Νευρικός Ιστός. 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή. 2. Νευρογλοία E. Johnson & Α. Χαρχαντή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νευρικός Ιστός. 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή. 2. Νευρογλοία E. Johnson & Α. Χαρχαντή"

Transcript

1 MEΡΟΣ Ι Νευρικός Ιστός 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή 2. Νευρογλοία E. Johnson & Α. Χαρχαντή 3. Νευρικές Απολήξεις E. Johnson & Α. Χαρχαντή

2

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Νευρώνας Εισαγωγή... 3 Νευρικά Κύτταρα... 6 Μορφολογία Ταξινόμηση Κυτταρολογικά Χαρακτηριστικά... Αποφυάδες των Νευρικών Κυττάρων Νευράξονας Δενδρίτης Σύναψη Μορφολογία Ταξινόμηση Νευροδιαβιβαστές Χημική Νευροανατομία Εισαγωγή Το νευρικό σύστημα: Κατάγεται από το έξω βλαστικό δέρμα. Έχει ως κύριο ιστό τον νευρικό ιστό. Επιτρέπει την ταχεία και εξειδικευμένη ε- πικοινωνία μεταξύ των απομακρυσμένων περιοχών του σώματος. Ο Νευρικός Ιστός Αποτελείται από: Νευρώνες (νευρικά κύτταρα) Εικ.1.1: Είναι εξειδικευμένα κύτταρα που αποτελούν τη δομική και λειτουργική μονάδα του νευρικού συστήματος. Οι νευρώνες έχουν πολυάριθμες και πολυσχιδείς αποφυάδες (έναν νευράξονα ή νευρίτη και έναν ή περισσότερους δενδρίτες). Χρησιμεύουν για την πρόσληψη, την αγωγή και την μεταβίβαση των διεγέρσεων. Επιτελούν την επικοινωνία: συγκεντρώνοντας πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς επεξεργαζόμενοι τις πληροφορίες και δημιουργώντας μνήμη παράγοντας κατάλληλα ερεθίσματα απάντησης στα εκτελεστικά κύτταρα Νευρογλοία: Βρίσκεται ανάμεσα στους νευρώνες. Δεν λαμβάνει μέρος άμεσα στη διαδικασία της πληροφορίας. Χρησιμεύει για τη στήριξη, απομόνωση και θρέψη των νευρώνων (δηλαδή, είναι σημαντική για τη φυσιολογική νευρική λειτουργία). Οι κύριοι τύποι νευρογλοιακών κυττάρων (Εικ.1.2): Τα ολιγοδενδρογλοιακά κύτταρα σχηματίζουν το μυέλινο περίβλημα που περιβάλλει 3

4 Νευροανατομία Περικάρυο Δενδρίτης Πυρήνας Νευράξονας πολλούς νευράξονες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα μικρογλοιακά κύτταρα έχουν φαγοκυτταρικό ρόλο, αντιπροσωπεύουν το μονοπυρηνικό φαγοκυτταρικό σύστημα στο νευρικό σύστημα και προέρχονται από πρόδρομα κύτταρα του μυελού των οστών. Τα αστροκύτταρα σχηματίζουν έναν επιλεκτικό διαπερατό φραγμό μεταξύ των νευρώνων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και των τριχοειδών του κυκλοφορικού συστήματος. Τα επενδυματικά (επενδυτικά) κύτταρα: επενδύουν τις κοιλότητες του εγκεφάλου και τον κεντρικό σωλήνα του νωτιαίου μυελού. Εικόνα 1.1 Τελικά κομβία Ο νευρώνας, όπου αναγνωρίζονται τα 3 κύρια μέρη αυτού, οι δενδρίτες, το περικάρυο (κυτταρικό σώμα) και ο νευράξονας. Αιμοφόρα αγγεία και μήνιγγες δεν υπάγονται στον νευρικό ιστό. Τα σώματα των νευρικών κυττάρων συγκεντρώνονται σε ομάδες (φαιά ουσία και πυρήνες) και βρίσκονται σε διάφορες περιοχές και όχι στις αποφυάδες τους (Εικ.1.3). Φαιά ουσία: (Εικ.1.4) περιέχει τα κυτταρικά σώματα των νευρώ- Αστροκύτταρα Ολιγοδενδρογλοιακά Κύτταρα Εικόνα Επενδυματικά Κύτταρα Μικρογλοιακά Κύτταρα Οι κύριοι τύποι των νευρογλοιακών κυττάρων

5 Νευρώνας 1.1 Βασικές Αρχές Νευρώνας είναι εξειδικευμένο κύτταρο που αποτελεί τη δομική και λειτουργική μονάδα του νευρικού συστήματος έχει πολυάριθμες και πολυσχεδείς αποφύαδες (έναν νευράξονα ή νευρίτη και έναν ή περισσότερους δενδρίτες). μέσω των δενδριτών του κάθε νευρώνα, αυξάνεται η επιφάνεια σύνδεσης με άξονες άλλων νευρώνων. τα σώματα των νευρώνων συγκεν τρώνον ται σε ομάδες (φαιά ουσία και πυρήνες) σε διαφορετικές περιοχές από εκείνες των αποφυάδων τους. χαρακτηρίζεται από τη διεγερσιμότητά του και την ικανότητά του να προσλαμβάνει ερεθίσματα και να μεταβιβάζει νευρικές ώσεις. εντοπίζεται στον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα γάγγλια και στο ανθρώπινο νευρικό σύστημα είναι περίπου Δ Λ Ν Φ A Εικόνα 1.3 Τομή εγκεφάλου. Μετάπτωση φαιάς ουσίας (Φ) σε λευκή ουσία (Λ). Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (x40). Ο νων και τη νευρογλοία. έχει ένα πολύπλοκο δίκ τυο που δημιουργείται από τις αποφυάδες των νευρώνων και των νευρογλοιακών κυττάρων, που περιγράφεται ως νευροπίλημα. Οι περισσότερες ίνες αυτού του δικτύου σ τερούν ται μυελίνης (Εικ.1.5). Λευκή ουσία: Δεν περιέχει κυτταρικά σώματα των νευρώνων, αποτελείται από νευρικές αποφυάδες και νευρογλοία (Εικ.1.6). B Εικόνα 1.4 Τομές εγκεφάλου Α) Φαιά ουσία, στην οποία αναγνωρίζονται τα κυτταρικά σώματα των νευρώνων (Ν), που περιβάλλονται από δίκτυο (νευροπίλημα)(δ) νευρωνικών και νευρογλοιακών αποφυάδων. Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (x200). Β) Λευκή ουσία, στην οποία αναγνωρίζονται πυρήνες νευρογλοιακών κυττάρων, κυρίως ολιγοδενδροκυττάρων (Ο). Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (x200). 5

6 Νευροανατομία A Ο N Ο Εικόνα 1.5 Τομή φαιάς ουσίας εγκεφάλου. Οι μεγάλου ευμεγέθεις πυρήνες αντιστοιχούν στους νευρώνες (Ν). Επίσης αναγνωρίζονται ολιγοδενδροκύτταρα (Ο). Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (x400). Εικόνα 1.6 Τομή λευκής ουσίας εγκεφάλου. Οι ευμεγέθεις πυρήνες αντιστοιχούν σε μικρογλοιακά κύτταρα, ολιγοδενδροκύτταρα (Ο) και αστροκύτταρα (Α). Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (x400). 6 Περιέχει μια λευκωπή ουσία τη μυελίνη, η οποία περιβάλλει τις περισσότερες από τις νευρικές αποφυάδες. Νευρική ώση Η μετάδοση των ώσεων ρυθμίζεται από την ηλεκτρική διαβάθμιση (διαφορά δυναμικού) που υπάρχει ανάμεσα στην εσωτερική και εξωτερική επιφάνεια των μεμβρανών. Τα νευρικά κύτταρα αντιδρούν γρήγορα στα ερεθίσματα. Αλλαγή του δυναμικού μπορεί να περιορισθεί στη θέση που δέχτηκε το ε- ρέθισμα ή να μεταβιβασθεί σε ολόκληρο τον νευρώνα. Η νευρική ώση μεταφέρει πληροφορίες σε άλλους νευρώνες, μυς και αδένες. Νευρικά Κύτταρα Τα νευρικά κύτταρα (νευρώνες) σχηματίζουν ένα δίκτυο με εξειδικευμένες συνδέσεις με σκοπό: Τη συγκέντρωση πληροφοριών από αισθητικούς υποδοχείς. την επεξεργασία της πληροφορίας τη δημιουργία μνήμης τη γένεση και αποστολή των κατάλληλων ερεθισμάτων στα εκτελεστικά όργανα Τα νευρικά κύτταρα αποτελούν τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα του νευρικού συστήματος και χαρακτηρίζονται από τη διεγερσιμότητά τους και την ικανότητά τους να παραλαμβάνουν ερεθίσματα και να μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις. Εντοπίζονται στον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα γάγγλια. Στο ανθρώπινο νευρικό σύστημα είναι περίπου Μορφολογία Η δομή του νευρώνα είναι υψηλής ειδίκευσης (Εικ.1.7). Τα νευρικά κύτταρα αποτελούνται από: Περικάρυο ή κυτταρικό σώμα: Περιέχει τον πυρήνα και τα περισσότερα κυτταρικά οργανίδια. Νευράξονα: Είναι μία μακριά κυτταρική αποφυάδα. Συχνά εκτείνεται σε μεγάλη απόσταση από το κυτταρικό σώμα. Μεταδίδει ερεθίσματα μακριά από το κυτταρικό σώμα και σε γειτονικά κύτταρα. Δενδρίτες: Είναι πολυάριθμες, βραχείες κεντρομόλες κυτταρικές αποφυάδες. Αυξάνουν την επιφάνεια σύνδεσης με τους άξονες των άλλων νευρώνων. Συνάψεις:

7 Νευρώνας Δενδρίτης Περικάρυο Πυρήνας Σωμάτια Nissl Πυρήνιο Έλυτρο μυελίνης Περίσφιξη του Ranvier Αξονικό λοφίδιο (εκφυτικός κώνος) Πυρήνας κύτταρο Schwann Νευράξονας Τελικά δενδρύλια Εικόνα 1.7 Τυπικός νευρώνας. Τα κύρια χαρακτηριστικά και η βασική δομή του νευρικού κυττάρου. Είναι εξειδικευμένες συνδέσεις των νευραξόνων με άλλα κύτταρα. Επιτρέπουν την άμεση κυτταρική επικοινωνία. Τελικά κομβία παρέχει μεταβολική υποστήριξη. Έχουν πολλαπλές δενδριτικές αποφυάδες. Είναι πολύπολοι νευρώνες. Ταξινόμηση Υπάρχουν πολλοί τύποι νευρώνων με μορφή α- νάλογη της λειτουργίας τους. Οι νευρώνες διακρίνονται ανάλογα με τη λειτουργία, το σχήμα, το μέγεθος και τον αριθμό των νευριτών τους. Οι κεντρομόλοι νευρώνες μεταφέρουν πληροφορίες από τους περιφερικούς υποδοχείς στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και οι φυγόκεντροι νευρώνες μεταφέρουν διεγέρσεις μακριά από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. (Πίνακας 1.1) 2. Αισθητικοί νευρώνες: Είναι κεντρομόλοι νευρώνες που μεταφέρουν πληροφορίες, οι οποίες φθάνουν τελικά στο συνειδητό επίπεδο. Έχουν κυρίως μία αποφυάδα που διαιρείται σε δύο κλάδους από τους οποίους, ο ένας οδεύει προς το κεντρικό νευρικό σύστημα και ο άλλος προς μία αισθητική περιοχή του σώματος. Ταξινομούνται στους μονόπολους νευρώνες. Ανάλογα με τη Λειτουργία 1. Κινητικοί νευρώνες: (Εικ.1.8) Είναι φυγόκεντροι νευρώνες που νευρώνουν τους σκελετικούς μυς. Έχουν μεγάλο κυτταρικό σώμα. Έχουν μακρύ νευράξονα στον οποίο το σώμα 3. Διάμεσοι νευρώνες: Είναι συνήθως μικρά απλά κύτταρα. Έχουν βραχείες αποφυάδες. Εξυπηρετούν τοπικές συνδέσεις μέσα στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Πολλά από αυτά τα κύτταρα είναι δίπολα. 7

8 Νευροανατομία 1.1 Πίνακας Ταξινόμηση των νευρώνων ανάλογα με τη λειτουργία τους, τον αριθμό των αποφυάδων τους, το μέγεθος του κυτταρικού σώματος και την εντόπισή τους. Ανάλογα με τη λειτουργία Ανάλογα με τον αριθμό των αποφυάδων Ανάλογα με το μέγεθος του κυτταρικού σώματος Εντόπιση Κινητικός (απαγωγός) Πολύπολος Νευρώνας τύπου Golgi I ΚΝΣ Αισθητικός (προσαγωγός) Μονόπολος Ψευδομονόπολος Νευρώνας τύπου Golgi II Νωτιαία γάγγλια Διάμεσος Δίπολος Αμφιβληστροειδής, οσφρητικός βλεννογόνος, αισθητικά γάγγλια, αιθουσαίο και κοχλιακό νεύρο Περικάρυο (κυτταρικό σώμα) Έλυτρο μυελίνης ΠΡΟΣ ΚΝΣ Περικάρυο (κυτταρικό σώμα) Νευρομυϊκές συνάψεις ΑΠΟ ΚΝΣ Πυρήνας Μυς Κινητικός Νευρώνας Αισθητικός Νευρώνας 8 Εικόνα 1.8 Τα κύρια χαρακτηριστικά του κινητικού και αισθητικού νευρικού κυττάρου.

9 Νευρώνας Μονόπολος Νευρώνας Εικόνα 1.9 Δίπολος Νευρώνας Πολύπολος Νευρώνας Οι τρεις κατηγορίες νευρώνων (μονόπολος, δίπολος και πολύπολος) με κριτήριο τη δομική συγκρότηση (σχήμα, μέγεθος και αριθμό διακλάδωσης των νευριτών). Ανάλογα με το Σχήμα και τον Αριθμό των Αποφυάδων (Εικ.1.9) 1. Πολύπολοι νευρώνες: Βρίσκονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Εμφανίζουν πολλές αποφυάδες, έναν μικρό νευρίτη και πολυάριθμους δενδρίτες. Έχουν κυτταρικό σώμα, ανώμαλου σχήματος. Είναι συχνότερα κινητικοί νευρώνες. 2. Μονόπολοι ή ψευδομονόπολοι νευρώνες: Βρίσκονται στα νωτιαία γάγγλια. Έχουν σφαιρικό σχήμα. Έχουν έναν μόνο νευρίτη, ο οποίος διαιρείται σε δύο κλάδους (σχήμα Τ ), από τους οποίους ο ένας είναι κεντρομόλος και ο άλλος φυγόκεντρος. Είναι όλοι σχεδόν αισθητικοί νευρώνες. 3. Δίπολοι νευρώνες: Βρίσκονται στον αμφιβληστροειδή, τον οσφρητικό βλεννογόνο, τα αισθητικά γάγγλια του αιθουσαίου και κοχλιακού νεύρου. Έχουν επίμηκες σώμα και δύο αποφυάδες, μία σε κάθε πόλο του σώματος. Είναι συνήθως ενδιάμεσοι νευρώνες. Ανάλογα με το Μέγεθος Το μέγεθος του κυτταρικού σώματος ποικίλλει αξιοσημείωτα εξαρτώμενο από τη θέση και τη λειτουργία. Το μέγεθος του κυτταρικού σώματος συνήθως έχει σχέση με το μήκος του άξονα. 1. Νευρώνες τύπου Golgi I (Εικ.1.10) Βρίσκονται στον φλοιό των ημισφαιρίων (πυραμιδικά κύτταρα), στον φλοιό της παρεγκεφαλίδας (κύτταρα του Purkinje) και τα πρό- 9

10 Νευροανατομία Ν N A B Εικόνα 1.10 Νευρώνας τύπου Golgi I, στον φλοιό της παρεγκεφαλίδας (κύτταρα του Purkinjie)(Ν). Χρώση Αιματοξυλίνης-Ηωσίνης (Α x100 και Β x400). 10 σθια κέρατα του νωτιαίου μυελού (κινητικά κύτταρα). Έχουν έναν μακρό νευρίτη (νευράξονα). Οι νευρίτες τους μπορούν να ξεπεράσουν το 1m σε μήκος και σχηματίζουν τις ανιούσες και κατιούσες νευρικές οδούς του κεντρικού νευρικού συστήματος και τις νευρικές ίνες των περιφερικών νεύρων. 2. Νευρώνες τύπου Golgi IΙ: Βρίσκονται στον φλοιό του εγκεφάλου και της παρεγκεφαλίδας και είναι περισσότεροι από τους νευρώνες τύπου Golgi I. Έχουν έναν βραχύ νευρίτη ή στερούνται νευρίτη. Έχουν βραχείς δενδρίτες. Εμφανίζουν σχήμα αστεροειδές. Η βασική τους λειτουργία είναι ανασταλτική. Κυτταρολογικά Χαρακτηριστικά 1.2 Βασικές Αρχές Τύποι νευρώνα Ανάλογα με τη λειτουργία τους οι νευρώνες διακρίνονται σε: κινητικούς (πολύπολοι νευρώνες), σε αισθητικούς (μονόπολοι νευρώνες) και σε διάμεσους νευρώνες (δίπολα κύτταρα). Ανάλογα με τον αριθμό των αποφυάδων τους, οι νευρώνες διακρίνονται σε: πολύπολους (ένας νευρίτης και πολυάριθμοι δενδρίτες), σε μονόπολους ή ψευδομονόπολους (ένας νευρίτης, ο οποίος διαιρείται σε δύο κλάδους (σχήμα Τ ) και σε δίπολους νευρώνες (δύο αποφυάδες, μία σε κάθε πόλο του σώματος) Ανάλογα με το μέγεθός τους, οι νευρώνες διακρίνονται σε τύπου Golgi I (έχουν έναν μακρό νευρίτη) και τύπου Golgi IΙ (έχουν έναν βραχύ νευρίτη ή στερούνται νευρίτη) Η μορφολογία των νευρώνων αντανακλά την έντονη μεταβολική δραστηριότητα που χρειάζεται για τη διατήρηση της εκτεταμένης επιφάνειας της κυτταρικής μεμβράνης και την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών που απαιτούνται για τη μετάδοση των νευρικών ώσεων (Εικ.1.11). Το περικάρυο: Αποτελεί κέντρο τροφοδοσίας. Όταν αποκοπούν οι αποφυάδες του νευρώνα από αυτό, εκφυλίζονται. Ο πυρήνας: Βρίσκεται στο κυτταρικό σώμα. Είναι μεγάλος και στρογγυλός.

11 Νευρώνας Πυρήνιο Πυρήνας Συσκευή Golgi Πυρηνική μεμβράνη (με πυρηνικούς πόρους) Αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο (Σωμάτια Nissl) Mιτοχόνδριο Mικροσωληνίσκος Εικόνα 1.11 Νευρονημάτια (νευροϊνίδια) Τα κυτταρικά οργανίδια. Είναι ευχρωματικός, στοιχείο που υποδηλώνει υψηλού βαθμού μεταγραφική δραστηριότητα. Έχει μεγάλο κεντρικό πυρήνιο. Το ενδοπλασματικό δίκτυο: Οι νευρώνες έχουν άφθονο κοκκώδες και ά- κοκκο ενδοπλασματικό δίκτυο. Ουσία και κοκκία του Nissl φαίνονται σε τομές αιματοξυλίνης και ηωσίνης και βρίσκεται στο περικάρυο και τους δενδρίτες (όχι όμως στον νευράξονα). Η ουσία Nissl αποτελείται από αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο και συνοδά ριβοσώματα (τα οποία περιέχουν RNA). Τα ριβοσώματα θεωρείται, ότι παράγουν πρωτεΐνη, που αντικαθιστά τις πρωτεΐνες που διασπώνται κατά την κυτταρική λειτουργία. Συσκευή Golgi: Είναι καλά ανεπτυγμένη και υπεύθυνη για τον σχηματισμό των συναπτικών κυστιδίων, στα τελικά δενδρύλια των νευριτών. Τα μιτοχόνδρια και τα λυσοσώματα: είναι πο- Nευράξονας λυάριθμα. Οι μικροσωληνίσκοι: χρησιμεύουν για τη μεταφορά ουσιών από το περικάρυο στις αποφυάδες. Τα μικρονημάτια: Συμβάλλουν στην ενδοκυττάρια μεταφορά. Είναι καλά ανεπτυγμένα Σχηματίζονται από νευροϊνίδια (ένα σύνθετο δίκτυο από ίνες οι οποίες έχουν πρωτεϊνική δομή). Αποφυάδες των Νευρικών Κυττάρων Νευράξονας (άξονας ή νευρίτης) Είναι η επιμηκέστερη αποφυάδα του νευρώνα. Το πάχος των αξόνων διαφέρει από νευρώνα σε νευρώνα. Οι παχύτεροι άξονες μεταβιβάζουν τις νευρικές διεγέρσεις ταχέως και οι λεπτότεροι βραδέως. Όταν ο νευράξονας έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 1μm περιβάλλεται συνήθως από μυελίνη (Εικ.1.12). Η μυελίνωση αυξάνει τον ρυθμό της αγωγιμό- 11

12 Νευροανατομία Νευράξονας Εικόνα 1.12 Έλυτρο μυελίνης Πυρήνας Κυττάρου Schwann Εγκάρσια τομή εμμύελου νευράξονα. Η μυελίνη αποτελείται από πολυάριθμες έκκεντρες στιβάδες ολιγοδενδροκυττάρων ή από τη μεμβράνη των κυττάρων Schwann. τητας του νευράξονα. Εκφύεται από τον εκφυτικό κώνο, ο οποίος είναι κωνικό έπαρμα του περικαρύου, που στερείται κοκκίων του Nissl (χαρακτηριστικό σημείο αναγνώρισης). Το αρχικό τμήμα του άξονα, είναι το πρώτο τμήμα του νευράξονα μετά τον εκφυτικό κώνο και πριν το σημείο όπου αρχίζει η μυελίνωση. Έχει μήκος περίπου μm και είναι το πιο διεγέρσιμο τμήμα του άξονα. Τα τελικά δενδρύλια, είναι τα τελικά τμήματα στα οποία αποσχίζεται ο άξονας. Τα τελικά κομβία, είναι μικρές παχύνσεις και βρίσκονται στα άκρα. Οι άξονες απολήγουν με τα τελικά κομβία στα εκτελεστικά και τα αισθητήρια όργανα. Δενδρίτες Αυξάνουν την εξωτερική επιφάνεια του νευρικού κυττάρου. Έχουν πολλαπλές μικρές προσεκβολές, τις δενδριτικές άκανθες Χρησιμεύουν για τη μεταβίβαση των ερεθισμάτων προς το κύτταρο. Είναι η θέση υποδοχής των νευραξόνων άλλων νευρώνων. 1.3 Βασικές Αρχές 12 Σύναψη Η σύναψη είναι μια ειδική σύνδεση, σε αυστηρά καθορισμένη περιοχή, που επιτρέπει την επικοινωνία ανάμεσα στα νευρικά κύτταρα. Στη θέση αυτή, όπου δύο νευρώνες έρχονται σε στενή σχέση μεταξύ τους, το νευρικό κύτταρο εκκρίνει μια διαβιβαστική ουσία που προσλαμβάνεται από το άλλο νευρικό κύτταρο. Συναπτικό χάσμα (συναπτική σχισμή ή διάστημα), βρίσκεται ανάμεσα στην προσυναπτική και μετασυναπτική μεμβράνη, οι οποίες περιέχουν εξειδικευμένες πρωτεϊνες και υποδοχείς που συμμετέχουν στη μετάδοση της νευρικής ώσης. Ανάλογα με τη θέση της σύναψης αναφέρονται ως: αξονοδενδριτικές, αξονοσωματικές και αξονοαξονικές. 2 τύποι συνάψεων: χημική (παρουσία νευροδιαβιβαστή) και ηλεκτρική (ταχεία μεταβίβαση της νευρικής ώσης διότι δεν υπάρχει νευροδιαβιβαστής). Συνήθως, μόνο ένα είδος νευροδιαβιβαστή ελευθερώνεται στις τελικές απολήξεις του νευρικού κυττάρου, όμως, υπάρχουν νευρικά κύτταρα, που απελευθερώνουν διαφορετικούς νευροδιαβιβαστές σε δύο χωριστές συνάψεις.

13 Νευρώνας Νευράξονας Έλυτρο μυελίνης Νευροσωληνίσκοι Νευροϊνίδια Προσυναπτικά κυστίδια Μιτοχόνδριο Προσυναπτική μεμβράνη Συναπτική σχισμή (χάσμα) Σύναψη Η σύναψη είναι μια ειδική σύνδεση, σε αυστηρά καθορισμένη περιοχή, που επιτρέπει την ε- πικοινωνία ανάμεσα σε νευρικά κύτταρα. Στη θέση αυτή, όπου δύο νευρώνες έρχονται σε στενή σχέση μεταξύ τους, το ένα νευρικό κύτταρο εκκρίνει μια διαβιβαστική ουσία που προσλαμβάνεται από το δεύτερο νευρικό κύτταρο (Εικ.1.13). Υπάρχουν και νευρομυϊκές συνάψεις. Πρόκειται για σύναψη μεταξύ της απόληξης του κινητικού νευρώνα και της μυϊκής ίνας (τελική κινητική πλάκα). Μορφολογία Μετασυναπτική μεμβράνη Εικόνα 1.13 Γενική δομή της σύναψης. Συναπτικό Κομβίο (ή τελικό κομβίο) Βρίσκεται στο προσυναπτικό τμήμα Αποτελεί τη διογκωμένη απόληξη ενός νευράξονα που εφάπτεται στενά στην επιφάνεια του κυττάρου- στόχου. Περιέχει μιτοχόνδρια και πολλά κυστίδια που συσσωρεύονται στην ελαφρά παχυσμένη, προσυναπτική μεμβράνη. Υπάρχουν επίσης μικροσωληνίσκοι και μικροϊνίδια. Υποσυναπτικό δίκτυο 1.1 Κλινική Συσχέτιση Διαταραχές νευρομυϊκής σύναψης Οι διαταραχές της νευρομυϊκής σύναψης αφορούν στην προσφορά Ach ή και τον τρόπο δέσμευσής της από τους υποδοχείς Οι διαταραχές αυτές, ενδέχεται να προκαλέσουν παροδική ή μόνιμη αδυναμία διέγερσης και σύσπασης των μυϊκών ινών με μείωση της μυϊκής ισχύος. Αιτιολογία Αυτοάνοσα νοσήματα Μυασθένεια Σύνδρομο Lambert-Eaton (Σύνδρομο μυασθένειας) Συγγενείς παθήσεις Οικογενής μυασθένεια Σύνδρομο βραδέων διαύλων Ανεπάρκεια ακετυλοχολινεστεράσης Ανεπάρκεια υποδοχέων Ach 13

14 Νευροανατομία Προσυναπτικά κυστίδια Συναπτική σχισμή Προσυναπτική μεμβράνη Μετασυναπτική μεμβράνη Μόριο νευροδιαβιβαστής Μόριο υποδοχέας Εικόνα Συναπτικό Χάσμα (συναπτική σχισμή ή διάστημα) (Εικ.1.14) Βρίσκεται ανάμεσα στην προσυναπτική και μετασυναπτική μεμβράνη, οι οποίες περιέχουν εξειδικευμένες πρωτεϊνες και υποδοχείς που συμμετέχουν στη μετάδοση της νευρικής ώσης. Είναι ένα μικρό διάστημα με εύρος 20nm. Ανάλογα με το εύρος της σχισμής και τη φύση της πυκνής ζώνης διακρίνονται δύο είδη συνάψεων κατά τον Gray: Τύπος Ι: το συναπτικό χίασμα είναι ευρύτερο. Η πυκνή συναπτική ζώνη είναι πυκνότερη και εκτείνεται σε όλη την επιφάνεια της συναπτικής μεμβράνης. Τύπος ΙΙ: το συναπτικό χίασμα είναι στενότερο και οι πυκνές ζώνες εντοπίζονται σε ο- ρισμένα σημεία. Μετασυναπτική Μεμβράνη Τα ανατομικά στοιχεία στην περιοχή της συναπτικής σχισμής. Βρίσκεται στο μετασυναπτικό τμήμα. Είναι ελαφρά παχυσμένη και περιέχει πρωτεΐνες- υποδοχείς. Νευροεκκριτικά Κυστίδια (ή κοκκία) Βρίσκονται στο συναπτικό κομβίο. Είναι κυστίδια και αφορίζονται από μεμβράνη διαμέτρου nm. Η μορφολογία τους ποικίλλει από μικρά και στρογγυλά με διαυγές κέντρο μέχρι και ελλειψοειδή. Περιέχουν διαβιβαστικές και ειδικές μηδιαβιβαστικές ουσίες. Οι μη διαβιβαστικές πρωτεΐνες περιλαμβάνουν: Συναπτοφυσίνη: γλυκοπρωτεϊνη στη μεμβράνη των νευροεκκριτικών κοκκίων. Χρωμογρανίνες: πρωτεϊνες που συμμετέχουν στον εγκλεισμό της διαβιβαστικής ουσίας μέσα στα κυστίδια. Ταξινόμηση Ανάλογα με τη θέση (Εικ.1.15) (Πίνακας 1.2) 1. Αξονοδενδριτικές: Τα τελικά κομβία ενός νευράξονα συνάπτονται με τους δενδρίτες άλλου νευρώνα. Οι αξονοσωματικές και αξονοδενδριτικές συνάψεις είναι οι συχνότεροι τύποι. 2. Αξονοσωματικές: Τα τελικά κομβία ενός νευράξονα συνάπτονται με το κυτταρικό σώμα ε- νός άλλου. 3. Αξονοαξονικές: Τα τελικά κομβία ενός νευράξονα συνάπτονται με τον άξονα άλλου νευρώνα.

15 Νευρώνας ΑΞΟΝΟ-ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΑΞΟΝΟ-ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΑΞΟΝΟ-ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Εικόνα 1.15 Οι διάφορες θέσεις των συνάψεων. 1.2 Πίνακας Τύποι Συνάψεων Τύπος Σύναψης Προσυναπτικό στοιχείο Μετασυναπτικό στοιχείο Λειτουργία Αξονο-δενδριτική Τελικό κομβίο Δενδρίτης Διεγερτική Αξονο-σωματική Τελικό κομβίο Περικάρυο (σώμα) Ανασταλτική Αξονο-αξονική Τελικό κομβίο Τελικό κομβίο Ανασταλτική Ανάλογα με το Είδος 1. Χημικές συνάψεις: Οι περισσότερες συνάψεις είναι χημικές. Ο νευροδιαβιβαστής (χημική ουσία) διατρέχει το συναπτικό χάσμα και προσκολλάται σε μόριο πρωτεϊνης (υποδοχέας), της μετασυναπτικής μεμβράνης. 15

16 Νευροανατομία 16 Οι χημικές συνάψεις είναι είτε διεγερτικές ή ανασταλτικές. Διεγερτικές συνάψεις: βρίσκονται κυρίως στους δενδρίτες. Ανασταλτικές συνάψεις: βρίσκονται κυρίως στο κυτταρικό σώμα και τον εκφυτικό κώνο. Στους νευροδιαβιβαστές περιλαμβάνονται: Η ακετυλοχολίνη, η νοραδρεναλίνη, η α- δρεναλίνη, η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη, το γ-αμινοβουτυρικό οξύ, οι εγκεφαλίνες, η γλυκίνη, το γλουταμινικό οξύ και η ουσία Ρ. Όταν λάβει χώρα η διέγερση ή αναστολή στη μετασυναπτική μεμβράνη, τότε ο νευροδιαβιβαστής εξουδετερώνεται από ένα ένζυμο και επαναπροσλαμβάνεται από το προσυναπτικό τελικό κομβίο. 2. Ηλεκτρικές συνάψεις: Είναι συνήθως χασματικές συνδέσεις μεταξύ δύο νευρικών κυττάρων. Εξασφαλίζουν τον συντονισμό της δράσης μιας ομάδας νευρικών κυττάρων τα οποία έχουν παρόμοια λειτουργία. Εξασφαλίζουν την ταχεία μεταβίβαση της νευρικής ώσης διότι δεν υπάρχει νευροδιαβιβαστής. Νευροδιαβιβαστές Υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός νευροδιαβιβαστών, στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (περίπου 30 διαφορετικές ουσίες) (Πίνακας 1.3). Γνωστοί νευροδιαβιβαστές: ακετυλοχολίνη (Ach) νορεπινεφρίνη επινεφρίνη ντοπαμίνη γλυκίνη σεροτονίνη γ-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA) εγκεφαλίνες ουσία Ρ γλουταμινικό οξύ Συνήθως, μόνο ένα είδος νευροδιαβιβαστή ελευθερώνεται στις τελικές απολήξεις του νευρικού κυττάρου. Όμως, υπάρχουν νευρικά κύτταρα, που απελευθερώνουν διαφορετικούς νευροδιαβιβαστές σε δύο χωριστές συνάψεις. Απελευθέρωση και δράση των νευροδιαβιβαστών. Τα προσυναπτικά κυστίδια περιέχουν τον νευροδιαβιβαστή. Οι νευροδιαβιβαστές απελευθερώνονται α- πό τις νευρικές απολήξεις στην συναπτική σχισμή, με την νευρική ώση. Στην συνέχεια, μέσα στο συναπτικό χάσμα, οι νευροδιαβιβαστές αυξάνουν ή ελαττώνουν το δυναμικό ηρεμίας της μετασυναπτικής μεμβράνης. Οι νευροδιαβιβαστές δρουν σε ειδικούς υποδοχείς- πρωτεϊνες της μετασυναπτικής μεμβράνης. Στη διεγερτική σύναψη: Αυξάνεται η διαπερατότητα για τα περισσότερα ιόντα. Εκπολώνεται η μετασυναπτική μεμβράνη. Στην ανασταλτική σύναψη: Αυξάνεται η διαπερατότητα για τα ιόντα χλωρίου (Cl - ). Υπερπολώνεται η μετασυναπτική μεμβράνη. Η κατανομή των νευροδιαβιβαστών διαφέρει στις διάφορες περιοχές του Εγκεφάλου, του Νωτιαίου Μυελού και του Περιφερικού Νευρικού Συστήματος. Η ακετυλοχολίνη χρησιμοποιείται ως νευροδιαβιβαστής στο: Περιφερικό Νευρικό Σύστημα, τις νευρομυϊκές συνάψεις, τα γάγγλια του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος και τις παρασυμπαθητικές απολήξεις. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, τους παράπλευρους κλάδους του κινητικού. Νεύρο του Renshaw, τον ιππόκαμπο, τα κεντρομόλα δεμάτια του δικτυωτού σχη-

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα (Ν.Σ.) ελέγχει, ρυθμίζει και συντονίζει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ντίνα Τηνιακού Aν. Καθηγήτρια Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Mαρίνα Παλαιολόγου Βιολόγος Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα (ΚΝΣ) Εγκέφαλος και νωτιαίος µυελός νευρικά κύτταρα µε τις αποφυάδες τους εξειδικευµένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Νευρικό σύστημα - εισαγωγή Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δενδρίτες Κυτταρικό σώμα Προσυναπτικό κύτταρο Πυρήνας Άξονας Κόμβοι Ranvier Μυελώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Κ.ΣΦΗΚΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 1ο ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 3 - Η ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΣΥΣΠΑΣΗΣ Βιοχημεία των νευρομυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς μετασχηματίζονται από τον εγκέφαλο σε αισθήσεις ή σε εντολές κίνησης. Νευρικά κύτταρα και μεταξύ τους συνδέσεις Κατανόηση του εγκεφάλου Η παραγωγή σύνθετης

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 5-6/29-02-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 4. ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΡΥΘΜΙΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ διαβίβαση στο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

3. Να συμπληρώσετε κατάλληλα τα μέρη από τα οποία αποτελείται ένας νευρώνας.

3. Να συμπληρώσετε κατάλληλα τα μέρη από τα οποία αποτελείται ένας νευρώνας. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 9 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να συμπληρώσετε το παρακάτω διάγραμμα. 2. Ποιος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1 Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστηµα συντονίζει τη λειτουργία όλων των άλλων συστηµάτων. Χωρίζεται σε δύο επί µέρους συστήµατα: Το Σωµατικό Νευρικό Σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA

1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA 1 ο KEΦΑΛΑΙΟ: TO NEYΡIKO ΣYΣTHMA Όλες οι λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος ρυθμίζονται από το νευρικό σύστημα, το οποίο σε συνεργασία με άλλα συστήματα, όπως το αναπνευστικό, το πεπτικό κ.λπ., ελέγχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ / ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Β ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ ΠΑΡΕΓΚΕΦΑΛΙΔΑ Η παρεγκεφαλίδα βρίσκεται στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο, πίσω από τη γέφυρα και τον προμήκη μυελό Αποτελείται από δύο ημισφαίρια που συνδέονται μεταξύ τους με

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί. Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Ανιόντα (Κεντροµόλα) Δεµάτια φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ανιόντα (κεντροµόλα) δεµάτια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (Β ΜΕΡΟΣ)

ΜΥΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (Β ΜΕΡΟΣ) ΑΝΑΤΟΜΙΑ και ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΥΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (Β ΜΕΡΟΣ) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΥΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Οι µύες είναι συσταλτά όργανα που χρησιµεύουν για να επιτελούνται οι ενεργητικές κινήσεις του οργανισµού. Οι µύες αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1

Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου. «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 Ερωτήσεις Εξετάσεων από το βιβλίο του Γ.Χ. Παπαδόπουλου «Λειτουργική Οργάνωση του ΚΝΣ» Κεφάλαιο 1 1. Τα νευρικά κύτταρα µπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων, των... κυττάρων και των...

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΞΙΔΕΙΚΕΥΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΡΟΥΜΠΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΑΜ:689

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΞΙΔΕΙΚΕΥΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΡΟΥΜΠΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΑΜ:689 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΞΙΔΕΙΚΕΥΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ «Υλοποίηση περιβάλλοντος μελέτης της δυναμικής νευρωνικών δικτύων με χρήση τεχνικών εξομοίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1.

Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1. Φύλλο Εργασίας Φύλλο Εργασίας 1. Δραστηριότητα 1. Χρόνος αντίδρασης Αφου παρακολουθείστε το video Εικόνα 1. Επαναλάβετε την διαδικασία που είδατε με τον διπλανό σας στην ομάδα σας και προσπαθείστε να πιάσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Κυτταροαρχιτεκτονική Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Τελικός Εγκ Εγκεφαλικά ηµισφαίρια Διάµεσος εγκ & Βασικά γάγγλια Διαίρεση του ΚΝΣ Στέλεχος του εγκέφαλου Μέσος εγκ Γέφυρα Προµήκης

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης Ονοματεπώνυμο:.. Βαθμός: Ωριαία γραπτή εξέταση Α Τετραμήνου στη Βιολογία [Κεφ. 9 ο, σελ. 153-158] Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις με το γράμμα Ο, εφόσον είναι ορθές, ή με το γράμμα Λ, αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό Σύστημα 2 Ανατομία ΝΣ ΝΣ ΚΝΣ (εγκέφαλος + ΝΜ) ΠΝΣ Προσαγωγό (αισθητικό) Απαγωγό Κινητικοί νευρώνες ΑΝΣ Συμπαθητικό Παρασυμπαθητικό 3 Οι διαταραχές της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ B Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Περιφερικό Νευρικό Σύστημα o Τα όργανα του ΠΝΣ είναι τα νεύρα. o Τα νεύρα αποτελούνται από δεσμίδες νευρικών αποφυάδων (μακριών δενδριτών

Διαβάστε περισσότερα

Το νευρικό σύστηµα αποτελείται από: (central nervous system) (ΚΝΣ) (εγκέφαλος, νωτιαίος µυελός και η νευρική οδός του οφθαλµού)

Το νευρικό σύστηµα αποτελείται από: (central nervous system) (ΚΝΣ) (εγκέφαλος, νωτιαίος µυελός και η νευρική οδός του οφθαλµού) Νευρικός Ιστός Εισαγωγή Το νευρικό σύστηµα αποτελείται από: Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα (central nervous system) (ΚΝΣ) (εγκέφαλος, νωτιαίος µυελός και η νευρική οδός του οφθαλµού) Περιφερικό Νευρικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΘΕΜΑ 1ο 1. Κυτταρική διαφοροποίηση ονομάζουμε: α. Την δομική κυρίως εξειδίκευση των συστημάτων β. Την δομική και λειτουργική εξειδίκευση των κυττάρων γ. Την λειτουργική εξειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητισμός και Βιολογία

Αθλητισμός και Βιολογία Φύλλο Εργασίας Για να μπορέσετε να διερευνήσετε τα βιολογικά χαρακτηριστικά των αθλητών, τα οποία είναι απαραίτητα για να γίνουν πρωταθλητές στο άθλημά τους, θα πρέπει πρώτα να μελετήσετε τα διάφορα οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Διάµεσος Εγκέφαλος (Θάλαµος) Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Μεταιχµιακό Σύστηµα Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά Γάγγλια µεταιχµιακό (στεφανιαίο) σύστηµα διάµεσος εγκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 Λείος μυς Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 1 Λείοι μύες Τοιχώματα κοίλων οργάνων Νεύρωση από ΑΝΣ Ακούσιες κινήσεις Λείες μυϊκές ίνες Ατρακτοειδή κύτταρα (μονοπύρηνα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ Γ1

Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ Γ1 Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ Γ1 ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΣ Τρισδιάστατο δίκτυο που αποτελείται από μικροσωληνίσκους, μικροϊνίδια και ενδιάμεσα ινίδια. Οι νηματοειδείς πρωτεΐνες του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Φαιά Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Λειτουργική Ανατοµική Λειτουργική Τοπογραφία της Φαιάς Ουσίας Νευρικά Κύτταρα και Πυρήνες του Προσθίου Κέρατος Σωµατοκινητικά Κύτταρα Κύτταρα του

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες Περιεχόμενα μαθήματος Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες - Laser Θερμοθεραπεία Υδροθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ 2016 Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ Εισαγωγή Η σύσπαση των σκελετικών μυών ελέγχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΣΜΙΔΗΣ, Ph.D. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο εγκέφαλος και οι νευρώνες Προσυναπτικά Μετασυναπτικά Ένας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία)

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία) ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Αρχές της ηλεκτρικής διακυτταρικής επικοινωνίας Ή πως το νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος Ο θάλαμος: «πύλη προς τον εγκέφαλο» Είναι μια μεγάλη συλλογή νευρώνων στο διεγκέφαλο Παίρνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛ.ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦυσιολογίαΝευρικούΣυστήµατος 1 0 Μάθηµα Στοιχεία Ανατοµίας Λειτουργίας του ΝΣ Τεχνικές Λειτουργικής Απεικόνισης Λειτουργία της Γλώσσας ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ΝΣ συντονίζει τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Κινητικότητα Αισθητικότητα Φυγόκεντρες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Κεντροµόλες Νευρικές Οδοί Οργάνωση Λειτουργική Ανατοµική Θέσεων των Οδών Εισαγωγή Οι µακρές

Διαβάστε περισσότερα

ΓENIKA ΣTOIXEIA. Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό.

ΓENIKA ΣTOIXEIA. Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό. 1 ΓENIKA ΣTOIXEIA Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό. ΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Η βασική ζώσα μονάδα του σώματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Βιολογική Ψυχολογία (Kalat) Επικοινωνία kmoutou@phs.uoa.gr daphne.roumani@gmail.com Τι είναι οι νευροεπιστήμες Νευροανατομία, Νευροφυσιολογία,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/02-03-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ Νευροδιαβιβαστές α) παραγωγή, είδη β) αναγνώριση γ) σηματοδότηση Σε πρώτη προσέγγιση, ο ορισμός του διαβιβαστή είναι: Διαβιβαστής είναι μια ουσία που

Διαβάστε περισσότερα

1. Ανάπτυξη του νοραδρενεργικού συστήµατος στον VC και στον MC

1. Ανάπτυξη του νοραδρενεργικού συστήµατος στον VC και στον MC ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ιάφορα αντισώµατα, µεταξύ των οποίων και αντισώµατα εναντίον της DBH, έχουν χρησιµοποιηθεί για την in situ σήµανση και ανίχνευση των νοραδρενεργικών ινών. Μεγάλος αριθµός µελετών, ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Το 80% περίπου της γεύσης του φαγητού παρέχεται στην πραγματικότητα από την αίσθηση της όσφρησης. Η μυρωδιά μιας ουσίας σχετίζεται άμεσα με τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή

Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα. Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Αυτόνοµο Νευρικό Σύστηµα Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή ΑΝΣ ρυθµίζει τη λειτουργία οργάνων & ιστών Συµβάλλει στην προσαρµογή λειτουργιών διατήρηση της οµοιστασίας σε συνεργασία µε

Διαβάστε περισσότερα

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 5/09 Ενεργός και παθητική µεταφορά µορίων/ιόντων µέσω µεµβρανών (αντλίες και δίαυλοι). Αντλίες ιόντων που δρουν µέσω υδρόλυσης ΑΤΡ και φωσφορυλίωσης. Αντλίες µε περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD

Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD Κυτταροσκελετός Περίπλοκο δίκτυο πρωτεϊνικών ινιδίων που εκτείνεται στο κυτταρόπλασμα Λειτουργίες Στήριξη Κυτταρική κίνηση Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ. Ένα ταξίδι στις βασικές έννοιες βιολογίας...

ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ. Ένα ταξίδι στις βασικές έννοιες βιολογίας... ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Ένα ταξίδι στις βασικές έννοιες βιολογίας... Κύτταρο Η βασική δομική και λειτουργική μονάδα που εκδηλώνει το φαινόμενο της ζωής. Πρώτος ο Βρετανός Robert Hooke το 1665 παρατηρώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth. ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Σύνοψη των όσων εξετάσαμε για τους ιοντικούς διαύλους: 1. Διαπερνούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΑ. Καρβουντζή Ηλιάνα (Βιολόγος) 1

ΚΥΤΤΑΡΑ. Καρβουντζή Ηλιάνα (Βιολόγος) 1 ΚΥΤΤΑΡΑ ΖΥΓΩΤΟ: Το πρώτο κύτταρο του οργανισμού από το οποίο με συνεχείς κυτταρικές διαιρέσεις προκύπτουν όλα. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ: Διαδικασία με την οποία τα κύτταρα αποκτούν διαφορετικά μορφολογικά και λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ

Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Το Παρασυµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Παρασυµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Ιερή Μοίρα (Ιερό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Τα Παρασυµπαθητικά Γάγγλια και

Διαβάστε περισσότερα