ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν. Ο. Π. Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΈΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κος Α. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΖΑΝΕΤΟΥ ΣΟΦΙΑ-ΕΛΠΙΔΑ Α.Μ.:

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I) ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΤΟ ΘΕΜΑ 5 II) ΣΑΤΙΡΑ...6 i) Εννοιολογική προσέγγιση σάτιρας...6 ii) Λίγα λόγια για τη σάτιρα - σάτιρα και ΜΜΕ..6 iii) Η ελευθερία της τέχνης.7 a) Κατοχύρωση 7 b) Περιεχόμενο.7 c) Περιορισμοί.8 d) Τέχνη και προσωπικότητα / τιμή..8 iv) Θεωρία των διασήμων προσώπων ή προσώπων της επικαιρότητας..9 a) Εισαγωγικά..9 b) Δημιουργία θεωρίας - Διάκριση των προσώπων της επικαιρότητας σε απόλυτα και σχετικά 9 c) Απόλυτα πρόσωπα της επικαιρότητας και ΜΜΕ..10 d) Σχετικά πρόσωπα της επικαιρότητας και ΜΜΕ 12 v) Απαραβίαστο ιδιωτικής ζωής...13 vi) Προσβολή ιδιωτικής ζωής.13 vii)σύγκρουση απαραβίαστου ιδιωτικής ζωής και δημοσίου συμφέροντος ενημέρωσης του κοινού..14 viii) Σάτιρα σε δημόσια πρόσωπα και εμφάνιση της στην καθημερινή ζωή..15 ix) Προσωπική ελευθερία 17 x) Ελευθερία γνώμης...17 a) Ελευθερία διαμόρφωσης γνώμης..17 b) Ελευθερία κατοχής γνώμης...18 c) Ελευθερία έκφρασης γνώμης 18 d) Ελευθερία διάδοσης γνώμης.18 e) Φορείς..19 f) Περιορισμοί.19 xi) Ελευθερία πληροφορίας.20 xii)ελευθερία τύπου..20 a) Φορείς.21 b) Περιορισμοί 21 xiii) Ραδιοτηλεόραση..23 a) Εισαγωγικά 23 2

3 b) Η κατοχύρωση της ραδιοτηλεόρασης σε διεθνές επίπεδο.23 c) Η κατοχύρωση της ραδιοτηλεόρασης σε εθνικό επίπεδο.24 d) Ο κρατικός έλεγχος της ραδιοτηλεόρασης..24 Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ( ΕΣΡ ).25 e) Η ελευθερία του πληροφορείσθαι δια της ραδιοτηλεόρασης 25 f) Σκοπός της ραδιοτηλεόρασης...26 III) ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ 27 i) Η ανθρώπινη αξία...27 a) Εισαγωγικά Κατοχύρωση..27 b) Θεμελιώδης αρχή Αναθεώρητο.27 c) Περιεχόμενο 28 d) Φορείς.29 e) Περιορισμοί 29 ii) Ελευθερία ανάπτυξης προσωπικότητας...29 a) Εισαγωγικά Κατοχύρωση...29 b) Γενικό περιεχόμενο Ειδικά θέματα 30 c) Φορείς..30 d) Περιορισμοί (οριοθετική τριάδα).31 iii) Το δικαίωμα της προσωπικότητας ως περιορισμός της ελευθερίας των ΜΜΕ.31 a) Σύγκρουση της ελευθερίας της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας με την ελευθερία του τύπου..31 b) Ο παράνομος χαρακτήρας της προσβολής...32 c) Στοιχεία της προσωπικότητας αντικείμενα.32 προσβολών εκ μέρους των ΜΜΕ Προσβολή ιδιωτικού βίου.32 Το δικαίωμα επί της ιδίας εικόνας..33 d) Μέσα προστασίας προσωπικότητας.33 III) ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.34 IV)ΠΕΡΙΛΗΨΗ..35 V) SUMMARY..35 VI)ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΊΕΣ.36 VII) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 36 VIII) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 40 3

4 IX)ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΣΤΟ INTERNET 42 4

5 Ι) ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΤΟ ΘΕΜΑ Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα «Σάτιρα και Προστασία της προσωπικότητας» και εκπονείται στα πλαίσια του μαθήματος του Η εξαμήνου «Εφαρμογές Δημοσίου Δικαίου». Κατά την ανάπτυξη του θέματος, δίνεται έμφαση στην ανάλυση του περιεχομένου των σχετιζόμενων με τις παραπάνω έννοιες δικαιωμάτων, όπως αυτό προκύπτει από τις οικείες συνταγματικές διατάξεις. Τα δικαιώματα, λοιπόν, που θα αναπτυχθούν είναι αυτά της ελευθερίας της τέχνης, της γνώμης, της πληροφορίας, του τύπου(περιλαμβανομένου και του καθεστώτος της ραδιοτηλεόρασης), αλλά και το δικαίωμα της προσωπικότητας, το οποίο αφενός περιλαμβάνει την ανθρώπινη αξία-καταστατική αρχή του Συντάγματος-και αφετέρου ταυτίζεται με αυτή σε ορισμένες εκφάνσεις της. Επομένως, θα αναλύσουμε το περιεχόμενο των παραπάνω δικαιωμάτων με επιπλέον αναφορά στους φορείς και τις οριοθετήσεις τους. Εν συνεχεία, θα ασχοληθούμε με τη μεταξύ τους αντίθεση καθώς και με τις θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί σχετικά με αυτή και προς επίλυσή της. Η παρούσα εργασία στοχεύει στο να γίνει αντιληπτό πως, λόγω της τυπικής ισοδυναμίας των δικαιωμάτων, δε νοείται σύγκρουση αυτών, ούτε στάθμιση σε περίπτωση παραβίασής τους. Αντιθέτως, στο πλαίσιο της έννομης τάξης του κοινωνικού ανθρωπισμού θεσμοί και δικαιώματα δεν αλληλοαποκλείονται. Εν κατακλείδι, συμπεραίνουμε πως ο συντακτικός νομοθέτης κατοχυρώνει τα εν προκειμένω δικαιώματα έτσι ώστε να ασκούνται ταυτόχρονα και μέσω αυτής της ταυτόχρονης άσκησης απλά να αλληλοεπηρεάζονται. 5

6 II) ΣΑΤΙΡΑ i) Εννοιολογική προσέγγιση Σάτιρας Η σάτιρα αποδίδεται στα λεξικά ως: 1. λογοτεχνικό είδος όπου ασκείται κριτική με τρόπο σκωπτικό σε πρόσωπα και καταστάσεις της κοινωνίας με σκοπό τη διόρθωσή τους και 2. διακωμώδηση, ως σκωπτική κριτική. 1 Επίσης, ως: 1. ποιοτικό είδος της λατινικής γραμματείας με σκωπτικό περιεχόμενο και 2. λογοτεχνικό είδος που διακωμωδεί με δηκτικό τρόπο τα δημόσια ή ιδιωτικά ήθη, χαρακτήρες προσώπων ή καταστάσεις. 2 ii) Λίγα λόγια για τη σάτιρα - σάτιρα και ΜΜΕ Εκτός από τον Αριστοφάνη που διακωμωδούσε ίσως και άδικα το συμπολίτη του Σωκράτη, το θεατρικό αυτό και λογοτεχνικό είδος το συναντάμε από στην Αναγέννηση με την comedia de l' arte και στα χρόνια του ευρωπαϊκού διαφωτισμού (Βολταίρος, Μοντεσκιέ) έως και σε όλη τη διαδρομή του νεοελληνικού κράτους. Οι απορίες μας για τη σάτιρα είναι γνωστές: Έχει όρια η σάτιρα; Το ότι κάποιος είναι δημοσίως γνωστός, τον κάνει αυτόματα έρμαιο στις διαθέσεις του κάθε κωμικού; Πράττουν σωστά όσοι θιγόμενοι κάνουν μηνύσεις; Τί θα έπρεπε να κάνει η δικαιοσύνη στην περίπτωση που κάποιος θεωρεί τον εαυτό του πραγματικά θιγμένο και δεν μηνύει τον κάθε κωμικό απλά για να διαφημιστεί; Η απάντηση σε όλα αυτά τα ερωτήματα δεν είναι βέβαια απλή. Σάτιρα γίνεται μέσω όλων των μέσων μαζικής ενημέρωσης, είτε αυτή είναι η τηλεόραση, είτε ο τύπος, είτε το θέατρο, είτε ακόμα και ο τοίχος. Πλέον γίνεται και ηλεκτρονικά μέσω internet. 1 Λεξικό Μπαμπινιώτης 2 Λεξικό Τριανταφυλλίδης 6

7 iii) Η ελευθερία της τέχνης 3 a. Κατοχύρωση Στο άρθρο 16 παρ. 1 εδ. 1 του Συντάγματος κατοχυρώνεται η ελευθερία της τέχνης. Η ανάπτυξη και η προαγωγή της αποτελεί υποχρέωση του κράτους. Πρόκειται για αντικειμενική συνταγματική αρχή από την οποία απορρέουν τα αντίστοιχα συνταγματικά δικαιώματα. Η παραπάνω διάταξη υπόκειται σε αναθεώρηση χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν ισχύει εδώ η αρχή της τυπικής ισοδυναμίας. Φορείς του δικαιώματος αυτού είναι τα φυσικά πρόσωπα. Όμως και τα νομικά πρόσωπα έχουν δικαίωμα επί των έργων τέχνης. b. Περιεχόμενο Ορισμός:Τέχνη είναι η περί του ωραίου αντίληψη, όπως εκφράζεται σε ανθρώπινο δικαίωμα. (Δεν πρόκειται περί συνταγματικού ορισμού.) Όπως όλα τα δικαιώματα, έτσι και η τέχνη συναποτελείται από corpus και animus.animus είναι η περί του ωραίου αντίληψη και corpus το έργο τέχνης, δηλαδή, το αποτέλεσμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η ελευθερία της τέχνης περιλαμβάνει α) την ελευθερία της καλλιτεχνικής συνείδησης, δηλαδή την ελευθερία του καλλιτεχνικού πιστεύω β) την ελευθερία έκφρασης της καλλιτεχνικής συνείδησης και γ) την ελευθερία διάδοσης των καλλιτεχνικών ιδεών. Το περιεχόμενό της αποτελείται από την αμυντική, την προστατευτική και τη διασφαλιστική διάσταση. c. Περιορισμοί 3 Δημητρόπουλος Α.: «Συνταγματικά δικαιώματα ειδικό μέρος παραδόσεις Συνταγματικού Δικαίου τομ. ΙΙΙ ημ.β» σελ.115 επ. Δημητρόπουλος Α.: «Συνταγματικά δικαιώματα ειδικό μέρος:μητρικά δικαιώματα-φυσική υπόσταση» (τόμος Γ, Τεύχος ΙΙ) 7

8 Από την ανάγνωση του άρθρου 16 δεν προκύπτουν ρητοί περιορισμοί του περιεχομένου της τέχνης. Στο πλαίσιο της γενικής σχέσης υπόκειται στις γενικές οριοθετήσεις, που θέτει ο συντακτικός νομοθέτης, περιορίζεται δηλαδή από τους γενικούς νόμους. Στο πλαίσιο των ειδικών σχέσεων υπόκειται στους περιορισμούς που επιβάλλονται από την αιτιώδη συνάφεια. d. Τέχνη και προσωπικότητα /τιμή Η ελευθερία της τέχνης ασφαλώς δεν περιέχει εξουσία προσβολής της προσωπικότητας των άλλων. Από τη συνδυασμένη ερμηνεία των άρθρων 16 παρ. 1 εδ. 1 και 5 παρ. 2 εδ. 1 προκύπτει ότι η τιμή των άλλων οριοθετεί την ελευθερία της τέχνης. Δεν έχουμε να κάνουμε, δηλαδή, με ελευθερία εξευτελισμού και απαξίωσης της πατρίδας ή της θρησκείας των άλλων. 8

9 iv) Η θεωρία «των διασήμων προσώπων» ή «των προσώπων της επικαιρότητας» (η θεωρία της Zeitgeschichte). 4 a.εισαγωγικά Η πληροφόρηση, μία από τις κυριότερες λειτουργίες του τύπου, εξυπηρετούσε και εξυπηρετεί την έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να ενημερώνεται για τα πρόσφατα γεγονότα, είτε αυτά είναι σημαντικά είτε ασήμαντα. Δημιουργείται έτσι το ερώτημα αν ο τύπος, και κατ επέκταση όλα τα ΜΜΕ, έχει το δικαίωμα να παρουσιάζει κάθε γεγονός. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αρνητική. Ποια, λοιπόν γεγονότα μπορούν να παρουσιάζονται και ποια όχι; Ποια είναι τα όρια του δημόσιου βίου και ποια του ιδιωτικού και μέχρι ποιο σημείο του τελευταίου μπορεί να εισέλθει ο τύπος; b. Δημιουργία θεωρίας - Διάκριση των προσώπων της επικαιρότητας σε απόλυτα και σχετικά. Στα παραπάνω ερωτήματα δόθηκαν ως απάντηση διάφορες θεωρίες οι οποίες όμως άφηναν διάφορα κενά. Η μόνη θεωρία που φάνηκε να δίνει λύση είναι αυτή της Zeitgeschichte. Συγκεκριμένα, αφορμή για τη δημιουργία της θεωρίας αυτής υπήρξε η παράγραφος 23 του γερμανικού νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας των έργων πλαστικών τεχνών και φωτογραφίας της (Gesetz betreffend das Unheberreet an Werken der bilden Kunste und Photografie). Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή επιτρέπεται να διανεμηθούν ή να εκτεθούν σε κοινή θέα εικόνες της περιοχής της Zeitgeschichte χωρίς την απαιτούμενη συναίνεση, επιτρέπεται δηλαδή ελεύθερα η δημοσίευση εικόνας χωρίς τη συναίνεση του εικονιζόμενου, αν αυτή ανήκει στην περιοχή της Zeitgeschichte. Αφορά, λοιπόν, εικόνες προσώπων που απασχολούν την επικαιρότητα. 4 Κρίππας Γ.: «Η ελευθερία του τύπου έναντι του δικαιώματος επί του ιδιωτικού βίου» Μιχαηλίδης-Νουάρος Γ.: «Το απαραβίαστο του ιδιωτικού βίου και η ελευθερία του τύπου» Φίλιας Β.: «Το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθεροτυπίας και η κατ άρθρο 367Π.Κ. πρόσθετος προστασία» 9

10 Ως πρόσωπα της επικαιρότητας θεωρήθηκαν όλα εκείνα που αναπτύσσουν δραστηριότητα γενικού ενδιαφέροντος, που ένα τμήμα του βίου τους λαμβάνει αναγκαστικά και αναπόφευκτα δημοσιότητα. Είναι εκείνα τα πρόσωπα που απασχολούν τακτικά την επικαιρότητα. Πέρα, όμως, από αυτά τα πρόσωπα υπάρχουν και εκείνα που εκτάκτως απασχολούν την επικαιρότητα και διερωτάτο αν οι εκδηλώσεις αυτών μπορούν να δημοσιεύονται. Απάντηση στο παραπάνω ερώτημα έδωσε ο Γερμανός καθηγητής Neumann Duesberg διαιρώντας τα πρόσωπα της επικαιρότητας σε απόλυτα και σχετικά με τα μεν να απασχολούν τακτικώς την επικαιρότητα και τα δε πρόσκαιρα, αντιστοίχως. Όπως, όμως, απέδειξαν οι Nipperdey Wiese και όπως έγινε δεκτό στο συνέδριο των Γερμανών και Ιταλών νομικών στη Ρώμη το 1966, η θεωρία της Zeitgeschichte αφορά κάθε γεγονός της ζωής όσων απασχολούν την επικαιρότητα και όχι μόνο τη δημοσίευση των εικόνων των προσώπων αυτών. c. Απόλυτα πρόσωπα της επικαιρότητας και ΜΜΕ. Όπως προαναφέρθηκε, απόλυτα είναι εκείνα τα πρόσωπα που απασχολούν τακτικά την επικαιρότητα είτε έχοντας μια εξέχουσα θέση στο δημόσιο βίο, όπως για παράδειγμα οι αρχηγοί των κρατών, οι πρωθυπουργοί, οι βουλευτές, είτε ασκώντας μια σημαντική κοινωνική δραστηριότητα, όπως οι άνθρωποι του πνεύματος, οι μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες κ.α. Τα πρόσωπα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κοινωνική ζωή και για το λόγο αυτό το κοινό έχει εύλογο ενδιαφέρον για να πληροφορηθεί λεπτομέρειες της ζωής τους. Η ανάγκη του κοινού για πληροφόρηση ικανοποιείται με τη δημοσίευση στα ΜΜΕ γεγονότων της ζωής των προσώπων αυτών. Για να καταστεί, όμως, η πληροφόρηση του κοινού πλήρης και ολοκληρωμένη, τα ΜΜΕ εισέρχονται όχι μόνο στη δημόσια αλλά και στην ιδιωτική ζωή των απολύτων προσώπων της επικαιρότητας. 10

11 Μάλιστα, όσο υψηλότερη θέση κατέχουν στο δημόσιο βίο τα πρόσωπα της απόλυτης επικαιρότητας, τόσο περισσότερο είναι υποχρεωμένα να ανέχονται προσβολές της ιδιωτικής τους ζωής. Ποια, λοιπόν, γεγονότα της ζωής των προσώπων αυτών μπορούν να δημοσιεύονται και ποια όχι; Αρχικά, δεχόμαστε πως είναι δυνατό να δημοσιεύονται τα γεγονότα που αφορούν τη δημόσια ζωή τους. Δε συμβαίνει όμως το ίδιο και με τα γεγονότα της ιδιωτικής τους ζωής, εκ των οποίων μπορούν να δημοσιευθούν μόνο εκείνα που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την ιδιότητά τους. Επειδή τα γεγονότα αυτά δεν είναι ίδια για όλα τα απόλυτα πρόσωπα είναι ορθό να διακρίνουμε τα πρόσωπα αυτά σε «γενικού» και «περιορισμένου ενδιαφέροντος» καθώς και τα γεγονότα σε εκείνα που αφορούν «άμεσα» και σε εκείνα που αφορούν «έμμεσα» την ιδιότητά τους. Για τα πρόσωπα «γενικού ενδιαφέροντος», λοιπόν, τα οποία απασχολούν κατά κόρον την κοινή γνώμη, επιτρέπεται η δημοσίευση των γεγονότων της ιδιωτικής τους ζωής που συνδέονται είτε άμεσα είτε έμμεσα με την ιδιότητα τους, προκειμένου να δοθεί ολοκληρωμένη πληροφόρηση στο κοινό. Αντιθέτως, όσον αφορά τα πρόσωπα «περιορισμένου ενδιαφέροντος», που απασχολούν λιγότερο την κοινή γνώμη, επιτρέπεται να δημοσιευθούν μόνο εκείνα τα γεγονότα που συνδέονται άμεσα με την ιδιότητά τους. Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως δεν πρέπει να συγχέονται τα πρόσωπα περιορισμένου ενδιαφέροντος με τα σχετικά πρόσωπα της επικαιρότητας. Επίσης, οι προσβολές του ιδιωτικού βίου των παραπάνω προσώπων είναι ανεκτές από το δίκαιο μονάχα όταν τις δικαιολογούν τα επικρατούντα έθιμα ή ένα εύλογο κοινωνικό συμφέρον. Αντίθετα, προσβολές που αποβλέπουν στη νοσηρή εκμετάλλευση της περιέργειας του κοινού είναι ασφαλώς αντίθετες στο πνεύμα του νόμου και στα χρηστά ήθη. Τέλος, καθώς η σάτιρα αντλεί τα θέματά της από την επικαιρότητα, η άσκηση αυτής κατά των ενεργειών των 11

12 προσώπων αυτών και η διατύπωση ανάλογων σχολίων είναι θεμιτή και αναγκαία ως μορφή ελέγχου των κακώς κειμένων. d. Σχετικά πρόσωπα της επικαιρότητας και ΜΜΕ. Όπως προαναφέρθηκε, τα σχετικά πρόσωπα της επικαιρότητας δεν απασχολούν τακτικά την επικαιρότητα αλλά μόνο πρόσκαιρα, εξ αιτίας ορισμένου γεγονότος περιορισμένης ή εκτεταμένης χρονικής διάρκειας, άλλοτε πάλι και μακράς. Πάντως, όταν το ενδιαφέρον του κοινού προκλήθηκε λόγω ενός συνταρακτικού εγκλήματος, το χρονικό αυτό διάστημα παρατείνεται επί πολλά χρόνια. Παραδείγματα σχετικών προσώπων αποτελούν τα θύματα δυστυχημάτων, ο τυχερός του πρώτου λαχνού ενός μεγάλου λαχείου, ο εφευρέτης μιας νέας θεραπείας, ένας επικίνδυνος εγκληματίας κ.α. Η δημοσίευση γεγονότων σχετικών με τη ζωή των προσώπων αυτών είναι θεμιτή μόνο κατά το σύντομο χρονικό διάστημα που αυτά απασχολούν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, καθώς μετά την πάροδο του χρόνου αυτού τα γεγονότα αυτά δεν είναι πια επίκαιρα. Εννοείται πως πρόκειται για γεγονότα γενικού και δικαιολογημένου ενδιαφέροντος και όχι για σκανδαλοθηρικά. Όσον αφορά τα γεγονότα της δημόσιας ζωής των σχετικών προσώπων, ακριβώς επειδή αυτή είναι έκτακτη, δεχόμαστε πως μπορούν να δημοσιευθούν μόνο εκείνα τα οποία προκάλεσαν το ενδιαφέρον του κοινού και κατέστησαν τα πρόσωπα αυτά πρόσωπα της επικαιρότητας. Αντίθετα, ο ιδιωτικός τους βίος δεν θα πρέπει να δημοσιεύεται. v) Απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής 5 5 Μιχαηλίδης-Νουάρος Γ.: «Το απαραβίαστο του ιδιωτικού βίου και η ελευθερία του τύπου» 12

13 Ο πρώτος ορισμός του ιδιωτικού βίου δόθηκε το 1888 από τον Thomas Cooley. Έκτοτε δόθηκαν πολλοί ορισμοί με σημαντικότερο, όμως, εκείνον που υποβλήθηκε το 1967 από τη βρετανική αντιπροσωπεία στη συνέλευση των Βορείων κρατών για το δικαίωμα του ιδιωτικού βίου κατά τον οποίο: «ιδιωτικός βίος (privacy) είναι η περιοχή εκείνη της ζωής του ανθρώπου, στην οποία σε κάθε δεδομένη περίπτωση ένας λογικός άνθρωπος (reasonable man), με επίγνωση των θεμιτών αναγκών της κοινότητας, θα θεωρούσε άδικο να εισβάλει» Στην ελληνική νομοθεσία, οι κυριότερες διατάξεις που αφορούν την προστασία του ιδιωτικού βίου είναι: α) το άρθρο 93 του Συντάγματος, β) το άρθρο 93 παρ.2 του Συντάγματος, γ)το άρθρο 366 του Π.Κ. και δ) το άρθρο 57 του Α.Κ. Διεθνώς έχει τύχει αναγνωρίσεως ήδη από τη Γαλλική Επανάσταση και την Αμερικανική Επανάσταση της Ανεξαρτησίας, έχει κατοχυρωθεί στο άρθρο 8 της ΕΣΔΑ και σε πολλά νομοθετικά κείμενα διαφόρων χωρών. Η ιδιωτική ζωή αντιπαρατάσσεται στη δημόσια ζωή και περιορίζεται στο ίδιο το άτομο, την οικογένεια και τον στενό κύκλο των φίλων και γνωστών του. Με τον όρο απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής εννοούμε πως στη ζωή κάθε ανθρώπου υπάρχει ένας πυρήνας στον οποίο κυριαρχεί αυτός και μόνο και στο οποίο δεν μπορεί να διεισδύσει το κράτος. Το άτομο είναι εκείνο που διαγράφει τα όρια και το περιεχόμενο της ιδιωτικής του ζωής. vi) Προσβολή της ιδιωτικής ζωής Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνουμε πότε έχουμε προσβολή του εννόμου αγαθού της ιδιωτικής ζωής και πότε όχι. Ο κανόνας θέλει να υφίσταται τέτοια προσβολή κάθε φορά που κοινοποιούνται στοιχεία της ιδιωτικής ή οικογενειακής ζωής χωρίς τη συναίνεση του θιγόμενου προσώπου. Από την άλλη όμως πλευρά, σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 1 του Σ, το κοινό έχει δικαίωμα να 13

14 ενημερώνεται και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας. Ωστόσο, αν και το σύνταγμά μας δεν περιέχει διάταξη που να καθιερώνει ρητά το δικαίωμα πληροφόρησης, η συνταγματική επιταγή του άρθρου 5 παρ. 1 του Σ δεν θα ικανοποιείτο αν το κοινό δεν είχε δικαίωμα ενημερώσεως. vii) Σύγκρουση απαραβίαστου ιδιωτικής ζωής και δημόσιου συμφέροντος ενημέρωσης του κοινού Παρατηρούμε, λοιπόν, πως τα όρια μεταξύ των δύο δικαιωμάτων δεν είναι πάντα ευδιάκριτα και έτσι καταλήγουμε συχνά στο ζήτημα της σύγκρουσης του ατομικού δικαιώματος απαραβίαστου του ιδιωτικού βίου και του δημόσιου συμφέροντος ενημέρωσης του κοινού. Για τη λύση του προβλήματος της συγκρούσεως έχουν υποστηριχθεί διάφορες θεωρίες εκ των οποίων η μία αναπτύχθηκε παραπάνω (η θεωρία των διασήμων προσώπων ή προσώπων της επικαιρότητας). Σύμφωνα με άλλη θεωρία, η σύγκρουση αυτή μπορεί να λυθεί με στάθμιση συμφερόντων. Η στάθμιση όμως αυτή δεν πρέπει να είναι γενική και αφηρημένη και η σύγκρουση να λύνεται βάσει γενικών κανόνων αλλά πρέπει να ρυθμίζεται μετά από στάθμιση των εκάστοτε συγκρουόμενων αγαθών του προσώπου και των ειδικών συνθηκών κάθε περίπτωσης. Και αυτό γιατί πρόκειται για σύγκρουση δύο αυτοτελών συνταγματικών δικαιωμάτων με τυπική ισοδυναμία, που ισχύουν τόσο έναντι του κράτους όσο και μεταξύ των πολιτών. Άρα, ανάλογα με το πόσο συμμετέχει κανείς στο δημόσιο βίο αυξομειώνεται και η σφαίρα του απορρήτου της ιδιωτικής ζωής, επομένως και η ανοχή του στην αποκάλυψη της ιδιωτικής του ζωής. Πρέπει, όμως, επίσης να εξετάζεται αν υφίσταται κάθε φορά η αναγκαία αρχή της αναλογικότητας, αν, δηλαδή, ο βαθμός προσβολής της ιδιωτικής σφαίρας στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ανάλογος του προστατευόμενου στη 14

15 συγκεκριμένη περίπτωση δημοσίου συμφέροντος για ενημέρωση του κοινού ή το αντίθετο. Αξίζει να σημειωθεί πως ο τρόπος διατύπωσης και η μορφή του δημοσιεύματος μπορεί να επηρεάσουν την ύπαρξη της αναγκαίας αναλογικότητας. 6 Για τα πρόσωπα της επικαιρότητας υπάρχει δικαιολογημένο ενδιαφέρον του κοινού να έχει πλήρη και ολοκληρωμένη εικόνα της προσωπικότητάς τους, που σημαίνει γνώση και στοιχείων της ιδιωτικής τους ζωής, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να φθάσει μέχρι την επέμβαση στη σφαίρα του απορρήτου. Ο πυρήνας του δικαιώματος του ιδιωτικού βίου παραμένει πάντα απαραβίαστος και προσβάλλεται όταν αποκαλύπτονται στοιχεία και πλευρές της ενδόμυχης ζωής, σε βαθμό που να θίγεται η προσωπική αξιοπρέπεια του ατόμου. Επομένως, το ενδιαφέρον του κοινού για την αποκάλυψη του ιδιωτικού βίου δεν είναι δικαιολογημένο αν δεν συνδέεται είτε με τη συμπεριφορά των συγκεκριμένων προσώπων (αυτοπροβολή) είτε με το δημόσιο συμφέρον, αλλά αποβλέπουν στη νοσηρή ικανοποίηση του κοινού και σκανδαλοθηρία. Στην περίπτωση αυτή προηγείται η προστασία της προσωπικότητας έναντι του οικονομικού συμφέροντος του τύπου να αυξήσει την κυκλοφορία του με δημοσιεύματα τέτοιου τύπου. viii) Σάτιρα σε δημόσια πρόσωπα και εμφάνιση της στην καθημερινή ζωή Η σάτιρα πάντα σχολίαζε και έστρεφε τα φαρμακερά της βέλη απέναντι σε δημοφιλείς προσωπικότητες της εκάστοτε εποχής αλλά και σε χαρακτηριστικούς τύπους ανθρώπων καταδεικνύοντας και χλευάζοντας την μικροψυχία και την κενότητά τους, την ψευτιά και την υποκρισία τους. Όπλο της πάντα η υπερβολή και το χιούμορ, η χλεύη και ο «χαβαλές». Κοινό χαρακτηριστικό όλων των συγγραφέων 6 Μιχαηλίδης-Νουάρος Γ.: «Το απαραβίαστο του ιδιωτικού βίου και η ελευθερία του τύπου» Φίλιας Β.: «Το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθεροτυπίας και η κατ άρθρο 367Π.Κ. πρόσθετος προστασία» 15

16 και κωμωδών να στιγματίζουν οτιδήποτε "δημόσιο" ή "δημοσιοποιημένο". Η σάτιρα κατά δημοσιών προσώπων με όποιο τρόπο και αν ασκείται δεν αποτελεί καθεαυτή προσβολή της τιμής και καταρχήν επιτρέπεται εκτός αν υφίσταται στη συγκεκριμένη περίπτωση το έγκλημα της προσβολής της τιμής ή της προσβολής του απαραβίαστου πυρήνα του ιδιωτικού βίου. Μέσω τηλεοπτικών εκπομπών η σάτιρα κερδίζει συνεχώς έδαφος αφού οι ψυχαγωγικές-ενημερωτικές εκπομπές αυτού του τύπου πληθαίνουν με την πάροδο του χρόνου. Το ίδιο ισχύει και για τις θεατρικές παραστάσεις που έχουν ως αντικείμενο τους τη σάτιρα δημοσίων προσώπων και κυρίως πολιτικών. Η σάτιρα είναι πολυσυζητημένη λέξη το τελευταίο διάστημα στη χώρα μας. Αφορμή ο κος Λάκης Λαζόπουλος και η διένεξη του με την κα. Έφη Σαρρή καθώς και παλαιότερα με τον κ. Κούγια. Και άλλες, όμως, παρόμοιες διενέξεις έχουν απασχολήσει την επικαιρότητα όπως αυτή μεταξύ των κκ. Αναστασιάδη και Χατζηνικολάου καθώς και των κκ. Πανούση και Νταλάρα. Όλες, όμως, αυτές οι «κόντρες» έχουν πάρει τη δικαστική οδό, γεγονός που αποδεικνύει πως η σάτιρα δεν είναι πάντα ευχάριστη για τα θιγόμενα πρόσωπα. 16

17 ix ) Προσωπική ελευθερία 7 Ολοκληρωμένος άνθρωπος μπορεί να είναι μόνο ο ελεύθερος. Η προσωπική ελευθερία, ως άμεση ελευθερία του προσώπου, ως φυσική ελευθερία κινήσεως, διακρίνεται από την ελευθερία ανάπτυξης της προσωπικότητας. Η πρώτη είναι καθαρά αμυντικό δικαίωμα και το άρθρου 5 παρ. 3 του Σ περιέχει γενική κατοχύρωσή του: «η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη». Η προσωπική ελευθερία έχει τρεις πλευρές: 1. την απαγόρευση της δουλείας και ειλωτείας 2. την αντίθεση προς τη σύλληψη και κράτηση ή φυλάκιση και 3. την ελευθερία κινήσεως και εγκαταστάσεως. x) Ελευθερία της γνώμης Το γεγονός ότι ο άνθρωπος έχει και εκφράζει γνώμες αποτελεί συστατικό στοιχείο της προσωπικότητας και ιδιαιτερότητάς του. Η έκφραση της γνώμης δεν αποτελεί μόνο την κατ εξοχήν εκδήλωση της ανθρώπινης προσωπικότητας, αλλά και το σπουδαιότερο μέσο ανθρώπινης επικοινωνίας. Ο περιορισμός ή η κατάργηση της ελευθερίας της γνώμης θίγει επομένως την ίδια την ανθρώπινη προσωπικότητα και ιδιαιτερότητα. Η ελευθερία της γνώμης δεν ανταποκρίνεται μόνο σε μια εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου, αλλά αποτελεί και μια conditio sine qua non της δημοκρατίας. Υπό αυτή την έννοια δεν αποτελεί απλά αποθετικό αλλά και πολιτικό δικαίωμα. Η ελευθερία της γνώμης περιλαμβάνει το δικαίωμα της διαμόρφωσης, της κατοχής, της εκφράσεως και διαδόσεως. a. Ελευθερία διαμόρφωσης γνώμης Πρώτη φάση της ελευθερίας της γνώμης είναι η ελευθερία διαμόρφωσής της καθώς για να εκφράσει στοχασμούς ή γνώμες ο άνθρωπος πρέπει πρώτα να τις διαμορφώσει. Το κράτος πραγματοποιεί απαγορευμένη 7 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος Α ) 17

18 επέμβαση στα δικαίωμα αυτό είτε θετικά με μονομερή προβολή ορισμένων ιδεών είτε αποθετικά με το συνδυασμό της μονοπώλησης μέσων μαζικής ενημέρωσης με την αποσιώπηση ορισμένων απόψεων ή γεγονότων. b. Ελευθερία κατοχής γνώμης Η ελευθερία να έχει και να εκφράζει κανείς ορισμένες γνώμες χωρίς δυσμενείς για αυτόν συνέπειες αποτελεί τη δεύτερη φάση της ελευθερίας της γνώμης. Απαγορεύεται έτσι η ύπαρξη δυσμενών συνεπειών για οποιαδήποτε γνώμη είτε με την έννοια της άμεσης ζημίας είτε έμμεσα με την έννοια της εξαρτήσεως, της αποκτήσεως ή απολαύσεως ορισμένων ευμενών καταστάσεων ή δικαιωμάτων από τη διατήρηση ή διακήρυξη ορισμένης ή την εγκατάλειψη ή καταδίκη άλλης γνώμης. c. Ελευθερία έκφρασης γνώμης Η ελευθερία της εκφράσεως αποτελεί την τρίτη πτυχή της ελευθερίας της γνώμης και μέσω αυτής ο άνθρωπος εξωτερικεύει τη γνώμη του στους συνανθρώπους του. Η έκφραση της γνώμης μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο, δηλαδή προφορικά, γραπτά, δια του τύπου, μέσω εικόνας, μέσω της τέχνης αλλά και σιωπηρά. Αυτή περιλαμβάνει και την ελευθερία επιλογής του χρόνου και του τόπου εκφράσεως, όπως επίσης και την επιλογή του συνομιλητή ή ακροατηρίου. d. Ελευθερία διάδοσης γνώμης Η τέταρτη πτυχή της ελευθερίας της γνώμης είναι η ελευθερία διαδόσεώς της. Κατά αυτήν, ο άνθρωπος επιθυμεί να πληροφορηθούν και να ενστερνιστούν την άποψή του περισσότεροι συνάνθρωποί του. Στην πράξη η διάδοση γνωμών γίνεται κατά κύριο λόγο μέσω του τύπου και της ραδιοτηλεοράσεως. 18

19 Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως η ελευθερία του λόγου θα ήταν ανούσια αν δεν κατοχυρωνόταν ταυτόχρονα και η ελευθερία της ακροάσεως. Άρα, εκτός των προαναφερθέντων, περιεχόμενο της ελευθερίας της γνώμης αποτελεί και η ελευθερία της λήψεώς της. Τέλος, το Σύνταγμα υπονοεί αναμφίβολα και το δικαίωμα αποσιώπησης της γνώμης. (αρνητική ελευθερία της γνώμης) e.φορείς Το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης έχει κάθε Έλληνας πολίτης αλλά και οι αλλοδαποί και οι ανιθαγενείς, τα φυσικά και τα νομικά πρόσωπα. Επίσης τα πολιτικά κόμματα και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις. f. Περιορισμοί Στο άρθρο 14 του Σ ορίζεται πως το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης πρέπει να ασκείται τηρώντας τους νόμους. Δηλαδή η ελευθερία της γνώμης υποβάλλεται στην επιφύλαξη του νόμου. Πρόκειται για γενική επιφύλαξη με την έννοια ότι ελευθερία της γνώμης δεν σημαίνει απαλλαγή από τις δεσμεύσεις των γενικών νόμων. Οι περιορισμοί πρέπει να είναι και αναγκαίοι σε μια δημοκρατική κοινωνία. Ενώ το Σύνταγμα προστατεύει την ελευθερία της γνώμης προστατεύει και άλλα έννομα αγαθά. Έτσι, έχουμε περιορισμό της ελευθερίας της γνώμης προκειμένου να προστατευθούν αγαθά όπως τα χρηστά ήθη, η δημόσια τάξη και ασφάλεια, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, η τιμή και λοιπά δικαιώματα άλλων. Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι οποιοιδήποτε περιορισμοί της ελευθερίας της γνώμης από τη Διοίκηση ή τις αστυνομικές αρχές, πρέπει να τίθενται μόνο με πράξη 19

20 νομοθετικής εξουσίας(αρχή νομιμότητας). Σε κάθε περίπτωση, οι περιορισμοί δεν πρέπει να είναι απεριόριστοι. 8 xi) Ελευθερία της πληροφορίας 9 Η ελευθερία της πληροφορίας είναι στενά συνδεδεμένη με την ελευθερία της γνώμης. Το δικαίωμα αυτό έχει μια ενεργητική και μια παθητική πλευρά. Η ενεργητική ελευθερία της πληροφορίας μπορεί εύκολα να ενταχθεί στην ελευθερία της γνώμης lato sensu. Αλλά και η παθητική ελευθερία της πληροφορίας σχετίζεται με την ελευθερία εκφράσεως και διαδόσεως γνώμης, διότι η ελευθερία εκφράσεως γνώμης είναι άνευ περιεχομένου, αν δεν προστατεύεται συγχρόνως και η λήψη ή αποδοχή της γνώμης. Η ενεργητική πλευρά είναι η ελευθερία του «πληροφορείν άλλους και το κοινό». Η παθητική πλευρά είναι η ελευθερία του «πληροφορείσθαι», η ελευθερία δηλαδή αναζητήσεως, συλλογής και λήψεως πληροφοριών, με τον ενδεχόμενο σκοπό της περαιτέρω πληροφορήσεως άλλων. Το δικαίωμα αυτό σημαίνει την απρόσκοπτη πρόσβαση στις γενικά προσιτές πηγές πληροφοριών, όπως π.χ. ο τύπος, η ραδιοτηλεόραση, το θέατρο, οι αφίσες κ.α. xii) Ελευθερία του τύπου 10 Η ελευθερία του τύπου παρότι ολοκληρώθηκε πριν από τριακόσια περίπου χρόνια, εξακολουθεί να αποτελεί ένα πάντοτε επίκαιρο θέμα. Στην Ελλάδα κατοχυρώνεται στο άρθρο 14 του Συντάγματος. Κατά την έννοια του άρθρου 14 παρ. 1 του Συντάγματος τύπος σημαίνει κάθε μέθοδος εκτυπώσεως του λόγου, της γραφής ή της εικόνας, ανεξάρτητα από τον σκοπό της διαδόσεως. Αντιθέτως, κατά την έννοια της δεύτερης 8 Μάνεσης Αρ.: «Η συνταγματική προστασία της ελεύθερης κυκλοφορίας των εντύπων και η εφαρμογή της στην πράξη» 9 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος Α ) 10 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος Α ) 20

21 παραγράφου του ιδίου άρθρου, ο τύπος περιλαμβάνει όλα τα έντυπα που είναι κατάλληλα και προορισμένα για διάδοση. Η εν προκειμένω ελευθερία περιλαμβάνει κυρίως: 1) την ελευθερία σε οποιοδήποτε τόπο, χρόνο, σχήμα και διάδοση εντύπων στο εσωτερικό και εξωτερικό. 2) την ελευθερία της ίδρυσης και λειτουργίας επιχείρησης τύπου με οποιαδήποτε μορφή ιδιωτικού δικαίου. 3) την ελευθερία της συλλογής πληροφοριών και φωτογραφικών 11 ή ηχητικών με νόμιμο τρόπο καθώς και την ελευθερία επιλογής πηγής πληροφοριών. 4) την ελευθερία δημοσιεύσεως ειδήσεων, σχολίων κ.α. σε κάθε χρόνο και με κάθε τρόπο. 5) την ελευθερία εκλογής και ασκήσεως του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και άλλων συναφών προς τον τύπο επαγγελμάτων. 6) την ελευθερία ιδρύσεως και λειτουργίας προαιρετικών, ισότιμων και απαλλαγμένων από κάθε κρατική ανάμειξη δημοσιογραφικών ή άλλων συναφών προς τον τύπο οργανώσεων. a. Φορείς Φορείς του δικαιώματος αυτού είναι μόνο ιδιώτες, αποκλείονται δηλαδή το κράτος και οι άλλοι φορείς δημόσιας εξουσίας. Σε όσες περιπτώσεις οι δραστηριότητες του τύπου μπορούν να ασκηθούν και από νομικό πρόσωπο, είναι και αυτό υποκείμενο της ελευθερίας του τύπου και μπορεί να την επικαλεστεί. b. Περιορισμοί Το δικαίωμα της πληροφορίας υπόκειται σε διάφορους περιορισμούς προκειμένου να προστατευθούν άλλα έννομα αγαθά που επίσης διασφαλίζονται από το Σύνταγμα. Οι περιορισμοί αυτοί διακρίνονται σε γενικούς και ειδικούς. 11 Προσβολή δια φωτογραφίας: αποφάσεις 3346/1996 και 2003/1993 ΕφΑθ 21

22 Οι γενικοί περιορισμοί σηματοδοτούν πως ο τύπος δεν είναι υπεράνω των νόμων αλλά περιέχει γενική επιφύλαξη νόμου. Η ελευθερία του τύπου δεν περιλαμβάνει π.χ. και την μέσω του τύπου ελευθερία εξυβρίσεως και συκοφαντήσεως. Ειδικοί περιορισμοί της παραπάνω ελευθερίας είναι εκείνοι που προχωρούν πέρα από τους περιορισμούς των γενικών νόμων και αφορούν ειδικά τον τύπο. Το ισχύον ελληνικό Σύνταγμα περιέχει μακρό κατάλογο τέτοιων. Πρέπει, ωστόσο, να τονιστεί πως οι περιορισμοί της ελευθερίας του τύπου ισχύουν μόνο για την παραγωγή και διάδοση, όχι όμως για την προμήθεια και ανάγνωση του εντύπου, που είναι πάντοτε και ανεξάρτητα ελεύθερη από το περιεχόμενό του. 22

23 xiii) Ραδιοτηλεόραση a. Εισαγωγικά Τόσο η ραδιοφωνία όσο και η τηλεόραση αποτελούν πρόσφατα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συγκρινόμενες με τον τύπο. Η ανάπτυξή τους όμως ήταν ταχύτατη και εκτεταμένη. Η ραδιοτηλεόραση κατάργησε τα εθνικά σύνορα της πληροφορήσεως και ψυχαγωγίας. Η ραδιοφωνία έκανε σημαντικά άλματα παλαιότερα, αλλά, στην πορεία ξεπεράστηκε από την τηλεόραση, η οποία διαδόθηκε παντού και απέκτησε σημαντικότατη δύναμη. 12 Αξίζει, λοιπόν, να σχολιαστεί περαιτέρω η ελευθερία της ραδιοτηλεόρασης, καθώς μέσω αυτής εκφράζεται κατά κύριο λόγο η σάτιρα. b. Η κατοχύρωση της Ραδιοτηλεόρασης σε διεθνές επίπεδο 13 Στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ( ΕΣΔΑ ),που αποτελεί μέρος του ελληνικού εσωτερικού δικαίου, κατοχυρώνει στο άρθρο 10 την ελευθερία της εκφράσεως, καλύπτοντας ολόκληρο τον κύκλο της επικοινωνίας, ανεξάρτητων μέσων και επεκτείνεται στην εμπορική διαφήμιση. Η δεύτερη παράγραφος του ίδιου άρθρου προβλέπει τη δυνατότητα να θεσπιστούν με «νόμο» περιορισμοί στην άσκηση του διακηρυσσόμενου δικαιώματος σε ορισμένες, ειδικά μνημονευμένες περιπτώσεις. Εδώ, λοιπόν, υπάρχει ειδική αναφορά στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ελευθερία γνώμης και εκφράσεως κατοχυρώνεται στο άρθρο 19 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και τα Πολιτικά Δικαιώματα του 1966 ( ΔΣΑΠ ). Υπογραμμίζεται ο απόλυτος χαρακτήρας της 12 Δαγτόγλου Π.Δ.: «.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος Α ) 13 Γιόκαρης Α.: «Το διεθνές Νομικό Καθεστώς των Ραδιοτηλεπικοινωνιών - Δορυφορικής τηλεόρασης Ρούκουνας Ε.: «Διεθνής προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» 23

24 και περιλαμβάνει την ελευθερία αναζητήσεως, λήψεως και μεταδόσεως πληροφοριών πάσης φύσεως, με κάθε μέσο, προφορικό, γραπτό, ηλεκτρονικό, και μάλιστα χωρίς κανένα εδαφικό περιορισμό. Είναι ελευθερία με διεθνής διαστάσεις. c. Η κατοχύρωση της ραδιοτηλεοράσεως σε εθνικό επίπεδο 14 Εν αντιθέσει με τον τύπο, πουθενά στο Σύνταγμα δεν κατοχυρώνεται η «ελευθερία της ραδιοτηλεόρασης», ούτε υπό την υποκειμενική ούτε υπό τη θεσμική της μορφή. Στο άρθρο 15 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζεται ρητά πως η ραδιοφωνία και τηλεόραση τελούν υπό τον άμεσο έλεγχο του κράτους, και εξαιρούνται κατά την παρ. 1 από τις προστατευτικές του τύπου διατάξεις, όπως η απαγόρευση της λογοκρισίας. d. Ο κρατικός έλεγχος της ραδιοτηλεόρασης 15 Η έκφραση του άρθρου 15 Σ «άμεσος έλεγχος του κράτους» έχει ανάγκη ερμηνείας. Η συνταγματική αυτή επιταγή δε νοείται ως αντικείμενη στην αμεροληψία της τηλεόρασης, αλλά ως εγγύηση της αμεροληψίας αυτής. Ο άμεσος κρατικός έλεγχος δεν είναι επομένως ασυμβίβαστος με την οργάνωση της ραδιοτηλεόρασης κατά τρόπο εγγυώμενο την αντικειμενικότητα της, αλλά αντιθέτως πρέπει να αποτελεί σπουδαίο παράγοντα και εγγυητή αυτής της αντικειμενικότητας. Αξίζει να σημειωθεί, πως το άρθρο 15 περιλαμβάνει τόσο τον τεχνικό όσο και τον ουσιαστικό έλεγχο. 14 Αλιβιζάτος Ν.: «Κράτος και Ραδιοτηλεόραση» Δαγτόγλου Π.Δ.: «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγμα» 15 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγμα» 24

25 Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ( ΕΣΡ ) 16 Με το νόμο του 1866/1989 προβλέπεται η σύσταση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Πρόκειται για ένα ανεξάρτητο όργανο, μη υπαγόμενο σε διοικητικό έλεγχο, στο οποίο ανέθεσε ο νόμος την άσκηση του κατά το Σύνταγμα «άμεσου ελέγχου του κράτους» επί της ραδιοφωνίας και της τηλεοράσεως, που έχει ως μόνο θεμιτό σκοπό την εξασφάλιση της τηρήσεως των συνταγματικών επιταγών της αντικειμενικότητας, ισοτιμίας και ποιότητας. Αυτή είναι και η θεμελιώδης αρμοδιότητα του ΕΣΡ, η οποία ασκείται αποκλειστικά από αυτό.(συνοπτικά, το ΕΣΡ ασκεί κανονιστική, αποφασιστική, γνωμοδοτική και εξεταστική αρμοδιότητα.) Ο έλεγχος που ασκεί δεν εξαντλείται στη διενέργεια ερευνών και εξετάσεων, αλλά έχει διάφορες μορφές, όπως προληπτική και κατασταλτική. 17 e. Η ελευθερία του πληροφορείσθαι δια της ραδιοτηλεόρασης 18 Η διαπίστωση πως δεν υπάρχει «ελευθερία της ραδιοτηλεόρασης» ανάλογη με την ελευθερία του τύπου ισχύει για τη μία μόνο, την «ενεργό» πλευρά της ραδιοτηλεόρασης: την εκπομπή προγράμματος που παρουσιάζει τις αναπτυχθείσες ουσιώδεις διαφορές σχετικά με την έκδοση εφημερίδας. Αντίθετα, η «παθητική» πλευρά, δηλαδή, η λήψη ραδιοτηλεοπτικού προγράμματος και η απαραίτητη για αυτήν προμήθεια ραδιοτηλεοπτικής συσκευής δεν παρουσιάζει τέτοιες και τόσες οικονομικές διαφορές έναντι της αγοράς εφημερίδας, ώστε να επιβάλλεται η διάφορη μεταχείριση. Κατά συνέπεια, το δικαίωμα του 16 Αλιβιζάτος Ν.: «Κράτος και Ραδιοτηλεόραση» Δαγτόγλου Π.Δ.: «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγμα» 17 Σχετικές αποφάσεις: 106/71/ (σταθμός MEGA CHANNEL),108/71/ (σταθμός ANTENNA TV), Απόφαση ΕΣΡ 435/ (υπόθεση BEST RADIO),Απόφαση ΕΣΡ 371/ (υπόθεση Κλείσε τα ματιά), Απόφαση ΕΣΡ 314/ (υπόθεση Je t aime) 18 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγμα» 25

26 πληροφορείσθαι δια της ραδιοτηλεόρασης είναι παράλληλο προς το δικαίωμα του πληροφορείσθαι δια του τύπου. Στο ελληνικό Σύνταγμα, το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας έχει ως μια «παθητική» του πλευρά την ελευθερία του πληροφορείσθαι. Η ελευθερία, όμως, του πληροφορείσθαι δια της ραδιοτηλεόρασης δεν περιλαμβάνει και υποκειμενική αξίωση πλήρους και αντικειμενικής ειδησεογραφίας και σχολιασμού δια της ραδιοτηλεόρασης, όπως και η ελευθερία του πληροφορείσθαι εν γένει δεν περιλαμβάνει παρόμοια αξίωση έναντι του τύπου. f. Σκοπός της ραδιοτηλεόρασης Εκτός από την οργάνωση της ραδιοτηλεόρασης, το άρθρο 15 Σ αφορά τα αντικείμενα και τη διαμόρφωση των εκπομπών της. Κατά το Σύνταγμα, λοιπόν, σκοπός της ραδιοτηλεόρασης είναι η μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης. Προκύπτει, έτσι, συνταγματική επιταγή, την οποία η ραδιοτηλεόραση δεν μπορεί ούτε να αγνοεί ούτε να παραμελεί. Το Σύνταγμα επιβάλλει «την αντικειμενική και επί ίσοις όροις μετάδοση των διάφορων εκπομπών, ανεξαρτήτως της μορφής οργάνωσης και του φορέα της ραδιοτηλεόρασης. Προβλέπει, δηλαδή, ως σκοπούς την αντικειμενικότητα, την ισοτιμία και την ποιότητα, για την πραγμάτωση των οποίων άλλωστε θέσπισε τον άμεσο κρατικό έλεγχο Δαγτόγλου Π.Δ.: «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγμα» 26

27 III) ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ i) Η ανθρώπινη αξία 20 a. Εισαγωγικά - Κατοχύρωση Το Σύνταγμα προστατεύει ρητώς την αξία και αξιοπρέπεια του ανθρώπου στο άρθρο 2 παρ.1: «ο σεβασμός και η προστασία του της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας». Στο άρθρο αυτό κατοχυρώνεται αντικειμενική συνταγματική αρχή από την οποία απορρέουν ατομικά δικαιώματα, εμπεριέχεται διπλή συνταγματική κατοχύρωση, αντικειμενική και υποκειμενική. Πρόκειται για μια από τις λίγες περιπτώσεις που το Σύνταγμα επιβάλλει ρητώς και όχι απλώς όρια, αλλά υποχρεώσεις στο κράτος. b. Θεμελιώδης αρχή Αναθεώρητο Η διάταξη αυτή βρίσκεται στο πρώτο μέρος του Συντάγματος ανάγοντάς την έτσι σε θεμελιώδη αρχή για τη συνολική συνταγματική τάξη της χώρας. Είναι η πρώτη κατά σειρά διάταξη η οποία, όπως ρητά ορίζεται στο άρθρο 110 παρ.1 του Συντάγματος, δεν υπόκειται σε αναθεώρηση. Στο άρθρο 2 παρ.1 εμπεριέχεται η αντικειμενική αρχή του απαραβίαστου της ανθρώπινης αξίας, αλλά ανάγεται σε πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας, ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου. Αξία και αξιοπρέπεια δεν συμπίπτουν, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αναφέρεται κυρίως στην κοινωνική διάσταση της ανθρώπινης φύσεως και δεν αποδίδει το ευρύτερο περιεχόμενο της ανθρώπινης αξίας. Η αναγωγή της ανθρώπινης αξίας σε καταστατική αρχή της συνολικής έννομης τάξης και σε ερμηνευτική αρχή δεν σημαίνει ότι η διάταξη αυτή έχει τυπική δύναμη υπέρτερη από 20 Δημητρόπουλος Α.: «Συνταγματικά Δικαιώματα ειδικό μέρος: Μητρικά Δικαιώματα Φυσική Υπόσταση Δαγτόγλου Π.Δ.: «.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος B ) 27

28 οποιαδήποτε άλλη συνταγματική διάταξη. Ισχύει, λοιπόν, και εδώ η αρχή της τυπικής ισοδυναμίας των συνταγματικών διατάξεων. Ως περιέχουσα γενική αρχή, η διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 συντρέχει και συνεφαρμόζεται με τις ειδικές διατάξεις. Η συνεφαρμογή αυτή έχει κύριο και όχι επικουρικό χαρακτήρα. c. Περιεχόμενο Η αξία του ανθρώπου συνεπάγεται την αναγνώρισή του από το δίκαιο ως «υποκείμενο δικαίου», ως φορέα δηλαδή δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, όπως ρητά ορίζει την ικανότητα δικαίου το άρθρο 34 Α.Κ. Δεδομένου ότι όλες περίπου οι πλευρές της προσωπικότητας και της ζωής του ανθρώπου προστατεύονται ως ατομικά δικαιώματα σε ειδικές διατάξεις του Συντάγματος, το νομικά σημαντικό περιεχόμενο της διάταξης του άρθρου 2 παρ.1 μπορεί να προσδιοριστεί λιγότερο θετικά και περισσότερο αρνητικά, μέσω των προσβολών που δεν καλύπτονται από καμιά από τις ειδικές διατάξεις. Ως έννοια είδους η ανθρώπινη αξία ταυτίζεται με την προσωπικότητα. Προσωπικότητα είναι η ανθρώπινη αξία του συγκεκριμένου ατόμου. Ή με άλλη έκφραση: Προσωπικότητα είναι ο ειδικός συνδυασμός των γενικών υλικών, πνευματικών και κοινωνικών γνωρισμάτων του ανθρώπινου γένους σε συγκεκριμένο άτομο. Η ανθρώπινη αξία προσδίδει ουσιαστικό περιεχόμενο στην προσωπικότητα, την οποία ταυτόχρονα οριοθετεί. Το δικαίωμα στην ανθρώπινη αξία, όπως όλα τα συνταγματικά δικαιώματα έχει κατά πρώτον αμυντικό περιεχόμενο. Προστατεύει τη διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης και εμποδίζει την από επιθετική ενέργεια χειροτέρευση της κατάστασης του φορέα. Έχει, επίσης προστατευτικό περιεχόμενο που προκύπτει expressis verbis από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1. Η προστατευτική αξίωση προς το κράτος δεν «τριτενεργεί». Το διασφαλιστικό περιεχόμενο περιέχει αξιώσεις για τη βελτίωση της θέσης του φορέα του δικαιώματος. 28

29 d. Φορείς Φορείς των δικαιωμάτων της αξίας του ανθρώπου και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας μπορούν να είναι μόνο φυσικά και όχι νομικά πρόσωπα. Συγκεκριμένα, φορέας είναι κάθε φυσικό πρόσωπο τόσο οι Έλληνες όσο και οι αλλοδαποί και οι ανιθαγενείς, αλλά και το κυοφορούμενο. e. Περιορισμοί Η κατοχύρωση της αξίας του ανθρώπου είναι απαραβίαστη. Δεν υπόκειται σε κανένα περιορισμό και σε καμία επιφύλαξη νόμου, ούτε επιτρέπει εξαιρέσεις στο πλαίσιο ειδικών εξουσιαστικών σχέσεων. Αποτελεί, αντιθέτως, το άκρο όριο οποιουδήποτε περιορισμού ατομικού δικαιώματος που επιτρέπει εκάστοτε το Σύνταγμα, είτε αυτός αναφέρεται στο περιεχόμενο είτε στους φορείς του δικαιώματος. ii) Ελευθερία ανάπτυξης προσωπικότητας 21 a. Εισαγωγικά - Κατοχύρωση Πέρα από τις ειδικές διατάξεις για την προστασία των επιμέρους ελευθεριών το Σύνταγμα περιέχει μια γενική κατοχύρωση της αναπτύξεως της ανθρώπινης προσωπικότητας στο άρθρο 5 παρ. 1. Η διάταξη αυτή απαντάται για πρώτη φορά στο Σ Η ελευθερία αυτή περιέχει όχι μόνο δικαιώματα στην κυριολεξία του νομικού όρου αλλά και αντικειμενικούς κανόνες δικαίου, δηλαδή την προστασία της ελευθερίας του ανθρώπου, από την οποία προκύπτει το δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας του κάθε συγκεκριμένου φορέα. Η διάταξη περιέχει γενική αρχή του δικαίου που εφαρμόζεται στη συνολική έννομη τάξη. 21 Δημητρόπουλος Α.: «Συνταγματικά Δικαιώματα ειδικό μέρος: Μητρικά Δικαιώματα Φυσική Υπόσταση Δαγτόγλου Π.Δ.: «.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά Δικαιώματα» (τόμος B ) 29

30 Ο όρος προσωπικότητα στο Σύνταγμα δεν χρησιμοποιείται για την υποδήλωση απλώς της νομικής ιδιότητας του ανθρώπου, δηλαδή του υποκειμένου δικαίου. Αντίθετα, δηλώνει των ιδιοτήτων, ικανοτήτων και καταστάσεων, που αφενός μεν προκύπτουν από την υπόσταση του ανθρώπου ως ελλόγου και συνειδητού όντος, αφετέρου δε εξατομικεύουν ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. b. Γενικό περιεχόμενο Ειδικά θέματα Ορισμός: Ελευθερία είναι ο βάσει της βούλησης του ανθρώπου προσδιορισμός της αναγόμενης στο άτομό του υλικής και πνευματικής του δραστηριότητας. Αντικείμενο της ελευθερίας είναι η ίδια η υπόσταση του φορέα του δικαιώματος, η προσωπικότητά του. Η ελευθερία ως πραγματικό και νομικό αγαθό αποτελείται από corpus και animus. Τα προϊόντα του ανθρώπινου πνεύματος δεν προστατεύονται με την προσωπικότητα. Όπως όλα τα δικαιώματα έτσι και το δικαίωμα αυτό αποτελείται από αμυντικό, προστατευτικό και διασφαλιστικό περιεχόμενο. Το προστατευτικό περιεχόμενο δεν αναπτύσσει διαπροσωπική ενέργεια. c. Φορείς Η ελευθερία του ανθρώπου είναι δικαίωμα που προσιδιάζει μόνο σε φυσικά πρόσωπα. Είναι, όμως, δυνατό φορείς του δικαιώματος να είναι κ νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (και δημοσίου κατά κάποιους) κατά το μέτρο που η άσκηση του δικαιώματος προσιδιάζει στη φύση του νομικού προσώπου. Φορέας είναι κάθε φυσικό πρόσωπο. d. Περιορισμοί (οριοθετική τριάδα) 30

31 Το εν λόγω δικαίωμα τελεί υπό τριπλό περιορισμό. Περιορίζεται, συγκεκριμένα από τα δικαιώματα των άλλων, το τυπικό Σύνταγμα που κατοχυρώνει τα διάφορα ατομικά δικαιώματα και τέλος, τα χρηστά ήθη. iii) Το δικαίωμα της προσωπικότητας ως περιορισμός της ελευθερίας των ΜΜΕ. 22 a. Σύγκρουση της ελευθερίας της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας με την ελευθερία του τύπου 23 Στο χώρο του αστικού δικαίου, η ελευθερία του τύπου επηρεάζει την εφαρμογή των διατάξεων για την προστασία της προσωπικότητας με την έννοια ότι το δικαιολογημένο ενδιαφέρον ( 367 Π.Κ. ) οδηγεί σε περιορισμό της προστασίας του προσώπου, όπου και όταν η ελευθερία του τύπου επιβάλλει μετά από στάθμιση συγκεκριμένων συμφερόντων την υποχώρηση του δικαιώματος της προσωπικότητας χάριν των σκοπών και της αποστολής του τύπου. Αποστολή του τύπου είναι η ενημέρωση των πολιτών, η συμβολή στο σχηματισμό πολιτικής βούλησης και γνώμης, ο έλεγχος και κριτική των πολιτικών αρχών καθώς και η πολιτιστική, ηθική κλπ. Επιμόρφωση των πολιτών που συνιστούν διαφύλαξη ξένων συμφερόντων. Εκφραζόμενη μέσω του τύπου, η σάτιρα έχει την ίδια αποστολή. Κατά την άσκηση της δραστηριότητας αυτής ενδέχεται να θιγούν πρόσωπα όταν κατά τους θιγόμενους δεν πρόκειται για αντικειμενική παράθεση γεγονότων ή καταστάσεων, αλλά, για προσωπική επίθεση κατά της τιμής και της υπόληψης τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις τίθεται από τη θεωρία το ερώτημα του κατά πόσο ο τύπος νομιμοποιείται να διαφυλάξει ξένα συμφέροντα. Στη θεωρία κρατούσα είναι η άποψη πως ο τύπος επιτελεί κοινωνικό και όχι δημόσιο λειτούργημα ασκώντας καθήκοντα τα οποία ο ίδιος επιλέγει για την εκπλήρωση της αποστολής του για πληροφόρηση και συνδιαμόρφωση της κοινής γνώμης. Η παρέμβαση του τύπου συνιστά ένα εύλογο συνήθως μέσο δεν 22 Καράκωστας Κ.: «Το Δίκαιο των ΜΜΕ» 23 Καράκωστας Κ.: «Προσωπικότητα και τύπος» 31

32 είναι όμως απαραίτητα και το επιβεβλημένο για τη διαφύλαξη δικαιολογημένου ενδιαφέροντος. Το θέμα κρίνεται μετά από εκτίμηση των ειδικών συνθηκών σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. b. Ο παράνομος χαρακτήρας της προσβολής Ο παράνομος χαρακτήρας της προσβολής αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της προστασίας της προσωπικότητας και συνίσταται χωρίς νόμιμο λόγο παραβίαση της αρχής που έχει τεθεί χάριν προστασίας του προσβληθέντος έννομου αγαθού. Στην ελληνική έννομη τάξη συνάγεται από τη νομολογία και υποστηρίζεται από τη θεωρία ότι κάθε επέμβαση στην προσωπικότητα είναι κατ αρχήν παράνομη λόγω του απόλυτου χαρακτήρα του δικαιώματος και κατ εξαίρεση της αρχής αυτής, μια επέμβαση στην προσωπικότητα είναι νόμιμη εάν ο δράστης μπορεί να επικαλεστεί έναν από τους απαριθμημένους στο άρθρο 28 παρ. 2 δικαιολογητικούς λόγους. c. Στοιχεία της προσωπικότητας αντικείμενα προσβολών εκ μέρους των ΜΜΕ Από τα αγαθά που περιλαμβάνονται στο δικαίωμα της προσωπικότητας πλήττονται από τα ΜΜΕ, άρα και μέσω της σάτιρας, η τιμή, η ιδιωτική ζωή, η εικόνα 24, ο γραπτός και ο προφορικός λόγος και η σφαίρα του απορρήτου. Προσβολή του ιδιωτικού βίου Ο ιδιωτικός βίος είναι από τα αγαθά της προσωπικότητας που προσβάλλονται τόσο κατά το στάδιο της δημοσιογραφικής έρευνας όσο και κατά τη δημοσίευση ανακοίνωσης. Σφαίρα του ιδιωτικού βίου είναι ο χώρος που αυτοπροσδιορίζει κάθε άτομο προκειμένου να ασκεί μέσα σε αυτόν τις προσωπικές και οικογενειακές του δραστηριότητες απερίσπαστος από 24 Σχετική απόφαση: 5783/97 ΕφΑθ 32

33 παρεμβάσεις και παρενοχλήσεις τρίτων. Ο ιδιωτικός βίος προσβάλλεται οσάκις με το δημοσίευμα, την ανακοίνωση ή την προσβολή έρχονται στη δημοσιότητα στοιχεία της ιδιωτικής ζωής ενός προσώπου. Το δικαίωμα επί της ιδίας εικόνας Στοιχείο της προσωπικότητας που υπόκειται σε προσβολές εκ μέρους του τύπου και των ΜΜΕ είναι η εικόνα του προσώπου, η οποία και έχει αναγνωρισθεί ως αυτοτελές δικαίωμα που θεμελιώνεται στην ΑΚ 57. Απαγορεύεται η φωτογράφηση προσώπου και η έκθεση της φωτογραφίας σε κοινή θέα χωρίς τη συναίνεση του προσώπου αυτού, εκτός αν πρόκειται για φωτογραφίες καθημερινής επικαιρότητας ή προσώπων που ανήκουν στη σύγχρονη ιστορία Ως δικαίωμα επί της ιδίας εικόνας θεωρείται η εξουσία του προσώπου να αποφασίζει για την αποτύπωση, διάδοση ή δημόσια έκθεση της απεικόνισης της μορφής του. d. Μέσα προστασίας προσωπικότητας Στα μέσα προστασίας της προσωπικότητας έναντι επεμβάσεων του τύπου ανήκουν: α) το δικαίωμα απαντήσεως και η συναφής αγωγή προς εκτέλεση του δικαιώματος απαντήσεως β) η αγωγή για άρση της προσβολής και παράλειψη στο μέλλον και η προληπτική αγωγή για παράλειψη, οι οποίες συνιστούν αμυντικά μέσα προστασίας του προσώπου 25, και γ) οι αγωγές αποζημιώσεως, ικανοποιήσεως της μη περιουσιακής ζημίας και αποδόσεως του κέρδους, που αποτελούν τα αποκαταστατικά ένδικα μέσα Σχετική απόφαση: 769/99 ΕφΘεσ 26 Καράκωστας Κ.: «Το δίκαιο των ΜΜΕ» Φίλιας Β.: «Το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθεροτυπίας και η κατ άρθρο 367 πρόσθετος προστασία 33

34 ΙΙΙ) ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συμπεραίνουμε από τα παραπάνω πως, ανάμεσα στα δικαιώματα της ελευθερίας της γνώμης, της τέχνης και του τύπου από τα οποία πηγάζει η σάτιρα και στο δικαίωμα της προσωπικότητας δημιουργείται πολλές φορές μια «σύγκρουση».από τη μία πλευρά το ενδιαφέρον του κοινού να πληροφορηθεί για τα τεκταινόμενα της επικαιρότητας και από την άλλη ο ευπαθής ιδιωτικός βίος και κατ επέκταση η προσωπικότητα. Για να μην έχουμε σύγκρουση των δικαιωμάτων αυτών, το Σύνταγμα αναγνωρίζει θεσμούς στους οποίους τα δικαιώματα προσδιορίζονται και δεν συγκρούονται κατά της άσκησή τους. Επομένως, το δικαίωμα της προσωπικότητας των διασήμων προσώπων συρρικνώνεται λόγω της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ δημοσιότητας και προσωπικότητας(ιδίας εικόνας) Η θεσμική όμως αυτή προσαρμογή δεν πρέπει να οδηγεί στη σύγχυση μεταξύ ελευθερίας έκφρασης και ελευθερία συκοφαντικής δυσφημήσεως η εξιβρύσεως, ελευθερία της τέχνης και προσβολή της τιμής των άλλων. 34

35 IV) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα δικαιώματα της ελευθερίας της γνώμης, της τέχνης και του τύπου(συμπεριλαμβανομένου και της ραδιοτηλεόρασης) στα οποία βασίζεται η σάτιρα αφενός και το δικαίωμα της προσωπικότητας αφετέρου έρχονται συχνά σε αντίθεση. Τα ανωτέρω δικαιώματα μπορούν να ασκούνται παράλληλα χωρίς να συγκρούονται, λόγω της τυπικής ισοδυναμίας τους. Το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης πρέπει να ασκείται με σεβασμό στην προσωπικότητα και ανθρώπινη αξία, ποτέ καταχρηστικά, και το δικαίωμα της προσωπικότητας μπορεί να περιοριστεί μέσω της αρχής της αιτιώδους συνάφειας, με την προϋπόθεση ο περιορισμός να μην είναι παράνομος. V) SUMMARY On the one hand, satire is based on the human rights to freedom of speech, to freedom of making art and to freedom of press (mass media are concluded).on the other hand, there is the human right to freedom of personality. Some times, there is a controversy among these rights which does not lead to a conflict because of their formal equivalence. When exercising the human right to freedom of speech we must respect the freedom of personality and the human value, without being abusive. On the contrary, the human right to freedom of personality can be restricted by the principle causality only when this restriction is legal. 35

36 VI) ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Α.Κ.: Αστικός Κώδικας Α.Π.: Άρειος Πάγος Αρ.: Άρθρο ΔΕΚ:Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Δηλ.: Δηλαδή Εδ.: Εδάφιο ΕλλΔνη: Ελληνική Δικαιοσύνη ΕφΑθ.: Εφετείο Αθηνών ΕφΘες.: Εφετείο Θεσσαλονίκης ΕΣΡ: Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ΜΜΕ: Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ΝοΒ: Νομικό Βήμα Παρ.: Παράγραφος Π.Κ.: Ποινικός Κώδικας Σ.: Σύνταγμα ΣτΕ: Συμβούλιο της Επικρατείας VII) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλιβιζάτος Ν.: «Κράτος και ραδιοτηλεόραση» Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 1986 Αυγουστιανάκης Μ.: «Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων» ΔτΑ 11/2001 Βλάχος Γ.Κ.: «Κοινωνιολογία των δικαιωμάτων του ανθρώπου» Εκδόσεις: Παπαζήση, Αθήνα 1979 Γεωργόπουλος Λ.Κ.: «Επίτομο συνταγματικό δίκαιο» Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, 2001 Γιόκαρης Α.Σ.: «Το διεθνές νομικό καθεστώς των Ραδιοτηλεπικοινωνιών-Δορυφορικής τηλεόρασης» 36

37 Εκδόσεις: Αντ,Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή,1996 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά δικαιώματα» (τόμος Α ) Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2005 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Συνταγματικό Δίκαιο. Ατομικά δικαιώματα» (τόμος Β ) Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2005 Δαγτόγλου Π.Δ.: «Το κρατικό μονοπώλιο της Τηλεόρασης», 1981 Δημητρόπουλος Α.Γ.: «Γενική Συνταγματική Θεωρία» (τόμος Α ) Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2004 Δημητρόπουλος Α.Γ.: «Συνταγματικά Δικαιώματα, Γεν. Μέρος» (τόμος Γ, ημίτομος Ι) Εκδόσεις: Σάκκουλα Α.Ε., Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2005 Δημητρόπουλος Α.Γ.: «Συνταγματικά Δικαιώματα, Ειδ. Μέρος: Μητρικά Δικαιώματα-Φυσική Υπόσταση» (τόμος Γ, Τεύχος ΙΙ) Εκδόσεις: Σάκκουλα Α.Ε., Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2007 Δημητρόπουλος Α.Γ.: «Συνταγματικά Δικαιώματα, Ειδ. Μέρος: Παραδόσεις Συνταγματικού Δικαίου» (τόμος ΙΙΙ,Ημ.Β ), Αθήνα 2005 Δημητρόπουλος Α.Γ.: «Κοινωνικός Ανθρωπισμός και Ανθρώπινα Δικαιώματα», (ανάτυπο). Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 1998 Καράκωστας Ι.Κ.: «Προσωπικότητα και Τύπος» Εκδόσεις: Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή,

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ. ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ : Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ : ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : κ.α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ:ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ SUBJECT: SATIRE AND THE RIGHT OF

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

4) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΝΟΜΟΥ ΑΓΑΘΟΥ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ

4) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΝΟΜΟΥ ΑΓΑΘΟΥ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κος ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ 1340200800084 ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ 1)ΣΑΤΙΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα. Ο όρος «ατομικά δικαιώματα» επικράτησε ανάμεσα σε πολλούς άλλους, όπως «θεμελιώδη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/01.04.2014 Σήμερα ημέρα Τρίτη 01 Απριλίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος. Συντομογραφίες..

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος. Συντομογραφίες.. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Συντομογραφίες.. VII XV Α. Εγκλήματα κατά της τιμής (ά. 361-369 ΠΚ) Βασική βιβλιογραφία... 1 Ι. Εισαγωγή. 1 1. Το έννομο αγαθό της τιμής (1-26)... 3 1.1. Τι προστατεύεται.. 3 1.1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα...... VII Εισαγωγικές παρατηρήσεις............ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οι υποχρεώσεις εχεμύθειας και μη ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελευθερία της έκφρασης».

«Η ελευθερία της έκφρασης». «Η ελευθερία της έκφρασης». Εργασία στο μάθημα της Πολιτικής Παιδείας. Τμήμα Β3 Σχολικό έτος: 2015-2016 Οι μαθητές : Πάλλα Γεωργία, Πιπέρη Ευσταθία, Χουλιαράς Σπύρος Ψωμιάδης Γιάννης, Ψωφάκη Σπυριδούλα.

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 26-04-2004 ΑΠ: 877 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΘΕΜΑ: Όροι για την νόµιµη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας).

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας). ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗ Του πολιτικού κόμματος με την επωνυμία «Νέα Μεταρρυθμιστική Ριζοσπαστική Ανασυγκρότηση (Νέα ΜΕΡΑ)», που εδρεύει στην Αθήνα (Λέκκα 3-5) και εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: «Εφαρμογές Δημοσίου Δικαίου» ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Μάθημα: «Εφαρμογές Δημοσίου Δικαίου» ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Μάθημα: «Εφαρμογές Δημοσίου Δικαίου» ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Ανδρέας Δημητρόπουλος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΦΟΙΤΗΤΗΣ : Νικήτας Ιωαν. Καλογιαννάκης Α.Μ. : 1340200200841 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 17 ης Ιουνίου 2012 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 17 ης Ιουνίου 2012 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4/29.05.2012 Σήμερα ημέρα Τρίτη 29 Μαΐου 2012 και ώρα 13:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος του

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ Καθαρότητα στη σκέψη Σαφήνεια στην έκφραση Η μία σκέψη να εισάγει την άλλη Η προηγούμενη σκέψη να τεκμηριώνει την επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Eπαγγελματική ελευθερία: Περιορισμοί (στην πρόσβαση στο επάγγελμα και την άσκησή του) Ευγ. Β. Πρεβεδούρου

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη περιεχομένων. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ο δικαστικός έλεγχος της διοικήσεως και η έννομη προστασία του ιδιώτη

Σύνοψη περιεχομένων. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ο δικαστικός έλεγχος της διοικήσεως και η έννομη προστασία του ιδιώτη Σύνοψη περιεχομένων Συντομογραφίες... XVII Γενική βιβλιογραφία... XXIII Ι. Ελληνικό διοικητικό δικονομικό δίκαιο... XXIII ΙΙ. Αλλοδαπό διοικητικό δικονομικό δίκαιο...xxviii Παραπομπές στην νομοθεσία και

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εννοιολογικά αδιαίρετα και ορίζουν το κοινωνικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, η

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ. ημερήσιος και περιοδικός τύπος ραδιόφωνο τηλεόραση προφορική φήμη ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ. ημερήσιος και περιοδικός τύπος ραδιόφωνο τηλεόραση προφορική φήμη ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ Παραπληροφόρηση είναι η σκόπιμη διάδοση ψεύτικων ειδήσεων, με στόχο να οδηγηθεί η κοινή γνώμη προς ορισμένη κατεύθυνση, για την εξυπηρέτηση ιδιοτελών συμφερόντων. ΜΕΣΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8 η : Αρχή της ισότητας Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος Πρόλογος Η κατοχύρωση και η προστασία του δικαιώµατος της συνένωσης ή του συνεταιρίζεσθαι στο άρθρο 12 του ελληνικού Συντάγµατος δίνει σάρκα και οστά στο εύστοχο αρχαίο απόφθεγµα «η ισχύς εν τη ενώσει».

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Η οικονομική ελευθερία υπό το πρίσμα της επιχειρηματικής ελευθερίας Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΕΙ Η ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 1/13.01.2015 Σήμερα ημέρα Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015 και ώρα 13:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΧΩΡΟ

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΧΩΡΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα συνταγµατικά δικαιώµατα εφαρµόζονται ως προς την αµυντική τους διάσταση σε κάθε έννοµη σχέση που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση από τηλεοπτικούς σταθµούς διαφηµίσεων παιδικών παιχνιδιών.

Μετάδοση από τηλεοπτικούς σταθµούς διαφηµίσεων παιδικών παιχνιδιών. Αναρτητέα στο διαδίκτυο ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΑ Αριθ. 2/18.02.2014 Σήµερα ηµέρα Τρίτη 18 Φεβρουαρίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 4.4 Η ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2 Άρθρο 26 του Συντάγματος Η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια. Οι αποφάσεις τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ι. ΣΑΚΕΛΛΙΑΔΗΣ, MD, MSc, MFSSoc ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ, ΕΚΠΑ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ & ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, ΣΧΟΛΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, ΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 21.6.2008 ΟΔΗΓΙΑ 2008/63/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιουνίου 2008 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές εξοπλισμού τηλεπικοινωνιακών τερματικών (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Δημόσιος τομέας/οικονομική Ελευθερία Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Το Π.Δ. 81/2002 (ΦΕΚ Α 57) περί συγχωνεύσεως των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

2. Το Π.Δ. 81/2002 (ΦΕΚ Α 57) περί συγχωνεύσεως των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ: 343/2002 ΦΕΚ: Α 284/22.11.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/84 ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 20ΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1998

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 2/

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 2/ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 2/03.09.2015 Σήμερα ημέρα Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2015 και ώρα 13:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν η Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ EYΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...VII ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... IX ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XVII ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 Ι. ΑΡΧΑΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΙΚΑΙΟ (Νόμος του Χαμουραμπί)...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΝΟΗΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ * Ελένη Ζερβογιάννη ΔρΝ - Δικηγόρος

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΝΟΗΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ * Ελένη Ζερβογιάννη ΔρΝ - Δικηγόρος Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΝΟΗΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ * Ελένη Ζερβογιάννη ΔρΝ - Δικηγόρος Ι. Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση 314/2007 του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), με την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1 Περιεχόμενα Τεκμήριο νομιμότητας... 2 Διοικητικός καταναγκασμός... 2 Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας... 2 Σύνθετη διοικητική ενέργεια:... 3 Αρχή της νομιμότητας της διοίκησης.... 3 Αρχή της υπεροχής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο. μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου. Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες

Συνταγματικό Δίκαιο. μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου. Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Τμήμα Νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Δημοσίου δικαίου. Θέμα εργασίας εαρινού εξαμήνου 2009 : Η κατάσχεση εντύπων με ασφαλιστικά μέτρα

Εφαρμογές Δημοσίου δικαίου. Θέμα εργασίας εαρινού εξαμήνου 2009 : Η κατάσχεση εντύπων με ασφαλιστικά μέτρα ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Εφαρμογές Δημοσίου δικαίου Θέμα εργασίας εαρινού εξαμήνου 2009 : Η κατάσχεση εντύπων με ασφαλιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ E ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 8467 11 Νοεμβρίου 2016 ΤΕΥΧΟΣ ΤΡΙΤΟ Αρ. Φύλλου 1142 OΡΓΑΝΙΣΜΟΙ - ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αριθμ. 790 Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2006/116/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 12ης Δεκεμβρίου 2006

ΟΔΗΓΙΑ 2006/116/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 12ης Δεκεμβρίου 2006 L 372/12 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 27.12.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/116/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 2006 για τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Μάθημα : Συνταγματικά Δικαιώματα Εξάμηνο μαθήματος : Δ Καθηγητής : κ. Δημητρόπουλος Ανδρέας Λέκτορας : κ. Βλαχόπουλος Σπυρίδων ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

[H ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ]

[H ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ] 2014 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Α. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΤΑΜΑΤΟΥΚΟΥ (Α.Μ:1340200900632) [H ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα