Επιδηµιολογία των παραγόντων κινδύνου στην Ελλάδα.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιδηµιολογία των παραγόντων κινδύνου στην Ελλάδα."

Transcript

1 Επιδηµιολογία των παραγόντων κινδύνου στην Ελλάδα. ρ. ηµοσθένης Β. Παναγιωτάκος, βιοστατιστικός επιδηµιολόγος Γεωργία Κουρλαµπά, MSc, βιοστατιστικός Κάπνισµα Ο επιπολασµός του καπνίσµατος σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 1). Πίνακας 1: Επιπολασµός (%) του καπνίσµατος, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία , , , ,5 33, ,4 20, ,3 7,3 Συνολικά 47,4 39,6 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles Με βάση παλαιότερες µελέτες στην Ελλάδα, το 15% των καπνιστών είναι ως 25 ετών, το 15% µεταξύ ετών, µεταξύ ετών και άνω των 40 ετών. (ΚΑΡ ΙΑ & ΑΓΓΕΙΑ, 1996: 1; 68-72). Από τη µελέτη των Επτά Χωρών προέκυψε ότι το των ατόµων που συµµετείχαν από την Κέρκυρα και το 22% αυτών από την Κρήτη, ήταν βαριοί καπνιστές, αλλά το 43% και 36% αντίστοιχα ήταν µη καπνιστές. (Aravanis C, et al., Circulation 1970 Apr;41 (4 suppl): I88-100) Στη µελέτη των Αθηνών (4097 Αθηναίοι ενήλικες), το 44% των ανδρών και το 17% των γυναικών δήλωναν καπνιστές. Επίσης, βρέθηκε ότι το ποσοστό των καπνιστών ήταν υψηλότερο στους άνδρες σε σχέση µε τις γυναίκες σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, ενώ παρουσίαζε µείωση σε άτοµα ηλικίας µεγαλύτερης των 50 ετών. (Moulopoulos SD, et al., Am J Epidemiol 1987; 126:882-92) Στη µελέτη Cardio2000, βρέθηκε ότι οι άνδρες (τόσο οι ασθενείς όσο και οι µάρτυρες) δήλωναν σε µεγαλύτερο ποσοστό ότι ήταν καπνιστές σε σχέση µε τις γυναίκες ασθενείς και µάρτυρες, αντίστοιχα. Αναλυτικά, οι καπνιστικές συνήθειες ανδρών και γυναικών, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης φαίνεται στο γράφηµα 1. (Panagiotakos D, et al., J Card Risk 2001, Vol 8, No 5 ) Λαµβάνοντας υπόψη όλους τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου βρέθηκε ότι το κάπνισµα περισσοτέρων του ενός τσιγάρου ηµερησίως αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου κατά 6 περίπου (OR = 1,61). Συγκεκριµένα, στους άνδρες η παρουσία καπνιστικών συνηθειών φαίνεται να σχετίζεται µε υπερδιπλασιασµό του στεφανιαίου κινδύνου (OR=2,25), ενώ στις γυναίκες φαίνεται να σχετίζεται µε αύξηση κατά 44% (OR=1,44). (Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002)) Όσον αφορά στη σχέση της βαρύτητας του στεφανιαίου συνδρόµου και του καπνίσµατος, από τη µελέτη GREECS βρέθηκε ότι οι άνδρες µε ΟΕΜ µε έπαρµα Q είναι πιθανότερο να δηλώνουν νυν καπνιστές συγκριτικά µε αυτούς που πάσχουν από ασταθή στηθάγχη ή ΟΕΜ χωρίς έπαρµα Q (48% έναντι 29% και 36%, αντίστοιχα). Αντίθετα, η πλειοψηφία των γυναικών δήλωναν µη καπνιστές 1

2 ανεξαρτήτως του τύπου του κλινικού συνδρόµου από το οποίο διαγνώσθηκαν ότι έπασχαν. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23). Σύµφωνα µε τις πρώτες αναλύσεις των δεδοµένων της µελέτης GREECS φαίνεται ότι οι ενεργοί καπνιστές είναι πιο πιθανό να πάσχουν από έµφραγµα του µυοκαρδίου παρά από ασταθή στηθάγχη, σε σχέση τόσο µε τους µη καπνιστές όσο και µε τους πρώην καπνιστές. (Κουρλαµπά Γ. Επιδηµιολογία οξέος στεφανιαίου συνδρόµου σε δείγµα Ελληνικού πληθυσµού. ΠΜΣ Βιοστατιστικής, Ιατρική Σχολή Παν/ου Αθηνών) Σε µία Πανελλαδική µελέτη που είχε πραγµατοποιηθεί το , είχε βρεθεί ότι η ενδο-νοσοκοµειακή θνησιµότητα των ασθενών µε έµφραγµα του µυοκαρδίου ήταν µικρότερη στους καπνιστές σε σχέση µε τους µη καπνιστές (το φαινόµενο αυτό χαρακτηρίστηκε ως «Το παράδοξο των καπνιστών»). Αυτό το φαινόµενο, όµως, έπαψε να ισχύει όταν ελήφθησαν υπόψη και άλλοι γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τη στεφανιαία νόσο. (Andrikopoulos G, et al., Eur Heart J 2001;22: ). Το ποσοστό των θανάτων στην Ελλάδα που αποδίδονται στο κάπνισµα σε όλες τις ηλικίες ήταν 13% το 2000 (3% στις γυναίκες και 22% στους άνδρες). (http://data.euro.who.int/tobacco/) Γράφηµα 1: Κατανοµή καπνιστικών συνηθειών στους άνδρες και τις γυναίκες της µελέτης Cardio % 6 56% 5 36% Μάρτυρες Ασθενείς 1 8% 4% Μη καπνιστές Καπνιστές Πρώην καπνιστές % 42% 54% 9% 4% Μάρτυρες Ασθενείς ` Μη καπνιστές Καπνιστές Πρώην καπνιστές 2

3 Γράφηµα 2: Επιπολασµός των νυν καπνιστών ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου (GREECS µελέτη) % 36% 29% 1 11% 13% 14% ΑΣ ΕΜ χωρίς έπαρµα Q ΕΜ µε έπαρµα Q Παθητικό κάπνισµα Η µελέτη Cardio2000 έδειξε ότι 86% των ασθενών και 56% των µαρτύρων δήλωσαν ότι ήταν εκτεθειµένοι σε καπνό του περιβάλλοντός τους για τουλάχιστον µισή ώρα την ηµέρα, ανεξάρτητα από τις καπνιστικές τους συνήθειες (ενεργοί καπνιστές, πρώην ή ποτέ καπνιστές). Εξ αυτών, 27% εκ των ασθενών και 17% εκ των µαρτύρων εκτίθονταν σχεδόν καθηµερινά (>3 ηµέρες /εβδοµάδα). (Pitsavos C, et al, Tob Control 2002;11; ) Η έκθεση των µη καπνιστών σε καπνό του περιβάλλοντός τους σχετίζεται θετικά µε την πιθανότητα εκδήλωσης οξέων στεφανιαίων συνδρόµων, αφού ληφθούν υπόψη οι διερευνώµενοι καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου (υπέρταση, υπερχοληστερολαιµία, σακχαρώδης διαβήτης, οικογενειακό ιστορικό στεφανιαίας νόσου), το µορφωτικό επίπεδο, το εισόδηµα, καθώς επίσης η παρουσία κατάθλιψης και άγχους. Συγκεκριµένα, φαίνεται ότι η συχνή έκθεση σε καπνό του περιβάλλοντος σχετίζεται µε 47% και 56% αύξηση του σχετικού κινδύνου στους άνδρες και τις γυναίκες, αντιστοίχως (99% υψηλότερος κίνδυνος, συνολικά), ενώ ακόµα και η περιστασιακή έκθεση σχετίζεται µε στατιστικά σηµαντική αύξηση του σχετικού κινδύνου, ίση µε 25% στους άνδρες και 29% στις γυναίκες (26% υψηλότερος κίνδυνος, συνολικά). (Pitsavos C, et al, Tob Control 2002;11; ) Το 32% των µη καπνιστών που εκτίθεται σε καπνό του περιβάλλοντος θα εκδηλώσουν οξύ στεφανιαίο σύνδροµο κάποια στιγµή στη ζωή τους εξαιτίας της έκθεσής τους (αποδοτέος κίνδυνος). (Pitsavos C, et al, Tob Control 2002;11; ) Όσον αφορά στο χώρο έκθεσης στον καπνό του περιβάλλοντος, στη µελέτη Cardio2000 βρέθηκε ότι 35% των µη καπνιστών ασθενών και το 26% αυτών εκτίθονταν µόνο στο χώρο εργασίας και µόνο στο σπίτι, αντίστοιχα, ενώ µεταξύ των µη καπνιστών µαρτύρων, το και 18% ήταν εκτεθειµένοι µόνο στο χώρο εργασίας και µόνο στο σπίτι, αντίστοιχα. (Pitsavos C, et al, Tob Control 2002;11; ). Κάπνισµα στους νέους Σε µία πρόσφατη µελέτη του Ελληνικού Ιδρύµατος Καρδιολογίας που πραγµατοποιήθηκε το χρονικό διάστηµα σε τυχαία επιλεγµένο στρωµατοποιηµένο δείγµα 6207 µαθητών όλων των τάξεων Γυµνασίων και Λυκείων της Ελλάδας, βρέθηκε ότι: 1) το 68,4% των ερωτηθέντων (4246 άτοµα) δεν έχει δοκιµάσει να καπνίσει ούτε ένα τσιγάρο στη ζωή του, 2) ενώ το υπόλοιπο 31,6% των ερωτηθέντων (1961 άτοµα) καπνίζει συστηµατικά ή τουλάχιστον έχει δοκιµάσει να καπνίσει κάποια φορά στο παρελθόν (Γράφηµα 3). o Οι µαθητές των Λυκείων καπνίζουν σε ποσοστό 36% σε αντίθεση µε τους µαθητές των Γυµνασίων όπου το ποσοστό των καπνιστών µειώνεται στο 25%. 3

4 o Το 66% των καπνιστών µαθητών θα ήθελε να µην είχε αρχίσει ποτέ το κάπνισµα. εν παρατηρήθηκε στατιστική διαφορά µεταξύ των δύο φύλων ως προς τις καπνιστικές τους συνήθειες. Ποσοστό 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 0,684 εν έχουν καπνίσει ποτέ 0,316 Έχουν καπνίσει έστω και µια φορά Γράφηµα 3: Καπνιστικές συνήθειες 6027 νέων, ετών, στην Ελλάδα ( ) Οι µισοί από τους καπνιστές µαθητές καταναλώνουν περισσότερα από 7-10 τσιγάρα ηµερησίως. Το 83% των ερωτώµενων καπνιστών έχει κατά καιρούς επιχειρήσει να διακόψει το κάπνισµα για µέσο διάστηµα 3-5 µηνών.η µέση ηλικία της πρώτης επαφής µε το τσιγάρο ήταν τα 13.6 ± 1.7 χρόνια, ενώ 1 χρόνο αργότερα, δηλαδή στα 14.4 ± 1.9 φαίνεται ότι οι µαθητές της µελέτης αρχίζουν συστηµατικά το κάπνισµα. (Πίτσαβος Χ., Παναγιωτάκος, Στεφανάδης Χ. Η επιδηµιολογία της Στεφανιαίας νόσου στην Ελλάδα. «ΚΩΣΤΑΚΗ», Αθήνα 2004) Όσον αφορά στους νέους, από µία µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στους φοιτητές ιατρικής του Πανεπιστηµίου της Κρήτης κατά την περίοδο , βρέθηκε ότι το κάπνισµα επιπόλαζε σε ποσοστό 33,2% στους άνδρες και 28,4% στις γυναίκες. Επιπλέον, βρέθηκε ότι το 76% των καπνιστών (ανδρών και γυναικών, µαζί) άρχισε το κάπνισµα µετά την ηλικία των 18 ετών (µέση ηλικία: 19 έτη). (Mammas I, et al, Eur J of Public Health 2003, 13: ) 4

5 Απουσία σωµατικής δραστηριότητας Ο επιπολασµός της απουσίας της σωµατικής δραστηριότητας σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 2). Πίνακας 2: Επιπολασµός (%) της απουσίας σωµατικής δραστηριότητας, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία ,9 51, ,7 67, ,0 63, ,6 60, ,4 60, ,2 70,7 Συνολικά 58,0 61,2 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles Σύµφωνα µε τη µελέτη των Επτά Χωρών το 7% του πληθυσµού από την Κρήτη και το 32% των ανδρών από την Κέρκυρα δήλωναν πως είχαν καθιστική ζωή ή ελαφρά σωµατική δραστηριότητα. (Aravanis C, et al, Circulation 1970 Apr;41 (4 suppl): I88-100) Η µελέτη ασθενών µαρτύρων CARDIO2000, έδειξε ότι οι άνδρες ασθενείς ασκούνται περισσότερο από τις γυναίκες (36% έναντι 25%), ενώ παρόµοια ευρήµατα βρέθηκαν και στην οµάδα των µαρτύρων της µελέτης (43% έναντι 39%). Κατά συνέπεια, το 64% των ανδρών ασθενών και το 75% των γυναικών ασθενών δήλωναν πως ακολουθούσαν καθιστική ζωή. Από τα παραπάνω καθίσταται εµφανές ότι τα ποσοστά της καθιστικής ζωής είναι µεγάλα (>6) τόσο µεταξύ των ασθενών όσο και µεταξύ των µαρτύρων. (Panagiotakos D, et al, Prev Med 35, (2002) ) Η σωµατική δραστηριότητα φαίνεται να συνδέεται µε µείωση του κινδύνου για εµφάνιση της στεφανιαίας νόσου κατά 19%, λαµβάνοντας υπόψη όλους τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου. (Panagiotakos D, et al, Prev Med 35, (2002) ). Στη µελέτη CARDIO2000 βρέθηκε ότι η σωµατική δραστηριότητα έχει οφέλη και στους υπερτασικούς ασθενείς. Συγκεκριµένα, η υιοθέτηση χαµηλών προς µέτριων επιπέδων σωµατικής άσκησης οδηγεί σε µείωση του κινδύνου για στεφανιαία νόσο κατά 12% στους ρυθµισµένους υπερτασικούς ασθενείς και κατά 5% στους µη ρυθµισµένους υπερτασικούς. (Chrysohoou C, et al, J Clin Hypert (Greenwich) Mar-Apr;5(2):115-20). Στη µελέτη CARDIO2000 βρέθηκε ότι η σωµατική άσκηση έχει ευεργετική δράση και στους διαβητικούς ασθενείς όσον αφορά στην εµφάνιση της στεφανιαίας νόσου. Συγκεκριµένα, η υιοθέτηση µέτριων επιπέδων σωµατικής δραστηριότητας οδηγεί σε µείωση του κινδύνου εµφάνισης στεφανιαίας νόσου κατά 78%, ενώ η υιοθέτηση υψηλών επιπέδων σωµατικής άσκησης οδηγεί σε µείωση του κινδύνου κατά 67%. (Makrilakis K, et al, Eur J Cardiovasc Prev Rehabil Aug; 11(4): ). Από τη µελέτη GREECS που πραγµατοποιήθηκε πρόσφατα στην Ελλάδα, βρέθηκε ότι το ποσοστό των γυναικών που δήλωνε καθιστική ζωή ήταν µεγαλύτερο σε σχέση µε αυτό των ανδρών, ανεξαρτήτως του τύπου του κλινικού συνδρόµου από το οποίο έπασχαν. Επίσης, βρέθηκε ότι άνδρες και γυναίκες ασθενείς που δεν ανέφεραν καµία σωµατική δραστηριότητα ήταν πιο πιθανό να πάσχουν από έµφραγµα του µυοκαρδίου µε έπαρµα Q παρά από έµφραγµα του µυοκαρδίου χωρίς έπαρµα Q ή ασταθή στηθάγχη. Ο επιπολασµός της καθιστικής ζωής ανδρών και γυναικών ασθενών ανάλογα µε τον τύπο του στεφανιαίου συνδρόµου φαίνεται στο γράφηµα 4. (BMC Public Health 2005, 5:23). 5

6 Γράφηµα 4: Επιπολασµός της καθιστικής ζωής ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου 35% 32% 28% 28% 25% 15% 17% 22% 1 5% ΑΣ ΕΜ χωρίς κύµα Q ΕΜ µε κύµα Q Παχυσαρκία Ο επιπολασµός της παχυσαρκίας ( είκτης Μάζας Σώµατος ( ΜΣ) > 30 Kg/m 2 ) σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 3). Φαίνεται ότι οι άνδρες ήταν πιο πιθανό να είναι παχύσαρκοι σε σχέση µε τις γυναίκες. Ο µέγιστος επιπολασµός της παχυσαρκίας παρατηρήθηκε στους άνδρες ηλικίας άνω των 40 ετών και στις γυναίκες ηλικίας ετών. Επίσης, βρέθηκε ότι η παχυσαρκία κεντρικού τύπου ήταν πιο συχνή στις γυναίκες (43%) σε σχέση µε τους άνδρες (36%). Τέλος, βρέθηκε ότι οι παχύσαρκοι και υπέρβαροι συµµετέχοντες στη µελέτη, ήταν µεγαλύτεροι, είχαν χαµηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο, ακολουθούσαν µια λιγότερο υγιεινή διατροφή και ήταν πιο πιθανό να έχουν καθιστική ζωή σε σχέση µε τους συµµετέχοντες που είχαν φυσιολογικό βάρος. (Panagiotakos D, et al, Obes Res Dec; 12: ) Πίνακας 3: Επιπολασµός (%) της παχυσαρκίας, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία ,7 6, ,2 13, ,4 16, ,4 24, ,6 27, ,9 24,4 Συνολικά 20,2 15,4 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles (http://www.who.int/ncd_surveillance/infobase/web/surf2/country_list.html) Η µελέτη των Αθηνών έδειξε ότι η παχυσαρκία επιπόλαζε σε µεγαλύτερο ποσοστό στους άνδρες από ότι στις γυναίκες ηλικίας µικρότερης των 45 ετών, ενώ η σχέση φαίνεται να αντιστρέφεται στις µεγαλύτερες ηλικίες. Συγκεκριµένα, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας στους άνδρες διακυµαινόταν µεταξύ 1 και 51% για τις διάφορες ηλικιακές οµάδες, µε τον υψηλότερο επιπολασµό να παρατηρείται στην ηλικία των ετών. Για τις γυναίκες, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας διακυµαινόταν µεταξύ 1 και 61%, µε την υψηλότερη τιµή να παρατηρείται στην ηλικία των ετών. Ο επιπολασµός της παχυσαρκίας σταθµισµένος για την ηλικία, ήταν 23,5% στους άνδρες και 23,2% στις γυναίκες. (Moulopoulos S, et al, Am J Epidemiol 1987; 126(5): ) Μία µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στους φοιτητές ιατρικής του Πανεπιστηµίου της Κρήτης, έδειξε ότι ο ΜΣ συνδέεται θετικά µε τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου 6

7 των καρδιαγγειακών νοσηµάτων. ηλαδή, αύξηση του ΜΣ συνδέεται µε αυξηµένες τιµές της αρτηριακής πίεσης, της γλυκόζης, των λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών. (Bertsias G, et al, BMC Public Health 2003, 3:3) Όσον αφορά στον επιπολασµό της παχυσαρκίας στα παιδιά, µία πρόσφατη µελέτη που πραγµατοποιήθηκε από το Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο, έδειξε ότι το 9,1% των κοριτσιών και το 21,7% των αγοριών ήταν υπέρβαροι, ενώ µόνο το 1,2% των κοριτσιών και το 2,5% των αγοριών ήταν παχύσαρκοι. Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι σε σχέση µε τις άλλες χώρες του υτικού κόσµου, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας είναι χαµηλότερος στα παιδιά της Ελλάδας ηλικίας ετών. (Karavianis D, et al, Eur J Clin Nutr Sep;57(9): ) Σε µία παλαιότερη µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας στα αγόρια και τα κορίτσια είχε βρεθεί ελαφρώς υψηλότερος. Συγκεκριµένα, 25,9% των αγοριών και 19,1% των κοριτσιών βρέθηκε να είναι υπέρβαροι, ενώ 5,1% των αγοριών και 3,2% των κοριτσιών βρέθηκε να είναι παχύσαρκοι. (Krassas G, et al, J Pediatr Endocrinol Metab. 2001; 14 Suppl 5: ) Ο επιπολασµός της παχυσαρκίας σε αγόρια της Κρήτης µέσης ηλικίας 12,1±0,1 έτη, αυξήθηκε το 2002 συγκριτικά µε το 1982 κατά 202%. (Magkos F, et al, Eur J Clin Nutr 2005; 59:1-7) Τα πρώτα αποτελέσµατα της µελέτης GREECS έδειξαν ότι ο επιπολασµός της παχυσαρκίας δεν διαφέρει µεταξύ των τριών τύπων του στεφανιαίου συνδρόµου τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες (γράφηµα 5). Φαίνεται, όµως, το ποσοστό της παχυσαρκίας να είναι αρκετά υψηλότερο στις γυναίκες σε σχέση µε τους άνδρες (31% και 27%, αντίστοιχα). Τέλος, ο δείκτης µάζας σώµατος βρέθηκε να είναι σχεδόν ίδιος και στα δύο φύλα (27,7±4,5 στις γυναίκες και 27,5±3,6 στους άνδρες). (Pitsavos C, et al, BMC Public Health 2005, 5:23) Γράφηµα 5: Επιπολασµός της παχυσαρκίας ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου (GREECS µελέτη) 35% 25% 15% 24% 26% 22% 31% 1 5% ΑΣ ΕΜ χωρίς έπαρµα Q ΕΜ µε έπαρµα Q 7

8 Υπερχοληστερολαιµία Ο επιπολασµός της υπερχοληστερολαιµίας σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 4). Πίνακας 4: Επιπολασµός (%) της υπερχοληστερολαιµίας, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία ,4 12, ,6 27, ,9 50, ,0 48, ,2 57, ,2 48,8 Συνολικά 39,8 35,3 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles Από τη µελέτη των Επτά Χωρών το 9,3% τόσο των ανδρών από την Κρήτη όσο και αυτών από την Κέρκυρα ηλικίας ετών καθώς επίσης και το 12,7% αυτών από την Κρήτη και το 8% αυτών από την Κέρκυρα ηλικίας ετών είχαν υπερχοληστερολαιµία (ολική χοληστερόλη > 260 mg/dl). (Aravanis C, et al., Circulation 1970 Apr;41 (4 suppl): I88-100) Η µελέτη των Αθηνών έδειξε ότι η υπερχοληστερολαιµία (ολική χοληστερόλη > 260mg/dl) επιπόλαζε σε ποσοστό 20,1% στους άνδρες και 17,3% στις γυναίκες. Επίσης, στην ίδια µελέτη βρέθηκε ότι η ολική χοληστερόλη παρουσίαζε µία αύξηση µε την ηλικία µέχρι τη δεκαετία των 50 ετών. (Moulopoulos S, et al., Am J Epidemiol 1987; 126(5): ) Εστιάζοντας την προσοχή µας στα νεότερα ελληνικά δεδοµένα της µελέτης CARDIO2000, διαπιστώνεται ότι ο επιπολασµός της υπερχοληστερολαιµίας (ολική χοληστερόλη > 220mg/dl ή ειδική θεραπευτική αγωγή) είναι υψηλότερος τόσο στους άνδρες ασθενείς (59%) όσο και στους µάρτυρες (68%) σε σχέση µε τις γυναίκες (27% για τους ασθενείς και 31% για τους µάρτυρες). Επίσης, βρέθηκε ότι η παρουσία της υπερχοληστερολαιµίας έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση του κινδύνου για στεφανιαία νόσο κατά 3,5 φορές. (Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002) ) Η ολική χοληστερόλη παιδιών ηλικίας 12,1±0,1 ετών βρέθηκε ότι το 2002 ήταν 3,6% υψηλότερη σε σχέση µε το (Magkos F, et al., Eur J Clin Nutr 2005; 59:1-7) Τα πρώτα αποτελέσµατα της µελέτης GREECS, έδειξαν ότι ο επιπολασµός της υπερχοληστερολαιµίας δεν διαφέρει µεταξύ των ανδρών και γυναικών στεφανιαίων ασθενών, καθώς επίσης δεν φαίνεται να διαφέρει ο επιπολασµός της υπερχοληστερολαιµίας στους διάφορους τύπους του στεφανιαίου συνδρόµου, ούτε στους άνδρες αλλά ούτε και στις γυναίκες. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23) 8

9 Γράφηµα 6: Επιπολασµός της υπερχοληστερολαιµίας ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου 52% 5 49% % 46% 44% 42% 42% 46% 46% 38% ΑΣ ΕΜ χωρίς έπαρµα Q ΕΜ µε έπαρµα Q Υπέρταση Ο επιπολασµός της υπέρτασης σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 5). Πίνακας 5: Επιπολασµός (%) της υπέρτασης, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία ,6 6, ,3 11, ,0 26, ,8 47, ,4 53, ,7 61,5 Συνολικά 36,7 23,7 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles Από τη µελέτη των Επτά Χωρών, µεταξύ των ανδρών της Κρήτης, το 35% ηλικίας ετών και το 43% ηλικίας ετών είχαν υπέρταση (>140 mm Hg), ενώ µεταξύ των ανδρών της Κέρκυρας το 26% ηλικίας ετών και το ηλικίας ετών είχαν υπέρταση. (Aravanis C, et al, Circulation 1970 Apr;41 (4 suppl): I88-100) Μία άλλη µελέτη που εκτίµησε τον επιπολασµό της υπέρτασης στην Ελλάδα ήταν η Didima Study. Από αυτήν προέκυψε ότι ο επιπολασµός της υπέρτασης ήταν 28,4% (30,2% στους άνδρες και 27,1% στις γυναίκες). Μεγάλο ήταν το ποσοστό των υπερτασικών ασθενών που δεν γνώριζαν το πρόβληµα τους (39,2%), µόλις το 6,3% το γνώριζαν αλλά δεν ελάµβαναν θεραπεία, 27,5% ήταν υπό αγωγή αλλά όχι ρυθµισµένοι και 27% ήταν υπό αγωγή και ρυθµισµένοι. (Stergiou G, et al., Am J Hypertens 1999;12: ) Σύµφωνα µε την µελέτη των Αθηνών, ο επιπολασµός της υπέρτασης (συστολική πίεση > 140 mm Hg και διαστολική πίεση > 90 mm Hg) ήταν σχεδόν ίδιος σε άνδρες και γυναίκες και αυξανόταν σηµαντικά µε την αύξηση της ηλικίας. Ο επιπολασµός της υπέρτασης διακυµαινόταν, στους µεν άνδρες από 4,9% ως 40,9% και στις µεν γυναίκες από 0,7% ως 36,1%, για τις διάφορες ηλικιακές κατηγορίες. (Moulopoulos S, et al., Am J Epidemiol 1987; 126(5): ) Μία άλλη µελέτη που δίνει στοιχεία για τον επιπολασµό της υπέρτασης είναι η πόλυκεντρική µελέτη EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and nutrition), σύµφωνα µε την οποία 40,2% των ανδρών και 38,9% των γυναικών βρέθηκαν υπερτασικοί. Περισσότεροι από τους µισούς (54,4%) δεν γνώριζαν ότι έπασχαν από υπέρταση, ενώ µεταξύ αυτών που γνώριζαν, η πλειοψηφία ήταν υπό φαρµακευτική αγωγή (83,9%) αλλά µόνο το 15,2% ήταν πλήρως ρυθµισµένοι. Ο επιπολασµός της υπέρτασης αυξάνει µε την ηλικία καθώς επίσης βρέθηκε υψηλότερος στις αγροτικές 9

10 περιοχές της Ελλάδας καθώς και στα άτοµα µε χαµηλό εκπαιδευτικό επίπεδο. Το µεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών που είχαν άγνοια καθώς και αυτών που είχαν πλήρως ρυθµισµένη την πίεση τους ήταν µεταξύ των ηλικιωµένων, των γυναικών και αυτών µε υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο. (Psaltopoulou T, et al., Int J Epidemiol 2004;33: ) Μελετώντας τα σύγχρονα ελληνικά δεδοµένα (CARDIO2000), παρατηρείται ότι οι γυναίκες ασθενείς παρουσιάζουν σε µεγαλύτερο ποσοστό υπέρταση απ ότι οι άνδρες (69% έναντι 44%). Παρόµοια σχέση βρέθηκε να υπάρχει και µεταξύ των γυναικών και των ανδρών µαρτύρων της µελέτης (32% έναντι 25%), αλλά µε σαφέστατα µικρότερη διαφορά. Επίσης, βρέθηκε ότι οι υψηλές τιµές αρτηριακής πίεσης (παρουσία υπέρτασης) διπλασιάζουν τον κίνδυνο εµφάνισης στεφανιαίας νόσου. (Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002) ) Μεταξύ των στεφανιαίων ασθενών που συµµετείχαν στην πρόσφατη µελέτη GREECS βρέθηκε ότι ο επιπολασµός της υπέρτασης στις γυναίκες ήταν κατά πολύ υψηλότερος σε σχέση µε αυτό των ανδρών (7 και 47%, αντίστοιχα). Επίσης, διαπιστώθηκε ότι το ιστορικό υπέρτασης ήταν υψηλότερο τόσο στους άνδρες όσο καις τις γυναίκες µε ασταθή στηθάγχη σε σχέση µε τους υπόλοιπους ασθενείς. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23) Γράφηµα 7: Επιπολασµός της υπέρτασης ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου (GREECS µελέτη) % 76% 71% 41% 41% 63% 1 ΑΣ ΕΜ χωρίς έπαρµα Q ΕΜ µε έπαρµα Q 10

11 Γράφηµα 8: Θάνατοι από Υπερτασική νόσο (Προσαρµοσµένη Τάση της Θνησιµότητας µε βάση την ηλικιακή τυποποίηση του παγκόσµιου πληθυσµού; ASDR) στην Ελλάδα, κατά τα έτη , σε άνδρες και γυναίκες (Πηγή: Π.Ο.Υ., ηλεκτρονικά δεδοµένα) Σακχαρώδης διαβήτης Ο επιπολασµός του σακχαρώδη διαβήτη σε άνδρες και γυναίκες, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της µελέτης ΑΤΤΙΚΗ, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 6). Πίνακας 6: Επιπολασµός (%) του σακχαρώδους διαβήτη, ανά ηλικία και φύλο Ηλικία , ,2 1, ,5 4, ,3 13, ,6 21, ,8 40,0 Συνολικά 7,8 6,0 Πηγή: WHO Global Infobase SuRF 2 Country Profiles Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 βρέθηκε ότι η επίπτωση του ινσουλινοεξαρτώµενου σακχαρώδη διαβήτη στην Ελλάδα, σε παιδιά ηλικίας άνω των 15 ετών ήταν 6,25/ άτοµα (6,17/ αγόρια και 6,28/ κορίτσια). Επίσης, βρέθηκε ότι η επίπτωση ήταν µεγαλύτερη στην πρωτεύουσα (10/ ) σε σχέση µε τις αγροτικές (4,21/ ), ηµι-αγροτικές (7,48/ ) ή αστικές περιοχές (5,36/ ) της Αθήνας. (Dacou Voutetakis C, et al., Diabetes Care Apr; 18(4):552-4) Από µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από τον Κατσιλάµπρο και συν., σε αστικό πληθυσµό της χώρας, αναφέρεται ότι στην ηλικιακή κατηγορία των ετών ήταν 7,7%, ενώ στις ηλικιακές οµάδες των ετών αυξάνει σε 13,8% και των ετών ανέρχεται σε 19,52%. Συγκρίνοντας τα ευρήµατα του 1990 µε αυτά του 1974, στον ίδιο πληθυσµό (5,87%, 10,98% και 11,41%, αντίστοιχα), καθίσταται εµφανής η αύξηση του επιπολασµού του διαβήτη στο γενικό πληθυσµό της χώρας άνω των 50 ετών. (Katsilambros N, et al., Diabet Med 1993;10:87-90). 11

12 Από µία άλλη µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, βρέθηκε ότι ο επιπολασµός του σακχαρώδους διαβήτη ήταν 29,1%. (Papazoglou N, et al., Diab Med 1995 May; 12(5): ). Όσον αφορά στα παιδιά ηλικίας µικρότερης των 14 ετών, µία πρόσφατη µελέτη που πραγµατοποιήθηκε από την Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστηµίου της Κρήτης, έδειξε ότι η ετήσια επίπτωση ήταν 6,1/ άτοµα. Η επίπτωση ήταν µεγαλύτερη στα παιδιά ηλικίας ετών (6,8/ άτοµα), στα αγόρια (6,7/ άτοµα) και στις αστικές περιοχές (6,6/ άτοµα). (Mamoulakis D, et al., Acta Paediatr Jun;92(6):737-9). Όσον αφορά στους ενήλικες Έλληνες και στα σύγχρονα ελληνικά δεδοµένα, σύµφωνα µε τα τελικά αποτελέσµατα της µελέτης CARDIO2000, προκύπτει ότι η παρουσία του σακχαρώδους διαβήτη ήταν πιο συχνή στους άνδρες τόσο τους ασθενείς όσο και τους µάρτυρες (24% & 31%), σε σχέση µε τις γυναίκες (1 & 8%).(Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002) ) Τα πρώτα αποτελέσµατα της µελέτης GREECS, δείχνουν ότι οι γυναίκες ασθενείς µε ασταθή στηθάγχη και έµφραγµα του µυοκαρδίου χωρίς έπαρµα Q είναι πιο πιθανό να έχουν ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη σε σχέση µε τους άνδρες. Αναφορικά µε τον τύπο του στεφανιαίου συνδρόµου, διαπιστώνεται ότι ο επιπολασµός του σακχαρώδους διαβήτη είναι υψηλότερος τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες ασθενείς µε έµφραγµα του µυοκαρδίου χωρίς έπαρµα Q. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23) Γράφηµα 9: Επιπολασµός του Σ ανά φύλο και τύπο στεφανιαίου συνδρόµου (GREECS µελέτη) 5 45% 35% 25% 15% 1 5% ΑΣ 34% 45% ΕΜ χωρίς έπαρµα Q 27% 28% ΕΜ µε έπαρµα Q 12

13 Γράφηµα 10: Θάνατοι από Σακχαρώδη ιαβήτη (Προσαρµοσµένη Τάση της Θνησιµότητας µε βάση την ηλικιακή τυποποίηση του παγκόσµιου πληθυσµού; ASDR) στην Ελλάδα, κατά τα έτη , σε άνδρες και γυναίκες (Πηγή: Π.Ο.Υ., ηλεκτρονικά δεδοµένα) ιατροφή Οι Ελληνίδες είναι πιο πιθανόν να ακολουθούν µια διατροφή που να προσεγγίζει τη Μεσογειακή σε σχέση µε τους άνδρες (43% και 33% για τις γυναίκες και τους άνδρες, αντίστοιχα). (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2003, 3:32). Από τη µελέτη Cardio2000 βρέθηκε ότι µεταξύ των ασθενών το 17% των ανδρών και το 23% των γυναικών ακολουθούσαν Μεσογειακή διατροφή, ενώ µεταξύ των µαρτύρων το 23% των ανδρών και το 32% των γυναικών. (Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002)). Η µελέτη CARDIO2000, έδειξε ότι η υιοθέτηση της Μεσογειακή διατροφής συνδέεται µε µείωση του κινδύνου εµφάνισης της στεφανιαίας νόσου κατά 16%. (Panagiotakos D, et al, C Eur J Pub Health,2002; 1-2;7-11) Λαµβάνοντας υπόψη και διάφορους δυνητικούς συγχιτικούς παράγοντες, προκύπτει ότι η προσαρµογή στη µεσογειακή διατροφή συνδέεται µε 7% ως 1 µείωση στον κίνδυνο εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου στους υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, χωρίς θεραπεία ή µη ρυθµισµένους. (Pitsavos C, et al., Cor Artery Dis,2002; 13: ) Η προσαρµογή στη Μεσογειακή διατροφή µειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου κατά 17% στους ρυθµισµένους υπερτασικούς ασθενείς, κατά 8% σε αυτούς που είχαν άγνοια της υπέρτασής τους, κατά 7% στους µη ρυθµισµένους υπερτασικούς ασθενείς και κατά στους µη υπερτασικούς. (Panagiotakos D, et al., Int J Cardiol 82 (2002) ) Μελετώντας την επίδραση της προσαρµογής στη µεσογειακή διατροφή µόνο στα άτοµα µε υπερχοληστερολαιµία προκύπτει ότι αυτή οδηγεί σε µείωση του κινδύνου εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου κατά 12%, ανεξάρτητα από τα επίπεδα της χοληστερόλης. (J Hum Hypert 2002;16: ) Επίσης, σε άτοµα µε µεταβολικό σύνδροµο βρέθηκε ότι η υιοθέτηση της µεσογειακής διατροφής οδηγεί σε µείωση του κινδύνου εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου κατά 35% 13

14 λαµβάνοντας υπόψη την ηλικία, το φύλο, το εκπαιδευτικό επίπεδο και την οικονοµική κατάσταση. (Panagiotakos D, et al., Nutr J, 2003; 3:9) Τα άτοµα που υιοθετούσαν το Μεσογειακό τύπο διατροφής: Ήταν µεγαλύτερης ηλικίας από τα υπόλοιπα (62,5±9 vs. 56,1±10 έτη, αντίστοιχα). Ήταν λιγότερο πιθανό να είναι ενεργοί καπνιστές, να έχουν υπέρταση, υπερχοληστερολαιµία, σακχαρώδη διαβήτη και παχυσαρκία (πίνακας 8). (Int J Cardiol 82 (2002) ) Πίνακας Επιπολασµός των παραγόντων κινδύνου της στεφανιαίας νόσου σε ασθενείς και µάρτυρες ανάλογα µε το αν ακολουθούσαν Μεσογειακή διατροφή ή όχι. Παράγοντες κινδύνου Μεσογειακή διατροφή Άλλος τύπος διατροφής Ασθενείς Μάρτυρες Ασθενείς Μάρτυρες Υπερχοληστερολαιµία 55% 27% 61% 35% Υπέρταση 44% 24% 5 29% Παχυσαρκία 38% 24% 41% 28% Σακχαρώδης ιαβήτης 24% 4% 29% 9% Απουσία σωµατικής δραστηριότητας 8 62% 76% 59% Ενεργοί καπνιστές 59% 34% 64% 28% Όσον αφορά στη διερεύνηση της σχέσης της Μεσογειακής διατροφής µε τη βαρύτητα τις στεφανιαίας νόσου, οι πρώτες αναλύσεις της µελέτης GREECS έδειξαν ότι η καλύτερη προσαρµογή στη Μεσογειακή διατροφή (υψηλότερη τιµή του δείκτη), φαίνεται να συνδέεται µε µειωµένη βαρύτητα της νόσου, αφού ο δείκτης της διατροφής τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες µε ΑΣ ήταν υψηλότερος συγκριτικά µε αυτών που έπασχαν από ΟΕΜ. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23) Ψυχολογικοί παράγοντες Κατάθλιψη Ο επιπολασµός των καταθλιπτικών συµπτωµάτων στον Ελληνικό πληθυσµό εκτιµήθηκε από τη µελέτη ΑΤΤΙΚΗ, µε τη βοήθεια ενός ειδικού δείκτη. Οι γυναίκες βρέθηκε να έχουν υψηλότερο δείκτη σε σχέση µε τους άνδρες (37±9 vs 33±10), κάτι που µας οδηγεί στο συµπέρασµα ότι η συµπτωµατολογία της κατάθλιψης είναι πιο συχνή στις Ελληνίδες σε σχέση µε τους Έλληνες. Στο γράφηµα 13 παρουσιάζεται η κατανοµή των διαφόρων µορφών κατάθλιψης σε άνδρες και γυναίκες. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2003, 3:32) Επιπλέον, βρέθηκε ότι η κατανοµή της κατάθλιψης ανάλογα µε την ηλικία έχει το σχήµα U, αφού η µέτρια προς βαριά κατάθλιψη, επιπόλαζε σε ποσοστό 21% στους άνδρες και 47% στις γυναίκες ηλικίας < 40 ετών, σε 47% των ανδρών και 52% των γυναικών ηλικίας > 60 ετών και σε των ανδρών και των γυναικών ηλικίας ετών. (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2003, 3:32) 14

15 Γράφηµα Κατανοµή των µορφών κατάθλιψης ανά φύλο (Ορισµός: Απουσία κατάθλιψης: < 45, Μέτρια: 45-69, Βαριά: > 70) % % 5 37% 18% 1 Απουσία κατάθλιψης Μέτρια κατάθλιψη 1% 1% Βαριά κατάθλιψη Όσον αφορά στην επίδραση της κατάθλιψης στην εκδήλωση της στεφανιαίας νόσου, στοιχεία για τον Ελληνικό πληθυσµό προκύπτουν από την µελέτη Cardio2000. Συγκεκριµένα, βρέθηκε ότι 23% των ανδρών ασθενών και 31% των γυναικών ασθενών καθώς επίσης και µεταξύ των µαρτύρων το 15% των ανδρών και το 19% των γυναικών είχαν σηµαντικά καταθλιπτικά επεισόδια. Επίσης, βρέθηκε ότι η παρουσία συµπτωµάτων κατάθλιψης αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου κατά 35%. Η αύξηση αυτή ήταν µεγαλύτερη στις γυναίκες συγκριτικά µε τους άνδρες. Συγκεκριµένα, στους άνδρες, η παρουσία συµπτωµάτων κατάθλιψης αυξάνει τον κίνδυνο µόνο κατά 19%, ενώ στις γυναίκες κατά 58%. (Panagiotakos D, et al., Prev Med , ). Κοινωνικό επίπεδο Μορφωτικό επίπεδο Το εκπαιδευτικό επίπεδο του Ελληνικού πληθυσµού αποτιµήθηκε από τη µελέτη ΑΤΤΙΚΗ, χρησιµοποιώντας τα έτη. Η κατανοµή του εκπαιδευτικού επιπέδου παρουσιάζεται στο γράφηµα. Γράφηµα Κατανοµή του εκπαιδευτικού επιπέδου ανδρών και γυναικών 45% 35% 25% 22% 25% 41% 39% 39% 34% 15% 1 5% < 9 έτη έτη > 14 έτη Όσον αφορά στην επίδραση που δύναται να ασκήσει το εκπαιδευτικό επίπεδο στην εκδήλωση της στεφανιαίας νόσου, χρήσιµες πληροφορίες αναφορικά µε τον ελληνικό πληθυσµό προέκυψαν από την µελέτη Cardio2000. Η πλειοψηφία των συµµετεχόντων (ασθενείς και µάρτυρες) δήλωναν πως είχαν εκπαιδευτεί λιγότερο από 9 έτη, ενώ πολύ µικρό 15

16 ήταν το ποσοστό των ασθενών που δήλωναν πως διέθεταν πανεπιστηµιακή εκπαίδευση, κυρίως στις γυναίκες (γράφηµα). (Panagiotakos D, et al., Prev Med , ). Υψηλότερο µορφωτικό επίπεδο φαίνεται να συνδέεται µε µείωση του κινδύνου για εκδήλωση της στεφανιαίας νόσου. Συγκεκριµένα, η αποφοίτηση από το λύκειο ή η τεχνική εκπαίδευση µειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου κατά 4% σε σχέση µε αυτούς που έχουν φοιτήσει το πολύ µέχρι το γυµνάσιο, ενώ η πανεπιστηµιακή εκπαίδευση συµβάλλει στη µείωση του κινδύνου κατά 19% σε σχέση και πάλι µε αυτούς που έχουν φοιτήσει το πολύ µέχρι το γυµνάσιο. (Panagiotakos D, et al., Prev Med 35, (2002)). Στους Έλληνες φαίνεται το µορφωτικό επίπεδο να συνδέεται θετικά µε την οικονοµική τους κατάσταση, δηλαδή άτοµα που διαθέτουν υψηλό επίπεδο µόρφωσης είναι πιο πιθανό να ανήκουν σε µία µέτρια η υψηλή οικονοµική κατάσταση. Θετική σχέση παρατηρήθηκε, επίσης, ανάµεσα στο µορφωτικό επίπεδο και τις καπνιστικές συνήθειες καθώς και την προσαρµογή στη µεσογειακή διατροφή, ενώ αρνητική σχέση παρατηρήθηκε ανάµεσα στο µορφωτικό επίπεδο και την κατανάλωση αλκοόλ καθώς και την παχυσαρκία. (Pitsavos C, et al., Bull World H Organ 2002;80: ) εν βρέθηκε σηµαντική σχέση του µορφωτικού επιπέδου µε τον επιπολασµό της υπέρτασης, της υπερχοληστερολαιµίας και του σακχαρώδη διαβήτη τόσο στους ασθενείς όσο και στους µάρτυρες της µελέτης. Αντιθέτως, η συµµόρφωση στη χορήγηση αντι-υπερτασικής, υπολιπιδαιµικής και αντιδιαβητικής αγωγής φαίνεται να σχετίζεται µε υψηλότερο µορφωτικό επίπεδο, τόσο στους ασθενείς όσο και στους µάρτυρες. (Pitsavos C, et al., Bull World H Organ 2002;80: ) Λαµβάνοντας υπόψη τις προαναφερθείσες αλληλεπιδράσεις µεταξύ του µορφωτικού επιπέδου µε τους διάφορους παράγοντες, η παρατηρηθήσα από την πολυπαραγοντική ανάλυση σχέση του µορφωτικού επιπέδου µε την πιθανότητα εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου παραµένει συνεπής. Πιο συγκεκριµένα, τα άτοµα που ανήκουν στο χαµηλό µορφωτικό επίπεδο έχουν 82% αυξηµένο κίνδυνο εκδήλωσης οξέος στεφανιαίου συνδρόµου σε σύγκριση µε τα άτοµα του υψηλού µορφωτικού επιπέδου. Οµοίως, τα άτοµα του µεσαίου µορφωτικού επιπέδου έχουν 65% αυξηµένο κίνδυνο συγκρινόµενα µε άτοµα του υψηλού µορφωτικού επιπέδου. (Pitsavos C, et al., Bull World H Organ 2002;80: ) Όσον αφορά στη σχέση του εκπαιδευτικού επιπέδου των Ελλήνων µε τη βαρύτητα της στεφανιαίας νόσου, οι πρώτες αναλύσεις των δεδοµένων της µελέτης GREECS έδειξαν ότι µεταξύ των ανδρών ασθενών, αυτοί που διαγνώσθηκαν µε έµφραγµα του µυοκαρδίου µε έπαρµα Q είχαν υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο (8±4, 8±4 και 9±4,5 έτη για τους άνδρες µε ασταθή στηθάγχη, ΟΕΜ χωρίς κύµα Q και ΟΕΜ µε κύµα Q, αντίστοιχα) σε σχέση µε τους υπόλοιπους, ενώ µεταξύ των γυναικών δεν παρατηρήθηκε ουσιαστική διαφορά (6±4,3, 5,5±3,6 και 6±3,5 έτη για τους άνδρες µε ασταθή στηθάγχη, ΟΕΜ χωρίς κύµα Q και ΟΕΜ µε κύµα Q, αντίστοιχα). (Pitsavos C, et al., BMC Public Health 2005, 5:23) 16

17 Γράφηµα Κατανοµή του εκπαιδευτικού επιπέδου σε ασθενείς άνδρες και γυναίκες (Cardio2000) % % 5 26% 21% 16% 1 < 9 έτη έτη 2% > 14 έτη Γράφηµα Κατανοµή του εκπαιδευτικού επιπέδου σε µάρτυρες άνδρες και γυναίκες (Cardio2000) % 6 55% % 22% 19% 13% < 9 έτη έτη > 14 έτη 17

Επιδηµιολογία της Στεφανιαίας Nόσου στην Ελλάδα.

Επιδηµιολογία της Στεφανιαίας Nόσου στην Ελλάδα. Επιδηµιολογία της Στεφανιαίας Nόσου στην Ελλάδα. Γεωργία Κουρλαµπά, MSc, βιοστατιστικός Επιπολασµός της νόσου Στη δεκαετία του 1970 η Καρδιολογική Κλινική του Λαϊκού Νοσοκοµείου, υπό την επίβλεψη του Καθηγητού

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950

Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950 Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950 ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Χ ΑΡ Ο ΚΟ Π Ε Ι Ο Π ΑΝ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Keys A et al. Epidemiological studies related to coronary

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Σε τι βαθµό επηρεάζουν την πρόγνωση ασθενών µε εγκατεστηµένη Στεφανιαία Νόσο;

ΣΚΟΠΟΣ. Σε τι βαθµό επηρεάζουν την πρόγνωση ασθενών µε εγκατεστηµένη Στεφανιαία Νόσο; Σακχαρώδης διαβήτης και οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου: οι σηµαντικότεροι παράγοντες κινδύνου στη 10ετή πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου: επιδηµιολογική µελέτη GREECS. Μ. Κούβαρη 1, Β.

Διαβάστε περισσότερα

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Βραχυπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου ανάλογα µε τη βαρύτητα της νόσου: επιδηµιολογική µελέτη Hellenic Heart Failure study. Μ. Κούβαρη 1,2, Χ. Χρυσοχόου 1, Π. Αγγελόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη ( ): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ

Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη ( ): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ Κατανάλωση καφέ και 10-ετης επίπτωση του Διαβήτη (2002 2012): μελέτη ΑΤΤΙΚΗ Έ. Κολοβέρου 1, Δ. Παναγιωτάκος 1, Χ. Πίτσαβος 2, Ε.Γεωργουσοπούλου 1, Γ.M. Κούλη 1, Α. Γκρέκας 1, Χ. Χρυσοχόου 2, Ι. Σκούμας

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

H 10-ΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ( ) ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ

H 10-ΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ( ) ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ H 10-ΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗ (2002-12) ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΣ, FRSPH, FACE Καθηγητής Βιοστατιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής, Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα,

Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής, Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ο λόγος τριγλυκεριδίων/hdl χοληστερόλη αποτελεί το βέλτιστο προβλεπτικό δείκτη, μεταξύ των λιπιδίων, του κινδύνου ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2: Δεκαετής επανέλεγχος της μελέτης ΑΤΤΙΚΗ (2002-2012) Έ. Κολοβέρου

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευτική δράση της Μεσογειακής Διατροφής στην πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια αλλά φυσιολογική απόδοση

Προστατευτική δράση της Μεσογειακής Διατροφής στην πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια αλλά φυσιολογική απόδοση Προστατευτική δράση της Μεσογειακής Διατροφής στην πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια αλλά φυσιολογική απόδοση Μ. Κούβαρη 1,2, Χ. Χρυσοχόου 1, Π. Αγγελόπουλος 1, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Ηπειρος Προτάσεις για πιλοτικό πρόγραµµα πρόληψης και αντιµετώπισης των καρδιαγγειακών νοσηµάτων

Ηπειρος Προτάσεις για πιλοτικό πρόγραµµα πρόληψης και αντιµετώπισης των καρδιαγγειακών νοσηµάτων Ηπειρος Προτάσεις για πιλοτικό πρόγραµµα πρόληψης και αντιµετώπισης των καρδιαγγειακών νοσηµάτων Λάµπρος Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Σκοπός πιλοτικού προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η ευεργετική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα είναι επίσης διαχρονικά αναγνωρισμένη.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η ευεργετική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα είναι επίσης διαχρονικά αναγνωρισμένη. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΝΗΣΙΟΥ- ΜΕΛΕΤΗ PERSEAS Ι. Κυριαζής, Ι. Ιωαννίδης, Χ. Δημοσθενόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε;

Ερώτηση. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε; Σε μια συγχρονική μελέτη μετρήθηκε ο δείκτης μάζας σώματος 5000 αγοριών και 5500 κοριτσιών ηλικίας 14-17 ετών. Το 15% των αγοριών και το 8% των κοριτσιών ήταν υπέρβαρα. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

MESODA. Διαβητολογικό Κέντρο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο»

MESODA. Διαβητολογικό Κέντρο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΟΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΑΡΡΥΘΜΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ MESODA Αγγελική Αγγελίδη, Ευάγγελος Φουστέρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ Το 2001 η Α Καρδιολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, διοργάνωσε την επιδημιολογική μελέτη ΑΤΤΙΚΗ. ΣΚΟΠΟΣ Κύριος σκοπός της επιδημιολογικής μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ. Γαργάνη Κωνσταντίνα: ΤΕ Νοσηλεύτρια Σ/Μ ΓΝΘ Παπανικολάου

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ. Γαργάνη Κωνσταντίνα: ΤΕ Νοσηλεύτρια Σ/Μ ΓΝΘ Παπανικολάου Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ Γαργάνη Κωνσταντίνα: ΤΕ Νοσηλεύτρια Σ/Μ ΓΝΘ Παπανικολάου Η στεφανιαία νόσος είναι µία πάθηση των αρτηριών της καρδιάς που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί;

Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί; Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί; 1. Οι κάτοικοι της Ελλάδας, το 2010 2. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 3. Οι νοσηλευθέντες σε ένα νοσοκομείο το 2012 4.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ρεθύμνης

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ρεθύμνης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ρεθύμνης Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος Ομοιότητες και διαφορές στην αντιμετώπιση ασθενή υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με πρωτοπαθή υπερχοληστερολαιμία έναντι ασθενή με μεικτή αθηρογόνο δυσλιπιδαιμία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ: Ιανουάριος ο Ενημερωτικό Σημείωμα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ: Ιανουάριος ο Ενημερωτικό Σημείωμα Ιανουάριος 2018 14 ο Ενημερωτικό Σημείωμα Το 14 ο ενημερωτικό σημείωμα του Παρατηρητηρίου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) εντάσσεται στο θεματικό πεδίο Γυναίκες και Υγεία. Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καρδίτσας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καρδίτσας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καρδίτσας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ Η.Α. Σανίδας 1, Ν. Δαλιάνης 1, Δ. Παπαδόπουλος 1, Γ. Αναστασιάδης 1, Χ. Κολιάκη 2, Δ. Παναγιωτάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι οδηγίες βασίζονται στα πέντε στοιχεια της µάθησης

Οι οδηγίες βασίζονται στα πέντε στοιχεια της µάθησης Οι οδηγίες βασίζονται στα πέντε στοιχεια της µάθησης Πλάτων 424-347 π.χ. της$μάθησης$$ $ Τι είναι η καρδιαγγειακή πρόληψη Γιατί χρειάζεται η πρόληψη Ποιός χρειάζεται η πρόληψη ρτρρερ$ οοιιοοι Πως επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Στο πλαίσιο αυτό, σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διερευνήσει:

Σκοπός Στο πλαίσιο αυτό, σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διερευνήσει: ΤΟ ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΩΣ ΕΝΑΣ ΔΥΝΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ 10ΕΤΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΥΓΙΗ ΑΤΟΜΑ ΑΝΩ ΤΩΝ 40 ΕΤΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΑΤΤΙΚΗ Νατάσα Κόλλια 1, Δ.Β. Παναγιωτάκος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ξάνθης

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ξάνθης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ξάνθης Σε συνεργασία με το Κέντρο Ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Λάππα 1, Α. Τσαγκάρη 1, Μ. Σταματοπούλου 1, Ν. Καραλιά 1, Δ. Στεφανή 2,, Κ. Κυρέ 2, Α. Δρόσος 2, Ι. Κυριαζής 3

Θ. Λάππα 1, Α. Τσαγκάρη 1, Μ. Σταματοπούλου 1, Ν. Καραλιά 1, Δ. Στεφανή 2,, Κ. Κυρέ 2, Α. Δρόσος 2, Ι. Κυριαζής 3 Αυτοεκτίμηση της εικόνας σώματος και συσχέτιση με το Δείκτη Μάζας Σώματος, τις διατροφικές συνήθειες και άλλες παραμέτρους σε ασθενείς με ή χωρίς Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 Θ. Λάππα 1, Α. Τσαγκάρη 1, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί;

Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί; Άσκηση Ποιοι από τους παρακάτω πληθυσμούς είναι κλειστοί ή ανοιχτοί και γιατί; 1. Οι κάτοικοι της Ελλάδας, το 2010 2. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 3. Οι νοσηλευθέντες σε ένα νοσοκομείο το 2012

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες.

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες. Η JNC-7 εισήγαγε τον όρο «προϋπέρταση» προσδιορίζοντας άτομα των οποίων τα επίπεδα συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) κυμαίνονται μεταξύ 120 έως 139mmHg και 80 έως 89mmHg αντίστοιχα. Chobanian

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. Σταματελάτου Mαρία¹, Κοντολαιμάκη Καλλιόπη¹, Ριζούλη Μαριάννα², Δασενάκη Μαρία¹, Μαρκάκη Αναστασία². 1.Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Χρήστος Καπέλιος, Ιωάννης Ιωαννίδης, Ιωάννης Κυριαζής, Κωνσταντίνος Σγούρος, Χαρίλαος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κορινθίας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κορινθίας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κορινθίας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF 37 0 Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 21/10/2016 Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF Ε. Φοροζίδου 1, Δ. Βασδέκη

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αχαΐας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αχαΐας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αχαΐας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λευκάδας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λευκάδας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λευκάδας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση και θνητότητα του οξέος εµφράγµατος µυοκαρδίου σε περιφερειακό νοσοκοµείο σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους

Επίπτωση και θνητότητα του οξέος εµφράγµατος µυοκαρδίου σε περιφερειακό νοσοκοµείο σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους Επίπτωση και θνητότητα του οξέος εµφράγµατος µυοκαρδίου σε περιφερειακό νοσοκοµείο σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους Δηµήτριος Ν. Χρυσός MD,FESC Συντονιστής Διευθυντής Καρδιολογικού Τµήµατος Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Έβρου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Έβρου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Έβρου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS»

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής και 30-ημερών θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Δ. Παναγιωτάκος 1, Ε. Γεωργουσοπούλου 1, Χ. Πίτσαβος 2, Β. Νοταρά 1, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ηρακλείου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ηρακλείου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ηρακλείου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καβάλας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καβάλας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Καβάλας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Άρτας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Άρτας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Άρτας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι

Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αρτηριακή υπέρταση προσβάλλει το 25% του ενήλικου πληθυσμού παγκοσμίως Ο επιπολασμός της αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ CARDIO2000

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ CARDIO2000 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ Ε. ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΟΞΕΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ροδόπης

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ροδόπης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ροδόπης Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λαρίσης

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λαρίσης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λαρίσης Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική ηλικία»

«Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική ηλικία» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ «Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του Προγράμματος Πρόληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Λιπιδίων Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Μονάδα Λιπιδίων Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Κωνσταντίνα Μασούρα, Κωνσταντίνος Αζναουρίδης, Χρήστος Πίτσαβος, Ιωάννης Σκούμας, Χαράλαμπος Βλαχόπουλος, Αικατερίνη Βελέντζα, Αικατερίνη Λιόντου, Κωνσταντίνος Ψαρρός, Χριστόδουλος Στεφανάδης, Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Χανίων

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Χανίων Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Χανίων Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ελλάδα 2

Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ελλάδα 2 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΠΡΟΦΙΛ ΜΕΣΩ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΡΙΩΝ ΣΥΝΙΣΤΩΣΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ: 10-ΕΤΗΣ (2001-2011) ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗ Χριστίνα-Μαρία Καστορίνη 1,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λακωνίας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λακωνίας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λακωνίας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κυκλάδων

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κυκλάδων Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κυκλάδων Σε συνεργασία με τα Κέντρα Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ευβοίας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ευβοίας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ευβοίας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Εκτίμησης του Κινδύνου Εκδήλωσης Καρδιαγγειακής Νόσου. Cardiovascular Disease Risk Models Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η. Δ.Β.

Μοντέλα Εκτίμησης του Κινδύνου Εκδήλωσης Καρδιαγγειακής Νόσου. Cardiovascular Disease Risk Models Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η. Δ.Β. Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 4(3):151 157 R E V I E W Hellenic Journal of Atherosclerosis 4(3):151 157 Μοντέλα Εκτίμησης του Κινδύνου Εκδήλωσης Καρδιαγγειακής Νόσου Δ.Β. Παναγιωτάκος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ιωαννίνων

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ιωαννίνων Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Ιωαννίνων Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Επγος (ΥΙ) Τσιτλακίδης Κωνσταντίνος

Επγος (ΥΙ) Τσιτλακίδης Κωνσταντίνος Επγος (ΥΙ) Τσιτλακίδης Κωνσταντίνος Παρουσίαση περιστατικού Στις 12 Απριλίου, 2:30 μμ, ο κ. Φ.Ρ., 63- ετών άντρας, ενώ βρίσκονταν στο γραφείο του δουλεύοντας, παρουσίασε ξαφνικά έντονη κεφαλαλγία. Λίγα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αρκαδίας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αρκαδίας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Αρκαδίας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φλωρίνης

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φλωρίνης Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φλωρίνης Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, DrMedSci, FESC Αναπλ. Καθηγητής Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η υπέρταση ως

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ)

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΙΑΤΡΕΙΟ-ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ; ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φωκίδας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φωκίδας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Φωκίδας Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα