Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Βαγγελάτος A. 1, Ορφανός Γ. 2, Τσαλίδης Χ. 2, Καλαμαρά Χ. 3

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Βαγγελάτος A. 1, Ορφανός Γ. 2, Τσαλίδης Χ. 2, Καλαμαρά Χ. 3"

Transcript

1 Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Βαγγελάτος A. 1, Ορφανός Γ. 2, Τσαλίδης Χ. 2, Καλαμαρά Χ. 3 1 Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ) 2 Neurosoft Α.Ε. 3 Ευρωκλινική Αθηνών Λέξεις Κλειδιά: Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας, Οντολογίες, Εξόρυξη Δεδομένων, Βιοϊατρική ορολογία Υπεύθυνος Αλληλογραφίας: Δρ. Αριστείδης Βαγγελάτος, Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής, Ε. Α. Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών, Ακταίου 11, Θησείο, Αθήνα. Τηλ.: , Fax: Implementation of a Biomedical Ontology Vagelatos A. 1, Orfanos G. 2, Tsalidis Ch. 2, Kalamara Ch. 3 1 Research Academic Computer Technology Institute (RACTI) 2 Neurosoft S.A. 3 Athens s Euroclinic Keywords: Natural Language Processing, ontologies, data mining, biomedical terminology Corresponding Author: Dr. Aristides Vagelatos, R.A. Computer Technology Institute, Aktaiou 11, GR Thiseio, Athens, Greece. Tel.: , Fax:

2 Περίληψη Το μέγεθος της ιατρικής - βιοϊατρικής πληροφορίας που παράγεται καθημερινά στο σύγχρονο κόσμο είναι τεράστιο και ίσως δύσκολο ακόμα και να εκφραστεί με τρόπο απλό. Οι πηγές είναι πολλές (φορείς υγείας, εκπαίδευση, ερευνητικοί φορείς, θεσμικοί φορείς, κλπ). Τα μέσα διακίνησης, άλλαξαν με την πάροδο του χρόνου και η ψηφιακή μορφή τείνει να επικρατήσει ολοσχερώς. Ο κυβερνοχώρος (WWW) και σε αυτή την περίπτωση είναι το μέσο που υπερισχύει με βάση τα μεγέθη. Το αναπόφευκτο ερώτημα είναι αν και με ποιο τρόπο είναι δυνατό να αξιοποιηθεί πλέον αυτή η υπερπληθώρα πληροφορίας και να μετατραπεί σε γνώση. Σήμερα, ο απλός χρήστης (είτε ερευνητής, είτε ασθενής, είτε άλλης κατηγορίας) έχει ιδιαίτερα απλοϊκά εργαλεία ως υποβοήθηση στην προσπάθειά του να πλοηγηθεί ή να αναζητήσει ιατρική πληροφορία. Απλές μηχανές αναζήτησης γενικού σκοπού με μόνη δυνατότητα κάποιες λογικές εκφράσεις. Ειδικά δε για την Ελληνική γλώσσα με τις ιδιαιτερότητές της (πλούσια μορφολογία, μακρόχρονη εξέλιξη, κλπ) τα προβλήματα είναι ακόμα πιο μεγάλα. Με βάση τα παραπάνω, κρίνεται ως απαραίτητη η ανάπτυξη κατάλληλης υποδομής γλωσσικής τεχνολογίας για το βιοϊατρικό τομέα και την Ελληνική γλώσσα, που θα υποβοηθήσει το μέσο χρήστη, τον ερευνητή αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο να βελτιώσει τις δυνατότητες αναζήτησης, πλοήγησης, αλλά και κάθε μορφή επεξεργασίας βιοϊατρικών δεδομένων. Η παρούσα αναφορά περιγράφει/προδιαγράφει το έργο ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ 1, δηλαδή το σχεδιασμό της ανάπτυξης μιας οντολογίας βιοϊατρικών όρων αλλά και των απαραίτητων εργαλείων πληροφορικής τα οποία θα αποτελέσουν πολύτιμα όπλα για την ερευνητική και όχι μόνο κοινότητα. Βασικό παραδοτέο και εργαλείο επίδειξης του έργου θα είναι μια εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης που θα αξιοποιεί την οντολογία για να δίνει στο χρήστη καλύτερα και ποιοτικότερα αποτελέσματα. Πέραν τούτου, η οντολογία και τα εργαλεία που θα κατασκευαστούν θα είναι διαθέσιμα ώστε να μπορούν να προσαρμοστούν, να επεκταθούν και να εμπλουτιστούν, αποτελώντας έτσι τη βάση και για άλλες χρήσεις (δεικτοδότηση ιατρικών κειμένων, χαρακτηρισμός κειμένων, επεξεργασία δεδομένων που παράγονται από φορείς υγείας, μέτρηση ποιότητας υπηρεσιών υγείας, κλπ). 1 Το έργο «ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ» έχει εγκριθεί για χρηματοδότηση από την Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας (κωδ. 9) στα πλαίσια του Μέτρου 3.3 του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας».

3 1. Εισαγωγή Η βιοϊατρική πληροφορία που υπάρχει σήμερα διαθέσιμη σε ψηφιακή μορφή, έχει ήδη χαρακτηριστεί «ζούγκλα πληροφορίας» (information jungle - G. Eysenbach), αφηγηματικής (narrative) μορφής με βασικό πλέον (αρνητικό) χαρακτηριστικό την ιδιαίτερη δυσκολία αξιοποίησής της. Ο στόχος της επιστημονικής ερευνητικής προσπάθειας είναι η μετάβαση από την κατάσταση αυτή σε μια νέα όπου η πληροφορία θα είναι δομημένη με τρόπο ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί ως συλλογή δεξαμενή γνώσης (knowledge repository) και η οποία θα επιτρέπει τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών διαχείρισης γνώσης (knowledge management). Αντικείμενο του έργου ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ (www.iatrolexi.cti.gr) είναι η δημιουργία της απαραίτητης γλωσσικής υποδομής για την Ελληνική γλώσσα, που θα επιτρέψει σε πρώτη φάση την καλύτερη διαχείριση και επεξεργασία της βιοϊατρικής πληροφορίας που υπάρχει σε ψηφιακή μορφή. Αυτό θα καταστεί δυνατό με τη δημιουργία και διάθεση στους χρήστες εξελιγμένων εργαλείων για την αναζήτηση, τη συσχέτιση και το χαρακτηρισμό των βιοϊατρικών κειμένων. Σε επόμενη φάση, είναι δυνατή η επέκταση των αποτελεσμάτων του και η διαμόρφωσή του ώστε να εξυπηρετεί και άλλους σκοπούς (π.χ. υλοποίηση δυνατοτήτων semantic web σε βιοϊατρικούς ιστοχώρους, κλπ). Πιο συγκεκριμένα, το έργο αποσκοπεί στη δημιουργία περιβάλλοντος ανάπτυξης, πιστοποίησης και αξιοποίησης οντολογίας βιοϊατρικών όρων με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τη δυνατότητα διαχείρισης πολυλεκτικών όρων. Η Οντολογία αποτελεί τον πλέον ενδεδειγμένο και αξιοποιήσιμο μηχανισμό αποτύπωσης γνώσης μίας θεματικής περιοχής. Καθορίζει τον τρόπο αναπαράστασης με τον οποίο οι έννοιες τα αντικείμενα και οι μεταξύ τους σχέσεις αποτυπώνονται. Οι κυριότεροι λόγοι για την κατασκευή μιας οντολογίας είναι 1) Αναπαράσταση της γνώσης με ένα μοντέλο εξίσου καταληπτό σε ανθρώπους και μηχανές. 2) Καταγραφή των παραδοχών. 3) Επαναχρησιμοποίηση της αποτυπωμένης γνώσης. 4) Ανάλυση της γνώσης. 5) Προηγμένη ευρετηρίαση, ανάκτηση και παρουσίαση πληροφορίας, δυνατότητα εξόρυξης δεδομένων. Παρά την αδιαμφισβήτητη σπουδαιότητα των οντολογιών και τη μεγάλη ανάπτυξη που γνωρίζουν τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχει καθολικά αποδεκτή μεθοδολογία για την κατασκευή τους. Η μεθοδολογία που θα υποστηριχτεί από το προτεινόμενο προς υλοποίηση έργο είναι συνδυασμός δύο μεθοδολογιών από διαφορετικούς επιστημονικούς χώρους. Η πρώτη προέρχεται από τον χώρο της τεχνολογίας λογισμικού (software engineering) και περιγράφει τον τρόπο ανάπτυξης λογισμικού ενώ η δεύτερη από τον χώρο της γλωσσολογίας και περιγράφει τον τρόπο κατασκευής λεξικών. Τα βασικά σημεία που χαρακτηρίζουν τις δύο αυτές μεθοδολογίες είναι ο κύκλος ανάπτυξης ενός προϊόντος λογισμικού για την πρώτη μεθοδολογία και η χρήση corpus (συλλογής κειμένων) για την ανάπτυξη γλωσσικών πόρων από τη δεύτερη μεθοδολογία. Το σύστημα που θα αναπτυχθεί θα υποστηρίξει τις δύο

4 αυτές μεθοδολογίες με ένα σύνολο εργαλείων ανάλυσης κειμένων, διαχείρισης γλωσσικών πόρων, καθώς και παρουσίασης της οντολογίας. Συγκεκριμένα, τα παραγόμενα του έργου θα είναι: Α) Μεθοδολογία ανάπτυξης οντολογιών. Η μεθοδολογία θα περιλαμβάνει: 1) τον καθορισμό της αρχικής ταξινομίας πάνω στην οποία θα βασιστεί μια οντολογία, 2) τη συλλογή κειμένων της θεματικής περιοχής-στόχου, 3) την ανίχνευση του ειδικού λεξιλογίου που χρησιμοποιούν τα κείμενα, 4) τον καθορισμό μορφοσυντακτικών κανόνων περιγραφής των όρων, 5) την εξαγωγή υποψήφιων όρων, 6) τον εμπλουτισμό της οντολογίας με επιλεγμένους όρους και σχέσεις και 7) ένα συνεχή κύκλο των βημάτων 4, 5 και 6. Αν και η εφαρμογή της μεθοδολογίας θα γίνει για την κατασκευή βιοϊατρικής οντολογίας, μπορεί να εφαρμοσθεί στην κατασκευή οντολογιών σε οποιαδήποτε θεματική περιοχή. Β) Υπολογιστικοί πόροι και εργαλεία που θα υποστηρίζουν τη μεθοδολογία ανάπτυξης οντολογιών. Θα εμπλουτισθούν/επεκταθούν/ανάπτυχθούν/προςαρμοστούν πόροι και εργαλεία με εξειδίκευση στην ανάλυση κειμένων βιοϊατρικού περιεχομένου, στην εξαγωγή βιοϊατρικών όρων και στην κατασκευή οντολογίας, οι οποίοι αναλυτικά είναι οι εξής: 1) Μορφολογικό Λεξικό εμπλουτισμένο με βιοϊατρικούς όρους. 2) Μορφοσυντακτικός Σχολιαστής (Morphosyntactic Tagger), ο οποίος θα χαρακτηρίζει μορφοσυντακτικά κάθε λέξη ενός κειμένου. 3) Αναγνωριστής Ονοματικών Φράσεων (Noun-Phrase Chunker), ο οποίος θα ανιχνεύει υποψήφιους πολυλεκτικούς όρους σε κείμενα με χρήση μορφοσυντακτικών κανόνων. 4) Περιβάλλον Ανάπτυξης Οντολογιών βασισμένο στο state-of-the-art σύστημα Protégé (http://protege.stanford.edu), το οποίο θα συνδυάζεται με το Μορφολογικό Λεξικό της Neurosoft ώστε να είναι σε θέση να χειρίζεται τη μορφολογική ποικιλότητα των ελληνικών βιοϊατρικών όρων. 5) Σημασιολογικός Σχολιαστής (Semantic Tagger), ο οποίος θα επισυνάπτει πληροφορία από την οντολογία σε όρους που αναγνωρίζονται σε κείμενα. 5) Μηχανισμός δεικτοδότησης βιοϊατρικών κειμένων βασισμένος κυρίως στους (μονολεκτικούς και πολυλεκτικούς) ιατρικούς όρους που εμφανίζονται μέσα σε αυτά (και όχι σε όλες άκριτα τις λέξεις των κειμένων). Γ) Σώμα (corpus) βιοϊατρικών κειμένων, το οποίο αφενός θα οδηγήσει την όλη διαδικασία εξαγωγής ορολογία και ανάπτυξης της οντολογίας και αφετέρου θα είναι διαθέσιμο στους χρήστες/ερευνητές για ανάκτηση/εξόρυξη πληροφορίας. Δ) Εφαρμογές Ιστού για την παρουσίαση και χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων και εργαλείων του έργου, οι οποίες θα αποτελούν και το τελικό παραδοτέο του έργου. Όλες οι τεχνολογίες, εργαλεία και πόροι που θα αναπτυχθούν στα πλαίσια του έργου αυτού θα διατεθούν για χρήση μέσα από ένα δικτυακό τόπο. Με εφαρμογές ιστού ο εξειδικευμένος και μη χρήστης του διαδικτύου θα μπορεί: 1) Να ελέγχει την ορθογραφία μίας λέξης (βιοϊατρικός όρος ή μέρος βιοϊατρικού όρου). 2) Να περιηγείται στην οντολογία πραγματοποιώντας σύνθετες αναζητήσεις για σχέσεις που διέπουν όρους της οντολογίας. 3) Να εισάγει ένα νέο κείμενο και να λαμβάνει ως αποτέλεσμα το κείμενο με μορφοσυντακτικούς και σημασιολογικούς σχολιασμούς των όρων του κειμένου (annotations). 4) Να αναζητά κείμενα με

5 συγκεκριμένους όρους ή συνδυασμό όρων ή σχέσεων που ισχύουν σε όρους. Η αναζήτηση θα μπορεί να γίνει α) στο σώμα κειμένων που θα συλλεχθεί στα πλαίσια του έργου και β) σε κείμενα του Παγκόσμιου Ιστού μέσω ειδικού meta-search engine που θα αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό και το οποίο θα χρησιμοποιεί το Google (http://www.google.com). Για τις παραπάνω λειτουργίες, θα αναπτυχθούν και αντίστοιχες υπηρεσίες ιστού (web services), με τη βοήθεια των οποίων ο δικτυακός τόπος θα προσφέρει τη δυνατότητα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων από λογισμικό τρίτων στον ερευνητικό χώρο. 2. Τεχνική Περιγραφή Στην πρώτη ενότητα εργασίας θα καθοριστούν οι προδιαγραφές για την κατάρτιση σώματος (corpus) ιατρικών κειμένων και θα σχεδιαστεί η οντολογία βιοϊατρικών όρων. Παράλληλα, θα σχεδιαστεί το μοντέλο αναπαράστασης της οντολογίας, βασισμένο στη γλώσσα περιγραφής οντολογιών OWL (Web Ontology Language, το οποίο θα παρέχει τη δυνατότητα για: α) διαχείριση πολυλεκτικών όρων (η πολυλεκτικότητα αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό όχι μόνο των όρων της βιοϊατρικής αλλά και όλων των ειδικών πεδίων), β) καταχώριση ερμηνευμάτων σε ελληνικά και αγγλικά, γ) ορισμό σχέσεων συνωνυμίας, ομωνυμίας κτλ., πέραν των κλασικών οντολογικών σχέσεων (υπερωνυμίας, υπωνυμίας, μερωνυμίας), δ) καταχώριση της φωνητικής μεταγραφής των όρων (ώστε μελλοντικά να μπορούν να διαβαστούν αυτόματα) και ε) δυνατότητα σύνδεσης των όρων με πολυμεσική πληροφορία (εικόνα, ήχο, βίντεο). Μέρος της σχεδίασης του μοντέλου της οντολογίας αποτελεί και ο καθορισμός του τρόπου έκφρασης κανόνων μεταξύ εννοιών και σχέσεων. Οι κανόνες αυτοί θα μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός για: α) τον έλεγχο της ορθότητας των αντικειμένων της οντολογίας, β) τον περιορισμό του χώρου αποθήκευσης της οντολογίας και γ) την επαγωγή γνώσης από τα στοιχεία της οντολογίας. Παράλληλα με τις προδιαγραφές του corpus και τη σχεδίαση της οντολογίας, θα ξεκινήσει η δεύτερη ενότητα εργασίας, η οποία αφορά στην ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για τη διαχείριση και επεξεργασία των κειμένων του corpus. Τα εργαλεία και οι γλωσσικοί πόροι των οποίων η ανάπτυξη θα ξεκινήσει στην ενότητα αυτή είναι: 1) Αποθήκη Εγγράφων, όπου θα αποθηκεύονται τα κείμενα και τα μεταδεδομένα τους. 2) Προσκομιστής Εγγράφων, ο οποίος θα συλλέγει τα κείμενα του corpus, κατά κανόνα από το Διαδίκτυο. 3) Μετατροπέας Εγγράφων, ο οποίος θα μετατρέπει τα συλλεγόμενα έγγραφα από τις διάφορες μορφές τους (html, pdf κτλ.) σε μια ενιαία μορφή (xml). 4) Αναγνωριστής Στοιχείων, ο οποίος θα κερματίζει κάθε κείμενο στα συστατικά του (λέξεις, σημεία στίξης, αριθμοί, σύμβολα κτλ.). 5) Μορφολογικό Λεξικό, το οποίο θα είναι υπεύθυνο για την κλίση των όρων. 6) Μορφοσυντακτικός Σχολιαστής, ο οποίος θα επισυνάπτει μορφοσυντακτική πληροφορία στις λέξεις των κειμένων. 7) Αναγνωριστής Όρων, ο οποίος θα αναγνωρίζει μονολεκτικούς και πολυλεκτικούς όρους στα κείμενα. 8)

6 Σημασιολογικός Σχολιαστής, ο οποίος θα επισυνάπτει στους όρους σημασιολογική πληροφορία από την οντολογία. Η Τρίτη Ενότητα Εργασίας αφορά στη συλλογή και επεξεργασία βιοϊατρικών κειμένων αλλά και στην συγκρότηση της πρώτης ταξινομίας βιοϊατρικών εννοιών, πάνω στην οποία θα στηριχτεί η κατασκευή της οντολογίας. Η συλλογή θα γίνει από κείμενα που βρίσκονται στο διαδίκτυο είτε σε ιατρικούς κόμβους, είτε σε ελληνικά περιοδικά είτε αλλού (πανεπιστήμια, κλπ). Όταν, σύμφωνα με τις προδιαγραφές συγκρότησης του corpus, συμπληρωθεί ο ελάχιστος ικανός αριθμός κειμένων, θα αρχίσει η διαδικασία εξαγωγής της ορολογίας. Στη φάση αυτή το σύστημα ξεκινά την λειτουργία του με πρώτο στόχο τον εμπλουτισμό των γλωσσικών πόρων (μορφολογικό λεξικό, συντακτικοί κανόνες αναγνώρισης όρων) που υποβοηθούν τη λειτουργία των εργαλείων. Μικτή ομάδα γλωσσολόγων και γιατρών θα αναλύει τα αποτελέσματα της επεξεργασίας των κειμένων και θα «διορθώνει» τα αδύνατα σημεία του συστήματος. Οι άγνωστες λέξεις θα αξιολογούνται και μέρος αυτών θα εισάγονται στο μορφολογικό λεξικό. Θα αξιολογείται η απόδοση των συντακτικών κανόνων που περιγράφουν πολυλεκτικούς όρους. Θα διορθώνονται τα προβληματικά τους σημεία και θα εμπλουτίζεται το σύνολο με νέους κανόνες για τους όρους που το σύστημα απέτυχε να βρει. Ταυτόχρονα, θα καταγράφονται οι νέοι όροι που ανακαλύπτονται, οι μορφοσυντακτικές παραλλαγές των υπαρχόντων όρων αλλά και το γλωσσικό περιβάλλον που δύο ή περισσότεροι όροι συνεμφανίζονται. Η συνεμφάνιση αυτή θα σηματοδοτήσει πιθανές σχέσεις μεταξύ των όρων. Αντικείμενο της τέταρτης ενότητας εργασίας είναι η κατασκευή οντολογίας με τους όρους που συλλέγονται κατά τη διάρκεια της τρίτης ενότητας εργασίας. Η τέταρτη ενότητα εργασίας θα ξεκινήσει αμέσως μετά τον καθορισμό του μοντέλου αναπαράστασης οντολογιών (ο οποίος θα λάβει χώρα στην πρώτη ενότητα εργασίας), με εναρκτήρια δράση την προσαρμογή του open-source περιβάλλοντος ανάπτυξης οντολογιών Protégé κατά τρόπο ώστε να υποστηρίζει το εν λόγω μοντέλο. Στη συνέχεια, οι συλλεχθέντες όροι θα αξιολογούνται και όσοι επιλεχθούν θα εισάγονται στην οντολογία. Η συνεμφάνιση των όρων στο ίδιο κειμενικό περιβάλλον (context) θα εξετάζεται για την ύπαρξη πιθανής συσχέτισής τους. Στην περίπτωση αυτή, οι σχέσεις θα εισάγονται στην οντολογία. Μετά τον εμπλουτισμό της οντολογίας με όρους και σχέσεις, τα κείμενα θα ευρετηριάζονται με βάση τους όρους και τις σχέσεις που εμφανίζονται στο περιεχόμενό τους. Τα δεδομένα του ευρετηρίου θα αναλύονται από αλγορίθμους εξόρυξης δεδομένων οι οποίοι θα παράγουν συσχετίσεις μεταξύ των όρων. Στην πέμπτη ενότητα εργασίας θα αναπτυχθούν οι εφαρμογές που θα επιτρέπουν την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου. Ένα υποσύνολο των εργαλείων που θα κατασκευαστούν στις προηγούμενες ενότητες εργασίας θα επεκταθούν κατάλληλα ώστε να αποτελέσουν εφαρμογές ιστού (web

7 applications), οι οποίες θα φιλοξενηθούν στον ιστοχώρο του έργου (βλ. επόμενη ). Οι εφαρμογές αυτές είναι οι εξής: 1) Περιηγητής Οντολογίας, ο οποίος θα επιτρέπει την αναζήτηση και την πλοήγηση στην αναπτυχθείσα οντολογία. 2) Μηχανή Αναζήτησης βιοϊατρικής πληροφορίας στο σώμα κειμένων του έργου και στον Παγκόσμιο Ιστό, όπου η σύνθεση ερωτημάτων θα κατευθύνεται από την Οντολογία. 3) Ορθογραφικός Διορθωτής όρων της βιοϊατρικής. 4) Μορφοσυντακτικός και Σημασιολογικός Σχολιαστής βιοϊατρικών κειμένων, ο οποίος θα επισυνάπτει στις λέξεις/φράσεις των κειμένων μορφοσυντακτική πληροφορία (από το Μορφολογικό Λεξικό) και σημασιολογική πληροφορία (από την Οντολογία). 4. Αναλυτική Περιγραφή ενοτήτων υλοποίησης Αναλυτικά τα βήματα υλοποίησης είναι τα παρακάτω: 4.1 Σχεδιασμός Σώματος Βιοϊατρικών Κειμένων και Οντολογίας Ο σχεδιασμός ενός σώματος κειμένων υπόκειται σε ποσοτικές προδιαγραφές (π.χ. αντιπροσωπευτικότητα) και σε ποιοτικές προδιαγραφές σχετικές με το είδος των κειμένων που πρέπει να συλλεχθούν (π.χ. κείμενα εκπαιδευτικού χαρακτήρα, επιστημονικά κείμενα, επιστημονικά άρθρα εκλαϊκευτικού χαρακτήρα κτλ.). Κι ενώ οι προδιαγραφές μπορούν να συλλεχθούν εύκολα από τη διεθνή βιβλιογραφία (βλ. Biber 1993, Bowker 1996), το δύσκολο είναι ο εντοπισμός των πηγών από τις οποίες θα συλλεχθούν κείμενα που να πληρούν τις προδιαγραφές. Μια από τις δράσεις της ενότητας αυτής θα αφορά στον εντοπισμό πηγών ελληνικών βιοϊατρικών κειμένων (ιστοχώροι, ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες, εκδοτικοί οίκοι κτλ), ώστε το σχέδιο συγκρότησης σώματος κειμένων που θα παραχθεί, εκτός από τις προδιαγραφές, να αναφέρει και τις πηγές. Παράλληλα θα ξεκινήσει ο σχεδιασμός του μοντέλου αναπαράστασης της οντολογικής γνώσης (επί τη βάσει των διεθνών προτύπων OWL/RDF) και της μεθοδολογίας ανάπτυξης της οντολογίας. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του μοντέλου της οντολογίας θα είναι η δυνατότητα ταυτοποίησης των μορφολογικών παραλλαγών των όρων, χαρακτηριστικό απαραίτητο για γλώσσες με έντονη μορφολογία (όπως είναι η Ελληνική), το οποίο θα υποστηριχθεί κατόπιν σύνδεσης του μοντέλου με το Μορφολογικό Λεξικό της Neurosoft. Επίσης, θα καθορισθεί το είδος των σχέσεων μεταξύ των εννοιών καθώς και η μηχανισμός έκφρασης κανόνων. Σχέσεις και κανόνες αποτελούν τον επαγωγικό μηχανισμό επέκτασης της γνώσης από τις υπάρχουσες έννοιες/όρους. Η δύναμη του μηχανισμού αυτού μπορεί να ποικίλει από τις «όψεις» (views) ενός Συστήματος Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΒΔ) έως τις γλώσσες προγραμματισμού με λογικές προτάσεις (Horn clauses).

8 4.2 Υλοποίηση Εργαλείων Διαχείρισης Σώματος Κειμένων και αυτόματης εξαγωγής ορολογίας Στο πλαίσιο της ενότητας αυτής θα υλοποιηθούν/επεκταθούν τα εξής εργαλεία: 1) Αποθήκη Εγγράφων (Document Warehouse): είναι ο χώρος αποθήκευσης των κειμένων αλλά και των παραγόμενων από αυτά μεταδεδομένων. Θα υλοποιηθεί πάνω σε ένα Σύστημα Διαχείρισης Σχεσιακών Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΣΒΔ - RDBMS). 2) Προσκομιστής Εγγράφων (Crawler): διατρέχει συγκεκριμένους δικτυακούς τόπους ή τοπικούς δίσκους και προσκομίζει τα κείμενα προς επεξεργασία. 3) Αναγνωριστής Στοιχείων (Tokenizer): κερματίζει ένα κείμενο σε μία σειρά στοιχείων (tokens: λέξεις, σημεία στίξης, αριθμοί, σύμβολα κτλ.) με τα οποία τροφοδοτούνται οι επόμενες φάσεις επεξεργασίας του κειμένου. 4) Μορφοσυντακτικός Σχολιαστής (Morphosyntactic Tagger): επισυνάπτει μορφοσυντακτικά μεταδεδομένα (μέρος του λόγου, γένος, αριθμός πτώση, κλπ.) σε κάθε λέξη του κειμένου (που έχει αναγνωρίσει ο Tokenizer). Αυτό γίνεται με τη βοήθεια του Μορφολογικού Λεξικού. 5) Μορφολογικό Λεξικό. Η Neurosoft έχει αναπτύξει μορφολογικό λεξικό ~ λημμάτων, το οποίο περιέχει και περιορισμένο αριθμό βιοϊατρικών όρων. Το λεξικό αυτό θα εμπλουτισθεί με τις άγνωστες λέξεις-όρους που θα βρεθούν στα βιοϊατρικά κείμενα. Το υπάρχον σύστημα περιγραφής της κλίσης των λημμάτων καλύπτει τον ορισμό της μορφοσυντακτικής πληροφορίας μονολεκτικών όρων. 6) Μηχανισμός Κλίσης Πολυλεκτικών Όρων. Το μοντέλο περιγραφής της κλίσης πολυλεκτικών όρων είναι πιο πολύπλοκο από αυτό των μονολεκτικών, διότι η κλίση πολυλεκτικών όρων δεν ακολουθεί μία τυποποιημένη διαδικασία. Υπάρχουν πολυλεκτικοί όροι στους οποίους κλίνεται μόνο η μία συστατική λέξη ενώ οι υπόλοιπες παραμένουν άκλιτες, π.χ. οξείδιο του αζώτου, οξείδια του αζώτου. Σε άλλες περιπτώσεις, όλες οι συστατικές λέξεις ακολουθούν την ίδια κλιτική φόρμα, π.χ. γλουταμινικό νάτριο, γλουταμινικού νατρίου. Θα επεκταθεί ο μηχανισμός κλίσης μονολεκτικών όρων (στοιχείο 5 της παρούσας λίστας) για να υποστηρίξει τον ορισμό πολυλεκτικών όρων. Η εφαρμογή που θα υλοποιήσει το μοντέλο αυτό θα παρέχει στο χρήστη τη δυνατότητα εύκολου ορισμού της κλίσης πολυλεκτικών όρων. 7) Αναγνωριστής Όρων: συμβουλεύεται το Μορφολογικό Λεξικό, όπου περιγράφεται η μορφολογία των μονολεκτικών και πολυλεκτικών όρων, καθώς και κανόνες που περιγράφουν τη σύνταξη πολυλεκτικών όρων και αναγνωρίζει τους όρους αυτούς σε κείμενα, σε όποια κλιτική μορφή κι αν βρίσκονται. Στην περίπτωση των πολυλεκτικών όρων, πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζει δομικές παραλλαγές (π.χ. οξείδια του Αζώτου, οξείδια Αζώτου, αζωτούχα οξείδια) και συντμήσεις (π.χ. NOx).

9 Όλα τα παραπάνω εργαλεία θα συνδεθούν σε ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα. Η πληροφορία που θα διαχειρίζεται το σύστημα αφορά: α) διευθύνσεις δικτυακών τόπων και παραμέτρους άντλησης εγγράφων από αυτούς, β) κείμενα και μεταδεδομένα που έχουν επισυναφθεί στα κείμενα από τα εργαλεία γλωσσικής επεξεργασίας, γ) κανόνες κλίσης μονολεκτικών και πολυλεκτικών όρων, δ) μορφοσυντακτικοί κανόνες αναγνώρισης όρων στα κείμενα και ε) ευρετήριο των κειμένων βασισμένο στους βιοϊατρικούς όρους που αυτά περιέχουν. Η πληροφορία αυτή αποθηκεύεται σε μία κοινή βάση δεδομένων. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της βάσης δεδομένων θα είναι η διατήρηση όλων των εκδόσεων των δεδομένων (versioning), επιτρέποντας στους ερευνητές να παρακολουθήσουν την πορεία εξέλιξης ενός αντικειμένου/πόρου. 4.3 Συλλογή Βιοϊατρικών Κειμένων και Εξαγωγή Ορολογίας Η ενότητα αυτή θα ξεκινήσει αμέσως μόλις παραδοθούν από την ενότητα 2 ο Προσκομιστής Εγγράφων, ο Αναγνωριστής Στοιχείων και ο Μορφοσυντακτικός Σχολιαστής, εργαλεία τα οποία είναι απαραίτητα για να αρχίσει η συλλογή και στοιχειώδης επεξεργασία βιοϊατρικών κειμένων. Η πηγές των κειμένων καθορίζονται στο «Σχέδιο Συγκρότησης Σώματος Βιοϊατρικών Κειμένων». Από την επεξεργασία των κειμένων θα προκύπτουν (στην αρχή αρκετές) «άγνωστες» λέξεις οι οποίες, λόγω της υψηλής κάλυψης του Μορφολογικού Λεξικού σε όρους του κοινού λεξιλογίου, με μεγάλη πιθανότητα θα είναι όροι ή μέρος όρων της Βιοϊατρικής. Μικτή ομάδα γλωσσολόγων και γιατρών θα αναλύει τις άγνωστες λέξεις και θα τις κατατάσσει σε μία από τις τρεις κατηγορίες: α) βιοϊατρικοί όροι, β) όχι-βιοϊατρικοί όροι και γ) ορθογραφικά λάθη. Οι λέξεις των κατηγοριών (α) και (β) θα εμπλουτίζουν το Μορφολογικό Λεξικό και η διαδικασία θα επαναλαμβάνεται στα νεοεισερχόμενα κείμενα, έως ότου οι άγνωστες λέξεις ανήκουν όλες στην κατηγορία (γ). Επόμενο βήμα είναι η εξαγωγή πολυλεκτικών όρων από τα κείμενα. Ομάδα γλωσσολόγων θα ορίσει τους κανόνες σύνταξης πολυλεκτικών όρων, π.χ. ο όρος γλουταμινικό οξύ περιγράφεται από ένα κανόνα της μορφής: ΕΠΙΘ_βιοϊατρ(γένος=Γ, αριθμός=α, πτώση=π) + ΟΥΣ_βιοϊατρ(γένος=Γ, αριθμός=α, πτώση=π), ενώ ο όρος δίαυλος ασβεστίου περιγράφεται από ένα κανόνα της μορφής: ΟΥΣ_βιοϊατρ(γένος=?, αριθμός=?, πτώση=?)+ ΟΥΣ_βιοϊατρ(πτώση= Γεν ). Οι κανόνες σύνταξης πολυλεκτικών όρων θα ενσωματωθούν στον Αναγνωριστή Όρων, ο οποίος θα επεξεργάζεται τα κείμενα και θα προτείνει πολυλεκτικούς όρους. Ομάδα γλωσσολόγων και ιατρών θα αξιολογεί τους προτεινόμενους πολυλεκτικούς όρους. Οι αποδεκτοί όροι θα εμπλουτίζουν το Μορφολογικό Λεξικό, με τη βοήθεια του Μηχανισμού Κλίσης Πολυλεκτικών Όρων. Οι μη αποδεκτοί όροι θα ωθούν τους γλωσσολόγους στην αναθεώρηση κάποιων συντακτικών κανόνων.

10 Όλη η παραπάνω διαδικασία είναι επαναλαμβανόμενη, με την έννοια της συνεχόμενης ανακύκλωσης των λειτουργιών: επεξεργασία κειμένων ενημέρωση Μορφολογικού Λεξικού διόρθωση/βελτίωση των κανόνων και των εργαλείων επεξεργασίας επεξεργασία κειμένων... Στο τέλος της ενότητας 3, τα εργαλεία επεξεργασίας θα έχουν φτάσει στο μέγιστο της αποδοτικότητάς τους και οι χρησιμοποιούμενοι πόροι (Μορφολογικό Λεξικό και Συντακτικοί Κανόνες) θα έχουν φτάσει στο μέγιστο της πληρότητάς τους, όσον αφορά το πεδίο της βιοϊατρικής ορολογίας. Τέλος στην ενότητα αυτή, θα καθοριστούν οι βασικές έννοιες της οντολογίας καθώς και η ιεράρχηση των εννοιών, παίρνοντας υπόψη τις ήδη υπάρχουσες βιοϊατρικές ταξινομίες από το διεθνή χώρο (π.χ. ICD10, Νόσοι - Διαγνώσεις, MeSH, κτλ.) με παράλληλη αναφορά στο δημιουργηθέν corpus. Η ταξινομία βιοϊατρικών όρων που θα προκύψει θα χρησιμοποιηθεί αφενός για να δοκιμαστεί η βασική λειτουργικότητα του μοντέλου της οντολογίας και αφετέρου για να χτιστεί πάνω σε αυτή η πλήρης οντολογία με όρους που θα εξαχθούν από κείμενα. 4.4 Επεξεργασία Βιοϊατρικών Όρων και Δημιουργία Οντολογίας Μετά τον ορισμό του Μοντέλου Αναπαράστασης Οντολογίας, η ενότητα αυτή θα ξεκινήσει υλοποιώντας το μοντέλο αυτό με προσαρμογή/επέκταση του περιβάλλοντος ανάπτυξης οντολογιών Protégé. Στη συνέχεια, η Αρχική Ταξινομία Βιοϊατρικών Όρων θα εισαχθεί στο Protégé και πάνω σε αυτή θα στηριχθεί η ανάπτυξης της οντολογίας. Η ομάδα εξειδικευμένων γιατρών και έμπειρων γλωσσολόγων θα εξετάζει: 1) τους βιοϊατρικούς όρους που συλλέχθηκαν από τα κείμενα, 2) το περιβάλλον (context) που βρέθηκαν και κυρίως το περιβάλλον που συνεμφανίστηκαν οι όροι. 3) αν οι υποψήφιοι όροι είναι παραλλαγές όρων της οντολογίας ή νέοι όροι, 4) αν οι έννοιες που ορίσθηκαν στην οντολογία είναι επαρκείς για τον εισαγωγή ενός όρου στην οντολογία ή πρέπει να επεκταθεί η Οντολογία με νέες έννοιες, 5) αν η συνεμφάνιση όρων σηματοδοτεί κάποια σχέση που πρέπει να εισαχθεί στην οντολογία. Επιπλέον στην οντολογία θα εισαχθεί η απαραίτητη πληροφορία σχετικά με τις συσχετίσεις των όρων, την αγγλική και ελληνική ερμηνεία καθώς και τη φωνητική μεταγραφή. Όλες οι παραπάνω ενέργειες θα υποστηρίζονται από το Σύστημα Διαχείρισης Σώματος Κειμένων.

11 4.5 Υλοποίηση Εφαρμογών Ιστού Οι εφαρμογές ιστού που θα αναπτυχθούν στην ενότητα αυτή θα φιλοξενηθούν στον ιστοχώρο του έργου. Η τελική μορφή που θα πάρει ο ιστοχώρος του έργου θα περιέχει τις ακόλουθες εφαρμογές ιστού: 1) Περιηγητής Οντολογίας, ο οποίος θα επιτρέπει στο χρήστη την περιήγηση στους όρους της οντολογίας. Ο χρήστης θα μπορεί επίσης να κάνει σύνθετες ερωτήσεις για όρους και σχέσεις της οντολογίας με γραφικό και απλό τρόπο. 2) Μηχανή Αναζήτησης στο σώμα βιοϊατρικών κειμένων, τα οποία θα έχουν ευρετηριαστεί επι τη βάσει σημασιολογικών κατηγοριών από την οντολογία, αλλά και σε κείμενα του Παγκόσμιου Ιστού. Στην περίπτωση αναζήτησης στο σώμα βιοϊατρικών κειμένων, ο χρήστης θα μπορεί να διαμορφώνει ερωτήματα με όρους που προέρχονται από την Οντολογία, με τη βοήθεια του Περιηγητή Οντολογίας. Στην περίπτωση αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό, η μηχανή αναζήτησης θα λειτουργεί ως προθάλαμος (meta-search) του Google. Θα παίρνει δηλαδή την ερώτηση (η οποία πιθανόν να περιέχει όρους της οντολογίας) από το χρήστη, θα τη στέλνει στο Google και στη συνέχεια θα αναλύει/φιλτράρει τα κείμενα/απαντήσεις του Google για εμφάνιση των αναζητηθέντων όρων. 3) Ορθογραφικός Διορθωτής, ο οποίος θα ελέγχει την ορθογραφία ενός κειμένου ή λέξης χρησιμοποιώντας το πλούσιο Μορφολογικό Λεξικό βιοϊατρικών όρων που θα έχει δημιουργηθεί. 4) Μορφοσυντακτικός και Σημασιολογικός Σχολιαστής, ο οποίος θα επισυνάπτει μορφοσυντακτικά (από το Μορφολογικό Λεξικό) και σημασιολογικά (από την Οντολογία) σχόλια σε λέξεις/στοιχεία ενός κειμένου. Ο σχολιασμός θα πραγματοποιείται με τη χρήση επισημειώσεων εκφρασμένων ως XML tags. 5. Αναμενόμενα Αποτελέσματα Ο βασικός στόχος του έργου για την υλοποίηση υποδομής που θα βελτιώσει την δυνατότητα διαχείρισης βιοϊατρικής πληροφορίας, είναι σίγουρο ότι έχει πληθώρα ωφελουμένων είτε στη μορφή που θα προκύψει στα πλαίσια της παρούσας πρότασης, είτε με βελτιώσεις προσθήκες που θα μπορεί κάποιος να κάνει με βάση πιο εξειδικευμένη κατεύθυνση. Πιο συγκεκριμένα, η επιστημονική κοινότητα του κλάδου της βιοϊατρικής, θα αποκτήσει μια σειρά εργαλείων που θα υποβοηθήσουν σε μεγάλο βαθμό το έργο της: από την καλύτερη αναζήτηση σε ιατρικές πηγές, έως την αυτόματη δεικτοδότηση, χαρακτηρισμό ή άλλη επεξεργασία των κειμένων. Παράλληλα ο απλός χρήστης μέσω μιας εξειδικευμένης πύλης αναζήτησης ιατρικών θεμάτων, θα μπορεί να εντοπίσει ευκολότερα πιο αξιόπιστη και χρήσιμη πληροφορία για θέματα υγείας που τον απασχολούν. Επιπλέον φορείς υγείας που παράγουν πληροφορία ιατρικού περιεχομένου (νοσοκομεία, δημόσια

12 διοίκηση, κλπ) θα μπορούν να επεξεργαστούν τα δεδομένα τους με πληθώρα τρόπων με στόχο την ικανοποίηση των σκοπών λειτουργίας τους (π.χ. μελέτες συσχέτισης νόσων ιατρικών εξετάσεων για τα νοσοκομεία, κλπ). 6. Βιβλιογραφία [1] d Το site της Neurosoft A.E. απ όπου μπορεί κανείς να βρει και να χρησιμοποιήσει κάποια γλωσσικά εργαλεία (ορθογράφος και συλλαβιστής). [2] Στον κόμβο αυτό της Εθνικής Ιατρικής Βιβλιοθήκης των ΗΠΑ, υπάρχει το περιβάλλον UMLS. Επίσης υπάρχουν και μια σειρά από ενδιαφέρουσες δημοσιεύσεις σχετικά με την ολοκλήρωση του UMLS. [3] Medical Subject Headings της Εθνικής Ιατρικής Βιβλιοθήκης των ΗΠΑ. [4] Στον κόμβο αυτό του πανεπιστημίου του Στάνφορντ, χει το περιβάλλον protégé για την υλοποίηση οντολογιών. [5] Health on the Net Foundation. [6] International Classification of Diseases : Διεθνής κωδικοποίηση Νόσων. [7] Biber, D Representatives in corpus design, Literary and Linguistic Computing, 8, pp [8] Bowker, L Towards a corpus-based approach to terminology, Terminology, 3, pp [9] Eysenbach G.. The semantic Web and healthcare consumers: a new challenge and opportunity on the horizon? Int. J. Healthcare Technology and Management, vol. 59, n. 3/4/5, [10] Ceusters W, Smith B, Flanagan J. Ontology and Medical Terminology: Why description Logics are not enough. TERP 2003, San Antonio, USA. [11] Boyer et al. HONselect: a multilingual and intelligent search tool integrating heterogeneous web resources. Int. J. of Medical Informatics, (64) [12] Gobel G. et al. A MeSH based intelligent search intermediary for Consumers Health Information Systems. Int. J. of Medical Informatics, (64) 2001.

13 Abstract This paper presents the design of terminological and specialized textual resources that will be produced in the framework of the national R&D project IATROLEXI. The aim of IATROLEXI is to create the critical infrastructure for the Greek language, i.e. linguistic resources and tools, to be used in high level Natural Language Processing (NLP) applications in the domain of Biomedicine, i.e. information extraction, data mining, etc. The project will build upon existing resources that have been developed by the project partners, i.e. a Greek morphological lexicon of about words, and language processing tools such as a lemmatiser and a morphosyntactic tagger, and it will further develop new resources such as a specialised corpus of biomedical texts and an ontology of medical terminology.

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 www.iatrolexi.cti.gr 1 Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ) Σελίδα 1 Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ. Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ. ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ»

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ. Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ. ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Προϋπολογισµός: 561.240 ιάρκεια: 18 µήνες Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

Software Production Company

Software Production Company Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Προϋπολογισµός: 561.240 ιάρκεια: 18 µήνες ΕπιστηµονικόςΥπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

2, µε τίτλο: «Υλοποίηση Εργαλείων Ανάπτυξης ιαχείρισης Σώµατος Κειµένων και Αυτόµατης Εξαγωγής Ορολογίας».

2, µε τίτλο: «Υλοποίηση Εργαλείων Ανάπτυξης ιαχείρισης Σώµατος Κειµένων και Αυτόµατης Εξαγωγής Ορολογίας». ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Π22: Τελική Αναφορά Έργου

Π22: Τελική Αναφορά Έργου ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση Οι συµφράσεις είναι ακολουθίες όρων οι οποίοι συνεµφανίζονται σε κείµενο µε µεγαλύτερη συχνότητα από εκείνη της εµφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

7 0 0 /2 /7 0 : 2 1 ( 2 ( Google Yahoo

7 0 0 /2 /7 0 : 2 1 ( 2 ( Google Yahoo Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Neurosoft A.E. --- ΕΑΙΤΥ ΓΓΕΤ, ΚτΠ, Πρόγραµµα «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» Σχεδιασµός & Συλλογή Σώµατος Βιοϊατρικών Κειµένων (ΣΒΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Π20: Ανακοινώσεις επιστηµονικών εργασιών σε συνέδρια/περιοδικά

Π20: Ανακοινώσεις επιστηµονικών εργασιών σε συνέδρια/περιοδικά ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: Γιαννόπουλος Γεώργιος ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Καθ. Ι. Βασιλείου ΒΟΗΘΟΙ: Α. ηµητρίου, Θ. αλαµάγκας Γενικά Οι µηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Λίνα Μπουντούρη - Μανόλης Γεργατσούλης Ιόνιο Πανεπιστήμιο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Διαδίκτυο και Επίπεδα ετερογένειας δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ. Συγκομιδή και δεικτοδότηση ιστοσελίδων

ΑΣΚΗΣΗ. Συγκομιδή και δεικτοδότηση ιστοσελίδων Γλωσσική Τεχνολογία Ακαδημαϊκό Έτος 2010-2011 ΑΣΚΗΣΗ Συγκομιδή και δεικτοδότηση ιστοσελίδων Σκοπός της άσκησης είναι η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος συγκομιδής και δεικτοδότησης ιστοσελίδων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙ ΑΣ 4 3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙ ΑΣ 4 3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές

Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές Δρ. Κακαρόντζας Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Οντολογία για την περιγραφή των προσωπικοτήτων της Σάμου, την κατηγοριοποίηση και τις σχέσεις τους

Οντολογία για την περιγραφή των προσωπικοτήτων της Σάμου, την κατηγοριοποίηση και τις σχέσεις τους Οντολογία για την περιγραφή των προσωπικοτήτων της Σάμου, την κατηγοριοποίηση και τις σχέσεις τους Επιμέλεια: Καρανικολάου Θεοδώρα Επιβλέπων καθηγητής: Δενδρινός Μάρκος Αθήνα, 2017 Σκοπός Στόχος της πτυχιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #02 Ιστορική αναδρομή Σχετικές επιστημονικές περιοχές 1 Άδεια χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Π18: Τεκµηρίωση Εφαρµογών Ιστού

Π18: Τεκµηρίωση Εφαρµογών Ιστού ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

clarin:el δημιουργώ, επεξεργάζομαι, μοιράζομαι Στέλιος Πιπερίδης, Πένυ Λαμπροπούλου, Μαρία Γαβριηλίδου Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ

clarin:el δημιουργώ, επεξεργάζομαι, μοιράζομαι Στέλιος Πιπερίδης, Πένυ Λαμπροπούλου, Μαρία Γαβριηλίδου Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ clarin:el δημιουργώ, επεξεργάζομαι, μοιράζομαι Στέλιος Πιπερίδης, Πένυ Λαμπροπούλου, Μαρία Γαβριηλίδου Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ το πρόβλημα 14.11.2015 10o Συνέδριο Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία 2 σενάριο 14.11.2015

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 Το Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Javascript. του project /software/web_tools/webapps/search_engine/.

Javascript. του project  /software/web_tools/webapps/search_engine/. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ. Δημιουργία Ευρετηρίων Συλλογής Κειμένων

ΑΣΚΗΣΗ. Δημιουργία Ευρετηρίων Συλλογής Κειμένων Γλωσσική Τεχνολογία Ακαδημαϊκό Έτος 2011-2012 Ημερομηνία Παράδοσης: Στην εξέταση του μαθήματος ΑΣΚΗΣΗ Δημιουργία Ευρετηρίων Συλλογής Κειμένων Σκοπός της άσκησης είναι η υλοποίηση ενός συστήματος επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el Σαράντος Καπιδάκης 1, Στέλιος Πιπερίδης 2, Πένυ Λαμπροπούλου 2, Μαρία Γαβριηλίδου 2 ( 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 2 Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ)

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Πνευματικά Δικαιώματα 2007 Ίδρυμα ECDL (ECDL Foundation www.ecdl.org) Όλα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα. Κανένα μέρος αυτού του εγγράφου δεν μπορεί να αναπαραχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων».

Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων». Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων». Με την υπ αριθμ. υπ αριθμ. ΣΕΠΠ/1671/9-5-2014 Πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Π17: Μορφοσυντακτικός και Σηµασιολογικός Σχολιαστής (λογισµικό)

Π17: Μορφοσυντακτικός και Σηµασιολογικός Σχολιαστής (λογισµικό) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΑΞΗ «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ, ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑΣ» στο πλαίσιο του ΜΕΤΡΟΥ 3.3 «Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη στην Κοινωνία της Πληροφορίας» ΕΡΓΟ - 9: ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Δεκέμβριος 2012 Φεβρουάριος 2013 Όνομα : Μπελούλη Αγάθη

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Δεκέμβριος 2012 Φεβρουάριος 2013 Όνομα : Μπελούλη Αγάθη Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Ευρετηρίων Συλλογής Κειμένων

Δημιουργία Ευρετηρίων Συλλογής Κειμένων Γλωσσική Τεχνολογία Ακαδημαϊκό Έτος 2011-2012 - Project Σεπτεμβρίου Ημερομηνία Παράδοσης: Στην εξέταση του μαθήματος Εξέταση: Προφορική, στο τέλος της εξεταστικής. Θα βγει ανακοίνωση στο forum. Ομάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού. Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού. Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος Η µακροδοµή της οντολογίας Ένα από τα βασικά βήµατα για την ανάπτυξη της οντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Εισαγωγικό Φροντιστήριο

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Εισαγωγικό Φροντιστήριο ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Εισαγωγικό Φροντιστήριο Project του μαθήματος Εργασία 2 ατόμων Προφορική εξέταση για: Project (80%) Θεωρία (20%) Στο φροντιστήριο: Ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

e-publishing Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών εκδόσεων- Τίτλος παρουσίασης epublishing Open Book Press

e-publishing Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών εκδόσεων- Τίτλος παρουσίασης epublishing Open Book Press e-publishing Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών εκδόσεων- Τίτλος παρουσίασης epublishing Open Book Press Οι υπηρεσίες epublishing Για τον εκδότη Διάθεση & προβολή του εκδοτικού περιεχομένου Φιλοξενία σε servers του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ Α. Δεικτοδότηση Συλλογής Κειμένων σε Ανεστραμμένο Ευρετήριο

ΑΣΚΗΣΗ Α. Δεικτοδότηση Συλλογής Κειμένων σε Ανεστραμμένο Ευρετήριο Γλωσσική Τεχνολογία Ακαδημαϊκό Έτος 2009-2010 ΑΣΚΗΣΗ Α Δεικτοδότηση Συλλογής Κειμένων σε Ανεστραμμένο Ευρετήριο Τα ανεστραμμένα αρχεία αποτελούν μια βασική μορφή ευρετηρίου και μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Παρεχόμενων Υπηρεσιών Πληροφορικής της DBS AE

Παρουσίαση Παρεχόμενων Υπηρεσιών Πληροφορικής της DBS AE Παρουσίαση Παρεχόμενων Υπηρεσιών Πληροφορικής της DBS AE Βασικές Παρεχόμενες Υπηρεσίες Α. Διαδικασία Μετάπτωσης Δεδομένων Β. Μεθοδολογία Ψηφιοποίησης Εγγράφων Γ. Οργάνωση και Τεκμηρίωση Υλικού Δ. Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ΜΑΘΗΜΑ 6 195 Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων Το RDF Το Warwick Framework 196 1 Resource Data Framework RDF Τα πολλαπλά και πολλαπλής προέλευσης σχήµατα παραγωγής δηµιουργούν την ανάγκη δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα:

Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα: Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα: οφέλη για επιχειρήσεις και καταναλωτές Μιχάλης Σαλαμπάσης αναπληρωτής καθηγητής Τμήμα Πληροφορικής Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

Πέργαµος: Το Σύστηµα Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστηµίου Αθηνών

Πέργαµος: Το Σύστηµα Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστηµίου Αθηνών Institutional Repositories, Θεσσαλονίκη 8-9 Μαΐου 2006 Πέργαµος: Το Σύστηµα Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστηµίου Αθηνών Γιώργος Πυρουνάκης (forky@libadm.uoa.gr) Υπολογιστικό Κέντρο Βιβλιοθηκών Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ- ΠΑΚΕ ΚΡΗΤΗΣ Αξιολόγηση Ιστοσελίδων Εργασία Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Τρόποι αξιολόγησης μιας ιστοσελίδας... 2 Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ...17

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ...17 Περιεχόμενα Πρόλογος του συγγραφέα... 11 Αφιερώσεις... 13 Α. Θεωρητικό Μέρος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ...17 1.1 Ορισμός... 17 1.2 Οφέλη από τη χρήση ΝΠΣ... 18 1.3 Υποσυστήματα του ΝΠΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #01

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #01 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #01 Διαδικαστικά μαθήματος Εισαγωγικές έννοιες & Ορισμοί Συστήματα ανάκτησης πληροφορίας 1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Προεπεξεργασία Κειμένου

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Προεπεξεργασία Κειμένου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Προεπεξεργασία Κειμένου Στόχος Επεξεργασίας Γραπτό κείμενο: Τρόπος επικοινωνίας Φέρει σημασιολογικό περιεχόμενο Αναζητούμε τρόπο να: Μετρήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 2.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.0-Α Έκδοση η / 05.05.06 ΣΧΟΛΗ: ΣΔΟ ΤΜΗΜΑ: Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης ΤΟΜΕΑΣ: Τομέας Μαθημάτων Γενικής Παιδείας και Τεχνολογιών Πληροφόρησης Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 1

Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Ιωάννης Μανωλόπουλος, Καθηγητής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ 2013 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ Περιήγηση στις δυνατότητες του λογισμικού και στον τρόπο χρήσης του ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχική οθόνη της Ηλεκτρονικής Βιβλιοθήκης περιλαμβάνει τις εξής βασικές ενότητες όπως φαίνονται στην Εικόνα 1:

Η αρχική οθόνη της Ηλεκτρονικής Βιβλιοθήκης περιλαμβάνει τις εξής βασικές ενότητες όπως φαίνονται στην Εικόνα 1: Αρχική Οθόνη Η αρχική οθόνη της Ηλεκτρονικής Βιβλιοθήκης περιλαμβάνει τις εξής βασικές ενότητες όπως φαίνονται στην Εικόνα 1: 1. Μενού πλοήγησης 2. Γρήγορη αναζήτηση 3. Αναζήτηση για έγγραφα και συλλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Τεχνικές NLP Σχεδιαστικά Θέματα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Τεχνικές NLP Σχεδιαστικά Θέματα ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Τεχνικές NLP Σχεδιαστικά Θέματα Natural Language Processing Επεξεργασία δεδομένων σε φυσική γλώσσα Κατανόηση φυσικής γλώσσας από τη μηχανή

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012 Όνομα : Μπελούλη Αγάθη

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012 Όνομα : Μπελούλη Αγάθη Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Springer Book Series, Springer Science + Business Media

Springer Book Series, Springer Science + Business Media Springer Book Series, Springer Science + Business Media Ο εκδοτικός οίκος Springer Science+Business Media εκδίδει δεκάδες σειρές βιβλίων που καλύπτουν εύρος επιστημονικών πεδίων, όπως ιατρική και επιστήμες

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.0-Α Έκδοση η / 7..06 ΣΧΟΛΗ: ΣΔΟ ΤΜΗΜΑ: Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης ΤΟΜΕΑΣ: Τομέας Μαθημάτων Γενικής Παιδείας και Τεχνολογιών Πληροφόρησης Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Μηχανές αναζήτησης

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Μηχανές αναζήτησης ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μηχανές αναζήτησης Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε για ποιο λόγο μας είναι απαραίτητες οι μηχανές αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό. Να περιγράψουμε κάποιους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Draft version

ΟΓΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Draft version ΟΓΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Draft version Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 1. ΓΕΝΙΚΑ... 5 1.1. Πρόσβαση... 5 1.2. Χρήστες... 5 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΗΜΑ... 6 2.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ & ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΓΛΩΣΣΑ & ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΛΩΣΣΑ & ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Πανεπιστήμιο Κύπρου Κοινοπραξία «Ευρωπαϊκός Συντονισμός Γλωσσικών Πόρων» (ELRC) Εθνικό Σημείο Επαφής για την Κύπρο gfloros@ucy.ac.cy Εισαγωγικά Η Γλωσσική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών

Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών 15ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών ΓΑΪΤΑΝΟΥ ΠΑΝΩΡΑΙΑ gaitanou@benaki.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Σοφιανόπουλος Σωκράτης Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Δομή παρουσίασης Τι είναι η Μηχανική Μετάφραση (Machine Translation) Ιστορική αναδρομή Είδη συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 6: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της ποιότητας της ιατρικής πληροφορίας στο Διαδίκτυο. Γκουνταβά Ευφροσύνη

Διασφάλιση της ποιότητας της ιατρικής πληροφορίας στο Διαδίκτυο. Γκουνταβά Ευφροσύνη Διασφάλιση της ποιότητας της ιατρικής πληροφορίας στο Διαδίκτυο Γκουνταβά Ευφροσύνη Ποιότητα της πληροφορίας και Internet Ποσοστά χρήσης Η.Π.Α. 69.6% (79% αναζητούν ιατρική πληροφορία) Αυστραλία 54.1%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

papapanagiotouv@yahoo.gr

papapanagiotouv@yahoo.gr Ιατρική Ορολογία και Κυβερνοχώρος Βασίλης Παπαπαναγιώτου Ιατρός, Καρδιολόγος papapanagiotouv@yahoo.gr Σελίδα 1 Πηγές Ιατρικής Πληροφορίας στο ιαδίκτυο καιεγένετο ιαδίκτυο: Self-bornκαι World Wide Μη ελεγχόµενη

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Πνευματικά Δικαιώματα 2007 Ίδρυμα ECDL (ECDL Foundation www.ecdl.org) Όλα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα. Κανένα μέρος αυτού του εγγράφου δεν μπορεί να αναπαραχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Όμως πώς θα ορίζαμε την έννοια πληροφορία; Πώς την αντιλαμβανόμαστε;

Όμως πώς θα ορίζαμε την έννοια πληροφορία; Πώς την αντιλαμβανόμαστε; 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πληροφορία αποτελεί το βασικό εργαλείο άσκησης της ιατρικής επιστήμης. Η διάγνωση, η θεραπεία, η πρόληψη και η διοίκηση της υγείας βασίζονται στην απόκτηση, διαχείριση και επεξεργασία της

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Νίκος Βασιλειάδης, Αναπλ. Καθηγητής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Αριστομένης Μακρής

Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Αριστομένης Μακρής Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Τεχνολογίες Υποστήριξης Λήψης Διοικητικών Αποφάσεων OLTP (On Line Transaction Processing) Επιχειρηματικές Εφαρμογές (Σχεσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012 Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Η δομή του συστήματος ποιότητας Εγχειρίδιο Ποιότητας (quality manual) Διεργασίες ς (process) Διαδικασίες (procedure) Οδηγίες Εργασίας (work instruction)

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον

Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος Διευθυντής Ινστιτούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Βελτίωση της Αποτελεσματικότητας Επιχειρήσεων/Οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙΘ. Τίτλος Πράξης: «Υπηρεσίες Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Ανοικτής Πρόσβασης του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης» Κωδικός πράξης ΟΠΣ

Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙΘ. Τίτλος Πράξης: «Υπηρεσίες Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Ανοικτής Πρόσβασης του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης» Κωδικός πράξης ΟΠΣ Τίτλος Πράξης: «Υπηρεσίες Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Ανοικτής Πρόσβασης του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης» Κωδικός πράξης ΟΠΣ 304182 Τίτλος Υποέργου: «Ψηφιακές Υπηρεσίες Προστιθέμενης Αξίας της Βιβλιοθήκης προς

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Άννα Μάστορα 1, Μανόλης Πεπονάκης 2, Σαράντος Καπιδάκης 1 1 Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Μαρία Γαβριηλίδου ΙΕΛ/ΕΚ «Αθηνά» Κοινοπραξία «Ευρωπαϊκός Συντονισμός Γλωσσικών Πόρων» Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ελλάδα Πολυγλωσσική Ελλάδα (1) Η Γλωσσική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1.3. Μηχανισμοί δεικτοδότησης μη-παραδοσιακών δεδομένων

Παραδοτέο Π.1.3. Μηχανισμοί δεικτοδότησης μη-παραδοσιακών δεδομένων Έργο: Τίτλος Υποέργου: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα

Πληροφοριακά Συστήματα Πληροφοριακά Συστήματα Ανακτώντας Πληροφορία και Γνώση στον Παγκόσμιο Ιστό Γιάννης Τζίτζικας Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Επιστήμης Υπολογιστών και Συνεργαζόμενος Ερευνητής του ΙΤΕ-ΙΠ 3 Απριλίου 2015 Διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΑΡΟ46941Δ-Ε. Συνολικός Προϋπολογισμός Έργου : 8.962.200 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ 137/26-01-2011

ΑΔΑ: 4ΑΡΟ46941Δ-Ε. Συνολικός Προϋπολογισμός Έργου : 8.962.200 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ 137/26-01-2011 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ 137/26-01-2011 Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος του ΕΑΙΤΥ Το Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ), (ΝΠΙΔ, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εποπτευόμενο από

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εργαλεία αναζήτησης πληροφορίας Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

DECO DECoration Ontology

DECO DECoration Ontology Πράξη: «Αρχιμήδης ΙΙI Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Κρήτης» Υποέργο 32 DECO DECoration Ontology Οντολογία και εφαρμογές σημασιολογικής αναζήτησης και υποστήριξης στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μεταδεδομένα για Ψηφιακές Βιβλιοθήκες Γ. Δ. Μπώκος Μεταδεδομένα: Ο όρος Μεταδεδομένα: «Δεδομένα σχετικά με Δεδομένα» Αναλυτικότερα: «Το σύνολο όσων θα μπορούσε να πει κανείς για ένα πληροφοριακό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων. Δρ. Κωνσταντίνος Χ.

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Βασικά θέματα Βάσεων Δεδομένων Ένα Σύστημα Βάσης Δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη 19ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 3-5 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη Άννα Μάστορα (1) Μαρία Μονόπωλη (2) Σαράντος Καπιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής:

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής: Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων Έργο: Τίτλος Υποέργου: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσικη τεχνολογια. Προεπεξεργασία Κειμένου

Γλωσσικη τεχνολογια. Προεπεξεργασία Κειμένου Γλωσσικη τεχνολογια Προεπεξεργασία Κειμένου Στόχος Επεξεργασίας Γραπτό κείμενο: Τρόπος επικοινωνίας Φέρει σημασιολογικό περιεχόμενο Αναζητούμε τρόπο να: Μετρήσουμε το πληροφοριακό περιεχόμενο Ποσοτικοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό εμπόριο. HE 8 Εξατομίκευση

Ηλεκτρονικό εμπόριο. HE 8 Εξατομίκευση Ηλεκτρονικό εμπόριο HE 8 Εξατομίκευση Πληροφοριακός υπερφόρτος (information overload) Αδυναμία διαχείρισης μεγάλου όγκου πληροφοριών και εντοπισμού της χρήσιμης πληροφορίας Η εξατομίκευση στοχεύει στην

Διαβάστε περισσότερα

Π3.4.1: Κατάλογος Γλωσσικών Τεχνολογιών (ΓΤ) Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος»

Π3.4.1: Κατάλογος Γλωσσικών Τεχνολογιών (ΓΤ) Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος» Εθνική Ερευνητική Υποδομή Υποέργο 3 Κατασκευή αποθετηρίου και διεπαφή με διαδικτυακές γλωσσικές υπηρεσίες Π3.4.1: Κατάλογος Γλωσσικών Τεχνολογιών (ΓΤ) Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος» Συγγραφείς: Διαθεσιμότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΖΔ469ΗΡΧ-Ξ5Ψ. Αθήνα, 18 Ιουνίου 2013 Αρ. Πρωτ.: 5798/ΠΤ Η ΕΔΕΤ Α.Ε. ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ:

ΑΔΑ: ΒΕΖΔ469ΗΡΧ-Ξ5Ψ. Αθήνα, 18 Ιουνίου 2013 Αρ. Πρωτ.: 5798/ΠΤ Η ΕΔΕΤ Α.Ε. ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ: EΔET A.E./GRNET S.A. Εθνικό Δίκτυο Έρευνας & Τεχνολογίας/ Greek Research & Technology Network ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΨΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «CLARIN ΑΤΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα