ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

2 Τα νευρικά κύτταρα έχουν τη μοναδική ικανότητα να επικοινωνούν με ακρίβεια και με ταχύτητα σε μεγάλη απόσταση τόσο μεταξύ τους όσο και με τα κύτταρα στόχους που δεν ανήκουν στο νευρικό σύστημα όπως είναι τα μυϊκά και αδενικά κύτταρα Αυτή η ικανότητα μετάδοσης σημάτων εξαρτάται από ταχείες μεταβολές της διαφοράς ηλεκτρικού δυναμικού εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης

3 Εξειδικευμένες πρωτεΐνες της κυτταρικής μεμβράνης σχηματίζουν διαύλους οι οποίοι επιτρέπουν τη διέλευση συγκεκριμένων ανόργανων ιόντων δια μέσου της μεμβράνης με εκπληκτικούς ρυθμούς Με τον τρόπο αυτό οι δίαυλοι εξασφαλίζουν την ταχεία ροή ρεύματος στην οποία οφείλονται οι μεταβολές του δυναμικού της μεμβράνης Κάθε δίαυλος επιλέγει ένα συγκεκριμένο είδος ιόντος και μπορεί να αποκριθεί σε ένα ειδικό τύπο εξωτερικού ερεθίσματος. Έτσι η ροή ρεύματος προς και από ένα επιμέρους νευρικό κύτταρο ρυθμίζεται από μια πολύπλοκη διάταξη διαύλων ιόντων

4 ΔΙΑΥΛΟΙ ΙΟΝΤΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Άγουν ιόντα Αναγνωρίζουν και επιλέγουν ιόντα Ανοίγουν και κλείνουν αποκρινόμενοι σε ειδικά ηλεκτρικά, μηχανικά ή χημικά σήματα

5 ΡΥΘΜΙΣΗ ΔΙΑΥΛΩΝ Οι δίαυλοι ρυθμίζονται με (3) τρόπους Από την τάση (τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι) Από χημικούς διαβιβαστές (δίαυλοι που ονομάζονται έτσι, διότι το μόριο του διαβιβαστή προσδένεται σε υποδοχέα) Από την πίεση ή την διάταση (μηχανικοί ελεγχόμενοι δίαυλοι) Ο κάθε δίαυλος είναι συνήθως πιο ευαίσθητος σε ένα μόνο τύπο επίδρασης

6 Οι δίαυλοι ιόντων είναι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες Τα ιόντα που βρίσκονται στο εξωτερικό και εσωτερικό του κυττάρου προσελκύουν μόρια ύδατος και είναι υδρόφιλα Τα κατιόντα έλκονται από άτομα Ο2 Τα ανιόντα έλκονται από άτομα Η2 Τα ιόντα μπορούν να διαπεράσουν τη

7 Τα ιόντα σε διάλυμα περιβάλλονται από ένα νέφος μορίων ύδατος ( μόρια ενυδάτωσης) τα οποία έλκονται από το καθαρό φορτίο του ιόντος. Το νέφος μεταφέρεται από το ιόν, καθώς αυτό διαχέεται σε ένα διάλυμα, αυξάνοντας έτσι το πραγματικό μέγεθος του ιόντος Όσο πιο μικρό είναι το ιόν τόσο μικρότερο χώρο καταλαμβάνει το φορτίο του και τόσο πιο ισχυρό είναι το ηλεκτρικό του πεδίο Μικρότερα ιόντα όπως του Νa+ έχουν ισχυρότερα πραγματικά πεδία από μεγαλύτερα ιόντα όπως είναι το K+

8 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

9 Συνεπώς τα μικρότερα ιόντα ασκούν ισχυρότερη έλξη στα μόρια ύδατος, έτσι όταν ένα Na+ μετακινείται στο διάλυμα, η επί πλέον ηλεκτροστατική του έλξη προς το ύδωρ έχει την τάση να καθυστερεί σε σχέση με το K+ και επομένως, λόγω του μεγαλύτερου υδάτινου περιβάλλοντος, το Na+ συμπεριφέρεται σαν να ήταν μεγαλύτερο από το K+

10 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

11 ΕΡΜΗΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΙΑΥΛΩΝ Η θεωρία των πόρων εμπλουτίσθηκε με την υπόθεση ότι οι δίαυλοι έχουν στενώσεις οι οποίες λειτουργούν σαν μοριακά κόσκινα Στην περιοχή αυτού του ηθμού επιλογής, ένα ιόν εγκαταλείπει τα περισσότερα μόρια ενυδάτωσής του και σχηματίζει αντ αυτών ασθενείς χημικούς δεσμούς (ηλεκτροστατικές επιδράσεις) με πολικά φορτισμένα κατάλοιπα αμινοξέων που επενδύουν τα τοιχώματα του διαύλου

12 Δεδομένου ότι η απώλεια μορίων ενυδάτωσης είναι ενεργειακά δυσμενής για ένα ιόν, το ιόν αυτό θα διασχίσει το δίαυλο μόνον εάν η ενέργεια αλληλεπίδρασης με τον ηθμό επιλογής αντισταθμίζει την απώλεια μορίων ενυδάτωσης Τα ιόντα που διαπερνούν το δίαυλο προσδένονται φυσιολογικά στον ηθμό επιλογής για ελάχιστο χρονικό διάστημα (< 1μs) μετά το οποίο ηλεκτροστατικές δυνάμεις και δυνάμεις διάχυσης προωθούν το ιόν μέσω του διαύλου Σε ορισμένους διαύλους, η διάμετρος του πόρου είναι τόσο μεγάλη, ώστε να χωρούν αρκετά μόρια ύδατος. Τα ιόντα που διαπερνούν τέτοιου είδους διαύλους δεν είναι απαραίτητο να απογυμνωθούν πλήρως από το υδάτινο περίβλημά τους

13 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

14 ΟΙ ΔΙΑΥΛΟΙ ΙΟΝΤΩΝ ΕΧΟΥΝ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΚΟΙΝΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Η ροή ιόντων δια μέσου των διαύλων ιόντων είναι παθητική Όταν ένας δίαυλος ανοίγει και κλείνει η διαμόρφωσή του αλλάζει Σε διαφορετικούς ιστούς απαντούν παραλλαγές κάθε τύπου διαύλων ιόντων Τα γονίδια που κωδικεύουν διαύλους ιόντων είναι δυνατόν να ομαδοποιηθούν σε οικογένειες

15 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

16 Η ροή ιόντων δια μέσου των διαύλων ιόντων είναι παθητική και δεν απαιτεί κατανάλωση μεταβολικής ενέργειας από τους διαύλους Η κατεύθυνση και η πιθανή ισορροπία της ροής αυτής δεν καθορίζονται από τον ίδιο τον δίαυλο, αλλά μάλλον από τις ηλεκτροστατικές κινητήριες δυνάμεις, καθώς και από τις κινητήριες δυνάμεις διάχυσης εκατέρωθεν της μεμβράνης Οι περισσότεροι δίαυλοι ιόντων επιλέγουν τα είδη ιόντων στα οποία επιτρέπουν να διαπεράσουν τη μεμβράνη

17 Ο ρυθμός ροής ιόντων (δηλαδή το ρεύμα) διαμέσου ενός διαύλου εξαρτάται από τη συγκέντρωση των ιόντων στο διάλυμα που περιβάλλει το κύτταρο Ο ταχύς ρυθμός πρόσδεσης στο δίαυλο (<1ms) εξασφαλίζει υψηλούς ρυθμούς αγωγής, οι οποίοι απαιτούνται για την ταχεία μεταβολή του δυναμικού μεμβράνης κατά τη διάρκεια μετάδοσης των σημάτων Οι δίαυλοι είναι ευαίσθητοι στην απόφραξη από διάφορα ελεύθερα ιόντα ή μόρια του κυτταροπλάσματος ή του εξωκυττάριου υγρού, η διέλευση δια μέσου του διαύλου μπορεί να αποκλεισθεί από σωματίδια τα οποία προσδένονται είτε στο στόμιο του πόρου είτε σε κάποια άλλη θέση (π.χ. Τοξίνες, φαρμακευτικές ουσίες)

18 Όταν ένας δίαυλος ανοίγει και κλείνει, αυτό συνήθως συνοδεύεται από εκτεταμένες μεταβολές της διαμόρφωσης του διαύλου Υπό την επίδραση ρυθμιστών (νευροδιαβιβαστές, ορμόνες, δεύτεροι αγγελιοφόροι κλπ) οι δίαυλοι είναι δυνατόν να τεθούν σε τρεις λειτουργικές καταστάσεις: 1. Δίαυλος κλειστός και ενεργοποιήσιμος (εν ηρεμία) 2. Δίαυλος ανοιχτός (ενεργός) 3. Δίαυλος κλειστός και μη ενεργοποιήσιμος (ανθεκτικός) Ορισμένοι δίαυλοι ρυθμίζονται από περισσότερους του ενός τέτοιους ρυθμιστές

19 Οι τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι και οι δίαυλοι που ελέγχονται από διαβιβαστές τίθενται σε κατάσταση ανθεκτικότητας εάν τεθούν επί μακρόν υπό την επίδραση του προσδέματος, η διεργασία αυτή ονομάζεται απευαισθητοποίηση

20 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

21 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

22 Η τεχνική καθήλωσης κηλίδων επέτρεψε την άμεση μέτρηση ροής ρεύματος δια μέσου επιμέρους ανοιχτών διαύλων Η κλωνοποίηση και ο προσδιορισμός της αλληλουχίας γονιδίων κατέστησαν εφικτό τον καθορισμό των πρωτοταγών αλληλουχιών αμινοξέων πολλών διαύλων ιόντων

23 Ορισμένες διαταραχές αυτοανοσίας του νευρικού συστήματος, όπως η βαριά μυασθένεια και το σύνδρομο LambertEaton είναι αποτέλεσμα δράσεων ειδικών αντισωμάτων που παρακωλύουν τη λειτουργία των διαύλων Η περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση προκαλείται από ένα γενετικό ελάττωμα στους τασεοελεγχόμενους διαύλους νατρίου

24 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η ροή πληροφοριών στο εσωτερικό των νευρώνων και μεταξύ τους επιτυγχάνεται μέσω ηλεκτρικών και χημικών σημάτων Η μετάδοση ηλεκτρικών σημάτων είναι πάρα πολύ σημαντική για την ταχεία μεταφορά πληροφοριών σε μεγάλες αποστάσεις Όλα τα ηλεκτρικά σήματα-δυναμικά υποδοχέων, συναπτικά δυναμικά και δυναμικά ενεργείας παράγονται από παροδικές μεταβολές της ροής ρεύματος προς το εσωτερικό του κυττάρου και το εξωτερικό του περιβάλλον Οι παροδικές μεταβολές της ροής ρεύματος οδηγεί στην απόκλιση του ηλεκτρικού δυναμικού εκατέρωθεν της μεμβράνης από την τιμή ηρεμίας

25 Η ροή ρεύματος προς το εσωτερικό του κυττάρου και το εξωτερικό περιβάλλον ελέγχεται από διαύλους ιόντων (δίαυλοι ηρεμίας και ελεγχόμενοι) Oι δίαυλοι εν ηρεμία, είναι συνήθως ανοιχτοί και δεν επηρεάζονται από εξωγενείς παράγοντες, παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του δυναμικού ηρεμίας Οι ελεγχόμενοι δίαυλοι, ανοίγουν και κλείνουν, αποκρινόμενοι σε διάφορα σήματα (μεταβολές του δυναμικού μεμβράνης, πρόσδεση προσδεμάτων, διάταση μεμβράνης), η πλειονότητα των διαύλων αυτών είναι συνήθως κλειστοί όταν η μεμβράνη βρίσκεται σε ηρεμία

26 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΡΕΜΙΑΣ Προκύπτει από την κατανομή φορτίων εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης Καθορίζεται από εν ηρεμία διαύλους ιόντων

27 Κάθε νευρώνας έχει ένα λεπτό νέφος θετικών και αρνητικών ιόντων, το οποίο περιβάλλει την εσωτερική και εξωτερική πλευρά της κυτταρικής μεμβράνης Σε έναν νευρώνα εν ηρεμία εμφανίζεται περίσσεια θετικών φορτίων στο εξωτερικό περιβάλλον της μεμβράνης και περίσσεια αρνητικών φορτίων στο εσωτερικό του Η κατανομή φορτίων διατηρείται, διότι τα ιόντα δεν μπορούν να κινηθούν ελεύθερα δια μέσου της λιπιδικής διπλοστιβάδας της μεμβράνης Η κατανομή των φορτίων προκαλεί διαφορά ηλεκτρικού δυναμικού, δηλαδή ηλεκτρική τάση, εκατέρωθεν της μεμβράνης, η οποία ονομάζεται δυναμικό μεμβράνης Το δυναμικό μεμβράνης ενός κυττάρου εν ηρεμία ονομάζεται δυναμικό ηρεμίας

28 Το δυναμικό έξω από το κύτταρο ορίζεται κατά συνθήκη ως μηδενικό, ενώ το δυναμικό ηρεμίας είναι αρνητικό Η συνήθης τιμή είναι περίπου -60 έως -80 mv Όλα τα ηλεκτρικά σήματα είναι αποτέλεσμα βραχειών αλλαγών του δυναμικού ηρεμίας, οι οποίες οφείλονται σε μεταβολές της ροής ηλεκτρικού ρεύματος εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης Το ρεύμα που ρέει προς το εσωτερικό του κυττάρου μεταφέρεται από θετικά ιόντα (κατιόντα) ή αρνητικά ιόντα (ανιόντα)

29 Όποτε υπάρχει καθαρή ροή κατιόντων ή ανιόντων προς το εσωτερικό του κυττάρου ή προς το εξωτερικό περιβάλλον του, η κατανομή φορτίων εκατέρωθεν της μεμβράνης εν ηρεμία διαταράσσεται με αποτέλεσμα τη μεταβολή της πόλωσης της μεμβράνης Η μείωση της κατανομής φορτίων, η οποία προκαλεί την εμφάνιση μικρότερου αρνητικού δυναμικού μεμβράνης ονομάζεται εκπόλωση Μια αύξηση της κατανομής φορτίων, η οποία οδηγεί σε μεγαλύτερο αρνητικό δυναμικό, ονομάζεται υπερπόλωση

30

31 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Οι παθητικές αποκρίσεις της μεμβράνης στη ροή ρεύματος, οι οποίες δεν οδηγούν στο άνοιγμα των ελεγχόμενων διαύλων ιόντων ονομάζονται ηλεκτροτονικά δυναμικά Οι υπερπολωτικές αποκρίσεις είναι παθητικές, όπως και οι μικρού εύρους εκπολώσεις

32 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Η αντιστροφή της κατεύθυνσης του ρεύματος, καθιστά το αρνητικό φορτίο του δυναμικού μεμβράνης μεγαλύτερο, αυτή η αύξηση της κατανομής φορτίων ονομάζεται υπερπόλωση Οι αποκρίσεις του κυττάρου στην υπερπόλωση είναι συνήθως αμιγώς ηλεκτροτονικές Κατά κανόνα η υπερπόλωση δεν προκαλεί ενεργό απόκριση του κυττάρου

33 Υπάρχει ένα κρίσιμο επίπεδο εκπόλωσης, η ουδός, στο οποίο το κύτταρο ανταποκρίνεται με ενεργό τρόπο Η απόκριση περιλαμβάνει το άνοιγμα τασεοελεγχόμενων διαύλων ιόντων, που είναι ικανό να προκαλέσει την εμφάνιση ενός δυναμικού ενεργείας, σύμφωνα με την αρχή του όλον ή ουδέν

34 Το δυναμικό ηρεμίας καθορίζεται από εν ηρεμία διαύλους ιόντων Κανένα συγκεκριμένο είδος ιόντος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης Από τα τέσσερα συνηθέστερα είδη ιόντων που απαντούν εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης, το Na+ και το Clβρίσκονται σε αυξημένη συγκέντρωση στο εξωτερικό περιβάλλον του κυττάρου, ενώ το K+ και τα ανόργανα ανιόντα (Α-) βρίσκονται σε αυξημένη συγκέντρωση στο εσωτερικό του κυττάρου Τα αρνητικά ανιόντα είναι κυρίως αμινοξέα και πρωτεΐνες

35 Η ροή Κ+ διαμέσου της μεμβράνης του νευρογλοιακού κυττάρου καθορίζεται ταυτόχρονα από την κλίση συγκέντρωσης K+ και από το ηλεκτρικό δυναμικό της μεμβράνης Τα νευρογλοιακά κύτταρα εν ηρεμία είναι διαπερατά μόνο από το Κ+, έτσι ώστε το δυναμικό ηρεμίας να δημιουργείται από την εκροή Κ+, σύμφωνα με την κλίση συγκέντρωσής τους

36 Η συνεχιζόμενη εκροή K+ προκαλεί περίσσεια θετικού φορτίου στο εξωτερικό περιβάλλον του κυττάρου, αφήνοντας πίσω το πλεόνασμα αρνητικού φορτίου στο εσωτερικό Αυτή η συσσώρευση φορτίου δημιουργεί ένα ηλεκτρικό πεδίο το οποίο εμποδίζει την περαιτέρω εκροή K+, έτσι ώστε να επιτευχθεί τελικά μια ισορροπία, στην οποία οι κινητήριες δυνάμεις, ηλεκτρική και χημική, είναι ίσες και αντίθετες

37 ΕΝΕΡΓΟΣ ΑΝΤΛΗΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΡΕΜΙΑΣ Η αντλία Na+ -K + - ATPάση, που βρίσκεται στην κυτταρική μεμβράνη, χρησιμοποιεί την ενέργεια από τον εσωτερικό δεσμό του ακραίου του ATP για να αποβάλλει Na+ με ενεργό τρόπο από το κύτταρο και να εισάγει K + ενεργώς στο κύτταρο Η αντλία Na+ -K + ευθύνεται για την υψηλή ενδοκυττάρια συγκέντρωση K + και τη χαμηλή ενδοκυττάρια συγκέντρωση Na+, καθώς η αντλία μετακινεί μεγαλύτερο αριθμό Na+ προς τα έξω από ό,τι K + προς τα μέσα (3 Na+ προς 2 K + ), προκαλεί καθαρή μεταφορά θετικού φορτίου έξω από το κύτταρο και συμβάλλει στο μεμβρανικό δυναμικό ηρεμίας Επειδή δημιουργεί καθαρή κίνηση φορτίου δια μέσου της μεμβράνης, η αντλία χαρακτηρίζεται ηλεκτρογόνος

38 Στα περισσότερα νευρικά και σκελετικά μυϊκά κύτταρα των σπονδυλωτών, η άμεση συμβολή της αντλίας στο δυναμικό ηρεμίας είναι συνήθως μικρή (λιγότερο από 5mV) Τo μεμβρανικό δυναμικό ηρεμίας στα νεύρα και στους σκελετικούς μυς οφείλεται κυρίως στη διάχυση των ιόντων προς την κατεύθυνση της διαφοράς του ηλεκτροχημικού δυναμικού τους Οι διαφορές αυτές διατηρούνται με ενεργό άντληση ιόντων

39 ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Η Λιπιδική διπλοστιβάδα, η οποία είναι σχεδόν αδιαπέραστη από τα ιόντα, αποτελεί ένα μονωτικό υλικό που διαχωρίζει δύο διαλύματα, το κυτταρόπλασμα και το εξωκυττάριο υγρό Ιόντα μπορεί να διαρεύσουν εκατέρωθεν της λιπιδικής διπλοστιβάδας μόνο με διάχυση δια μέσου των διαύλων ιόντων Όταν το κύτταρο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας αυτή η παθητική εισροή και εκροή ιόντων εξισορροπούνται, με αποτέλεσμα ο διαχωρισμός φορτίων εκατέρωθεν της μεμβράνης να παραμένει σταθερός και το δυναμικό μεμβράνης να παραμένει στη τιμή ηρεμίας

40 Στα νευρικά κύτταρα η τιμή του δυναμικού ηρεμίας καθορίζεται κυρίως από διαύλους εν ηρεμία, επιλεκτικούς για το Na+, το K+, και το Cl Η διαπερατότητα της μεμβράνης από ένα είδος ιόντος είναι ευθέως ανάλογη προς τον αριθμό των ανοιχτών διαύλων που είναι διαπερατοί από το ιόν αυτό

41 ΥΠΟΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Σε ένα κύτταρο διαπερατό αποκλειστικά από το K+, το δυναμικό ισορροπίας ιόντων καλίου καθορίζει το δυναμικό ηρεμίας, που είναι περίπου -75mV, στα περισσότερα νευρογλοιακά κύτταρα Το δυναμικό μεμβράνης στο οποίο τα K+, βρίσκονται σε ισορροπία εκατέρωθεν της μεμβράνης μπορεί να υπολογιστεί με τη βοήθεια μιας εξίσωσης που την εξήγαγε το 1888, βάση θεμελιωδών αρχών της θερμοδυναμικής, ο Γερμανός φυσικοχημικός Walter Nernst EK=RT/ZF ln [K+ ] ο /[K+ ]I EK :είναι το δυναμικό ισορροπίας K+ (ή δυναμικό Nernst K+ ) R : η σταθερά αερίων T : η θερμοκρασία σε kelvin Z : το σθένος του K+ F : η σταθερά Faraday [K+ ] ο, [K+ ]I : οι συγκεντρώσεις του K+ στο εξωτερικό και εσωτερικό περιβάλλον αντιστοίχως

42 Το δυναμικό του Nernst υπολογίστηκε στα -75mV Τα άλλα ιόντα δεν έχουν σημασία όσον αφορά το καθορισμό του δυναμικού ηρεμίας των νευρογλοιακών κυττάρων, διότι η ροή τους είναι αμελητέα σε σχέση με τη ροή K+ Η ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΟΥ Nernst ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΥΣΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΘΕ ΙΟΝΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΤΗΣ ΔΙΑΠΕΡΑΤΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

43 Σε κατάσταση ηρεμίας, το δυναμικό μεμβράνης βρίσκεται πλησιέστερα στο δυναμικό Nernst του K+ από το οποίο η μεμβράνη είναι πολύ διαπερατή Ωστόσο η μεμβράνη είναι επίσης σχετικά διαπερατή από το Na+, με αποτέλεσμα μια εισροή Na+ να οδηγεί το δυναμικό μεμβράνης σε μια θετική τιμή κατά τι μεγαλύτερη από το δυναμικό Nernst K+, στο δυναμικό αυτό οι ηλεκτρικές και χημικές κινητήριες δυνάμεις που επιδρούν στα K+ δεν εξισορροπούνται πλέον, με αποτέλεσμα τα K+ να διαχέονται προς το εξωτερικό περιβάλλον του κυττάρου Η διπλή αυτή παθητική ροή εξισορροπείται μέσω της ενεργού ροής την οποία προκαλεί η αντλία νατρίου καλίου

44 Ορισμένα κύτταρα, όχι όμως όλα, εκβάλλουν ενεργώς χλώριο μέσω αντλίας Όταν αυτό δε συμβαίνει, τα Clκατανέμονται παθητικά μέχρι το σημείο ισορροπίας Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο κύριος όγκος συγκεντρώσεων των Na+,K + και Clστο εσωτερικό του κυττάρου και στο εξωτερικό περιβάλλον του είναι ως επί των πλείστον σταθερός

45

46 Οι μεταβολές του δυναμικού μεμβράνης οι οποίες παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της μετάδοσης σημάτων (δυναμικών ενεργείας, συναπτικών δυναμικών και δυναμικών υποδοχέα) οφείλονται σε σημαντικές μεταβολές της διαπερατότητας της μεμβράνης από τα τρία αυτά ιόντα, και όχι σε μεταβολές του κύριου όγκου συγκεντρώσεων των ιόντων, ο οποίος ελάχιστα μεταβάλλεται Οι μεταβολές της διαπερατότητας, οι οποίες οφείλονται στο άνοιγμα των ελεγχόμενων διαύλων ιόντων, προκαλούν μεταβολές του δυναμικού της μεμβράνης τροποποιώντας το διαχωρισμό του καθαρού φορτίου εκατέρωθεν της μεμβράνης

47 ΤΟΠΙΚΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΑΘΗΤΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΩΝΑ Ο λειτουργικός σχεδιασμός των νευρώνων καθορίζεται από (2) ανταγωνιστικές ανάγκες: 1. Οι νευρώνες πρέπει να είναι μικροί, ώστε να χωρούν πολλοί στο διαθέσιμο χώρο, για να μεγιστοποιηθεί η ικανότητα επεξεργασίας πληροφοριών του νευρικού συστήματος 2. Οι νευρώνες πρέπει να άγουν σήματα με ταχύτητα, για να μεγιστοποιηθεί η ικανότητα απόκρισης του οργανισμού στις μεταβολές του περιβάλλοντος Η εξελικτική διαδικασία περιορίσθηκε, κατά την εκπλήρωση αυτών των δύο στόχων σχεδιασμού, από τα υλικά από τα οποία είναι δομημένοι οι νευρώνες

48 Δεδομένου ότι η κυτταρική μεμβράνη του νευρώνα είναι πολύ λεπτή και περιβάλλεται από ένα αγωγό μέσο, έχει πολύ μεγάλη ηλεκτρική χωρητικότητα, επιβραδύνοντας έτσι την αγωγή σημάτων δυναμικού Επιπροσθέτως, τα ρεύματα που μεταβάλλουν το φορτίο του πυκνωτή της μεμβράνης πρέπει να περάσουν από έναν σχετικό κακό αγωγό (μια λεπτή στήλη κυτταροπλάσματος) Οι δίαυλοι ιόντων που επιτρέπουν τη δημιουργία του δυναμικού ηρεμίας υποβαθμίζουν παράλληλα τη λειτουργία μετάδοσης σημάτων του νευρώνα Έτσι το κύτταρο παρουσιάζει διαρροές και σε συνδυασμό με την αυξημένη χωρητικότητά του, περιορίζεται η απόσταση στην οποία ένα σήμα μπορεί να διαδοθεί χωρίς ενεργό ενίσχυση

49 Η περιοχή εισόδου του νευρώνα είναι συμπαγής, με αποτέλεσμα τα συναπτικά δυναμικά, ή τα δυναμικά υποδοχέων, να δημιουργούνται αρκετά κοντά στη ζώνη εκκίνησης Τα σήματα που φθάνουν στο νευρώνα διαδίδονται με ηλεκτροτονικό τρόπο και γι αυτό εξασθενούν Επομένως χρειάζεται να μετατραπούν σε ένα κώδικα ώσεων, για να καταστεί δυνατή η μετάδοσή τους σε μεγάλες αποστάσεις Οι τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι δημιουργούν δυναμικά ενεργείας σύμφωνα με την αρχή όλον ή ουδέν και τότε τα δυναμικά αυτά άγονται χωρίς να εξασθενούν Στις νευρικές οδούς στις οποίες η ταχεία μετάδοση σημάτων έχει ιδιαίτερη σημασία, η ταχύτητα αγωγής του δυναμικού ενεργείας αυξάνεται είτε με την μυελίνωση είτε με την αύξηση της διαμέτρου του νευράξονα η και με τους δύο αυτούς τρόπους

50 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Το δυναμικό ενεργείας παράγεται από τη μετακίνηση ιόντων που διαπερνούν τη μεμβράνη δια μέσου τασεοελεγχόμενων διαύλων Η κίνηση αυτή είναι εφικτή μόνο όταν οι δίαυλοι έχουν ανοίξει και μεταβάλλει την κατανομή των φορτίων εκατέρωθεν της μεμβράνης Η εισροή Na+ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, Ca 2+ εκπολώνει τη μεμβράνη Στη συνέχεια, η εκροή K + την επαναπολώνει, αποκαθιστώντας την αρχική κατανομή φορτίου Μια ομάδα τασεοελεγχόμενων διαύλων ανοίγουν κυρίως όταν το δυναμικό μεμβράνης προσεγγίζει τον ουδό του δυναμικού ενεργείας και έτσι οι δίαυλοι αυτοί έχουν σημαντικότατες επιπτώσεις στις ριπές δυναμικών που δημιουργούνται από τον νευρώνα

51 Τρεις μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις οδήγησαν στη λεπτομερή ερμηνεία της δράσης των τασεοελεγχόμενων διαύλων 1. Η τεχνική καθήλωσης τάσεως επεκτάθηκε και επέτρεψε την ανάλυση των ρευμάτων ελέγχου και την καταγραφή από μεμονωμένους διαύλους με την καθήλωση κηλίδων 2. Μια συνδιασμένη βιοχημική, γενετική και μοριακή βιολογική προσέγγιση αποκάλυψε τη νουκλεοτιδική αλληλουχία των διαύλων αυτών 3. Μια συντονισμένη προσπάθεια που περιλαμβάνει βιοφυσικές, δομικές, βιοχημικές και μοριακές βιολογικές προσεγγίσεις οδηγεί σε μια συνολική κατανόηση της λειτουργίας των διαύλων αυτών

52 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ Στις ηλεκτρικές συνάψεις υπάρχουν ειδικοί δίαυλοι ιόντων, οι δίαυλοι χασματοσυνδέσεων, οι οποίοι βρίσκονται στις μεμβράνες του προσυναπτικού και του μετασυναπτικού κυττάρου και γεφυρώνουν το κυτταρόπλασμα των δύο κυττάρων Παρατηρείται μικρή ροή ρεύματος δια μέσου των διαύλων, οι οποίοι έχουν μικρή αντίσταση και μεγάλη αγωγιμότητα Το ρεύμα που τους διατρέχει προερχόμενο από τον προσυναπτικό νευρώνα, εναποθέτει θετικό φορτίο στην εσωτερική πλευρά της μεμβράνης του μετασυναπτικού κυττάρου, το οποίο και εκπολώνει Εάν η εκπόλωση υπερβεί την ουδό, οι τασεοελεγχόμενοι δίαυλοι του μετασυναπτικού κυττάρου ανοίγουν, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός δυναμικού ενεργείας

53 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

54 Ιδιότητες ηλεκτρικών συνάψεων Η χρονική καθυστέρηση μεταξύ προσυναπτικού δυναμικού ενεργείας και μετασυναπτικού δυναμικού είναι πάρα πολύ μικρή, στην πραγματικότητα ανύπαρκτη Λόγω των παθητικών ιδιοτήτων τους, αυτές οι ηλεκτρικές συνάψεις είναι αμφίδρομες: διαβιβάζουν την εκπόλωση εξίσου καλά είτε από το προσυναπτικό προς το μετασυναπτικό κύτταρο είτε από το μετασυναπτικό προς το προσυναπτικό κύτταρο Ολόκληρες ομάδες νευρώνων είναι δυνατόν να διασυνδέονται μέσω ηλεκτρικών συνάψεων, σε τέτοιου είδους διατάξεις, το συναπτικό ρεύμα που διαπερνά τη μεμβράνη διαχέεται στο εσωτερικό των άλλων ηλεκτρικώς συζευγμένων κυττάρων και στο εξωτερικό περιβάλλον τους Με τον τρόπο αυτό τα ηλεκτρικά συζευγμένα κύτταρα μπορούν να δρουν σαν ένα μεγάλο κύτταρο

55 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

56 ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ Στις χημικές συνάψεις δεν υπάρχει κυτταροπλασματική συνέχεια μεταξύ των κυττάρων, αλλά οι νευρώνες χωρίζονται με ένα μικρό διάστημα, τη συναπτική σχισμή Το ρεύμα που ρέει προς τα έξω από το προσυναπτικό κύτταρο δια μέσου των εν ηρεμία διαύλων του προσυναπτικού νευρώνα και διαπερνά τη μεμβράνη του μετασυναπτικού κυττάρου, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη αντίσταση, είναι ελάχιστο Το δυναμικό ενεργείας προκαλεί την απελευθέρωση ενός χημικού διαβιβαστή Ο διαβιβαστής αυτός διαχέεται στη συναπτική σχισμή και αλληλεπιδρά με ειδικούς υποδοχείς, οι οποίοι είτε εκπολώνουν είτε υπερπολώνουν το μετασυναπτικό κύτταρο

57 Ιδιότητες χημικής σύναψης Η συναπτική σχισμή κυμαίνεται μεταξύ nm Οι προσυναπτικές απολήξεις περιέχουν πολλά συναπτικά κυστίδια, καθένα από τα οποία περιέχει αρκετές χιλιάδες μόρια ενός χημικού διαβιβαστή Τα κυστίδια απελευθερώνουν τον νευροδιαβιβαστή τους στη συναπτική σχισμή, ως απόκριση στην εισροή Ca2+, η οποία συνοδεύει κάθε δυναμικό ενεργείας Στη συνέχεια τα μόρια του διαβιβαστή διαχέονται στον εξωκυτταρικό χώρο της συναπτικής σχισμής και προσδένονται σε θέσεις υποδοχέα της μετασυναπτικής μεμβράνης, προκαλώντας το άνοιγμα ή το κλείσιμο διαύλων ιόντων, με αποτέλεσμα τη μεταβολή της αγωγιμότητας της μεμβράνης και του δυναμικού του μετασυναπτικού κυττάρου

58 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

59 Παρά το γεγονός ότι ποικίλες χημικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μικρών μορίων και πεπτιδίων, χρησιμεύουν ως νευροδιαβιβαστές, η δράση ενός διαβιβαστή στο μετασυναπτικό κύτταρο δεν εξαρτάται από τις χημικές ιδιότητες του διαβιβαστή αλλά από τις ιδιότητες των υποδοχέων, οι οποίοι αναγνωρίζουν και δεσμεύουν το διαβιβαστή Παράδειγμα ακετυλοχολίνης, μπορεί να διεγείρει ορισμένα μετασυναπτικά κύτταρα και να αναστείλει άλλα, προκαλώντας και διέγερση και αναστολή σε τρίτα κύτταρα Ο υποδοχέας είναι εκείνος που καθορίζει κατά πόσον μια χολινεργική σύναψη είναι διεγερτική ή ανασταλτική, καθώς και αν ένας δίαυλος ιόντων θα ενεργοποιηθεί απευθείας από το διαβιβαστή ή εμμέσως, με ένα δεύτερο αγγελιοφόρο

60 Όλοι οι υποδοχείς χημικών διαβιβαστών έχουν δύο κοινά βιοχημικά χαρακτηριστικά 1. Είναι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες, η περιοχή που είναι εκτεθειμένη στο εξωτερικό περιβάλλον του κυττάρου αναγνωρίζει και δεσμεύει το διαβιβαστή ο οποίος προέρχεται από το προσυναπτικό κύτταρο 2. Επιτελούν λειτουργία εκτελεστή, επηρεάζοντας το άνοιγμα ή το κλείσιμο διαύλων ιόντων

61 NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Οι μετασυναπτικοί υποδοχείς ελέγχουν τους διαύλους ιόντων είτε άμεσα είτε έμμεσα

62 ΑΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ Ένας υποδοχέας διαβιβαστή δρα άμεσα σε ένα δίαυλο ιόντων όταν αποτελεί δομικό συστατικό του κυττάρου, αυτοί οι δίαυλοι υποδοχείς είναι διαμεμβρανικές πρωτεΐνες που αποτελούνται από πολλές πεπτιδικές υπομονάδες Οι υπομονάδες αυτές σχηματίζουν ένα μακρομόριο, το οποίο περιλαμβάνει τόσο το στοιχείο αναγνώρισης του διαβιβαστή όσο και το δίαυλο ιόντων Με τη πρόσδεση ενός διαβιβαστή, οι υποδοχείς υφίστανται μεταβολή στη χωροδιάταξη ανοίγοντας τον δίαυλο Προκαλούν σχετικά ταχείες συναπτικές δράσεις, διάρκειας μερικών χιλιοστών του δευτερολέπτου

63 ΕΜΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ Οι υποδοχείς που ελέγχουν έμμεσα διαύλους ιόντων, όπως οι υποδοχείς της νοραδρεναλίνης ή της σεροτονίνης στις συνάψεις του φλοιού των εγκεφαλικών ημισφαιρίων, είναι μακρομόρια διαφορετικά από τους διαύλους ιόντων στους οποίους δρουν Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται δύο οικογένειες υποδοχέων: 1. Οικογένεια των Μεταβαλοτρόπων υποδοχέων 2. Οικογένεια των κινασών της τυροσίνης Προκαλούν βραδείες δράσεις και χρησιμεύουν συχνά για τη ρύθμιση της συμπεριφοράς

64 Μεταβαλοτρόποι υποδοχείς Οι διαμεμβρανικές αυτές πρωτεΐνες αποτελούνται από μία πολυπεπτιδική αλυσίδα και συζευγνύονται με οποιαδήποτε από τις πρωτεΐνες G (μια οικογένεια πρωτεϊνών οι οποίες δεσμεύουν GTP) Στη συνέχεια, οι πρωτεΐνες G ενεργοποιούν ένζυμα και παράγουν κάποιο ενδοκυτταρικό δεύτερο αγγελιοφόρο, όπως είναι η κυκλική AMP ή η διακυλογλυκερόλη Έπειτα, ο δεύτερος αγγελιοφόρος δρα απευθείας σε ένα δίαυλο

65 Οικογένεια κινασών τυροσίνης Οι κινάσες αυτές προσθέτουν μια φωσφορική ομάδα σε κατάλοιπα τυροσίνης των πρωτεϊνικών υποστρωμάτων τους με αποτέλεσμα τη ρύθμιση του διαύλου

66 Διαφορετικά είδη κυττάρων εμφανίζουν διαφορετικά δυναμικά ενεργείας, διότι τα κύτταρα αυτά έχουν διαφορετικό αριθμό διαύλων

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα (Ν.Σ.) ελέγχει, ρυθμίζει και συντονίζει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα.

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα. Τα ιόντα χλωρίου βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη πυκνότητα στο εξωτερικό παρά στο εσωτερικό του κυττάρου, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται παθητικό ρεύμα εισόδου τους στο κύτταρο. Τα αρνητικά φορτισμένα ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ

Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ Ο ρόλος της κυτταρικής μεμβράνης Φαινόμενα μεταφοράς Διάχυση Φαινόμενα μικρο-διαπερατότητας της κυτταρικής μεμβράνης Ασύμμετρη κατανομή ιόντων Ενεργός μεταφορά Ενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά.

Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά. Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά. Τα νευρικά κύτταρα περιβάλλονται από μία πλασματική μεμβράνη της οποίας κύρια λειτουργία είναι να ελέγχει το πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth. ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Σύνοψη των όσων εξετάσαμε για τους ιοντικούς διαύλους: 1. Διαπερνούν

Διαβάστε περισσότερα

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου 2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου Στόχοι κατανόησης: Διαφορά δυναμικού της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρικού κυττάρου: Τί είναι; Πώς δημιουργείται; Ποιά είδη διαφοράς δυναμικού της μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Διαπερατότητα διπλοστιβάδας λιπιδίων Όλα τα ζωντανά κύτταρα θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν υλικά (θρεπτικές ουσίες και παραπροϊόντα) με το εξωτερικό τους περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 3: Μεμβράνες - Ηλεκτρικά δυναμικά, Νευρικό & μυϊκό σύστημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 5/09 Ενεργός και παθητική µεταφορά µορίων/ιόντων µέσω µεµβρανών (αντλίες και δίαυλοι). Αντλίες ιόντων που δρουν µέσω υδρόλυσης ΑΤΡ και φωσφορυλίωσης. Αντλίες µε περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία)

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία) ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Αρχές της ηλεκτρικής διακυτταρικής επικοινωνίας Ή πως το νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2017 Βοηθήματα: Αρχές Φυσιολογίας: Berne

Διαβάστε περισσότερα

Μεμβρανική Βιοφυσική

Μεμβρανική Βιοφυσική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Οι ηλεκτρικές ιδιότητες της κυτταρικής μεμβράνης Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1 Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστηµα συντονίζει τη λειτουργία όλων των άλλων συστηµάτων. Χωρίζεται σε δύο επί µέρους συστήµατα: Το Σωµατικό Νευρικό Σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΣΜΙΔΗΣ, Ph.D. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο εγκέφαλος και οι νευρώνες Προσυναπτικά Μετασυναπτικά Ένας

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2013 Ομοιόσταση Ορισμός: Το σύνολο των φυσιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες Περιεχόμενα μαθήματος Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες - Laser Θερμοθεραπεία Υδροθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 5-6/29-02-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 4. ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΡΥΘΜΙΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ διαβίβαση στο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 3 - Η ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΣΥΣΠΑΣΗΣ Βιοχημεία των νευρομυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης Ονοματεπώνυμο:.. Βαθμός: Ωριαία γραπτή εξέταση Α Τετραμήνου στη Βιολογία [Κεφ. 9 ο, σελ. 153-158] Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις με το γράμμα Ο, εφόσον είναι ορθές, ή με το γράμμα Λ, αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 5 Μοντέλο Hodgkin-Huxley (Hodgkin-Huxley Model) Απόκριση στην Έγχυση Ρεύματος 2 Hodgin και Huxley Οι Sir Alan

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Βιοφυσική Μεμβρανών Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2015 Διαμεμβρανική μεταφορά διαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ 2016 Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ Εισαγωγή Η σύσπαση των σκελετικών μυών ελέγχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Προσοµοίωση Είναι γνωστό ότι η εξάσκηση των φοιτητών σε επίπεδο εργαστηριακών ασκήσεων, µε χρήση των κατάλληλων πειραµατοζώων, οργάνων και αναλωσίµων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 29/09/2017 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2017-2018 Ιόντα Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Δυναμικό κυτταρικής μεμβράνης Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Η διαφορά δυναμικού που αναπτύσσεται στη μεμβράνη του κυττάρου οφείλεται στις διαφορετικές συγκεντρώσεις ιόντων που βρίσκονται εκατέρωθεν της μεμβράνης.

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 30/09/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Ιόντα Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 2810394071 (γραφείο), 2810394051, 2810394442 (εργ) E-MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Φατούρος Ιωάννης Αναπληρωτής Καθηγητής Θέματα Διάλεξης Δομή, αριθμός και διαχωρισμός των αμινοξέων Ένωση αμινοξέων με τον πεπτιδικό δεσμό για τη δημιουργία πρωτεΐνης Λειτουργίες των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς μετασχηματίζονται από τον εγκέφαλο σε αισθήσεις ή σε εντολές κίνησης. Νευρικά κύτταρα και μεταξύ τους συνδέσεις Κατανόηση του εγκεφάλου Η παραγωγή σύνθετης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις.

Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις. Διπλωματική Εργασία Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις. ΚΟΥΤΑΛΙΔΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Οι Βιολογικές Μεμβράνες Είναι δυναμικές και όχι στατικές δομές που επιτελούν πολλές λειτουργίες στα κύτταρα. Πρέπει να γνωρίζετε Τη σύσταση βιολογικών μεμβρανών Τι προβλέπει το μοντέλο του ρευστού μωσαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 Φυσιολογία Πλαίσιο γνώσης Σημαντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 28 /09/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Κυτταρικές μεμβράνες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγωγή σήματος και βιολογικές μεμβράνες

Μεταγωγή σήματος και βιολογικές μεμβράνες Μεταγωγή σήματος και βιολογικές μεμβράνες ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ Ορισμός / Μονάδες Δομές (πρωτοταγής κλπ) Ταξινόμηση με βάση τις λειτουργίες Απεικόνιση - Μοντέλα (συρμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Βιοτεχνολογία Σημειώσεις. Νίκος Τσουκιάς Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ

Εφαρμοσμένη Βιοτεχνολογία Σημειώσεις. Νίκος Τσουκιάς Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Εφαρμοσμένη Βιοτεχνολογία Σημειώσεις Νίκος Τσουκιάς Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μετάδοση σημάτων [4.7] - Μηχανισμοί μεταφοράς μορίων μέσω κυτταρικών μεμβρανών (είσοδος θρεπτικών ουσιών - αίσθηση εξωκυτταρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1. Να αναφερθούν οι μηχανισμοί αναφοράς μικρών μορίων από το εξωκυττάριο περιβάλλον στο εσωτερικό του κυττάρου. 2. Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Μεταφορά μορίων δια μέσου μιας μεμβράνης Ενεργητική ή Παθητική μεταφορά Η μεμβρανική διαπερατότητας ενός μορίου εξαρτάται από Διαπερατότητα (διάχυση-

Διαβάστε περισσότερα

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου Φώτης Καρβέλης Όλα τα κύτταρα οριοθετούνται από την πλασματική μεμβράνη ή το κυτταρικό τοίχωμα που την περιβάλλει. Εσωτερικά της πλασματικής μεμβράνης υπάρχουν τα οργανίδια

Διαβάστε περισσότερα

Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες

Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΑΓΩΓΟΣ παρουσία ηλεκτρικού πεδίου ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Στην ηλεκτροστατική ισορροπία κάθε επιπλέον φορτίο σε έναν αγωγό βρίσκεται στην

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD

Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD Κυτταροσκελετός και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία Γ. Παπανικολάου MD, PhD Κυτταροσκελετός Περίπλοκο δίκτυο πρωτεϊνικών ινιδίων που εκτείνεται στο κυτταρόπλασμα Λειτουργίες Στήριξη Κυτταρική κίνηση Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

αποτελούν το 96% κ.β Ποικιλία λειτουργιών

αποτελούν το 96% κ.β Ποικιλία λειτουργιών ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ 92 στοιχεία στο φλοιό της Γης 27 απαραίτητα για τη ζωή H, Ο, Ν, C αποτελούν το 96% κ.β S, Ca, P, Cl, K, Na, Mg αποτελούν το 4% κ.β. Fe, I Ιχνοστοιχεία αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ ΜΟΝΟΝΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΣΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΥΤΙΔΙΑ ΑΜΡ: αδενοσινο-μονοφωσφορικό οξύ ADP: αδενοσινο-διφωσφορικό οξύ ΑΤΡ: αδενοσινο-τριφωσφορικό οξύ GMP: γουανοσινο-μονοφωσφορικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό Σύστημα 2 Ανατομία ΝΣ ΝΣ ΚΝΣ (εγκέφαλος + ΝΜ) ΠΝΣ Προσαγωγό (αισθητικό) Απαγωγό Κινητικοί νευρώνες ΑΝΣ Συμπαθητικό Παρασυμπαθητικό 3 Οι διαταραχές της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ 1 Ηλεκτρικές και Χημικές Συνάψεις 2 Ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓENIKA ΣTOIXEIA. Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό.

ΓENIKA ΣTOIXEIA. Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό. 1 ΓENIKA ΣTOIXEIA Η φυσιολογία του ανθρώπου μελετά τα χαρακτηριστικά και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που κάνουν το ανθρώπινο σώμα ζωντανό οργανισμό. ΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Η βασική ζώσα μονάδα του σώματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ.

ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ. Η μετάδοση σημάτων μεταξύ των νευρώνων επιτυγχάνεται μέσω χημικών συνάψεων. Κατά τη χημική συναπτική διαβίβαση απελευθερώνεται από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ

Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ 2.1. Εισαγωγή Ο σκοπός µας στο κεφάλαιο αυτό είναι να περιγράψουµε την συµπεριφορά των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Εύρυθμη λειτουργία ζωτικών οργάνων Κυτταρικούς μηχανισμούς Ενζυμικές αντιδράσεις Πολλοί μηχανισμοί ομοιοστασίας του Ρύθμιση ομοιοστασίας του

Εύρυθμη λειτουργία ζωτικών οργάνων Κυτταρικούς μηχανισμούς Ενζυμικές αντιδράσεις Πολλοί μηχανισμοί ομοιοστασίας του Ρύθμιση ομοιοστασίας του Κυριότερο ενδοκυττάριο ιόν Βασικό συστατικό οργανισμού Εύρυθμη λειτουργία ζωτικών οργάνων Κυτταρικούς μηχανισμούς Ενζυμικές αντιδράσεις Πολλοί μηχανισμοί ομοιοστασίας του Ρύθμιση ομοιοστασίας του Ζωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Βιοχημική εξέλιξη

ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Βιοχημική εξέλιξη ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Βιοχημική εξέλιξη ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ Τι είναι ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ DNA ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ ΑΛΛΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ (Δεσμοί, ενέργεια, δομή) ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Υπάρχει μια συνεχή εξελικτική

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 2015 2 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Λέξεις-κλειδιά Κυτταρική ή πλασματική μεμβράνη... Βασικές ιδιότητες της πλασματικής μεμβράνης... Βασικές λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/02-03-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ Νευροδιαβιβαστές α) παραγωγή, είδη β) αναγνώριση γ) σηματοδότηση Σε πρώτη προσέγγιση, ο ορισμός του διαβιβαστή είναι: Διαβιβαστής είναι μια ουσία που

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Μεμβράνες και Μεταγωγή Σήματος

Βιολογικές Μεμβράνες και Μεταγωγή Σήματος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογικές Μεμβράνες και Μεταγωγή Σήματος Πρωτεΐνες Διδάσκουσα: Καθ. Μαρία - Ελένη Ε. Λέκκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01%

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% Ο άνθρακας, το υδρογόνο, το οξυγόνο και το άζωτο συμμετέχουν, σε σημαντικό βαθμό, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 Λείος μυς Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 1 Λείοι μύες Τοιχώματα κοίλων οργάνων Νεύρωση από ΑΝΣ Ακούσιες κινήσεις Λείες μυϊκές ίνες Ατρακτοειδή κύτταρα (μονοπύρηνα)

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ OΔΟΙ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ

Μοριακή Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ OΔΟΙ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Μοριακή Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ 11-13 OΔΟΙ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ (Πως γίνονται αντιληπτά τα μηνύματα και πως δίδονται οι απαντήσεις) Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής

Διαβάστε περισσότερα

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους Για να εξασφαλιστεί η σωστή και αρμονική έκφραση των ενζύμων μέσα στο κύτταρο χρειάζεται ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. και Η εναρμόνιση αυτή επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ 2.1 ΒΑΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΖΩΝΤΕΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ 2.2 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΠΟΙΚΙΛΟΜΟΡΦΙΑ, ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΙΕΣΗ 2.3 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΊΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΕΙΣ 4 & 5 (29/2 & 2/3/2016)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΕΙΣ 4 & 5 (29/2 & 2/3/2016) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ 4 & 5 (29/2 & 2/3/2016) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες λειτουργούν ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Διάλεξη 1: Ημιαγωγοί Δίοδος pn Δρ. Δ. ΛΑΜΠΑΚΗΣ 1 Ταλαντωτές. Πολυδονητές. Γεννήτριες συναρτήσεων. PLL. Πολλαπλασιαστές. Κυκλώματα μετατροπής και επεξεργασίας σημάτων. Εφαρμογές με

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία Τμήμα Ιατρικής Α.Π.Θ.

Φαρμακολογία Τμήμα Ιατρικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Α.Π.Θ. Ενότητα 3: Φαρμακοδυναμική Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Φυσιολογία

Εισαγωγή στην Φυσιολογία Εισαγωγή στην Φυσιολογία Φυσιολογία του κυττάρου- Μεμβρανική μεταφορά Ομοιόσταση Αδαμαντία Μητσάκου Εργαστήριο Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η φυσιολογία; Η φυσιολογία εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ [ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ] 1.1 ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 1.1.1 ΤΟ ΑΤΟΜΟ Άτομα ονομάζονται τα σωματίδια με πολύ μικρές διαστάσεις που αποτελούν την ύλη. Συνδέονται μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Θρέψη Φυτών. Ενότητα 4 η Κάλιο (μέρος α) Όνομα καθηγητή: Δ. Μπουράνης Όνομα καθηγητή: Σ. Χωριανοπούλου Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής

Θρέψη Φυτών. Ενότητα 4 η Κάλιο (μέρος α) Όνομα καθηγητή: Δ. Μπουράνης Όνομα καθηγητή: Σ. Χωριανοπούλου Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Θρέψη Φυτών Ενότητα 4 η Κάλιο (μέρος α) Όνομα καθηγητή: Δ. Μπουράνης Όνομα καθηγητή: Σ. Χωριανοπούλου Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Στόχοι ενότητας 1. Η πρόσληψη του καλίου από τα φυτά και ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα