Ενεργειακές καλλιέργειες και γεωργικά εισοδήματα

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ενεργειακές καλλιέργειες και γεωργικά εισοδήματα"

Transcript

1 Ενεργειακές καλλιέργειες και γεωργικά εισοδήματα Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος Γεωργοοικονομολόγος Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης και Συνεργάτες Σύμβουλοι Αγροτικής Ανάπτυξης ΑΕ» 1. Το προγραμματικό πλαίσιο για την παραγωγή βιοκαυσίμων Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε στόχο την υποκατάσταση κατά 20% των συμβατικών καυσίμων με εναλλακτικά καύσιμα, στον τομέα των οδικών μεταφορών, μέχρι το 2020, μέσω μιας δέσμης μέτρων, περιλαμβανομένης της φορολογικής απαλλαγής και των οικονομικών ενισχύσεων της μεταποιητικής βιομηχανίας. Με την Οδηγία 2003/30/ΕΚ/ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τα Κράτη-μέλη καλούνται να μεριμνήσουν ώστε, το υποχρεωτικό ελάχιστο ποσοστό βιοκαυσίμων, το 2010 να είναι 5,75%, να θέσουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που κρίνονται αναγκαίες για τη συμμόρφωσή τους προς την Οδηγία και, σύμφωνα με το Άρθρο 4 2(δ), να υποβάλλουν, μέχρι , προτάσεις λήψεως μέτρων που να διασφαλίζουν την οικονομική βιωσιμότητα των ενεργειακών καλλιεργειών και την προσαρμογή των καλλιεργητικών πρακτικών ώστε η ανάπτυξη των καλλιεργειών αυτών να προκαλεί την ελάχιστη δυνατή όχληση στο περιβάλλον. 2. Τα σημαντικότερα βιοκαύσιμα «Βιοκαύσιμα» είναι τα καύσιμα που παράγονται από «βιομάζα», δηλαδή από υλικά που προέρχονται από κάθε τι που ήταν ζωντανό. Οι καλλιέργειες που παράγουν βιομάζα (οργανικά υλικά), με σκοπό την παραγωγή βιοκαυσίμων αποκαλούνται ενεργειακές καλλιέργειες. Ο ορισμός που περιέχεται στην παράγραφο (β) του Άρθρου 2 του Νόμου για τα βιοκαύσιμα, «Βιοντίζελ είναι πετρέλαιο βιολογικής προέλευσης», σημαίνει πετρέλαιο που παράγεται από μάζα πρώην έμβιων όντων και όχι από μάζα που παράγεται από προϊόντα βιολογικής γεωργίας/κτηνοτροφίας» 1. Τα σημαντικότερα βιοκαύσιμα που παράγονται, κυρίως, από βιομάζα ενεργειακών καλλιεργειών (Διάγραμμα 1) είναι το Βιοντίζελ που χρησιμοποιείται σε κινητήρες πετρελαίου 1 Η ενδεχόμενη σύγχυση προέρχεται από την απόδοση στα ελληνικά της αγγλικής ορολογίας σύμφωνα με την οποίαν: το «bio» αντιστοιχεί στο «βιο», το οποίον προέρχεται από το «έμβιο», ενώ η «βιολογική γεωργία» αποδίδεται με τον όρο «organic agriculture». 2 Η ιδέα για τη χρήση φυτικών ελαίων ως καύσιμα μηχανών ανήκει στον Rudolph Diesel, τον εφευρέτη του ομώνυμου κινητήρα που κατασκευάστηκε το 1895, με καύσιμο το αραχιδέλαιο. Η χρήση του βιοντίζελ άρχισε το 1970, με την πετρελαϊκή κρίση και το ενδιαφέρον ανανεώθηκε, κυρίως τις δύο τελευταίες δεκαετίες, για λόγους περιβαλλοντικούς. και η βιοαιθανόλη που χρησιμοποιείται σε βενζινοκινητήρες. Το βιοντίζελ παράγεται από φυτικά έλαια 2, είναι υψηλής ποιότητας εναλλακτικό καύσιμο, φιλικό προς το περιβάλλον, μη τοξικό, βιοαποικοδομήσιμο και η καύση του εκπέμπει 60% λιγότερο CO 2, 48% λιγότερο CO, 47% λιγότερα σωματίδια και καθόλου θειάφι. Η παραγωγή του στην Ευρώπη στηρίζεται, κυρίως, στο κραμβέλαιο, χρησιμοποιούνται, όμως, και άλλα φυτικά έλαια όπως: σογιέλαιο, αραχιδέλαιο, ηλιέλαιο, φοινικέλαιο, λινέλαιο, ελαιόλαδο κακής ποιότητος και τα έλαια από μαγειρεία 3. Η συνολική παραγωγή βιοντίζελ, το 2003, στις Χώρες της ΕΕ, εκτιμήθηκε σε τόνους, με πρώτη τη Γερμανία ( ), δεύτερη τη Γαλλία ( ) και τρίτη την Ιταλία 4 ( ). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, μέχρι το 2007 προβλέπεται υπερδιπλασιασμός της έκτασης της καλλιέργειας ελαιοκράμβης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γαλλία, το 2007, θα έχει παραγωγή της τάξεως τόνων και η Γερμανία, για το έτος 2004, δήλωσε έκταση ενεργειακών καλλιεργειών στρέμματα. Το κραμβέλαιο, που χρησιμοποιείται, στις χώρες της Ε.Ε., ως πρώτη ύλη για την παραγωγή του βιοντίζελ, προέρχεται από το σπόρο της ελαιοκράμβης, ετήσιο φυτό, μεσογειακής προέλευσης, με γρήγορη ανάπτυξη και υψηλό δείκτη φυλλικής επιφάνειας. Καλλιεργείται στην Κίνα, τον Καναδά, την Ινδία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Αυστραλία και σε άλλες Χώρες. Είναι φυτό γενετικά ελεγχόμενο, ώστε σήμερα να παράγεται σπόρος που δίνει λάδι χωρίς ερουκικό οξύ και γλυκοζινολίδια που καθιστούσαν το κραμβέλαιο ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση και το κραμβάλευρο ακατάλληλο για κτηνοτροφή. Στην Ελλάδα φαίνεται ότι μπορεί να ενταχθεί στις αμειψισπορές ως χειμερινή καλλιέργεια (αντοχή μέχρι -18ºC), αρκεί να καταστεί εφικτή η έγκαιρη καταπολέμηση των πλατύφυλλων ζιζανίων (το φυτό είναι πλατύφυλλο) και να γίνει κατάλληλη προετοιμασία της σποροκλίνης. 3 Πρωτοβουλίες για παραγωγή βιοντίζελ από χρησιμοποιηθέντα έλαια και από εισαγόμενο σπόρο ελαιοκράμβης βρίσκονται σε εξέλιξη: στο Βόλο (ΕΛΙΝΟΙΛ), στην Πάτρα (ΦΑΜΑ ΑΕΒΕ) και στο Κιλκίς (ΕΛΒΥ). Εξάλλου, ερευνητική ομάδα στο ΕΜΠ έχει κατασκευάσει πειραματική μονάδα παραγωγής βιοντίζελ από φυτικά έλαια, δυναμικότητας 200 λ/ημέρα. Πρωτοβουλία για την εγκατάσταση μονάδας παραγωγής βιοντίζελ, ετήσιας δυναμικότητας 500 τόνων, έχει αναληφθεί στο Νομό Κοζάνης. 4 Βλ. Γ. Βουρδουμπά, «Εναλλακτικά υγρά βιολογικά καύσιμα» Περιοδικό Γεωργία-Κτηνοτροφία, 6/ Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2007

2 Διάγραμμα 1: Οι βασικές καλλιέργειες παραγωγής βιομάζας για βιοκαύσιμα Η Εταιρία που εκπροσωπώ συνεχίζει να διερευνά την υπάρχουσα γνώση σχετικά με το χειρισμό και τη συμπεριφορά του φυτού αυτού, προκειμένου να διαγνώσει τις δυνατότητες προσαρμογής του στην Ελλάδα. Μια πρώτη προσέγγιση στη διερεύνηση αυτή περιλαμβάνεται στη μονογραφία «Ελαιοκράμβη» 5, στην οποία παρουσιάζονται στοιχεία / πληροφορίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές και καλλιεργητικές απαιτήσεις του φυτού και με τις αποδόσεις του σε σπόρο και αυτού σε λάδι. Από τη μέχρι τώρα διερεύνηση συνάγεται ότι: (1) Η εξέλιξη της έκτασης της καλλιέργειας, κατά την περίοδο , παρουσιάζεται αύξουσα για τη Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο και Δανία, στάσιμη για την Αυστρία και τη Σουηδία και με διακυμάνσεις για τις υπόλοιπες Χώρες της ΕΕ των 15, ενώ για τις 10 νέες Χώρες η εξέλιξη της έκτασης της καλλιέργειας, κατά την ίδια περίοδο, παρουσιάζεται αύξουσα. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι η τιμή του σπόρου επηρεάζεται, σε μεγάλο βαθμό, από τη διεθνή τιμή που καθορίζεται από την παγκόσμια παραγωγή του σογιέλαιου και, γενικότερα, τη ζήτηση των ελαιούχων σπόρων και των παραγώγων τους. (2) Η Ευρωπαϊκή εμπειρία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η παραγωγή βιοντίζελ από κραμβέλαιο είναι βιώσιμη οικονομικά, μόνο με τη χορήγηση οικονομικών κινήτρων, όπως είναι: φοροαπαλλαγές (που εφαρμόζονται ήδη στη Γαλλία, Αυστρία και Γερμανία), επιβολή μεγαλύτερης φορολογίας στα ορυκτά καύσιμα (όπως εφαρμόζεται ήδη στη Δανία και Σουηδία), χορήγηση επιδοτήσεων στους παραγωγούς που παράγουν την πρώτη ύλη, άλλα δημοσιονομικά μέτρα και, πάνω απ όλα, με την πολιτική βούληση, για την εφαρμογή φιλοπεριβαλλοντικών πολιτικών, που δικαιολογούν το αναγκαίο κοινωνικό κόστος για την υποστήριξη της οικονομικής βιωσιμότητας της παραγωγής του βιοντίζελ από κραμβέλαιο. (3) Με επιδότηση 45 /ha, για τις καλλιέργειες που παράγουν ελαιούχους σπόρους για βιοντίζελ, όταν για τους ελαιούχους σπόρους, το λάδι των οποίων προορίζεται, κυρίως, για διατροφικούς σκοπούς, είναι 155,6 /ha, τα οικονομικά αποτελέσματα της καλλιέργειας στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα είναι αποθαρρυντικά, δεδομένου ότι οι αποδόσεις, 5 Βακάκης και Συνεργάτες ΑΕ «Ελαιοκράμβη: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την καλλιέργεια και τις οικονομικές της αποδόσεις», Εκδόσεις Σταμούλη, με τις μέχρι τώρα περιορισμένες πειραματικές καλλιέργειες, είναι της τάξεως των 280 κιλών σπόρου/στρέμμα (ή περίπου 125 λίτρα βιοντίζελ /στρέμμα), ενώ, σε ορισμένες Χώρες της Ευρώπης, η στρεμματική απόδοση φτάνει ακόμα και τα 400 κιλά σπόρου. Απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες μεταξύ των οποίων βαρύνουσα θέση και προτεραιότητα έχουν: (i) η ανάπτυξη ερευνητικών δραστηριοτήτων, με βάση τις ποικιλίες που χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη και είναι πολλές ώστε να προσδιοριστούν εκείνες ή να παραχθούν άλλες που προσαρμόζονται πληρέστερα στα μικροκλίματα της Χώρας και δίνουν καλύτερες αποδόσεις σε σπόρο και λάδι. Η σημασία των αποδόσεων σε όρους ποσότητας σπόρου και απόδοσης σε λάδι είναι στρατηγικής σημασίας, για την οικονομική βιωσιμότητα της καλλιέργειας με σκοπό την παραγωγή βιοντίζελ και (ii), η οργάνωση επιδεικτικών και αποδεικτικών καλλιεργειών σε ευρεία κλίμακα, προκειμένου να προκύψουν αποτελέσματα καλλιεργητικής πρακτικής, αποδόσεων, κόστους παραγωγής σπόρου και απόδοσής του σε λάδι, στις συνθήκες της ελληνικής γεωργικής πραγματικότητας. Η βιοαιθανόλη παράγεται από τη βιομηχανική ζύμωση ζαχάρων. Οι σημαντικότερες χώρες παραγωγής βιοαιθανόλης είναι: η Βραζιλία, με πρώτη ύλη το ζαχαροκάλαμο, οι ΗΠΑ, με βασική πρώτη ύλη αραβόσιτο, ξύλο, υπολείμματα ζυθοποιίας, τυρόγαλα, απορρίμματα από πατάτες κ.α., η Γαλλία, με πρώτη ύλη σιτάρι και ζαχαρότευτλα, η Ισπανία, με πρώτη ύλη σιτηρά. Η συνολική παραγωγή βιοαιθανόλης στην ΕΕ, κατά το 2003, εκτιμήθηκε σε τόνους, με πρώτη την Ισπανία ( ), δεύτερη τη Γαλλία (77.000) και τρίτη την Σουηδία (53.000) 6. Στην Ελλάδα δεν παράγεται, επί του παρόντος, βιοαιθανόλη, παρά το ότι υπάρχει μακροχρόνια εμπειρία στις καλλιέργειες αραβοσίτου και ζαχαροτεύτλων. Ενθαρρυντικά, επίσης, κρίνονται και τα αποτελέσματα πειραματικών καλλιεργειών γλυκού σόργου, που έγιναν στη βόρεια Ελλάδα και στην Κωπαϊδα. Η απόδοσή του σε ζάχαρα είναι ιδιαίτερα αξιόλογη και χαρακτηρίζεται ως φυτό με υψηλό συντελεστή φωτοσυνθετικής απόδοσης. Το γλυκό σόργο αποτελεί αντικείμενο έρευνας στην Ε.Ε. και στη Χώρα μας, με στόχευση να μελετηθούν οι καλλιεργητικές τεχνικές και η δυνατότητα παραγωγής βιοαιθανόλης από τα ζάχαρα που περιέχουν τα στελέχη του φυτού. Η καλλιέργειά του, υπό τις ελληνικές συνθήκες, πρέπει να είναι αρδευόμενη. Αρδεύσεις της τάξεως των χιλιοστών, προσδιορίζουν αποδόσεις μέχρι και 11 τόνους χλωρά στελέχη κατά στρέμμα, με περιεκτικότητα σε ζάχαρα 11% έως 12%. Κατά τη διαδικασία παραγωγής της βιοαιθανόλης προκύπτει και μεγάλη φυτική μάζα (τα υπολείμματα των στελεχών), η οποία περιέχει ένα υψηλό ενεργειακό δυναμικό, ικανό να καλύψει, πιθανόν, το σύνολο των ενεργειακών αναγκών του εργοστασίου παραγωγής βιοαιθανόλης. Το βασικό μειονέκτημα είναι ότι, μετά τη συγκομιδή, η επεξεργασία των στελεχών πρέπει να είναι σχεδόν άμεση, δεδομένου ότι η καθυστέρηση συνεπάγεται απώλεια ζαχάρων, η οποία 6 Βλ. Γ. Βουρδουμπά, «Εναλλακτικά υγρά βιολογικά καύσιμα» Περιοδικό Γεωργία-Κτηνοτροφία, 6/2005. Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/

3 είναι τόσο μεγάλη όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος που μεσολαβεί από τη συγκομιδή μέχρι την επεξεργασία. 3. Η διαστασιολόγηση της παραγωγής βιοκαυσίμων στην Ελλάδα Πίνακας 1. Κατανάλωση και υποχρεωτική υποκατάσταση καυσίμων το 2010 και 2020 στην Ελλάδα Λεπτομέρειες Βενζίνη Πετρέλαιο 2010 Κατανάλωση: Τόνοι Χιλιόλιτρα Υποκατάσταση (5,75%): Τόνοι Χιλιόλιτρα Κατανάλωση: Τόνοι Χιλιόλιτρα Υποκατάσταση (20%): Τόνοι Χιλιόλιτρα Πίνακας 2. Απαιτούμενη παραγωγή βιοκαυσίμων το 2010 και 2020 Λεπτομέρειες Βιοαιθανόλη Βιοντίζελ 2010: Τόνοι Χιλιόλιτρα : Τόνοι Χιλιόλιτρα Ενεργειακές Καλλιέργειες Πίνακας 3. Οι αποδόσεις των βασικών νεργειακών καλλιεργειών Βιομάζα τόνοι/στρέμμα Βιοαιθανόλη λ/στρέμμα Βιοντίζελ λ/στρέμμα Σακχαρούχο σόργο Αραβόσιτος 1,0 400 Σακχαρότευτλα 6, Σιτάρι 0, Ελαιοκράμβη 0, Πίνακας 4. Απαιτούμενες εκτάσεις ενεργειακών καλλιεργειών το 2010 και 2020 Ενεργειακές καλλιέργειες Έκταση σε στρέμματα Σακχαρούχο σόργο Αραβόσιτος Σακχαρότευτλα Σιτάρι Ελαιοκράμβη Η ελληνική κατανάλωση συμβατικών καυσίμων για μεταφορές και η υποχρεωτική υποκατάσταση μέρους αυτών με βιοκαύσιμα, για το 2010 και 2020, φαίνεται στον Πίνακα 1. Η υποκατάσταση των προαναφερομένων ποσοτήτων συμβατικών καυσίμων με βιοκαύσιμα ισοδύναμης θερμιδογόνου αξίας 6, απαιτεί παραγωγή βιοκαυσίμων, για το 2010 και 2020, που φαίνονται στον Πίνακα 2. Η απόδοση των βασικών ενεργειακών καλλιεργειών σε βιοαιθανόλη ή βιοντίζελ, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, φαίνεται στον Πίνακα 3. Με βάση τις προαναφερόμενες αποδόσεις, η ικανοποίηση των στόχων παραγωγής/κατανάλωσης βιοκαυσίμων για μεταφορές, το 2010 και 2020, εάν παράγονται από βιομάζα μιας εκάστης των προαναφερομένων ενεργειακών καλλιεργειών, θα απαιτούσαν έκταση γεωργικής γης όπως φαίνεται στον Πίνακα 4. Επομένως, η παραγωγή πρώτων υλών για βιοκαύσιμα είναι στρατηγικής σημασίας για την ελληνική γεωργία, δεδομένου ότι προσδιορίζει εναλλακτικές λύσεις στα αδιέξοδα που αναμένεται ότι θα δημιουργηθούν, σε όρους απασχόλησης, εισοδημάτων και χρήσης της γεωργικής γης, με τις καλλιέργειες που δεν κρίνονται βιώσιμες χωρίς άμεση επιδότηση, μεταξύ των οποίων είναι ο καπνός, το βαμβάκι και τα σιτηρά, των οποίων η συνολική έκταση είναι, σήμερα, της τάξεως των στρεμμάτων. Στο 2 ο Συνέδριο Αγροτικής Ανάπτυξης που έγινε στην Κρήτη στις αρχές Μαΐου 2006 επισημάνθηκε ότι «η δυνατότητα εγκατάστασης ενεργειακών καλλιεργειών ειδικά σε εκτάσεις που θα περιθωριοποιηθούν με την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ, αποτελεί ενδιαφέρουσα προοπτική για μια εναλλακτική επιλογή διασφάλισης και βελτίωσης του αγροτικού εισοδήματος. Επειδή το θέμα αυτό είναι πολυσύνθετο και η εισαγωγή των βιοκαυσίμων στον αγροτικό τομέα εξαρτάται από πολλές παραμέτρους, χρειάζεται σημαντικός σχεδιασμός ώστε να επιτευχθεί αξιοσημείωτη διείσδυση στην αγορά βιοκαυσίμων. Ακόμη αναγκαία θεωρείται η εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου Δράσης, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και η δημιουργία κατάλληλου επιτελικού οργάνου, με τη δομή και τις αρμοδιότητες μιας Διαχειριστικής Αρχής, που θα συντονίζει αλλά και θα προτείνει. Απαραίτητη κρίνεται η εμπλοκή των παραγωγών στον μεταποιητικό τομέα, η οποία μπορεί να είναι είτε αυτόνομη είτε σε κοινοπρακτικά σχήματα με επιχειρηματίες. Τέλος, κρίνεται αναγκαία η εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών αλλά και η υλοποίηση πιλοτικών έργων σε κατάλληλα επιλεγμένες περιοχές της Χώρας, με ολοκληρωμένα σχήματα παραγωγής βιοκαυσίμων». 7 1st National Report Regarding Promotion of the use of Biofuels for transport in Greece, for the period , Ministry of Development, July Ειδικό βάρος: πετρελαίου 0,845kg/λιτρο, βενζίνης 0,730, βιοντίζελ 0,88 και βιοαιθανόλης 0,790. Θερμιδογόνος αξία: πετρελαίου kcal/kg, βιοντίζελ 9.050, βενζίνης και βιοαιθανόλης Στοιχεία μελετητή. 9 Αποδόσεις που έδωσε η ΕΒΖ στους διαγωνιζόμενους για την εκπόνηση της τεχνικο-οικονομικής μελέτης σκοπιμότητας ίδρυσης μονάδας παραγωγής βιοαιθανόλης. 10 Το βιοντίζελ παράγεται ως συνδεδεμένο προϊόν από την έκθλιψη του σπόρου ελαιοκράμβης. Από 1 τόνο σπόρου ελαιοκράμβης παράγονται: περίπου, 432 λίτρα βιοντίζελ, 40 κιλά γλυκερίνη και 580 κιλά κραμβαλεύρου. 36 Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2007

4 4. Βασικές προϋποθέσεις για την οικονομική βιωσιμότητα του «συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων» Η «προώθηση των βιοκαυσίμων», για να είναι «προς όφελος της αγροτικής οικονομίας, να δημιουργεί προστιθέμενη αξία στη γεωργική γη και στην εργασία του αγρότη», όπως είναι οι δεδηλωμένες Κυβερνητικές προθέσεις, απαιτεί την συνύπαρξη ορισμένων βασικών προϋποθέσεων, μερικές από τις οποίες προσεγγίζονται ως ακολούθως: 4.1. Εφαρμογή ολοκληρωμένου στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού Η ικανοποίηση του μακροπροθέσμου στόχου παραγωγής βιοαιθανόλης (από γλυκό σόργο) και βιοντίζελ (από κραμβέλαιο) απαιτεί έκταση γεωργικής γης της τάξεως των και στρεμμάτων, αντίστοιχα. Οι ενεργειακές καλλιέργειες μπορούν να συμμετέχουν σε αποτελεσματικές αμειψισπορές, έχουν μικρότερες απαιτήσεις σε νερό απ ότι το βαμβάκι, δύνανται να συμβάλλουν στην προσπάθεια αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών, ορθολογικής αξιοποίησης της γεωργικής γης, οικονομίας υδατικών πόρων και βελτίωσης των συνθηκών του περιβάλλοντος (η χρήση βιοκαυσίμων στις μεταφορές μειώνει την εκπομπή ρύπων σε σχέση με εκείνη που προκαλούν τα συμβατικά καύσιμα) και η διαδικασία παραγωγής βιοκαυσίμων συνοδεύεται από παραγωγή σημαντικών ποσοτήτων υποπροϊόντων, βασικής σημασίας για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας ή για περαιτέρω ενεργειακή αξιοποίηση. Επομένως, η παραγωγή βιοκαυσίμων από ενεργειακές καλλιέργειες είναι στρατηγικής σημασίας για την ελληνική γεωργία. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διαστασιολογηθούν οι επιπτώσεις από την προσέγγιση του κοινοτικού στόχου παραγωγής βιοκαυσίμων κρίνεται αναγκαία η συστηματική διερεύνηση και αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν ή/και δύναται να επικρατήσουν στα «υποσυστήματα» που συνθέτουν το «σύστημα παραγωγής βιοκαυσίμων». Μία τέτοια συστηματική διερεύνηση θα προσδιορίσει τις προϋποθέσεις (τεχνικές, οικονομικές, οργανωτικές) που πρέπει να συνυπάρξουν ώστε η ελληνική γεωργία να υποστηρίξει, προς όφελος των αγροτών και της υπαίθρου, την πρωτοβουλία άλλων Υπηρεσιών ή/και Ιδιωτών, για την ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών στον τομέα παραγωγής βιοκαυσίμων, διασφαλίζοντάς τους την παραγωγή πρώτων υλών. Χρειάζεται, επομένως, ολοκληρωμένος στρατηγικός και επιχειρησιακός σχεδιασμός σε επίπεδο Εθνικό, Περιφερειακό, Τοπικό και Ατομικό, προκειμένου η παραγωγή βιοκαυσίμων να οργανωθεί ως «ολοκληρωμένο παραγωγικό σύστημα» με στοχευμένη οργάνωση και λειτουργία. Το σύστημα αυτό παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 2 και περιλαμβάνει: (1) Το υποσύστημα Παραγωγή πρώτης ύλης: Εφικτές πηγές πρώτης ύλης: Η παραγωγή βιοαιθανόλης μπορεί να στηριχθεί σε τρεις βασικές πρώτες ύλες: γλυκό σόργο, αραβόσιτος (και άλλα σιτηρά), σακχαρότευτλα. Η παραγωγή βιοντίζελ, πρέπει να στηριχθεί στην ελαιοκράμ- Διάγραμμα 2: Το ολοκληρωμένο σύστημα παραγωγής βιοκαυσίμων βη ή και σε άλλους ελαιούχους σπόρους. Δυνητικές περιοχές παραγωγής μίας εκάστης των πρώτων υλών: Η διερεύνηση πρέπει να περιλαμβάνει: (i) κλιματικές, εδαφικές και υδρολογικές συνθήκες, (ii) μέγεθος και διασπορά των αγροτεμαχίων, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα ενιαίων εκτάσεων που να επιδέχονται μηχανοκαλλιέργεια, (iii) νοοτροπία των γεωργών, ως μελλοντικών συνεργατών των εργοστασίων μεταποίησης των πρώτων υλών σε βιοκαύσιμα, (iv) αριθμό και χωροθέτηση των εργοστασίων μετατροπής της πρώτης ύλης σε βιοκαύσιμα. Για την βιοαιθανόλη, ο αριθμός εργοστασίων ετήσιας δυναμικότητας της τάξεως των έως λίτρων, εκτιμάται σε 4-5 για το 2010 και σε 15 για το Για το βιοντίζελ, ο αριθμός των μονάδων, ετήσιας δυναμικότητας λίτρων, εκτιμάται σε 3 για το 2010 και σε 10 για το Σχεδιασμός του συστήματος καλλιέργειας και ποιοτικού ελέγχου της παραγωγής για κάθε δυνητική πηγή πρώτης ύλης: Ο σχεδιασμός πρέπει να διέπεται από το πρότυπο των Συστημάτων Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Παραγωγής Γεωργικών Προϊόντων και να καλύπτει: (i) την παραγωγή σπόρου κατάλληλων ποικιλιών για βέλτιστη ποσοτική και ποιοτική παραγωγή βιομάζας, (ii) την ανάπτυξη της κατάλληλης καλλιεργητικής τεχνικής στην προετοιμασία του εδάφους για σπορά και στη χρονική κλιμάκωση της σποράς, (iii) την εφαρμογή προσχεδιασμένης τεχνολογίας στη λίπανση, στη φυτοπροστασία, στην άρδευση και στη συλλογή και (iv) το μετασυλλεκτικό χειρισμό του προϊόντος μέχρι να φτάσει στο χώρο υποδοχής των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, όπου θα γίνεται η ζύγιση και ο ποιοτικός έλεγχος. Εκτίμηση του κόστους παραγωγής μίας εκάστης των πρώτων υλών, με ανάλυση ευαισθησίας στη μεταβολή των ποσοτικών και ποιοτικών αποδόσεων, ώστε να καταστεί εφικτός ο προσδιορισμός της «δίκαιης» τιμής που πρέπει να λάβουν οι γεωργοί. (2) Το υποσύστημα Μετατροπή της πρώτης ύλης σε βιοκαύσιμα: Διερεύνηση του μεγέθους, της τεχνολογικής δομής και της μεγίστης δυνατής διάρκειας της ετήσιας λειτουργίας του κάθε εργοστασίου: Το μέγεθος των εργοστασίων και η τεχνολογική τους δομή πρέπει να προσδιοριστούν με βάση τη διεθνή εμπειρία, τη δυνατότητα και εποχικότητα της παραγωγής πρώτων υλών και τη δυνατότητα αποθή- Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/

5 κευσής τους, σε συσχετισμό με την «βέλτιστη» συμμετοχή μίας εκάστης των πρώτων υλών στο πρόγραμμα παραγωγής βιοκαυσίμων, ώστε να ελαχιστοποιείται το βιομηχανικό κόστος. Διερεύνηση των δυνατοτήτων αξιοποίησης των υποπροϊόντων που θα προκύπτουν από την παραγωγή βιοκαυσίμων, για την αύξηση των εσόδων των βιομηχανικών μονάδων και διασφάλισης καλύτερης δυνατής τιμής της πρώτης ύλης για τους παραγωγούς (π.χ. κραμβάλευρο για την κτηνοτροφία, γλυκερίνη, ξυλώδες τμήμα για παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας και για την παραγωγή μονωτικών υλικών κ.α.). (3) Το υποσύστημα Αγορά των βιοκαυσίμων: Διερεύνηση των συνθηκών που επικρατούν και θα επικρατήσουν στην αγορά: (i) πρόβλεψη της ζήτησης και παραγωγής βιοκαυσίμων στην Ελλάδα και στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε., (ii) διερεύνηση της πιθανότητας εισαγωγών βιοκαυσίμων από τρίτες χώρες σε τιμές που θα καθιστούν ασύμφορη την τοπική παραγωγή. Προδιαγραφές των βιοκαυσίμων (πρότυπα) για χρήση στους κινητήρες των αυτοκινήτων και επίδραση στις εκπομπές των οχημάτων. Αξιολόγηση των μακρο-οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη λειτουργία του «συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων», ώστε να δικαιολογείται εξ αντικειμένου το όποιο κοινωνικό κόστος (φοροαπαλλαγές, επιδοτήσεις, επενδυτικά κίνητρα κ.α.) χρειάζεται για την οικονομική βιωσιμότητα οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος Αντικειμενική αξιολόγηση της ετοιμότητας της ελληνικής γεωργίας για την ανάπτυξη των ενεργειακών καλλιεργειών Ένα από τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από τον ολοκληρωμένο στρατηγικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό του «συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων» θα αφορά και στην ετοιμότητα της ελληνικής γεωργίας να υποστηρίξει τη λειτουργία του «συστήματος» αυτού. Με τα σημερινά δεδομένα, η ελληνική γεωργία μπορεί να υποστηρίξει, με την παραγωγή πρώτης ύλης, την έναρξη παραγωγής βιοαιθανόλης, με μεσοπρόθεσμο (2010) ποσοτικό στόχο τα χιλιόλιτρα και με μακροπρόθεσμο (2020) χιλιόλιτρα, αξιοποιώντας, αντίστοιχα, γεωργική γη της τάξεως των στρεμμάτων και στρεμμάτων, με πρώτη ύλη το γλυκό σόργο και πολύ μεγαλύτερη έκταση με άλλες πρώτες ύλες. Αντίθετα, η ελληνική γεωργία, δεν είναι, επί του παρόντος, έτοιμη να υποστηρίξει την άμεση έναρξη παραγωγής βιοντίζελ, εάν ως πρώτη ύλη χρησιμοποιηθεί, ως γίνεται στις άλλες χώρες της ΕΕ, το κραμβέλαιο. Χρειάζονται πρόδρομες προσπάθειες σε ερευνητικό επίπεδο και σε επίπεδο εφαρμογών, ώστε να προσδιοριστούν οι τιμές των παραμέτρων που σχετίζονται με τη συμπεριφορά και την απόδοση της ελαιο- κράμβης στην ελληνική γεωργική πραγματικότητα. Κεντρικός στόχος των προσπαθειών πρέπει να είναι η επιλογή, μεταξύ των πολλών ποικιλιών που υπάρχουν και η δημιουργία νέων, που προσαρμόζονται πληρέστερα στις ελληνικές συνθήκες και έχουν μεγαλύτερες αποδόσεις σε σπόρο και αυτού σε λάδι. Το αποτέλεσμα των προσπαθειών αυτών θα βελτιώσει το βαθμό ωριμότητας της ελληνικής γεωργίας για την παραγωγή βιοντίζελ από κραμβέλαιο, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη γνώση σχετικά με την προσαρμογή της ελαιοκράμβης, ως χειμερινής ή/και ανοιξιάτικης καλλιέργειας, στο αγροτικό περιβάλλον των περιφερειών της Χώρας και με τις αποδόσεις της σε σπόρο και λάδι στις ελληνικές συνθήκες Διασύνδεση του υποσυστήματος παραγωγής πρώτης ύλης και εκείνου βιομηχανοποίησής της με σχέση οργανική, αμφιβαρή, διαφανή και συμβολαιακά προσδιορισμένη Η σχέση αυτή πρέπει: (i) να διασφαλίζει αμοιβαιότητα συμφερόντων μεταξύ παραγωγών πρώτης ύλης και βιομηχανικών μονάδων, (ii) να εγγυάται όχι μόνο την αγορά της πρώτης ύλης σε τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και ένα λογικό κέρδος, αλλά και την πώληση των βιοκαυσίμων από τις βιομηχανίες σε ανταγωνιστικές τιμές, που θα ενσωματώνουν τις άμεσες και έμμεσες κοινοτικές και εθνικές ενισχύσεις που έχουν ως αντίκρυσμα τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, την ενίσχυση της απασχόλησης στον αγροτικό χώρο και τη βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων, (iii) να προβλέπει την τεχνική και οικονομική υποστήριξη των παραγωγών για την προσχεδιασμένη, ποσοτικά, ποιοτικά και χρονικά, παραγωγή πρώτης ύλης, μέσω τεχνικών οδηγιών, συστηματικής κατάρτισης, μαζικής προμήθειας εισροών, (iv) να προβλέπει την ανάπτυξη σύγχρονων εσωτερικών εργαλείων διαχείρισης κινδύνων (μείωση αποδόσεων λόγω ζημιών και τιμών λόγω ειδικών συνθηκών αγοράς), (v) να κατοχυρώνει, αμοιβαία, την επιβλεπόμενη καλλιέργεια και (vi), να υπόκειται σε αξιόπιστη εγγύηση για την αμφίπλευρη τήρηση των όρων που έχουν συμφωνηθεί Η διασφάλιση «δίκαιης» τιμής για την πρώτη ύλη Η τιμή πρώτης ύλης συγκεκριμένων προδιαγραφών, πρέπει να είναι γνωστή στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου και, για να είναι «δίκαιη», πρέπει να καλύπτει το εκάστοτε τεκμηριωμένο κόστος παραγωγής, προσαυξημένο κατά το προσυμφωνημένο περιθώριο κέρδους (ΔΤΠΥ) (βλέπε Διάγραμμα 3). Η τιμή αυτή, προστιθέμενη στο βιομηχανικό κόστος (ΒΚΚ), προσδιορίζει την τιμή του βιοκαυσίμου στην Αποθήκη του εργοστασίου (ΤΒΑΕ). Στα πλαίσια του τρίτου υποσυστήματος προσδιορίζεται η τιμή αγοράς του βιοκαυσίμου στην αποθήκη του εργοστασίου (ΤΑΒΑΕ). Η σύγκριση μεταξύ ΤΒΑΕ και ΤΑΒΑΕ, προσδιορίζει το πλεόνασμα που πρέπει να μεταφερθεί στους παραγωγούς πρώτης ύλης (ΤΑΒΑΕ > ΤΒΑΕ) ή την αναγκαία πρόσθετη ενίσχυση που πρέπει να διασφαλιστεί για τους παραγωγούς, προκειμένου να λάβουν τη δίκαιη τιμή 38 Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2007

6 μένει για να πληρώσουν την πρώτη ύλη, στην πόρτα των εργοστασίων (ΤΠΥ). Εάν αυτό που μένει για την πρώτη ύλη, συνυπολογιζόμενης και της εκάστοτε επιδότησης των ενεργειακών καλλιεργειών, δεν καλύπτει τη «δίκαιη» τιμή (ΔΤΠΥ), η διαφορά πρέπει να καλυφθεί με «ειδική» επιχορήγηση των παραγωγών, η οποία, όμως, αντιβαίνει στην ισχύουσα πολιτική της ΕΕ. Διάγραμμα 3: Διασφάλιση δίκαιης τιμής πρώτης ύλης Διάγραμμα 4: Προσδιορισμός της τιμής της πρώτης ύλης ως υπόλοιπο μεταξύ ΤΑΒΑΕ και ΒΚΚ (ΤΑΒΑΕ < ΤΒΑΕ) και να διασφαλιστεί, ως εκ τούτου, η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος. Η ΕΒΖ, που ανέθεσε, μετά από διαγωνισμό 11, την εκπόνηση τεχνικο-οικονομικών μελετών σκοπιμότητας ίδρυσης μονάδας παραγωγής βιοαιθανόλης από γλυκό σόργο ή/και ζαχαρότευτλα και σιτηρά και μονάδα παραγωγής βιοντίζελ, κυρίως από κραμβέλαιο, δεν περιλαμβάνει στις προδιαγραφές την υποχρέωση των αναδόχων να προσδιορίσουν και να λάβουν υπόψη τη «δίκαιη» τιμή της πρώτης ύλης στην πόρτα του εργοστασίου και να προσδιορίσουν, με αυτή ως βάση, το κόστος του βιοκαυσίμου, ώστε να διαπιστωθεί η ενδεχόμενη διαφορά μεταξύ αυτού και της τιμής αγοράς, που πρέπει να καλυφθεί, στο επίπεδο των βιομηχανικών μονάδων, προκειμένου η λειτουργία τους να είναι οικονομικά βιώσιμη, όπως είναι και η στόχευση της πολιτικής της ΕΕ για την παραγωγή βιοκαυσίμων: «να την καταστήσει οικονομικά βιώσιμη με την θέσπιση ενισχύσεων και φοροαπαλλαγών προς τις βομηχανίες παραγωγής βιοκαυσίμων». Αντίθετα, οι προδιαγραφές θέτουν ως ζητούμενο από τους Αναδόχους (Διάγραμμα 4) να προσδιορίσουν το βιομηχανικό κόστος (ΒΚΚ) και, με βάση την τιμή των βιοκαυσίμων στην αγορά (ΤΑΒΑΕ), να προσδιορίσουν πόσο 11 Η ΕΒΖ ανέθεσε: (i) στη γερμανική Εταιρία IPRO, την εκπόνηση τεχνοοικονομικής μελέτης για την κατασκευή εργοστασίου βιοαιθανόλης δυναμικότητας τόνων ετησίως, από ζαχαρούχα τεύτλα ή/ και ζαχαρούχο σόργο, σιτηρά και μελάσα και (ii) στην ολλανδική Εταιρία ΑΚER KVAERNER, σε συνέργεια με την αυστηριακή Εταιρία ENERGEA, την εκπόνηση αντίστοιχης μελέτης για την κατασκευή εργοστασίου βιοντίζελ, δυναμικότητας τόνων από σπόρο ελαιοκράμβης και άλλα φυτικά έλαια. Η πρώτη μελέτη βρίσκεται σε στάδιο εφαρμογής, με την μετατροπή δύο εργοστασίων της ώστε να παράγεται βιοαιθανόλη από ζαχαρότευτλα Ένταξη του συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας Προκειμένου το «σύστημα παραγωγής βιοκαυσίμων», να μεγιστοποιεί τη συμβολή του «στην αγροτική οικονομία, με τη δημιουργία αυξημένης προστιθέμενης αξίας στη γεωργική γη και στην εργασία των αγροτών», πρέπει να ενταχθεί σε φορείς που ανήκουν στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας, όπως είναι οι υγιείς Αγροτικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις, οι οποίες επιδιώκουν να παράγουν οφέλη για τα μέλη τους, μέσω της συνεργασίας τους. Στα οφέλη αυτά περιλαμβάνεται και η ανακύκλωση του επιχειρηματικού κέρδους σε αγροτικά εισοδήματα 12. Η ένταξη του «συστήματος» σε φορείς της Κοινωνικής Οικονομίας διασφαλίζει και τη μέγιστη δυνατή ανακύκλωση σε γεωργικά εισοδήματα των εκάστοτε αναγκαίων κοινωνικών θυσιών, με τη μορφή άμεσων και έμμεσων Κοινοτικών και Εθνικών ενισχύσεων, που κρίνονται απαραίτητες για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας του συστήματος, σε ανταπόδοση των συνεπειών που προσδιορίζει η λειτουργία του στο περιβάλλον και στην Οικονομία της υπαίθρου 13. Η παραγωγή βιοκαυσίμων προσφέρει την ευκαιρία για την εφαρμογή μιας οργανωτικής καινοτομίας που αφορά στη συμμετοχή των παραγωγών στην οργάνωση και στον έλεγχο της λειτουργίας του όλου κυκλώματος παραγωγής και αξιοποίησης των προϊόντων που παράγουν, δεδομένου ότι συνεχώς και μεγαλύτερο ποσοστό της Προστιθέμενης Αξίας των γεωργικών προϊόντων, δημιουργείται έξω από τη γεωργική εκμετάλλευση Κοινωνική και περιβαλλοντική ένταξη του «συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων» με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση Η Κοινοτική Οδηγία που προωθεί την παραγωγή βιοκαυσίμων εντάσσει τις ενεργειακές καλλιέργειες «σε ένα πλαίσιο εφαρμογής αειφόρων καλλιεργητικών πρακτικών, που θα προσαρμόζονται πληρέστερα στις διαδικασίες της αειφόρου αγροτικής ανάπτυξης και θα σέβονται τη ζωή στην ύπαιθρο και τον πολυλειτουργικό χαρακτήρα του γεωργικού τομέα». Επομένως, 12 Δεν υπάρχει στην Οικονομία άλλη μορφή επιχείρησης, εκτός από τη Συνεταιριστική, που οι μέτοχοι να είναι οι χρήστες των υπηρεσιών που προσφέρει και οι δικαιούχοι των κερδών που δημιουργεί. 13 Είναι ευχάριστο το γεγονός ότι παραγωγοί της Κεντρικής Μακεδονίας ανέλαβαν πρωτοβουλία ίδρυσης κλαδικού συνεταιρισμού καλλιεργητών ενεργειακών φυτών με πρόβλεψη, μετά την ενεργοποίηση των ενδιαφερόμενων σε εθνικό επίπεδο, να συστήσουν κοινοπραξία για την καθετοποίηση του συστήματος παραγωγής βιοκαυσίμων και τη διαχείριση της διαδικασίας των συμβάσεων παραγωγής πρώτης ύλης μεταξύ παραγωγών και εργοστασίων. Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/

7 για να είναι δυνατή η υποστήριξη του συστήματος, ώστε να έχει οικονομικά βιώσιμη λειτουργία, πρέπει να ενταχθεί οργανικά στο φυσικό, τεχνικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον του αγροτικού χώρου, με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση Ενδεικνυόμενες άμεσες και ταυτόχρονες ενέργειες (1) Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, πρέπει να αναθέσει την εκπόνηση προκαταρκτικής μελέτης, για να προσδιοριστούν οι τεχνικές οργανωτικές και οικονομικές προϋποθέσεις, κάτω από τις οποίες, η ελληνική γεωργία, είναι σε θέση να υποστηρίξει την προσέγγιση του Εθνικού στόχου παραγωγής βιοκαυσίμων, από την άποψη της πρώτης ύλης. (2) Το Υπουργείο Ανάπτυξης πρέπει να αναθέσει την εκπόνηση «τεχνικό-οικονομικής μελέτης χωροθέτησης και ίδρυσης βιομηχανικών μονάδων παραγωγής βιοκαυσίμων, λαμβάνοντας υπόψη: (i) τη χωροθέτηση και το κόστος παραγωγής των πρώτων υλών όπως θα προσδιοριστούν από τη μελέτη (1) και (ii), τις όσες άμεσες και έμμεσες ενισχύσεις θα προσδιορίσει το νομικό πλαίσιο που θα διέπει την παραγωγή και εμπορία των βιοκαυσίμων. Με βάση τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από τις προαναφερόμενες μελέτες θα ενεργοποιηθούν οι ενδιαφερόμενοι φορείς για την πραγματοποίηση των επενδύσεων στους χώρους που απαιτούνται, έχοντας υπόψη τα δεδομένα που αφορούν: στη χωροθέτηση των μονάδων, στις τεχνικές, οικονομικές και οργανωτικές προϋποθέσεις παραγωγής πρώτων υλών, στις δυνατότητες συγχρηματοδότησης του επενδυτικού κόστους και στις άμεσες και έμμεσες ενισχύσεις, όπως αυτές θα προσδιορίζονται στο προγραμματικό και νομικό πλαίσιο που θα έχουν οριστικοποιηθεί, με βάση και τα αποτελέσματα των προτεινομένων μελετών. 5. Yποκατάσταση καλλιεργειών, που δεν είναι οικονομικά βιώσιμες με τη νέα ΚΑΠ, από ενεργειακές καλλιέργειες 5.1. Καλλιέργειες που αναμένεται να μην είναι οικονομικά βιώσιμες Με την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ και τη θέσπιση της Ενιαίας Αποδεσμευμένης Ενίσχυσης, παύουν οι άμεσες επιδοτήσεις στον καπνό, στο μαλακό σιτάρι και στο καλαμπόκι, μειώνεται δραστικά η άμεση επιδότηση στο βαμβάκι και στο σκληρό σιτάρι και μειώνεται δραστικά η τιμή των ζαχαρότευτλων που παραδίδονται στη βιομηχανία παραγωγής ζάχαρης. Είναι γνωστό ότι οι καλλιέργειες αυτές, οι οποίες καλύπτουν έκταση γεωργικής γης της τάξεως των στρεμμάτων, χωρίς ή με μειωμένες επιδοτήσεις δεν κρίνονται οικονομικά βιώσιμες, τουλάχιστον μέχρις ότου οι προσπάθειες για την αύξηση των αποδόσεων, για τη μείωση του κόστους παραγωγής, για τη βελτίωση και πιστοποίηση της ποιότητας των προϊόντων και την οργανική σύνδεση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με τις μονάδες μετασυλλεκτικού χειρισμού, πρώτης μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων των καλλιεργειών αυτών, διαμορφώσουν γεωργικά εισοδήματα που καλύπτουν το πλήρες κόστος παραγωγής και ένα λογικό κέρδος, απαραίτητο για την ανάπτυξη των γεωργικών εκμεταλλεύσεων Υποκατάσταση μη οικονομικά βιώσιμων καλλιεργειών με ενεργειακές καλλιέργειες Η υποκατάσταση των προαναφερομένων καλλιεργειών με ενεργειακές καλλιέργειες (μεταξύ των οποίων είναι και ορισμένες που μπορούν να λειτουργήσουν ως τέτοιες), είναι, από αγρολογική άποψη, απολύτως δυνατή. Αυτό που δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με βεβαιότητα είναι η οικονομική τους βιωσιμότητα διότι δεν υπάρχουν στοιχεία από την ελληνική καλλιεργητική πράξη που να τεκμηριώνουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών σε βιομάζα, την απόδοση της βιομάζας σε βιοκαύσιμο και το βιομηχανικό κόστος παραγωγής του βιοκαυσίμου. Ενδεικτική εικόνα διαμορφώνεται από τα ακόλουθα στοιχεία 14, που αφορούν στη σύγκριση της Ακαθάριστης Αξίας Παραγωγής που αναμένεται να προκύψει από τις Ενεργειακές Καλλιέργειες και του κόστους παραγωγής των αντίστοιχων στρεμματικών αποδόσεων (Πίνακας 5). Από τα στοιχεία αυτά, συνάγεται ότι: (i) η ελαιοκράμβη, με αποδόσεις της τάξεως των 350 κιλών σπόρου/στρέμμα, μπορεί να υποκαταστήσει την καλλιέργεια του σίτου, η οποία, με το νέο καθεστώς επιδοτήσεων, δεν καθίσταται οικονομικά συμφέρουσα και (ii), η καλλιέργεια του ηλιάνθου, θα μπορούσε να υποκαταστήσει εκείνη του σίτου, με την προϋπόθεση ότι θα καταβληθούν προσπάθειες αύξησης των αποδόσεων και συμμετοχής των γεωργών στην παραγωγή βιοντίζελ. Εξάλλου, από την έρευνα που διεξάγεται στο ΕΜΠ για την παραγωγή βιοντίζελ από σπορέλαια συνάγεται ότι το κόστος του βιοντίζελ υπολογίζεται σε 0,70 /λίτρο, από το οποίο, 0,15 /λίτρο είναι το κόστος βιομηχανοποίησης και 0,55 /λίτρο το κόστος του σπορελαίου. Με τα δεδομένα αυτά και εφόσον το βιοντίζελ δεν θα υπόκειται, γενικευμένα, σε φορολογία, μπορεί να αυτονομηθεί η παραγωγή του από ομάδες γεωργών, για την κάλυψη των αναγκών τους: (i) σε καύσιμα κίνησης των γεωργικών μηχανημάτων και θέρμανσης και (ii), σε διατροφή των ζώων, με την αξιοποίηση του κραμβάλευρου 16. Από τα στοιχεία του Πίνακα 6, συνάγεται ότι: (i) αποδοτικότερη καλλιέργεια αποδεικνύεται εκείνη του Γλυκού Σόργου, η οποία είναι σαφώς κερδοφόρα και, επομένως, μπορεί να αντικαταστήσει τις μη βιώσιμες καλλιέργειες των Ζαχαρότευτλων, Αραβοσίτου και Βάμβακος, (ii) εάν, οι τιμές αγοράς των βιοκαυσίμων και οι ενισχύσεις που θα παρέχονται στη βι- 14 Τα στοιχεία αυτά δεν είναι προϊόν έρευνας. Είναι στοιχεία τάξεως μεγέθους, επιλεγμένα από τη διαθέσιμη πληροφόρηση. 15 Πρόσθετη Αξία δύναται να προκύψει από: συμμετοχή των γεωργών στην μεταποίηση του σπόρου σε βιοντίζελ αξιοποίηση των υποπροϊόντων της βιομηχανοποίησης περιθώρια αύξησης των αποδόσεων 16 Προς την κατεύθυνση αυτή θα βοηθήσει η πρωτοβουλία του ΥπΑΑΤ να εντάξει τα βιοκαύσιμα στα Σχέδια Βελτίωσης (Μέτρο 1.1 ΕΠ.Α.Α.-ΑΥ και Μέτρο 121 του ΠΑΑ ) και στο καθεστώς ενίσχυσης των μονάδων μεταποίησης αγροτικών προϊόντων (Μέτρο 2.1 του ΕΠ.Α.Α.-ΑΥ και Μέτρο 123 του ΠΑΑ ). 40 Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2007

8 Πίνακας 5. Σύγκριση μεταξύ Ελαιοκράμβης και Ηλιάνθου για παραγωγή βιοντίζελ και καλλιέργειας σίτου για διατροφή Καλλιέργειες Απόδοση Τιμή Ακαθ. αξία Επιδότηση Κόστος παραγωγής Ζημία (-) κιλά/στρ. /κιλό παραγωγής /στρ. 17 /στρ. Κέρδος (+) /στρ. Σιτάρι: Αρδευόμενο 460 0, Ξηρικό 300 0, Ελαιοκράμβη: Αρδευόμενη 350 0,25 87,5 15 4, ,0 Ξηρική 180 0, ,5 70-2,5 Ηλίανθος: Αρδευόμενος 300 0, , ,5 Ξηρικός 175 0, , ,5 Πίνακας 6. Σύγκριση μεταξύ Βάμβακος και καλλιεργειών Γλυκού Σόργου, Αραβοσίτου και Ζαχαρότευτλων για την παραγωγή Αιθανόλης Καλλιέργειες Απόδοση κιλά/στρ. Τιμή /κιλό Ακ. αξία Κόστος / στρ. 17 παρ/ής /στρ. ομηχανία, όπως προβλέπεται από την ΕΕ, δεν διαμορφώσουν τιμή πρώτης ύλης που να υπερκαλύπτει το κόστος, οι δύο από τις προαναφερόμενες τρεις καλλιέργειες (Ζαχαρότευτλα και Αραβόσιτος) δεν κρίνονται οικονομικά βιώσιμες εκτός εάν αυξηθούν τα έσοδα από τη συμμετοχή των γεωργών στην μεταποίηση της πρώτης ύλης σε βιοαιθανόλη, την αξιοποίηση των υποπροϊόντων της βιομηχανοποίησης και την αύξηση των αποδόσεων σε πρώτη ύλη και αυτής σε άμυλο/σάκχαρα. Η προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή είναι στρατηγικής σημασίας διότι, για την αύξηση του χρόνου λειτουργίας του εργοστασίου βιοαιθανόλης, είναι απαραίτητη η συμμετοχή των σιτηρών στις πρώτες ύλες, επειδή επιδέχονται μακροχρονιότερη αποθήκευση Κόστος παραγωγής των βιοκαυσίμων που αφορά στην πρώτη ύλη Ζημία (-) Κέρδος (+) /στρ. Βαμβάκι 350 0, , ,6 Γλυκό σόργο , , ,5 Αραβόσιτος , , ,5 Ζαχαρ/τλα , , ,5 Με βάση την στρεμματική απόδοση των ενεργειακών καλλιεργειών σε βιοκαύσιμο, το κόστος παραγωγής του, που αφορά στην πρώτη ύλη, για καθεμία από τις προαναφερόμενες ενεργειακές καλλιέργειες, το κόστος παραγωγής αναμένεται να διαμορφωθεί όπως φαίνεται στον Πίνακας 7. Από τα στοιχεία του Πίνακα 7, συνάγεται ότι: (i) οι προαναφερόμενες ενεργειακές καλλιέργειες για παραγωγή βιοαιθανόλης, υπό καθεστώς αυξημένων αποδόσεων σε πρώτη ύλη και αυτής σε σάκχαρα/άμυλο, αξιοποίησης των υποπροϊόντων της βιομηχανικής διαδικασίας παραγωγής βιοαιθανόλης και συμμετοχής των γεωργών στην βιομηχανοποίηση, 17 Περιλαμβάνεται επιδότηση 4,5 /στρέμμα για τις τρεις ενεργειακές καλλιέργειες και 59,4 /στρέμμα για το βαμβάκι. 18 Το κόστος αυτό μπορεί να μειωθεί σημαντικά, από: συμμετοχή των γεωργών στην μεταποίηση της πρώτης ύλης σε βιοκαύσιμο και αξιοποίηση των υποπροϊόντων της βιομηχανοποίησης περιθώρια αύξησης των αποδόσεων Πίνακας 7. Κόστος παραγωγής της πρώτης ύλης βιοκαυσίμων από τις διάφορες ενεργειακές καλλιέργειες Καλλιέργειες Στρεμματική απόδοση Κόστος Κόστος παρ/γής Πρώτη ύλη Βιοκαύσιμο παρ/γής πρώτης ύλης κιλά/στρ. λ/στρ. /στρ. /λίτρο Βιοαιθανόλη: Γλυκό σόργο ,187 Ζαχαρ/τλα , Αραβόσιτος , Σιτάρι , Βιοντίζελ: Ελαιοκράμβη , μπορούν να καταστούν ασφαλώς οικονομικά βιώσιμες, με τις ισχύουσες, σήμερα, τιμές αγοράς των βιοκαυσίμων και (ii), σε ότι αφορά στο βιοντίζελ, χρειάζονται ειδικές διευθετήσεις, όπως άλλωστε συμβαίνει και στις άλλες Χώρες της ΕΕ, που να μειώνουν το κόστος παραγωγής, όπως είναι η αύξηση των αποδόσεων σε σπόρο και της περιεκτικότητάς του σε λάδι, η αξιοποίηση των υποπροϊόντων, η γενικευμένη φοροαπαλλαγή, η ισχυρή επιχορήγηση των εγκαταστάσεων παραγωγής βιοντίζελ και, κυρίως, η ένταξη του όλου συστήματος παραγωγής σε επιχειρήσεις που ανήκουν στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας. Η παρατήρηση αυτή έχει μεγάλη σημασία, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την παράγραφο 2δ, του Άρθρου 4 της Οδηγίας 2003/30 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα Κράτη-μέλη καλούνται να υποβάλουν, περιοδικά, έκθεση στην Κοινότητα, στην οποία, μεταξύ των άλλων, πρέπει να περιλαμβάνονται προτάσεις «για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βιοκαυσίμων» Γενική διαπιστωτική άποψη Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν στοιχεία οικονομικών αποτελεσμάτων των ενεργειακών καλλιεργειών σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων, πιστεύεται ότι, οι ενεργειακές καλλιέργειες, στα πλαίσια ενός στρατηγικά και επιχειρησιακά στοχευμένου «συστήματος» παραγωγής βιοκαυσίμων, που να καλύπτει τις βασικές προϋποθέσεις που περιγράφονται στο προηγούμενο Κεφάλαιο 4 και να υποστηρίζεται ανταποδοτικά από την Πολιτεία στο επίπεδο των βιομηχανιών (όπως άλλωστε προβλέπεται και από την φιλοπεριβαλλοντική και περιφερειακή πολιτική της ΕΕ), στις οποίες θα συμμετέχουν οργανικά οι γεωργοί, ως παραγωγοί της πρώτης ύλης, μπορούν να υπο- Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/

9 καταστήσουν, από την άποψη των γεωργικών εισοδημάτων, ορισμένες από τις βασικές καλλιέργειες της ελληνικής γεωργίας, των οποίων η βιωσιμότητα, με την υφισταμένη τεχνολογία και καλλιεργητική πρακτική, με τις υφιστάμενες αποδόσεις και με τις τιμές των προϊόντων που επικρατούν στη διεθνή αγορά, είναι ανέφικτη χωρίς άμεσες επιδοτήσεις. Η άποψη αυτή ενισχύεται τόσο περισσότερο όσο είναι: (i) υψηλότερες οι τιμές των καυσίμων, (ii) πληρέστερη η αξιοποίηση των υποπροϊόντων που προκύπτουν από την παραγωγή βιοκαυσίμων, (iii) μεγαλύτερη η προσπάθεια για βελτίωση των αποδόσεων και μείωσης του κόστους παραγωγής, (iv) έντονη η φιλοπεριβαλλοντική πολιτική της ΕΕ και των Ελληνικών Κυβερνήσεων και (v), μεγαλύτερη η συμμετοχή των παραγωγών πρώτης ύλης στο όλο κύκλωμα παραγωγής βιοκαυσίμων. 6. Προσέγγιση των τεχνικο-οικονομικών αποτελεσμάτων καθετοποιημένης μικρής δυναμικότητας μονάδας παραγωγής βιοντίζελ στα πλαίσια ομάδας παραγωγών 19 Όπως επισημαίνεται στο κεφάλαιο 4.5 του παρόντος άρθρου, η παραγωγή βιοκαυσίμων αποτελεί ένα νέο πεδίο δραστηριοποίησης των Ελλήνων γεωργών, η συμμετοχή των οποίων θα πρέπει να μην περιορίζεται μόνο στην καλλιέργεια των ενεργειακών φυτών αλλά, μέσω κατάλληλων σχημάτων συνεργασίας, να επεκταθεί και στη μετατροπή της βιομάζας σε βιοκαύσιμο. Με το παράδειγμα που ακολουθεί, επιχειρείται μια προσέγγιση των τεχνικοοικονομικών αποτελεσμάτων από τη λειτουργία μιας καθετοποιημένης μονάδας παραγωγής βιοντίζελ ετήσιας δυναμικότητας τόνων, η οποία στηρίζεται στην αρδευόμενη καλλιέργεια ελαιοκράμβης επί εκτάσεως στρ. Οι κύριες παραδοχές που χρησιμοποιούνται για το παράδειγμα είναι: (1) Απόδοση της καλλιέργειας: 350 kg σπόρου/στρέμμα (2) Περιεκτικότητα σπόρου σε λάδι: 42% (3) Κόστος καλλιέργειας: 91 /στρέμμα 20 (4) Προϊόντα που θα παράγονται (τόνοι): Σπόρος: 6.580, Κραμβάλευρο: 3.816, Ακάθαρτο λάδι: 2.764, Γλυκερίνη: 263,2, RME: (2.838,8 κ.μ.), Στερεή βιομάζα (στελέχη φυτών) 658. (5) Κόστος ίδρυσης μονάδας, κατ εκτίμηση, 2,5 εκατομμ.. Στο κόστος αυτό περιλαμβάνονται: η μονάδα παραγωγής βιοντίζελ ετήσιας δυναμικότητας τόνων, ημιραφινερία, ισοδύναμης ετήσιας δυναμικότητας, μονάδα επεξεργασίας ελαιούχων σπόρων ετήσιας δυναμικότητας τόνων, εξοπλισμός αποθήκευσης σπόρου, ελαίου και βιοντίζελ, μονάδα αξιοποίησης της στερεάς βιομάζας, κτιριακές εγκαταστάσεις, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ύδρευση, περιβάλλον χώρος, οικόπεδο. Η μονάδα προβλέπεται να λειτουργεί σε 2 βάρδιες επί 330 ημ./χρόνο. Με βάση τις προαναφερόμενες παραδοχές υπολογίζονται τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τα οποία έχουν όπως στον 19 Με βάση σχετική μελέτη των: (i) Νίκου Μπαράκου, Χημικού, Ερευνητού στο ΕΜΠ, Δ/ντού Εταιρείας Agroenergy και (ii) Στεργίου Πασιά, Χημικού Μηχανικού, Ερευνητού στο ΕΜΠ. Πίνακας 8. Ετήσια έσοδα καθετοποιημένης μονάδας (Α) Περιγραφή Ευρώ Βιοντίζελ τόνοι = λίτρα Χ 0,78 /λίτρο Γλυκερίνη: Χ 0,075 /κιλό Κραμβάλευρο: Χ 0,15 /κιλό Βιομάζα καλλιέργειας: κιλά - Σύνολο εσόδων Πίνακας 9. Ετήσιες δαπάνες παραγωγής (Β) Περιγραφή Ευρώ Κόστος παραγωγής σπόρου: τ. Χ 260 /τ Σπορελαιουργείο 22 : τ Χ 34,6 /τ. σπόρου Ημιραφινερία: Επεξεργασία ακάθαρτου ελαίου τ Χ 45,4 /τ Παραγωγή βιοντίζελ: λ Χ 0,1266 /λ Λοιπά έξοδα Κόστος χρήσεως παγίων εγκαταστάσεων: Απόσβεση - Ασφάλιση - Τόκος κεφαλαίων - Τόκος κυκλοφοριακού κεφαλαίου Συνολικές δαπάνες Πίνακας 10. Γεωργικό εισόδημα με λειτουργία καθετοποιημένης μονάδας Αποτελέσματα /τόνο σπόρου /στρέμμα Κέρδος από την καθετοποίηση (+) 40,99 14,35 Πλέον αξία οικογενειακής εργασίας (+) 130,60 45,70 και ενοικίου γεωργικής γης Γεωργικό εισόδημα (=) 171,59 60,06 Επιδότηση 4,5 /στρέμμα (+) 12,90 4,50 Γεωργικό εισόδημα μετά την επιδότηση 184,49 64,56 Πίνακας 11. Γεωργικό εισόδημα μόνο από καλλιέργεια ελαιοκράμβης Αποτελέσματα /τόνο σπόρου /στρ. Έσοδα (+) 250,00 87,5 Χρηματικές δαπάνες (45,3 /στρέμμα) (-) 129,40 45,3 Γεωργικό εισόδημα (=) 120,60 42,2 Επιδότηση 4,5 /στρέμμα (+) 12,90 4,5 Γεωργικό εισόδημα μετά την επιδότηση 133,50 46,7 Πίνακα 8 για τα έσοδα και στον Πίνακα 9 για τις δαπάνες. Το αποτέλεσμα (κέρδος), θα είναι: Α Β = = και προσδιορίζει το γεωργικό εισόδημα κατά τόνο σπόρου ή κατά στρέμμα, όπως φαίνεται στον Πίνακα 10. Στην περίπτωση που η δραστηριότητα των παραγωγών περιορίζεται μόνο στην καλλιέργεια της ελαιοκράμβης και στην πώληση του σπόρου, με τιμή 250 /τ, προκύπτουν τα αποτελέσματα του Πίνακα Αξία εισροών: Σπόρος, λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα (21,0), αξία εργασίας μηχανημάτων (7,4), άρδευσης (9,4) και συγκομιδής (7,5), σύνολο: 45,3. Αξία οικογενειακής εργασίας: 5,7. Ενοίκιο γεωργικής γης: 40,0. 21 Κόστος παραγωγής σπόρου = 91 /στρέμμα: 0,35 τόνοι/στρέμμα = 260 /τόνο. 22 Κόστος σπορελαιουργικής δραστηριότητας 34,6 /τ. σπόρου (στοιχεία μελετητή). 23 Κόστος ραφινερίας 45,4 /τόνο ακαθ. ελαίου (στοιχεία μελετητή). 24 Κόστος παραγωγής βιοντίζελ 0,1266 /λίτρο (στοιχεία μελετητή). 42 Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2007

10

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση στους πιλοτικούς αγρούς και ανταγωνιστικότητα των ενεργειακών καλλιεργειών

Κοστολόγηση στους πιλοτικούς αγρούς και ανταγωνιστικότητα των ενεργειακών καλλιεργειών Κοστολόγηση στους πιλοτικούς αγρούς και ανταγωνιστικότητα των ενεργειακών καλλιεργειών Πετσάκος Αθανάσιος Τσιμπούκας Κων/νος Τσουκαλάς Σταύρος Ροζάκης Στέλιος "Δημιουργία Καινοτόμων Εμπειριών Αποδεικτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 6: Βιομάζα Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΠΑΥΛΟΣ Ν. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ: ΈΝΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟ ΗΜΕΡΙ Α: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ & ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΕΤΤΑΣ ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ και ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Η αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους μια σπουδαία ευκαιρία για την ελληνική κτηνοτροφία Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Χρήση βιομάζας δηλαδή χρήση βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο

Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ξενοδοχείο Classic 25/02/2011, 16:00 ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Μελέτη Μεθόδων Παραγωγής Βιοντίζελ Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Project για το μάθημα: «Οικονομική του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων» ΒΛΑΣΣΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ.: 2419 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών Ι.Γ.Ε Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών στην Κύπρο Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ανάγκη Αξιοποίησης των ΑΠΕ στην Κύπρο Σήμερα επικρατεί πλήρης εξάρτηση της οικονομίας της Κύπρου από το εισαγόμενο πετρέλαιο.

Διαβάστε περισσότερα

«SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο»

«SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΤΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ/ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο» ρ. ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 Άξονας 2 : Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων Μέτρο 2.1.4 : Γεωργό-περιβαλλοντικές ενισχύσεις Δράση 1.1: βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΊΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ Β., ΚΕΚΟΣ Δ., ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καύσιμη στερεά, υγρή ή αέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας

Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας Από την καλλιέργεια στη μεταποίηση Γ. Ζανάκης, Ν. Μαριόλης, Α. Ζαμπανιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Ενεργειακές καλλιέργειες Παραγωγή βιοντίζελ» Παρουσίαση: Γαβρανίδης Οδυσσέας Βιομηχανία Βιοκαυσίμων Η εταιρία ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Η καλλιέργεια κριθαριού στην Ελλάδα Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής παραγωγής κριθαριού προοριζόταν για χρήση στην κτηνοτροφία,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ ΑΕ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ : ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ύο βιοκαύσιµα σε βιοµηχανική εφαρµογή:

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ Τα ορυκτά καύσιμα τελειώνουν Τα ορυκτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων Καρδίτσα 26-27 Απριλίου,,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Κίττας. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος. Οδός Φυτόκου Ν. Ιωνία Μαγνησίας, 38334 Βόλος

Κωνσταντίνος Κίττας. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος. Οδός Φυτόκου Ν. Ιωνία Μαγνησίας, 38334 Βόλος 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων, 26-27 Απριλίου 2007, Λίµνη Πλαστήρα Νεοχώρι Καρδίτσας Κωνσταντίνος Κίττας 1 Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Γεωπονίας Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού

Διαβάστε περισσότερα

www.energy crops.eu ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

www.energy crops.eu ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ www.energy crops.eu ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Οδηγία 2003/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Αιμ. Κονδύλη, Ι. Κ. Καλδέλλης, Χρ. Παπαποστόλου ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Μηχανολογίας Απρίλιος 2007 Στόχοι της εργασίας Η τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Βιομάζα. Πρόεδρος Γεώργιος Ζανάκης (Pioneer Hellas) Αντιπρόεδρος καθ. Νικόλαος Δαναλάτος (ΠΘ)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Βιομάζα. Πρόεδρος Γεώργιος Ζανάκης (Pioneer Hellas) Αντιπρόεδρος καθ. Νικόλαος Δαναλάτος (ΠΘ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόεδρος Γεώργιος Ζανάκης (Pioneer Hellas) Αντιπρόεδρος καθ. Νικόλαος Δαναλάτος (ΠΘ) Καθοδηγητική Επιτροπή ς Πρόεδρος Ζανάκης Γεώργιος Pioneer Hellas S.A. Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

υνατότητες καλλιέργειάς των ενεργειακών φυτών στον Ελληνικό χώρο

υνατότητες καλλιέργειάς των ενεργειακών φυτών στον Ελληνικό χώρο υνατότητες καλλιέργειάς των ενεργειακών φυτών στον Ελληνικό χώρο Ελευθεριάδης Ιωάννης Τµήµα Βιοµάζας ΚΑΠΕ Περιεχόµενα Ενεργειακά φυτά Αποδόσεις Βασικά χαρακτηριστικά του γεωργικού τοµέα Τεχνολογίες µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη 1 Ευθύµιος Μουρατίδης Υπεύθυνος Ενέργειας & Περιβάλλοντος 2 Ευρωπαϊκή Ένωση Σχέδιο ράσης Προώθηση Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας Απεξάρτηση από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ Αργύριος Φαββατάς ιευθυντής Εργοστάσιου Αχλαδίου Φθιώτιδας Αντικείµενα ραστηριότητας: Επεξεργασία Ελαιούχων Σπόρων Βαµβακόσπορος > Βαµβακέλαιο > Βαµβακόπιττα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ 2014-2020 ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Κάθε νέα ιδέα που εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας. Καινοτομίες στη γεωργία

Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας. Καινοτομίες στη γεωργία Διαμορφώνοντας το μέλλον μιας αειφόρου και καινοτόμου γεωργίας Καινοτομίες στη γεωργία Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας των αγροτών Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων Αύξηση της παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

BIOENERGY CONFERENCE 2013

BIOENERGY CONFERENCE 2013 BIOENERGY CONFERENCE 2013 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανάσιος Ζαχαρόπουλος Χημικός Μηχανικός Αναπληρωτής Προϊστάμενος Διεύθυνσης Πετρελαϊκής Πολιτικής ΓΓΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτικοί Αγροί Ενεργειακών Καλλιεργειών στη Περιφέρεια. Ευθυμία Αλεξοπούλου Γεωπόνος Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

Πιλοτικοί Αγροί Ενεργειακών Καλλιεργειών στη Περιφέρεια. Ευθυμία Αλεξοπούλου Γεωπόνος Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ Πιλοτικοί Αγροί Ενεργειακών Καλλιεργειών στη Περιφέρεια της ΑΜΘ στα πλαίσια του ΠΕΠ Ευθυμία Αλεξοπούλου Γεωπόνος Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ Καρδίτσα 15 Δεκεμβρίου 2007 Εγκατάσταση Πιλοτικών Επιδεικτικών Αγρών

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Γ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι (Παραρτήμα V της Οδηγίας 2009/28/EK και Παράρτημα IV της Οδηγίας 98/70/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 περ. 13 της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε.

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. 1η Ενότητα: «Το Παρόν και το Μέλλον των Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα και την Ευρώπη» Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Σύντομο Ιστορικό Οδηγία 2003/30/ΕΚ οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση: Νοµός Αιτωλοακαρνανίας 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

BIGPOWER ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ

BIGPOWER ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία δραστηριοποιείται στο χώρο των ΑΠΕ και διαθέτει επιστημονικό προσωπικό καταρτισμένο πάνω σε όλες τις τεχνολογίες παραγωγής. Είναι σε θέση να αναλάβει ενεργειακά έργα όλων των τεχνολογιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» 11,12,13 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη

ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» 11,12,13 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» 11,12,13 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη Θέµα Εισήγησης : «Ενεργειακές Καλλιέργειες-Νοµοθεσία» ηµήτρης Μπαµπίλης Γεωπόνος-Οικονοµολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Συντάχθηκε από το: ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τµήµα Μηχανικών ιαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα 6ο Συνέδριο Ελληνικού Μελιού & Προϊόντων Μέλισσας Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα Μιχάλης Σμύρης τηλ: 6932 801986 e-mail :gsmyris@yahoo.gr 12 ος 2014 Περίγραμμα- Ενότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 -1- ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 Φωτίου Βακάκη ρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονοµολόγου /ντος Συµβούλου της Βακάκης και Συνεργάτες ΑΕ, Σύµβουλοι Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής Marketing Management Τροφίµων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα,

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Περιβάλλον Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 27.3.2014 1. Προτεινόμενη στρατηγική ανάπτυξης του τομέα Η στρατηγική ανάπτυξης του τομέα εκτείνεται σε δραστηριότητες που έχουν μεγάλες προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας Γεώργιος Αλετράς / ΕΥΔ ΠΑΑ-Μονάδα Α Λακωνία, 3 Μαρτίου 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΙΝΟΣ ΛΟΥΚΑΣ (Α.Μ. 107/03) ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΓΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Συνοπτική παρουσίαση

ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΓΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Συνοπτική παρουσίαση ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΓΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Συνοπτική παρουσίαση Dipartimento di Economia e Ingegneria Agrarie Alma Mater Studiorum Università

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας,

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Η ΕΕ και η χώρα μας δεν διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.12. COM() 614 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ για την ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση (Κοµοτηνή) 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής Marketing Management

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1 Οι προκλήσεις Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής του Τάσου Χανιώτη 1 Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Ευρωπαϊκή γεωργία και η Κοινή Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris Medik.) Κουκί (Vicia faba L.) Λαθούρι (φάβα) (Lathyrous sp.) Ποτιστικά

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές

ΚΑΠ Εθνικές Επιλογές ΚΑΠ 2014-2020 Εθνικές Επιλογές 2 Εθνικές Επιλογές : Συνδεδεμένες ενισχύσεις Στρατηγικός σχεδιασμός : Ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο - Επάρκεια στην εσωτερική αγορά. Βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ για την προσοχή σας. Δυνητικά Πεδία για Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση

Ευχαριστώ για την προσοχή σας. Δυνητικά Πεδία για Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση Εμπορίου Βιομάζας Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση Ι. Ελευθεριάδης Τμήμα Βιομάζας, ΚΑΠΕ Εμπορίου Βιομάζας Τοπικός σταθμός υπηρεσιών καύσιμων Συγκομιδή Παραγωγή Διαμόρφωση Προετοιμασία- Αποθήκευση Εμπόριο Διακίνηση-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ. Αθανάσιος Ζαχαρόπουλος Αν. Διευθυντής Πετρελαϊκής Πολιτικής, ΥΠΕΚΑ

ΜΕΤΡΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ. Αθανάσιος Ζαχαρόπουλος Αν. Διευθυντής Πετρελαϊκής Πολιτικής, ΥΠΕΚΑ 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» ΜΕΤΡΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθανάσιος Ζαχαρόπουλος Αν. Διευθυντής Πετρελαϊκής Πολιτικής, ΥΠΕΚΑ ΜΕΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βιο-καύσιμα Κείμενο Θέσεων Αθήνα, Νοέμβριος 2007 1. Εισαγωγή Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι o μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΕΣΜΗ 2008 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ

Η ΔΕΣΜΗ 2008 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Αριθμός & Τίτλος Δέσμης Εργασίας ΔΕ5: Τεχνοοικονομική ανάλυση για τον καθορισμό τιμής πώλησης τελικού προϊόντος από αγρότη Κωδικός Φορέα ΑΦ ΣΦ1 ΣΦ2 ΣΦ3 ΣΦ4 Ανθρωπομήνες για κάθε Φορέα 0 1 2 0 1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Οµιλία κας Μαρίας Βογιατζή ίκτυο Βιολογικών Προϊόντων Θεσσαλονίκη, Σάββατο 7 Μαρτίου 2009 Η ενίσχυση της Βιολογικής Γεωργίας Η βιολογική γεωργία αποτελεί έναν κλάδο του πρωτογενή τοµέα, ο οποίος συµβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων 26-27 Απριλίου 2007 Λίµνη Πλαστήρα Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡ ΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟ ΟΣΕΙΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΠΑΑ) 2014-2020

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΠΑΑ) 2014-2020 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΠΑΑ) 2014-2020 ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ - ΕΥΔ ΠΑΑ Θεσσαλονίκη, 12 Νοεμβρίου 2015 Τι είναι Καινοτομία? «Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

econtentplus programme Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος Φυτπροστασία στη Βιολογική Γεωργία

econtentplus programme Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος Φυτπροστασία στη Βιολογική Γεωργία Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme http://www.organic-edunet.eu 1 Η Φυτοπροστασία στα πλαίσια της Βιολογικής Γεωργίας Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος PhD Γεωπονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ EYPΩΠAΪKH ENΩΣH

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ EYPΩΠAΪKH ENΩΣH EYPΩΠAΪKH ENΩΣH ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Στο πλαίσιο του προγράμματος Συνεργασία, σύμφωνα με τον καν. 1334/02, υλοποιήθηκαν από την ΕΟΠ Ελαιουργική με 23 Οργανώσεις Παραγωγών μέλη της, 17 συνολικά δράσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Ησηµασία της Βιοενέργειας 2004 2003 Ησηµασία της Βιοενέργειας Ησηµασία

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Το παρόν και το µέλλον των βιοκαυσίµων στην Ελλάδα Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Σωτήρης Φώλιας Μέλος.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Αθήνα, 25/11/2010 Από τον Ρ. Ντίζελ στο σήµερα... Το 1912 ο Ρούντολφ Ντίζελ προφητικά δηλώνει:

Διαβάστε περισσότερα

Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος. Νοέμβριος 2015

Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος. Νοέμβριος 2015 Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος Νοέμβριος 2015 «Παραγωγή Πιστοποιημένων Σπόρων Σποράς: Μία Δυναμική Βιομηχανία με Εξαγωγικές προοπτικές» Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη.

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Ράλλη ιευθύνουσα Σύµβουλος Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» 1 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ

1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ 1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ2014-20 Η Δράση απευθύνεται σε υφιστάμενες μικρομεσαίες κυρίως επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Καθορισμός λεπτομερειών χορήγησης της συνδεδεμένης ενίσχυσης στον τομέα της βιομηχανικής τομάτας σε εκτέλεση του άρθρου 52, του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 του Συμβουλίου». Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Αθήνα, 20-2-2006 ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Οι προτάσεις του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Ο ΣΕΦ έχει επανειλημμένως αποστείλει τεκμηριωμένες προτάσεις προς το

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας 1 ο στρατηγικόσυνέδριογιατονκλάδοτηςενέργειας, «ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2011 Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα