Τμήμα Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πάτρας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τμήμα Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πάτρας"

Transcript

1 Άρθρο Ανασκόπησης Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση 2011, 52: Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη: Τρέχοντα Ζητήματα και Μελλοντικές Κατευθύνσεις Γεώργιος I. Βλαχογιάννης, Γεράσιμος Δημητρόπουλος, Δημήτριος Αλεξόπουλος Τμήμα Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πάτρας Λέξεις ευρετηρίου: Αντιαιμοπεταλιακά, Αντίσταση, Κλοπιδογρέλη, Πρασουγρέλη. Ημερ. παραλαβής εργασίας: 22 Ιουνίου 2010^ Ημερ. αποδοχής: 2 Δεκεμβρίου 2010 Διεύθυνση Επικοινωνίας: Δημήτριος Αλεξόπουλος Τμήμα Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, Ρίο, Πάτρα upatras.gr Η διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή με συνδυασμό ασπιρίνης και κλοπιδογρέλης αποτελεί την καθιερωμένη θεραπεία για ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο (ΟΣΣ) και οι οποίοι υποβάλλονται σε διαδερμική παρέμβαση στα στεφανιαία αγγεία (PCI) σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες των επιστημονικών εταιριών ACC/AHA και ESC. 1-5 Ωστόσο, παρά τη χορήγηση διπλής αντιαιμοπεταλιακής αγωγής κάποιοι ασθενείς παρουσιάζουν υποτροπιάζοντα καρδιαγγειακά ισχαιμικά επεισόδια, με τη θρόμβωση του stent να αποτελεί το πλέον καταστροφικό ενδεχόμενο. Έχει επιπλέον αποδειχθεί ότι η ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. 6,7 Οι ασθενείς που εκδηλώνουν μειωμένη καταστολή της αιμοπεταλιακής αντιδραστικότητας κατά την αγωγή με κλοπιδογρέλη χαρακτηρίζονται από λίγο ανταποκρινόμενοι έως μη ανταποκρινόμενοι ή ανθεκτικοί στην κλοπιδογρέλη. 8 Η παρούσα ανασκόπηση εστιάζει στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση των ασθενών με χαμηλή ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη, τους υποκείμενους μηχανισμούς, την κλινική σημασία και τις τρέχουσες θεραπευτικές στρατηγικές για να παρακαμφθεί η αντίσταση στην κλοπιδογρέλη. Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη-Ορισμός Η αντίσταση στην κλοπιδογρέλη είναι ένα φαινόμενο που αναδείχτηκε πρόσφατα στην καθημερινή ιατρική πρακτική. Ωστόσο ο όρος «μη ανταπόκριση» θα ήταν ίσως καταλληλότερος, δεδομένου ότι οι ασθενείς φαίνεται να διατηρούν έναν βαθμό ανταπόκρισης στη φαρμακευτική θεραπεία. Παρόλο που επί του παρόντος δεν υπάρχει σαφής ορισμός για αυτό το φαινόμενο, ένας ευρέως αποδεκτός όρος είναι «η εμμένουσα δραστηριότητα του στόχου της κλοπιδογρέλης (δηλαδή των υποδοχέων Ρ2Υ12 του αιμοπεταλίου) παρά τη χορήγηση επαρκούς αντιαιμοπεταλιακής αγωγής». 7,9 Σύμφωνα με αναφορές η μη ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη κυμαίνεται μεταξύ 4 και 44% σε διαφορετικούς πληθυσμούς. 6,7 Βάσει εργαστηριακών εξετάσεων ο ορισμός της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη ποικίλει ανάλογα με τις διαφορετικές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για την ποσοτικοποίηση της υπολειμματικής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων και τις διαφορετικές τιμές ουδού που επιλέγονται. Πιο συγκεκριμένα, κατά τη χρήση της τεχνικής LTA (μέτρηση συσσώρευσης βάσει διαπερατότητας φωτός) ο βέλτιστος ουδός για τον ορισμό της υψηλής υπολειμματικής αντιδραστικότητας αιμοπεταλίων ορίζεται ως ποσοστό αναστολής των αιμοπεταλίων κάτω από 20% ή επαγόμενης μέγιστης συσσώρευσης αιμοπεταλίων μεγαλύτερης από 50% Η παρακλίνια μέθοδος μέτρησης VerifyNow P2Y12 (Accumetrics, San Diego, CA, USA) χρη- (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 27

2 Γ. Βλαχογιάννης και συν. σιμοποιείται συνήθως με τιμή ουδού που ποικίλλει μεταξύ των διαφορετικών ερευνητικών ομάδων ανάμεσα σε Μονάδες Αντιδραστικότητας Αιμοπεταλίων (ΡRU). Έχει καταδειχθεί ότι η υπέρβαση αυτού του ορίου παρουσιάζει υψηλή συσχέτιση με ανεπιθύμητα κλινικά συμβάματα Η κλινική εκδήλωση αντίστασης στην κλοπιδογρέλη μπορεί να είναι λιγότερο συχνή. Ωστόσο, όταν εμφανίζεται περιλαμβάνει σειρά κλινικών ισχαιμικών και /ή θρομβοεμβολικών επιπλοκών με τη θρόμβωση του stent να είναι μια από τις πλέον δραματικές από αυτές. Εργαστηριακές μέθοδοι παρακολούθησης της λειτουργιάς των αιμοπεταλίων Η ανταπόκριση των ασθενών στη θεραπεία με κλοπιδογρέλη μπορεί να παρακολουθηθεί μετρώντας τη συσσώρευση αιμοπεταλίων σε δείγματα αίματος. Υπάρχουν διαθέσιμες πολλές μέθοδοι για την ποσοτικοποίηση της συσσώρευσης των αιμοπεταλίων, μεταξύ αυτών οι πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες είναι η LTA, η μέτρηση φωσφορυλίωσης φωσφοπρωτεàνης επαγόμενης από αγγειοδιαστολείς (Vasodilator Stimulated Phosphoprotein Phosphorylation assay), η μέτρηση συσσώρευσης σε πλήρες αίμα (Whole Blood Aggregometry), η PFA-100 και η μέθοδος μέτρησης VerifyNow. Μια σύνοψη των μεθόδων αυτών παρατίθεται στον Πίνακα 1. Μέχρι τώρα η LTA θεωρείται ευρέως ως ο χρυσός κανόνας των εξετάσεων αιμοπεταλιακής λειτουργίας, καθώς εισήχθη στον τομέα μέτρησης των αιμοπεταλίων περίπου 50 χρόνια πριν και χρησιμοποιείται έκτοτε. Παρά τον αυτοματισμό της μέτρησης η εξέταση αυτή παραμένει χρονοβόρα και δύσκολη και απαιτεί εξειδικευμένη τεχνική γνώση, πράγμα που περιορίζει τη χρήση της στα εξειδικευμένα εργαστήρια. Επιπλέον τα αποτελέσματα διαφορετικών ερευνητικών ομάδων δεν μπορούν να συγκριθούν λόγω έλλειψης τυποποίησης. 18 Η μέτρηση με τη συσκευή VerifyNow P2Y12 γίνεται παρακλίνια με τη χρήση ενός αυτοματοποιημένου αναλυτή και μίας κυβέττας μίας χρήσης. Η εν λόγω μέθοδος μέτρησης είναι απλή, ακριβής και ταχεία στο να αναλύει εξατομικευμένα την ανταπόκριση στους αντιαιμοπεταλιακούς παράγοντες. Έτσι είναι δυνατόν να ταυτοποιήσει κανείς την αιμοπεταλιακή ανταπόκριση του ασθενούς σε λιγότερο από 5 λεπτά με τη χρήση δείγματος πλήρους αίματος. Σύμφωνα με μελέτες που συγκρίνουν τη χρήση διαφο- Πίνακας 1. Σύνοψη μεθόδων μέτρησης αιμοπεταλιακής λειτουργίας. Τεστ Λειτουργία Θετικά στοιχεία Περιορισμοί LTA Μετρά τη φωτεινότητα καθώς πραγματοποιείται η συσσώρευση αιμοπεταλίων στο ενεργοποιημένο από διφωσφορική αδενοσίνη (ADP) εμπλουτισμένο σε αιμοπετάλια πλάσμα Θεωρείται ο χρυσός κανόνας, έχει μελετηθεί ευρέως Απαιτεί πολύ χρόνο και εργασία, επιτάσσει ειδική γνώση, στερείται τυποποίησης VASP Μετρά την αναστολή της φωσφορυλίωσης της VASP πρωτεΐνης από την ADP, η οποία διαμεσολαβείται από τον P2Y12 μέσω της αναστολής της αδενυλικής κυκλάσης Σταθερό, ειδικό για το P2Y12 Ακριβό, χρονοβόρο, απαιτεί κυτταρόμετρο ροής PFA-100 Υπολογίζει τη συσσώρευση αιμοπεταλίων υπό υψηλή διάτμηση, μιμούμενο τον πλούσιο σε αιμοπετάλια σχηματισμό θρόμβου κατόπιν βλάβης σε μικρό αιμοφόρο αγγείο Απλό, ταχύτατο Εξαρτάται από τον παράγοντα Von Willebrand και τη μέτρηση αιμοπεταλίων, κακή συσχέτιση με το LTA WBA Μετρά τη σύνθετη ηλεκτρική αντίσταση μέγιστο εύρος μεταξύ δύο ηλεκτροδίων που εμβαπτίζονται σε πλήρες αίμα 5 λεπτά μετά την προσθήκη της ADP Περισσότερο ευαίσθητο στο αντιαιμοπεταλιακό αποτέλεσμα, απαιτεί λιγότερη προετοιμασία Μη ειδικό (εξαρτώμενο από την ασπιρίνη), κακή συσχέτιση με το LTA VerifyNow Μετρά τη συσσώρευση αιμοπεταλίων σε ένα σύστημα που περιέχει σφαιρίδια επικαλυμμένα με ινοδωγόνο, περιέχει ADP ως αγωνιστή των αιμοπεταλίων και PGE1 ως κατασταλτικό παράγοντα των ενδοκυτταρικών επιπέδων ελευθέρου ασβεστίου Σύστημα ταχύ, αυτοματοποιημένο, εύκολο στη χρήση, τυποποιημένο, δεν χρειάζεται ειδική γνώση, βέλτιστη συσχέτιση με το LTA Δεν απαιτεί ρύθμιση οργάνων μέτρησης 28 HJC (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση)

3 Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη ρετικών εξετάσεων λειτουργίας των αιμοπεταλίων, η ισχυρότερη συσχέτιση με την LTA παρατηρήθηκε με τη χρήση της παρακλίνιας μεθόδου μέτρησης «VerifyNow P2Y12» Η μελέτη POPULAR που παρουσιάστηκε πρόσφατα συνέκρινε τα ευρήματα 6 διαφορετικών μεθόδων μέτρησης αιμοπεταλίων (LTA, VerifyNow P2Y12, Plateletworks, Impact-R, PFA-100 και Innovance PAF P2Y). Σε σχέση με τα κλινικά αποτελέσματα η μέτρηση με το VerifyNow κατέδειξε την υψηλότερη συσχέτιση και εμβαδόν κάτω από την καμπύλη παρόμοιο με αυτό της LTA. 22 Επιπλέον, μια υψηλή συσχέτιση περιγράφηκε μεταξύ της μεθόδου μέτρησης VerifyNow και, αν και σε μικρότερο βαθμό, της LTA με τα επίπεδα στο πλάσμα του ενεργού μεταβολίτη της κλοπιδογρέλης, καταδεικνύοντας ότι αυτές οι δύο είναι ενδεχομένως οι προτιμότερες εργαστηριακές μέθοδοι για την αξιολόγηση της ανταπόκρισης των ασθενών στην κλοπιδογρέλη. 23 Από κλινικής απόψεως, συσκευές παρακλίνιας μέτρησης όπως η VerifyNow, μπορούν να ταυτοποιήσουν ασθενείς που υποβάλλονται σε PCI και διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων. 14,15,17 Μηχανισμοί αντίστασης στην κλοπιδογρέλη Γενετικοί πολυμορφισμοί Διαφορετικοί μηχανισμοί έχουν προταθεί ως υπεύθυνοι για το φαινόμενο της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη, με αυτόν των γενετικών πολυμορφισμών να είναι ανάμεσα σε αυτούς που έχουν μελετηθεί περισσότερο από όλους. Η κλοπιδογρέλη είναι ένα προφάρμακο, ο ενεργός μεταβολίτης του οποίου σχηματίζεται μέσα από μια διαδικασία δυο σταδίων την οποία εκτελούν μέλη της οικογένειας των ένζυμων Ρ450 (CYP). 24 Τα γονίδια που κωδικοποιούν αυτά τα ένζυμα φαίνεται να είναι πολυμορφικά, με συγκεκριμένα αλλήλια να σχετίζονται με μειωμένη ενζυμική δραστηριότητα και συνεπώς μειωμένη παραγωγή ενεργού μεταβολίτη της κλοπιδογρέλης. 25 Ένα από τα κύρια ένζυμα στο μεταβολισμό της κλοπιδογρέλης είναι το CYP2C19, δεδομένου ότι συμμετέχει και στα δύο στάδια του βιομετασχηματισμού της κλοπιδογρέλης. 26,27 Έχει προταθεί η άποψη ότι κοινοί πολυμορφισμοί του CYP2C19 ενζύμου, των οποίων η συχνότητα κυμαίνεται ανάμεσα σε 30 έως 55% στους ανθρώπους ανάλογα με την εθνική τους προέλευση και το γενετικό τους υπόβαθρο, 28 επηρεάζουν την ανταπόκριση του κάθε ατόμου στην κλοπιδογρέλη τόσο φαρμακοκινητικά όσο και φαρμακοδυναμικά Έχει περιγραφεί ότι οι φορείς τουλάχιστον ενός χαμηλής λειτουργικότητας CYP2C19 αλληλίου παρουσιάζουν μείωση του ενεργού μεταβολίτη στο πλάσμα έως και 32,4% σε σύγκριση με τους φορείς υγιών γονιδίων. 30 Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση παρουσίας του CYP2C19*2 αλληλίου, που αποτελεί τον πλέον κοινό τύπο μεταξύ των γονιδίων μειωμένης λειτουργικότητας και που σε πολλές μελέτες προβάλλεται ως ο κύριος δείκτης χαμηλής ανταπόκρισης στην κλοπιδογρέλη Πρόσφατα δεδομένα έχουν καταδείξει ότι τα αλλήλια CYP2C19*3 και *4 μπορεί επίσης να επηρεάσουν αρνητικά το μεταβολισμό της κλοπιδογρέλης με τρόπο όμοιο με αυτόν του CYP2C19*2. 37,38 Πολυμορφισμοί σε άλλα ένζυμα πέραν του CYP2C19 μπορεί επίσης να ενέχονται στο μειωμένο μεταβολισμό της κλοπιδογρέλης, π.χ. φορείς του γονιδίου μειωμένης λειτουργικότητας CYP2C9 29 και του γονιδίου CYP2B6. 30 Αλληλεπιδράσεις μεταξύ φαρμάκων Μείζον ζήτημα στον τομέα της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη αποτελεί η αλληλεπίδραση με άλλα συγχορηγούμενα φάρμακα. Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI) ήταν ανάμεσα στα πρώτα φάρμακα που μελετήθηκαν εξονυχιστικά για τυχόν παρεμβολή στο μεταβολισμό της κλοπιδογρέλης. Ο Gilard και συνεργάτες ήταν οι πρώτοι που έδειξαν, με τη χρήση της μεθόδου VASP 39 ότι τα άτομα που λάμβαναν θεραπεία με ομεπραζόλη παρουσίαζαν μειωμένη βιολογική δράση στην κλοπιδογρέλη. Επιπλέον, ο Cuisset και συνεργάτες μελετώντας ασθενείς που υπεβλήθησαν σε εμφύτευση στεφανιαίου stent λόγω ΟΣΣ χωρίς ανάσπαση του διαστήματος ST, ανέφεραν ότι υπήρχαν περισσότεροι μη ανταποκρινόμενοι στην κλοπιδογρέλη στην ομάδα της ομεπραζόλης απ ότι στην ομάδα της παντοπραζόλης (44 έναντι. 23%, p=,04). 40 Εφόσον οι PPI μεταβολίζονται δια της ιδίας CYP μεταβολικής οδού με την κλοπιδογρέλη, 41 μια πιθανή επεξήγηση για τη φτωχή ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη αποτελούσε η ανταγωνιστική επίδραση του PPI στο ένζυμο CYP2C19. Σε αντίθεση με την αναφερόμενη πιθανή αλληλεπίδραση ομεπραζόλης-κλοπιδογρέλης, η χρήση παντοπραζόλης ή εσομεπραζόλης δεν έχει συσχετιστεί με μειωμένη ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. 42 Εντούτοις, η συσσώρευση αιμοπεταλίων ήταν σημαντικά υψηλότερη σε ασθενείς που ακολουθούσαν αγωγή με ομεπραζόλη εν συγκρίσει με εκείνους που δεν λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή με ΡΡΙ, παρόλο που ήταν παρόμοια στους ασθενείς που λάμβαναν θεραπεία (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 29

4 Γ. Βλαχογιάννης και συν. με παντοπραζόλη ή εσομεπραζόλη. 43 Αυξημένη υπολειμματική αντιδραστικότητα αιμοπεταλίων κατά τη διάρκεια θεραπείας με PPI καταγράφηκε επίσης με τη χρήση της μεθόδου μέτρησης VerifyNow. 44 Το Μάιο του 2009 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMEA) εξέδωσε μια ανακοίνωση σχετικά με την πιθανά αρνητική αλληλεπίδραση κλοπιδογρέλης και ομεπραζόλης. Κατόπιν, στις 17 Νοεμβρίου 2009, ακολούθησε μια ανακοίνωση στον ιστότοπο του Αμερικανικού FDA που αποθάρρυνε τη συγχορήγηση αυτών των φαρμάκων. Ωστόσο, εν αντιθέσει με τα προαναφερθέντα ευρήματα, η δοκιμή COGENT τυχαιοποίησε 3,627 ασθενείς με ΟΣΣ και/ή εμφύτευση stent με παράλληλη χορήγηση κλοπιδογρέλης. Κάθε ασθενής λάμβανε επιπλέον είτε ομεπραζόλη είτε εικονικό φάρμακο (placebo) και ήταν υπό παρακολούθηση για μια περίοδο 4 μηνών κατά μέσο όρο. Τα ευρήματα αποκάλυψαν 136 επιβεβαιωμένα καρδιαγγειακά συμβάματα και 105 επιβεβαιωμένα γαστρεντερικά συμβάματα. Δε βρέθηκε διαφορά στην επίπτωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων μεταξύ των δύο ομάδων αλλά υπήρχαν σημαντικά λιγότερα συμβάματα από το γαστρεντερικό στην ομάδα που λάμβανε ομεπραζόλη σε σύγκριση με την ομάδα που έπαιρνε placebo. 45 Πρώιμες μελέτες κατέδειξαν πιθανή αρνητική επίδραση στην αποτελεσματικότητα της κλοπιδογρέλης από τη χρήση στατινών, μάλλον λόγω της κοινής CYP3A4 ενζυμικής οδού μεταξύ στατινών και κλοπιδογρέλης. Παρόλα αυτά, αρκετά ερευνητικά δεδομένα εκμεταλλευόμενα τη χρήση νέων παρακλίνιων μεθόδων για την εξέταση της συσσώρευσης αιμοπεταλίων έχουν με σαφήνεια αποκλείσει το ενδεχόμενο σημαντικής αλληλεπίδρασης μεταξύ στατινών και κλοπιδογρέλης, συνάγοντας το συμπέρασμα ότι η συγχορήγηση των προαναφερθέντων φαρμάκων είναι ασφαλής Κλινική Σημασία της In Vitro Μειωμένης Ανταπόκρισης στην Κλοπιδογρέλη Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η ανεπαρκής αναστολή των αιμοπεταλίων οδηγεί σε ανεπιθύμητα κλινικά αποτελέσματα, περιλαμβανομένων των επαναλαμβανόμενων ισχαιμικών καρδιαγγειακών συμβαμάτων, τη θρόμβωση των stent και την περιεπεμβατική εμφάνιση εμφράγματος του μυοκαρδίου. Αυτές οι μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε διαφορετικές υπο-ομάδες ασθενών που υποβλήθηκαν σε PCI για εμφράγματα μυοκαρδίου με ή χωρίς ανάσπαση του διαστήματος ST (STEMI, NSTEMI) καθώς και σε εκλεκτικές PCI μια σύνοψη αυτών παρατίθεται στον Πίνακα 2. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στην πλέον δραματική επιπλοκή της εμφύτευσης stent, τη θρόμβωση του stent. Μελέτες της μειωμένης ανταπόκρισης αιμοπεταλίων σε σχέση με τη θρόμβωση του stent παρουσιάζονται στον Πίνακα 3. Αντιμετώπιση Ασθενών με Μειωμένη Ανταπόκριση στην Κλοπιδογρέλη Υπάρχει μια σαφής και ανησυχητική σχέση μεταξύ μειωμένης ανταπόκρισης στην κλοπιδογρέλη και καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Ακόμη δεν έχουν εδραιωθεί κλινικές προσεγγίσεις για να παρακαμφθεί η χαμηλή ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Ωστόσο, διαφορετικές μέθοδοι έχουν εφαρμοστεί σε ασθενείς σε μια προσπάθεια να παρακαμφθεί η αντίσταση στην κλοπιδογρέλη και σε αυτές περιλαμβάνονται οι υψηλότερες δόσεις φόρτισης και συντήρησης ή η εναλλακτική χρήση άλλων αντιαιμοπεταλιακών παραγόντων. Προσαρμόζοντας τη Δόση της Κλοπιδογρέλης Μια προσέγγιση για να παρακαμφθεί η αντίσταση στην κλοπιδογρέλη αποτελεί η προσαρμογή της δόσης. Σε ασθενείς που υποβάλλονταν σε PCI μια δόση φόρτισης με κλοπιδογρέλη της τάξεως των 600 mg συσχετίστηκε με υψηλότερο επίπεδο αναστολής των αιμοπεταλίων, χαμηλότερο μέσο όρο αντιδραστικότητας στην ADP μετά τη θεραπεία, και χαμηλότερη επίπτωση μη-ανταπόκρισης σε σύγκριση με τη δόση των 300 mg Στη μελέτη ISAR-CHOICE ωστόσο, δεν φάνηκε επιπλέον αποτέλεσμα όσον αφορά τα επίπεδα του μεταβολίτη της κλοπιδογρέλης και της αναστολής των αιμοπεταλίων μεταξύ των δόσεων φόρτισης των 600 mg και των 900 mg. 57 Οι συγγραφείς συνήγαγαν το συμπέρασμα ότι μια και μόνο δόση κλοπιδογρέλης υψηλότερη των 600 mg δεν συσχετίστηκε με επιπρόσθετη σημαντική καταστολή της λειτουργίας των αιμοπεταλίων. Κατόπιν ανάλυσης του φαρμακοκινητικού προφίλ και των μεταβολιτών συμπέραναν ότι αυτό κατά πάσα πιθανότητα οφειλόταν στην περιορισμένη απορρόφηση της κλοπιδογρέλης. Η δόση των 600 mg φαίνεται να επιτυγχάνει τη μέγιστη αναστολή ταχύτερα από τη δόση των 300 mg. 55 Η μελέτη OASIS-7 που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο συνέδριο της ESC του 2009, τυχαιοποίησε ασθενείς με ασταθή στηθάγχη ή οξύ ΕΜ σε αγωγή υψηλής δόσης (600 mg δόση φόρτισης κλοπι- 30 HJC (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση)

5 Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη Πίνακας 2. Σύνοψη μελετών που αναλύουν το κλινικό αποτέλεσμα που σχετίζεται με την αντίσταση στην κλοπιδογρέλη. Βιβλιογραφική Αναφορά Έτος n Πληθυσμός Δόση Κλοπιδογρέλης (mg) LD/MD Matetzky et al Πρωτογενής αγγειοπλαστική PCI για ΕΜ με ανάσπαση διαστήματος ST (STEMI) Gurbel et al Μη-επείγουσα PCI Cuisset et al PCI για ΕΜ χωρίς ανάσπαση ST (NSTEMI) Μέθοδος Μέτρησης Αντίστασης στην Κλοπιδογρέλη 300/75 LTA (ADP 5 µmol/l) 300 ή 600/75 LTA (ADP 20 µmol/l) 300/75 LTA (ADP 10 µmol/l) ή (αραχιδονικό οξύ 0,5 mg/ml) Hochholzer et al Εκλεκτική PCI 600/75 LTA (ADP 5 µmol/l) Geisler et al PCI για σταθερή στηθάγχη ή ΟΣΣ Bliden et al Μη-επείγουσα PCI Patti et al PCI (με εξαίρεση το STEMI) Price et al Επέμβαση PCI με DES 600/75 LTA (ADP 20 µmol/l) /75 για τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την PCI LTA (ADP 5 µmol/l) ή (αραχιδονικό οξύ 1 mg/ml) Μήνες παρακολούθησης Κλινικό αποτέλεσμα σχετιζόμενο με την αντίσταση στην κλοπιδογρέλη* 6 Υποτροπιάζοντα καρδιαγγειακά συμβάματα: 40% στο ανώτερο, 6,7% στο 2ο και κανένα στο 3ο και 4ο τεταρτημόριο 6 Θάνατος από Καρδιαγγειακό επεισόδιο, ΕΜ, Ασταθή Στηθάγχη, εγκεφαλικό επεισόδιο: 38 ασθενείς έφθασαν στο πρωταρχικό καταληκτικό σημείο με σημαντικά μεγαλύτερη αντίδραση συσσώρευσης αιμοπεταλίων (63±12% έναντι 56±15%, p=0,02) 1 Θάνατος από καρδιαγγειακά νοσήματα, θρόμβωση του stent, εγκεφαλικό επεισόδιο ή υποτροπιάζον ΟΣΣ: Ανώτερο τεταρτημόριο έναντι. τεταρτημορίων 1,2,3: OR 22,4, 95% CI 4, Κατανομή μειζόνων καρδιακών συμβαμάτων ανά τεταρτημόριο: 4ο 3,5%, 3ο 3,1%, 2ο 0,5% και 1ο 0,5%; συσσώρευση αιμοπεταλίων πάνω από το μέσο όρο συνδεόταν με 6,7 πλάσιο κίνδυνο για μείζονα καρδιακά συμβάματα (MACE) (p=0,003) 3 Θάνατος από καρδιαγγειακά, ΕΜ, εγκεφαλικό: HR 3,71, 95% CI 1,08-12,69, p=0, Το 70% των ασθενών με ισχαιμικά επεισόδια είχαν υψηλή αντιδραστικότητα αιμοπεταλίων έναντι 8% αυτών χωρίς ισχαιμικά επεισόδια. (p=0,001) 600/75 VerifyNow P2Y12 1 Καρδιακός θάνατος, ΕΜ, TVR: Ανώτερο τεταρτημόριο έναντι τεταρτημορίων 1,2,3: OR 6,1, 95% CI 1,1-18,3, p=0, /75 VerifyNow P2Y12 6 Θάνατος καρδιαγγειακής αιτιολογίας, ΕΜ: Υψηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών θανάτων (2,8 έναντι 0%, p=0,04), σύνθετο καταληκτικό σημείο (6,5 έναντι 1,0%, p=0,008). Marcucci et al PCI για ΟΣΣ 600/75 VerifyNow P2Y12 12 Θάνατος καρδιαγγειακής αιτιολογίας: HR 2,55; 95% CI, 1,08-6,07; p=0,034 Μη-θανατηφόρο ΕΜ: HR 3,36; 95% CI, 1,49-7,58; p=0,004 * Τα επίπεδα αντίστασης στην κλοπιδογρέλη συχνά απεικονίζονται σε μορφή τεταρτημορίων, με το άνω ή 4ο τεταρτημόριο να αντιστοιχεί στην ομάδα με την υψηλότερη υπολειμματική αντιδραστικότητα αιμοπεταλίων. ADP = διφωσφορική αδενοσίνη, ΚΑ = καρδιαγγειακός, DES = επικαλυμμένο με φάρμακο stent, HR = λόγος κινδύνου, MACE = μείζονα καρδιακά συμβάματα, ΕΜ = έμφραγμα μυοκαρδίου, OR = λόγος πιθανοτήτων, ΑΣ = ασταθής στηθάγχη, TLR = επαναγγείωση βλάβης-στόχου/ TVR = επαναγγείωση αγγείου στόχου VASP = φωσφοπρωτεàνη διεγειρόμενη από αγγειοδιαστολείς. (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 31

6 Γ. Βλαχογιάννης και συν. Πίνακας 3. Σύνοψη μελετών που εστιάζουν στη θρόμβωση του stent που σχετίζεται με την αντίσταση στην κλοπιδογρέλη. Βιβλιογραφική παραπομπή Έτος Αριθμός πληθυσμός Δόση Κλοπιδογρέλης (mg) LD/MD Μέθοδος μέτρησης Αντίστασης στην κλοπιδογρέλη Μήνες παρακολούθησης Θρόμβωση του Stent σχετιζόμενη με την αντίσταση στην κλοπιδογρέλη Barragan et al Ασθενείς με stent στεφανιαίων Ajzenberg et al με υποξεία θρόμβωση (SAT) και 22 μάρτυρες Gurbel et al με SAT και 100 μάρτυρες Ασθενείς με stent στεφανιαίων Ασθενείς με stent στεφανιαίων /150 VASP 1 Υψηλότερη% δραστικότητα αιμοπεταλίων σε ασθενείς με SAT (63,3 έναντι 39,8%, p<0,0001) 300/75 Διατμητικά επαγόμενη συσσώρευση αιμοπεταλίων (SIPA) 300 LTA (ADP 5 και 20 µmol/l) Υψηλότερη αντιδραστικότητα αιμοπεταλίων σε ασθενείς με SAT (p=0,0008) Υψηλότερη αντιδραστικότητα αιμοπεταλίων σε ασθενείς με υποξεία θρόμβωση (SAT) (65,3% έναντι 51,2%; p=0,001) Buonamici et al Επέμβαση PCI για οποιαδήποτε αιτία με DES Price et al PCI για οποιαδήποτε αιτία με DES 600/75 LTA (ADP 10 µmol/l) 600/75 VerifyNow P2Y12 6 Θρόμβωση του Stent στο 8,6% των μηανταποκρινόμενων έναντι. 2,3% στους ανταποκρινόμενους (p<0.001). HR: 3,08; 95% CI, 1,32-7,16; p=0,009 6 Υψηλότερα ποσοστά θρόμβωσης του stent στους μη-ανταποκρινόμενους σε σύγκριση με τους ανταποκρινόμενους (4,6 έναντι 0%, p=0,004) Geisler et al PCI για οποιαδήποτε αιτία 600/75 LTA (ADP 20 µmol/l) 3 Οι ασθενείς με θρόμβωση στο stent παρουσίασαν υψηλότερη υπολειμματική συνάθροιση αιμοπεταλίων (p=0,03) ADP = διφωσφορική αδενοσίνη, DES = φαρμακοεκλύον stent, HR = λόγος κινδύνου, SAT = υποξεία θρόμβωση του stent, VASP = φωσφοπρωτεàνη διεγειρόμενη από αγγειοδιαστολείς δογρέλης, ακολουθούμενη από 150 mg την ημέρα για 1 εβδομάδα) ή την καθιερωμένη αγωγή (300 mg την πρώτη μέρα και κατόπιν 75 mg/ημέρα). Στις 30 μέρες το πρωταρχικό σύνθετο καταληκτικό σημείο του καρδιαγγειακού θανάτου, ΕΜ και εγκεφαλικού επεισοδίου προέκυψε παρομοίως στο 4,4% των ασθενών της ομάδας που έλαβε την καθιερωμένη δόση κλοπιδογρέλης και στο 4,2% των ασθενών που πήραν την υψηλή δόση. Ωστόσο, ανάμεσα στα δύο τρίτα των υπό μελέτη ασθενών που υποβλήθηκαν σε PCI, ο κίνδυνος θρόμβωσης του stent μειώθηκε κατά 30% και ο κίνδυνος εμφράγματος μυοκαρδίου μειώθηκε κατά 22% στην ομάδα που έλαβε την υψηλή δόση, σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε την καθιερωμένη δόση. Η ομάδα υψηλής δόσης παρουσίασε συχνότερα μείζονα αιμορραγία, αλλά δεν υπήρξε αύξηση στην ενδοεγκεφαλική ή θανατηφόρα αιμορραγία. Δεν βρέθηκε όφελος στους ασθενείς της ομάδας υψηλής δόσης που δεν υποβλήθηκαν σε PCI. Παρόλο που υψηλότερες δόσεις φόρτισης και συντήρησης της κλοπιδογρέλης οδηγούν σε βελτιωμένη ανταπόκριση, υπάρχει ακόμη ευρεία διαφορο- 32 HJC (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση)

7 Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη ποίηση στο βαθμό αντιαιμοπεταλιακής δράσης που επιτυγχάνεται. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά που έκαναν σε μια μικρή ομάδα ασθενών που υποβλήθηκαν σε PCI οι Bonello και συνεργάτες, που περιέγραψαν την έννοια της προσαρμογής της δόσης φόρτισης της κλοπιδογρέλης ανάλογα με τη μέτρηση των αιμοπεταλίων όπως εκείνη προέκυπτε από τη μέθοδο VASP. 58 Αυτή η προσαρμογή είναι ασφαλής και μπορεί σημαντικά να βελτιώσει το κλινικό αποτέλεσμα μετά από PCI σε ασθενείς που παρουσιάζουν αντίσταση στην κλοπιδογρέλη, παρά την πρώτη δόση φόρτισης των 600 mg. Η εξατομίκευση της αντιαιμοπεταλιακής θεραπείας σύμφωνα με τις in vitro μετρήσεις της αιμοπεταλιακής λειτουργίας φαίνεται να είναι μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την επίτευξη της βέλτιστης φροντίδας των ασθενών. Αυτό θα διερευνηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της μελέτης GRAVITAS, της πρώτης μεγάλης κλίμακας κλινικής μελέτης που σχεδιάστηκε για να εξετάσει το κατά πόσον η προσαρμογή της θεραπείας με κλοπιδογρέλη, βάσει των εξετάσεων αιμοπεταλιακής λειτουργίας και με τη χρήση παρακλίνιων μετρήσεων, μπορεί με ασφάλεια να βελτιώσει τα αποτελέσματα μετά από PCI με χρήση επικαλυμμένων με φάρμακο stent (DES). 13 Μια υπομελέτη της GRAVITAS η Μελέτη GIFT (Μελέτη Γονοτυπικής Πληροφόρησης και Ελέγχου Λειτουργίας) θα αξιολογήσει ποια γονίδια επηρεάζουν την υπολειμματική δραστικότητα των αιμοπεταλίων κατά τη λήψη θεραπείας κλοπιδογρέλης στην καθιερωμένη δόση. Επίσης θα επιδιώξει να προσδιορίσει κατά πόσον κάποια συγκεκριμένα γονίδια επηρεάζουν την αυξητική αλλαγή στην αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα με την υψηλή δόση συντήρησης της κλοπιδογρέλης σε ασθενείς που παρουσιάζουν υψηλή υπολειμματική αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα κατά τη λήψη της καθιερωμένης δόσης. Πρασουγρέλη Η Πρασουγρέλη είναι μια νέα θειενοπυριδίνη που εισήχθη στη θεραπεία των οξέων στεφανιαίων συνδρόμων. Όπως και η κλοπιδογρέλη έτσι και αυτή είναι ένα προφάρμακο που χορηγείται δια του στόματος και το οποίον, μετά την απορρόφησή του, μετατρέπεται στον ενεργό του μεταβολίτη ο οποίος στοχεύει τους αιμοπεταλιακούς υποδοχείς P2Y12 ADP. Εν αντιθέσει με την κλοπιδογρέλη μεταβολίζεται κυρίως από τα ισοένζυμα των κυτοχρωμάτων CYP3A και CYP2B6, και σε μικρότερο βαθμό από τα CYP2C9 και CYP2C19. Από την άλλη πλευρά, τα τελευταία από τα παραπάνω κυτοχρωμικά ισοένζυμα αποτελούν τα δύο κύρια ένζυμα στο σχηματισμό του ενεργού μεταβολίτη της κλοπιδογρέλης και αυτό εξηγεί το γιατί κοινές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργικότητας σε αυτά τα αλλήλια επηρεάζουν αρνητικά την κλοπιδογρέλη ενώ επιδρούν ελάχιστα στον σχηματισμό του ενεργού μεταβολίτη της πρασουγρέλης. 30,31 Η πρασουγρέλη απέδειξε σύντομα ότι επιτυγχάνει υψηλότερη και ταχύτερη αναστολή συσσώρευσης αιμοπεταλίων (IPA) και μεγαλύτερη μείωση στα ποσοστά των φαρμακοδυναμικά μη-ανταποκρινόμενων ασθενών σε σύγκριση με τη συνηθισμένη δόση της κλοπιδογρέλης των 75 mg. 29,31,59 Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι η πρασουγρέλη διατηρεί μεγαλύτερο αποτέλεσμα ως προς την αναστολή της συσσώρευσης αιμοπεταλίων ακόμη και συγκριτικά με υψηλότερες δόσεις κλοπιδογρέλης. Οι Wiviott και συνεργάτες έδειξαν σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη με διασταυρούμενο σχεδιασμό σε 201 ασθενείς μετά από PCI, ότι η πρασουγρέλη σε δόση 60 mg LD/ 10 mg MD πέτυχε υψηλότερα και πιο σταθερά επίπεδα αναστολής αιμοπεταλίων από την κλοπιδογρέλη σε δόση 600 mg LD/150 mg MD. 12 Η πρόσφατη μελέτη ACAPULCO ενίσχυσε αυτήν την παρατήρηση αποδεικνύοντας την ανωτερότητα της πρασουγρέλης στην αναστολή αιμοπεταλίων σε σύγκριση με την υψηλή δόση κλοπιδογρέλης MD 150 mg ή κλοπιδογρέλης 900 mg LD. 60 Σε μια μικρή αλλά ενδιαφέρουσα μελέτη, οι Pena και συνεργάτες περιέγραψαν την ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη σε 7 ασθενείς που παρουσίασαν θρόμβωση του stent. Η διαδοχική αύξηση της δόσης συντήρησης της κλοπιδογρέλης έως και τα 300 mg δεν μπορούσε να επιτύχει τα επίπεδα αναστολής που επιτύγχανε η πρασουγρέλη. Και οι 7 ασθενείς, 6 εκ των οποίων είχαν τουλάχιστον ένα αλλήλιο του CYP2C19 υπεύθυνο για φτωχό μεταβολισμό, δεν ανταποκρίθηκαν στα 150 mg κλοπιδογρέλης και 2 εξ αυτών παρέμειναν ανθεκτικοί ακόμη και στη δόση συντήρησης των 300 mg κλοπιδογρέλης ενώ η πρασουγρέλη πέτυχε επαρκή αναστολή των αιμοπεταλίων σε όλους τους ασθενείς. 61 Νέα Φάρμακα Η σιλοσταζόλη είναι ένας δραστικός αναστολέας της φωσφοδιαστεράσης και στοχεύει τόσο τα αιμοπετάλια όσο και τα κύτταρα των λείων μυών. Η αντιαιμοπεταλιακή της δράση μοιάζει με αυτήν της τικλοπιδίνης και θεωρείται αποτελεσματική για την πρόληψη της υποξείας θρόμβωσης του stent. 62 Η τριπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή με την προσθήκη σιλοσταζό- (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 33

8 Γ. Βλαχογιάννης και συν. λης έχει αποδειχθεί, στο πλαίσιο αρκετών μεγάλης κλίμακας μελετών, πιο αποτελεσματική στην πρόληψη ανεπιθύμητων κλινικών συμβαμάτων, και ιδιαίτερα της θρόμβωσης του stent, χωρίς αύξηση στις παρενέργειες σε σύγκριση με την κλασική διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή Από εργαστηριακής απόψεως, σε μελέτες που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο μέτρησης Verify Now, έχει αναφερθεί ότι η σιλοσταζόλη επίσης παρουσιάζει αυξημένη αναστολή των αιμοπεταλίων συγκριτικά με τη συνηθισμένη δόση κλοπιδογρέλης. 66 Η συγχορήγηση σιλοσταζόλης με κλοπιδογρέλη επίσης φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματική ως προς την αναστολή των αιμοπεταλίων ακόμη και όταν συγκρίνεται με υψηλή δόση συντήρησης της κλοπιδογρέλης (150 mg/ημέρα), όπως έχει καταδειχθεί και από τη Μελέτη ACCEL-RESISTANCE. 67 Η σιλοσταζόλη αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα εργαλείο που θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμο στην αντιμετώπιση της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη. Η τικαγρελόρη (Ticagrelor) είναι ένα δια στόματος χορηγούμενο φάρμακο απευθείας δράσεως το οποίον, όπως και η θειενοπυριδίνες, στοχεύει στον ADP υποδοχέα του P2Y12. Ωστόσο, εν αντιθέσει με την κλοπιδογρέλη και την πρασουγρέλη, η αναστολή του υποδοχέα που προκαλεί είναι αναστρέψιμη. 68 Η μελέτη PLATO συνέκρινε την τικαγρελόρη (180 mg δόση φόρτισης, 90 mg δύο φορές την ημέρα από κει κι έπειτα) με την κλοπιδογρέλη ( mg δόση φόρτισης, 75 mg ημερησίως από κει και πέρα) σε 18,624 ασθενείς που εισήχθησαν στο νοσοκομείο με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. 69 Η ομάδα της τικαγρελόρης παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων αλλά συσχετίστηκε με υψηλότερα ποσοστά μείζονος αιμορραγίας που δεν σχετιζόταν με επέμβαση της αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (CABG). Πρόσφατα η μελέτη RESPOND έδειξε ότι η θεραπεία με τικαγρελόρη μπορεί να αποτελεί μια κατάλληλη προσέγγιση για να αντιμετωπιστεί η μειωμένη ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο. Κατά τη θεραπεία με τικαγρελόρη, η αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων ήταν κάτω από τις τιμές ουδού που προηγούμενα συνδέονταν με ισχαιμικό κίνδυνο, όπως μετρήθηκαν με τις μεθόδους LTA, τη VerifyNow P2Y12, και τη VASP, σε 98% με 100% των ασθενών έναντι του 44% με 76% των ασθενών μετά από θεραπεία με κλοπιδογρέλη. Επιπλέον, η αντιαιμοπεταλιακή δράση της τικαγρελόρης ήταν η ίδια σε ανταποκρινόμενους και μηανταποκρινόμενους. 70 Η καγκρελόρη (Cangrelor), ένας άλλος αναστρέψιμος μη-θειενοπυριδινικός αναστολέας του ADP υποδοχέα του P2Y12, που χορηγείται ενδοφλεβίως, εκτιμήθηκε στις μελέτες CHAMPION-PLATFORM 71 και CHAMPION-PCI. 72 Καμιά από τις δύο μελέτες δεν κατάφερε να αποδείξει ανωτερότητα σε σύγκριση με την κλοπιδογρέλη. In vitro ωστόσο, η προσθήκη ακόμα και μιας υποθεραπευτικής δόσης της καγκρελόρης στο εμπλουτισμένο σε αιμοπετάλια πλάσμα ασθενών που είχαν προηγούμενα ακολουθήσει αγωγή με κλοπιδογρέλη, είχε ως αποτέλεσμα μια επιπλέον μείωση της επαγόμενης από ADP συσσώρευσης των αιμοπεταλίων, όπως αυτή μετρήθηκε με τη μέθοδο LTA. Επιπλέον, η θεραπεία με καγκρελόρη κατάφερε να μειώσει σημαντικά τη μεταβλητότητα μεταξύ ασθενών που παρατηρήθηκε στην αναστολή συσσώρευσης των αιμοπεταλίων που επάγεται από την κλοπιδογρέλη. 73 Η καγκρελόρη είναι ένας ισχυρός ενδοφλέβια χορηγούμενος ανταγωνιστής του υποδοχέα της ADP με ταχεία έναρξη και αποδρομή της δράσης της. Τέτοιες πολύτιμες ιδιότητες σαφέστατα χρήζουν περαιτέρω μελέτης που θα στοχεύει στην ταυτοποίηση της κατάλληλης θέσης της καγκρελόρης στη θεραπεία προκειμένου να παρακαμφθεί το εμπόδιο της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη. Συμπέρασμα Η χρήση της κλοπιδογρέλης έχει αυξηθεί εξαιρετικά κατά τα τελευταία χρόνια. Αυτό συμβαίνει χάρη στα αδιαμφισβήτητα ωφέλιμα αποτελέσματά της, σε συνδυασμό με την ασπιρίνη, στη μείωση των ανεπιθύμητων κλινικών συμβαμάτων σε ασθενείς με ΟΣΣ και/ή PCI. Έχουν προκύψει σχεδόν ταυτόχρονα τόσο εργαστηριακά όσο και κλινικά στοιχεία σε σχέση με την αντίσταση στην κλοπιδογρέλη. Το γεγονός ότι οι μέθοδοι μετρήσεων της αιμοπεταλιακής αντιδραστικότητας έχουν γίνει πλέον εύκολες στη χρήση, οικονομικά εφικτές και συνοδευόμενες από μια καλή προγνωστική αξία, κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγήσει στο να καταστούν οι μετρήσεις αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων εργαστηριακή εξέταση ρουτίνας στο εγγύς μέλλον. Αυτό θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την αρχή μιας εποχής εξατομικευμένης αντιαιμοπεταλιακής αγωγής που θα βασίζεται στις εξετάσεις αιμοπεταλιακής αντιδραστικότητας. Πράγματι, οι υψηλότερες δόσεις φόρτισης και συντήρησης θα αποτελούν επιλογή σε ασθενείς με χαμηλή ανταπόκριση στη θεραπεία με κλοπιδογρέλη. Πιθανές εναλλακτικές 34 HJC (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση)

9 Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη στρατηγικές θα περιλαμβάνουν τη χρήση πιο ισχυρών αντιαιμοπεταλιακών παραγόντων, παρόλο που τα πιθανά ωφέλιμα αποτελέσματα θα πρέπει να συνεκτιμώνται με τον αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Η εξέταση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ασθενούς, για παράδειγμα οι γενετικοί πολυμορφισμοί και το ατομικό προφίλ κινδύνου, σε συνδυασμό με τον περαιτέρω προσδιορισμό των μηχανισμών που οδηγούν στην αντίσταση στην κλοπιδογρέλη, θα προσφέρουν επιπλέον διαγνωστικά εργαλεία και θα οδηγήσουν στην εξατομίκευση της κατάλληλης αντιαιμοπεταλιακής θεραπείας. Βιβλιογραφία 1. Anderson JL, Adams CD, Antman EM, et al. ACC/AHA 2007 guidelines for the management of patients with unstable angina/non ST-elevation myocardial infarction: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Writing Committee to Revise the 2002 Guidelines for the Management of Patients With Unstable Angina/Non ST-Elevation Myocardial Infarction): developed in collaboration with the American College of Emergency Physicians, the Society for Cardiovascular Angiography and Interventions, and the Society of Thoracic Surgeons: endorsed by the American Association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation and the Society for Academic Emergency Medicine. Circulation 2007; 116: e Kushner FG, Hand M, Smith SC, Jr., et al Focused Updates: ACC/AHA Guidelines for the Management of Patients With ST-Elevation Myocardial Infarction (updating the 2004 Guideline and 2007 Focused Update) and ACC/ AHA/SCAI Guidelines on Percutaneous Coronary Intervention (updating the 2005 Guideline and 2007 Focused Update): a report of the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. Circulation. 2009; 120: King SB, 3rd, Smith SC, Jr., Hirshfeld JW, et al Focused Update of the ACC/AHA/SCAI 2005 Guideline Update for Percutaneous Coronary Intervention: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines: 2007 Writing Group to Review New Evidence and Update the ACC/AHA/SCAI 2005 Guideline Update for Percutaneous Coronary Intervention, Writing on Behalf of the 2005 Writing Committee. Circulation. 2008; 117: Silber S, Albertsson P, Aviles FF, et al; Task Force for Percutaneous Coronary Interventions of the European Society of Cardiology. Guidelines for percutaneous coronary interventions. The Task Force for Percutaneous Coronary Interventions of the European Society of Cardiology. Eur Heart J. 2005; 26: Van de Werf F, Bax J, Betriu A, et al; ESC Committee for Practice Guidelines (CPG). Management of acute myocardial infarction in patients presenting with persistent ST-segment elevation: the Task Force on the Management of ST- Segment Elevation Acute Myocardial Infarction of the European Society of Cardiology. Eur Heart J. 2008; 29: Dupont AG, Gabriel DA, Cohen MG. Antiplatelet therapies and the role of antiplatelet resistance in acute coronary syndrome. Thromb Res. 2009; 124: Gurbel PA, Tantry US. Clopidogrel resistance? Thromb Res. 2007; 120: Papathanasiou A, Goudevenos J, Tselepis AD. Resistance to aspirin and clopidogrel: possible mechanisms, laboratory investigation, and clinical significance. Hellenic J Cardiol. 2007; 48: Ben-Dor I, Kleiman NS, Lev E. Assessment, mechanisms, and clinical implication of variability in platelet response to aspirin and clopidogrel therapy. Am J Cardiol. 2009; 104: Aradi D, Vorobcsuk A, Lenkey Z, Horvath IG, Komocsi A. Low platelet disaggregation predicts poor response to 150 mg clopidogrel in patients with elevated platelet reactivity. Platelets. 21: Angiolillo DJ, Shoemaker SB, Desai B, et al. Randomized comparison of a high clopidogrel maintenance dose in patients with diabetes mellitus and coronary artery disease: results of the Optimizing Antiplatelet Therapy in Diabetes Mellitus (OPTIMUS) study. Circulation. 2007; 115: Wiviott SD, Trenk D, Frelinger AL, et al. Prasugrel compared with high loading and maintenance-dose clopidogrel in patients with planned percutaneous coronary intervention: the Prasugrel in Comparison to Clopidogrel for Inhibition of Platelet Activation and Aggregation-Thrombolysis in Myocardial Infarction 44 trial. Circulation. 2007; 116: Price MJ, Berger PB, Angiolillo DJ, et al. Evaluation of individualized clopidogrel therapy after drug-eluting stent implantation in patients with high residual platelet reactivity: design and rationale of the GRAVITAS trial. Am Heart J. 2009; 157: Marcucci R, Gori AM, Paniccia R, et al. Cardiovascular death and nonfatal myocardial infarction in acute coronary syndrome patients receiving coronary stenting are predicted by residual platelet reactivity to ADP detected by a point-of-care assay: a 12-month follow-up. Circulation. 2009; 119: Patti G, Nusca A, Mangiacapra F, Gatto L, D Ambrosio A, Di Sciascio G. Point-of-care measurement of clopidogrel responsiveness predicts clinical outcome in patients undergoing percutaneous coronary intervention results of the AR- MYDA-PRO (Antiplatelet therapy for Reduction of MYocardial Damage during Angioplasty-Platelet Reactivity Predicts Outcome) study. J Am Coll Cardiol. 2008; 52: Jeong YH, Kim IS, Choi BR, Kwak CH, Hwang JY. The optimal threshold of high post-treatment platelet reactivity could be defined by a point-of-care VerifyNow P2Y12 assay. Eur Heart J Price MJ, Endemann S, Gollapudi RR, et al. Prognostic significance of post-clopidogrel platelet reactivity assessed by a point-of-care assay on thrombotic events after drug-eluting stent implantation. Eur Heart J. 2008; 29: Lordkipanidze M, Pharand C, Palisaitis DA, Schampaert E, Diodati JG. Insights into the interpretation of light transmission aggregometry for evaluation of platelet aggregation inhibition by clopidogrel. Thromb Res. 2009; 124: Gremmel T, Steiner S, Seidinger D, Koppensteiner R, Panzer S, Kopp CW. Comparison of methods to evaluate clopidogrelmediated platelet inhibition after percutaneous intervention with stent implantation. Thromb Haemost. 2009; 101: Paniccia R, Antonucci E, Gori AM, et al. Different methodologies for evaluating the effect of clopidogrel on platelet function in high-risk coronary artery disease patients. J Thromb Haemost. 2007; 5: van Werkum JW, van der Stelt CA, Seesing TH, Hackeng (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 35

10 Γ. Βλαχογιάννης και συν. CM, ten Berg JM. A head-to-head comparison between the VerifyNow P2Y12 assay and light transmittance aggregometry for monitoring the individual platelet response to clopidogrel in patients undergoing elective percutaneous coronary intervention. J Thromb Haemost. 2006; 4: Breet NJ, van Werkum JW, Bouman HJ, et al. Comparison of platelet function tests in predicting clinical outcome in patients undergoing coronary stent implantation. JAMA 2010; 303: Bouman H, Parlak E, van Werkum J, et al. Which platelet function test is suitable to monitor clopidogrel responsiveness? A pharmacokinetic analysis on the active metabolite of clopidogrel. J Thromb Haemost Savi P, Combalbert J, Gaich C, et al. The antiaggregating activity of clopidogrel is due to a metabolic activation by the hepatic cytochrome P450-1A. Thromb Haemost. 1994; 72: Kim KA, Park PW, Hong SJ, Park JY. The effect of CY- P2C19 polymorphism on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of clopidogrel: a possible mechanism for clopidogrel resistance. Clin Pharmacol Ther. 2008; 84: Hulot JS, Bura A, Villard E, et al. Cytochrome P450 2C19 loss-of-function polymorphism is a major determinant of clopidogrel responsiveness in healthy subjects. Blood. 2006; 108: Kazui M, Nishiya Y, Ishizuka T, et al. Identification of the human cytochrome P450 enzymes involved in the two oxidative steps in the bioactivation of clopidogrel to its pharmacologically active metabolite. Drug Metab Dispos. 38: Desta Z, Zhao X, Shin JG, Flockhart DA. Clinical significance of the cytochrome P450 2C19 genetic polymorphism. Clin Pharmacokinet. 2002; 41: Brandt JT, Close SL, Iturria SJ, et al. Common polymorphisms of CYP2C19 and CYP2C9 affect the pharmacokinetic and pharmacodynamic response to clopidogrel but not prasugrel. J Thromb Haemost. 2007; 5: Mega JL, Close SL, Wiviott SD, et al. Cytochrome p-450 polymorphisms and response to clopidogrel. N Engl J Med. 2009; 360: Varenhorst C, James S, Erlinge D, et al. Genetic variation of CYP2C19 affects both pharmacokinetic and pharmacodynamic responses to clopidogrel but not prasugrel in aspirintreated patients with coronary artery disease. Eur Heart J. 2009; 30: Shuldiner AR, O Connell JR, Bliden KP, et al. Association of cytochrome P450 2C19 genotype with the antiplatelet effect and clinical efficacy of clopidogrel therapy. Jama 2009; 302: Jinnai T, Horiuchi H, Makiyama T, et al. Impact of CYP2C19 polymorphisms on the antiplatelet effect of clopidogrel in an actual clinical setting in Japan. Circ J. 2009; 73: Geisler T, Schaeffeler E, Dippon J, et al. CYP2C19 and nongenetic factors predict poor responsiveness to clopidogrel loading dose after coronary stent implantation. Pharmacogenomics. 2008; 9: Fontana P, Hulot JS, De Moerloose P, Gaussem P. Influence of CYP2C19 and CYP3A4 gene polymorphisms on clopidogrel responsiveness in healthy subjects. J Thromb Haemost. 2007; 5: Frere C, Cuisset T, Morange PE, et al. Effect of cytochrome p450 polymorphisms on platelet reactivity after treatment with clopidogrel in acute coronary syndrome. Am J Cardiol. 2008; 101: Lee JM, Park S, Shin DJ, et al. Relation of genetic polymorphisms in the cytochrome P450 gene with clopidogrel resistance after drug-eluting stent implantation in Koreans. Am J Cardiol. 2009; 104: Gladding P, Webster M, Zeng I, et al. The pharmacogenetics and pharmacodynamics of clopidogrel response: an analysis from the PRINC (Plavix Response in Coronary Intervention) trial. JACC Cardiovasc Interv. 2008; 1: Gilard M, Arnaud B, Le Gal G, Abgrall JF, Boschat J. Influence of omeprazol on the antiplatelet action of clopidogrel associated to aspirin. J Thromb Haemost. 2006; 4: Cuisset T, Frere C, Quilici J, et al. Comparison of omeprazole and pantoprazole influence on a high 150-mg clopidogrel maintenance dose the PACA (Proton Pump Inhibitors And Clopidogrel Association) prospective randomized study. J Am Coll Cardiol. 2009; 54: Chong E, Ensom MH. Pharmacogenetics of the proton pump inhibitors: a systematic review. Pharmacotherapy. 2003; 23: Siller-Matula JM, Spiel AO, Lang IM, Kreiner G, Christ G, Jilma B. Effects of pantoprazole and esomeprazole on platelet inhibition by clopidogrel. Am Heart J. 2009; 157: 148 e Sibbing D, Morath T, Stegherr J, et al. Impact of proton pump inhibitors on the antiplatelet effects of clopidogrel. Thromb Haemost. 2009; 101: Price MJ, Nayak KR, Barker CM, Kandzari DE, Teirstein PS. Predictors of heightened platelet reactivity despite dualantiplatelet therapy in patients undergoing percutaneous coronary intervention. Am J Cardiol. 2009; 103: Bhatt DL, Cryer B, Contant CF, et al. The Cogent Trial Available at: /Slides/ TCT 2009 Bhatt COGENT Press Conference.ppt Accessed online on 15th March Lau WC, Waskell LA, Watkins PB, et al. Atorvastatin reduces the ability of clopidogrel to inhibit platelet aggregation: a new drug-drug interaction. Circulation. 2003; 107: Neubauer H, Gunesdogan B, Hanefeld C, Spiecker M, Mugge A. Lipophilic statins interfere with the inhibitory effects of clopidogrel on platelet function--a flow cytometry study. Eur Heart J. 2003; 24: Clarke TA, Waskell LA. The metabolism of clopidogrel is catalyzed by human cytochrome P450 3A and is inhibited by atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2003; 31: Mitsios JV, Papathanasiou AI, Rodis FI, Elisaf M, Goudevenos JA, Tselepis AD. Atorvastatin does not affect the antiplatelet potency of clopidogrel when it is administered concomitantly for 5 weeks in patients with acute coronary syndromes. Circulation. 2004; 109: Hong SJ, Park JY, Kim KA, et al. Comparison of low vs moderate dose of atorvastatin in clopidogrel resistance after coronary stenting in Korean patients with acute coronary syndrome. Circ J. 2009; 73: Riondino S, Petrini N, Donato L, et al. Effects of rosuvastatin on platelet inhibition by clopidogrel in cardiovascular patients. J Thromb Thrombolysis. 2009; 28: Geisler T, Zurn C, Paterok M, et al. Statins do not adversely affect post-interventional residual platelet aggregation and outcomes in patients undergoing coronary stenting treated by dual antiplatelet therapy. Eur Heart J. 2008; 29: Farid NA, Small DS, Payne CD, et al. Effect of atorvastatin on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of prasugrel and clopidogrel in healthy subjects. Pharmacotherapy 2008; 28: Gurbel PA, Bliden KP, Hayes KM, Yoho JA, Herzog WR, 36 HJC (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση)

11 Αντίσταση στην Κλοπιδογρέλη Tantry US. The relation of dosing to clopidogrel responsiveness and the incidence of high post-treatment platelet aggregation in patients undergoing coronary stenting. J Am Coll Cardiol. 2005; 45: Gurbel PA, Bliden KP, Zaman KA, Yoho JA, Hayes KM, Tantry US. Clopidogrel loading with eptifibatide to arrest the reactivity of platelets: results of the Clopidogrel Loading With Eptifibatide to Arrest the Reactivity of Platelets (CLEAR PLATELETS) study. Circulation. 2005; 111: Angiolillo DJ, Fernandez-Ortiz A, Bernardo E, et al. High clopidogrel loading dose during coronary stenting: effects on drug response and interindividual variability. Eur Heart J. 2004; 25: von Beckerath N, Taubert D, Pogatsa-Murray G, Schomig E, Kastrati A, Schomig A. Absorption, metabolization, and antiplatelet effects of 300-, 600-, and 900-mg loading doses of clopidogrel: results of the ISAR-CHOICE (Intracoronary Stenting and Antithrombotic Regimen: Choose Between 3 High Oral Doses for Immediate Clopidogrel Effect) Trial. Circulation. 2005; 112: Bonello L, Camoin-Jau L, Arques S, et al. Adjusted clopidogrel loading doses according to vasodilator-stimulated phosphoprotein phosphorylation index decrease rate of major adverse cardiovascular events in patients with clopidogrel resistance: a multicenter randomized prospective study. J Am Coll Cardiol. 2008; 51: Jernberg T, Payne CD, Winters KJ, et al. Prasugrel achieves greater inhibition of platelet aggregation and a lower rate of non-responders compared with clopidogrel in aspirin-treated patients with stable coronary artery disease. Eur Heart J 2006; 27: Montalescot G, Sideris G, Cohen R, et al. Prasugrel compared with high-dose clopidogrel in acute coronary syndrome. Thromb Haemost; 103: Pena A, Collet JP, Hulot JS, et al. Can we override clopidogrel resistance? Circulation. 2009; 119: Ochiai M, Eto K, Takeshita S, et al. Impact of cilostazol on clinical and angiographic outcome after primary stenting for acute myocardial infarction. Am J Cardiol. 1999; 84: , A6, A Douglas JS, Jr., Holmes DR, Jr., Kereiakes DJ, et al. Coronary stent restenosis in patients treated with cilostazol. Circulation 2005; 112: Han Y, Li Y, Wang S, et al. Cilostazol in addition to aspirin and clopidogrel improves long-term outcomes after percutaneous coronary intervention in patients with acute coronary syndromes: a randomized, controlled study. Am Heart J. 2009; 157: Lee SW, Park SW, Hong MK, et al. Triple versus dual antiplatelet therapy after coronary stenting: impact on stent thrombosis. J Am Coll Cardiol. 2005; 46: Kim JY, Lee K, Shin M, et al. Cilostazol could ameliorate platelet responsiveness to clopidogrel in patients undergoing primary percutaneous coronary intervention. Circ J 2007; 71: Jeong YH, Lee SW, Choi BR, et al. Randomized comparison of adjunctive cilostazol versus high maintenance dose clopidogrel in patients with high post-treatment platelet reactivity: results of the ACCEL-RESISTANCE (Adjunctive Cilostazol Versus High Maintenance Dose Clopidogrel in Patients With Clopidogrel Resistance) randomized study. J Am Coll Cardiol. 2009; 53: Husted S, Emanuelsson H, Heptinstall S, Sandset PM, Wickens M, Peters G. Pharmacodynamics, pharmacokinetics, and safety of the oral reversible P2Y12 antagonist AZD6140 with aspirin in patients with atherosclerosis: a double-blind comparison to clopidogrel with aspirin. Eur Heart J. 2006; 27: Wallentin L, Becker RC, Budaj A, et al. Ticagrelor versus clopidogrel in patients with acute coronary syndromes. N Engl J Med. 2009; 361: Gurbel PA, Bliden KP, Butler K, et al. Response to Ticagrelor in Clopidogrel Nonresponders and Responders and Effect of Switching Therapies. The RESPOND Study. Circulation 2010; 121: Bhatt DL, Lincoff AM, Gibson CM, et al. Intravenous platelet blockade with cangrelor during PCI. N Engl J Med. 2009; 361: Harrington RA, Stone GW, McNulty S, et al. Platelet inhibition with cangrelor in patients undergoing PCI. N Engl J Med. 2009; 361: Bouman HJ, van Werkum JW, Hackeng CM, Clappers N, Ten Berg JM. Cangrelor increases the magnitude of platelet inhibition and reduces interindividual variability in clopidogrel-pretreated subjects. Neth Heart J 2009; 17: Matetzky S, Shenkman B, Guetta V, et al. Clopidogrel resistance is associated with increased risk of recurrent atherothrombotic events in patients with acute myocardial infarction. Circulation. 2004; 109: Gurbel PA, Bliden KP, Guyer K, et al. Platelet reactivity in patients and recurrent events post-stenting: results of the PREPARE POST-STENTING Study. J Am Coll Cardiol. 2005; 46: Cuisset T, Frere C, Quilici J, et al. High post-treatment platelet reactivity identified low-responders to dual antiplatelet therapy at increased risk of recurrent cardiovascular events after stenting for acute coronary syndrome. J Thromb Haemost. 2006; 4: Hochholzer W, Trenk D, Bestehorn HP, et al. Impact of the degree of peri-interventional platelet inhibition after loading with clopidogrel on early clinical outcome of elective coronary stent placement. J Am Coll Cardiol. 2006; 48: Geisler T, Langer H, Wydymus M, et al. Low response to clopidogrel is associated with cardiovascular outcome after coronary stent implantation. Eur Heart J. 2006; 27: Bliden KP, DiChiara J, Tantry US, Bassi AK, Chaganti SK, Gurbel PA. Increased risk in patients with high platelet aggregation receiving chronic clopidogrel therapy undergoing percutaneous coronary intervention: is the current antiplatelet therapy adequate? J Am Coll Cardiol. 2007; 49: Barragan P, Bouvier JL, Roquebert PO, et al. Resistance to thienopyridines: clinical detection of coronary stent thrombosis by monitoring of vasodilator-stimulated phosphoprotein phosphorylation. Catheter Cardiovasc Interv. 2003; 59: Ajzenberg N, Aubry P, Huisse MG, et al. Enhanced shearinduced platelet aggregation in patients who experience subacute stent thrombosis: a case-control study. J Am Coll Cardiol. 2005; 45: Gurbel PA, Bliden KP, Samara W, et al. Clopidogrel effect on platelet reactivity in patients with stent thrombosis: results of the CREST Study. J Am Coll Cardiol. 2005; 46: Buonamici P, Marcucci R, Migliorini A, et al. Impact of platelet reactivity after clopidogrel administration on drug-eluting stent thrombosis. J Am Coll Cardiol. 2007; 49: Geisler T, Zurn C, Simonenko R, et al. Early but not late stent thrombosis is influenced by residual platelet aggregation in patients undergoing coronary interventions. Eur Heart J. 2010; 31: (Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση) HJC 37

Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. 1. Αντίσταση στην Δράση της Πρασουγρέλης. Θ. Πλακομύτη, Π. Νταβλούρος, Δ. Αλεξόπουλος

Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. 1. Αντίσταση στην Δράση της Πρασουγρέλης. Θ. Πλακομύτη, Π. Νταβλούρος, Δ. Αλεξόπουλος 51 Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Αντίσταση στην Δράση της Πρασουγρέλης. Θ. Πλακομύτη, Π. Νταβλούρος, Δ. Αλεξόπουλος Καρδιολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, Ρίο, Πάτρα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η πρασουγρέλη είναι

Διαβάστε περισσότερα

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Kλοπιδογρέλη από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Χ.Κυρπιζίδης, Α.Κεϊβανίδου, Γ.Παπανικολάου, Κ.Τσιπτσής, Μ.Ξαφένιας, Α.Πεχλεβάνης. Καρδιολογική κλινική Στεφανιαία μονάδα 2 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

1. Η επίπτωση της χρήσης της ομεπραζόλης, στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας με κλοπιδογρέλης

1. Η επίπτωση της χρήσης της ομεπραζόλης, στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας με κλοπιδογρέλης 87 ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Η επίπτωση της χρήσης της ομεπραζόλης, στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας με κλοπιδογρέλης Νικόλαος Γ.Πατσουράκος, Αναστάσιος Θεοδόσης Γεωργιλάς, Ισίδωρος Ε.Σαρρής, Iωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Αθανάσιος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Επιδημιολογία 171 εκατομμύρια διαβητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολυμορφισμός του κυτοχρώματος P450 CYP2C19 και η αντίσταση στη κλοπιδογρέλη

Ο πολυμορφισμός του κυτοχρώματος P450 CYP2C19 και η αντίσταση στη κλοπιδογρέλη 54 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ο πολυμορφισμός του κυτοχρώματος P450 CYP2C19 και η αντίσταση στη κλοπιδογρέλη Χρήστος Σίμογλου Χειρουργική Κλινική Καρδιάς-Θώρακα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Έβρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιμοπεταλιακή Θεραπεία σε Ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο και Σακχαρώδη ιαβήτη

Αντιαιμοπεταλιακή Θεραπεία σε Ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο και Σακχαρώδη ιαβήτη Αντιαιμοπεταλιακή Θεραπεία σε Ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο και Σακχαρώδη ιαβήτη Αχιλλέας Ζαχαρούλης Επιμελητής Β ΕΣΥ Β Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Υπεργλυκαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ»

ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» Βασικά Ερωτήματα Ποια είναι η βέλτιστη δόση ασπιρίνης; Ποιος είναι ο ρόλος των αναστολέων GP IIb/IIIa; Ποια είναι η βέλτιστη δόση φόρτισης με κλοπιδογρέλη;

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ιαχείριση ασθενούς με χρόνια κολπική μαρμαρυγή και στεφανιαία νόσο υπό τριπλή αντιθρομβωτική αγωγή που πρόκειται να υποβληθεί σε εξωκαρδιακή χειρουργική επέμβαση ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Αναπηρωτής Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν.

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ ΑΣΠΙΡΙΝΗ - ΚΛΟΠΙΔΟΓΡΕΛΗ How do we treat ACS? Is prolonging

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ Aspirin Clopidogrel Prasugrel Ticagrelor Συνοπτική απεικόνιση δράσης αντιαιμοπεταλιακων Tousoulis et al.

Διαβάστε περισσότερα

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα τα

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα τα Άρθρο Ανασκόπησης Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση 2011, 52: 296-305 Κλοπιδογρέλη και Καρδιαγγειακά Νοσήματα. Ανάλυση των Κλινικών Μελετών που Αποτελούν Ορόσημο στην Κλινική της Χρήση Ιωάννης A. Γουδέβενος

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων σε ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή μετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Συνδυασμοί αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων σε ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή μετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Συνδυασμοί αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων σε ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή μετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. I have no disclosures relevant to this presentation Ασπιρίνη Η

Διαβάστε περισσότερα

Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC

Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC IICE 2011 Υπολογίζονται περίπου 2000 αγγειοπλαστικές / 1.000.000 πληθυσμού στην Ευρώπη 17000-19000

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Η αναγνώριση της σηµασίας της θρόµβωσης στα οξέα καρδιαγγειακά συµβάµατα, οδήγησε σε πολλές µεγάλες µελέτες, µε στόχο την εκτίµηση της αποτελεσµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής μετά από PCI

Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής μετά από PCI Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής μετά από PCI Αθανάσιος Αγγελής Επιστημονικός Συνεργάτης Ά Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο ΓΝΑ Δήλωση Συμφερόντων Δεν έχω κανένα οικονομικό ή

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειοπλαστική σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Φαρμακολογικές παρεμβάσεις και επιλογές.

Αγγειοπλαστική σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Φαρμακολογικές παρεμβάσεις και επιλογές. Αγγειοπλαστική σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Φαρμακολογικές παρεμβάσεις και επιλογές. Παπαδόπουλος Χριστόδουλος Λέκτορας Καρδιολογίας Γ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν. Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής Μετα απο Αγγειοπλαστικη

Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής Μετα απο Αγγειοπλαστικη ΑΡΘΡΟ ανασκοπησησ Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Αγωγής Μετα απο Αγγειοπλαστικη Σ. Τζήκας, I. Δουνδουλάκης, Κ. Τριανταφύλλου, Β. Βασιλικός Γ Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ, «Ιπποκράτειο» ΓΝΘ, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ.

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Σταματελάτου Mαρία, Κοντολαιμάκη Καλλιόπη, Δασενάκη Μαρία. Παθολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου- Κέντρου Υγείας Σητείας, Σητεία ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

σε ασθενείς με ΟΣΣ που υποβάλονται σε τοποθέτηση DES

σε ασθενείς με ΟΣΣ που υποβάλονται σε τοποθέτηση DES Διπλήαντιαιμοπεταλιακή αγωγή σε ασθενείς με ΟΣΣ που υποβάλονται σε τοποθέτηση DES Dimitrios Alexopoulos, MD, FESC, FACC Professor of Cardiology Patras University Hospital Greece Patras University Hospital

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν σήμερα στρατηγικές αντιμετώπισης της αντίστασηςστηκλοπιδογρέληκατάτηδιάρκειατων ενδαγγειακών περιφερικών επεμβάσεων;

Υπάρχουν σήμερα στρατηγικές αντιμετώπισης της αντίστασηςστηκλοπιδογρέληκατάτηδιάρκειατων ενδαγγειακών περιφερικών επεμβάσεων; Στρογγυλό Τραπέζι: Αντιθρομβωτική αγωγή στην περιφερική κυκλοφορία Υπάρχουν σήμερα στρατηγικές αντιμετώπισης της αντίστασηςστηκλοπιδογρέληκατάτηδιάρκειατων ενδαγγειακών περιφερικών επεμβάσεων; Σταύρος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής ΟΞΕΙΑ ΜΥΟΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

PCI ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

PCI ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Σεμινάρια Ομάδων Εργασίας Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας 2017 Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2017 PCI ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Ιωάννης Παΐζης Επεμβατικός καρδιολόγος Καρδιολογικό Τμήμα - Γ.Ν.Α. «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εκτιμάται ότι ένα με δύο εκατομμύρια ευρωπαίων λαμβάνουν από του στόματος αντιπηκτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4 ο Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Ε τ α ι ρ ε ί α ς Α θ η ρ ο σ κ λ ή ρ ωσ η ς Αθηροθρόμβωση: Από τ ην Πα θοφυσ ιολογία σ τη Θ ε ραπ ε ία 30 Ιουνίου 2 Ιουλίου 2011, Ξενοδοχείο Crowne Plaza,

Διαβάστε περισσότερα

No conflict of interest

No conflict of interest Άλφα 2B - αδρενεργικοί υποδοχείς στα αιμοπετάλια ασθενών με στεφανιαία νόσο: Η επίδραση της αναστολής τους στη συγκόλληση των αιμοπεταλίων Μ.Τουλουπάκη, Μ.Ε. Μαρκέτου, Γ. Κοχιαδάκης, Ν.Ε.Ανδρουλάκης, Κ.Ρούφας,

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερααντιαιμοπεταλιακάκαι αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση

Νεώτερααντιαιμοπεταλιακάκαι αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗΣ Νεώτερααντιαιμοπεταλιακάκαι αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση Αλέξανδρος Δ. Τσελέπης, MD, PhD Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία

Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία Ηλικιωμένοι ασθενείς Αντιθρομβωτικοί παράγοντες στη 3 η ηλικία Γ. Λάζαρος Επιμελητής Α Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α Πως ορίζεται η 3 η ηλικία? o Αν και κλασικά η ηλικία των 65

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΣ σε ειδικές ομάδες ασθενών PCI σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

ΟΣΣ σε ειδικές ομάδες ασθενών PCI σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο ΟΣΣ σε ειδικές ομάδες ασθενών PCI σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ Επιδημιολογία 30-40% 13% πληθυσμού παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

NSTEMI: ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ιωαννίδης Ευστάθιος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

NSTEMI: ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ιωαννίδης Ευστάθιος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο NSTEMI: ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Ιωαννίδης Ευστάθιος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ (STEMI, UA/NSTEMI) Το 2009 1,2 εκατοµµύρια εισαγωγές έγιναν µε διάγνωση ΟΣΣ 30% ασταθής στηθάγχη-70%

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Στέφανος Γρ.Φούσας MD, FESC, FACC Πρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας ΑΓΡΙΝΙΟ 30/9/2016 Καρδιοπάθειες Στεφανιαία νόσος Βαλβιδοπάθειες Μυοκαρδιοπάθειες Περικαρδίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Score Αξιολόγησης Βαρύτητας Στεφανιαίας Νόσου. Σοφία Βαϊνά, Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Ιπποκράτειο

Score Αξιολόγησης Βαρύτητας Στεφανιαίας Νόσου. Σοφία Βαϊνά, Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Ιπποκράτειο Score Αξιολόγησης Βαρύτητας Στεφανιαίας Νόσου Σοφία Βαϊνά, Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Ιπποκράτειο Δήλωση Συμφερόντων Κανένα που να σχετίζεται με την παρουσίαση Score

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επαναγγείωση με χρήση ενδοστεφανιαίας πρόθεσης. Μπορούμε να εγκαταλείψουμε την ασπιρίνη;

Διαδερμική επαναγγείωση με χρήση ενδοστεφανιαίας πρόθεσης. Μπορούμε να εγκαταλείψουμε την ασπιρίνη; Continuing Medical Implementation...bridging the care gap Διαδερμική επαναγγείωση με χρήση ενδοστεφανιαίας πρόθεσης. Μπορούμε να εγκαταλείψουμε την ασπιρίνη; Ε. Βαβουρανάκης ASA: Efficacy Relative- risk

Διαβάστε περισσότερα

Σπηλιόπουλος Σταύρος MD, PhD, EBIR Ακτινοδιαγνώστης Επεμβατικός Ακτινολόγος

Σπηλιόπουλος Σταύρος MD, PhD, EBIR Ακτινοδιαγνώστης Επεμβατικός Ακτινολόγος ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Αντιθρομβωτική αγωγή στην περιφερική αρτηριακή νόσο Είναι υπαρκτό το πρόβλημα της αντίστασης στην αντιαιμοπεταλιακή αγωγή σε ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο που υποβάλλονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Αντίσταση στην κλοπιδογρέλη στην περιφερική αρτηριακή νόσο. Υπάρχει λόγος ανησυχίας. Πού και πότε?

Αντίσταση στην κλοπιδογρέλη στην περιφερική αρτηριακή νόσο. Υπάρχει λόγος ανησυχίας. Πού και πότε? Στρογγυλό Τραπέζι: Αντιθρομβωτική αγωγή στην περιφερική κυκλοφορία Αντίσταση στην κλοπιδογρέλη στην περιφερική αρτηριακή νόσο. Υπάρχει λόγος ανησυχίας. Πού και πότε? Καρναμπατίδης Δημήτριος MD, PhD, EBIR

Διαβάστε περισσότερα

Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο

Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο Aντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο Βαβουρανάκης Εμμανουήλ Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτική αγωγή στην Επεμβατική Καρδιολογία Ο ρόλος των δοκιμασιών λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων και του γονιδιακού ελέγχου

Αντιθρομβωτική αγωγή στην Επεμβατική Καρδιολογία Ο ρόλος των δοκιμασιών λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων και του γονιδιακού ελέγχου 6ο Συνέδριο Επεμβατικής Καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας IICE 2013 Αντιθρομβωτική αγωγή στην Επεμβατική Καρδιολογία Ο ρόλος των δοκιμασιών λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων και του γονιδιακού ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτική αγωγή κατά και μετά τις επεμβάσεις στις καρωτίδες. Ανδρέας Μ. Λάζαρης Αγγειοχειρουργός, ΠΓΝ Αττικόν, ΕΚΠΑ

Αντιθρομβωτική αγωγή κατά και μετά τις επεμβάσεις στις καρωτίδες. Ανδρέας Μ. Λάζαρης Αγγειοχειρουργός, ΠΓΝ Αττικόν, ΕΚΠΑ Αντιθρομβωτική αγωγή κατά και μετά τις επεμβάσεις στις καρωτίδες Ανδρέας Μ. Λάζαρης Αγγειοχειρουργός, ΠΓΝ Αττικόν, ΕΚΠΑ Καρωτιδικές παρεμβάσεις (ΘΕΚ/ΑΚ) Περιεγχειρητικό ΑΕΕ μετά ΘΕΚ / ΑΚ Δεξιότητες Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμία και θρόμβωση. Από την παθοφυσιολογία στη θεραπεία

Δυσλιπιδαιμία και θρόμβωση. Από την παθοφυσιολογία στη θεραπεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗΣ Δυσλιπιδαιμία και θρόμβωση. Από την παθοφυσιολογία στη θεραπεία Αλέξανδρος Δ. Τσελέπης, MD, PhD Καθηγητής Βιοχημείας - Κλινικής Χημείας ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, Αθήνα

Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, Αθήνα Συσχέτιση μεταξύ της αιμοπεταλιακής δραστικότητας και της αρτηριακής σκληρίας σε ασθενείς που λαμβάνουν διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή μετά από διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Σ. Κιούφης, Δ. Τούσουλης,

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Επαναιμάτωση : Ο βασικότερος κρίκος στην αλυσίδα επιβίωσης μετά απο ΟΕΜ

Επαναιμάτωση : Ο βασικότερος κρίκος στην αλυσίδα επιβίωσης μετά απο ΟΕΜ ΕΠΑΝΑΙΜΑΤΩΣΗ: Ο ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΟΣ ΚΡΙΚΟΣ ΣΤΗΝ ΑΛΥΣΙΔΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ Χ Αντωνακούδης Αναπληρωτής Διευθυντής Α Γιαννακόπουλος Υπεύθυνος ΜΕΠ Ε Αναστασοπούλου ειδικευόμενη Ι Χιωτέλης Νοσηλευτής

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τούτουζας Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο

Κωνσταντίνος Τούτουζας Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντίνος Τούτουζας Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Επιδηµιολογία Στεφανιαία νόσος Οξέα στεφανιαία σύνδροµα PCI Περιφερική αρτηριοπάθεια Percent of Total Population CAD

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση

Νεώτερα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση Νεώτερα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση Αλέξανδρος Δ. Τσελέπης Κέντρο Αθηροθρόμβωσης / Εργαστήριο Βιοχημείας, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδοσκόπηση σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιαιμοπεταλιακά ή αντιπηκτικά φάρμακα

Η ενδοσκόπηση σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιαιμοπεταλιακά ή αντιπηκτικά φάρμακα Η ενδοσκόπηση σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιαιμοπεταλιακά ή αντιπηκτικά φάρμακα Σοφία Καραμπάτσου Γαστρεντερολόγος Επιστημονική συνεργάτης ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 26-28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΙΑΜΑ Τ. ΕΓΓΛΕΖΟΠΟΥΛΟΣ Κ. ΤΖΑΝΕΙΟ Γ.Ν. ΠΕΙΡΑΙΑ Tuesday, March 10, 15 Tuesday, March 10, 15 Δεν έχω καμία σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με STEMI ή ACS. Πόσο μας βοήθησαν οι κλινικές μελέτες;

Επιλογή αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με STEMI ή ACS. Πόσο μας βοήθησαν οι κλινικές μελέτες; Επιλογή αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς με STEMI ή ACS. Πόσο μας βοήθησαν οι κλινικές μελέτες; Ανδρουλάκης Αριστείδης, F.E.S.C. Κρατική Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (ΟΣΣ) Ή PCI KAI KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ. ΠΡΟΛΗΨΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (ΟΣΣ) Ή PCI KAI KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ. ΠΡΟΛΗΨΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (ΟΣΣ) Ή PCI KAI KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ. ΠΡΟΛΗΨΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑÏΔΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ Α Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη NO

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή σε διαβητικούς ασθενείς

Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή σε διαβητικούς ασθενείς : 203-208, 2013 Ανασκόπηση Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή σε διαβητικούς ασθενείς Α. Μελιδώνης Περίληψη O διαβήτης αποτελεί μία υπερπηκτική ή προθρομβωτική κατάσταση. Η υπεργλυκαιμία ευνοεί την ανάπτυξη πηκτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση

Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση Ασθενείς με στεφανιαία stents: τροποποίηση αντιθρομβωτικής αγωγής πριν από χειρουργική επέμβαση Νάσος Μαγγίνας, FESC, FACC Νοσοκομείο Mediterraneo Γλυφάδα Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή (ααα) Ασπιρίνη 75-100

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ

ΣΠΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ Ένα προγνωστικό σύστημα (risk score) πρόβλεψης του σπασμού της κερκιδικής αρτηρίας σε ασθενείς που υποβάλλονται σε διαδερμική παρέμβαση των στεφανιαίων αγγείων με διακερκιδική προσπέλαση Χ. Αγγελίδης1,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπηκτική Αγωγή στις Διαδερμικές. Στεφανιαίες Παρεμβάσεις ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΟΥΡΓΚΟΥΝΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 424 ΓΣΝΕ

Αντιπηκτική Αγωγή στις Διαδερμικές. Στεφανιαίες Παρεμβάσεις ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΟΥΡΓΚΟΥΝΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 424 ΓΣΝΕ Αντιπηκτική Αγωγή στις Διαδερμικές Στεφανιαίες Παρεμβάσεις ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΟΥΡΓΚΟΥΝΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 424 ΓΣΝΕ Νέα δεδομένα για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής κατά την διαδερμική στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ενδιαφερόντων περιστατικών

Παρουσίαση ενδιαφερόντων περιστατικών ΤΖΑΝΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Καρδιολογικό τμήμα Παρουσίαση ενδιαφερόντων περιστατικών Νικόλαος Πατσουράκος, Καρδιολόγος Επιμ. A Ασθενής 69 ετών, προσέρχεται στο Τ.Ε.Π. λόγω οπισθοστερνικού άλγους

Διαβάστε περισσότερα

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Priori S et al, Eur Heart J 2015 Priori S et al, Circulation

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Επιστημονική Υπεύθυνη: Ομότιμη Καθηγήτρια Ωρ. Σ.

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Επιστημονική Υπεύθυνη: Ομότιμη Καθηγήτρια Ωρ. Σ. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ Επιστημονική Υπεύθυνη: Ομότιμη Καθηγήτρια Ωρ. Σ. Τραυλού Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔ: Σακχαρώδης Διαβήτης TF: Ιστικός Παράγοντας (Tissue Factor) TXA 2 : Θρομβοξάνιο Α 2 TxB 2 : Θρομβοξάνιο Β 2 UA: Ασταθής Στηθάγχη (Unstable Angina) VASP: Αγγειοδιασταλτική Φωσφοπρωτεΐνη (VAsodilator

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΗΣ ΕΠΑΝΑΓΓΕΙΩΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠO STEMI. Σοφία Βαϊνά MD, FESC, MEAPCI Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Αθηνών

ΠΛΗΡΗΣ ΕΠΑΝΑΓΓΕΙΩΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠO STEMI. Σοφία Βαϊνά MD, FESC, MEAPCI Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Αθηνών ΠΛΗΡΗΣ ΕΠΑΝΑΓΓΕΙΩΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠO STEMI Σοφία Βαϊνά MD, FESC, MEAPCI Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Αθηνών Η Επαναγγείωση στο STEMI είναι ένας Αγώνας Δρόμου για να Σωθεί το Μυοκάρδιο και

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος Ομοιότητες και διαφορές στην αντιμετώπιση ασθενή υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με πρωτοπαθή υπερχοληστερολαιμία έναντι ασθενή με μεικτή αθηρογόνο δυσλιπιδαιμία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Αμφιλεγόμενα θέματα για το ρόλο των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Αμφιλεγόμενα θέματα για το ρόλο των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗΣ Αμφιλεγόμενα θέματα για το ρόλο των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου Αλέξανδρος Δ. Τσελέπης,

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο με πολυαγγειακή νόσο και καρδιογενή καταπληξία. Επεμβατική προσέγγιση

Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο με πολυαγγειακή νόσο και καρδιογενή καταπληξία. Επεμβατική προσέγγιση Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο με πολυαγγειακή νόσο και καρδιογενή καταπληξία. Επεμβατική προσέγγιση Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιμελητής Καρδιολογίας 1 η Παν/κή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Οξύ στεφανιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Μιχαήλ Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ

Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Μιχαήλ Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στο Σακχαρώδη Διαβήτη Μιχαήλ Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Δήλωση Ο ομιλητής έχει λάβει κατά την τελευταία τριετία τιμητικές αμοιβές από τις Canadian Society of Nephrology,

Διαβάστε περισσότερα

Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Καρδιακή Ανεπάρκεια Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από Δοµική ή λειτουργική διαταραχή της καρδιάς Αδυναµία επαρκούς παροχής στους ιστούς Παρά

Διαβάστε περισσότερα

Μια κριτική ματιά στην κλινική. μελέτη GRIPHON

Μια κριτική ματιά στην κλινική. μελέτη GRIPHON Μια κριτική ματιά στην κλινική μελέτη GRIPHON Κατερίνα Μαραθιά Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Διευθύντρια ΚΧ ΜΕΘ Διακλινικό Ιατρείο Πνευμονικής Υπέρτασης Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Δήλωση σύγκρουσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται

Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται Υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πώς υπολογίζεται, πώς αντιμετωπίζεται Μαρίνα Νούτσου Επιμελήτρια Α Διαβητολογικό Κέντρο Β Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΓΝΑ Ιπποκράτειο Θεραπευτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΩΝ ΕΝ ΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΩΝ ΕΝ ΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΩΝ ΕΝ ΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΝΤΑΤΣΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ, MSc, MRCP 1ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ 27/6/2009 PORTO CARAS, ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους;

Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους; Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους; Νικόλαος Δαγρές Επίκουρος Καθηγητής Β Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23 Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (εγχείρηση bypass) με πάλλουσα καρδιά συγκριτικά με την κλασική αορτοστεφανιαία παράκαμψη: καλύτερα άμεσα οφέλη μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους και ανάγκη νέας επαναιμάτωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Μίχας Ειδικευόμενος Α Παθολογικής Κλινικής Καλαμάτα, 23/10/2012

Γ. Μίχας Ειδικευόμενος Α Παθολογικής Κλινικής Καλαμάτα, 23/10/2012 Γ. Μίχας Ειδικευόμενος Α Παθολογικής Κλινικής Καλαμάτα, 23/10/2012 we calculated that the total number of AMI cases is 19,853 per year, corresponding to an incidence of 18.43 cases per 10,000 of the general

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια σταθερή. στεφανιαία νόσος και. κολπική μαρμαρυγή

Χρόνια σταθερή. στεφανιαία νόσος και. κολπική μαρμαρυγή Χρόνια σταθερή στεφανιαία νόσος και κολπική μαρμαρυγή Δημήτρης Ρίχτερ, MD, FESC, FAHA -Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών -Γενικός Γραμματέας ΙΜΕΘΑ Τα τελευταία τέσσερα έτη έχω λάβει

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική ή επεµβατική αντιµετώπιση χρόνιας Στεφανιαίας Νόσου

Συντηρητική ή επεµβατική αντιµετώπιση χρόνιας Στεφανιαίας Νόσου Σεµινάριο Οµάδων Εργασίας της ΕΚΕ Θεσσαλονίκη 2013 Συντηρητική ή επεµβατική αντιµετώπιση χρόνιας Στεφανιαίας Νόσου Μηνύµατα από πρόσφατες κλινικές µελέτες COURAGE, OAT, PARR-2, STICH, ISCHEMIA Απόστολος

Διαβάστε περισσότερα

Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους;

Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους; Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Θεσσαλονίκη 8 Φευρουαρίου 2006 Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους; Βασίλειος Ν. Σπανός Επεμβατικός Καρδιολόγος Ευρωκλινικής

Διαβάστε περισσότερα

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο MID-RANGE EJECTION FRACTION Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις πρόσφατες οδηγίες της ESC διατυπώθηκε η άποψη ότι η διαφοροποίηση του κλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΜΕ ΑΝΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ST ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ (STEMI) ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΜΕ ΑΝΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ST ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ (STEMI) ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΜΕ ΑΝΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ST ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ (STEMI) ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Παπαδόπουλος Χριστόδουλος Λέκτορας Καρδιολογίας Γ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ. Ν. ΓΡΕΒΕΝΩΝ Σύνδρομο μακρού QT Το συγγενές σύνδρομο μακρού

Διαβάστε περισσότερα

Η στεφανιαία νόσος : πρώτη αιτία θανάτου στις Δυτικές Κοινωνίες

Η στεφανιαία νόσος : πρώτη αιτία θανάτου στις Δυτικές Κοινωνίες Η επίδραση του πολυμορφισμού 3872 Α>G του γονιδίου της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης στους μηχανισμούς φλεγμονής και θρόμβωσης σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο Γ. Χατζής, Δ. Τούσουλης, Ν. Παπαγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες αντιµετώπισης ασθενών µε έµφραγµα του µυοκαρδίου Αρχική φαρµακευτική αντιµετώπιση Πότε µεταφέρεται ο ασθενής σε

Κατευθυντήριες Οδηγίες αντιµετώπισης ασθενών µε έµφραγµα του µυοκαρδίου Αρχική φαρµακευτική αντιµετώπιση Πότε µεταφέρεται ο ασθενής σε Τα πρώτα βήµατα στην αντιµετώπιση των Οξέων Στεφανιαίων συνδρόµων ιαδικτυακό Σεµινάριο - Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2011 Κατευθυντήριες Οδηγίες αντιµετώπισης ασθενών µε έµφραγµα του µυοκαρδίου Αρχική φαρµακευτική

Διαβάστε περισσότερα

Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη. Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ

Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη. Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη Χαρά άγιατρά Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ Γ.Ν.Α. Ο Ευαγγελισμός Εισαγωγή Κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Nεώτερα από του στόματος αντιπηκτικά φάρμακα- Κλινικές μελέτες στην κολπική μαρμαρυγή

Nεώτερα από του στόματος αντιπηκτικά φάρμακα- Κλινικές μελέτες στην κολπική μαρμαρυγή Nεώτερα από του στόματος αντιπηκτικά φάρμακα- Κλινικές μελέτες στην κολπική μαρμαρυγή Δρ. Αηδονίδης Θ. Γεώργιος Επεμβατικός Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Α. Π. Θ. Επιστημονικός Συνεργάτης Β Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

PCI κατευθυνόμενη από την απεικόνιση: Πώς και πότε;

PCI κατευθυνόμενη από την απεικόνιση: Πώς και πότε; PCI κατευθυνόμενη από την απεικόνιση: Πώς και πότε; Μιχάλης Χαμηλός, MD, PhD, FESC Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Δήλωση οικονομικών συμφερόντων Κανένα σχετικό με την παρουσίαση Intravascular Ultrasound

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστές του Αιμοπεταλιακού Υποδοχέα PAR-1. Θα Έχουν Θέση στη Σύγχρονη Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή;

Ανταγωνιστές του Αιμοπεταλιακού Υποδοχέα PAR-1. Θα Έχουν Θέση στη Σύγχρονη Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή; ΑΡΘΡΟ ανασκοπησησ Ανταγωνιστές του Αιμοπεταλιακού Υποδοχέα PAR-1. Θα Έχουν Θέση στη Σύγχρονη Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή; Ηρακλής Χ. Μοσχονάς Αλέξανδρος Δ. Τσελέπης Ερευνητικό Κέντρο Αθηροθρόμβωσης/Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Τσίγκας Επεμβατικός καρδιολόγος- Επιμελητής Α

Γρηγόριος Τσίγκας Επεμβατικός καρδιολόγος- Επιμελητής Α Φαρμακολογία στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα Διάρκεια διπλής αντιαιμοπεταλιακής αγωγής Γρηγόριος Τσίγκας Επεμβατικός καρδιολόγος- Επιμελητής Α Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών Διευθυντής: Γ. Χάχαλης ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα