σχεδιάγραμμα χρησιμοποιούμε τη «σκάλα συμμετοχής» μια προσέγγιση που δείχνει ότι όσο πιο ψηλά ανεβαίνει κάποιος τόσο πιο μεγάλος και ο βαθμός συμμετοχής όπως και ο βαθμός εμπλοκής. Υποστήριξη Ελεύθερων Κοινοτικών Δραστηριοτήτων Ενιαία δραστηριότητα Αποφάσεις από κοινού Διαβούλευση Πληροφόρηση Βοηθά άλλους να κάμουν τι επιθυμούν μέσα από πλαίσια αρχών βασισμένων σε βοηθήματα, συμβουλές και υποστήριξης που δίδεται. Οχι μόνο απόφαση από κοινού για το καλύτερο, αλλά και οργάνωση συνεργασιών για διευκόλυνση των αποφάσεων. Ολοι υπεύθυνοι Ενθαρρύνεις για να δώσουν επιπρόσθετες ιδέες και γνώμες και να αποφασίσουν μαζί σου. Με καθαρότητα πληροφορείς γιατί ζητάς τη γνώμη τους και τι μπορεί να αλλάξει. Δίνεις αριθμό ιδεών και ακούεις απόψεις. Η απόφαση λαμβάνεται μετά τις διαβουλεύσεις. Πληροφορείς για ότι σχεδιάστηκε. Τα πιο πάνω τοποθετούν τον διευκολυντή στο πρώτο σκαλοπάτι. Μέρος Ι Εισαγωγή 7

8 Πληροφόρηση Είναι το πρώτο βήμα για συμμετοχή, αλλά είναι μονόδρομη επικοινωνία από όσους λαμβάνουν τις αποφάσεις και τις δίνουν στους πολίτες και όχι το αντίστροφο. Οι πολίτες δεν επηρεάζουν τις αποφάσεις και είναι αδύναμοι στον επηρεασμό των αποτελεσμάτων. Παραδείγματα: Εκθέσεις, έγγραφα, παρουσίαση αποτελεσμάτων. Διαβούλευση: Με τις διαβουλεύσεις οι πολίτες έχουν την πιθανότητα να πάρουν μέρος στην συζήτηση για τις αποφάσεις αφού μπορούν να δώσουν εισηγήσεις. Οι πολίτες μπορούν να συμβουλεύσουν όσους παίρνουν αποφάσεις. Η απ ευθείας συμμετοχή δεν είναι συχνά δυνατή και δεν είναι γνωστό αν οι εισηγήσεις των πολιτών λαμβάνονται υπόψη. Παραδείγματα: Ανάλυση αναγκών, δημοσκοπήσεις. Ενιαία δραστηριότητα Οι πολίτες δεν εμπλέκονται μόνο παθητικά, ενεργό ρόλο στην εφαρμογή των δραστηριοτήτων που εκτελούνται με συλλογικότητα. Παραδείγματα: κοινές δραστηριότητες όπως έκθεση στο χωριό. Υποστήριξη ανεξάρτητων κοινοτικών δραστηριοτήτων. Υπάρχουν δομές που επιτρέπουν στους πολίτες να πουν τις ιδέες τους και να υποστηρίζουν με πολλούς τρόπους την εφαρμογή τους (εθελοντική εργασία, οικονομικά, με τις εμπειρίες τους κτλ.) Παραδείγματα: Οργάνωση γεγονότων, εκδρομές κτλ. Στο πρόγραμμα SAGE η έμφαση είναι στην κατάρτιση ατόμων που να κατανοήσουν πως λειτουργούν οι πιο πάνω δομές στο περιβάλλον τους, στην κοινότητά τους, ώστε να εντοπιστούν τα επιθυμητά επίπεδα συμμετοχής. Συμμετοχή ατόμων τρίτης ηλικίας Οπως αναφέρθηκε η προσωπική κοινωνική υπόσταση και θέση που κατέχει στην κοινωνία κάποιο άτομο εξαρτάται από την επαγγελματική του ζωή και αυτό εξυπακούει ότι το άτομο που αφυπηρετά χάνει την ιδιότητα του. Οι ηλικιωμένοι πιστεύουν ότι η ικανότητά τους να επηρεάζουν καταστάσεις μειώνεται δραστικά και ότι οι δεξιότητες και ικανότητές τους είναι λιγότερες. Επιπρόσθετα η αυτοεικόνα των ηλικιωμένων επηρεάζεται από τις προκαταλήψεις ιδιαίτερα όταν έχουν ανάγκες φροντίδας. Υπάρχει λοιπόν ο κίνδυνος οι αποφάσεις που αφορούν κυρίως άτομα τρίτης ηλικίας λαμβάνονται χωρίς να ερωτηθούν και ούτε καν να πληροφορηθούν. Ετσι λοιπόν αναπτύσσοντας και διευκολύνοντας την ενδυνάμωση των ατόμων που ζουν στο περιθώριο είναι μια πρόκληση, γιατί αυτές οι ομάδες του πληθυσμού είναι δύσκολο να πλησιαστούν και να πεισθούν να δραστηριοποιηθούν γιατί έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση στις ικανότητές τους. 8

9 Είναι λοιπόν σημαντική η αποστολή του διευκολυντή μάθησης και συμμετοχής, ώστε να κινητοποιήσει και ενθαρρύνει τα άτομα αυτά. Υπάρχουν αρκετές μελέτες περίπτωσης όπου άτομα ενθαρρύνθηκαν και ενεπλάκησαν στη διαμόρφωση των υπηρεσιών ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες τους. Η πιο κάτω περίπτωση είναι χαρακτηριστική. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Κοινότητα που μένει σε διαμερίσματα: Ο Volkshilfe Steiermark στην Αυστρία ένας μη κυβερνητικός οργανισμός, αποφάσισε να προωθήσει πρόγραμμα για να εντοπίσει τις στεγαστικές ανάγκες των ηλικιωμένων. Η ιδέα για κοινή διαβίωση σε διαμερίσματα αναπτύχθηκε μετά από τα αποτελέσματα έρευνας και παρόμοιων περιπτώσεων στη Γερμανία και Δανία. Η κύρια ιδέα Ενα διαμέρισμα για περισσότερους από ένα άτομο. Αυτό σημαίνει λιγότερη βοήθεια και υποστήριξη από τις υπηρεσίες και αύξηση του επιπέδου δραστηριοτήτων για τους ηλικιωμένους. Αύξηση επίσης των δραστηριοτήτων κοινωνικοποίησης. Αλλά το πρόγραμμα έπρεπε να μετρήσει τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά αποτελέσματα όπως είναι το μέγεθος της περιουσίας και κατά πόσο χρειάζονται να τοποθετηθούν ειδικά έπιπλα και υλικά. Ο προϋπολογισμός, η τοποθεσία και οι κανονισμοί για τη στεγαστική πολιτική ήταν παράγοντες που λήφθηκαν υπόψη. Η ιδέα ήταν να τεθεί η βάση για ένα πρόγραμμα συμμετοχής σε μια πολίχνη για πιλοτική εφαρμογή. Με την υποστήριξη ατόμων της κοινότητας ο διευκολυντής της συμμετοχής εργάστηκε ώστε να εμπλακούν τα άτομα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Εργαστήρια συμμετοχικής μεθόδου βοήθησαν τα άτομα να εντοπίσουν καλύτερα τις ανάγκες τους. Οι ωφέλειες από αυτό το συμμετοχικό πρόγραμμα ήταν: Να εντοπιστεί ο τρόπος σχεδιασμού των διαμερισμάτων, για παράδειγμα οι ηλικιωμένοι δεν ήθελαν να μοιραστούν το μπάνιο και αποχωρητήριο αλλά ήταν θετικοί στη κοινή χρήση της κουζίνας. Ως αποτέλεσμα κάθε υπνοδωμάτιο είχε ένα μικρό δωμάτιο για μπάνιο και τουαλέτα. Το εργαστήριο με τους ηλικιωμένους έδειξε ότι μόνο ένα διαμέρισμα για κοινή διαβίωση θα λειτουργούσε γιατί παρά την επιθυμία περισσοτέρων, το τελικό αποτέλεσμα ήταν διαφορετικό. Οπως η πιο πάνω μελέτη περίπτωση δείχνει, η συμμετοχή εργάζεται και μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Μέχρι τώρα παρουσιάστηκε η ανάγκη για δραστήρια συμμετοχή και επεξηγήθηκε ένα μοντέλλο συμμετοχής που θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή. Στο επόμενο μέρος του εγχειριδίου δίνεται μια μεγαλύτερη εμβάθυνση στο πρόγραμμα και στις δεξιότητες που απαιτούνται. IV Κατάρτιση στο πρόγραμμα SAGE 9

10 To πρόγραμμα κατάρτισης στοχεύει στην ανάπτυξη κατάρτισης του διευκολυντή μάθησης και συμμετοχής για: Την συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη των εργατών που ήδη απασχολούνται. Ατομα που εργάζονται στις κυβερνητικές υπηρεσίες και εθελοντικούς οργανισμούς και προσφέρουν υπηρεσίες σε άτομα 50+ Ανεργα άτομα 50+ Τα άτομα που θα συμπληρώσουν τη σειρά με επιτυχία θα αποτελούν την επαγγελματική ομάδα των διευκολυντών συμμετοχής και θα κληθούν να εργαστούν σε διάφορους τομείς. Η σειρά προάγει τη συμμετοχή από όλες τις ομάδες ηλικιών και από όλους τους τομείς προγραμμάτων. Οι οργανισμοί θα πρέπει να σκεφτούν πως οι εμπειρίες οι δεξιότητες και οι γνώσεις των ατόμων θα συνδυαστούν με την εκπαίδευση στο SAGE ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη συμμετοχή των ατόμων 50+. Για να διευκολυνθεί αυτό ο οδηγός εξηγεί στη συνέχεια πως να αξιολογείται η προηγούμενη μάθηση και να πιστώνεται στους υποψηφίους. Οι ευθύνες και τα επιθυμητά προσόντα του διευκολυντή μάθησης ποικίλουν και ορίζονται από τις ανάγκες κάθε οργανισμού. Πιθανές ευθύνες είναι: Προγραμματισμός για εφαρμογή της διαδικασίας συμμετοχής. Συναντήσεις με κοινοτικούς ηγέτες για προαγωγή της διαδικασίας συμμετοχής Οργάνωση και συναντήσεις συμβουλευτικών επιτροπών Διεθνείς επαφές με επίκεντρο άτομα και περιοχές στόχων. Εγγραφές και συνεντεύξεις με αιτητές Κατάρτιση και δεξιότητες παρουσίαση Βοήθεια σε συμμετέχοντες ώστε να εντοπίσουν και να εργαστούν με 2 ή περισσότερες κοινότητες / προγράμματα. Για να διασφαλιστεί ότι δυνητικοί υποφήψιοι έχουν εντοπιστεί, το πρόγραμμα αναπτύσσει μια ομάδα δυνατοτήτων και δεξιοτήτων για τον ρόλο του διευκολυντή. Το επόμενο μέρος του εγχειριδίου σημειώνει με λεπτομέρεια τις απαραίτητες ικανότητες και πως αυτές θα αποτελέσουν τη βάση μιας σειράς μαθημάτων εκπαίδευσης / κατάρτισης. V. Ικανότητες Οι ικανότητες είναι ουσιώδεις ώστε οι εκπαιδευτές να μπορέσουν να εφαρμόσουν το πρόγραμμα εργασίας είναι απαραίτητο για ένα άτομο να έχει τη δυνατότητα να εκτελέσει το έργο που του ανατίθεται. Χρειάζεται ένας συνδυασμός γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων ώστε να βελτιώσει την απόδοση. Ο John Erpenbeck ειδικός για το θέμα των δεξιοτήτων, που τις ορίζει ως πιο κάτω: Δεξιότητες για αυτοέλεγχο, αυτοοργάνωση, δημιουργική λύση προβλημάτων και ενέργεια προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι απαραίτητο για τον εργοδότη να αποφασίζει ποιες δεξιότητες είναι αναγκαίες για το έργο του διευκολυντή. Εντούτοις καθώς το πρόγραμμα προχωρεί και αναπτύσσεται ο διευκολυντής μάθησης και συμμετοχείς θα παρατηρήσει ότι οι ικανότητες θα μεταβάλλονται ανάλογα με τα άτομα που συμμετέχουν στη σειρά μαθημάτων, ανάλογα με τις ανάγκες της κοινότητας και τις ανάγκες για νέες δεξιότητες για νέες καταστάσεις. Χρειάζεται πάντοτε η 10

11 αναθεώρηση και συμπλήρωση των ικανοτήτων γιατί ο διευκολυντής δεν μπορεί να έχει ικανότητες για κάθε περιοχή μάθησης. Υπάρχουν πάντοτε περιθώρια βελτίωσης. Ανάπτυξη των ικανοτήτων Η πορεία της ανάπτυξης των ικανοτήτων είναι μια δια βίου διεργασία. Απαιτεί ειδικό περιβάλλον όπου οι κανόνες να εφαρμόζονται αλλά συχνά οι κανόνες καταπατούνται όταν η κατάσταση το απαιτεί. Παίρνει αρκετό χρόνο για κάποιον να αποκτήσει τις απαραίτητες ικανότητες και κανείς δεν αναμένει ότι είναι δυνατό κάποιος στο εργατικό δυναμικό να απαιτήσει από την αρχή ικανότητες σε κάθε τομέα. Υπάρχει η περίοδος μάθησης για κάθε εργαζόμενο σε κάθε είδους εργασία ώστε να γίνει κοινωνός όλων των συνεπειών αρχών, πολιτικών και προσεγγίσεων του οργανισμού. Οι ικανότητες σε σχέση με το πρόγραμμα SAGE Οι πρώτες ικανότητες εντοπίστηκαν και διαμορφώθηκαν από τους συνεργάτες στο πρόγραμμα. Ηταν οι ποιοτικές εκείνες αξίες που θεωρούνται απαραίτητες για το ρόλο του διευκολυντή. Οι ικανότητες κατηγοριοποιήθηκαν σε τομείς. Αυτές διέφεραν σε κάθε χώρα. Αυτό οφείλεται κυρίως σε πολιτιστικές και κοινωνικές διαφορές. Μετά χρησιμοποιήθηκε το μοντέλλο Erpenbeck το οποίο βρίσκεται πιο κοντά στο πρόγραμμα SAGE και αποτελεί τη βάση για τη σειρά μαθημάτων. Οι ικανότητες για το πρόγραμμα SAGE εμπίπτουν σε 4 κύριες κατηγορίες. Προσωπικές ικανότητες. Παρουσιάζει σε λεπτομέρειες τις γνώσεις και εμπειρίες αναγκαίες για την εργασία του διευκολυντή συμμετοχείς. Επαγγελματικές μεθοδολογικές ικανότητες. Αυτές αφορούν την ειδικότητα, την επάρκεια, τις τεχνικές γνώσεις. Περιλαμβάνει τις ειδικές γνώσεις και δεξιότητες που δεν έχει το άτομο πριν προχωρήσει στη σειρά μαθημάτων για να γίνει διευκολυντής. Δραστηριότητες σχετικές με τις ικανότητες. Σχετίζεται με την ικανότητα να εκτελέσει την εργασία του αποδοτικά, να ανιχνεύσει τις ανάγκες των ανθρώπων και να αναπτύξει στρατηγικές για ικανοποίηση των αναγκών αυτών και να υπερπηδήσουν τα προβλήματά τους. Κοινωνικές / επικοινωνιακές ικανότητες. Μέσω διαπροσωπικών σχέσεων και άλλων επικοινωνιακών δεξιοτήτων εγκαθιδρύσει στενή συνεργασία, αντιλαμβάνεται την κατάσταση και τις ανησυχίας των άλλων, επιδεικνύει ευελιξία. Με κατανοητή γραπτή και προφορική επικοινωνία, διευκολύνει τον διάλογο, τη συζήτηση αποδοτικά και επιτυγχάνει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αλλες ικανότητες που εμπίπτουν στις πιο πάνω 4 κατηγορίες παρουσιάζονται, στο πιο κάτω κατάλογο. Επικεντρώνονται στις γενικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για το ρόλο του ως διευκολυντή και για συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη. Δεξιότητες ΙΙ προσωπικές ικανότητες 11

12 Νομιμοφροσύνη Εμπνέει εμπιστοσύνη Προσωπική ατομική ευθύνη Ικανότητα αυτό αντανάκλαση Αυτοδιαχείριση Δημιουργικότητα Αφοσίωση Ανοικτός σε αλλαγές Χιούμορ Βοηθητικός Φιλικός Ετοιμότητα μάθησης Σφαιρική διανόηση Αξιόπιστος Πειθαρχημένος Ικανότητες σχετικές με τις δραστηριότητες Ενέργεια Πρωτοβουλία Ετοιμότητα αντίδρασης Ικανότητα λήψης αποφάσεων Ενθουσιασμός για νεωτερισμούς Ανεκτικός στο άρχος Ενθουσιασμός για δραστήρια συμμετοχή Αισιόδοξος Κοινωνική συναναστροφή Να δίνει παρόρμηση Να φέρει αποτελέσματα Να οδηγεί προς τα σωστά αποτελέσματα Υπομονετικός Συνεπής Ικανότητες επαγγελματικές/μεθοδολογικές Ειδικές γνώσεις, εξειδίκευση Ευρύ φάσμα γνώσεων Ικανότητα σχεδιασμού Προσανατολισμός προς τις γνώσεις Αναλυτικές δεξιότητες Αντικειμενικότητες Ικανότητα κρίσης Διεύθυνση προγραμμάτων Ενημερότητα για τις συνέπειες Ικανότητα μάθησης Ικανότητα εφαρμογή ειδικών γνώσεων Οργανωτικές δεξιότητες Ικανότητα ετοιμασία και εφαρμογή εννοιών Συστηματική και μεθοδική προσέγγιση Ικανότητες κοινωνικές /επικοινωνιακές 12

13 Ικανότητα επικοινωνίας Ικανότητα συνεργασίας Προσαρμογή Διοίκηση σχέσεων Ικανότητα λύσης κρίσεων Ικανότητα εργασίας με ομάδες Ικανότητα εργασία με ηλικιωμένους Ικανότητα να ακούει και να θέτει τις σωστές ερωτήσεις Ικανότητα λύση προβλημάτων Ανοικτός σε πειραματισμούς Ικανότητα να συμβουλεύεται. Ετοιμότητα για κατανόηση Εκφραστικότητα Ο διευκολυντής σε τρία διαφορετικά επικοινωνιακά πλαίσια Ο διευκολυντής στο πρόγραμμα SAGE θα εργαστεί σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα και θα συνεργάζεται με τρεις συντελεστές. Ειδικές ικανότητες είναι απαραίτητες για αλληλεπίδραση με την Τρίτη ηλικία, με τους ανθρώπους κλειδιά και με την ευρύτερη κοινότητα. Οι διευκολυντές θα πρέπει να συνεργάζονται με τα 3 πιο πάνω κατηγορίες ατόμων για να επιτύχουν. Ο ρόλος του διευκολυντή Ευρύτερη κοινότητα Ηλικιωμένοι Διευκολυντής Ατομα λήψης αποφάσεων Εκτίμηση των ικανοτήτων Οι κοινότητες δεν εξισώνονται με τα προσόντα. Δεν υπάρχουν 13

14 Εκτίμηση των ικανοτήτων Οι κοινότητες δεν εξισώνονται με τα προσόντα. Δεν υπάρχουν ικανότητες χωρίς προσόντα, αλλά υπάρχουν προσόντα χωρίς ικανότητες. Αυτές οι ικανότητες πρέπει να μετρηθούν και να εκτιμηθούν, αλλά πέραν της γραπτής και προφορικής εξέτασης, η ανάλυση καταστάσεων είναι σημαντική. Για την εκτίμηση πριν τη σειρά μαθημάτων, κυρίως ικανότητα στάσεων και χαρακτήρα είναι σχετικές, εντούτοις μερικές ικανότητες δεν μπορούν να εντοπιστούν ούτε να αξιολογηθούν με τη χρήση παραδοσιακών πρακτικών. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι σημαντικές ικανότητες όπως η πρωτοβουλία και η ικανότητα να κατανοήσεις και να επέμβεις την κατάλληλη στιγμή στον οργανισμό είναι δύσκολη και απαιτητική δραστηριότητα και δεν υπάρχει παραδεκτός τρόπος εκτίμησης. Η ομάδα στόχος Το SAGE στοχεύει στην κατάρτιση που θα οδηγήσει ώστε ο διευκολυντής να ενεργεί ικανοποιητικά και αποδοτικά στην εργασία του με τους ηλικιωμένους. Στο τέλος της κατάρτισης, τα άτομα θα έχουν βελτιώσει τις δεξιότητες τους στην παροχή υποστήριξης, συμβουλών και ενθάρρυνση ατόμων 50+. Οι δυνητικοί υποψήφιοι μπορεί να προέρχονται από μια ποικιλία οργανισμών που περιλαμβάνουν: Εργαζόμενοι για φροντίδα ενηλίκων Σύμβουλοι για εργοδότηση Διευθυντές προγραμμάτων Λειτουργοί κοινοτικής ανάπτυξης Σύμβουλοι στέγασης Εθελοντές Ανεργοι 50+ Ο οργανισμός Η κατάρτιση θα είναι χρήσιμη για ένα ευρύ φάσμα οργανισμών όπως: Υπηρεσίες φροντίδας ενηλίκων Οργανισμοί που λειτουργούν στην κοινότητα Οργανισμοί εγγραφής ανέργων και κτλ. Συμβουλευτικοί οργανισμοί εργοδότησης Οι εκπαιδευτές Η εκπαίδευση των διευκολυντών που προέρχονται από διάφορους τομείς και διάφορα εκπαιδευτικά επίπεδα θα πρέπει να διδάξουν την εκπαιδευτική σειρά. Οι εκπαιδευτές πρέπει να είναι καλά εκπαιδευμένοι π.χ. στα παιδαγωγικά, στη γεροντολογία, στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων και θα πρέπει να έχουν προσόντα στους πιο κάτω τομείς. Προσόντα στην προσφορά επικοινωνιακής εκπαίδευσης και τεχνικές διευκολύνσεις. Θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις και δεξιότητες σχετικές με πρόγραμμα συμμετοχής Εμπειρίες εργασίας με άτομα 50+ Γνώση για διεύθυνση προγραμμάτων. Περίληψη 14

15 Στον μέρος ένα, εισαγωγή, η έμφαση ήταν στη διαφώτιση για την ανάγκη αύξησης της συμμετοχής μεταξύ ατόμων μέσης και τρίτης ηλικίας, με την παρουσίαση δημογραφικών στοιχείων που δείχνουν ότι είναι χαμηλά τα επίπεδα συμμετοχής των ατόμων 50+. Η έννοια της συμμετοχής συζητήθηκε στη συνέχεια αφού σ αυτό τον τομέα θα εργαστεί ο διευκολυντής. Μια γενική παρουσίαση της εκπαιδευτικής σειράς και οι απαραίτητες ικανότητες και δεξιότητες που απαιτούνται μας δίνει την ευκαιρία να κατατοπιστούμε για το σημαντικό ρόλο του διευκολυντή συμμετοχής. Στο επόμενο κεφάλαιο θα συζητήσουμε και παρουσιάσουμε τις μεθόδους για την εκτίμηση αξιολόγηση σχετικές με αυτή τη σειρά μαθημάτων. 15

16 ΜΕΡΟΣ 2: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Σχεδόν όλοι μας είμαστε γνώστες των ερωτηματολογίων που χρησιμοποιούνται για να εντοπίσουν τις ανάγκες κατάρτισης ή την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων ενός σεμιναρίου ή μια σειράς μαθημάτων. Εντούτοις πολλές φορές υπάρχει μόνο μια πορεία για εγγραφές χωρίς αξιολόγηση και όσοι προωθούν προγράμματα δεν ενδιαφέρονται τόσο για το αποτέλεσμα της μαθησιακής διαδικασίας. Σ αυτή την κατάσταση οι γνώσεις και οι δεξιότητες που προσφέρονται κατέχονται ήδη από τους μαθητευόμενους και επομένως η κατάρτιση αποτυγχάνει να εντοπίσει τις πραγματικές ανάγκες. Επομένως είναι πολύ επιθυμητό η αξιολόγηση των αναγκών να είναι προϋπόθεση για ένα σχεδιασμένο μαθησιακό πρόγραμμα και αν αυτό γίνει κατορθωτό 2 προϋποθέσεις τίθενται. Πρώτα οι μαθητευόμενοι δεν θα πρέπει να είναι απρόθυμοι για την αξιολόγηση αλλά θα πρέπει να επιμένουν σε αξιολόγηση. Δεύτερο όσοι οργανώνουν προγράμματα θα πρέπει να ενεργούν υπεύθυνα και να ετοιμάζουν εργαλεία αξιολόγησης. Αυτό δεν είναι εύκολη υπόθεση. Κάποτε τα κέντρα αξιολόγησης χρησιμοποιούν δοκίμια αξιολόγησης τα οποία αποτυγχάνουν να μετρήσουν αυτό που πρέπει. Αναφερόμενοι στα πιο πάνω έχουμε υπόψη μας το παράδειγμα της Πολωνού εργάτριας που ζούσε στη Γερμανία. Αποτάθηκε για μια σειρά μαθημάτων ψυχοθεραπείας, είχε μεγάλη διάθεση και κίνητρα για μάθηση. Εν τούτοις κατά την προκαταρτική αξιολόγηση στο τοπικό κέντρο εργασίας, αυτή απέτυχε στο σκέλος μαθηματικών της εξέτασης παρά το ότι προηγούμενα εργαζόταν ως οικονομικός λειτουργός στην Πολωνία. Το εξεταστικό δοκίμια παρουσίαζε πολλά προβλήματα στη δομή του και ενώ η υποψήφια μιλούσε τα Γερμανικά πολύ καλά, υπήρχαν ελλείμματα στην κατανόηση μερικών γραπτών ερωτημάτων. Ως αποτέλεσμα, ενώ ήταν η ιδανική υποψήφια για τη σειρά, το εξεταστικό δοκίμιο απέτυχε να την επιλέξει. Επομένως το SAGE χρησιμοποιείται για να εντοπίσει: Α) Ποιες είναι οι προσδοκίες των μαθητευομένων. Β) Ποια προσόντα και εμπειρίες φέρνουν στη σειρά μαθημάτων Γ) Ποια modules τους ενδιαφέρουν περισσότερο και γιατί Δ) Μέσα σε ποια πλαίσια σχεδιάζουν να εργαστούν ως διευκολυντές. Τα αποτελέσματα αυτής της εκτίμησης μπορούν μετά να χρησιμοποιηθούν για προσαρμογή της εκπαιδευτικής σειράς ώστε να ικανοποιεί τις ανάγκες και τη φύση της εργασίας τους, με στόχο να δώσει στα άτομα αυτά που τους ενδιαφέρουν. Οταν εργάζεσαι για μια παιδαγωγική προσέγγιση τόσο 16

17 για μάθηση όσο και εκτίμηση οι οργανισμοί που προωθούν την κατάρτιση μπορούν να βασιστούν στην πιο κάτω παιδαγωγική προσέγγιση. Παράδειγμα παιδαγωγικής προσέγγισης 1. Προσωπικά στοιχεία Η επικέντρωση της αξιολόγησης μπορεί να είναι στις Μαθητευόμενοι προσδοκίες του μαθητή και στην εκτίμηση των αδυναμιών σε γνώσεις και δεξιότητες. Επίσης ποιο είναι το κίνητρο για γεφύρωση αυτών των ελλειμμάτων. Το κίνητρο είναι πολύ δυνατός παράγοντας. Σημαντικά κίνητρα είναι η ωφελιμότητα της περαιτέρω ενέργειας, το Διευκολυντής κίνητρο κύρους, τα κοινωνικά ή επικοινωνιακά κίνητρα. 2. Λειτουργικά στοιχεία Επιλογή / Προσφορά του περιεχομένου Για αποδοτική μάθηση πρέπει να γνωρίζουμε ποιο είναι το κατάλληλο περιεχόμενο της γνώσης ώστε να ικανοποιεί καλύτερες τις προσδοκίες των μαθητών. Η επιλογή του περιεχομένου πρέπει να στηρίζεται σε αξιολόγηση των μαθησιακών στόχων και αναγκών. Σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος θα πρέπει να γίνεται αξιολόγηση και επανατροφοδότηση ώστε το περιεχόμενο να τυγχάνει μετατροπών ανάλογα με την πρόοδο, τις ανάγκες και τις επιθυμίες των μαθητών. 3.Λειτουργικά στοιχεία Διδακτική- μεθοδολογική εφαρμογή Από την προκαταρτική αξιολόγηση πρέπει να γνωρίζουμε ποιες εμπειρίες φέρνουν μαζί τους τόσο οι μαθητές όσο και οι διευκολυντές. Γνωρίζουν τις κατάλληλες μεθόδους, τηλεμάθησης κτλ.; Σημαντικό είναι να γνωρίζουν ποια είναι η καταλληλότερη μέθοδος. Πρέπει να διερευνηθεί σε ποιο βαθμό οι μαθητές γνωρίζουν πως να μανθάνουν. Η αξιολόγηση θα δείξει αν οι μέθοδοι είναι οι κατάλληλοι. 4. Λειτουργικά στοιχεία Οργάνωση της μαθησιακής προσέγγισης Η αρχική αξιολόγηση θα δώσει στοιχεία και πληροφορίες πως να οργανωθεί η μαθησιακή διαδικασία. Ερωτήματα όπως είναι η διάρκεια των σεμιναρίων, ο διαθέσιμος χρόνος για αυτομόρφωση, τα τεχνικά μέσα, διευκολύνσεις για όσους μαθητές αντιμετωπίζουν πρόβλημα πρόσβασης, στη μάθηση, προσπάθεια για ισότητα ευκαιριών μάθησης. 17

18 Αξιολογικά εργαλεία Ο υπεύθυνος οργανισμός για την κατάρτιση πιθανόν να οργανώσει ένα εργαστήρι όπου δυνητικοί υποψήφιοι μπορούν να μάθουν περισσότερα για τη σειρά και πως ικανοποιεί τις ατομικές ανάγκες τους. Το εργαστήρι μπορεί να περιλαμβάνει σύντομη παρουσίαση για τον τρόπο συμπλήρωσης ενός βιογραφικού σημειώματος ή ενός λεπτομερούς ωρολογίου προγράμματος και περισσότερες πληροφορίες για το SAGE. Κατά τη διάρκεια της φάσεως της εκτίμησης αξιολόγησης, η έμφαση δίνεται στην προφορική συνέντευξη το οποίο λαμβάνει υπόψη τις παιδαγωγικές όψεις όπως παρουσιάστηκαν πιο πάνω. Για να προετοιμαστούν καλύτερα για τη συνέντευξη, είναι χρήσιμο οι υποψήφιοι να συμπληρώσουν μια βασική αίτηση, ένα βιογραφικό και οι αξιολογητές να σκεφθούν για τις κύριες ερωτήσεις που θα απευθύνουν στους υποψηφίους (πιο κάτω παρατίθεται κατάλογος). Αν είναι αδύνατη η προφορική συνέντευξη μπορούν οι ερωτήσεις να σταλούν για συμπλήρωση υπό τύπο ερωτηματολογίου. Η προσπάθεια θα είναι προφορική συνέντευξη γιατί αυτή θα δώσει την ευκαιρία για προσωπική γνωριμία. Βιογραφικό σημείωμα ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονομα Διεύθυνση Τηλέφωνο / Fax Τηλεομοιώτυπο Εθνικότητα Ημερομηνία Γέννησης ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ 18

19 Εκτίμηση Κεντρικές ερωτήσεις 1. Από που πληροφορήθηκες για το πρόγραμμα SAGE 2. Ποιο είναι το κίνητρό σου για συμμετοχή 3. Θέλεις να ακολουθήσεις όλη τη σειρά ή μόνο επιλεκτικά modules; 4. Τι αναμένεις από τη σειρά; 5. Ποιες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες ελπίζεις να απαιτήσεις; 6. Πως θα χρησιμοποιήσεις αποκτηθέντες δεξιότητες/ικανότητες; 7. Μπορείς να θυμηθείς περιπτώσεις στην εργασία που θα χρειαζόσουν όσα έμαθες; 8. Ποιες είναι οι σχέσεις σου με τα ηλικιωμένα άτομα; 9. Μπορείς να φανταστείς τον εαυτό σου στη θέση του διευκολυντή συμμετοχής; 10. Αν ναι, ποιοι βασικοί όροι θα είναι απαραίτητοι; 11. Αν όχι, γιατί όχι; 12. τι κατά τη γνώμη σου σημαίνει ο όρος συμμετοχή; 13. Μπορείς να σκεφθείς παραδείγματα που να δείχνουν στην πράξη τι σημαίνει συμμετοχή των ηλικιωμένων ατόμων. Οι πιο πάνω ερωτήσεις δίνουν στον αξιολογητή κατεύθυνση. Είναι φρόνιμο να δώσουμε στους υποψηφίους πρόσβαση στις ερωτήσεις που θα υποβληθούν, πληροφορίες για το περιεχόμενο όπως και το ωρολόγιο πρόγραμμα. Αυτά θα δώσουν στο κάθε άτομο μια ευκαιρία να προετοιμαστούν για τη συνέντευξη. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι θα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι, ότι η συνέντευξη είναι μια ευκαιρία να εντοπίσουν τις ανάγκες και ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί μη μέσο για απόφαση αν είναι κατάλληλοι ή όχι. Περίληψη Γενικά το πρόγραμμα SAGE στοχεύει να δώσει μια προσέγγιση για εκτίμηση αξιολόγηση με κέντρο τον μαθητευόμενο. Με αυτό τον τρόπο αναγνωρίζεται η ιδιαιτερότητα κάθε εκτίμησης των ικανοτήτων σε αντιπαράθεση με το τυπικό σύστημα όπου η εκτίμηση είναι διαφορετική. Για περισσότερες πληροφορίες για την αξιολόγηση μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα 19

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Γενικά η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξημένους αριθμούς ηλικιωμένων. Για ικανοποίηση των αναγκών αυτής της αύξησης, είναι ανάγκη να αναπτύξουμε πρωτοποριακές, εξειδικευμένες και εξατομικευμένες υπηρεσίες. Αυτή είναι μια μεγάλη και σημαντική πρόκληση για τις Ευρωπαϊκές χώρες. Η μεγάλη ανομοιογένεια που υπάρχει ανάμεσα στην ομάδα των ηλικιωμένων δείχνει ότι οι υπάρχουσες υπηρεσίες δεν είναι έτοιμες να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες, απαιτήσεις και ενδιαφέροντα των ηλικιωμένων. Η συμμετοχή των ατόμων της τρίτης ηλικίας στο σχεδιασμό, ανάπτυξη και υλοποίηση των υπηρεσιών για την Τρίτη ηλικία αποκτά μεγάλη σημασία. Η συμμετοχή στη διαμόρφωση των προγραμμάτων είναι απαραίτητες ώστε οι προσδοκίες τους να υλοποιούνται. Γι αυτό το λόγο ο οργανισμός μας σε συνεργασία με 8 συνεργάτες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες αναπτύσσουν μια επιμορφωτική σειρά μαθημάτων για άτομα που εργάζονται σε διάφορους τομείς για και μαζί με τους ηλικιωμένους, όπως και για άτομα που εμπλέκονται στον σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων για τους ηλικιωμένους. Αυτοί οι οργανισμοί μπορεί να είναι αρχές που ενδιαφέρονται ώστε να μη γίνονται διακρίσεις σε βάρος των ηλικιωμένων, όπως επίσης και εταιρείες που ενδιαφέρονται να ανεβάσουν τη μόρφωση των ηλικιωμένων σε ανώτερα επίπεδα. Ακόμα σύνδεσμοι ηλικιωμένων και οργανισμοί που εκφράζουν τα ενδιαφέροντα των ηλικιωμένων επιθυμούν να αποκτήσουν. Περαιτέρω γνώσεις για θέματα παρουσίασης ενδιαφερόντων, κίνητρα, χειρισμό συγκρούσεων, χρηματοδοτήσεις. Καθώς προσπαθούμε να αναπτύξουμε προγράμματα κατάρτισης που να έχουν τον χαρακτήρα της ζήτησης, θα θέλαμε να ρωτήσουμε εσένα που εργάζεσαι σ αυτούς τους οργανισμούς αν χρειάζεσαι περαιτέρω πληροφορίες για σένα ή για τον οργανισμό σου. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουμε να δώσουμε ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης / κατάρτισης χρήσιμο για την εργασία σου. Θα θέλουμε να σε παρακαλέσουμε να συμπληρώσεις το ερωτηματολόγιο. 20

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

PROFESSIONALIZATION OF LITERACY AND BASIC EDUCATION BASIC MODULES FOR TEACHER TRAINING TRAIN

PROFESSIONALIZATION OF LITERACY AND BASIC EDUCATION BASIC MODULES FOR TEACHER TRAINING TRAIN Προσόντα για λειτουργούς Εγχειρίδιο Εισαγωγή αλφαβητισµού PROFESSIONALIZATION OF LITERACY AND BASIC EDUCATION BASIC MODULES FOR TEACHER TRAINING TRAIN Contract Number: 229564CP120061-DEGRUNDTVIGG1 Project

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Διευθυντικών Στελεχών στην Εκπαίδευση Το Έργο δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κατά 85% και από εθνικούς πόρους

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ «Ιδέα» Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Ελλάδα 1 Φορείς προσέγγισης (Ομάδα-στόχος για την Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» ΕΠΙΤΑΓΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Ε.Ι. ΚΑΙ Τ.Ε.Ι. «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» Βασικός στόχος του προγράμματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 5η Ενότητα - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

INTERactive EDucation & Be YourSelf. Be IN Business. Πρόγραμμα διαχείρισης σταδιοδρομίας. και για όσους θέλουν να ε παναπροσδιορίσουν την καριέρα

INTERactive EDucation & Be YourSelf. Be IN Business. Πρόγραμμα διαχείρισης σταδιοδρομίας. και για όσους θέλουν να ε παναπροσδιορίσουν την καριέρα INTERactive EDucation & Be YourSelf Be IN Business Πρόγραμμα διαχείρισης σταδιοδρομίας για σπουδαστές και για όσους θέλουν να ε παναπροσδιορίσουν την καριέρα τους! Η INTERactive EDucation σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

NEWSLETTER 1. To έργο Valid Aid+ μόλις ξεκίνησε...

NEWSLETTER 1. To έργο Valid Aid+ μόλις ξεκίνησε... NEWSLETTER 1 To έργο Valid Aid+ μόλις ξεκίνησε......από τον Οκτώβρη του 2013 και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβρη του 2015. Tο έργο ValidAid+ -με τίτλο, Επικύρωση Προσόντων τα οποία αποκτώνται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Τα προβλήματα παραβατικής συμπεριφοράς που παρουσιάζουν οι μαθητές σημειώνουν αυξητικές τάσεις, στις οποίες ο Διευθυντής του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE M-CARE Κατάρτιση μέσω φορητών συσκευών για φροντιστές ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE Πακέτο εργασίας WP2 Τίτλος π. εργασίας Έρευνα και Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των εμπειριών και των πρακτικών στη Δανία. Niels Rosendal Jensen και Dirk Michel-Schertges

Παρουσίαση των εμπειριών και των πρακτικών στη Δανία. Niels Rosendal Jensen και Dirk Michel-Schertges Παρουσίαση των εμπειριών και των πρακτικών στη Δανία Niels Rosendal Jensen και Dirk Michel-Schertges Περιεχόμενα: Αναγνώριση της προγενέστερης μάθησης ή των πραγματικών ικανοτήτων Προϋποθέσεις σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Μια σύντομη μελέτη της κατάστασης στη Σουηδία LIFELONG LEARNING PROGRAMME, INNOVATIONS TRANSFER AGREEMENT DE/10/LLP-LdV/TOI/147367/ 2010-1-DE2-LEO05-05359

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνισμός «Μαθητές στην Έρευνα-ΜΕΡΑ 2013-2014. Έλενα Πουλλή Επιστημονικός Λειτουργός Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

Διαγωνισμός «Μαθητές στην Έρευνα-ΜΕΡΑ 2013-2014. Έλενα Πουλλή Επιστημονικός Λειτουργός Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας Διαγωνισμός «Μαθητές στην Έρευνα-ΜΕΡΑ 2013-2014 Έλενα Πουλλή Επιστημονικός Λειτουργός Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας Πλάνο Παρουσίασης 1. Χρονοδιάγραμμα 2. Ερευνητική Εργασία Έντυπο Υποβολής 3. Ο ρόλος του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5:

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΒΑΣΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ Μαθησιακή ΣΤΟΝ συµβουλευτική ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ MODULES Σηµειώσεις για το Σεµινάριο TRAIN Mnika Tröster / Adelgard Steindl German Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Νέοι επιστήμονες)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Νέοι επιστήμονες) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Υπηρεσία Προγράμματος

Εθνική Υπηρεσία Προγράμματος Εθνική Υπηρεσία Προγράμματος Το Πρόγραμμα που έχει δημιουργήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για όλους τους νέους. Πώς; Μέσω συγχρηματοδότησης Σχεδίων που απευθύνονται στους νέους. Κύριο χαρακτηριστικό: Η μη τυπική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ IMPROVE 1

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ IMPROVE 1 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ IMPROVE 1 1 Εισαγωγή Το IMPROVE Improving Validation of Not-Formal Learning in European Career Guidance Practitioners 510640-LLP-1-2010-1-IT-GRUNDTVIG-GMP

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Β) Στοιχεία για προηγούμενη εμπειρία στη γενική εκπαίδευση ενηλίκων

Β) Στοιχεία για προηγούμενη εμπειρία στη γενική εκπαίδευση ενηλίκων Α) Γενικά στοιχεία για το/τη Δημότη Δημοτική Ενότητα Κατοικίας: Φύλο: Γυναίκα Άνδρας Ηλικία: Εθνικότητα: Ανήκετε στα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες; ΝΑΙ ΟΧΙ Ποιο είναι το επίπεδο εκπαίδευσής σας; Δημοτικό Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σε θέματα Πληροφορικής Το Πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την Κυπριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ. Συμβολή στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ Συμβολή στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Αγρότες)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Αγρότες) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Τακτικές marketing για αποτελεσματικές και κερδοφόρες πωλήσεις m117 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

229564-CP-1-2006-1-DE-GRUNDTVIG-G1

229564-CP-1-2006-1-DE-GRUNDTVIG-G1 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΟΥΑΛΙΑ ΚΑΙ Σύνδεσµος Εκπαίδευσης Κλείτου Συµεωνίδη συµβολαίου Αριθµός Τίτλος Ενηλίκων Κύπρου προγράµµατος Επαγγελµατική Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση Δημιουργικότητας

Διάγνωση Δημιουργικότητας Διάγνωση Δημιουργικότητας Η διάγνωση του επιπέδου δημιουργικότητας είναι το πρώτο και κύριο βήμα σε μία πρωτοβουλία καινοτομίας και χρησιμοποιείται για να παρέχει μία βάσιμη αξιολόγηση της εταιρίας ή το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία Περιεχόμενα Α Β Γ Δ Ε Πλαίσιο Πολιτικής για την ΕΕΚ (Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση)

Διαβάστε περισσότερα