Η έκκριση της LH κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η έκκριση της LH κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση"

Transcript

1 18(4): , 2006 Aνασκόπηση Η έκκριση της LH κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση Ι.Ε. Μεσσήνης ΠερIληψη Κατά την πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης για εξωσωματική γονιμοποίηση παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές στη σχέση των ωοθηκών με το υποθαλαμο-υποφυσιακό σύστημα. Ο αρνητικός μηχανισμός παλίνδρομης αλληλορύθυμισης ισχυροποιείται, ο δε θετικός μηχανισμός εξασθενεί. Αυτό οφείλεται στην υπερδιέγερση των ωοθηκών και την υπερπαραγωγή οιστρογόνων, αλλά και μη στεροειδών ουσιών, όπως η ανασταλτίνη (inhibin) και ο παράγοντας αμβλύνσεως του κύματος των γοναδοτροφινών (GnSAF). Η έκκριση των γοναδοτροφινών, τόσο η βασική όσο και στη διάρκεια του ενδογενούς γοναδοτροφικού κύματος, ελαττώνεται σημαντικά. Η ελάττωση της βασική έκκρισης της LH παρατηρείται τόσο κατά την ωοθυλακική όσο και κατά την ωχρινική φάση του κύκλου. Η χρήση των GnRH αγωνιστών ή των GnRH ανταγωνιστών, για την πρόληψη του πρόωρου κύματος της LH, είναι επιτυχής σε μεγάλο ποσοστό. Παρ όλα αυτά, με την χρήση των GnRH ανταγωνιστών παρατηρούνται πρώιμες εκκριτικές αιχμές της LH σε αρκετές περιπτώσεις, η κλινική σημασία των οποίων αναμένεται να διερευνηθεί. Όροι ευρετηρίου: ωοθυλακική ωρίμανση, LH, FSH, GnRH, παλίνδρομη ρύθμιση. Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ιατρικό Τμήμα Αλληλογραφία: Ιωάννης Μεσσήνης Παπακυριαζή Λάρισα Tηλ.: , Κατατέθηκε: 14/9/2006 Εγκρίθηκε: 17/11/2006 ΕισαγωγH Είναι γνωστό ότι και οι δύο γοναδοτροφίνες, δηλαδή η FSH και η LH, είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική ωρίμανση του ωοθυλακίου. O μηχανισμός περιλαμβάνει αφ ενός επίδραση στη στεροειδογένεση, σύμφωνα με τη θεωρία των «δύο κυττάρων και δύο γοναδοτροφινών», και αφ ετέρου δράση στα κοκκώδη κύτταρα. (1) Συγκεκριμένα, η LH επιδρά στα κύτταρα της θήκης μέσω ειδικών υποδοχέων και προκαλεί την παραγωγή των ανδρογόνων, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται στα κύτταρα της κοκκώδους στοιβάδας, όπου υπό την επίδραση της FSH αρωματοποιούνται σε οιστρογόνα. H FSH, από την άλλη μεριά, μέσω των ειδικών υποδοχέων της στα κύτταρα της κοκκώδους στοιβάδας, διεγείρει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων αυτών. Στα αρχικά στάδια ανάπτυξης των ωοθυλακίων, υποδοχείς της LH δεν υπάρχουν στα κοκκώδη κύτταρα. Στη συνέχεια όμως και συγκεκριμένα μετά την επιλογή του επικρατούντος ωοθυλακίου, υπό την επίδραση της FSH σχηματίζονται υποδοχείς της LH και στα κοκκώδη κύτταρα, οπότε το ωοθυλάκιο γίνεται ευαίσθητο και στην ορμόνη αυτή. Στις διαδικασίες αυτές συμμετέχουν και διάφοροι τοπικά παραγόμενοι αυξητικοί και άλλοι παράγοντες. (2,3) 266

2 Κατά την πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες. (4) Συγκεκριμένα, υπό την επίδραση της εξωγενούς χορηγούμενης FSH, οι ωοθήκες υπερδιεγείρονται, με αποτέλεσμα την υπερπαραγωγή οιστρογόνων, αλλά και διαφόρων μη στεροειδών ουσιών. Έτσι, η έκκριση των γοναδοτροφινών ορμονών από την υπόφυση ελαττώνεται σημαντικά. Αυτό συμβαίνει αφ ενός λόγω της σημαντικής ενίσχυσης του αρνητικού μηχανισμού παλίνδρομης αλληλορρύθμισης (feedback), αφ ετέρου λόγω της σημαντικής εξασθένισης του θετικού μηχανισμού και αφορά τόσο στη βασική έκκριση των γοναδοτροφινών όσο και στην έκκριση, που διεγείρεται από τη GnRH. Από τους μη στεροειδείς μηχανισμούς, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει ο «παράγοντας αμβλύνσεως του κύματος των γοναδοτροφινών» (gonadotrophin surge attenuating factor GnSAF), αλλά και η ανασταλτίνη (inhibin). (5) Ωοθυλακικη φαση του κυκλου Έχει διαπιστωθεί ότι, όταν σε φυσιολογικές γυναίκες χορηγείται εξωγενώς FSH, είτε αυτή προέρχεται από ούρα μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών, είτε παρασκευάζεται με τη μέθοδο του ανασυνδυασμένου DNA, η στάθμη της LH στο αίμα ελαττώνεται σημαντικά. (6) Η ελάττωση αυτή εμφανίζεται περίπου εντός των πρώτων 12 ωρών από την έναρξη της χορήγησης της FSH και συνεχίζεται για τις επόμενες ημέρες, ενώ παραμένει χαμηλή καθ όλη τη διάρκεια της πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, η στάθμη της οιστραδιόλης στο αίμα ανέρχεται σε υπερφυσιολογικά επίπεδα. Η αύξηση αυτή της οιστραδιόλης θεωρείται υπεύθυνη για την ελάττωση της LH, όπως τουλάχιστον έχει δειχθεί σε μία μελέτη, κατά την οποία η χορήγηση μίας και μόνης δόσης 450 IU FSH τη 2 η ημέρα του κύκλου σε φυσιολογικές γυναίκες προκάλεσε σημαντική πρόσκαιρη αύξηση της FSH, αλλά και της οιστραδιόλης, για 3 περίπου ημέρες, και ταυτόχρονη σημαντική ελάττωση της LH για το ίδιο χρονικό διάστημα. (7) Σε μία άλλη μελέτη, χορηγήθηκε σε φυσιολογικές γυναίκες κατά την ωοθυλακική φάση FSH σε έναν κύκλο και κλομιφαίνη σε έναν άλλο κύκλο, με σκοπό την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση. (8) Η δόση της FSH ήταν 225 IU ημερησίως και της κλομιφαίνης 150 mg ημερησίως, επί 10 ημέρες. Και στους δύο αυτούς κύκλους, η οιστραδιόλη αυξήθηκε σε υπερφυσιολογικά επίπεδα, τα οποία δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους, αλλά ελάττωση της LH παρατηρήθηκε μόνο στον κύκλο που χορηγήθηκε η FSH. Αντίθετα, στον κύκλο που χορηγήθηκε η κλομιφαίνη, η LH όχι μόνο δεν ελαττώθηκε αλλά αυξήθηκε σημαντικά. Το τελευταίο μπορεί να εξηγηθεί από την αντιοιστρογονική δράση της κλομιφαίνης, η οποία δέσμευσε τους υποδοχείς της οιστραδιόλης και απέκλεισε τον αρνητικό μηχανισμό παλίνδρομης αλληλορρύθμισης. Έτσι, η αδυναμία ελάττωσης της LH κατά τη χορήγηση της κλομιφαίνης οφείλεται πιθανώς στην αδυναμία δράσης της οιστραδιόλης, πράγμα που ισχυροποιεί την άποψη ότι η οιστραδιόλη είναι ο κυριότερος παράγοντας, που προκαλεί την ελάττωση της LH κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση. Επιβεβαίωση των αυξημένων επιπέδων της LH σε κύκλους που χορηγείται κλομιφαίνη, σε σύγκριση με κύκλους που χορηγείται μόνο hmg ή FSH, αποτελούν τα δεδομένα μιας πρόσφατης μελέτης, στην οποία όμως παράλληλα χορηγήθηκε και ένας GnRH ανταγωνιστής. (9) Είναι φανερό από τα παραπάνω δεδομένα ότι η πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης αυτή καθ αυτή ελαττώνει σημαντικά τη βασική έκκριση της LH, ανεξάρτητα από την ταυτόχρονη χορήγηση ενός GnRH αγωνιστή ή ανταγωνιστή. Εκτός από την LH, η ενδογενής FSH παρουσιάζει επίσης ελάττωση στην έκκρισή της. Το τελευταίο είναι δύσκολο να διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας με FSH, επειδή τα επίπεδά της στο αίμα αυξάνουν, λόγω της εξωγενώς χορηγούμενης ορμόνης, όμως η μελέτη της κινητικής των ορμονών μετά από διακοπή της χορήγησης της FSH, σε κύκλους με πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση, επιβεβαιώνει την άποψη ότι όχι μόνο η έκκριση της LH, αλλά και η έκκριση της FSH από την υπόφυση ελαττώνεται κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας διαδικασίας. (10) Ενδογενές κύμα της LH Έχει διαπιστωθεί από σειρά μελετών ότι, κατά τη διάρκεια της πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης, το ενδογενές κύμα της LH είναι πιθανόν σε αρκετές περιπτώσεις να μην εμφανισθεί καθ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. (5) Αυτό σημαίνει ότι το κύμα αποκλείεται λόγω της πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης αυτής καθ αυτής. Σε άλλες όμως περιπτώσεις, το κύμα της LH εκδηλώνεται και μπορεί να εμφανίζεται είτε στον κατάλληλο χρόνο, δηλαδή όταν το πρώτο σε μέγεθος ωοθυλάκιο γίνει προ-ωοθυλακιορρηκτικό, ή πρόωρα, δηλαδή πριν την προ-ωοθυλακιορρηκτική φάση. Οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η εμφάνιση του ενδογενούς κύματος της LH περιλαμβάνουν το είδος των φαρμακευτικών ουσιών που χορηγούνται για την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση, καθώς και τη δράση της οιστραδιόλης, αλλά και του GnSAF, στην υπόφυση, οι οποίες θεωρούνται ανταγωνιστικές. (10-14) Έτσι, όταν στο θεραπευτικό σχήμα περιλαμβάνεται η κλομιφαίνη, το κύμα της LH εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις και, εάν μεν η κλομιφαίνη χορηγείται μόνη της ή η χορήγηση της ακολουθείται από τη χορήγηση της FSH ή της hmg, το κύμα εμφανίζεται στον κατάλληλο χρόνο ως προς το μέγεθος του προ-ωοθυλακιορρηκτικού ωοθυλακίου. Αντιθέτως, εάν η κλομιφαίνη και η FSH ή η hmg χορηγούνται ταυτόχρονα, το κύμα εμφανίζεται 267

3 Ι.Ε. ΜεσσΗνης Η εκκριση της LH κατα την πολλαπλη ωοθυλακικη ωριμανση πρόωρα. Στην περίπτωση που στο θεραπευτικό σχήμα δεν περιλαμβάνεται η κλομιφαίνη αλλά χορηγείται μόνη της η FSH ή η hmg, το κύμα της LH μπορεί να εμφανίζεται ή να αποκλείεται, αλλά σε όσες περιπτώσεις εμφανίζεται είναι πρόωρο. Ανεξάρτητα από το εάν το κύμα θα είναι πρόωρο ή θα εμφανισθεί στο χρόνο του ως προς το προ-ωοθυλακιορρηκτικό ωοθυλάκιο, σε όλες τις περιπτώσεις είναι μικρότερο σε μέγεθος και σε εύρος σε σύγκριση με το μεσοκύκλιο γοναδοτροφικό κύμα των φυσιολογικών κύκλων. (11) Η ελάττωση αυτή του μεγέθους του κύματος είναι ανεξάρτητη του φαρμακευτικού σχήματος που χορηγείται και εξαρτάται από το βαθμό της υπερδιέγερσης των ωοθηκών και συνεπώς από την παραγόμενη ποσότητα του GnSAF. (15) Η παρουσία ενός τέτοιου κύματος, παρά το μικρό του μέγεθος, συνοδεύεται πάντοτε από αύξηση της προγεστερόνης στο αίμα, δηλαδή από ωχρινοποίηση του ωοθυλακίου, ενώ έχουν παρατηρηθεί κυήσεις μετά από ωοληψία και εξωσωματική γονιμοποίηση. (11) Συνεπώς, η παρουσία ενός μικρού κύματος της LH, κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση, δεν αποκλείει τη συνέχιση της θεραπείας για εξωσωματική γονιμοποίηση και τον καθορισμό της ωοληψίας σύμφωνα με την έναρξη του κύματος αυτού. Η ανακάλυψή του όμως γίνεται μόνο με τη συχνή λήψη δειγμάτων αίματος από τη γυναίκα, δηλαδή τουλάχιστον ανά 6 ώρες, πράγμα που μπορεί να προκαλεί δυσφορία στην ασθενή, ενώ παράλληλα η ώρα της ωοληψίας είναι μη προβλέψιμη. Η παρουσία τέτοιων κυμάτων της LH οδήγησε τους ασχολούμενους με τα θέματα της αναπαραγωγής, στη δεκαετία του 80, στη χρησιμοποίηση των GnRH αγωνιστών, προκειμένου να προληφθεί η εκδήλωση ενός τέτοιου κύματος και επομένως ο καθορισμός της ωοληψίας να μπορεί να γίνει σε χρονικές στιγμές που είναι κατάλληλες για τους ιατρούς και την ασθενή. Οι GnRH αγωνιστές έχουν χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό για τουλάχιστον 20 έτη με μεγάλη επιτυχία. Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει η χρήση και των GnRH ανταγωνιστών, με σκοπό τον αποκλεισμό του ενδογενούς κύματος της LH. Τα δεδομένα όμως σχετικά με τους ανταγωνιστές είναι λιγότερο σαφή σε σύγκριση με τη χρήση των αγωνιστών. Υπάρχουν αρκετές μελέτες στη βιβλιογραφία, οι οποίες δείχνουν ότι οι GnRH ανταγωνιστές ελαττώνουν την ενδογενή έκκριση των γοναδοτροφινών. Οι μελέτες αυτές έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι πολυκεντρικές και αφορούν στη χρησιμοποίηση του GnRH ανταγωνιστή cetrorelix, του ανταγωνιστή granirelix και του ανταγωνιστή iturelix. (16-20) Σε όλες τις μελέτες, τα επίπεδα της LH ελαττώθηκαν σημαντικά, κάτι που είναι ιδιαίτερα εμφανές στην ενδιάμεση τιμή. Η παρατήρηση, όμως, σε ατομικό επίπεδο ασθενών ότι η LH μπορεί να εμφανίζει εκκριτικές αιχμές μεγαλύτερες των 10 IU/l, θέτει ερωτηματικά ως προς 268 την πλήρη αποτελεσματικότητα των ουσιών αυτών. Στις μεγάλες δημοσιευμένες μελέτες, το ποσοστό της εμφάνισης εκκριτικών αιχμών της LH άνω των 10 IU/l δεν υπερβαίνει το 8%, ενώ το ποσοστό ωχρινοποίησης, δηλαδή και τιμών προγεστερόνης στο αίμα άνω του 1 ng/ml, δεν υπερβαίνει το 5%. Τα ποσοστά αυτά θεωρούνται σχετικά χαμηλά. Παρ όλα αυτά, σε μία μελέτη στην οποία χρησιμοποιήθηκε η κλομιφαίνη σε συνδυασμό με γοναδοτροφίνες και ο GnRH ανταγωνιστής cetrorelix, στη δοσολογία των 0.25 mg ημερησίως από την 6 η ημέρα της θεραπείας, παρατηρήθηκαν εκκριτικές αιχμές της LH άνω των 10 IU/l και ταυτόχρονη αύξηση της προγεστερόνης άνω του 1 ng/ml, σε ποσοστό περίπου 28%, δηλαδή σε αρκετά υψηλό ποσοστό, που πλησιάζει εκείνο που έχει παρατηρηθεί χωρίς τη χορήγηση του GnRH ανταγωνιστή. (21) Αν και οι συγγραφείς της εν λόγω μελέτης προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τα αποτελέσματα ως αδυναμία του GnRH ανταγωνιστή να δράσει παρουσία της κλομιφαίνης, εντούτοις φαίνεται ότι τα αποτελέσματα μπορεί να είναι παρόμοια ακόμη και όταν δεν χορηγείται η κλομιφαίνη. Συγκεκριμένα, σε μία πρόσφατη μελέτη από την ομάδα μας, (22) χορηγήθηκε σε δύο ομάδες γυναικών ανασυνδυασμένη FSH από τη δεύτερη ημέρα του κύκλου, ενώ προστέθηκε ο GnRH ανταγωνιστής ganirelix, σε δόση 0.25 mg, από την 7 η ημέρα του κύκλου, δηλαδή την 6η ημέρα της θεραπείας. Στην πρώτη ομάδα (37 γυναίκες), ο GnRH ανταγωνιστής χορηγήθηκε σε καθημερινή βάση, ενώ στη δεύτερη ομάδα (36 γυναίκες), ο ανταγωνιστής χορηγήθηκε κάθε δεύτερη ημέρα. Οι μέσες τιμές της LH στη διάρκεια της θεραπείας παρουσίασαν μεγάλες διακυμάνσεις, οι οποίες αποδόθηκαν στις εκκριτικές αιχμές της LH. Οι τελευταίες παρατηρήθηκαν σε υψηλό ποσοστό και στις δύο ομάδες. Συγκεκριμένα, αιχμές >10 IU/l παρατηρήθηκαν στην πρώτη ομάδα σε ποσοστό 35.1% και στη δεύτερη ομάδα σε ποσοστό 38.8%. Ωχρινοποίηση με αύξηση και της προγεστερόνης, άνω των 2 ng/ml, παρατηρήθηκε στο 1/3 των περιπτώσεων. Οι εκκριτικές αιχμές της LH παρατηρήθηκαν κατά το 1/3 πριν από την έναρξη της χορήγησης του ανταγωνιστή και κατά τα 2/3 κατά τη διάρκεια της χορήγησης του ανταγωνιστή και στις δύο ομάδες. Από τη μελέτη αυτή, προκύπτουν δύο ερωτηματικά: 1. Σημαντικό ποσοστό εκκριτικών αιχμών παρατηρούνται πριν από την έναρξη της χορήγησης του ανταγωνιστή και αυτό μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι η ευαισθησία της υπόφυσης στη GnRH, η οποία είναι μειωμένη τις πρώτες 5 ημέρες της διέγερσης με FSH, αυξάνει σταδιακά από την 5 η ημέρα του κύκλου και συνεπώς αυτή είναι η χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί ο θετικός μηχανισμός παλίνδρομης αλληλορρύθμισης να είναι ενεργός και να προκύψει πρόωρο εκκριτικό κύμα της LH. (6) 2. Η δοσολογία των 0.25 mg ημερησίως φαίνεται να

4 LH για την αύξηση των επιπέδων της LH ενδεχομένως να είναι επιβλαβής για την έκβαση της θεραπείας. Σχήμα 1. Αρνητικός και θετικός μηχανισμός παλίνδρομης αλληλορρύθμισης σε γυναίκες με πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση. Ο αρνητικός μηχανισμός ενισχύεται και ο θετικός εξασθενεί. μην είναι επαρκής για να προλάβει τις εκκριτικές αιχμές της LH. Έτσι, από τα δεδομένα αυτά, προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα: είτε ο GnRH ανταγωνιστής, ως μη αποτελεσματικός, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την πρόκληση της πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης, είτε θα πρέπει η έναρξη της χορήγησής του να μετατεθεί προς τα αριστερά, δηλαδή την 4 η ή 5 η ημέρα του κύκλου και μάλιστα σε αυξημένη δόση, πιθανόν 0.5 mg ημερησίως, αντί 0.25 mg ημερησίως. Η σημασία της ελάττωσης της στάθμης LH στο αίμα κατά τη διάρκεια της πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης έχει γίνει αντικείμενο μελέτης από διάφορους ερευνητές, τα δεδομένα όμως είναι αντιφατικά. Έτσι, σύμφωνα με μία μελέτη, όταν τα επίπεδα της LH την 8 η ημέρα της διέγερσης ήταν μικρότερα των 0.5 IU/l, το ποσοστό κυήσεως ήταν μεγαλύτερο και το ποσοστό αυτομάτων εκτρώσεων μικρότερο, παρά όταν η LH ήταν >0.5 IU/l. (23) Αντίθετα αποτελέσματα έχουν διαπιστωθεί σε μία άλλη μελέτη, που έλαβε επίσης ως όριο τα 0.5 IU/l την 8 η ημέρα, (24) ενώ τα αποτελέσματα μιας τρίτης μελέτης δείχνουν ότι τα επίπεδα της LH δεν μπορούν να προβλέψουν την έκβαση της θεραπείας με εξωσωματική γονιμοποίηση. (25) Μία πρόσφατη μετα-ανάλυση των εργασιών αυτών δεν κατέληξε σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα. (26) Σε μία πρόσφατη μελέτη, στην οποία χρησιμοποιήθηκε o GnRH ανταγωνιστής iturelix, διαπιστώθηκε ότι οι μεταβολές της LH δεν μπορούν να υπερβαίνουν ένα ορισμένο όριο κατά τη διάρκεια της χορήγησης του ανταγωνιστή, είτε προς τα κάτω, είτε προς τα άνω, αφού έξω από τα όρια αυτά δεν παρατηρήθηκαν κυήσεις. (27) Συνεπώς, η ελάττωση της LH δεν θα πρέπει να είναι κάτω ενός ορισμένου ορίου, ενώ η εξωγενής χορήγηση της Ωχρινικη φαση του κυκλου Κατά την πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης με FSH, χωρίς την ταυτόχρονη χορήγηση ενός GnRH αγωνιστή ή ανταγωνιστή, έχει διαπιστωθεί ότι τα επίπεδα της LH στο αίμα κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης είναι σημαντικά χαμηλότερα από αυτά σε φυσιολογικούς κύκλους των ίδιων γυναικών. (28) Η ελάττωση αυτή της LH συνοδεύεται από σημαντική ελάττωση της προγεστερόνης στο αίμα και από βραχεία ωχρινική φάση. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η ωχρινική φάση κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση είναι ανεπαρκής. Η ανεπάρκεια αυτή της ωχρινικής φάσης είναι δύσκολο να ερμηνευθεί, ενδεχομένως όμως ρόλο να παίζουν τα υψηλά επίπεδα των οιστρογόνων, τα οποία σε τοπικό επίπεδο μπορεί να δρουν ως ωχρινολυτικά. (29) Η ελάττωση της LH παρατηρείται όχι μόνο ως αποτέλεσμα ενός μικρού ενδογενούς κύματος της LH, αλλά ακόμη και μετά από τη χορήγηση χοριακής γοναδοτροφίνης και είναι ανεξάρτητη της ταυτόχρονης με την FSH χορήγησης ενός GnRH ανταγωνιστή. (30) Η ωχρινική φάση είναι ανεπαρκής όχι μόνο μετά τη χορήγηση χοριακής γοναδοτροφίνης, αλλά και μετά τη χορήγηση ανασυνδυασμένης LH ή ενός GnRH αγωνιστή, προκειμένου να γίνει η τελική ωρίμανση του ωοκυττάρου. (31) Μεταξύ των τριών αυτών ουσιών, τα αποτελέσματα είναι καλύτερα μετά τη χορήγηση χοριακής γοναδοτροφίνης. Είναι εμφανές ότι η ωχρινική φάση σε όλες τις περιπτώσεις της πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης είναι ανεπαρκής και, συνεπώς, θα πρέπει να υποστηρίζεται. Συμπερασματα Κατά την πολλαπλή ωοθυλακική ωρίμανση, διαταράσσεται η φυσιολογική σχέση των ωοθηκών με το υποθαλαμο-υποφυσιακό σύστημα. Η έκκριση των γοναδοτροφινών ελαττώνεται σημαντικά ως αποτέλεσμα της ωοθηκικής διέγερσης (σχήμα 1), η δε χρήση των GnRH αγωνιστών ή ανταγωνιστών προκαλεί περαιτέρω καταστολή της έκκρισης των γοναδοτροφινών. Οι GnRH ανταγωνιστές φαίνεται να ασκούν σε μικρότερο βαθμό έλεγχο της υποφυσιακής λειτουργίας απ ό,τι οι αγωνιστές, αφού κατά τη χορήγησή τους εμφανίζονται πρώιμες εκκριτικές αιχμές της LH, η σημασία των οποίων απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Τέλος, η ωχρινική φάση είναι ανεπαρκής ανεξάρτητα του θεραπευτικού σχήματος ωοθηκικής διέγερσης. Summary Messinis ΙΕ LH secretion during superovulation induction Helen Obstet Gynecol 18(4): ,

5 Ι.Ε. ΜεσσΗνης Η εκκριση της LH κατα την πολλαπλη ωοθυλακικη ωριμανση Marked changes in the relationship between the ovaries and the hypothalamic pituitary system take place in women during induction of multiple follicular development for in vitro fertilization. The negative feedback mechanism is augmented, while the positive feedback mechanism is attenuated. This is due to ovarian hyperstimulation and the overproduction of estrogen and various nonsteroidal substances, such as inhibin and gonadotrophin surge attenuating factor (GnSAF). Basal secretion of gonadotrophins as well as the secretion during the endogenous gonadotrophin surge is reduced significantly. The reduction in basal secretion of LH occurs both during the follicular and the luteal phase of the cycle. The use of GnRH agonists or antagonists for the prevention of the premature LH surge is successful in the majority of the patients. Nevertheless, with the use of GnRH antagonists, premature LH peaks occur on several occasions, the clinical importance of which remains to be determined. Key words: οva maturation, LH, FSH, GnRH, feedback. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Hillier SG. Gonadotropic control of ovarian follicular growth and development. Mol Cell Endocrinol 2001; 179: Erickson GF, Shimasaki S. The physiology of folliculogenesis: the role of novel growth factors. Fertil Steril 2001; 76: Spicer LJ. Proteolytic degradation of insulin-like growth factor binding proteins by ovarian follicles: a control mechanism for selection of dominant follicles. Biol Reprod 2004; 70: Messinis IE, Templeton AA. The endocrine consequences of multiple folliculogenesis. J Reprod Fertil Suppl 1988; 36: Messinis IE. Ovarian feedback, mechanism of action and possible clinical implications. Hum Reprod Update 2006 (in press). 6. Messinis IE, Milingos S, Zikopoulos K, Hasiotis G, Seferiadis K, Lolis D. Luteinizing hormone response to gonadotrophin-releasing hormone in normal women undergoing ovulation induction with urinary or recombinant follicle stimulating hormone. Hum Reprod 1998; 13: Messinis IE, Lolis D, Zikopoulos K, Tsahalina E, Seferiadis K, Templeton AA. Effect of an increase in FSH on the production of gonadotrophin-surgeattenuating factor in women. J Reprod Fertil 1994; 101: Messinis IE, Templeton AA. Pituitary response to exogenous LHRH in superovulated women. J Reprod Fertil 1989; 87: Tavaniotou A, Albano C, Smitz J, Devroey P. Effect of clomiphene citrate on follicular and luteal phase 270 luteinizing hormone concentrations in in vitro fertilization cycles stimulated with gonadotropins and gonadotropin-releasing hormone antagonist. Fertil Steril 2002; 77: Messinis IE, Templeton AA. Endocrine and follicle characteristics of cycles with and without endogenous luteinizing hormone surges during superovulation induction with pulsatile follicle-stimulating hormone. Hum Reprod 1987a; 2: Messinis IE, Templeton A, Baird DT. Endogenous luteinizing hormone surge during superovulation induction with sequential use of clomiphene citrate and pulsatile human menopausal gonadotropin. J Clin Endocrinol Metab 1985; 61: Messinis IE, Templeton A, Baird DT. Endogenous luteinizing hormone surge in women during induction of multiple follicular development with pulsatile follicle stimulating hormone. Clin Endocrinol (Oxf) 1986; 24: Templeton A, Messinis IE, Baird DT. Characteristics of ovarian follicles in spontaneous and stimulated cycles in which there was an endogenous luteinizing hormone surge. Fertil Steril 1986; 46: Glasier A, Thatcher SS, Wickings EJ, Hillier SG, Baird DT. Superovulation with exogenous gonadotropins does not inhibit the luteinizing hormone surge. Fertil Steril 1988; 49: Messinis IE, Templeton A. The effect of pulsatile follicle stimulating hormone on the endogenous luteinizing hormone surge in women. Clin Endocrinol (Oxf) 1986; 25: Albano C, Felberbaum RE, Smitz J, Riethmuller-Winzen H, Engel J, Diedrich K et al. Ovarian stimulation with HMG: results of a prospective randomized phase III European study comparing the luteinizing hormone-releasing hormone (LHRH)-antagonist cetrorelix and the LHRH-agonist buserelin. European Cetrorelix Study Group. Hum Reprod 2000; 153: Felberbaum RE, Albano C, Ludwig M, Riethmuller- Winzen H, Grigat M, Devroey P, Diedrich K. Ovarian stimulation for assisted reproduction with HMG and concomitant midcycle administration of the GnRH antagonist cetrorelix according to the multiple dose protocol: a prospective uncontrolled phase III study. Hum Reprod 2000; 15: Borm G, Mannaerts B. Treatment with the gonadotrophin-releasing hormone antagonist ganirelix in women undergoing ovarian stimulation with recombinant follicle stimulating hormone is effective, safe and convenient: results of a controlled, randomized, multicentre trial. The European Orgalutran Study Group. Hum Reprod 2000; 15: The European and Middle East Orgalutran Study

6 Group. Comparable clinical outcome using the GnRH antagonist ganirelix or a long protocol of the GnRH agonist triptorelin for the prevention of premature LH surges in women undergoing ovarian stimulation. Hum Reprod 2001; 16: Huirne JA, van Loenen AC, Schats R, McDonnell J, Hompes PG, Schoemaker J et al. Dose-finding study of daily gonadotropin-releasing hormone (GnRH) antagonist for the prevention of premature luteinizing hormone surges in IVF/ICSI patients: antide and hormone levels. Hum Reprod 2004; 19: Engel JB, Ludwig M, Felberbaum R, Albano C, Devroey P, Diedrich K. Use of cetrorelix in combination with clomiphene citrate and gonadotrophins: a suitable approach to friendly IVF? Hum Reprod 2002; 17: Messinis IE, Loutradis D, Domali E, Kotsovassilis CP, Papastergiopoulou L, Kallitsaris A et al. Alternate day and daily administration of GnRH antagonist may prevent premature luteinization to a similar extent during FSH treatment. Hum Reprod 2005; 20: Kolibianakis EM, Zikopoulos K, Schiettecatte J, Smitz J, Tournaye H, Camus M et al. Profound LH suppression after GnRH antagonist administration is associated with a significantly higher ongoing pregnancy rate in IVF. Hum Reprod 2004; 19: Westergaard LG, Laursen SB, Andersen CY. Increased risk of early pregnancy loss by profound suppression of luteinizing hormone during ovarian stimulation in normogonadotrophic women undergoing assisted reproduction. Hum Reprod 2000; 15: Penarrubia J, Fabregues F, Creus M, Manau D, Casamitjana R, Guimera M et al. LH serum levels during ovarian stimulation as predictors of ovarian response and assisted reproduction outcome in down-regulated women stimulated with recombinant FSH. Hum Reprod 2003; 18: Kolibianakis EM, Collins J, Tarlatzis B, Papanikolaou E, Devroey P. Are endogenous LH levels during ovarian stimulation for IVF using GnRH analogues associated with the probability of ongoing pregnancy? A systematic review. Hum Reprod Update 2006; 12: Huirne JA, van Loenen AC, Schats R, McDonnell J, Hompes PG, Schoemaker J et al. Dose-finding study of daily GnRH antagonist for the prevention of premature LH surges in IVF/ICSI patients: optimal changes in LH and progesterone for clinical pregnancy. Hum Reprod 2005; 20: Messinis IE, Templeton AA. Disparate effects of endogenous and exogenous oestradiol on luteal phase function in women. J Reprod Fertil 1987b; 79: Messinis IE, Templeton A, Baird DT. Luteal phase after ovarian hyperstimulation. Br J Obstet Gynaecol 1987; 94: Tavaniotou A, Albano C, Smitz J, Devroey P. Comparison of LH concentrations in the early and midluteal phase in IVF cycles after treatment with HMG alone or in association with the GnRH antagonist Cetrorelix. Hum Reprod 2001; 16: Beckers NG, Macklon NS, Eijkemans MJ, Ludwig M, Felberbaum RE, Diedrich K et al. Nonsupplemented luteal phase characteristics after the administration of recombinant human chorionic gonadotropin, recombinant luteinizing hormone, or gonadotropin-releasing hormone (GnRH) agonist to induce final oocyte maturation in in vitro fertilization patients after ovarian stimulation with recombinant follicle-stimulating hormone and GnRH antagonist cotreatment. J Clin Endocrinol Metab 2003; 88:

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή Επικεντρωµένη στην ασθενή προσέγγιση της Ελεγχόµενης Διέγερσης των Ωοθηκών (COS) Βελτιστοποίηση της αναλογίας κινδύνου /οφέλους Μείωση του OHSS

Διαβάστε περισσότερα

IVF/ICSI-ET (,, )

IVF/ICSI-ET (,, ) 35 1 Vol.35 No.1 2015 1 Jan. 2015 Reproduction & Contraception doi: 10.7669/j.issn.0253-357X.2015.01.0030 E-mail: randc_journal@163.com IVF/ICSI-ET ( 230601) : () / - (IVF/ICSI-ET) : 228 IVF/ICSI hcg Gn

Διαβάστε περισσότερα

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή

ΠΜΣ Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή ΠΜΣ Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή Μεθοδολογία και πρακτικές εφαρμογές της έρευνας στην προεμφυτευτική διάγνωση Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ

16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ 8 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑ 1 ΗχρήσητωνGnRH αναλόγων στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL)

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. FSH:ΜΒ 33000,

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μοριακός Βιολόγος & Γενετιστής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Επιβλέπουσα: ΚΟΥΤΛΑΚΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας

Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΒlΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. ΜΕΣΣΗΝΗΣ, MD, PhD Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ιευθυντής: Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής Λάρισα 2012 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοµατεπώνυµο:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΩΟΘΥΛΑΚΙΚΗΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ»

«ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΩΟΘΥΛΑΚΙΚΗΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ

Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ προσέγγιση της Ελεγχόμενης Διέγερσης Ωοθηκών Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ προσέγγιση της Ελεγχόμενης Διέγερσης Ωοθηκών Πριν συνταγογραφήσετε το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΩΟΘΗΚΩΝ»

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών

H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών 18(4):272-278, 2006 Ανασκόπηση H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών Δ. Κύρου Ε. Κολυμπιανάκης Ι. Μπόντης Β. Ταρλατζής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Πρόκληση ωορρηξίας Κριτήρια επιλογής ασθενών Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Ερωτηματολόγιο πρόκλησης ωορρηξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΩΟΘΗΚΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΦΙΝΩΝ

ΩΟΘΗΚΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΦΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ 1. Μακρύ πρωτόκολλο, με έναρξη GnRH αγωνιστή την 21 η ημέρα και προσθήκη γοναδοτροπινών αμέσως μετά

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝ ΡΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΩΟΘΗΚΙΚΗ ΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΠΤΩΧΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών. Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα

Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών. Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών στην IVF Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα The Uterus Female Reproductive System Figure adapted with permission

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Δήλωση Συμφερόντων Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU EAU Guidelines Campbell s Urology Male Infertility Campbell

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Κιτρική Κλομιφαίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΑΜΑΣ Λ, ΡΩΜΗΟΥ Φ, ΝΙΚΗΤΟΣ Ε, ΜΑΜΑ Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF)

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF) ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF) Ανδρομάχη Ζούρλα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τη χρήση κολπικού υπερηχογραφήματος μπορούν να μελετηθούν διάφορες παράμετροι που

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε προγεμισμένη σύριγγα περιέχει 0,25 mg γκανιρελίξη σε 0,5 ml υδατικού διαλύματος.

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 EλλHNIKH MAIEYTIKH & γynaikoλογia 19(3):246-251, 2007 Aνασκόπηση Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 Σ. Kολυμπιανάκης Χ. Βενέτης Β. Ταρλατζής Περιληψη Η αρνητική επίπτωση της ηλικίας στη γονιμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των μονογονιδιακών διαταραχών που έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα εξηγεί ένα μικρό τμήμα του συνόλου των περιστατικών

Το σύνολο των μονογονιδιακών διαταραχών που έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα εξηγεί ένα μικρό τμήμα του συνόλου των περιστατικών Υπογοναδοτροπικός Υπογοναδισμός Ιδιοπαθής υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός Σύνδρομο Kallmann Συγγενής υποπλασία επινεφριδίων Το σύνολο των μονογονιδιακών διαταραχών που έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα εξηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε προγεμισμένη σύριγγα περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΤΟΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ-ΥΠΟΦΥΣΕΟ- ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟΥ ΑΞΟΝΑ

ΟΝΤΟΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ-ΥΠΟΦΥΣΕΟ- ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟΥ ΑΞΟΝΑ ΟΝΤΟΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ-ΥΠΟΦΥΣΕΟ- ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟΥ ΑΞΟΝΑ Δρ. Γεώργιος ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ Ενδοκρινολόγος Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Chromosome Location and Number

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΕΚΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΦΙΝΩΝ

ΣΤΗΝ ΕΚΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΦΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ: ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΤΕΡΑΣ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι.Ε. ΜΕΣΣΗΝΗΣ ΩΟΘΗΚΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΦΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι. gr

ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι.  gr ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΓΕΝΙΚΑ παραγωγή στο κωνάριο /επίφυση (αµφιβληστροειδή, έντερο) ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ µε: διάθεση, ύπνο, jet-lag, ανοσία, αντιοξειδωτική δράση, καρκίνο, αναστολή γήρανσης

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ. Κεφάλαιο 3. Φυσιολογία του Θήλεος

1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ. Κεφάλαιο 3. Φυσιολογία του Θήλεος 1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Απεικονιστική προσέγγιση των παθήσεων της γυναικείας πυέλου Κεφάλαιο 3 Φυσιολογία του Θήλεος Αριστείδης Αντωνίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Χάρις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής: 3023

Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής: 3023 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής:

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αδυναµία σύλληψης µετά από ένα έτος ελεύθερων επαφών. Αφορά το 10 15% όλων των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η συχνότητα της υπογονιµότητας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΩ ΕΝΑΟΓΕΝΟΥΣ ΕΚΚΡΙΣΗΣ LH

ΜΕΣΩ ΕΝΑΟΓΕΝΟΥΣ ΕΚΚΡΙΣΗΣ LH ΙΑ ΤΡΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ 1997. Τόμο ς 5. Τεύχος 2. ΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥ ΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΝΑΟΓΕΝΟΥΣ ΕΚΚΡΙΣΗΣ LH ΜΕΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΕΝΟΣ GNRH ΑΝΑΛΟΓΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΠΕΡΔΙΕΓΕΡΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στην εµµηνόπαυση: παθοφυσιολογία, συµπτωµατολογία και αντιµετώπιση

Μετάβαση στην εµµηνόπαυση: παθοφυσιολογία, συµπτωµατολογία και αντιµετώπιση 20 Μετάβαση στην εµµηνόπαυση: παθοφυσιολογία, συµπτωµατολογία και αντιµετώπιση Α. ΒΡΥΩΝΙΔΟΥ, Ν. ΚΛΩΝΑΡΗΣ Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ν.Ε.Ε.Σ, Αθήνα Εισαγωγή φυσιολογική αναπαραγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία υπογοναδοτροφικού υπογοναδισµού στους άνδρες

Θεραπεία υπογοναδοτροφικού υπογοναδισµού στους άνδρες 30 Θεραπεία υπογοναδοτροφικού υπογοναδισµού στους άνδρες Λ. ΑΝΔΡΕΟΥ-ΑΞΑΡΛΗ Ενδοκρινολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Ενδοκρινολογίας και Αναπαραγωγής Νοσοκομείου «Έλενα Βενιζέλου» Εισαγωγή υπογοναδοτροφικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος.

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ B12 PER OS ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΥΠΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟΝ Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Χοριακή γοναδοτροπίνη άλφα* 250 μικρογραμμάρια σε 0,5

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Νίκος Κανακάς. Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland

Δρ Νίκος Κανακάς. Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland Δρ Νίκος Κανακάς Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland Ένα ζευγάρι θεωρείται υπογόνιμο όταν δεν έχει επιτευχθεί

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΤΟΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ-ΥΠΟΦΥΣΕΟ ΥΠΟΦΥΣΕΟ- ΘΥΡΕΟΕΙ ΙΚΟΥ ΑΞΟΝΑ ρ. Γεώργιος ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ Ενδοκρινολόγος Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Chromosome Location

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2014 2015 ΑΡΙΘΜ.: 2580

Διαβάστε περισσότερα

Αναστρέψιμη αναστολή της λίμπιντο. Suprelorin. [οξική δεσλορελίνη]

Αναστρέψιμη αναστολή της λίμπιντο. Suprelorin. [οξική δεσλορελίνη] Αναστρέψιμη αναστολή της λίμπιντο Suprelorin [οξική δεσλορελίνη] Suprelorin Suprelorin, το πρώτο φάρμακο υπό μορφή εμφυτεύματος Βιοσυμβατό εμφύτευμα στο μέγεθος ενός πομπού Διαστάσεις: Διάμετρος 2,3 mm

Διαβάστε περισσότερα

Η εντόπιση και οι μεταβολές της Ινχιμπίνης, Ακτιβίνης και Φολιστατίνης σε φυσιολογικούς και παθολογικούς πλακούντες με ανοσοϊστοχημική μέθοδο

Η εντόπιση και οι μεταβολές της Ινχιμπίνης, Ακτιβίνης και Φολιστατίνης σε φυσιολογικούς και παθολογικούς πλακούντες με ανοσοϊστοχημική μέθοδο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΡΦΙΑΣ Η εντόπιση και οι μεταβολές της Ινχιμπίνης, Ακτιβίνης και Φολιστατίνης σε φυσιολογικούς και παθολογικούς πλακούντες με ανοσοϊστοχημική μέθοδο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η οικογένεια των αυξητικών παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΩΟΘΗΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ( ΜΟΡΦΟΛΕΙΤΟΥΓΙΚΟΣ ) www.physiology.med.uoa.gr mkoutsil@med.uoa.gr ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ - ΙΣΤΟΙ ΕΚΚΡΙΝΟΝΤΕΣ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ» ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής»

«Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής» «Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής» Φυσική εξέταση Αρτηριακή πίεση Αιματολογικές εξετάσεις Mayer κοπράνων ωχρότητα 110/84 mmhg Hb: 8.6 g/dl,

Διαβάστε περισσότερα

Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου

Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου Τα ωάρια όπως και τα σπερµατοζωάρια προέρχονται εµβρυολογικώς από αρχέγονα γεννητικά κύτταρα. Ο θηλυκός γαµέτης είναι το δευτερογενές ωοκύτταρο ή ωάριο: είναι το µόνο κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TC RA 2400 OS S2 (REF 2.0) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Pregnyl 1.500, 5.000 IU κόνις και διαλύτης για ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ MENOPUR 600 IU Κόνις και διαλύτης για ενέσιµο διάλυµα MENOPUR 1200 IU Κόνις και διαλύτης για ενέσιµο διάλυµα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΓΕΝΙΚΑ Ο ΩΟΘΗΚΙΚΟΣ Η ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η ΕΝΔΟΚΡΙΝΗΣ ΕΚΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΤΑ ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΑ Η ΠΡΟΓΕΣΤΕΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στην εμμηνόπαυση

Μετάβαση στην εμμηνόπαυση 19(2):11-116, 27 Aνασκόπηση Μετάβαση στην εμμηνόπαυση Π.Δ. Κανταρτζή Π. Πολυχρόνου Δ.Γ. Γουλής Ι. Παπαδήμας Ι.Ν. Μπόντης Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής, Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Αλληλογραφία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

LH-RH αγωνιστές ή ανταγωνιστές

LH-RH αγωνιστές ή ανταγωνιστές LH-RH αγωνιστές ή ανταγωνιστές Ι. Τσιριόπουλος Επιμελητής Β Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ Engel J and Schally AV (2007) Drug Insight: clinical use of agonists and antagonists

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Η αναγνώριση της σηµασίας της θρόµβωσης στα οξέα καρδιαγγειακά συµβάµατα, οδήγησε σε πολλές µεγάλες µελέτες, µε στόχο την εκτίµηση της αποτελεσµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass

Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Εμμηνορρυσιακός κύκλος Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass Σπερματογένεση Αριθμός γαμετών Ωογένεση Κύρια χαρακτηριστικά: Συνεχής παραγωγή. Παρόλο που σχηματισμός των σπερματοζωαρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων 25 Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων Ι. ΗΛΙΑΣ, M. ΑΛΕΞΙΟΥ Τμήμα Ενδοκρινολογίας Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείo «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα ρύθμιση της λειτουργίας των όρχεων γίνεται στο επίπεδο του

Διαβάστε περισσότερα

GONAL-f 300 IU/0,5 ml (22 μικρογραμμάρια/0,5 ml) ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη συσκευή τύπου πένας

GONAL-f 300 IU/0,5 ml (22 μικρογραμμάρια/0,5 ml) ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη συσκευή τύπου πένας 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ GONAL-f 300 IU/0,5 ml (22 μικρογραμμάρια/0,5 ml) ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη συσκευή τύπου πένας 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε ml του διαλύματος περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη*

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Γεώργιος Μαοτοράκος Ενδοκρινολόγος, Επίκ. Καθηγητής, Ενδοκρινολογική Μονάδα, Β' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Αρεταιειο Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1_Φυσιολογία του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας-γεννητικός κύκλος-ορμονικές επιδράσεις

Κεφάλαιο 1_Φυσιολογία του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας-γεννητικός κύκλος-ορμονικές επιδράσεις Κεφάλαιο 1_Φυσιολογία του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας-γεννητικός κύκλος-ορμονικές επιδράσεις Γενικά O φυσιολογικός γεννητικός κύκλος της γυναίκας είναι αποτέλεσμα της αρμονικής λειτουργίας και

Διαβάστε περισσότερα

πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ευάγγελος Μακράκης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος μονάδας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ΕΜΒΡΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σιμοπούλου Μάρα Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας ΕΚΠΑ ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΓΕΝΙΚΑ Ο ΩΟΘΗΚΙΚΟΣ Η ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η ΕΝΔΟΚΡΙΝΗΣ ΕΚΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΤΑ ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΑ Η ΠΡΟΓΕΣΤΕΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 2: Εκτροφή προβάτων & αιγών. Αναπαραγωγική λειτουργία στα μικρά μηρυκαστικά-1/3 Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωάννης Παπαγεωργίου Ημερομηνία γέννησης: 11 Φεβρουαρίου 1964 Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με δύο παιδιά Διεύθυνση κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα