Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού µε πιθανές ειδικές µαθησιακές δυσκολίες: Ανάπτυξη και εφαρµογή

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού µε πιθανές ειδικές µαθησιακές δυσκολίες: Ανάπτυξη και εφαρµογή"

Transcript

1 Πρακτικά 5 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ε.Τ.Π.Ε. «Οι τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών στην εκπαίδευση» Θεσσαλονίκη, 5 8 Οκτωβρίου 2006 Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού µε πιθανές ειδικές µαθησιακές δυσκολίες: Ανάπτυξη και εφαρµογή Αθανάσιος Πρωτόπαπας, 1 Χρήστος Σκαλούµπακας, 2 Σβετλάνα Γερακάκη, 3 Στέλλα Αλεξανδρή, 3 Αλεξάνδρα Γρηγοριάδου, 3 Χριστίνα Τσαγκαράκη 4 1 Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Αθηνά 2 Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Αθήνας, Παιδοψυχιατρικό Νοσοκοµείο Αττικής 3 ιατµηµατικό Π.Μ.Σ. Γνωσιακής Επιστήµης, Πανεπιστήµιο Αθηνών 4 Π.Μ.Σ. Ψυχικής Υγείας, Τµήµα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήµιο Αθηνών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό µπορεί να συνεισφέρει στην αποσυµφόρηση του συστήµατος αξιολόγησης και υποστήριξης των µαθητών µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, παρέχοντας στο σύνολο του µαθητικού πληθυσµού την ευκαιρία µιας αρχικής εξέτασης. Η αξιοπιστία και η εγκυρότητα της αυτοµατοποιηµένης διαδικασίας έχει προηγουµένως διαπιστωθεί για την ηλικία της Α Γυµνασίου µε το λογισµικό εμα ύς. Στην παρούσα µελέτη παρουσιάζεται ένα νέο λογισµικό, το «ΒΛΕΜΑ», κατασκευασµένο για τον εντοπισµό µαθητών Γ και ηµοτικού µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα, και µια πρώτη ανάλυση της δοκιµαστικής εφαρµογής του σε συνδυασµό µε συστοιχία δοκιµασιών κλινικής αξιολόγησης. Βρέθηκε ότι οι µετρήσεις του λογισµικού έχουν υψηλή συνάφεια µε τις κλινικές µετρήσεις που διακρίνουν οµάδα παιδιών µε δυσλεξία από το γενικό σχολικό πληθυσµό και µπορούν να εξηγήσουν µεγάλο ποσοστό της διακύµανσης επιµέρους κλινικών µετρήσεων. Από το ΒΛΕΜΑ λοιπόν, όπως και από το εμα ύς, φαίνεται ότι η αυτοµατοποιηµένη ανίχνευση µπορεί να είναι έγκυρη και χρήσιµη. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Μαθησιακές δυσκολίες, ανάγνωση, ανίχνευση, λογισµικό, ηµοτικό ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι µαθησιακές δυσκολίες συνιστούν σηµαντικό εκπαιδευτικό πρόβληµα και συνεπώς ο εντοπισµός και η αντιµετώπισή τους πρέπει να αποτελούν βασική προτεραιότητα κάθε σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήµατος που έχει στόχο την παροχή επαρκούς µόρφωσης σε όλους τους αυριανούς πολίτες. Οι ειδικές µαθησιακές δυσκολίες στο γραπτό λόγο αφορούν στη δυσκολία των µαθητών να µάθουν και να χρησιµοποιούν το γραπτό λόγο,

2 είτε προσληπτικά (ανάγνωση και κατανόηση κειµένου) είτε εκφραστικά (ορθογραφία και γραπτή έκφραση). Ειδικότερα, η δυσκολία ανάγνωσης στο επίπεδο της λέξης, γνωστή ως δυσλεξία, είναι η συχνότερα παρουσιαζόµενη ειδική µαθησιακή δυσκολία και χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και έγκαιρης ανίχνευσης. εδοµένης της ανυπαρξίας κατάλληλων υπηρεσιών αξιολόγησης και παρακολούθησης µέσα στο σχολείο, καθώς και της έλλειψης εξειδικευµένου προσωπικού στις αρµόδιες υπηρεσίες και δοµές του Υπουργείου Παιδείας, είναι επιτακτική η ανάγκη για έγκυρα και αποτελεσµατικά εργαλεία εντοπισµού µαθητών µε µαθησιακά προβλήµατα, τα οποία να µπορούν να λειτουργήσουν οπουδήποτε χωρίς ειδικό εξοπλισµό και χωρίς εξειδικευµένο προσωπικό. Η ανάγκη αυτή µπορεί σε ένα βαθµό να καλυφθεί µε λογισµικό αυτοµατοποιηµένης ανίχνευσης µαθησιακών δυσκολιών, το οποίο να ανταπεξέρχεται στις ψυχοµετρικές απαιτήσεις και τις εκπαιδευτικές ευαισθησίες του εντοπισµού µαθητών µε µαθησιακά προβλήµατα. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής δεν µπορεί να αντικαταστήσει τον αρµόδιο επαγγελµατία (εκπαιδευτικό ψυχολόγο ή ειδικό παιδαγωγό) στην ολοκληρωµένη και σφαιρική αξιολόγηση και υποστήριξη των µαθητών µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Μπορεί όµως να συνεισφέρει ώστε µαθητές που υπό άλλες συνθήκες δεν θα τύχαιναν της απαιτούµενης προσοχής, χάρη στο εξειδικευµένο λογισµικό να παραπεµφθούν προς αξιολόγηση και υποστήριξη χωρίς καθυστέρηση, άγχος, στίγµα, ή οικονοµικό κόστος. Ψυχοµετρική επάρκεια λογισµικού ανίχνευσης Το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ερευνητικός οργανισµός υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης) έχει αναπτύξει τεχνογνωσία για την εκπαιδευτική αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας. Σε θέµατα µαθησιακών δυσκολιών, και σε συνεργασία µε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, έχει αναπτύξει το λογισµικό «εμα ύς» για τον εντοπισµό µαθητών Α Γυµνασίου µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα, µε στόχο την κεντρική υποστήριξη της εκπαιδευτικής πολιτικής χάρη στις δυνατότητες του διαδικτύου για ενηµέρωση και εξ αποστάσεως διαχείριση (Protopapas et al. 2001). Την ανάπτυξη του λογισµικού ακολούθησε δοκιµαστική εφαρµογή και µελέτη εγκυρότητας και αξιοπιστίας του εντοπισµού, και επανέλεγχος της εγκυρότητας σε νέο, ανεξάρτητο δείγµα µαθητών (Protopapas & Skaloumbakas in press). Με βάση τις µελέτες αυτές έχει τεκµηριωθεί ότι το εμα ύς µπορεί να συνεισφέρει στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης που στοχεύει στον εντοπισµό των µαθησιακών δυσκολιών του γραπτού λόγου στην ελληνική γλώσσα και στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα. Η ηλικία του πληθυσµού-στόχου για το λογισµικό εμα ύς (Α Γυµνασίου) είναι µια ηλικία κρίσιµη λόγω µετάβασης από την πρωτοβάθµια στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση, µε αύξηση στη δυσκολία της εκπαιδευτικής διαδικασίας και αλλαγή στο σύστηµα αξιολόγησης (γραπτές εξετάσεις). Η κρισιµότητα αυτή αντικατοπτρίζεται στη συχνότητα αιτηµάτων µαθησιακής αξιολόγησης προς τους αρµόδιους δηµόσιους φορείς (Κ ΑΥ και Ιατροπαιδαγωγικά), δικαιολογώντας την ανάγκη να αναπτυχθεί ειδικό λογισµικό για την αντιµετώπιση συγκεκριµένων προβληµάτων της εκπαιδευτικής πραγµατικότητας. Όµως η ηλικία των ετών δεν είναι η καλύτερη δυνατή για τον πρώτο εντοπισµό µαθησιακών δυσκολιών, διότι στο µεταξύ έχουν παρέλθει κρίσιµα χρόνια γνωστικής

3 ανάπτυξης χωρίς ουσιαστική στήριξη των µαθητών που δυσκολεύονται, µε πιθανές επιπτώσεις στη συναισθηµατική, κοινωνική, και συµπεριφορική ανάπτυξη (Goodyer 2000). Έτσι, µε βάση την εµπειρία του εμα ύς, αναπτύχθηκε νέο λογισµικό, ονόµατι «ΒΛΕΜΑ», για την ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών γραπτού λόγου στην Γ και τάξη του ηµοτικού, όπου το όφελος του εντοπισµού δυσκολιών µπορεί να είναι πολύ µεγαλύτερο. Οι ηλικίες αυτές επιλέχθηκαν ώστε αφενός να είναι σταθεροποιηµένη η µαθησιακή κατάσταση των µαθητών, και άρα αξιόπιστος ο εντοπισµός των δυσκολιών, αφετέρου να είναι σχετικά νωρίς στη σχολική διαδικασία ώστε να µπορούν να παρασχεθούν εγκαίρως οι απαραίτητες διορθωτικές παρεµβάσεις. οκιµασίες εντοπισµού µαθησιακών δυσκολιών Η επιλογή των δοκιµασιών του εμα ύς έχει τεκµηριωθεί αλλού (Πρωτόπαπας κ.ά. 2001). Η εφαρµογή και αξιολόγηση του εμα ύς έδειξε ότι οι διαστάσεις στις οποίες διαφοροποιείται ο γενικός σχολικός πληθυσµός από κλινικό δείγµα προς µαθησιακή αξιολόγηση αφορούν καταρχήν στην αποτελεσµατικότητα της επεξεργασίας γραπτού κειµένου και δευτερευόντως σε άλλα νοητικά έργα που εµπλέκουν φωνολογικές ή ορθογραφικές αναπαραστάσεις (π.χ. αναπαραγωγή ψευδολέξεων, µνήµη αλληλουχιών γραµµάτων). Αντίθετα, έργα ακουστικής αντίληψης και άλλες δοκιµασίες δεν διέκριναν τον «ειδικό» προς εντοπισµό πληθυσµό µε στατιστικά σηµαντική ισχύ (Protopapas & Skaloumbakas in press). Τα ευρήµατα αυτά είναι σύµφωνα µε προηγούµενες µελέτες στην ελληνική γλώσσα σε πολύ µικρότερες ηλικίες (Porpodas, 1999) και αποτέλεσαν τη βάση για τη σχεδίαση των δοκιµασιών αξιολόγησης του ΒΛΕΜΑ. Όπως περιγράφεται λεπτοµερέστερα αλλού (Πρωτόπαπας κ.ά., 2001, Protopapas & Skaloumbakas in press), η ανάπτυξη εφαρµογών αυτοµατοποιηµένης ανίχνευσης θέτει ιδιαίτερες απαιτήσεις στην επιλογή των προς αξιολόγηση δεξιοτήτων πέρα από τη θεωρητική και πρακτική τους χρησιµότητα. Συγκεκριµένα, για να είναι εφικτή η πλήρως αυτοµατοποιηµένη χορήγηση και αξιολόγηση, αποκλείονται δοκιµασίες που απαιτούν προφορική ή χειρόγραφη απόκριση του µαθητή. Για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης χρήσης από µαθητές χωρίς εµπειρία σε υπολογιστή, όλη η αλληλεπίδραση γίνεται µε το ποντίκι (το οποίο µπορεί ένα µικρό παιδί να µάθει σε λίγα λεπτά να χρησιµοποιεί χωρίς πρόβληµα). Άλλοι περιορισµοί στον σχεδιασµό των δοκιµασιών εξασφαλίζουν την απλότητα και ορθότητα χρήσης από τους µαθητές, µε την παροχή ηχογραφηµένων, ηλικιακά κατάλληλων οδηγιών, παράλληλα µε οπτική επίδειξη και σταδιακή εισαγωγή του µαθητή στις επιθυµητές ενέργειες µε παραδείγµατα διαβαθµισµένης δυσκολίας. Η διαδικασία εκτέλεσης των δοκιµασιών λαµβάνει χώρα υπό µορφή ηλικιακά κατάλληλου παιχνιδιού, χωρίς καµία ανάγκη επίβλεψης του µαθητή, ο οποίος ακολουθεί τις οδηγίες, εκπαιδεύεται, και εκτελεί τις δοκιµασίες στα πλαίσια ενός ψυχαγωγικού σεναρίου αλληλεπίδρασης µε χαρακτήρες-καρτούν, οι οποίοι επικροτούν κάθε προσπάθεια του µαθητή και διατηρούν το ενδιαφέρον και την προσοχή του χάρη στα πλούσια χρώµατα και τις ευχάριστες εκφράσεις τους. Στο Σχήµα 1 φαίνονται, ενδεικτικά, ορισµένες οθόνες από τις διαδικασίες αξιολόγησης µε το υποβρύχιο θεµατικό περιβάλλον του «θαλασσόκηπου».

4 Σχήµα 1: Ενδεικτικές οθόνες από τις ασκήσεις του λογισµικού ανίχνευσης ΒΛΕΜΑ. Πάνω αριστερά: προβολή ενός γράµµατος από µια αλληλουχία, την οποία εν συνεχεία ο µαθητής θα πρέπει να αναπαραγάγει. Πάνω δεξιά: αναπαραγωγή ψευδολέξης από το εικονικό πληκτρολόγιο των αχιβάδων. Κάτω αριστερά: φάση επιλογής εικόνας µε βάση κείµενο που έχει προηγουµένως διαβαστεί από το µαθητή. Κάτω δεξιά: επιλογή λέξης που ταιριάζει µε την προβαλλόµενη εικόνα (από ανορθόγραφες οµόηχες επιλογές). ΜΕΘΟ ΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ είγµα Στη µελέτη έλαβαν µέρος 167 µαθητές και µαθήτριες Γ και ηµοτικού από σχολεία της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, καθώς και 11 ακόµα µαθητές και µαθήτριες των τάξεων αυτών µε διαγνωσµένη δυσλεξία από το Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Αθήνας. Οι περιοχές των σχολείων επιλέχθηκαν ώστε να καλυφθεί µεγάλο κοινωνικοοικονοµικό εύρος. Συνολικά συµµετείχαν 78 αγόρια και 100 κορίτσια, 95 της Γ τάξης και 83 της. Μετρήσεις Το λογισµικό αυτόµατης ανίχνευσης µαθησιακών δυσκολιών που κατασκευάστηκε περιλαµβάνει 4 ασκήσεις: (α) Ανάγνωση και κατανόηση κειµένου, κατά την οποία

5 µετράται ο χρόνος που µεσολαβεί από την έναρξη ως τη λήξη της παρουσίασης του κειµένου (καθορίζεται µε το ποντίκι από το παιδί). Μετά από καθένα από 10 συνολικά κείµενα ακολουθούν 4 εικόνες για την επιλογή εκείνης που απεικονίζει το νόηµα του κειµένου. Ο αριθµός των ορθών επιλογών εικόνας αποτελεί το βαθµό κατανόησης. (β) Αναπαραγωγή ψευδολέξεων, κατά την οποία το παιδί ακούει µια ψευδολέξη από τα ακουστικά και καλείται να τη γράψει µε ένα εικονικό πληκτρολόγιο που εµφανίζεται στην οθόνη. Περιλαµβάνονται 20 ψευδολέξεις 1-3 συλλαβών αυξανόµενης φωνολογικής πολυπλοκότητας. Κάθε επιτρεπτή ορθογραφική απόδοση θεωρείται σωστή, ενώ δεν λαµβάνονται υπόψη λάθη τονισµού. (γ) Ταυτοποίηση εικόνας-λέξης, κατά την οποία παρουσιάζονται συγχρόνως µια εικόνα και 4 επιλογές λέξεων, 3 από τις οποίες είναι φωνολογικά ή οπτικά λανθασµένες. Περιλαµβάνει 30 εικόνες. (δ) Μνήµη γραµµάτων, κατά την οποία παρουσιάζεται µια αλληλουχία συµφώνων του ελληνικού αλφαβήτου, µε ρυθµό περίπου ένα ανά δευτερόλεπτο, και µετά το παιδί καλείται να αναπαραγάγει την ακολουθία αυτή µε ένα εικονικό πληκτρολόγιο στην οθόνη. Το µήκος των αλληλουχιών και το κριτήριο λήξης ακολουθούν το πρότυπο της µνήµης αριθµών του WISC. Σε κάθε παιδί χορηγήθηκε επίσης µια συστοιχία δοκιµασιών («Κλίµακα µαθησιακής αξιολόγησης δηµοτικού»: ΚΛΙΜΑ- ), η οποία περιλαµβάνει επανάληψη και ανάγνωση ψευδολέξεων, ανάγνωση λέξεων και κειµένου, κατανόηση κειµένου, ορθογραφία λέξεων και κειµένου (µε υπαγόρευση), απαλοιφή φθόγγων, την υποκλίµακα διάκρισης φθόγγων του ΑθηναΤεστ, τις υποκλίµακες µνήµης αριθµών και αριθµητικής του ελληνικού WISC-III, τις τυπικές προοδευτικές µήτρες του Raven, καθώς και ταχεία κατονοµασία γραµµάτων και χρωµάτων. Το υλικό έχει περιγραφεί προηγουµένως (Σκαλούµπακας κ.ά. 2003, µε αντίστοιχες παραποµπές σε προϋπάρχουσες δοκιµασίες και πηγές υλικού). Για τη χορήγηση στις τάξεις του ηµοτικού οι διαφορές από την αρχική ΚΛΙΜΑ, που κατασκευάστηκε για το Γυµνάσιο, περιλαµβάνουν ευκολότερα (νέα) κείµενα ανάγνωσης και ορθογραφίας, και νέες δοκιµασίες ταχείας κατονοµασίας. ιαδικασία Οι δοκιµασίες της ΚΛΙΜΑ- χορηγήθηκαν ατοµικά σε κάθε µαθητή σε ήσυχο χώρο του σχολείου (ή στο Ιατροπαιδαγωγικό για το κλινικό δείγµα) από εκπαιδευµένο άτοµο. Η εξέταση ηχογραφήθηκε σε κασέτα. Κατά τη χορήγηση γινόταν διάλειµµα όποτε διαπιστωνόταν κούραση ή διάσπαση της προσοχής του µαθητή. Ο µέγιστος συνολικός χρόνος εξέτασης, µαζί µε τα διαλείµµατα, δεν ξεπέρασε τις δύο σχολικές ώρες. Οι δοκιµασίες του λογισµικού εκτελέστηκαν από κάθε παιδί χωρίς επίβλεψη πέρα από την έναρξη της εκτέλεσης του λογισµικού από τον ερευνητή. Η χορήγηση έγινε συγχρόνως σε όσα παιδιά επέτρεπε ο εξοπλισµός του σχολείου και των ερευνητών, χρησιµοποιώντας ακουστικά κλειστού τύπου, µε τον περιορισµό να µη βλέπει ένας µαθητής την οθόνη άλλου. Ο χρόνος εξέτασης ήταν κάτω από µία σχολική ώρα. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Προφίλ διαγνωσµένης δυσλεξίας Στον Πίνακα 1 φαίνονται (αριστερά) τα αποτελέσµατα ανάλυσης διακύµανσης που

6 συγκρίνει το γενικό σχολικό πληθυσµό µε το κλινικό δείγµα που έχει λάβει διάγνωση δυσλεξίας. Οι µετρήσεις της ΚΛΙΜΑ- που διαφοροποιούν σε µεγαλύτερο βαθµό τις δύο οµάδες είναι ο χρόνος ανάγνωσης κειµένου και η επανάληψη ψευδολέξεων. Άλλες µετρήσεις χρήσιµες για τη διάκριση αυτή είναι ο χρόνος ανάγνωσης λέξεων, τα ορθογραφικά λάθη, ιδιαίτερα γραµµατικού (µορφολογικού) τύπου, καθώς και οι φωνολογικές δοκιµασίες απαλοιφής φωνηµάτων και ανάγνωσης ψευδολέξεων (λάθη). Πίνακας 1: Ανάλυση διακύµανσης συγκρίνοντας το κλινικό δείγµα (Ν=11) µε το σχολικό (Ν=167) στις µετρήσεις της κλινικής αξιολόγησης (στήλες F και p). Ανάλυση συνάφειας σχολικού δείγµατος µεταξύ κλινικής και αυτοµατοποιηµένης αξιολόγησης (µη παραµετρικοί συντελεστές ρ του Spearman, N=161, έντονα p<0,0005). αρχ=αρχικός βαθµός, ΑΝ=ανάγνωση, ΟΡ=ορθογραφία, Φ=φωνολογικά, Γ=γραµµατικά, Ι=ιστορικά. Μέτρηση (µεταβλητή) Αυτοµατοποιηµένες µετρήσεις λογισµικού κλινικής αξιολόγησης F p καταν. χρόνος επαν.ψ ορθογ µν.αρ. ΑΝ ψευδολέξεων - λάθη 10,22 0,002-0,35 0,27-0,33-0,47-0,35 ΑΝ ψευδολέξεων - χρόνος 2,39 0,124-0,16 0,32-0,25-0,32-0,20 Επανάληψη ψευδολέξεων 15,18 0,000-0,44 0,09-0,32-0,33-0,33 ΑΝ λέξεων - λάθη 4,59 0,034-0,46 0,35-0,41-0,66-0,46 ΑΝ λέξεων - χρόνος 12,02 0,001-0,32 0,43-0,30-0,58-0,36 ΑΝ κειµένου - χρόνος 15,70 0,000-0,33 0,56-0,33-0,65-0,38 ΑΝ κειµένου - λάθη 6,53 0,011-0,30 0,32-0,31-0,54-0,33 Κατανόηση κειµένου 4,37 0,038 0,35-0,05 0,30 0,28 0,20 ΟΡ κειµένου - λάθη Φ 1,46 0,228-0,32 0,07-0,37-0,40-0,28 ΟΡ κειµένου - λάθη Ι 7,42 0,007-0,38 0,36-0,38-0,71-0,41 ΟΡ κειµένου - λάθη Γ 10,60 0,001-0,40 0,25-0,33-0,57-0,35 ΟΡ κειµένου - λάθη 4,16 0,043-0,45 0,38-0,43-0,72-0,44 ΟΡ λέξεων - λάθη Φ 1,78 0,184-0,26 0,26-0,26-0,36-0,18 ΟΡ λέξεων - λάθη Ι 13,09 0,000-0,29 0,34-0,27-0,59-0,33 ΟΡ λέξεων - λάθη Γ 13,46 0,000-0,32 0,29-0,37-0,62-0,30 ΟΡ λέξεων - λάθη 6,70 0,010-0,39 0,35-0,40-0,71-0,37 Απαλοιφή φωνηµάτων 11,32 0,001-0,32 0,20-0,39-0,46-0,37 ιάκριση φθόγγων 7,60 0,006-0,43-0,08-0,37-0,49-0,34 Raven`s SPM (αρχ) 0,13 0,718 0,34-0,07 0,36 0,44 0,35 Μνήµη αριθµών (αρχ) 4,09 0,045 0,29-0,14 0,33 0,40 0,33 Αριθµητική (αρχ) 0,02 0,884 0,18-0,11 0,28 0,36 0,20 Κατονοµασία χρωµάτων 0,00 0,985-0,10 0,07-0,17-0,24-0,23 Κατονοµασία γραµµάτων 1,18 0,278-0,17 0,15-0,16-0,47-0,30

7 Οι δύο οµάδες δεν διαφέρουν σε µετρήσεις νοηµοσύνης, όπως είναι αναµενόµενο. Οι µετρήσεις ταχείας κατονοµασίας δε φαίνεται να χρησιµεύουν στον εντοπισµό δυσλεξίας. Συνάφειες µεταξύ κλινικής και αυτοµατοποιηµένης αξιολόγησης Στον Πίνακα 1 (δεξιά) φαίνονται επίσης οι (µη παραµετρικές) συνάφειες µεταξύ των µετρήσεων της ΚΛΙΜΑ- και αυτών του λογισµικού. Μια ένδειξη της χρησιµότητας του λογισµικού είναι η υψηλή συνάφεια των αυτοµατοποιηµένων µετρήσεων µε εκείνες που διαφοροποιούν το δυσλεξικό παιδί από το γενικό πληθυσµό. Στη συγκεκριµένη περίπτωση βλέπουµε ότι µερικές από τις υψηλότερες συνάφειες (ρ>0,6) εµφανίζονται για τις κρίσιµες µετρήσεις ανάγνωσης λέξεων και κειµένου. Η µέτρηση του λογισµικού που πετυχαίνει τις τιµές αυτές είναι η επιλογή (ορθογραφηµένης) λέξης βάσει εικόνας, η οποία επίσης φαίνεται πως είναι ένας έγκυρος δείκτης ορθογραφικής ικανότητας (ρ>0,7 σε σχέση µε τις κλινικές µετρήσεις ορθογραφίας λέξεων και κειµένου). Πρόγνωση κλινικών µετρήσεων από το λογισµικό Η δυνατότητα του λογισµικού να εντοπίσει τους µαθητές µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα µπορεί καταρχήν να προσεγγιστεί αναλύοντας την απόδοση διακύµανσης των διαγνωστικά χρησιµότερων κλινικών µετρήσεων βάσει των αποτελεσµάτων του λογισµικού. Ελέγχουµε δηλαδή αν τα αποτελέσµατα του λογισµικού προβλέπουν την επίδοση σε κλινικές µετρήσεις όπου το διαγνωσµένο δείγµα παρουσιάζει ιδιαίτερα χαµηλή επίδοση. Σε ανάλυση γραµµικής παλινδρόµησης, ο χρόνος ανάγνωσης κειµένου εξηγείται κατά 49% (συνολικό R 2 ) από τις µετρήσεις του λογισµικού, µε σηµαντικότερη προβλεπτική µέτρηση την ταχύτητα ανάγνωσης κειµένου (κανονικοποιηµένο β=0,49) και δεύτερη την επιλογή λέξης (κ. β=0,31). Η επανάληψη ψευδολέξεων προβλέπεται κατά 26% βάσει των αυτοµατοποιηµένων µετρήσεων κατανόησης κειµένου (κ. β=0,30), αναπαραγωγής ψευδολέξεων (κ. β=0,13) και µνήµης γραµµάτων (κ. β=0,14). ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα ανωτέρω ευρήµατα τεκµηριώνουν καταρχήν τη δυνητική χρησιµότητα του ΒΛΕΜΑ για τον εντοπισµό µαθητών µε πιθανό δυσλεξικό προφίλ. Για περαιτέρω ανάλυση της εγκυρότητας του λογισµικού θα ακολουθήσει εντοπισµός των παιδιών µε µαθησιακές δυσκολίες από το σχολικό δείγµα, βάσει των δοκιµασιών της κλινικής αξιολόγησης και εν συνεχεία ανάλυση γραµµικής συνάρτησης διάκρισης των µετρήσεων του λογισµικού µε κριτήριο την ορθή ταξινόµηση των µαθητών. Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών για την αυτόµατη αξιολόγηση νοητικών δεξιοτήτων και ειδικότερα για την ανίχνευση πιθανών µαθησιακών δυσκολιών έχει σηµαντικά πρακτικά πλεονεκτήµατα στην εφαρµογή της. Η ψυχοµετρική επάρκεια της αυτοµατοποιηµένης αξιολόγησης και ανίχνευσης έχει αποδειχτεί, για την αγγλική γλώσσα, τόσο ως προγνωστικό εργαλείο σε προσχολική ηλικία (Singleton et al. 1999, 2000) όσο και ως εργαλείο εντοπισµού προβληµάτων σε φοιτητική ηλικία (Cisero et al. 1997). Οι µελέτες αυτές έχουν δείξει πως η αυτοµατοποιηµένη αξιολόγηση γνωστικών δεξιοτήτων σε ηλικία 5 ετών προβλέπει κατά 50% τη διακύµανση αναγνωστικής

8 επίδοσης σε ηλικία 8 ετών, κυρίως βάσει της λεκτικής µνήµης και της φωνολογικής ενηµερότητας, και ότι η διαγνωστική εγκυρότητα της αυτοµατοποιηµένης αξιολόγησης γνωστικών δεξιοτήτων ικανοποιεί τόσο ψυχοµετρικά όσο και εκπαιδευτικά κριτήρια. Για την ελληνική γλώσσα τα προαναφερθέντα αποτελέσµατα ενισχύουν και επεκτείνουν τα συµπεράσµατα από µελέτες σε ηλικίες δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης (Protopapas & Skaloumbakas in press) όπου η αξιοπιστία της αυτοµατοποιηµένης ανίχνευσης βρέθηκε να είναι συγκρίσιµη µε εκείνη της κρίσης ειδικών επαγγελµατιών. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Το λογισµικό ΒΛΕΜΑ αναπτύχθηκε µε την οικονοµική υποστήριξη της ΓΓΕΤ (πρόγραµµα 02 ΠΡΑΞΕ 39) από τον προγραµµατιστή Γιάννη Κουλαφέτη µε σχέδια του γραφίστα Γιώργου Μαγκάκη. Ευχαριστούµε τις Ελευθερία Σελίνη και Σοφία Χάσκου για τη χορήγηση δοκιµασιών κλινικής αξιολόγησης, και το λογοπεδικό Γιάννη Βογινδρούκα για τη βοήθεια του στη συµµετοχή των σχολείων της Θεσσαλονίκης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cisero, C. A., Royer, J. M., Marchant, H. G., & Jackson, S. J. (1997). Can the Computerbased Academic Assessment System be used to diagnose reading disability in college students? Journal of Educational Psychology, 89, Goodyer, I. M. (2000), Language difficulties and psychopathology, in Bishop, D. V. M. & Leonard, L. B. (Eds.), Speech and language impairments in children: Causes, characteristics, intervention and outcome, , Psychology Press. Porpodas C. D. (1999). Patterns of phonological and memory processing in beginning readers and spellers of Greek. Journal of Learning Disabilities, 32, Protopapas A., Karamanis M., Skaloumbakas C., Nikolopoulos D., & Kriba A. (2001). A distributed computer-based screening system for learning disabilities with centralised data processing. Proceedings of EdMedia 2001, vol. 2, , Tampere, Finland. Protopapas A., & Skaloumbakas C. (in press). Computer-based and traditional screening and diagnosis of reading disabilities in Greek. Journal of Learning Disabilities. Singleton C. H., Horne J. K., & Thomas K. V. (1999) Computerised baseline assessment of literacy. Journal of Research in Reading, 22(1), Singleton C. H., Thomas K. V. & Horne J. K. (2000) Computer-based cognitive assessment and the development of reading. Journal of Research in Reading, 23(2), Πρωτόπαπας Α., Νικολόπουλος., Σκαλούµπακας Χ., Καραµάνης Μ. & Κριµπά Ά. (2001). Σχεδίαση και υλοποίηση ενός συστήµατος αυτόµατου εντοπισµού µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα. Λογοπλοήγηση, 9, Σκαλούµπακας Χ., Πρωτόπαπας Α. & Νικολόπουλος. (2003). Παρουσίαση µιας κλίµακας µαθησιακής αξιολόγησης για την εξέταση των µαθησιακών δυσκολιών και στοιχεία από τη χορήγησή της σε µαθητές πρώτης γυµνασίου, στο Μ. Γλύκας & Γ. Καλοµοίρης (επιµ.) ιαταραχές Επικοινωνίας και Λόγου: Πρόληψη, Έρευνα, Παρέµβαση και Νέες Τεχνολογίες στην Υγεία, 55 70, Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.

Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό: Έλεγχος αξιοπιστίας µε επαναλαµβανόµενη χορήγηση

Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό: Έλεγχος αξιοπιστίας µε επαναλαµβανόµενη χορήγηση Στο Μ. Γρηγοριάδου, Α. Ράπτης, Σ. Βοσνιάδου, & Χ. Κυνηγός (επιµ.) (2004) Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση (Πρακτικά του 4 ου Πανελληνίου Συνεδρίου µε ιεθνή Συµµετοχή,

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές

Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές Αθανάσιος Πρωτόπαπας Τμήμα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου protopap@ilsp.gr Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Αντίληψη της ομιλίας Απεικόνιση της πρότασης «θα σας διηγηθώ την ιστορία των δύο νέων» κυματομορφή Φασματόγραμμα Συνάρθρωση Οι φθόγγοι αλληλεπικαλύπτονται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή)

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) «Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) Τι είναι, τι δεν είναι, τι μπορούμε να κάνουμε για το παιδί Παναγιώτης Σίμος, Ph.D. Επίκτητη vs. Αναπτυξιακή δυσκολία ανάγνωσης Δυσλεξία vs. «φτωχή» αναγνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. ο προσδιορισμός δεξιοτήτων με την υψηλότερη προβλεπτική αξία για την πρόγνωση της μετέπειτα σχολικής επίδοσης

Στόχοι. ο προσδιορισμός δεξιοτήτων με την υψηλότερη προβλεπτική αξία για την πρόγνωση της μετέπειτα σχολικής επίδοσης Η μελέτη Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ γλωσσικών & γνωστικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων γραμματισμού στην προσχολική ηλικία και των αναγνωστικών και ορθογραφικών δεξιοτήτων κατά τη σχολική ηλικία Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑTEI Ηπείρου Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα: Λογοθεραπείας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΜΕΤΑΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΦΩΝ ΤΕΣΤ»

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Επιμόρφωσης

Σεμινάριο Επιμόρφωσης Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ελληνικό Δημόσιο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ ΕΙΣΗΓΗΤHς: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛIΔΗς ΠΑYΛΟς ΣΠΟΥΔΑΣΤEς: ΜΑΚΑΡΟYΝΑ ΚΑΛΛΙOΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση μιας κλίμακας μαθησιακής αξιολόγησης για την εξέταση των μαθησιακων δυσκολιών και στοιχεία από τη χορήγησή της σε μαθητές γυμνασίου

Παρουσίαση μιας κλίμακας μαθησιακής αξιολόγησης για την εξέταση των μαθησιακων δυσκολιών και στοιχεία από τη χορήγησή της σε μαθητές γυμνασίου Παρουσίαση μιας κλίμακας μαθησιακής αξιολόγησης για την εξέταση των μαθησιακων δυσκολιών και στοιχεία από τη χορήγησή της σε μαθητές γυμνασίου Χρήστος Σκαλούμπακας Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Ραφήνας Παιδοψυχιατρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ. Χρήστος Σκαλούμπακας Ειδικός Παιδαγωγός

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ. Χρήστος Σκαλούμπακας Ειδικός Παιδαγωγός Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ Τάξεις Β Δ Δημοτικού και Ε Δημοτικού Β Γυμνασίου Χρήστος Σκαλούμπακας Ειδικός Παιδαγωγός Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές υσκολίες (Πηγή : http://mariaskokou.wordpress.com ) Μιλώντας για τη δυσλεξία Έχει ϖεράσει ϖάνω αϖό ένας αιώνας αϖό την ϖρώτη ϖεριγραφή ενός ϖεριστατικού δυσλεξίας. O γιατρός W.Pringle Morgan

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος

Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος «Μαθησιακές υσκολίες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μαθησιακές υσκολίες = προβλήµατα που εµφανίζονται στη διάρκεια της εκπαίδευσης επηρεάζοντας τη µάθηση, την επίδοση κ τη συµπεριφορά Τα παιδιά διαφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 01-03-2014 (3 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σύνοψη Μαθησιακών Δυσκολιών Διεπιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού με το πρόγραμμα «Η Χώρα των Λενού»

Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού με το πρόγραμμα «Η Χώρα των Λενού» Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού με το πρόγραμμα «Η Χώρα των Λενού» Νοέμβριος 2009 Κατερίνα Φυτράκη Φιλόλογος ΜΑ Περιεχόμενα παρουσίασης Δυσκολίες μάθησης στο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά με δυσλεξία Απόστολος Πηγιάκης Ειδικός Παιδαγωγός ΕΠΙΛΕΞΕΙ Μαρία Καραβελάκη, Αναλύτρια εκπαιδευτικών συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α.

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Η κάθε ειδικότητα ελέγχει και επεμβαίνει σε διαφορετικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Μετρήσεις και τεστ... 21

1. Μετρήσεις και τεστ... 21 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 13 Πρόλογος στη νεότερη έκδοση.................................... 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΕΣΤ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΘΕΩΡΙΕΣ, ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών Ελευθερία Ν. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες: δυγλωσσία και πολυγλωσσικό περιβάλλον

Μαθησιακές Δυσκολίες: δυγλωσσία και πολυγλωσσικό περιβάλλον 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μαθησιακές Δυσκολίες: δυγλωσσία και πολυγλωσσικό περιβάλλον Ενότητα 3:Πρώιμη διάγνωση και χαρακτηριστικά των μαθησιακών δυσκολιών από την προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ε. Σαββίδου¹, Ε. Σπηλιώτη ¹, Ε. Κάττουλας², Λ. Μαντωνάκης ², Ε. Ανυφαντή ², Ν. Σμυρνής ¹ ² 1. Ερευνητικό Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και υλοποίηση ενός συστήµατος αυτόµατου εντοπισµού µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα

Σχεδίαση και υλοποίηση ενός συστήµατος αυτόµατου εντοπισµού µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας Αλεξανδρούπολη, 24 27 Μαΐου 2001 Σχεδίαση και υλοποίηση ενός συστήµατος αυτόµατου εντοπισµού µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα Αθανάσιος Πρωτόπαπας, ηµήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ Educator Certified in Learning Difficulties Screening SYLLABUS. Έκδοση 1.

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ Educator Certified in Learning Difficulties Screening SYLLABUS. Έκδοση 1. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ Educator Certified in Learning Difficulties Screening SYLLABUS Vellum Global Educational Services A.E. 2015 Έκδοση 1.0 Εξεταστέα Ύλη 2015

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Αερόστατο Διαδικτυακή εκπαιδευτική πύλη ψυχαγωγίας και μάθησης για μικρά παιδιά

Αερόστατο Διαδικτυακή εκπαιδευτική πύλη ψυχαγωγίας και μάθησης για μικρά παιδιά Αερόστατο Διαδικτυακή εκπαιδευτική πύλη ψυχαγωγίας και μάθησης για μικρά παιδιά www.mikrapaidia.gr Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ε.Κ. «Αθηνά» Πλεονεκτήματα της χρήσης εκπαιδευτικού λογισμικού από

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ. Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ. Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και Αδυναμιών ΛΑΜΔΑ Τάξεις Β Δ Δημοτικού και Ε Δημοτικού Β Γυμνασίου Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Χρήστος Σκαλούμπακας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΛΕΝΟΥ» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

«Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΛΕΝΟΥ» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΛΕΝΟΥ» ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τη Δευτέρα 17 Δεκεμβρίου 2007 πραγματοποιήθηκε παρουσίαση του προγράμματος «Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΛΕΝΟΥ» στο συνεδριακό κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR

Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR Συνεργασία ΜΟΤΙΒΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ & ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ στην Κύπρο 9,10&11 Οκτωβρίου 2015 Θα παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ: μελέτη περίπτωσης Σωτηρία Τζιβινίκου

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή,

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή, Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Ένας νηπιαγωγός, προκειµένου να διδάξει σε παιδιά προσχολικής ηλικίας το λεξιλόγιο των φρούτων Σωστό και λαχανικών που συνδέονται µε τις διατροφικές συνήθειες µας, δε ζητάει

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις

Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις Ανάπτυξη λόγου 1 Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις Ιωάννης Βογινδρούκας, Ισµήνη Τσαµουρτζή, Βάγια Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Βόρειας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μια δοκιμασία για την αξιολόγηση της ορθογραφίας

Μια δοκιμασία για την αξιολόγηση της ορθογραφίας Μια δοκιμασία για την αξιολόγηση της ορθογραφίας Η απόφαση για την ανάγκη παροχής εξατομικευμένης διδασκαλίας απαιτεί την υιοθέτηση συγκεκριμένων ποσοτικών κριτηρίων αναφορικά με την παρουσία σημαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα Ανάλυση Σχεδίαση Υλοποίηση Αξιολόγηση Ανάλυση: Πληροφορίες σχετικά µε τις ανάγκες της εκπαίδευσης Σχεδίαση: Καθορισµός χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ- ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ

ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ- ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΙΩΑΝΝΙΝΑ, Τμήμα Λογοθεραπείας ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ- ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ Πτυχιακή Εργασία Μαρία Κωστοπούλου Επιβλέπουσα : καθηγήτρια κ. Βικτωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου.

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Π. Σιδηροφάγη, Ε. Ασπρούλη, Μ. Τάσση, Κ. Μπόλιας Κέντρο Παιδιού και Εφήβου, Χίος ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα 1 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα Επάγγελµα ιευθυντής Εκπαιδευτικός προσχολικής Εκπαιδευτικός πρωτοβάθµιας Εκπαιδευτικός δευτεροβάθµιας Εκπαιδευτικός Ειδικού Σχολείου Εκπαιδευτικός Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ.

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Ορισμός μαθησιακών διαταραχών - δυσλεξίας Οι μαθησιακές δυσκολίες ορίζονται ως ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Λ Τ Η Α Λ Γ Ο Ρ Ι Θ Μ Ω Ν Κ Ε Υ Α Λ Α Ι Ο 5. Πως υπολογίζεται ο χρόνος εκτέλεσης ενός αλγορίθμου;

Α Ν Α Λ Τ Η Α Λ Γ Ο Ρ Ι Θ Μ Ω Ν Κ Ε Υ Α Λ Α Ι Ο 5. Πως υπολογίζεται ο χρόνος εκτέλεσης ενός αλγορίθμου; 5.1 Επίδοση αλγορίθμων Μέχρι τώρα έχουμε γνωρίσει διάφορους αλγόριθμους (αναζήτησης, ταξινόμησης, κ.α.). Στο σημείο αυτό θα παρουσιάσουμε ένα τρόπο εκτίμησης της επίδοσης (performance) η της αποδοτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρης Τοκαμάνης, Φιλόλογος, ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου

Σωτήρης Τοκαμάνης, Φιλόλογος, ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Σωτήρης Τοκαμάνης, Φιλόλογος, ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαγνωστική προσέγγιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών. 1. Τα κριτήρια και οι διαδικασίες ταυτοποίησης Στον όρο «Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες» εμπερικλείονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ Ο λόγος είναι ίσως η σηµαντικότερη µορφή έκφρασης όσο για την επικοινωνία αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη του ανθρώπου από τον προφορικό στον γραπτό λόγο. Γιατί αν ένα παιδί δεν συνειδητοποιήσει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου ΣΕΝΑΡΙΟ «Προσπάθησε να κάνεις ένα τρίγωνο» Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου Ηµεροµηνία: Φλώρινα, 6-5-2014 Γνωστική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Διατήρηση η της αθλητικής απόδοσης 710: 8 η Διάλεξη Μιχαλοπούλου Μαρία Ph.D. Περιεχόμενο της διάλεξης αυτής αποτελούν: Αγωνιστικός αθλητισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Σωτηρία Τζιβινίκου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μαθησιακές Δυσκολίες Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Διαταραχή Ελλειμματικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΟΗΝΠΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΠΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΟΗΝΠΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΠΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΟΗΝΠΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΠΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρόγραμμα : η Εξειδίκευση Εκπαιδευτικών και Στελεχών mc Γενική Εκπαίδευση νια Μαθητέα υε Ποοβλήυατα

Διαβάστε περισσότερα