Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη προσέγγιση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαφορετικά περιβάλλοντα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη προσέγγιση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαφορετικά περιβάλλοντα"

Transcript

1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Διδασκαλία και μάθηση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε φοιτητές/τριες παιδαγωγικών τμημάτων Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη προσέγγιση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαφορετικά περιβάλλοντα Άννα Σπύρτου Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Περίληψη. Στην εργασία αυτή παρουσιάζουμε το μέρος μιας εμπειρικής έρευνας που αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη διδασκαλία των δυναμικών αλληλεπιδράσεων, σε διαφορετικά περιβάλλοντα (βαρύτητα, μαγνητισμός, ηλεκτρισμός). Η έρευνα αυτή διεξήχθη σε φοιτητές/τριες δασκάλους και αποτελείται από πέντε δίωρα μαθήματα. Επικεντρωνόμαστε στα τρία πρώτα μαθήματα, περιγράφουμε τις σχεδιαστικές αρχές της ακολουθίας, χαρακτηριστικά από το διδακτικό μετασχηματισμένο περιεχόμενο, όπως τη δομή του περιεχομένου, αντιπροσωπευτικά διδακτικά έργα, το ρόλο του λογισμικού που σχεδιάσαμε. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της ακολουθίας δείχνουν ότι οι φοιτητές/τριες βελτίωσαν την ικανότητά τους αφενός να ερμηνεύουν τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις σε διαφορετικά περιβάλλοντα και αφετέρου να χρησιμοποιούν ποικιλία αναπαραστάσεών για τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις. Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία περιγράφουμε την εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας (Meheut & Psillos 2004), στην οποία η έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης εισάγεται ενιαία σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα (βαρυτικές, ηλεκτροστατικές και μαγνητικές αλληλεπιδράσεις), στα πλαίσια του 3 ου Νόμου του Νεύτωνα. Οι σχεδιαστικές αρχές για την ανάπτυξη της ακολουθίας προκύπτουν από: (i) τα αποτελέσματα μιας εμπειρικής έρευνας που διεξαγάγαμε σε ένα δείγμα 264 φοιτητών/τριών Παιδαγωγικών Τμημάτων (Δημοτικής και Προσχολικής εκπαίδευσης) για να καταγράψουμε τις απόψεις τους όσον αφορά τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις και τον 3 ο Νόμο του Νεύτωνα, (ii) τα σχετικά πορίσματα της βιβλιογραφίας για τις εναλλακτικές απόψεις που έχουν οι μαθητευόμενοι/ες (iii) τις προτάσεις της βιβλιογραφίας στην οποία αναλύονται θέματα που αφορούν την προσέγγιση του περιεχομένου των δυναμικών αλληλεπιδράσεων και (iv) τα πορίσματα της βιβλιογραφίας στην οποία αναλύεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών λογισμικών ως μέσα διδασκαλίας και μάθησης. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη της ακολουθίας Τα αποτελέσματα της εμπειρικής μας έρευνας παρουσιάζονται αναλυτικά σε άλλη εργασία του ίδιου συμποσίου (Καριώτογλου 2007). Στην εργασία αυτή, αναφέρουμε επιγραμματικά ορισμένα από τα ευρήματα της έρευνας. Ένας αριθμός φοιτητών/τριών: (α) θεωρεί τη δύναμη ως ιδιότητα ενός σώματος κι όχι ως προϊόν αλληλεπίδρασης, (β) ενώ αναγνωρίζει τη βαρυτική αλληλεπίδραση μεταξύ δύο ουράνιων σωμάτων (π.χ. Γη-Σελήνη) έχει δυσκολίες να αναγνωρίσει τις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις σε περιπτώσεις όπου δύο σώματα είναι ακίνητα

2 466 ΑΝΝΑ ΣΠΥΡΤΟΥ (π.χ. δύο ξύλινους κύβους), (γ) δεν αναγνωρίζει τη μαγνητική αλληλεπίδραση μεταξύ δύο ανόμοιων σωμάτων (π.χ. μαγνήτη-σιδερένιο σώμα), (δ) φαίνεται να θεωρεί μόνον την έλξη ως δύναμη και όχι την άπωση, σε περιπτώσεις όπως η αλληλεπίδραση μεταξύ δύο ομώνυμων μαγνητικών πόλων, (ε) θεωρεί ότι το σώμα με τη μεγαλύτερη μάζα, το περισσότερο φορτίο κ.λπ. θα ασκήσει τη μεγαλύτερη δύναμη, (στ) σχεδιάζει το διάνυσμα της δύναμης στο σώμα που ασκεί τη δύναμη κι όχι σε αυτό που τη δέχεται (Kariotoglou et al., 2005). Στη βιβλιογραφία, στην οποία αναλύονται θέματα διαπραγμάτευσης του περιεχομένου των δυναμικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ άλλων, αναπτύσσονται επιφυλάξεις όσον αφορά την παραδοσιακή διατύπωση του 3 ου Νόμου του Νεύτωνα «σε κάθε δράση αναπτύσσεται μια αντίθετη αντίδραση». Όπως υποστηρίζεται, αυτή η διατύπωση φαίνεται να εστιάζει τους/τις μαθητές/τριες περισσότερο στα σώματα που αλληλεπιδρούν παρά στην ίδια την αλληλεπίδραση και γι αυτό καταλήγουν συχνά στην άποψη ότι η δράση και η αντίδραση είναι δύο ξεχωριστοί παράγοντες κι όχι οι δύο πλευρές μιας αλληλεπίδρασης (Hellingman, 1992). Οι προτάσεις ενθαρρύνουν την αλλαγή αυτής της παραδοσιακής διατύπωσης προς μια διατύπωση της οποίας η κεντρική έννοια θα είναι η έννοια της αλληλεπίδρασης (Hellingman 1992, Serway & Faughn, 2002: σελ.139). Παραθέτουμε μια σχετική διατύπωση: «Οποτεδήποτε δύο σώματα Α και Β αλληλεπιδρούν έτσι ώστε το σώμα Α να υφίσταται την επίδραση μιας δύναμης (είτε λόγω επαφής, βαρύτητας, μαγνητικής αλληλεπίδρασης, είτε μέσω οποιουδήποτε άλλου τρόπου), τότε το σώμα Β υφίσταται ταυτοχρόνως την επίδραση μιας δύναμης εξίσου μεγάλης και αντίθετα κατευθυνόμενης.» (Holton 2002: σελ. 164). Στα πορίσματα της βιβλιογραφίας στην οποία αναλύεται ο ρόλος των λογισμικών ως μέσα διδασκαλίας και μάθησης επισημαίνεται ότι η χρήση των υπολογιστών μπορεί να επιφέρει τα επιθυμητά μαθησιακά αποτελέσματα όταν υλοποιείται σε ένα διδακτικό περιβάλλον στο οποίο οι μαθητευόμενοι/ες έχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουν όχι μόνο με το λογισμικό αλλά και μεταξύ τους. Οι εμπειρικές έρευνες δείχνουν ότι οι μαθητευόμενοι/ες δεν επαρκεί μόνο να εκτελέσουν τα εργαστήρια ενός λογισμικού, γιατί πολύ συχνά τα αντιμετωπίζουν ως μια ομάδα υποχρεωτικών ασκήσεων με τη βοήθεια της οποίας θα μάθουν κάτι που δεν γνωρίζουν (Tao & Gunstone 1999a,b). Αντίθετα τα μαθησιακά αποτελέσματα είναι θετικά, σ ένα διδακτικό περιβάλλον στο οποίο οι μαθητευόμενοι/ες εργάζονται σε ομάδες, συζητούν τις απόψεις μεταξύ τους, χρησιμοποιούν το λογισμικό για να ελέγξουν τις απόψεις τους και στη συνέχεια ξανασυζητούν γύρω από τις νέες απόψεις τους. (Tao & Gunstone 1999a,b, Wegerif 2004). Με βάση τα παραπάνω είναι φανερό ότι για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη της συγκεκριμένης ακολουθίας είναι ανάγκη να αντιμετωπιστούν ειδικές διδακτικές δυσκολίες (Kariotoglou & Spyrtou 2005). Συγκεκριμένα, η προσέγγιση της βαρυτικής αλληλεπίδρασης, η οποία ως μη παρατηρήσιμη δεν είναι δυνατόν να μελετηθεί σε συνθήκες πραγματικού εργαστηρίου. Για παράδειγμα πώς είναι δυνατόν οι φοιτητές/τριες ν αντιληφθούν τη βαρυτική αλληλεπίδραση ανάμεσα σε δύο ξύλινους κύβους; Η προσέγγιση της ηλεκτροστατικής δύναμης, η οποία παρουσιάζει δυσκολίες στην υλοποίηση δραστηριοτήτων, για παράδειγμα, πώς να γνωρίζουμε με ακρίβεια και άμεσα το φορτίο δύο σωμάτων έτσι ώστε να μελετήσουμε την ηλεκτροστατική τους αλληλεπίδραση; Η ποικιλία των περιπτώσεων που χρειάζεται να περιλαμβάνει η διαφαινομενολογική αλληλεπίδραση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων. Η δημιουργία κατάλληλων διδακτικών έργων για την αντιμετώπιση των αρχικών απόψεων των φοιτητών/τριών. Οι σχεδιαστικές αρχές της ακολουθίας και ο ρόλος του εκπαιδευτικού λογισμικού Το περιεχόμενο της ακολουθίας καθώς και των διδακτικών της έργων λογισμικό, πειραματικές δραστηριότητες, φύλλα εργασίας- αναπτύσσονται κάτω από το πρίσμα τριών σχεδιαστικών αρχών.

3 ΣΥΜΠΟΣΙΟ: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ 467 (Ι) Οι ερμηνείες των μαθητευομένων φαίνεται ότι επηρεάζονται από το πλαίσιο μέσα στο οποίο δίνονται. Οι μαθητευόμενοι/ες μπορεί να δίνουν απαντήσεις σύμφωνες με το επιστημονικό πρότυπο σ ένα πλαίσιο και παράλληλα σ ένα άλλο οι απαντήσεις τους να είναι διαφορετικές από τις επιστημονικά αποδεκτές (Tao & Gunstone 1999a, Heywood & Parker 2001). Η ικανότητα των μαθητευομένων να εφαρμόζουν μια έννοια ή έναν φυσικό νόμο σε ποικιλία περιπτώσεων περιγράφεται με τον όρο «συνέπεια των πλαισίων» 1 (Savinainen & Viiri 2005). Για να τους/τις βοηθήσουμε να αποκτήσουν έναν ανεξάρτητο από τα πλαίσια συλλογισμό χρειάζεται να αντιληφτούν τις ομοιότητες που υπάρχουν σε ποικίλα πλαίσια και παραπέρα να αποδεχτούν ότι η επιστημονική άποψη έχει γενική ισχύ στα πλαίσια αυτά (Tao & Gusstone 1999a). Για παράδειγμα, οι φοιτητές/τριες χρειάζεται να διερευνήσουν αν η ισότητα των μέτρων της δράσης-αντίδρασης ισχύει και στα τρία είδη των δυναμικών αλληλεπιδράσεων. (ΙΙ) Όταν αναγνωρίζουν οι μαθητευόμενοι/ες τη δυναμική αλληλεπίδραση σε ποικίλα πλαίσια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν αποκτήσει επιστημονικές απόψεις για την οντολογική φύση των αλληλεπιδράσεων (disessa et al., 2004). Για παράδειγμα, οι φοιτητές/τριες χρειάζεται όχι μόνο να αναγνωρίζουν ότι ένας μαγνήτης ασκεί δύναμη πάνω σ ένα μη μαγνητικό υλικό, αλλά γενικότερα να δομήσουν την άποψη ότι η δύναμη αυτή είναι προϊόν αλληλεπίδρασης και όχι ιδιότητα ενός σώματος. Στη βιβλιογραφία με τον όρο «συνοχή των αναπαραστάσεων» 2 εννοούμε την ικανότητα των μαθητευομένων να χρησιμοποιούν σωστά μια ποικιλία αναπαραστάσεων για μια έννοια π.χ. διαγράμματα, γραφικές παραστάσεις, σχήματα, προφορικό λόγο, διανύσματα, χάρτες κ.λπ. (Savinainen & Viiri Επομένως, όταν οι μαθητευόμενοι/ες μπορούν να χειριστούν μια ποικιλία αναπαραστάσεων για τη δυναμική αλληλεπίδραση, τότε μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα την οντολογική άποψη που έχουν για την έννοια αυτή. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα της εμπειρικής μας έρευνας δείχνουν ότι οι φοιτητές/τριες σχεδιάζουν λανθασμένα το διάνυσμα της δύναμης, δηλαδή φαίνεται ότι έχουν ελλείψεις στη «συνοχή των αναπαραστάσεων». (ΙΙΙ) Με τη χρήση των υπολογιστών μπορούμε να προσεγγίσουμε μη παρατηρήσιμα φαινόμενα (όπως τη βαρυτική αλληλεπίδραση ανάμεσα σε ένα καρπούζι και ένα μήλο), να δημιουργήσουμε συγκεκριμένα αντικείμενα που συμπεριφέρονται ως αφηρημένα (π.χ. διαστημικές φορτισμένες σφαίρες), να δημιουργήσουμε περιβάλλοντα μέσα στο λογισμικό τα οποία επιτρέπουν τους/τις μαθητευομένους/ες να εκφράσουν τις απόψεις τους και να τις συζητήσουν μεταξύ τους (Βοσνιάδου, 1998: σελ ). Οι δυνατότητες αυτές του υπολογιστή συμβάλουν στο να εμπλουτίσουν οι μαθητευόμενοι/ες τη φαινομενική τους εμπειρία, να αναλογιστούν τις απόψεις τους και έτσι να βελτιώσουν την εννοιολογική τους κατανόηση πάνω σε μια αφηρημένη έννοια όπως είναι στην περίπτωση αυτή η δυναμική αλληλεπίδραση (Βοσνιάδου, 1998: σελ , Tao & Gusstone 1999a, Niedderer 2003). Η Διδακτική-Μαθησιακή Ακολουθία Η ακολουθία υλοποιείται σε πέντε δίωρα μαθήματα. Σε προηγούμενη εργασία έχουμε περιγράψει το περιεχόμενο όλων των μαθημάτων (Σπύρτου κ.α. 2006). Στην εργασία αυτή, επικεντρωνόμαστε στο περιεχόμενο και τα διδακτικά έργα των τριών πρώτων μαθημάτων, έτσι ώστε να αναδείξουμε σε βάθος ορισμένα καινοτομικά χαρακτηριστικά της ακολουθίας. Στον πίνακα (1) φαίνονται το περιεχόμενο και τα διδακτικά έργα που υλοποίησαν οι φοιτητές/τριες στα τρία μαθήματα. Για να τους/τις βοηθήσουμε ν αποκτήσουν έναν ανεξάρτητο από τα πλαίσια συλλογισμό «κινηθήκαμε» σε δύο επίπεδα. αφενός σ ένα γενικό επίπεδο προσεγγίζοντας τα 1 Ο όρος «συνέπεια των πλαισίων» μεταφράζει τον αγγλικό όρο «contextual coherence». 2 Ο όρος «συνοχή των αναπαραστάσεων» μεταφράζει τον αγγλικό όρο «representational coherence».

4 468 ΑΝΝΑ ΣΠΥΡΤΟΥ τρία είδη των δυναμικών αλληλεπιδράσεων κι αφετέρου σ ένα εδικό, προσεγγίζοντας επιμέρους περιπτώσεις των τριών αυτών αλληλεπιδράσεων. Συγκεκριμένα, στο γενικό επίπεδο περιλαμβάνεται η εισαγωγή της έννοιας της βαρυτικής αλληλεπίδρασης και ο νόμος της Παγκόσμιας Έλξης (1 ο μάθημα), η εισαγωγή της ηλεκτροστατικής και της μαγνητικής αλληλεπίδρασης, η έννοια της δύναμης καθώς και ο 3 ος Νόμος του Νεύτωνα (2 ο μάθημα). Παραθέτουμε αντιπροσωπευτικά τον ορισμό της δύναμης και τη διατύπωση του 3 ου Νόμου από τις σχετικές σημειώσεις που δόθηκαν στους/στις φοιτητές/τριες: «Η δύναμη είναι μια αφηρημένη έννοια που επινόησαν οι φυσικοί για να προσεγγίσουν την αλληλεπίδραση των σωμάτων. Η δύναμη είναι το μέτρο της αλληλεπίδρασης μεταξύ σωμάτων, όπως: μαζών, φορτίων, μαγνητικών ποσοτήτων». «Όταν ένα σώμα Α δρα πάνω σε ένα σώμα Β με μια δύναμη F α, τότε ταυτόχρονα και το σώμα Β δρα πάνω στο Α με μια δύναμη F β. Οι δυο δυνάμεις της αλληλεπίδρασης έχουν το ίδιο μέγεθος και μπορεί να είναι ελκτικές ή απωστικές» (Σπύρτου κ.α. 2006). Πίνακας 1: Το περιεχόμενο και τα διδακτικά έργα της ακολουθίας στα τρία πρώτα μαθήματα 1 ο μάθημα 2 ο μάθημα 3 ο μάθημα Περιεχόμενο Βαρυτική αλληλεπίδραση Νόμος της Παγκόσμιας έλξης Ηλεκτροστατική αλ/ση Μαγνητική αλ/ση Δύναμη 3 ος Νόμος του Νεύτωνα Ομοιότητες/Διαφορές των δυναμικών αλλ/σεων Νόμος του αντιστρόφου τετραγώνου Διδακτικά έργα Λογισμικό Μη παρατηρήσιμα φαινόμενα Λογισμικό Μη παρατηρήσιμα φαινόμενα Συγκεκριμένα /Αφηρημένα Πειραματικές Δραστηριότητες Υλικά του 1 ου & 2 ου μαθήματος Στο ειδικό επίπεδο περιλαμβάνονται μη παρατηρήσιμα φαινόμενα που παρουσιάζονται στο λογισμικό, όπως η βαρυτική αλληλεπίδραση ενός «διαστημικού καρπουζιού» και της Γης, συγκεκριμένα σώματα που συμπεριφέρονται ως αφηρημένα, π.χ. δύο διαστημικές σφαίρες, πειραματικές δραστηριότητες π.χ. μαγνητικά αυτοκινητάκια κ.α. (Hatzikrantiotis et al., 2005). Οι φοιτητές/τριες έχουν τη δυνατότητα να μελετήσουν την αλληλεπίδραση σωμάτων σε ποικίλες περιπτώσεις, δηλαδή σώματα που έχουν ίσες ή άνισες μάζες, ίσες μάζες και ίσα ή άνισα φορτία, ίσα φορτία και άνισες μάζες κ.τ.λ. Οι φοιτητές/τριες καθώς «κινούνται» στα δύο αυτά επίπεδα έχουν την ευκαιρία ν αντιληφτούν τις ομοιότητες των αλληλεπιδράσεων τόσο σε διαφορετικά περιβάλλοντα (τα τρία είδη των αλληλεπιδράσεων) όσο και σε επιμέρους διαφορετικές περιπτώσεις για το κάθε περιβάλλον. Στο 3 ο μάθημα, η διαπραγμάτευση των ομοιοτήτων/διαφορών σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την επιστημονική άποψη όσον αφορά την οντολογική φύση των αλληλεπιδράσεων. Οι φοιτητές/τριες έχουν την ευκαιρία στο μάθημα αυτό να συλλογιστούν ενιαία πάνω στα τρία είδη των δυναμικών αλληλεπιδράσεων, ν αντιληφτούν για παράδειγμα ότι η βαρυτική αλληλεπίδραση είναι μόνο ελκτική ενώ οι άλλες δύο μπορεί να είναι ελκτικές ή απωστικές, ότι όλα τα ηλεκτρικά φορτισμένα σώματα μπορούν να αλληλεπιδράσουν ελκτικά με αφόρτιστα σώματα, ότι η ισότητα των μέτρων δράσης/αντίδρασης σχετίζεται με το νόμο του αντιστρόφου τετραγώνου. Η δόμηση της οντολογικής άποψης για τη φύση των αλληλεπιδράσεων από την πλευρά των φοιτητών/τριών, πιστεύουμε ότι ενισχύεται με δύο ακόμη χαρακτηριστικά του

5 ΣΥΜΠΟΣΙΟ: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ 469 διδακτικά μετασχηματισμένου περιεχομένου: (α) τη διανυσματική απεικόνιση της δύναμης και (β) την ποιοτική προσέγγιση του Νόμου του αντιστρόφου τετραγώνου. Οι φοιτητές/τριες, μέσα στα εργαστήρια του λογισμικού, σχεδιάζουν τα διανύσματα της δράσης/αντίδρασης σε ποικίλες περιπτώσεις. Με κατάλληλες οδηγίες του λογισμικού διαπιστώνουν ότι τα μήκη των διανυσμάτων των δύο αυτών δυνάμεων είναι ίσα κι άρα και τα μέτρα τους είναι ίσα (Χατζηκρανιώτης & Θεοδωρακάκος, 2007). Επιπλέον στο 3 ο μάθημα προσεγγίζεται ποιοτικά ο τύπος του Νόμου του αντιστρόφου τετραγώνου. Έτσι στην ακολουθία μας, η αμοιβαιότητα των δυναμικών αλληλεπιδράσεων προσεγγίζεται με το συνδυασμό δύο αναπαραστάσεων, διανυσματικά και με τύπο. Ο συνδυασμός αυτός πιστεύουμε ότι μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ικανότητας των φοιτητών/τριών να χρησιμοποιούν μια ποικιλία αναπαραστάσεων για τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις (βλ. σε προηγούμενη ενότητα). Σε όλα τα μαθήματα οι φοιτητές/τριες απαντούν σε ερωτηματολόγιο για την ανάδειξη των απόψεών τους, εκτελούν και συζητούν σε επίπεδο ομάδας πραγματικά πειράματα καθώς και προσομοιωμένα σε υπολογιστή, συμπληρώνουν ερωτηματολόγιο αξιολόγησης του μαθήματος. Ο/Η εκπαιδευτικός εισάγει την επιστημονική γνώση και συζητά με τους/τις φοιτητές/τριες σε επίπεδο τάξης παραδείγματα εφαρμογής για τον έλεγχο της κατανόησης της νέας γνώσης. Στους/Στις φοιτητές/τριες δίνονται σημειώσεις και ασκήσεις για εξάσκηση στο σπίτι. Η εφαρμογή της ακολουθίας Η ΔΜΑ εφαρμόστηκε σε 8 πρωτοετείς φοιτητές/τριες του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στην Παιδαγωγική Σχολή της Φλώρινας, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Οι φοιτητές/τριες επιλέχτηκαν με βάση τις απαντήσεις που έδωσαν σε γραπτό ερωτηματολόγιο το οποίο συμπλήρωσαν σχεδόν όλοι / ες οι πρωτοετείς φοιτητές / τριες πριν την εφαρμογή της ακολουθίας (Kariotoglou et al. 2005). Το ερωτηματολόγιο καθώς και τα αποτελέσματα που προέκυψαν παρουσιάζονται σε εργασία του ίδιου συμποσίου (Καριώτογλου 2007). Το δείγμα των 8 φοιτητριών αποτελείται από άτομα που αφ ενός επιθυμούσαν τη συμμετοχή τους στην πειραματική διδασκαλία, αφ ετέρου αποτελούσαν αντιπροσωπευτικά δείγματα σε σχέση με τις εναλλακτικές ιδέες σε σχέση με την έννοια της αλληλεπίδρασης. Πριν ξεκινήσει η εφαρμογή της ΔΜΑ πήραμε ατομικές συνεντεύξεις έτσι ώστε να αποσαφηνίσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τις απαντήσεις που είχαν δώσει στο ερωτηματολόγιό τους. Στο τέλος κάθε μαθήματος, το ερωτηματολόγιο ανάδειξης και τα φύλλα εργασίας των φοιτητών/τριών παραδίδονταν για να αναλυθούν και να συμβάλλουν στην τελική αξιολόγηση. Ολόκληρη η διδακτική διαδικασία βιντεοσκοπήθηκε και στη συνέχεια μετατράπηκε σε κείμενο, με στόχο την αξιολόγηση της προσπάθειας. Αποτελέσματα Στην εργασία αυτή παρουσιάζουμε αποτελέσματα (πίνακας 2) που αφορούν την εξέλιξη των απόψεων των φοιτητριών σε τρεις κατευθύνσεις: α) αν αναγνωρίζουν την αμοιβαία δυναμική αλληλεπίδραση που αναπτύσσεται μεταξύ δύο σωμάτων β) με ποιον τρόπο τοποθετούν το διάνυσμα της δύναμης στα σώματα που αλληλεπιδρούν γ) αν αντιλαμβάνονται την ισότητα των μέτρων της δράσης και της αντίδρασης. Όσον αφορά την πρώτη κατεύθυνση, τα ευρήματα που παρουσιάζουμε προκύπτουν από το αρχικό ερωτηματολόγιο και την αντίστοιχη συνέντευξη καθώς και το αρχικό φύλλο εργασίας το οποίο συμπληρώνουν οι φοιτητές/τριες στην αρχή κάθε διδασκαλίας. Διαπιστώνεται ότι: (i) Όλα τα άτομα του δείγματος φαίνεται ότι αναγνωρίζουν περιορισμένα τα τρία είδη των αλληλεπιδράσεων. Δεν υπάρχει φοιτητής/τρια που να αναφέρει με σαφήνεια και τα τρία είδη των δυναμικών αλληλεπιδράσεων. Για παράδειγμα μια φοιτήτρια αναφέρει τον όρο «βαρυτική» δύναμη σε μια περίπτωση (Γη-Σελήνη) ενώ στις υπόλοιπες σχετικές

6 470 ΑΝΝΑ ΣΠΥΡΤΟΥ περιπτώσεις (π.χ. Καρπούζι-Γη) δεν κάνει καμία αναφορά. Αυτό το εύρημα θεωρούμε ότι είναι σημαντικό, γιατί δείχνει ότι οι πρωτοετείς φοιτητές/τριες δεν φαίνεται να έχουν κατανοήσει την ύπαρξη των τριών αυτών δυναμικών αλληλεπιδράσεων αν και περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα του ελληνικού σχολείου. (ii) Τα μισά άτομα του δείγματος (4 άτομα) φαίνεται ότι συγχέουν τις τρεις αλληλεπιδράσεις. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση: «Το καρπούζι είναι αφόρτιστο, άρα δεν μπορεί να ασκήσει δύναμη στη Γη. Από την άλλη, η Γη ασκεί τη μαγνητική της δύναμη στο καρπούζι». (iii) Όλοι/ες οι φοιτητές/τριες διακρίνουν ρητά ή άρρητα, τα σώματα σε «ενεργά» και «μη ενεργά». Τα ουράνια σώματα, (π.χ. η Γη), οι μαγνήτες και τα φορτισμένα σώματα ανήκουν στην κατηγορία των «ενεργών» σωμάτων. Ενώ τα γήινα σώματα (π.χ. ένα ξύλινος κύβος), τα σιδηρομαγνητικά (π.χ. ένας σιδερένιος κύβος) και τα αφόρτιστα (π.χ. ένα κομμάτι χαρτί) ανήκουν στην κατηγορία των «μη ενεργών» σωμάτων. Αυτή η κατηγοριοποίηση οδηγεί στην άποψη ότι τα «ενεργά» σώματα ασκούν δυνάμεις πάνω στα «μη ενεργά» αλλά το αντίστροφο δεν μπορεί να συμβαίνει. Για παράδειγμα 4 άτομα πιστεύουν ότι μια φορτισμένη ράβδο ασκεί δύναμη σ ένα κομμάτι χαρτί αλλά το χαρτί δεν μπορεί να ασκήσει δύναμη στη φορτισμένη ράβδο. Πίνακας 2. Η εξέλιξη των εναλλακτικών απόψεων των φοιτητών/τριών για τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις των σωμάτων. Ερευνητικά ερωτήματα & οι αντίστοιχες εναλλακτικές απόψεις Δείγμα: 8 άτομα Αναγνωρίζεται η δυναμική αλληλεπίδραση σε ποικίλα πλαίσια; (i) Αναγνωρίζουν περιορισμένα τα τρία είδη των αλληλεπιδράσεων (ii) Συγχέουν τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις (iii) Διακρίνουν τα σώματα σε «ενεργά» - «μη ενεργά» Πώς τοποθετείται το διάνυσμα της δύναμης στα σώματα; (i) «Μοντέλο Δίνω» (ii) Ταύτιση των διανυσμάτων ταχύτητας/δύναμης Πριν την ακολουθία Μετά την ακολουθία Αντιλαμβάνονται την ισότητα των μέτρων; (i) Το μεγαλύτερο σώμα ασκεί μεγαλύτερη δύναμη. 8 2 Τα ευρήματα από την εφαρμογή των τριών πρώτων μαθημάτων δείχνουν ότι οι φοιτητές/τριες έχουν βελτίωση στις απόψεις τους για τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις. Συγκεκριμένα, (i) όλα τα άτομα του δείγματος αναγνωρίζουν σε ποικίλες περιπτώσεις τα τρία είδη των αλληλεπιδράσεων. Παραθέτουμε αντιπροσωπευτική απάντηση που δόθηκε στο φύλλο αξιολόγησης για τη βαρυτική αλληλεπίδραση: «Κατάλαβα ότι δύο σώματα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Είναι η ίδια βαρυτική αλληλεπίδραση, είτε είσαι στο διάστημα είτε είσαι στη Γη». (ii) Όλα τα άτομα του δείγματος τονίζουν τις διαφορές και τις ομοιότητες μεταξύ των τριών αλληλεπιδράσεων. Αυτό σημαίνει ότι όλοι/ες οι φοιτητές/τριες όχι μόνο αναγνωρίζουν τις τρεις αυτές αλληλεπιδράσεις αλλά επιπλέον φαίνεται να μην τις συγχέουν μεταξύ τους. Για παράδειγμα: «Είχα την ιδέα ότι όλες οι αλληλεπιδράσεις είναι είτε ελκτικές είτε απωστικές. Τώρα συνειδητοποίησα ότι η βαρυτική είναι μόνο ελκτική Ακόμα κατάλαβα ότι ένα φορτισμένο σώμα μπορεί να ασκήσει δύναμη σε ένα αφόρτιστο». (ii) Τρία από τα οχτώ άτομα παρουσιάζουν στα γραπτά τους μια καθαρή άποψη για την αμοιβαιότητα των δυναμικών αλληλεπιδράσεων. Για παράδειγμα, μια φοιτήτρια γράφει: «Έμαθα ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ δύο σωμάτων είναι αμοιβαία. Μεταξύ δύο μαγνητών και γενικά, μεταξύ δύο φορτισμένων σωμάτων ή μαζών». Αυτό σημαίνει ότι 3 άτομα μετά την εφαρμογή της ακολουθίας έπαψαν να διακρίνουν τα σώματα σε «ενεργά» και «μη ενεργά». Για τα υπόλοιπα 5 άτομα δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι/ες ως προς την εξέλιξη αυτής της εναλλακτικής άποψης.

7 ΣΥΜΠΟΣΙΟ: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ 471 Όσον αφορά τη δεύτερη κατεύθυνση, δηλαδή την τοποθέτηση του διανύσματος της δύναμης, αρχικά διαπιστώνεται ότι: (i) 5 φοιτήτες/τριες -στις βαρυτικές αλληλεπιδράσειςτοποθετούν το διάνυσμα της δύναμης πάνω στο σώμα που ασκεί τη δύναμη και όχι σ αυτό που τη δέχεται. Για παράδειγμα ένας φοιτητής γράφει: «Είναι η Γη που δίνει τη δύναμη στο καρπούζι». Ονομάζουμε αυτή την άποψη «Μοντέλο Δίνω». Φαίνεται ότι οι φοιτητές/τριες αντιλαμβάνονται τη δύναμη ως μια εσωτερική ιδιότητα του σώματος, που «δίνει» τη δύναμή του και γι αυτό θεωρούν εύλογο να σχεδιάσουν το διάνυσμα πάνω στο σώμα που ασκεί τη δύναμη (Disessa et al. 2004). (ii) Στις περιπτώσεις της ηλεκτροστατικής και τη μαγνητικής άπωσης, 7 άτομα τοποθετούν το διάνυσμα σωστά. Ωστόσο, οι εξηγήσεις που δίνουν δεν είναι σύμφωνες με την επιστημονική άποψη. Οι φοιτητές/τριες φαίνεται ότι ταυτίζουν την κατεύθυνση της ταχύτητας με αυτή του διανύσματος της δύναμης, άποψη που είναι ευρέως καταγραμμένη στη βιβλιογραφία (Vosniadou et al. 2001). Μια αντιπροσωπευτική φράση τους είναι: «γιατί η μικρή σφαίρα θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση». (iii) Μετά την εφαρμογή των τριών πρώτων μαθημάτων όλοι/ες οι φοιτητές/τριες δείχνουν ότι ξεπέρασαν αυτήν την εναλλακτική άποψη, τουλάχιστον σε επίπεδο αναπαράστασης. Επτά άτομα γράφουν στο φύλλο αξιολόγησής τους ότι κατανόησαν την επιστημονικά αποδεκτή αναπαράσταση του διανύσματος της δύναμης από τις σχετικές δραστηριότητες του λογισμικού. Μάλιστα δύο άτομα που είχαν από την αρχή της ακολουθίας τη σωστή άποψη αναφέρουν: «Ο υπολογιστής μας βοήθησε να ξεκαθαρίσουμε πώς να σχεδιάζουμε το διάνυσμα της δύναμης». Όσον αφορά την τρίτη κατεύθυνση, δηλαδή αν και πώς αντιλαμβάνονται την ισότητα των μέτρων της δράσης και της αντίδρασης, η εξέλιξη των απόψεών τους έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα: (i) Στην αρχή του 1 ου μαθήματος, όλα τα άτομα του δείγματος έχουν την άποψη «το μεγαλύτερο σώμα ασκεί μεγαλύτερη δύναμη», π.χ. η Γη ασκεί μεγαλύτερη δύναμη στο μήλο απ ό,τι το μήλο σ αυτήν, γιατί η Γη είναι πολύ μεγάλη. Στο τέλος του 1 ου μαθήματος, επίσης όλα τα άτομα γράφουν στο φύλλο αξιολόγησής τους ότι διαπίστωσαν την ισότητα των μέτρων στις δυνάμεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στη Γη- Σελήνη, Καρπούζι-Γη, Μήλο-Καρπούζι κ.λπ. (ii) Ωστόσο, στην αρχή του 2 ου μαθήματος, επτά άτομα συνεχίζουν να έχουν την αρχική τους εναλλακτική άποψη. Καθώς ασκούνται πάνω στα εργαστήρια του λογισμικού, για τις ηλεκτροστατικές αλληλεπιδράσεις εκφράζουν έντονα την έκπληξή τους ότι τα μέτρα της δράσης-αντίδρασης είναι ίσα. Για παράδειγμα, μια ομάδα γράφει στο σχετικό φύλλο εργασίας: «Τα μέτρα των δυνάμεων είναι ίσα ενώ τα φορτία είναι άνισα!». Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι στο τέλος του 1 ου μαθήματος οι φοιτήτες/τριες συζήτησαν την ισότητα δράσης αντίδρασης σε ποικίλες περιπτώσεις της βαρυτικής αλληλεπίδρασης. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν τα πορίσματα της βιβλιογραφίας, στα οποία τονίζεται ότι οι μαθητευόμενοι/ες μπορεί ν αποκτήσουν την επιστημονική άποψη σ ένα πλαίσιο και να διατηρούν τις εναλλακτικές τους σ ένα άλλο (Tao & Gunstone 1999a). (iii) Μετά το τέλος του 3 ου μαθήματος, -όταν εισάγεται μαθηματικά ο νόμος του αντιστρόφου τετραγώνου- 6 φοιτητές/τριες δηλώνουν στα φύλλα αξιολόγησης ότι το μέτρο και των δύο μαζών/φορτίων/μαγνητικών ποσοτήτων συμβάλει στο μέτρο της κάθε μιας δύναμης. Υπάρχουν ωστόσο 2 άτομα που συνεχίζουν να διατηρούν την εναλλακτική τους άποψη σε ειδικές περιπτώσεις. Παράδειγμα, μια φοιτήτρια υποστηρίζει ότι: «Η αρνητικά φορτισμένη ράβδος ασκεί μεγαλύτερη δύναμη στην άλλη γιατί έχει μεγαλύτερο φορτίο». Συμπεράσματα-Συζήτηση Στο άρθρο αυτό περιγράψαμε τις σχεδιαστικές αρχές και τα βασικά χαρακτηριστικά μιας Διδακτικής Μαθησιακής Ακολουθίας, την οποία εφαρμόσαμε σε 8 φοιτητές/τριες με στόχο την οντολογική αλλαγή της σκέψης τους για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης, από αυτής της εσωτερικής ή αποκτώμενης ιδιότητας σε αυτή που θεωρεί τη δύναμη ως προϊόν αλληλεπίδρασης δυο σωμάτων και μάλιστα σε διαφαινομενολογικό πλαίσιο.

8 472 ΑΝΝΑ ΣΠΥΡΤΟΥ Με βάση τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν θεωρούμε ότι μετά την εφαρμογή της ακολουθίας, οι φοιτητές/τριες παρουσίασαν βελτίωση τόσο στην ικανότητά τους να ερμηνεύουν τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις σε διαφορετικά πλαίσια με βάση την επιστημονική άποψη όσο και στην ικανότητά τους να χρησιμοποιούν ποικιλία αναπαραστάσεων τους, π.χ. να ερμηνεύουν την ισότητα των μέτρων της δράσης-αντίδρασης διανυσματικά και ποσοτικά. Ο μικρός αριθμός του δείγματος δεν μας επιτρέπει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. Ωστόσο μέσα από τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύονται συγκεκριμένες δυσκολίες που έχουν οι φοιτητές/τριες τόσο στη «συνοχή των αναπαραστάσεων» όσο και στη «συνέπεια των πλαισίων» (Savinainen & Viiri 2005). Για παράδειγμα η δυσκολία που έχουν ν αναγνωρίζουν τη βαρυτική αλληλεπίδραση σε ακίνητα σώματα. Η δυσκολία να αντιληφθούν την αμοιβαιότητα των αλληλεπιδράσεων, δηλαδή ν αντιληφθούν ότι δεν υπάρχουν «ενεργά» και «μη ενεργά» σώματα καθώς και να αποδεχτούν την ισότητα των μέτρων της δράσηςαντίδρασης. Επομένως μια επόμενη εφαρμογή αυτής της ακολουθίας θα ήταν χρήσιμο να εμπλουτιστεί με διδακτικά έργα και δραστηριότητες που θα βοηθήσουν παραπέρα την αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών. Ευχαριστίες. Η συγγραφέας ευχαριστεί το ΕΠΕΑΕΚ ΥΠΕΠΘ, Ερευνητικό Πρόγραμμα Πυθαγόρας 1, Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, για την υποστήριξη αυτής της έρευνας. Παραπομπές Βοσνιάδου, Σ (1998). Γνωσιακή Ψυχολογία: Ψυχολογικές Μελέτες και Δοκίμια. Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα. Καριώτογλου, Π. (2007). Οι ιδέες των φοιτητών/τριών Παιδαγωγικών Τμημάτων για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Εργασία που υποβλήθηκε στο 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική Φυσικών Επιστημών και Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση», Ιωάννινα. Σπύρτου, Α., Ζουπίδης, Α., Καριώτογλου, Π. (2006). Ένα ερευνητικό πρόγραμμα για τη διδασκαλία των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε υποψήφιους/ες νηπιαγωγούς: η Διδακτική Ακολουθία και τα αποτελέσματα της εφαρμογής της. Πρόκειται να δημοσιευτεί στα: Πρακτικά του 4 ου Πανελλήνιου Συνέδριου για τις Φυσικές Επιστήμες στην Προσχολική Εκπαίδευση Ιουνίου, Βόλος. Χατζηκρανιώτης, Ε. & Θεοδωρακάκος, Α. (2007). Newton-3: ένα αλληλεπιδραστικό λογισμικό για τη διδασκαλία των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαθεματικό πλαίσιο. Εργασία που υποβλήθηκε στο 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική Φυσικών Επιστημών και Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση», Ιωάννινα. DiSessa, A., Gillespie, N. & Esterly, J. (2004). Coherence versus fragmentation in the development of the concept of force. Cognitive Science, 28(6), Hatzikraniotis, E., Theodorakakos, A., Spyrtou, A. & Kariotoglou, P. (2005). Newton-3: A Software For Teaching Dynamic Interactions. In: P.G., Michaelides, A., Margetousaki, (Eds.), Proceedings of the 2 nd International Conference on Hands on Science, HSci,. July 13-16, Rethimno, Hellingman, C. (1992). Newton s third law revisited. Physics Education, 27, Heywood, D. & Parker, J. (2001). Describing the cognitive landscape in learning and teaching about forces. International Journal of Science Education, 23(11), Holton, G. (2002). Εισαγωγή στις έννοιες και τις θεωρίες της Φυσικής Επιστήμης. Αναθεώρηση και προσθήκες από τον Brush, Stephen. Επιστημονική επιμέλεια: Μπαλτάς, Α. & Χριστοδουλίδης, Κ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Ε.Μ.Π.

9 ΣΥΜΠΟΣΙΟ: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ 473 Kariotoglou, P. & Spyrtou, A. (2005). A Teaching Learning Sequence Concerning Dynamic Interactions: The Need for Appropriate Software. In: P. Michaelides, A. Margetousaki, (Eds.), Proceedings of the 2 nd International Conference on Hands on Science, HSci, July 13-16, Rethimno, Kariotoglou, P., Spyrtou, A. and Tselfes, V., (2005). Student teachers; conceptions about gravity interaction. In: R. Pinto et D. Couso (Eds.), Proceedings of the Fifth International ESERA Conference on Contributions of Research to Enhancing Students Interest in Learning Science, Barcelona, Spain, Meheut, M. & Psillos, D. (2004). Teaching-leaning sequences: aims and tools for science education research. International Journal of Science Education, 26(5), Niedderer, H., Sander, F., Goldberg, F., Otero, V., Jorde, D., Slotta, J., Stromme, A., Fischer, H., Hucke, L., Tiberghien, A., Vince, J. (2003). Research About The Use Of Information Technology In Science Education. In: Psillos, D., Kariotoglou, P., Tselfes, V., Hatzikraniotis, E., Fassoulopoulos, G., Kallery, M. (Eds): Science Education Research In The Knowledge- Based Society, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, Savinainen A. & Viiri U. (2005). Using the Force Concept Inventory to characterize students conceptual coherence. In L. Haapasalo & K. Sormunen (Eds.), Towards meaningful mathematics science education, Proceedings on the IXX Symposium of Finish Mathematics and Science Education Research Association. Buletin of Faculty of Eeducation, University of Joensuu; no 86, Available at URL: (accessed on 24/5/2005). Serway, R. & Faughn, J. (2002). Physics. Copyright by Holt, Rinehart and Winston, United States of America. Tao, P. & Gunstone, R. (1999a). The process of conceptual change in Force and Motion during Computer Supported Physics Instruction. Journal of Research in Science Teaching, 36(17), Tao, P., Gunstone, R. (1999b). Conceptual change in science through collaborative learning at the computer. International Journal of Science Education, 21(1), Vosniadou, S., Ioannides, C., Dimitrakopoulou, A., Papademetriou, E. (2001). Designing learning environments to promote conceptual change in science. Learning and Instruction, 11, Wegerif, R. (2004). The role of educational software as a support for teaching and learning conversations. Computers & Education, 43,

Οι ιδέες φοιτητών /τριων Παιδαγωγικών Τμημάτων για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης σε διαφορετικά πλαίσια

Οι ιδέες φοιτητών /τριων Παιδαγωγικών Τμημάτων για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης σε διαφορετικά πλαίσια ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Διδασκαλία και μάθηση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε φοιτητές/τριες παιδαγωγικών τμημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Αλληλεπιδράσεις: βαρυτικές, μαγνητικές, ηλεκτρομαγνητικές

Δυναμικές Αλληλεπιδράσεις: βαρυτικές, μαγνητικές, ηλεκτρομαγνητικές Δ ι δ α κ τ ι κ ό Π α κ έ τ ο Δυναμικές Αλληλεπιδράσεις: βαρυτικές, μαγνητικές, ηλεκτρομαγνητικές Πέτρος Καριώτογλου Άννα Σπύρτου Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας 2006 2 Δυναμικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδέες φοιτητών/φοιτητριών παιδαγωγικών τμημάτων για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης σε διαφορετικά πλαίσια

Οι ιδέες φοιτητών/φοιτητριών παιδαγωγικών τμημάτων για την έννοια της δυναμικής αλληλεπίδρασης σε διαφορετικά πλαίσια ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Διδασκαλία και μάθηση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε φοιτητές/φοιτήτριες παιδαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

Newton-3 : ένα αλληλεπιδραστικό λογισμικό για τη διδασκαλία των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαθεματικό πλαίσιο

Newton-3 : ένα αλληλεπιδραστικό λογισμικό για τη διδασκαλία των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαθεματικό πλαίσιο ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Διδασκαλία και μάθηση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε φοιτητές/φοιτήτριες παιδαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Μια εποικοδομητική προσέγγιση για τη διδασκαλία της ενέργειας στο Δημοτικό Σχολείο: πιλοτική εφαρμογή

Μια εποικοδομητική προσέγγιση για τη διδασκαλία της ενέργειας στο Δημοτικό Σχολείο: πιλοτική εφαρμογή ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ A Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Μια εποικοδομητική προσέγγιση για τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας μας. Χωρίζεται σε δυο τμήματα. Στο πρώτο τμήμα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της ποσοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 415 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Μεταφετζής Γιώργος Δάσκαλος, 1ο ΔΣ Βόλου gmetafetz@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" τον Στατικό Ηλεκτρισμό στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Ερευνώ και Ανακαλύπτω τον Στατικό Ηλεκτρισμό στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινα χειροποίητα κουτιά Περίληψη: Χάρτινα κουτιά

Χάρτινα χειροποίητα κουτιά Περίληψη: Χάρτινα κουτιά Χάρτινα χειροποίητα κουτιά Περίληψη: Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές διερευνούν τη χωρητικότητα κουτιών σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου που προκύπτουν από ένα χαρτόνι συγκεκριμένων διαστάσεων. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ο Δυναμική σε μια διάσταση

Κεφάλαιο 2 ο Δυναμική σε μια διάσταση 1 Σκοπός Να αποκτήσουν οι μαθητές τη δυνατότητα να απαντούν σε ερωτήματα που εμφανίζονται στην καθημερινή μας ζωή και έχουν σχέση με την δύναμη, μάζα και αδράνεια. Λέξεις κλειδιά Δύναμη, αδράνεια, μάζα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ COULOMB ΜΕ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ WEB-BASED ΕΦΑΡΜΟΓΗ. Α. Παπαδόπουλος*, Μ. Τσακίρη**, Ε. Χατζηκρανιώτης ***

ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ COULOMB ΜΕ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ WEB-BASED ΕΦΑΡΜΟΓΗ. Α. Παπαδόπουλος*, Μ. Τσακίρη**, Ε. Χατζηκρανιώτης *** ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ COULOMB ΜΕ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ WEB-BASED ΕΦΑΡΜΟΓΗ Α. Παπαδόπουλος*, Μ. Τσακίρη**, Ε. Χατζηκρανιώτης *** * Εκπαιδευτήρια Πλάτων, Κατερίνη * * 2ο Τ.Ε.Ε. Ευόσμου, Θεσσαλονίκη * * * Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 1η. ΚΕ Φ ΑΛ ΑΙ Ο 3 :Η έννοια της δ ύναμ ης

ΜΗΧΑΝΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 1η. ΚΕ Φ ΑΛ ΑΙ Ο 3 :Η έννοια της δ ύναμ ης Σκοπός 1 Να αποκτήσουν οι μαθητές τη δυνατότητα να απαντούν σε ερωτήματα που εμφανίζονται στην καθημερινή μας ζωή και έχουν σχέση με την δύναμη, μάζα και αδράνεια. Λέξεις κλειδιά Δύναμη, αδράνεια, μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 475 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ Μαστρογιάννης Αθανάσιος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας ΠΤΠΕ ΠΘ Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ ΠΘ Βασιλεία Χρηστίδου Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διερεύνηση του προσωπικού ενδιαφέροντος των αριστούχων μαθητών της Γ Λυκείου για το γνωστικό αντικείμενο της Φυσικής, με τη χρήση του C.L.A.S.S. Χριστίνα Ηλ. Κωσταρά και Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Χειμερινό εξάμηνο 2008-09 Διδακτική του Μαθήματος Μελέτη Περιβάλλοντος # 1η Συνάντηση # Διδάσκων: Γεώργιος Μαλανδράκης, Διδάσκων

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 9: Οι ιδέες των μαθητών για Άνωση, Πλεύση/Βύθιση, Πίεση Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1 έως 5 επιλέξτε τη σωστή απάντηση.

Στις ερωτήσεις 1 έως 5 επιλέξτε τη σωστή απάντηση. Στις ερωτήσεις 1 έως 5 επιλέξτε τη σωστή απάντηση. 1. Ο νόμος του Coulomb μας δίνει τη δύναμη που αλληλεπιδρούν:: a. Δύο οποιαδήποτε σώματα. b. Περισσότερα από δύο φορτισμένα σώματα. c. Δύο οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 180 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Αλέκος Μπάρµπας ευτεροβάθµια Εκπαίδευση albarbas@otenet.gr ηµήτρης Ψύλλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητισμός. Νίκος Ν. Αρπατζάνης

Ηλεκτρομαγνητισμός. Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρομαγνητισμός Νίκος Ν. Αρπατζάνης Πεδίο Πολλές φορές είναι χρήσιμα κάποια φυσικά μεγέθη που έχουν διαφορετική τιμή, σε διαφορετικά σημεία του χώρου (π.χ. μετεωρολογικά δεδομένα,όπως θερμοκρασία, πίεση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ 1. Τίτλος σεναρίου Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ Παρουσίαση του λογισμικού «Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α» και προτάσεις διδακτικής αξιοποίησής του. 2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα PETALL Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο Τίτλος σεμιναρίου Ανακαλύψτε το δικό σας μονοπάτι μέσω της εργασιοκεντρικής διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή στη σχολική πράξη της εποικοδομητικής προσέγγισης για τη διδασκαλία και μάθηση των Φ.Ε. από φοιτητές του Π.Τ.Δ.Ε.

Εφαρμογή στη σχολική πράξη της εποικοδομητικής προσέγγισης για τη διδασκαλία και μάθηση των Φ.Ε. από φοιτητές του Π.Τ.Δ.Ε. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών και Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου Εφαρμογή στη σχολική πράξη της

Διαβάστε περισσότερα

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Κων/νος Στεφανίδης Σχολικός Σύμβουλος Πειραιά kstef2001@yahoo.gr Νικόλαος Στεφανίδης Φοιτητής ΣΕΜΦΕ, ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Απαντήσεις ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 02/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ:

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Απαντήσεις ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 02/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Απαντήσεις ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 02/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Τζαγκαράκης Γιάννης, Δημοπούλου Ηρώ, Αδάμη Μαρία, Αγγελίδης Άγγελος, Παπασταμάτης Στέφανος, Τσαβλίδου

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση. Ενότητα 6: Πλαίσιο Σχεδιασμού και αναφοράς Σεναρίου

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση. Ενότητα 6: Πλαίσιο Σχεδιασμού και αναφοράς Σεναρίου Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Μάθημα επιλογής Α εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 467 ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ Βαρυπάτη Αθηνά Φυσικός- Επιμορφώτρια Τ.Π.Ε. avarypat@de.sch.gr Μαστραλέξης Δημήτρης Φυσικός-Επιμορφωτής Τ.Π.Ε. dmastral@de.sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP61 Θεατρική Αγωγή Επίπεδο Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα

Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα Μαρία Β. Χατζή, Δασκάλα, Δρ. Διδακτικής των Φ.Ε. Επιμορφούμενη ΠΑΚΕ Θεσσαλίας 2011-12 Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα 1 1. Εισαγωγή Το λογισμικό Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α. αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μαθησιακό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: Α) Διάταξη χώρου (γενικά): Β) Διάταξη χώρου (ως προς τις ΦΕ): Γ) Δυναμικό τάξης (αριθμός μαθητών, φύλο μαθητών, προνήπια-νήπια, κλπ): Δ) Διάρκεια διδασκαλίας: Ε) Ήταν προϊδεασμένοι οι μαθητές για το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές επισημάνσεις για το περιεχόμενο της ενέργειας στα νέα σχολικά εγχειρίδια της Ε και ΣΤ τάξης του Δημοτικού σχολείου

Διδακτικές επισημάνσεις για το περιεχόμενο της ενέργειας στα νέα σχολικά εγχειρίδια της Ε και ΣΤ τάξης του Δημοτικού σχολείου ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διδακτικές επισημάνσεις για το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις πρωτοετών φοιτητών επτά τμημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σχετικά με έννοιες της Νευτώνειας Μηχανικής

Αντιλήψεις πρωτοετών φοιτητών επτά τμημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σχετικά με έννοιες της Νευτώνειας Μηχανικής ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Διδακτική και Διδασκαλία της Φυσικής Αντιλήψεις πρωτοετών φοιτητών επτά τμημάτων του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια»

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» Ηλεκτρισμός TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù www.ziti.gr Πρόλογος Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Το διαστημόπλοιο Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Εισαγωγή Το νέο πρόγραμμα σπουδών που ισχύει πλέον πλήρως, ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά ανά έτος από το ακαδημαϊκό έτος 2011-12 και είναι αποτέλεσμα αναμόρφωσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON

ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON 1 ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON Τι είναι «δύναμη»; Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο όρος «δύναμη» στη Φυσική έχει αρκετά διαφορετική σημασία από ότι στην καθημερινή γλώσσα. Εκφράσεις όπως «τον χτύπησε με δύναμη»,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 2012 - \ ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις - Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΤΙΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου. Κεφ. 3 Δυνάμεις

Φυσική Β Γυμνασίου. Κεφ. 3 Δυνάμεις Φυσική Β Γυμνασίου Κεφ. 3 Δυνάμεις Επιμέλεια: Αγκανάκης Α. Παναγιώτης Θεωρία 1) Ποια είναι σχέση δύναμης και κίνησης; 2) Ποια είναι η σχέση δύναμης και παραμόρφωσης; 3) Τι ονομάζουμε δύναμη; Ποια μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Mοντέλα διδασκαλίας και μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 1: Αναπαραστάσεις ΕΦΕΙΑ Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος (pkariotog@uowm.gr) Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI Όλγα Κασσώτη Εργασία που κατατίθεται ως παραδοτέο της παρακολούθησης εκπαιδευτικού προγράμματος στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης με τίτλο: «Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών 1. Ποια θέματα στον τομέα των φυσικών επιστημών θεωρείτε ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛIKH ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1,5 ώρα. ΩΡΑ:..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛIKH ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1,5 ώρα. ΩΡΑ:.. ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛIKH ΧΡΟΝΙΑ 2015-2016 ΒΑΘΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Αριθμητικώς:... Ολογρ.:... Υπογραφή:... ΒΑΘΜΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Αριθμητικώς:... Ολογρ.:... Υπογραφές:...... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

«Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού»

«Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού» Αθανάσιος Βρακόπουλος 1, Ολυμπία Βρακοπούλου 2, Γιώργος Μακρής 3 1 Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/11/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ:

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/11/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/11/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Τζαγκαράκης Γιάννης, Δημοπούλου Ηρώ, Αγγελίδης Άγγελος, Κανιαδάκης Γιώργος, Κούζιλου Τάνια, Μαρκαντωνάκη Χριστίνα, Παπαθανασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. 1. Ποια σώματα ονομάζονται ηλεκτρισμένα; Ποιες δυνάμεις λέγονται ηλεκτρικές; Σώματα, όπως ο πλαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 18/9/2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ_ΚΕΦ. 1 1 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Διδάσκων Γεράσιμος Κουρούκλης Καθηγητής (Τμήμα Χημικών Μηχανικών). (gak@auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η εκπαίδευση της σύγχρονης κοινωνίας των γνωστικών απαιτήσεων, χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙΙ ΦΟΡΤΙΙΟ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 1) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι νόµοι της κίνησης, οι δυνάµεις και οι εξισώσεις κίνησης

2. Οι νόµοι της κίνησης, οι δυνάµεις και οι εξισώσεις κίνησης Οι νόµοι της κίνησης, οι δυνάµεις και οι εξισώσεις κίνησης Βιβλιογραφία C Kittel, W D Knight, A Rudeman, A C Helmholz και B J oye, Μηχανική (Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις ΕΜΠ, 1998) Κεφ, 3 R Spiegel, Θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα