ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή : Ν.Ο.Π.Ε. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Προπτυχιακή εργασία µε θέµα :

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή : Ν.Ο.Π.Ε. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Προπτυχιακή εργασία µε θέµα :"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή : Ν.Ο.Π.Ε. Τµήµα : Νοµικής ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Προπτυχιακή εργασία µε θέµα : Ο όρκος ιδάσκων Καθηγητής : Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος Πολύβιος Παραράς Αριθµός Μητρώου : ΤΟ ΘΕΜΑ : Επιγραµµατική επισκόπηση της έννοιας & της κάτωθι ανάπτυξης αυτού Ο όρκος στο πλαίσιο της σύγχρονης ελληνικής νοµοθεσίας επιτελεί διαβεβαιωτική είτε υποσχετική λειτουργία ως προς την τήρηση καθηκόντων των ατόµων που υποχρεούνται να τον δόσουν. Λόγω της ιδιάιτερης φύσης του, κατά την εφαρµογή των διατάξεων που τον προβλέπουν, ανακύπτουν ζητήµατα που άπτονται άµεσα συνταγµατικά κατοχυρωµένων ατοµικών δικαιωµάτων. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη που θα ακολουθήσει θα επικεντρωθεί στον εντοπισµό του όρκου στη σύγχρονη ελληνική νοµοθεσία, στην διασαφήνηση της σχέσης και των ορίων µεταξύ Κράτους και Εκκλησίας στην εν λόγω νοµοθετική πραγµατικότητα, στον καθορισµό των σχετικών δικαιωµάτων και στην εξέταση του κατά πόσο θίγονται από την ισχύουσα πρακτική, ενώ παράλληλα θα εκτεθούν και οι νοµικές

2 απόψεις που αίρουν τις εσώτερες νοµικές αντιφάσεις που ενδεχοµένως προκύπτουν. Προς αναλυτικότερη τεκµηρίωση δε όλων των ανωτέρω, θα παρατεθούν η ανάλογες θεωρητικές και νοµολογιακές αναφορές. Κρίθηκε σκόπιµο προκειµένου να αποδοθούν οι διαστάσεις του θέµατος όσο το δυνατόν σφαιρικότερα, η ανάπτυξη αυτού να ξεκινήσει µε µία σύντοµη κοινωνιολογική και φιλοσοφική αναφορά επ αυτού, συνεπικουρούµενη από µία ιστορική αναδροµή στην πορεία του όρκου στον ελλαδικό χώρο. Πίνακας Περιεχοµένων Α. Εισαγωγή Σελίδα «Οι άλλες διάνοιες»... 3 Β. Ορισµός & Ιστορική ανασκόπηση 1) Ετυµολογία του όρου ) Αρχαία Ελλάδα : Μορφές & σηµασία όρκων ) Βυζαντινοί χρόνοι : Εφαρµογή & τροποποιήσεις ρωµαϊκού δικαίου..8 4) Ίδρυση σύγχρονου ελληνικού κράτους & σηµεία σύζευξης αυτού µε την ευρύτερη εκκλησιαστική πραγµατικότητα Γ. Η ενσωµάτωση του όρκου στη σύγχρονη έννοµη τάξη 1) Γενική θεώρηση 10 2) Ο όρκος στον Κώδικα Πολιτικής ικονοµίας ) Ο όρκος στον Ποινικό Κώδικα ) Ο όρκος στον Υπαλληλικό Κώδικα ) Ο όρκος στην ΕΣ Α

3 . Ατοµικά δικαιώµατα & Συνταγµατικές αρχές σε άµεση σχέση µε τον όρκο 1) Υποχρεωτικός χαρακτήρας ορκοδοσίας 13 2) Ανθρώπινη αξία 13 3) Ισότητα. 15 4) Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης Ε. Ερµηνευτική ανάλυση Συνταγµατικών ρυθµίσεων περί όρκου & Σύγχρονη προβληµατική 1) Αρ 13 παρ 5 Σ : Θρησκευτική ελευθερία ) Αρ 33 παρ 2 Σ : Ορκωµοσία Πτ. 21 3) Αρ 59 Σ : Ορκωµοσία βουλευτών 23 4) Επισκόπηση σύγχρονων βουλευτικών απόψεων ΣΤ. Συµπεράσµατα Προς µία εσωτερική εναρµόνιση 25 Ζ. Συνοπτική επισκόπηση Περίληψη. 25 Summary. 26 Η. Παράρτηµα 1) Νοµολογία. 26 2) Βιβλιογραφία 2.1) Συστηµατικά έργα ) Μονογραφίες ) ιαδικτυακές δηµοσιεύσεις

4 Α. Εισαγωγή «Οι άλλες διάνοιες» Από τα πρώτα ήδη στάδια η πνευµατική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, τόσο στο πλαίσιο της οµαλής κοινωνικής συµβίωσης όσο και σε αυτό της επιστηµονικής προόδου, συνδέθηκε άρρηκτα µε την ανάγκη ανταλλαγής πληροφοριών και γνώσεων. Σηµείο έντονου προβληµατισµού αποτέλεσε η διασφάλιση της αξιοπιστίας των στοιχείων που λαµβάνονταν µέσω της προαναφερθείασας µεθόδου. Η αιτίαση αυτού του προβληµατισµού είχε διφυή χαρακτήρα : Την ενδεχόµενη διαφοροποίηση της αντίληψης της πραγµατικότητας από άνθρωπο σε άνθρωπο και την διασφάλιση της ειλικρινούς µεταφοράς των όσων γίνονται αντιληπτά. Αναφορικά µε το πρώτο σκέλος, η φιλοσοφία ανέπτυξε εξαιρετικά γρήγορα µεθόδους βαθύτερης ερµηνείας του ζητήµατος. Ο Thomas Nagel (Θεµελιώδη Φιλοσοφικά προβλήµατα 1989 σελ19,20,26,30) περιγράφει συνοπτικά τις φιλοσοφικές αναζητήσεις αιώνων πάνω στο συγκεκριµένο θέµα και εστιάζει σε ρεύµατα που καταλήγουν σε πνευµτικό αποµονωτισµό είτε λόγω της πίστης ότι ο νους µας είναι το µόνο στοιχείο που πραγµατικά υπάρχει (σολιψισµός και σε ακραία µορφή εγωκεντρική δυσχέρεια), είτε λόγω της άγνοιάς µας σχετικά µε το αν υπάρχει κόσµος πέρα από εµάς (σκεπτικισµός). Όταν δε αναπτύσσονται οι θεωρίες που εξετάζουν την επίσταση που µπορεί να έχει καθένας στα όσα συµβαίνουν στο µυαλό των άλλων ανθρώπων (τις «διάνοιες των άλλων» όπως χαρακτηριστικά τις αποκαλεί), συναντάµε ένα ιδιαίτερο είδος σκεπτικισµού σύµφωνα µε τον οποίο η λεκτικοποίηση των εµπειριών καθενός από εµάς έχει αυστηρά συµβατικό χαρακτήρα και δεν υπάρχει µέθοδος επαλήθευσης κάποιου συνδέσµου µεταξύ της εσωτερικής αντίληψης της πραγµατικότητας από άτοµο σε άτοµο. Ως προς το δεύτερο σκέλος (την ειλικρίνια), αξιοσηµείωτη είναι η κοινωνιολογική θεώρηση του θέµατος. Ο Νικόλαος Χ. Τάτσης 4

5 (Κοινωνιολογία Κοινωνική ογάνωση και πολιτισµικές διεργασίες 1999, σελ144-4, 150-2)συνοψίζοντας τις απόψεις του Ρόµπερτ Α. Νίσµπετ διαχωρίζει τις µορφές συνεργασίας σε τέσσερις κατηγορίες («αυθόρµητη, παραδοσιακή, κατευθυνόµενη και συµβατική») και παρατηρεί ότι µολονότι η πλέον ανθρωπιστική στις επιδιώξεις τις έιναι η αυθόρµητη, κύρια µορφή συνεργασίας στις µεταβιοµηχανικές κοινωνίες είναι η συµβατική. Εκθέτοντας σε µεταγενέστερο σηµείο της ανάλυσης τις απόψεις του Εµίλ Ντυρκάιµ ως προς το ζήτηµα τις συµµόρφωσης, διαπιστώνει ότι όλες οι κοινωνίες είναι «φυσιολογικά ανοµικές», η δε συµµόρφωση προς τους νόµους δεν προκύπτει (κατά κανόνα) από ένα δικαιικό φορµαλισµό κανόνων της πολιτείας, αλλά ως έκφραση συλλογικής συνείδησης που έχει αποδεχθεί και υποστηρίξει µια σειρά αξιόλογων προσδιορισµών. Εποµένως, προκειµένου να αποκτήσουν κύρος οι εκάστοτε µεταφερόµενες γνώσεις µεταξύ των ανθρώπων είτε σε κοινωνικό είτε σε επιστηµονικό πλαίσιο αναγκαία προϋπόθεση ήταν η θέσπιση δικλείδων ασφαλείας ως εγγυητών της αξιοπιστίας αυτών (των γνώσεων). Εφόσον δεν είναι δυνατή η άµεση εισχώρηση στα άδυτα του ψυχισµού και της νόησης ακόµα και του εαυτού µας, η προσέγγιση του εσωτερικού κόσµου των συνανθρώπων µας µπορεί ναπραγµατοποιηθεί µέσω συµβατικών µεν µεθόδων που παρά την διαφορετική δυναµική που έχουν για κάθε άνθρωπο έχουν µία γενική βαθύτερη απήχηση σε µία λειτουργική (και ενδεχοµένως ηθική) δέσµευση συνεργασίας και αλληλοκατανόησης. Στο πλαίσιο της νοµικής επιστήµης ειδικότερα το ρόλο αυτό κλήθηκε να διαδραµατίσει σε µεγάλο βαθµό ο όρκος. Β. Ορισµός & Ιστορική ανασκόπηση 1) Ετυµολογία του όρου Ο όρος «όρκος» παρουσιάστηκε στην αρχάια ελληνική γραµµατεία σε πρώιµο στάδιο ανάπτυξης αυτής. Η αρχική µορφή και έννοια του όρου διέφεραν από τις αντίστοιχες σηµερινές. Το λήµµα πρωτοεµφανίζεται ως «έρκος» και µε αυτό νοείται το εµπόδιο (παράγωγο του ρήµατος είργνυµι, που σηµαίνει περιφράττω, εµποδίζω).{γεωργίου Ν. Παπανικολάου Λεξικόν των ρηµάτων της 5

6 αττικής πεζογραφίας 1994, σελ289} Το αρχικό βραχύ φωνήεν τράπηκε από ο σε ε (γραµµατικό φαινόµενο ποιοτικής µεταβολής) σε µεταγενέστερο στάδιο, οπότε και ο όρος απέκτησε τη θρησκευτική διάσταση µε την οποία µας είναι γνωστός σήµερα. Η νοηµατική εξέλιξη του όρου είναι ενδεικτική της βαρύτητας της οποίας εµπεριέχει, αφού η θεώρησή του ως εσωτερικού φραγµού (που θέτει ο άνθρωπος στον εαυτό του όταν ορκίζεται) υπερβαίνει το υποσχετικό επίπεδο και υπεισέρχεται στο δεσµευτικό. 2) Αρχαία Ελλάδα : Μορφές & σηµασία όρκων Μυθολογικά ο όρκος παρουσιάζεται στον ελλαδικό χώρο ως γιός της θεότητας Έριδος.(An intermediate Greek-English Lexicon founded upon the seventh edition of Liddel and Scott s Greek-english Lexicon, 1994, σελ569) Μολονότι στο πλαίσιο του µύθου τόσο η µητέρα του όσο και τα υπόλοιπα αδέρφια του όρκου (πόνος, λιµός, ψεύδος κ.α.) έχουν αρνητική σηµασία, η µόνη δυσµενής χροιά που παρουσιάζει όρκος ως τµήµα της κοινωνικής ζωής της αρχαίας Ελλάδας είναι η θεϊκή τιµωρία και η ανθρώπινη µοµφή που επιφέρει ενδεχόµενη παράβασή του ( Ισοκράτης. Λόγοι και Γράµµατα (επ. George Norlin) ἐπειδὴ γὰρ ἐκ Πειραιέως κατελθόντες ἐνίους ἑωρᾶτε τῶν πολιτῶν συκοφαντεῖν ὡρµηµένους καὶ τὰς συνθήκας λύειν ἐπιχειροῦντας, βουλόµενοι τούτους τε παῦσαι καὶ τοῖς ἄλλοις ἐπιδεῖξαι ὅτι οὐκ ἀναγκασθέντες ἐποιήσασθʹ αὐτὰς ἀλλʹ ἡγούµενοι τῇ πόλει συµφέρειν, εἰπόντος Ἀρχίνου νόµον ἔθεσθε, ἄν τις δικάζηται παρὰ τοὺς ὅρκους, ἐξεῖναι τῷ φεύγοντι παραγράψασθαι, τοὺς δʹ ἄρχοντας περὶ τούτου πρῶτον εἰσάγειν, λέγειν δὲ πρότερον τὸν παραγραψάµενον, ὁπότερος δʹ ἂν ἡττηθῇ, τὴν ἐπωβελίαν ὀφείλειν, ἵνʹ οἱ τολµῶντες µνησικακεῖν µὴ µόνον ἐπιορκοῦντες ἐξελέγχοιντο µηδὲ τὴν παρὰ τῶν θεῶν τιµωρίαν ὑποµένοιεν ἀλλὰ καὶ παραχρῆµα ζηµιοῖντο. (1.38)). Στα ρητορικά κείµενα της εποχής, που σώζονται, παρουσιάζεται µε σαφήνεια η σηµασία που δινόταν σε κάθε τύπο όρκου καθώς και τα κυριότερα είδη αυτού. Κεντρική θέση στη ζωή της αρχαίας Αθήνας 6

7 κατείχε ο όρκος των εφήβων : Λυκούργος, Λόγοι, Λόγος 1, Τµήµα 76 ὑµῖν γὰρ ἔστιν ὅρκος, ὃν ὀµνύουσι πάντες οἱ πολῖται, ἐπειδὰν εἰς τὸ ληξιαρχικὸν γραµµατεῖον ἐγγραφῶσι καὶ ἔφηβοι γένωνται, µήτε τὰ ἱερὰ ὅπλα καταισχυνεῖν µήτε τὴν τάξιν λείψειν, ἀµυνεῖν δὲ τῇ πατρίδι καὶ ἀµείνω παραδώσειν. (2.85). Η βαρύτητα του όρκου κατά την πεποίθηση των αρχαίων είναι ανάλογη αυτής των γραπτών νόµων. Ανδοκίδης, Λόγοι, Λόγος 1, Τµήµα ἥκουσι δὲ νυνὶ ἀκροασόµενοι ἀµφότεροι, οὐ τὴν αὐτὴν γνώµην ἔχοντες ἀλλήλοις, ἀλλʹ οἱ µὲν εἰσόµενοι εἰ χρὴ πιστεύειν τοῖς νόµοις τοῖς κειµένοις καὶ τοῖς ὅρκοις οὓς ὠµόσατε ἀλλήλοις, οἱ δὲ ἀποπειρώµενοι τῆς ὑµετέρας γνώµης, εἰ αὐτοῖς ἐξέσται ἀδεῶς συκοφαντεῖν καὶ γράφεσθαι, τοὺς δὲ ἐνδεικνύναι, τοὺς δὲ ἀπάγειν. (4.01). Πέραν των συνθηκών που συνοµολογούνταν µεταξύ των πόλεων κρατών ανταλλάσσονταν και όρκοι που είχαν τόσο δεσµευτική αυταξία όσο και κυρωτικό χαρακτήρα των συνθηκών. Δηµοσθένης, Λόγοι 41-50, Λόγος 48,Τµήµα 9 καὶ µετὰ ταῦτα συνθήκας ἐγράψαµεν πρὸς ἡµᾶς αὐτοὺς περὶ ἁπάντων, καὶ ὅρκους ἰσχυροὺς ὠµόσαµεν ἀλλήλοις, ἦ µὴν τά τε ὑπάρχοντα φανερὰ ὄντα καλῶς καὶ δικαίως διαιρήσεσθαι καὶ µηδʹ ὁτιοῦν πλεονεκτήσειν τὸν ἕτερον τοῦ ἑτέρου ὧν κατέλιπεν Κόµων, καὶ τἄλλα πάντα κοινῇ ζητήσειν, καὶ πράξειν µετʹ ἀλλήλων βουλευόµενοι ὅ τι ἂν ἀεὶ δέῃ. (1.99) Εξυπακούεται ότι προβλεπόταν όρκος και για τους Ηλιαστές, οι ποίοι µάλιστα ορκίζονταν σε τέσσερις διαφορετικές θεότητες ανάµεσα στις οποίες συµπεριλαµβανόταν και ο ίας. Υπήρξαν όµως και όρκοι που δεν απευθύνονταν στα θεία, τουλάχχιστον όχι αυτά που αναγνώριζε η πλειοψηφία των πολιτών. Έτσι, οι Πυθαγόρειοι ορκίζονταν στον αριθµό 10 (τερτακτύν), καθώς τον θεωρούσαν ως τον τελειότερο και απαρχή της κοσµογονίας. Στα χρόνια που έζησε ο Σωκράτης το θρησκευτικό αίσθηµα της κοινωνίας είχε αρχίσει να µεταστρέφεται και αντιλαµβανόταν την επίκληση προς τα θεία ως βλασφηµία όταν πραγµατοποιείτο µε τη µορφή όρκου. Με αυτό το σκεπτικό οι υποστηρικτές της προαναφερθείσας θεωρίας επικαλούντο αγαπητά αντικείµενα ή ακόµη και µέρη του σώµατος. Σε κάθε περίπτωση, η έντονη θρησκευτική συνείδηση 7

8 αντανακλούσε στην πεποίθηση ότι οποιαδήποτε παραβίση δοθέντος όρκου συνεπαγόταν και άµεση τιµωρία από τους θεούς. Αν και η επιορκία δεν τιµωρείτο από το κράτος, µε την πάροδο των ετών δηµιουργήθηκαν προτάσεις για υλικές καταρχήν κυρώσεις των επίορκων. Ισοκράτης, Λόγοι και Γράµµατα (επ. George Norlin) ἐπειδὴ γὰρ ἐκ Πειραιέως κατελθόντες ἐνίους ἑωρᾶτε τῶν πολιτῶν συκοφαντεῖν ὡρµηµένους καὶ τὰς συνθήκας λύειν ἐπιχειροῦντας, βουλόµενοι τούτους τε παῦσαι καὶ τοῖς ἄλλοις ἐπιδεῖξαι ὅτι οὐκ ἀναγκασθέντες ἐποιήσασθʹ αὐτὰς ἀλλʹ ἡγούµενοι τῇ πόλει συµφέρειν, εἰπόντος Ἀρχίνου νόµον ἔθεσθε, ἄν τις δικάζηται παρὰ τοὺς ὅρκους, ἐξεῖναι τῷ φεύγοντι παραγράψασθαι, τοὺς δʹ ἄρχοντας περὶ τούτου πρῶτον εἰσάγειν, λέγειν δὲ πρότερον τὸν παραγραψάµενον, ὁπότερος δʹ ἂν ἡττηθῇ, τὴν ἐπωβελίαν ὀφείλειν, ἵνʹ οἱ τολµῶντες µνησικακεῖν µὴ µόνον ἐπιορκοῦντες ἐξελέγχοιντο µηδὲ τὴν παρὰ τῶν θεῶν τιµωρίαν ὑποµένοιεν ἀλλὰ καὶ παραχρῆµα ζηµιοῖντο. (1.38) Συµπερασµατικά, η θέση του όρκου ως θεµελίου του δηµοκρατικού πολιτεύµατος υπήρξε αδιαµφισβήτητη κατά την αρχαιότητα. Η συναίσθηση αυτή καταδεικνύεται µε ιδιαίτερη έµφαση από το γεγονός ότι σε δικανικούς λόγους ρητόρων αντίθετων πολιτικών πεποιθήσεων υπάρχει οµοφωνία ως προς τη σπουδαιότητα του όρκου στην ισχύουσα πολιτειακή οργάνωση. Δηµοσθένης, Λόγοι21-30, Λόγος 21, Τµήµα 177 τοῦτο γάρ ἐσθʹ ὃ φυλάττειν ὑµᾶς δεῖ, τοὺς νόµους, τὸν ὅρκον: (1.47) Λυκούργος, Λόγοι, Λόγος 1, Τµήµα 79 καὶ µήν, ὦ ἄνδρες, καὶ τοῦθʹ ὑµᾶς δεῖ µαθεῖν, ὅτι τὸ συνέχον τὴν δηµοκρατίαν ὅρκος ἐστί. (3.48) 3) Βυζαντινοί χρόνοι : Εφαρµογή & τροποποιήσεις ρωµαϊκού δικαίου Κατά τους βυζαντινούς χρόνους στον ελλαδικό χώρο διατηρήθηκε 8

9 σε εφαρµογή επί µακρό χρονικό διάστηµα το ρωµαϊκό δίκαιο. Οι Ρωµαίοι µείωσαν σταδιακά τη χρήση του όρκου και η νοµική του βαρύτητα (κυρίως από ηθικής σκοπιάς) περιορίστηκε. Η έντονη παρουσία της θρησκείας στο νοµικό πλαίσιο ανέκαµψε µε την καθιέρωση του χριστιανισµού ως επικρατούσας θρησκείας και την ολοένα και µεγαλύτερη ανάµιξη του κλήρου σε θέµατα διοικητικής και δικαστικής φύσεως (περί τα τέλη του 9 ου αιώνα). Επί της ουσίας οι επίσκοποι µετά τον 6ο αιώνα κρίνουν υποθέσεις αστικού και ποινικού δικαίου, στις οποίες ενέχονται κληρικοί -και λαϊκοί αργότερον- ενώ παρεµβαίνουν στην πορεία της πολιτικής δικαιοσύνης µέσω του θεσµού του ασύλο. (Ashburner W., The farmer s law, Journal of Hellenic studies, Τεύχος 32) Από την άλλη πλευρά, η ανάµιξη της Πολιτείας στα εκκλησιαστικά ζητήµατα µέσω νοµοθετηµάτων αναφορικά µετην οργάνωση και τη λειτουργία της προξένησε επανειληµένα προστριβές. Σε µεγάλο βαθµό µπορούν να αποδοθούν στην ππροσπάθεια του Κράτους να θέσει υπό έλεγχο την ισχύ της εκκλησίας η επίδραση της οποίας στο λαό αυξανόταν διαρκώς. Ιδιαίτερο µόρφωµα της εποχής στην απόπειρα αλληλοεισχώρησης κάθε µιας των δύο δυνάµεων στη σφαίρα εξουσίας της άλλης αποτέλεσε η «συναλλήλια», η εξισορρόπηση, δηλαδή, και η παράλληλη δράση των θεσµικών τους πλαισίων. 4) Ίδρυση σύγχρονου ελληνικού κράτους & σηµεία σύζευξης αυτού µε την ευρύτερη εκκλησιαστική πραγµατικότητα Κατά τη διάρκεια της οθωµανικής κυριαρχίας στον ελλαδικό χώρο, οι χριστιανοί (όπως και οι λοιποί αλλόθρησκοι) είχαν την δυνατότητα να ζουν ως αυτοδοικούµενοι µέσα στις µουσουλµανικές κοινωνίες και να εξασκούν τη θρησκευτική τους πρακτική. Τα Συντάγµατα που συντάχθηκαν από το 1821 και µετά όριζαν ως επικρατούσα θρησκεία τη Χριστιανική Ορθόδοξη αναγνωρίζοντας ταυτοχρονα το δικαίωµα άσκησης κάθέ άλλης γνωστής θρησκείας. Σαφείς διατάξεις περί της ανεξαρτησίας της «Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος» συναντάµε στο Σύνταγµα του Τα ακόλουθα Συντάγµατα (1864, 1911, 1925, 1927) δεν παρουσιάζουν αξιόλογες διαφοροποιήσεις ως προς αυτές. Το ίδιο συνέβη και µε τα 9

10 Συντάγµατα της περιόδου της δικτατορίας (1968, 1973), αλλά µε ειδικότερους νόµους ασκήθηκαν έντονες παρεµβάσεις στα διοικητικά της Εκκλησίας. Η µεταπολίτευση σήµανε την επαναφορά προγενέστερων συνταγµατικών ρυθµίσεων µέχρι και την απόπειρα διαχωρισµού Κράτους και Εκκλησίας, η οποία πραγµατοποιήθηκε σε περιορισµένο βαθµό. Γ. Η ενσωµάτωση του όρκου στη σύγχρονη έννοµη τάξη 1) Γενική θεώρηση Οι δύο βασικές µορφές µε τις οποίες παρουσιάζεται ο όρκος στη σύγχρονη ελληνική νοµοθεσία είναι : ο υποσχετικός και ο βεβαιωτικός. Η πρώτη µορφή του αναφέρεται σε δέσµευση για την τήρηση συγκεκριµένων υποχρεώσεων που αναλαµβάνει ένα πρόσωπο παράλληλα µε την ανάληψη κάποιας δηµόσιας υπηρεσίας ή αξιώµατος. Χαρακτηριστικά παραδείγµατα αποτελούν οι περιπτώσεις των άρθρων 33 παρ. 2 (όρκος Προέδρου της ηµοκρατίας) και 59 του Συντάγµατος (βουλευτικός όρκος). Ο δεύτερος τύπος όρκου είναι ο βεβαιωτικός. Ο όρκος αυτός δίνεται κατά την εκτέλεση καθηκόντων µαρτυρίας, κατά κύριο λόγο, και το καθήκον αληθείας των λεγοµένων αυτού που ορκίζεται συνδέεται µε την επίκληση µιας θείας δύναµης (θρησκευτικός) ή της τιµής και της αξιοπρέπειας του ορκιζοµένου (πολιτικός). Χαρακτηριστικό παράδειγµα της µορφής αυτής ο όρκος του άρθρου 408 ΚΠολ. {βλέπε αναλυτικά ηµητρο Συνταγµατικά δικαιώµατα, ειδικό µέρος, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, ηµίτοµος Β', Αθήνα 2005, σελ.136.} {Πολιτικός όρκος: Π ο λ ι τ ι κ ό ς όρκος είναι η µε την επίκληση της τιµής και της συνείδησης πραγµατοποιούµενη διαβεβαίωση. βλέπε ηµητρόπουλος Συνταγµατικά δικαιώµατα, ειδικό µέρος, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, ηµίτοµος Β', Αθήνα 2005, σελ Μη θρησκευτικές επικλήσεις υπάρχουν διάφορες (πχ η υγεία του ορκιζόµενου ή της οικογένειας του κλπ) έχει πάντως επικρατήσει και έχει υιοθετηθεί από τον νοµοθέτη η επίκληση της τιµής και της συνείδησης. 10

11 Γίνεται αποδεκτό ότι ο όρκος συνδέεται µε την γενικότερη συνείδηση του ατόµου την ηθική του υπόσταση και τις ηθικές του αναστολές, τον αυτοσεβασµό του ατόµου. σελ.136 Για τον λόγο αυτό επικράτησε ο συγκεκριµένος τύπος πολιτικού όρκου, Ζήτηµα πολιτικού όρκου γεννάται α) για όσους δεν πιστεύουν σε καµιά θρησκεία β) για όσους πιστεύουν σε θρησκεία που απαγορεύει τον όρκο και γ) για όσους δεν θέλουν να φανερώσουν το θρησκευτικό τους φρόνηµα, ανεξάρτητα από το περιεχόµενό του, Όσον αφορά τις δύο πρώτες περιπτώσεις ορίζεται στην κοινή νοµοθεσία ότι είναι δυνατή η δόση του πολιτικού όρκου 15. Στις περιπτώσεις αυτές ο πολιτικός όρκος διαπλάσσεται από τον κοινό νοµοθέτη ως υποκατάστατο του θρησκευτικού. Όπως έχει η διατύπωση της διάταξης φαίνεται να συνάγεται, ότι αν ο µάρτυρας δεν προβεί σε δήλωση αθείας η θρησκευτικής απαγόρευσης όρκου, δεν µπορεί να ορκιστεί στην τιµή και στην συνείδησή του. Η ερµηνεία πάντως αυτή δεν είναι σύµφωνη προς το Σύνταγµα, καθόσον στην ελευθερία της θρησκείας ανήκει όχι µόνον η δήλωση αλλά και η µη δήλωση των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Είναι εποµένως ορθότερο να γίνει δεκτό, ότι και χωρίς τις παραπάνω δηλώσεις είναι δυνατή η δόση του πολιτικού όρκου. Ο ορκιζόµενος µπορεί να. αρνηθεί τον θρησκευτικό όρκο, δεν µπορεί όµως να αρνηθεί τον πολιτικό. Η συνταγµατική διάταξη του άρθρο 13 παρ. 5 καθιστά δυνατή την µέσω του κοινού νοµοθέτη επιβολή όρκου και δεν έχει πάντως την έννοια, ότι είναι δυνατή η επιβολή όρκου ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του ορκιζόµενου. Αντίθετα οφείλει ο κοινός νοµοθέτης να λαµβάνει υπόψη τις θρησκευτικές πεποιθήσεις κατά τον καθορισµό του τύπου του όρκου. Ζήτηµα πάντως γεwάται, όταν η θρησκεία απαγορεύει τον όρκο. Στις περιπτώσεις αυτές υπερισχύει η διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4, µε την έwοια ότι είναι δυνατή η θρησκευτική απαγόρευση του θρησκευτικού, ό)(j όµως και του πολιτικού όρκου.- βλέπε αναλυτικά ηµητρο Συνταγµατικά δικαιώµατα, ειδικό µέρος, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, ηµίτοµος Β', Αθήνα 2005, σελ. 137.} 2) Ο όρκος στον Κώδικα Πολιτικής ικονοµίας Στο πλαίσιο του ΚΠολ ο όρκος συναντάται σε σειρά άρθρων (Συγκεκριµένα στα άρθρα 270-3, 385, 408, 417, 530, 861-5, 941-2, 952). Το πλέον ενδιαφέρον προς ανάλυση είναι το άρθρο 408 µε το οποίο 11

12 ορίζεται η δυνατότητα (µε το Ν.2915/2001 που τέθηκε σε ισχύ από 1/1/2002) επιλογής µεταξύ θρησκευτικού και πολιτικού όρκου. Η ρύθµιση αυτή έδωσε καίρια λύση σε ένα πρόβληµα που ταλάνιζε επί σειρά ετών την ελληνική νοµοθεσία καθώς η έλλειψη αυτής της δυνατότητας κατά το παρελθόν για όσους δεν ήταν άθεοι ή η θρησκεία τους δεν επέτρεπε τον όρκο αποτελούσε µια καταφανή παράβαση των συνταγµατικά κατοχυρωµένων ατυοµικών δικαιωµάτων της ισότητας και του σεβασµού στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. 3) Ο όρκος στον Ποινικό Κώδικα Οι σχετικές ρυθµίσεις ( ) του ΚΠ ακολουθούν µια πιο ανελαστική γραµµή. Η δυνατότητα επιλογής µεταξύ του τύπου του όρκου παραµένει στα χνάρια της προγενέστερης µορφής του ΚΠολ. Τουτέστιν, η δυνατότητα αυτή παρέχεται µόνο σε όσους είναι άθεοι ή η θρησκεία τους δεν επιτρέπει θρησκευτικό όρκο. Η απόφαση του Πληµµελειοδικείου Μυτιλήνης να µην καταλογίσει ως αξιόποινη πράξη την επίµονη άρνηση του µάρτυρα να δώσει τον όρκο του 218ΚΠ είναι ενδεικτική της έµφασης που δίνεται στην προαναφερθείσα διαζευκτικότητα. {Συ Πλη Μυτ, Αρ Απ64, 1997} 4) Ο όρκος στον Υπαλληλικό Κώδικα Στο άρθρο 18 2 ΥΚ ορίζεται ότι η αποδοχή της υπαλληλικής σχέσης δηλώνεται µε ορκοµωσία και δίδονται αντίστοιχα οι όρκοι του άρθρου 19, ενώπιον του οργάνου που έχει εκδώσει την πράξη διορισµού ή του οργάνου που ορίζεται στο έγγραφο της κοινοποίησης. α) ο όρκος έχει ως εξής: "ορκίζοµαι να φυλάττω πίστη στην πατρίδα, υπακοή στο Σύνταγµα και τους νόµους και να εκπληρώνω τιµίως και ευσυνειδήτως τα καθήκοντά µου", β) ο όρκος αλλοδαπών έχει ως εξής: "ορκίζοµαι να φυλάττω πίστη στην Ελλάδα, υπακοή στο Σύνταγµα και τους νόµους και να εκπληρώνω τιµίως και ευσυνειδήτως τα καθήκοντά µου", γ) όσοι δηλώνουν ότι δεν πρεσβεύουν καµία θρησκεία ή πρεσβεύουν θρησκεία που δεν επιτρέπει όρκο, παρέχουν αντί όρκου, την ακόλουθη βεβαίωση: "δηλώνω επικαλούµενος την τιµή και τη συνείδησή µου, ότι θα φυλάττω πίστη στην Ελλάδα, υπακοή στο Σύνταγµα και τους νόµους και ότι θα εκπληρώνω τιµίως και ευσυνειδήτως τα καθήκοντά µου", 12

13 5) Ο όρκος στην ΕΣ Α Άρθρο 9 ΕΣ Α 1 παν πρόσωπον δικαιούται εις την ελευθερίαν σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας, το δικαίωµα τούτο επάγεται την ελευθερίαν αλλαγής θρησκείας ή πεποιθήσεων, ως και την ελευθερίαν εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων µεµονωµένως, ή συλλογικώς, δηµόσια ή κατ' ιδίαν, δια της λατρείας, της παιδείας και της ασκήσεως των θρησκευτικών καθηκόντων και τελετουργιών. Στην εν λόγω σύµβαση άλλωστε στηρίχθηκε και το αιτιολογικό της απόφασης {Μι Ορ Εφ αθήνα 2004, ΑρΑπ 337} που απάλλαξε τον κατηγορούµενο από το έγκληµα της επίµονης άρνησης µαρτυρικού όρκου του 218ΚΠ.. Ατοµικά δικαιώµατα & Συνταγµατικές αρχές σε άµεση σχέση µε τον όρκο 1) Υποχρεωτικός χαρακτήρας ορκοδοσίας Από τα ανωτέρω καθίσταται σαφής η υποχρεωτικότητα της ορκοδοσίας στους κοινούς νόµους. Επειδή όµως, στα πλαίσια του κράτους δικαίου ο νοµοθέτης έχει µεν νοµοθετική αρµοδιότητα, αλλά όχι τη νοµική δυνατότητα να θεσπίζει διατάξεις αντίθετες µε το Σύνταγµα, πρέπει να εξετάσουµε τη συµφωνία ή µη των προαναφερθέντων διατάξεων µε τις σηµαντικότερες συνταγµατικές αρχές, την καταστατική αρχή της ανθρώπινης αξίας, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 1 του Συντάγµατος και τις αρχές που την συµπροσδιορίζουν, την ελευθερία και την ισότητα. 2) Ανθρώπινη αξία Η υποχρέωση σεβασµού της ανθρώπινης αξίας από τα πολιτειακά όργανα, είναι αρνητική και αναλύεται στην υποχρέωση α. των εκτελεστικών οργάνων να µην παραβιάζουν την ανθρώπινη αξία κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, β. του νοµοθέτη να λαµβάνει µέτρα που να µη θίγουν την ανθρώπινη αξία και να άρει διατάξεις νόµων αντίθετων µε αυτή και γ. της δικαστικής εξουσίας να µην εφαρµόζει νόµο µε περιεχόµενο αντίθετο προς την ανθρώπινη αξία, είτε αυτός είναι δηµοσίου ή ιδιωτικού δικαίου. Όπως το Σύνταγµα στο άρθρο 93 4 δεν διακρίνει µεταξύ δηµοσίου και ιδιωτικού δικαίου έτσι και ο δικαστής υποχρεούται να µην κάνει αυτή τη 13

14 διάκριση Η υποχρέωση προστασίας της ανθρώπινης αξίας, είναι θετική υποχρέωση για τη λήψη των αναγκαίων µέτρων προς την κατεύθυνση της προστασίας του ανθρώπου έναντι προσβολών από το κράτος ή από ιδιώτες και αναλύεται στην υποχρέωση α. των εκτελεστικών οργάνων να εξασφαλίζουν την ανεµπόδιστη άσκηση των δικαιωµάτων β. του νοµοθέτη να λαµβάνει µέτρα που θα ολοκληρώνουν την προστασία των ανθρώπων από προσβολές προερχόµενες τόσο από την κρατική εξουσία όσο και από τους ιδιώτες και γ. της δικαστικής εξουσίας να προστατεύει την ανθρώπινη αξία και τις εξειδικεύσεις της χωρίς να εξετάζει αν παραβιάζονται από κρατική ή ιδιωτική εξουσία. *{ ηµητρόπουλος Αν., τα αµυντικά δικαιώµατα του ανθρώπου και η µεταβολή της έννοµης τάξης, Αντ.Ν.Σάκκουλας, Αθήνα-Κοµοτηνή, 1981.σελ }. Προσβολές τις ανθρώπινης αξίας τις οποίες οφείλει να αποτρέπει η κρατική εξουσία τόσο µε αρνητικές όσο και µε θετικές ενέργειες είναι οι προερχόµενες τόσο από κρατικά όργανα όσο και από τις εξωκρατικές δυνάµεις (ιδιώτες, κοινωνικές οµάδες και ξένα κράτη) {Ράικος Αθ.Γ., Παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου, (κατα το Σ του 1975), τ.β', τα θεµελιώδη δικαιώµατα, 2η έκδοση, Αντ Σάκκουλα, Αθήνα - Κοµοτηνή 2002 σελ.306} επιθετικές ενέργειες σε βάρος των θεµελιωδών δικαιωµάτων είτε αυτές εκδηλώνονται µε ενέργεια είτε µε παράλειψη. Επιπλέον, σύµφωνα µε το άρθρο 110 1Σ το 2 1 Σ ανήκει στις διατάξεις του Σ που δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση και σε αυτές που δεν µπορούν να ανασταλούν κατά το άρθρο 48 1Σ διατάξεις που τονίζουν το χαρακτήρα της διάταξης αυτής ως καταστατικής της έννοµης τάξης. Όσον αφορά το ζήτηµα του όρκου η επιταγή του νοµοθέτη προς υποχρεωτική ορκοδοσία αποτελεί ταπείνωση της ανθρώπινης αξίας. Η αντιµετώπιση του πολίτη ως δυνάµει ψευδολόγου και η υποχρέωση αυτού να δώσει εχέγγυα της ειλικρίνειάς του είναι βάναυση καταφρόνηση του προσώπου του κάθε ανθρώπου. [βλ. ενδεικτικά τη µελέτη του Κ. εσποτόπουλου, Περί όρκου στο περιοδικό Νέον δίκαιον 18, 1962.] Έτσι ο άνθρωπος φτάνει στο σηµείο να υποβιβάζεται σε απλό µέσο για την εξακρίβωση της αλήθειας, [Ε.Κρουσταλάκης, όπ.π. σελ.11, Α.Μάνεσης, Ατοµικές ελευθερίες, 1979, σελ.108] ένα αντικείµενο µε αµφισβητούµενη προσωπικότητα και διάτρητη αξιοπιστία που χρειάζεται τη δαµόκλειο σπάθη της ηθικοθρησκευτικής 14

15 απαξίας προκειµένου να επιτελέσει το πολιτικό του καθήκον. [περί αυτού του γεγονότος ο Κ. εσποτόπουλος, περί όρκου, Νέον ίκαιον 18, 1962, σελ.531 σηµειώνει: εξ άλλου δεν παύει η χρήση του όρκου να είναι µειωτική της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως αξίωση της πολιτικής εξουσίας, καθό ενέχουσα οπωσδήποτε δυσπιστίαν αυτής προς την αξιοπιστία αυτού ανωµότου.] Με την αρχή του απαραβίαστου της ανθρώπινης αξίας συνδέεται άµεσα και η διάταξη του άρθρου 7 2 Σ, µε την οποία ορίζεται ότι "... η άσκηση ψυχολογικής βίας, καθώς και κάθε άλλη προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας απαγορεύονται και τιµωρούνται, όπως νόµος ορίζει". Στην έννοια της ψυχολογικής βίας, µπορούµε να εντάξουµε και την υποχρεωτική ορκοδοσία σε τουλάχιστον σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις σύγκρουσης καθηκόντων [π.χ. απόφαση εσποτόπουλου σύγκρουση δέχτηκε και το δικαστήριο] ο σεβασµός αυτός απαιτεί ο κάθε άνθρωπος να τυγχάνει µεταχείρισης που αρµόζει σε προσωπικότητα ελεύθερη να αποφασίζει και να πράττει αυτόβουλα και να µην υφίσταται συµπεριφορές και πρακτικές που τον υποτιµούν και τον µεταχειρίζονται ως µέσο για την επίτευξη ενός συγκεκριµένου σκοπού µεταβάλλοντάς τον σε αντικείµενο. Πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υποχρεωτική επιβολή όρκου προσβάλλει εκτός από την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και το δικαίωµα στην ψυχική του υγεία, γιατί η πολιτεία φαίνεται να δυσπιστεί εκ των προτέρων απέναντι σ'αυτόν, προκαλεί στο άτοµο την αίσθηση ότι υφίσταται βία στη συνείδησή του. Επιβάλλοντας υποχρεωτικό θρησκευτικό όρκο τον εξαναγκάζει ψυχικά µε την απειλή τιµωρίας, θείας και κοσµικής. {βλέπε αναλυτικά ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά δικαιώµατα, ειδικό µέρος, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, ηµίτοµος Β', Αθήνα 2005, σελ. 65}. 2) Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης Επιπρόσθετα, στην προσπάθεια προσδιορισµού της αξίας µπορούν να µας βοηθήσουν οι άλλες δύο θεµελιώδεις αρχές της έννοµης τάξης, η ισότητα (4 1 και 2Σ) και η ελευθερία *5 1 και 2). Η ισότητα είναι δυνατή µέχρι του σηµείου που δεν καταλήγει να θίγει την ανθρώπινη αξία αρνούµενη τη διαφορετικότητα και τη µοναδικότητα κάθε ανθρώπου. Η ελευθερία κάθε ανθρώπου εκτείνεται µέχρι του σηµείου που δεν παραβιάζει την ελευθερία 15

16 του άλλου, δηλαδή τα δικαιώµατα του άλλου και τελεί σε άµεση σχέση µε την ανθρώπινη αξία, που είναι το µητρικό δικαίωµα όλων των άλλων δικαιωµάτων. Σεβόµενοι την ελευθερία του άλλου σηµαίνει ότι αναγνωρίζουµε σε αυτόν την ανθρώπινη αξία του. ύσκολα θα µπορούσε κανείς να αρνηθεί τη διαπλοκή µεταξύ του όρκου και του θρησκευτικού στοιχείου. Με την υποχρέωση επαγωγής του θρησκευτικού όρκου είχε διαπλαστεί τα παλαιότερα χρόνια η µαρτυρία και η ανάληψη οποιασδήποτε υπηρεσίας. Η θέση του θείου ως εγγυητή ήταν ένας επιπρόσθετος λόγος για την απόδοση µεγαλύτερης αξιοπιστίας στα λεχθέντα από τον υπόχρεο σε ορκοδοσία. Με την ανάπτυξη και κατοχύρωση των συνταγµατικών δικαιωµάτων και ειδικότερα αυτού της θρησκευτικής ελευθερίας έχει αρχίσει να γίνεται δεκτό το δικαίωµα όσων είναι άθρησκοι ή η θρησκεία τους δεν επιτρέπει τον όρκο, να µην δίδουν θρησκευτικό όρκο, αλλά διαβεβαίωση στην τιµή και τη συνείδησή τους. Παρόλα αυτά το πρόβληµα παραµένει για τις περιπτώσεις εκείνες όπου υπάρχει υποχρέωση προς δόση χριστιανικού όρκου. Βέβαια, έχουν γίνει νοµοθετικές αλλαγές, όπως αυτή του ΚΠολ, που επιτρέπουν στον ορκισθέντα να ορκισθεί κατά τον τρόπο που επιθυµεί, όµως το πρόβληµα παραµένει στον ΚΠ και αλλού. Το πρόβληµα αυτό εντείνεται από την εντύπωση που υπάρχει διάχυτη ότι η χριστιανική θρησκεία επιτρέπει τον όρκο. [ως συνέχεια των παραπάνω έχει διατυπωθεί η άποψη ότι έχει θεσπισθεί ως υποχρεωτικός ο χριστιανικός όρκος, ακριβώς και µονο επειδή έχει επικρατήσει η λανθασµένη αυτή αντίληψη ότι δηλαδή επιτρέπεται η ορκοδοσία, βιβλιογραφία ΛΕΙΠΕΙ] Έχει υποστηριχθεί ότι σε µια τέτοια περίπτωση θα πρέπει ο υπόχρεος να δώσει όρκο να αποδεικνύει ότι η θρησκεία του τον απαγορεύει [Α.Μαρίνος, Η θρησκευτική ελευθερία, 1972, σελ.252.] ή εν πάσει περιπτώσει να αφήνεται η κρίση περί αυτού στην εκάστοτε θρησκευτική ηγεσία. Όµως κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό να γίνει δεκτό, καθώς η ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης δεν µπορεί να αφεθεί έρµαιο στην δικαστική κρίση ακόµα και µε τη σύµφωνη γνώµη της θρησκευτικής αρχής. [βλ. Κ.Μπέη, 11, 1980, σελ.31, ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά "δεν είναι άραγε συνειδησιακό πρόβληµα δικό µου να πιστεύω όπως θέλω εγώ, µε όποιες δοξασίες, σχίσµατα ή αιρέσεις θέλω;"] ικαστική κρίση επί αυτού του θέµατος δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί επιτρεπτή. Αυτό οφείλεται στο ότι ακόµα και εσφαλµένη να είναι η άποψη του υποχρέου σε ορκοδοσία, η παρόλα αυτά επιβολή συγκεκριµένης ερµηνείας θα συνιστούσε άτυπο "προσηλυτισµό" Γ.Αρβανίτης, Σχόλιο στην Πληµ.Θεσσαλονίκης 23161/1978, ποινικά χρονικά ΚΘ', 1978, σελ.181.] αφού θα είχε ως 16

17 αποτέλεσµα τη de facto εισβολή στα άδυτα της θρησκευτικής ελευθερίας. Το άρθρο 13 4Σ αντίθετα από ότι κανείς νοµίζει δεν κατοχυρώνει την υποχρέωση προς ορκοδοσία. Αυτό οφείλεται στο ότι ο θρησκευτικός όρκος αποτελεί ουσιαστικά θρησκευτικό εξαναγκασµό και όχι πολιτική υποχρέωση [Ε.Κρουσταλάκης, Η υποχρέωση ορκοδοσίας εκείνων που πρεσβεύουν τη χριστιανική θρησκεία, ιδίως µετά το σύνταγµα του 1975, 11, σελ.19, Α.Μαρίνος, Η θρησκευτική ελευθερία, 1972, σελ.253.] γιατί η ορκοδοσία κατά το χριστιανικό τυπικό αφορά αυτή και µόνο τη θρησκευτική συνείδηση. Αντίθετα το πολιτικό καθήκον της αληθούν κατάθεσης ή αυτό της ανάληψης κάποιας υποχρέωσης σε καµία περίπτωση δεν παραβλάπτεται µε την αποφυγή δόσης θρησκευτικού όρκου και αντικατάστασης αυτού µε διαβεβαιώση στην τιµή και τη συνείδηση. Η ερµηνεία αυτή έχει γίνει δεκτή και από τη νοµολογία. Το ΣτΕ µε την απόφαση 2601/1998 αποφάσισε ότι ένεκα της θρησκευτικής ελευθερίας, που προκύπτει τόσο από το άρθρο 13 1 Σ όσο και από το άρθρο 9 ΕΣ Α µπορεί ο υπόχρεος να δώσει διαβεβαίωση αντι για θρησκευτικό όρκο, ισότιµο µε αυτόν, ακόµα και χωρίς να προβλέπεται η δυνατότητα αυτή στη διάταξη του νόµου. Επίσης στο πλαίσιο του ποινικού δικονοµικού δικαίου η απόφαση του Πληµ. Θεσσαλονίκης µε αριθµό 23161/1978 αθώωσε κατηγορούµενο ο οποίος είχε αρνηθεί να δώσει θρησκευτικό όρκο. Το σκεπτικό της απόφασης είναι ότι το άρθρο 218 ΚΠ [Άρθρο 218 1ΚΠ "κάθε µάρτυρας οφείλει, πριν εξεταστεί στο ακροατήριο, να ορκιστεί δηµόσια, θέτοντας το δεξί του χέρι στο ιερό Ευαγγέλιο, τον εξής όρκο: "Ορκίζοµαι στο Θεό να πω µε ευσυνειδησία όλη την αλήθεια και µόνο την αλήθεια, χωρίς να προσθέσω ούτε να αποκρύψω τίποτε". Αν δεν τηρηθεί η διάταξη αυτή, η διαδικασία είναι άκυρη".] ορίζει απλώς τον τύπο του όρκου για τους επιθυµούντες να ορκιστούν κατά το χριστιανικό τυπικό και ότι σε καµία περίπτωση δεν θεσπίζει υποχρέωση για τους χριστιανούς που δεν επιθυµούν να δώσουν τέτοιο όρκο. Αντίθετη ερµηνεία της διάταξης κατά την ίδια απόφαση πάντα, θα ήταν αντίθετη µε το 13 1 Σ. Σε µια άλλη απόφαση αυτή του Εφετείου Αθηνών 3796/1979, κατά την οποία ο καθηγητής φιλοσοφίας του Παντείου Πανεπιστηµίου Κ. εσποτόπουλος είχε αρνηθεί να δώσει θρησκευτικό όρκο, το δικαστήριο αποφάσισε την απαλλαγή του κατηγορούµενου λόγω συγκρούσεως καθηκόντων [Ο καθηγητής Κ. εσποτόπουλος είχε ασχοληθεί επί µακρόν στο παρελθόν µε το θέµα του όρκου, λαµβάνοντας αυτό υπόψη το δικαστήριο ανέπτυξε την εξής σκέψη: "η εν συγκρούσει ενός εννόµου καθήκοντος και ενός ηθικοκοινωνικού καθήκοντος µη προστατεύοντος το εν τη συγκεκριµένη περιπτώσει πολυτιµότερον αγαθόν, εκπλήρωση του 17

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Ι ΑΣΚΩΝ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΜΑΙL:s_polites@hotmail.com ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Έννοια της αρχής της νοµιµότητας 2) Καθιέρωση της αρχής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα:

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: «Αντιμετώπιση θεμάτων λόγω κεφαλαιακών ελέγχων») ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002)

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***)

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 1. Περιφέρεια Αττικής Γενική ιεύθυνση Περιφέρειας ιεύθυνση Αλλοδαπών & Μετανάστευσης υτ. Αττικής & Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ. 3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.: 2131306609) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 Περιεχόμενα 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Σκοπός και αντικείμενο της εργασίας... 43 2. Ο Άρειος Πάγος...

Διαβάστε περισσότερα

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4430, 21.2.2014 Ν. 18(Ι)/2014 18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L. 280, 26.10.2010,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 07-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3987/07-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΈΔΕΣΣΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ: 31/2014 ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 9 42 του 1978 86 του 1986 54(Ι) του 1994 94(Ι) του 1994. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Παράδοση 3η : Παραγωγή (έκδοση) της Διοικητικής πράξης και η Διοικητική Διαδικασία. Ανάκληση των Διοικητικών πράξεων.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: Η Α ΥΝΑΜΙΑ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΗΛΩΣΕΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΩΣ ΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges Φορέας Υλοποίησης : ERA Romanian Institute of Magistracy Τόπος ιεξαγωγής : Bucharest Ηµεροµηνία : 22-23/4/2013 Τίτλος Σεµιναρίου : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και 1 ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144 8 Μαρτίου 1999 Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και Κοινωνικών Ομάδων και Φορέων για την Προώθηση και την Προάσπιση των Διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή:

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2522 ικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συµβάσεως δηµόσιων έργων, κρατικών προµηθειών και υπηρεσιών σύµφωνα µε την οδηγία 89/665 Ε.Ο.Κ. Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

την ύπαρξη και την άσκηση ενός θεμελιώδους δικαιώματος γιατί αποτελούσαν κενό γράμμα, αφού πρόθεση του

την ύπαρξη και την άσκηση ενός θεμελιώδους δικαιώματος γιατί αποτελούσαν κενό γράμμα, αφού πρόθεση του Το δικαίωμα δικαστικής προστασίας 20 παρ.1 Σ Εισαγωγή Η τήρηση του Συντάγματος από αυτούς που ασκούν την κρατική εξουσία, δηλαδή από τα όργανα του κράτους εξαρτάται κατά πολύ από το εάν υπάρχουν και λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΠΡΟΣΕΧΕ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙΣ ΡΩΤΑ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ ΜΑΘΕ ΠΩΣ ΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ Τα προσωπικά δεδομένα στη ζωή μας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011

ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΟΕΕΣΣ... 3

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΟΕΕΣΣ... 3 1 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΟΕΕΣΣ.... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο... 3 Όργανα λειτουργίας και επιτροπές εργασίας.... 3 Άρθρο 1ο... 3 Άρθρο 2ο... 3 Άρθρο 3ο... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο... 3 Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 1. Της Οµοσπονδίας ικαστικών Υπαλλήλων Ελλάδος, ν.π.ι.δ. που εκπροσωπείται νοµίµως και εδρεύει στην Αθήνα. 2. Του Λ. Χ. του Χρήστου,

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Επικρατείας Τμήμα Δ Αριθμός απόφασης 1098/2011

Συμβούλιο της Επικρατείας Τμήμα Δ Αριθμός απόφασης 1098/2011 Συμβούλιο της Επικρατείας Τμήμα Δ Αριθμός απόφασης 1098/2011 Περίληψη Μέλη Ανεξάρτητων Αρχών - Η συνέχιση της θητείας των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών μετά τη λήξη της μέχρι την επιλογή των νέων μελών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν.3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, αρ. 4 παρ.6] Βραβεία και υποτροφίες Ι.Κ.Υ. σε αλλοδαπούς φοιτητές Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Άρθρο 1801 : Γενικές διατάξεις περί υποβολής παραπόνων. 1. Κάθε στρατιωτικός του Π.Ν. έχει το δικαίωµα να υποβάλει παράπονο σύµφωνα µε τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 07-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5932/07-12-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 119 /2015

Αθήνα, 07-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5932/07-12-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 119 /2015 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αθήνα, 07-12-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5932/07-12-2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 119 /2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Πλήρωση θέσεων προσωπικού στο Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου Αορίστου Χρόνου Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ ΑΡΘΡΟ 1 Προπονητής Προπονητής κατά την έννοια των διατάξεων του παρόντος είναι κάθε πρόσωπο που έχει τα απαιτούµενα από τον κανονισµό αυτό προσόντα και δικαιούται κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα 15ο Τριµελές Αποτελούµενο από τους: Νικόλαο Σοϊλεντάκη, Πρόεδρο Εφετών ιοικητικών ικαστηρίων, Αγάπη Γαλενιανού-Χαλκιαδάκη και Αθανασία Ζερβάκου-Γκλίνου (Εισηγήτρια), Εφέτες

Διαβάστε περισσότερα