δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής συγχορδίες

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής συγχορδίες"

Transcript

1 δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 2 συγχορδίες 2014

2 2 συγχορδίες 2.1 Συμβολισμοί Δεν υπάρχει ένα καθιερωμένο και κοινά αποδεκτό σύστημα συμβολισμού φθόγγων, διαστημάτων, κλιμάκων, μελωδικών και αρμονικών βαθμίδων μιας κλίμακας, συγχορδιών κλπ. Από συγγραφέα σε συγγραφέα, από γλώσσα σε γλώσσα και κυρίως από σχολή σε σχολή, αυτά τα συστήματα αλλάζουν. Κατωτέρω προτείνουμε ένα σύστημα συμβολισμού όλων των ανωτέρω μουσικών εννοιών που θα ακολουθήσουμε στις παρούσες σημειώσεις. Ό,τι ακολουθεί θα εξηγηθεί στα επόμενα. Όταν παρουσιάζονται νέες έννοιες θα προσθέτουμε στον κατάλογο αυτόν καινούρια σύμβολα. 1. Συμβολίζουμε το όνομα των φθόγγων (pitch letter names) με κεφαλαία λατινικά: A (= λα), B (= σι), C (= ντο), D (= ρε), E (= μι), F (= φα), G (=σολ). Με δείκτη δεξιά του φθόγγου συμβολίζουμε την οκτάβα που ανήκει (pitch level). Το μεσαίο C του πιάνου ορίζουμε να ανήκει στην οκτάβα 4 και συμβολίζουμε: C 4. Παρ. 1 Συμβολισμός Φθόγγων / Τονικών Υψών 2. Συμβολίζουμε μια μείζονα τονικότητα / κλίμακα με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα του ονόματός της στα ελληνικά, π.χ. Ντο (= Ντο μείζονα) και μια ελάσσονα με μικρό, π.χ. ντο (= Ντο ελάσσονα). Χάρη συντομίας θα παραλείπουμε το μείζονα ή ελάσσονα. 3. Για τον συμβολισμό των τριφώνων συγχορδιών: 3.1 Μια μείζονα συγχορδία συμβολίζεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα του ονόματός της στα ελληνικά, π.χ. Ντο (= Ντο μείζονα, C-E-G). 3.2 Μια ελάσσονα συγχορδία συμβολίζεται με μικρό το πρώτο γράμμα του ονόματός της στα ελληνικά, π.χ. ντο (= Ντο ελάσσονα, C-Eb-G). 3.3 Μια ελαττωμένη συγχορδία συμβολίζεται με μικρό το πρώτο γράμμα του ονόματός της στα ελληνικά και το σύμβολο º αριστερά ή δεξιά του ονόματος της συγχορδίας, π.χ. ντο (= Ντο ελαττωμένη, C-Eb-Gf). 3.4 Μια αυξημένη συγχορδία συμβολίζεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα του ονόματός της στα ελληνικά και το σύμβολο + αριστερά ή δεξιά του ονόματος της συγχορδίας, π.χ. + Ντο (= Ντο μείζονα, C-E-G#). 3.5 Στην αγγλοσαξονική βιβλιογραφία τα τέσσερα είδη τριφώνων συγχορδιών με θεμέλιο το C συνήθως γράφονται: C, C min, ή Cm, C dim, ή Cº. και C aug ή C +. Έτσι λοιπόν D 3 δηλώνει τον φθόγγο ρε στην 3 η οκτάβα, Ρε την ρε μείζονα κλίμακα / τονικότητα και ρε, την ρε ελάσσονα, Ρε, ρε, ρε και +Ρε τα τέσσερα είδη συγχορδιών με θεμέλιο τον φθόγγο D. Δημήτρης Συκιάς 2014

3 Συγχορδίες 3 Παρ. 2 Συμβολισμός Τριφώνων Συγχορδιών 4. Τις μελωδικές βαθμίδες μιας κλίμακας συμβολίζουμε με ινδοαραβικούς αριθμούς και ένα caret ''^'': 1, 2, 3,..., 7. Τα παραδείγματα δίνονται στην Ντο και λα, ισχύουν βέβαια και για οποιαδήποτε μείζονα ή ελάσσονα κλίμακα. 4.1 Αλλοιωμένες μελωδικές βαθμίδες συμβολίζονται με το κατάλληλο σημείο αλλοιώσεως δεξιά της μελωδικής βαθμίδας, π.χ. 4#, 3$ κλπ. 4.2 Γενικότερα, όταν θέλουμε να δηλώσουμε βάρυνση μιας μελωδικής βαθμίδας σημειώνουμε το σύμβολο > στα δεξιά της εν λόγω βαθμίδας και αντίστοιχα το σύμβολο <, όταν θέλουμε να δηλώσουμε όξυνση, π.χ. 3>, 5<. Παρ. 3 Συμβολισμός Μελωδικών βαθμίδων 5. Για τον συμβολισμό των αρμονικών βαθμίδων κάνουμε τις εξής συμβάσεις: 5.1 Μια αρμονική βαθμίδα που σχηματίζει μείζονα συγχορδία συμβολίζεται με κεφάλαιο λατινικό αριθμό: I, II, κλπ. 5.2 Μια αρμονική βαθμίδα που σχηματίζει ελάσσονα συγχορδία συμβολίζεται με μικρό λατινικό αριθμό: i, ii, κλπ. 5.3 Μια αρμονική βαθμίδα που σχηματίζει αυξημένη συγχορδία συμβολίζεται με κεφάλαιο λατινικό αριθμό κι ένα + : π.χ + ΙΙΙ. Το σύμβολο + μπορεί να τοποθετηθεί αριστερά ή δεξιά του λατινικού αριθμού. 5.4 Μια αρμονική βαθμίδα που σχηματίζει ελαττωμένη συγχορδία συμβολίζεται με μικρό λατινικό αριθμό κι ένα º : π.χ ºii, ºvii. Ομοίως, το σύμβολο μπορεί να τοποθετηθεί αριστερά ή δεξιά του λατινικού αριθμού. 5.5 Όταν θέλουμε να δηλώσουμε συγχορδία που σχηματίζεται επί μιας αλλοιωμένης μελωδικής βαθμίδας (βαρυμένης ή οξυμένης), τοποθετούμε το κατάλληλο σημείο αλλοιώσεως στα αριστερά του συμβόλου της βαθμίδας και αναγράφουμε το σύμβολο της βαθμίδας σύμφωνα με τα προηγούμενα, έτσι ώστε να απεικονίζει το είδος της συγχορδίας, π.χ. αν θέλουμε να δηλώσουμε την ελάσσονα συγχορδία επί της 3 μελωδικής βαθμίδας της Ντο (= Παρ. 4 Συμβολισμός Αρμονικών Βαθμίδων 5.6 Όταν αναφερόμαστε γενικά στις βαθμίδες του μείζονα ή του ελάσσονα αρμονικού τρόπου, π.χ. όταν εξετάζουμε ένα αρμονικό φαινόμενο που ισχύει σε μείζονα και ελάσσονα και το συσχετίζουμε με βαθμίδες, χρησιμοποιούμε κεφαλαιογράμματη γραφή για όλες τις αρμονικές βαθμίδες (I, II, III, IV, V, VI, VII).

4 4 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής Τα περισσότερα εγχειρίδια Θεωρίας και Αρμονίας της Μουσικής χρησιμοποιούν κεφαλαιογράμματη γραφή για όλες τις αρμονικές βαθμίδες. Ο σπουδαστής θα επιλέξει το τι είναι καλύτερο και χρησιμότερο γι αυτόν. Προτείνουμε αυτό το σύστημα διότι θεωρούμε ότι είναι χρήσιμο να γνωρίζει και να αναγράφει ο σπουδαστής το είδος της συγχορδίας που σχηματίζεται σε κάθε βαθμίδα ενός τρόπου. Όταν αναφερόμαστε προφορικά σε μελωδικές βαθμίδες λέμε: 1, μελωδική βαθμίδα ένα / 2, μελωδική βαθμίδα δύο, κ.ο.κ. Χρησιμοποιούμε δηλαδή απόλυτα αριθμητικά επίθετα. Όταν αναφερόμαστε προφορικά σε αρμονικές βαθμίδες λέμε: Ι, πρώτη αρμονική βαθμίδα / ΙΙ, δεύτερη αρμονική βαθμίδα, κ.ο.κ. Χρησιμοποιούμε δηλαδή τακτικά αριθμητικά επίθετα. Και στις δύο ανωτέρω περιπτώσεις θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε τακτικά αριθμητικά μιας και θέλουμε να δηλώσουμε την σειρά των μελωδικών ή αρμονικών βαθμίδων. Για πρακτικούς λόγους όμως (και είναι σύμβαση μόνο αυτών των σημειώσεων) αναφερόμαστε στις μελωδικές βαθμίδες με απόλυτα αριθμητικά, λέμε για παράδειγμα προφορικά στην Αρμονία: το δύο - επτά εναρμονίζεται με δεύτερη με έξι - δεσπόζουσα, εννοώντας, 2-7 ii 6 - V 2.2 Γενικά περί Συγχορδιών 1. Διάστημα καλείται το μέτρο της απόστασης μεταξύ δύο φθόγγων. Εναλλακτικά, δύο (2) φθόγγοι που συνηχούν ή ηχούν διαδοχικά καλούνται (μουσικό) διάστημα / interval. 1.1 Οι φθόγγοι μπορούν να ακούγονται και διαδοχικά - μελωδικό διάστημα - και ταυτόχρονα - αρμονικό διάστημα. 1.2 Ένα διάστημα δεν πρέπει να συγχέεται με μια συγχορδία, εντούτοις μπορεί να υπονοεί μια συγχορδία. 1.3 Ο όρος διάστημα στην ελληνική ορολογία χρησιμοποιείται για την απόσταση μεταξύ δύο γραμμών του πενταγράμμου και για την απόσταση μεταξύ δύο φθόγγων. Δεν πρέπει να συγχέονται οι όροι. Στην αγγλοσαγονική βιβλιογραφία space καλείται η απόσταση μεταξύ δύο γραμμών του πενταγράμμου και interval η απόσταση μεταξύ δύο φθόγγων. Παρ. 5 Μελωδικά και Αρμονικά Διαστήματα 2. Το γένος ή αριθμητικό μέγεθος / numerical name (size) ενός διαστήματος καθορίζεται από την απόσταση μεταξύ βάσης και κορυφής του διαστήματος - συμπεριλαμβανομένης της βάσης και της κορυφής στην άθροιση - και το είδος / quality / modifier από τον αριθμό των ημιτονίων που περιέχει. 2.1 Το γένος ενός διαστήματος συμβολίζουμε με φυσικούς αριθμούς: 1, 2, 3, Το είδος ενός διαστήματος με ένα μικρό ή κεφαλαίο γράμμα που σημαίνει: εε (δις ελαττωμένο) ε (ελαττωμένο), μ (μικρό), Μ (μεγάλο), Κ (καθαρό), Α (αυξημένο), ΑΑ (δις αυξημένο). Περισσότερα για τα διαστήματα στο αντίστοιχο κεφάλαιο των Σημειώσεων. 3. Τρεις (3) φθόγγοι που συνηχούν καλούνται συγχορδία / chord, ή ειδικότερα τρίφωνη συγχορδία / triad / common chord. Οι αποστάσεις μεταξύ των φθόγγων μιας συγχορδίας καλούνται διαστήματα της συγχορδίας. 3.1 Ο όρος συγχορδία ετυμολογείται στα ελληνικά από την πρόθεση συν και το ουσιαστικό χορδή και υπονοεί την συνήχηση πολλών χορδών. Στην αγγλική, ο όρος chord προέρχεται από το μεσαιωνικό cord σύντμηση του accord που είχε την αρχική έννοια της συμφωνίας (agreement) και αργότερα του αρμονικού ήχου (harmonious sound). 3.2 Οι φθόγγοι μιας συγχορδίας μπορούν να ακουστούν ταυτόχρονα ή διαδοχικά, στην δεύτερη περίπτωση λέμε ότι η συγχορδία αρπίζεται, αναφερόμαστε επίσης σε αρπισμό ή

5 Συγχορδίες 5 άρπισμα μιας συγχορδίας / arpeggio. 3.3 Γενικά συγχορδίες μπορούν να κατασκευαστούν με ν φθόγγους, όπου 3 ν 7, με ν N, για την περίπτωση διατονικών συγχορδιών, ή 3 ν 12, για την περίπτωση των χρωματικών συγχορδιών. Θα αναφερθούμε σε διατονικές και χρωματικές συγχορδίες αργότερα. 3.4 Με 3 φθόγγους η συγχορδία καλείται τρίφωνη, με 4, τετράφωνη, με 5, πεντάφωνη κ.ο.κ. Γενικά, πολυχορδίες / polychords καλούνται συγχορδίες με πολλούς φθόγγους. 3.5 Μία συγχορδία που αποτελείται αποκλειστικά από διατονικούς φθόγγους καλείται διατονική / diatonic, με χρωματικούς ή με διατονικούς και χρωματικούς φθόγγους, χρωματική / chromatic. Η πλέον πολύφωνη διατονική συγχορδία είναι η επτάφωνη (επτά είναι οι διατονικοί φθόγγοι) και χρωματική, η δωδεκάφωνη (δώδεκα είναι οι χρωματικοί φθόγγοι). Η συγχορδία που αποτελείται από τους δώδεκα (12) χρωματικούς φθόγγους καλείται παντονική / pantonal. Η διάταξη των φθόγγων της παντονικής συγχορδίας πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην προκύψει cluster. (δες 2.9.2) Παρ. 6 ν-φωνες Συγχορδίες 3.6 Συγχορδίες μπορούν να σχηματιστούν με υπέρθεση ίδιου γένους / αριθμητικού μεγέθους διαστημάτων και ίδιου ή διαφορετικού είδους - 2 ης, 3 ης, 4 ης και ε, μ, Μ, Κ, Α - και των αναστροφών αυτών των διαστημάτων - 7 ης, 6 ης, 5 ης - καθώς και με μίξη γενών (π.χ. συγχορδίες με 2 ες και 4 ες κλπ). Υπέρθεση διαστημάτων /stacked intervals ονομάζουμε την κάθετη τοποθέτηση διαστημάτων του ίδιου ή διαφορετικού γένους έτσι ώστε η κορυφή του ενός να γίνεται βάση του άλλου. Με αυτόν τον τρόπο παράγεται μια φθογγική στήλη η οποία γενικά καλείται συγχορδία. Όλες οι συγχορδίες της λεγόμενης Περιόδου της Κοινής Πρακτικής / Common Practice Period, ή Τονικής Περιόδου / Tonal Era - χοντρικά κατασκευάζονται με υπέρθεση διαστημάτων 3 ης. Να έχετε πάντως υπόψη σας ότι αυτό ''φαίνεται'', στην πραγματικότητα αυτές οι συγχορδίες προέκυψαν από την κίνηση των φωνών / voice leading. 3.7 Multiphonics καλούνται τα ηχητικά αμαλγάματα που παράγονται από πνευστά όργανα με ειδικές τεχνικές εκτέλεσης και αποτελούνται από φθόγγους προερχόμενους από την αρμονική στήλη. Τα multiphonics είναι συγχορδίες με την ευρεία έννοια της συνήχησης φθόγγων, αλλά όχι με την κοινή έννοια που τους αποδίδεται στην Τονική Αρμονία. Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτή μετάφραση του όρου ''multiphonic'' στα ελληνικά. Παρ. 7 Multiphonic για Φλάουτο με τον Δακτυλισμό του

6 6 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 2.3 Τρίφωνες Συγχορδίες με 3 ες 1. Στην κλασική Αρμονία μια τρίφωνη κοινή ή με 3 ες συγχορδία / common chord / triad / tertian chords (αυτός ο όρος αναφέρεται ειδικά στην κατασκευή μιας συγχορδίας με 3 ες ) κατασκευάζεται με υπέρθεση δύο φθόγγων επί ενός δοσμένου φθόγγου, με τρόπο ώστε να σχηματίζονται διαστήματα 3 ης μεταξύ τους. 1.1 Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε ότι μια τρίφωνη συγχορδία είναι ένα σύμπλεγμα τριών φθόγγων που χωρίζει ένα διάστημα 5 ης σε δύο υπερτιθέμενες 3 ες. Η τρίφωνη είναι η βασική συγχορδία της Τονικής Μουσικής. 2. Κάθε φθόγγος μιας τρίφωνης συγχορδίας έχει ιδιαίτερη ονομασία: 2.1 Ο φθόγγος επί του οποίου σχηματίζεται η συγχορδία καλείται θεμέλιος ή 1 η της συγχορδίας / fundamental / root. 2.2 Ο μεσαίος φθόγγος, ο οποίος σχηματίζει διάστημα 3 ης με την θεμέλιο, καλείται μέση ή 3 η της συγχορδίας / mediant / third. 2.3 Ο ψηλότερος φθόγγος, ο οποίος σχηματίζει διάστημα 5 ης με την θεμέλιο, καλείται κορυφή ή 5 η της συγχορδίας / fifth. Είναι λάθος να αναφέρεστε στην θεμέλιο, μέση και κορυφή μιας συγχορδίας ως 1 η, 2 η και 3 η της συγχορδίας. Το σωστό είναι: 1η, 3η και 5η! Ακόμη κι αν αναδιαταχθούν οι φθόγγοι άνω της θεμελίου, αφενός μεν η συγχορδία δεν αλλάζει, όπως θα δούμε κατωτέρω, αφετέρου οι φθόγγοι διατηρούν την ονομασία τους ως μέση (3 η ) και κορυφή (5η). Τρίφωνη μπορεί να είναι και μια συγχορδία που κατασκευάζεται με διαστήματα 2 ης, 4 ης κλπ. Είναι σαφές ότι σε αυτές τις παραγράφους αναφερόμαστε σε συγχορδίες που κατασκευάζονται με διαστήματα 3 ης και μόνον.. Παρ. 8 Οι Φθόγγοι μιας Συγχορδίας Είδη Τριφώνων Συγχορδιών 1. Το είδος του διαστήματος που σχηματίζεται μεταξύ της θεμελίου (1 ης ) και μέσης (3 ης ) καθώς και αυτό μεταξύ θεμελίου (1 ης ) και κορυφής (5 ης ) μιας συγχορδίας καθορίζει και το είδος / quality (type) of a chord της συγχορδίας. 1.1 Από όλους τους συνδυασμούς ειδών διαστημάτων 3 ης και 5 ης για να σχηματιστεί μια τρίφωνη συγχορδία στην κλασική Αρμονία μας ενδιαφέρουν οι ακόλουθοι τέσσερις (4): (i) Μείζων Συγχορδία (M) / Major: 3Μ / 5Κ (ii) Ελάσσων Συγχορδία (E) / Minor: 3μ / 5Κ (iii) Αυξημένη Συγχορδία (A) / Augmented: 3Μ / 5Α (iv) Ελαττωμένη Συγχορδία (ε) / Diminished: 3μ / 5ε 2. Μια συγχορδία ονομάζεται από το όνομα του φθόγγου (letter name) της θεμελίου της. Το είδος της καθορίζεται από το είδος των διαστημάτων που σχηματίζουν οι φθόγγοι της, συγκεκριμένα η 1 η - 3 η και η 1 η - 5 η. Το είδος του διαστήματος 3 ης - 5 ης καλό είναι να το γνωρίζετε επίσης, η συγχορδία πάντως ορίζεται πλήρως με τα δύο προαναφερθέντα διαστήματα. Στο Παρ. 9 που ακολουθεί αναπαριστούμε τα 4 είδη των τριφώνων συγχορδιών σε ένα καρτεσιανό διάγραμμα με άξονα x τα είδη των συγχορδιών και άξονα y τα είδη των σχηματιζόμενων διαστημάτων μεταξύ των φθόγγων.

7 Συγχορδίες 7 Παρ. 9 Δομή Τριφώνων Συγχορδιών Δείτε και το Παρ. 2. Στον Πίνακα 1 συγκεντρώνονται όσα εκτέθηκαν στην Σχηματιζόμενα Διαστήματα Πίνακας 1 Είδη Τριφώνων Συγχορδιών Είδος M E A ε 1 η - 3 η 3Μ 3μ 3Μ 3μ 1 η - 5 η 5Κ 5Κ 5Α 5ε Σύμφωνες και Διάφωνες Συγχορδίες 1. Οι μείζονες και οι ελάσσονες συγχορδίες κατασκευάζονται από σύμφωνα διαστήματα και μόνον. Στο άκουσμα αυτές οι συγχορδίες παρουσιάζουν μια σταθερότητα που οφείλεται στην εγγενή σταθερότητα της 5Κ που περιέχουν, καλούνται ως εκ τούτου σύμφωνες / consonants. 1.1 Λέγοντας ότι μια συγχορδία είναι σταθερή εννοούμε ότι το άκουσμά της είναι ολοκληρωμένο, δεν δημιουργείται η ανάγκη να ακολουθήσει κάτι άλλο, να δοθεί μια λύση / resolution όπως λέμε στην Αρμονία. Δημιουργούν το αίσθημα της στάσης, της ηρεμίας. Οι σύμφωνες συγχορδίες είναι απαραίτητες στην αρχή, στο τέλος, και στα πτωτικά σημεία ενός τονικού συνθέματος. 2. Οι αυξημένες και ελαττωμένες συγχορδίες περιέχουν αντίστοιχα μια 5Α ή μια 5ε, οι οποίες είναι διάφωνα διαστήματα. Οι συγχορδίες αυτές καλούνται διάφωνες /dissonant chords και είναι λιγότερο σταθερές στο άκουσμα από τις σύμφωνες. 2.1 Οι διάφωνες, ασταθείς συγχορδίες δεν έχουν ολοκληρωμένο άκουσμα, απαιτούν την συνέχεια, την λύση τους σε μία σύμφωνη συγχορδία. Δημιουργούν το αίσθημα της κίνησης, της έντασης. 3. Οι έννοιες του σύμφωνου και διάφωνου γενικότερα, είτε αφορούν διαστήματα, είτε συγχορδίες είναι σχετικές. Εξαρτώνται από την εποχή, το ύφος της μουσικής και το μουσικό περιβάλλον -αρμονικό και αντιστικτικό - εντός του οποίου λειτουργούν. Μια σύμφωνη συγχορδία σε ένα διάφωνο περιβάλλον ηχεί ως ''διάφωνη''. 4. Στην Φυσική δίνεται ένας ''απόλυτος'' ορισμός του σύμφωνου και διάφωνου, ο οποίος όμως δεν ανταποκρίνεται πάντα στο ''μουσικό'' αίσθημα που δημιουργείται: όσο πιο απλός είναι ο λόγος των συχνοτήτων μιας ταλαντούμενης χορδής τόσο πιο σύμφωνο το διάστημα που παράγεται. 1 : 9/8 : 5/4 : 4/3 : 3/2 : 5/3 : 15/8 : 2 C D E F G A B C

8 8 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 5. Σχηματικά, μπορούμε να θέσουμε μια γενική αρχή για όλη την τονική μουσική: συμφωνία στάση, ηρεμία διαφωνία κίνηση, ένταση Ο Jadassohn (A Manual of Harmony, 1893) καλεί τις σύμφωνες συγχορδίες ανεξάρτητες / indepedent και τις διάφωνες, εξαρτημένες / dependent, ακριβώς επειδή δεν μπορούν να σταθούν μόνες τους και απαιτούν συνέχεια προς μια ανεξάρτητη συγχορδία Κατασκευή Τριφώνων Συγχορδιών 1. Με δοσμένο τον φθόγγο της θεμελίου (1 ης ) για να κατασκευάσουμε μια τρίφωνη συγχορδία: 1.1 Με βάση του διαστήματος τον φθόγγο της θεμελίου της ζητούμενης συγχορδίας κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα ανιούσας 3 ης (3Μ, 3μ), ανάλογα με το είδος της, και βρίσκουμε την μέση της. 1.2 Από τον φθόγγο της θεμελίου κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα ανιούσας 5 ης (5Κ, 5ε, 5Α) και βρίσκουμε την κορυφή της. Παρ. 10α Κατασκευή Μείζονος Συγχορδίας με Δοσμένη την Θεμέλιο 2. Με δοσμένο τον φθόγγο της μέσης (3 ης ) για να κατασκευάσουμε μια τρίφωνη συγχορδία: 2.1 Με κορυφή του διαστήματος τον φθόγγο της μέσης της ζητούμενης συγχορδίας κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα κατιούσας 3 ης (3Μ, 3μ), ανάλογα με το είδος της, και βρίσκουμε την θεμέλιό της. 2.2 Με βάση την θεμέλιο που βρήκαμε στο προηγούμενο βήμα κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα ανιούσας 5 ης (5Κ, 5ε, 5Α) και βρίσκουμε την κορυφή της. Παρ. 10β Κατασκευή Μείζονος Συγχορδίας με Δοσμένη την Μέση 3. Με δοσμένο τον φθόγγο της κορυφής (5ης) για να κατασκευάσουμε μια τρίφωνη συγχορδία: 3.1 Με κορυφή του διαστήματος τον φθόγγο της μέσης (5 ης ) της ζητούμενης συγχορδίας κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα κατιούσας 5 ης (5Κ, 5ε, 5Α), ανάλογα με το είδος της, για να βρούμε την θεμέλιό της. 3.2 Με βάση του διαστήματος τον φθόγγο της θεμελίου που βρήκαμε στο προηγούμενο βήμα κατασκευάζουμε το κατάλληλο διάστημα ανιούσας 3 ης (3Μ, 3μ) και βρίσκουμε την μέση της. Αν δοθεί η μέση ή η κορυφή μιας συγχορδίας, η πρώτη μας κίνηση είναι να βρούμε την θεμέλιο της συγχορδίας! Παρ. 10γ Κατασκευή Μείζονος Συγχορδίας με Δοσμένη την Κορυφή

9 Συγχορδίες Αναστροφές μιας Συγχορδίας 1. Ο χαμηλότερος (σε οξύτητα) φθόγγος μιας συγχορδίας καλείται βάσιμο. Όπως θα δούμε κατωτέρω δεν είναι απαραίτητο στο βάσιμο μιας συγχορδίας να βρίσκεται πάντα η θεμέλιος. 2. Ανάλογα με τον φθόγγο που βρίσκεται στο βάσιμο μιας συγχορδίας καθορίζεται η κατάστασή της. 3. Μια τρίφωνη συγχορδία μπορεί να βρίσκεται σε τρεις (3) καταστάσεις: Ευθεία / root position, Α Αναστροφή / 1 st inversion και Β Αναστροφή / 2 nd inversion. 3.1 Μία συγχορδία βρίσκεται σε Ευθεία κατάσταση αν η θεμέλιος (1 η ) της βρίσκεται στο βάσιμο. 3.2 Μία συγχορδία βρίσκεται σε Α αναστροφή αν η μέση (3 η ) της βρίσκεται στο βάσιμο. 3.3 Μία συγχορδία βρίσκεται σε Β αναστροφή αν η κορυφή (5 η ) της βρίσκεται στο βάσιμο. 4. Να έχετε υπόψη σας τα εξής πολύ βασικά: 4.1 Το είδος της συγχορδίας δεν αλλάζει όταν βρίσκεται σε αναστροφή. 4.2 Οι δυο ψηλότερες φωνές της συγχορδίας μπορούν να διαταχθούν με οποιοδήποτε τρόπο πάνω από τον φθόγγο του βάσιμου χωρίς να αλλάξει το είδος ή η κατάσταση της συγχορδίας. 4.3 Εντούτοις, τα ηχητικά ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας συγχορδίας αλλάζουν από την ευθεία κατάσταση στις αναστροφές της: Η ευθεία κατάσταση είναι η πιο σταθερή στο άκουσμα. Η Α αναστροφή είναι λιγότερο σταθερή. Η Α αναστροφή είναι ασταθής και απαιτεί ειδικό χειρισμό στην Αρμονία. Παρ. 11 Ευθεία Κατάσταση και Αναστροφές μιας Τρίφωνης Συγχορδίας Πρέπει να πειραματιστείτε στο πιάνο παίζοντας συγχορδίες σε ευθεία κατάσταση και σε αναστροφές για να διαπιστώσετε, καλύτερα νιώσετε, αυτά τα ηχητικά χαρακτηριστικά μιας συγχορδίας Οι Τρίφωνες Συγχορδίες στον Μείζονα Τρόπο 1. Κάθε μελωδική βαθμίδα του μείζονα τρόπου μπορεί να εκληφθεί ως θεμέλιος μιας τρίφωνης συγχορδίας και να σχηματιστούν επτά (7) συγχορδίες. 1.1 Οι τρίφωνες συγχορδίες που σχηματίζονται σ έναν συγκεκριμένο μείζονα τρόπο ονομάζονται (κοινές) διατονικές / diatonic common chords. Αν αλλοιώσουμε χρωματικά κάποιον φθόγγο μιας διατονικής συγχορδίας προκύπτει μια αλλοιωμένη ή χρωματική / chromatic συγχορδία. 1.2 Μία μελωδική βαθμίδα, μείζονος ή ελάσσονος τρόπου, επί της οποίας έχει σχηματιστεί διατονική συγχορδία, καλείται αρμονική βαθμίδα / harmonic degree. Παρ. 12 Διατονικές Συγχορδίες στην Ντο: Από το Παρ. 12 κατασκευάζουμε τον Πίνακα 2 που αντιστοιχεί τις αρμονικές βαθμίδες ενός μεί-

10 10 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής ζονος τρόπου με το είδος της συγχορδίας που σχηματίζεται: Πίνακας 2 Διατονικές Συγχορδίες του Μείζονος Τρόπου Μείζων Τρόπος Είδος Ελαττωμένη Ελάσσονα Μείζονα Αυξημένη ii I Βαθμίδα ºvii iii IV - vi V 2. Παρατηρήσεις για τις αρμονικές βαθμίδες του μείζονος τρόπου: 2.1 Στις κύριες βαθμίδες (I, IV, V) σχηματίζονται μείζονες (Μ) συγχορδίες. Το διάστημα της 3Μ μεταξύ των μελωδικών βαθμίδων 1-3 και η μείζων συγχορδία της Ι βαθμίδας χαρακτηρίζουν τον τρόπο ως μείζονα. 2.2 Στις δευτερεύουσες πλην της VII (II, III, VI) σχηματίζονται ελάσσονες (Ε) συγχορδίες. 2.3 Στην VII βαθμίδα σχηματίζεται ελαττωμένη συγχορδία (ε). 2.4 Ο μείζων τρόπος δεν σχηματίζει αυξημένη συγχορδία (Α) Οι Τρίφωνες Συγχορδίες στον Ελάσσονα Τρόπο Θα εξετάσουμε τώρα τις συγχορδίες που σχηματίζονται στον ελάσσονα αρμονικό και μελωδικό τρόπο. Στο Υποχρεωτικό Αρμονίας εξετάζουμε συνδέσεις συγχορδιών κυρίως στον ελάσσονα αρμονικό τρόπο, γιαυτό θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή από τους σπουδαστές στις συγχορδίες που σχηματίζονται σε αυτόν τον τρόπο. 1. Παρατηρήσεις για τις αρμονικές βαθμίδες του ελάσσονος αρμονικού τρόπου: 1.1 Στην Ι και IV βαθμίδα σχηματίζονται ελάσσονες συγχορδίες (Ε). Το διάστημα της 3μ μεταξύ των μελωδικών βαθμίδων 1-3 και η ελάσσων συγχορδία της Ι βαθμίδας χαρακτηρίζουν τον τρόπο ως ελάσσονα. 1.2 Στην V και VI βαθμίδα σχηματίζονται μείζονες συγχορδίες (Μ). (iii) Στην ΙΙ και VII βαθμίδα σχηματίζονται ελαττωμένες συγχορδίες (ε). 1.4 Στην ΙΙΙ βαθμίδα σχηματίζεται αυξημένη συγχορδία (Α). 1.5 Ο ελάσσων τρόπος σχηματίζει και τα τέσσερα είδη τριφώνων συγχορδιών, σε αντίθεση με τον μείζονα που σχηματίζει τρία εκ των τεσσάρων. 2. Στο Παρ. 13 δείχνονται οι συγχορδίες που σχηματίζονται στον ελάσσονα αρμονικό τρόπο και στον Πίνακα 3 συνοψίζονται τα αποτελέσματα. Παρ. 13 Συγχορδίες στον Ελάσσονα Αρμονικό Τρόπο Πίνακας 3 Ελάσσων Αρμονικός Τρόπος Είδος Ελαττωμένη Ελάσσονα Μείζονα Αυξημένη ºii i V Βαθμίδα + ΙΙΙ ºvii iv VI 3. Στο Παρ. 14 δείχνονται οι συγχορδίες με τον συμβολισμό τους που σχηματίζονται στον

11 Συγχορδίες 11 ελάσσονα μελωδικό ανιόντα και κατιόντα τρόπο: Παρ. 14 Συγχορδίες στον Ελάσσονα Μελωδικό Τρόπο Οι συγχορδίες του ελάσσονα φυσικού τρόπου (Αιολικός) είναι ίδιες μ αυτές του ελάσσονος κατιόντος μελωδικού τρόπου Εύρεση των Κλιμάκων στις οποίες ανήκει μια Συγχορδία Μία οποιουδήποτε είδους τρίφωνη συγχορδία είναι κοινή σε διάφορες κλίμακες αλλά σε διαφορετικές βαθμίδες αυτών των κλιμάκων. Για παράδειγμα, η Ντο συγχορδία εμφανίζεται στην Ι (τονική) της Ντο και στην IV (υποδεσπόζουσα) της Σολ (και σε άλλες κλίμακες όπως θα δούμε κατωτέρω). Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να μπορούμε να προσδιορίσουμε τις κλίμακες και τις βαθμίδες στις οποίες ανήκει μια δοθείσα συγχορδία. Έστω ότι δίνεται μια τρίφωνη συγχορδία. Ακολουθούμε την εξής διαδικασία: (i) Αναγνωρίζουμε το είδος της. (ii) Συμβουλευόμαστε τους Πίνακες 2 και 3 βρίσκουμε σε ποιες βαθμίδες κλιμάκων στον μείζονα και ελάσσονα τρόπο σχηματίζεται το είδος της συγχορδίας που βρήκαμε στο βήμα (1). (iii) Με κορυφή την θεμέλιο της δοσμένης συγχορδίας κατεβαίνουμε διάστημα ανάλογο της εκάστοτε βαθμίδας που βρίσκεται η συγχορδία, π.χ. αν η συγχορδία x βρίσκεται στην IV βαθμίδα μιας κλίμακας, κατεβαίνουμε μια 4Κ από την θεμέλιο της x για να βρούμε την Ι (τονική) αυτής της κλίμακας. Προσοχή! ''Ανεβαίνουμε'' ή ''κατεβαίνουμε'' λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνον το γένος (αριθμητικό μέγεθος) του διαστήματος, αλλά και το είδος του. Τα ανωτέρω θα καταστούν σαφέστερα με ένα παράδειγμα. Ας συντάξουμε όμως πρώτα ένα πίνακα που να δείχνει την διαστηματική απόσταση κάθε βαθμίδας από την τονική της. Ο Πίνακας 4 μας δείχνει το διάστημα που πρέπει να κατεβούμε στο βήμα (3) της προηγούμενης εργασίας, για να βρούμε την τονική της κλίμακας που ανήκει η δοσμένη συγχορδία. Πίνακας 4 Βαθμίδα Μείζων Ελάσσων I 1Κ II 2Μ III 3Μ 3μ IV 4Κ V 5Κ VI 6Μ ή 3μ 6μ ή 3Μ VII 7Μ ή 2μ Από τον Πίνακα 4 συνάγουμε ότι μόνον η III και VI βαθμίδα διαφέρει από μείζονα σε ελάσσονα. Ο Πίνακας 4 έχει συνταχθεί για τον ελάσσονα αρμονικό τρόπο. Θα δώσουμε τώρα ένα παράδειγμα του τρόπου εργασίας:

12 12 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής Έστω ότι δίνεται η παρακάτω συγχορδία και ζητείται να αναγνωριστεί και να βρεθεί σε ποιες μείζονες και ελάσσονες κλίμακες ανήκει: Παρ. 15α Δοσμένη Συγχορδία (i) Αναγνώριση: D-F# = 3M και D-A = 5Κ, άρα η συγχορδία είναι μείζονα. Θεμέλιος της συγχορδίας είναι το D, επομένως πρόκειται για την Ρε (ρε μείζονα). (ii) Εύρεση Μειζόνων και Ελασσόνων Κλιμάκων: Από τους Πίνακες 2 και 3 βλέπουμε ότι μια μείζονα συγχορδία ανήκει στον μείζονα τρόπο στις βαθμίδες I, IV, V (κύριες) και στον ελάσσονα αρμονικό στις V και VI. Με την βοήθεια του Πίνακα 4 συντάσσουμε τώρα έναν άλλο Πίνακα με τις κλίμακες και τις βαθμίδες στις οποίες απαντάται η Ρε: Πίνακας 5 Μείζων Ελάσσων I: Ρε V: σολ IV: Λα VI: φα# V: Σολ (iii) Προαιρετικά, επαληθεύουμε τα αποτελέσματα της ανωτέρω εργασίας: Ο σπουδαστής θα πρέπει να αποκτήσει την δεξιότητα να βρίσκει γρήγορα και σωστά τις κλίμακες στις οποίες βρίσκεται μια συγχορδία. Αργότερα, στην μελέτη της Αρμονίας και ειδικότερα στο κεφάλαιο των Διατονικών Μετατροπιών αυτή η δεξιότητα θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη. Ανάλογη με την ανωτέρω εργασία μπορεί να γίνει και για τον μελωδικό ελάσσονα. Στο Παρ. 15β που ακολουθεί αναγράφουμε τις κλίμακες του Πίνακα 5, εντοπίζουμε τις συγκεκριμένες βαθμίδες και ελέγχουμε το αποτέλεσμα της εργασίας μας. Παρ. 15β Έλεγχος Εργασίας Εναρμόνιες Συγχορδίες 1. Δύο συγχορδίες (τρίφωνες, τετράφωνες κλπ., καλούνται εναρμόνιες / enharmonic chords όταν οι φθόγγοι της μιας είναι εναρμόνιοι με τους αντίστοιχους φθόγγους της άλλης. 1.1 Εναρμόνιοι καλούνται οι φθόγγοι που έχουν διαφορετικό όνομα, αλλά το ίδιο άκουσμα, παίζονται δηλαδή στο ίδιο πλήκτρο του πιάνου, π.χ. D# και

13 Συγχορδίες Όπως θα δούμε στην Αρμονία, οι εναρμόνιες συγχορδίες μπορεί να ακούγονται το ίδιο επιτελούν όμως διαφορετικές αρμονικές λειτουργίες. 2.4 Αναδιπλασιασμός φθόγγων Τρίφωνης Συγχορδίας Μελετάμε την Αρμονία γράφοντας για μια υποθετική τετράφωνη μικτή χορωδία. Θα μπορούσαμε να γράψουμε για πιάνο, κουαρτέτο εγχόρδων ή και ορχήστρα ακόμη, η πράξη όμως έδειξε ότι η καμπύλη εκμάθησης της Αρμονίας είναι πιο ομαλή αν ο σπουδαστής ξεκινήσει την μελέτη του αντικειμένου γράφοντας για ανθρώπινες φωνές Η Τετράφωνη Μικτή Χορωδία Η Χορωδία (λατ. chorus, αγγλ. choir) είναι ένα μουσικό σύνολο αποτελούμενο από τραγουδιστές. Μια χορωδία μπορεί να είναι γυναικεία, συμμετέχουν μόνον γυναίκες, ανδρική, συμμετέχουν μόνον άνδρες, μικτή, συμμετέχουν άνδρες και γυναίκες και παιδική / εφηβική, συμμετέχουν παιδιά ή έφηβοι. Μια τετράφωνη μικτή χορωδία αποτελείται από δύο (2) γυναικείες φωνές, μία ψηλότερης οξύτητας, την σοπράνο (soprano, θα συμβολίζουμε με S.) και μία χαμηλότερης, την άλτο (alto ή contralto, θα συμβολίζουμε με A.), καθώς και από δύο (2) ανδρικές φωνές, μία ψηλότερης οξύτητας, τον τενόρο (soprano, θα συμβολίζουμε με Τ.) και μία χαμηλότερης, τον μπάσο (basso, θα συμβολίζουμε με B.). Κάθε ασματική (ανθρώπινη) φωνή, όπως και κάθε οργανική, έχει μια συγκεκριμένη έκταση / range την οποία δεν μπορούμε να υπερβούμε. Οι εκτάσεις των τεσσάρων φωνών μιας τετράφωνης μικτής χορωδίας δίνονται στο Παρ. 16: Παρ.16 Εκτάσεις Φωνών μιας Χορωδίας Στην Σχολική Αρμονία οι φθόγγοι με τις μαύρες κεφαλές καλό είναι να αποφεύγονται, ή καλύτερα να πούμε, απαγορεύονται! Για μια ερασιτεχνική χορωδία ακόμη και τα όρια των φθόγγων με λευκές κεφαλές είναι ασματικά μη προσβάσιμα... Στην Αρμονία μας ενδιαφέρει η μικτή χορωδία, στις φωνές της οποίας θα διαμοιράζουμε τους φθόγγους μιας συγχορδίας Αναδιπλασιασμός Φθόγγων μιας Τρίφωνης Συγχορδίας Μία τρίφωνη συγχορδία έχει τρεις (3) φθόγγους μια τετράφωνη χορωδία τέσσερις (4), αν θέλουμε λοιπόν μια τρίφωνη συγχορδία να αποδοθεί από μια τετράφωνη χορωδία θα πρέπει να αναδιπλασιάσουμε /διπλασιάσουμε κάποιον από τους φθόγγους της συγχορδίας. Η ταυτόχρονη, κάθετη αναπαραγωγή ενός ή περισσοτέρων φθόγγων στην 8Κ (οκτάβα) ή στην 1Κ (ταυτοφωνία) καλείται αναδιπλασιασμός ή διπλασιασμός / αγγλ. doubling / γαλλ. doublure. 1. Για να γράψουμε μια τρίφωνη συγχορδία σε ευθεία κατάσταση για τετράφωνη χορωδία διπλασιάζουμε κατά σειρά προτίμησης και καλύτερου αποτελέσματος: 1.1 Την θεμέλιο (1 η ) της συγχορδίας. Η συγχορδία αποκτά επιπλέον σταθερότητα. 1.2 Την κορυφή (5 η ) της συγχορδίας. Η 5 η της συγχορδίας προάγεται ακουστικά, όχι πάντα με καλό μουσικό αποτέλεσμα.

14 14 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 1.3 Την μέση (3 η ) της συγχορδίας. Αν η συγχορδία είναι μείζονα, ο ήχος της συγχορδίας γίνεται σκληρός, είναι καλύτερο αν διπλασιασμός γίνεται μεταξύ S. και A. ή S. και T. Αν η συγχορδία είναι ελάσσονα το αποτέλεσμα είναι καλύτερο. Παρ. 17 Διπλασιασμός Φθόγγων στην Ευθεία Κατάσταση 1.4 Η διάταξη των φθόγγων στις τρεις ψηλότερες φωνές είναι ελεύθερη, εντός ενός αρμονικού συνθέματος πάντως, καθορίζεται από την κίνηση των φωνών στο σύνολό τους (δείτε και Θέση και Διάταξη μιας Συγχορδίας). 2. Για να γράψουμε μια τρίφωνη συγχορδία σε Α αναστροφή για τετράφωνη χορωδία: 2.1 Γράφουμε την μέση (3 η ) στο βάσιμο (Β.) 2.2 Στις κύριες συγχορδίες (I, IV, V) ιδίως του μείζονα τρόπου αποφεύγουμε τον διπλασιασμό του βάσιμου (3η της συγχορδίας) στις τρεις ψηλότερες φωνές (η συγχορδία γράφεται ελλιπής σε S., A., T., συνυπολογιζομένου όμως του B., η συγχορδία είναι πλήρης). 2.3 Στις κύριες συγχορδίες του ελάσσονα τρόπου (i, iv, εκτός όμως της V), καθώς και στις δευτερεύουσες συγχορδίες και των δύο τρόπων μπορούμε να διπλασιάσουμε την 3 η του βάσιμου. Σε ορισμένες περιπτώσεις που θα εξετάσουμε στην Αρμονία επιβάλλεται. 2.4 Όταν μια συγχορδία σε Α αναστροφή γραφεί ελλιπής στις τρεις ψηλότερες φωνές μπορεί να διπλασιαστεί αδιακρίτως η 1 η, ή η 5 η της συγχορδίας. 2.5 Η διάταξη των φθόγγων στις τρεις ψηλότερες φωνές είναι ελεύθερη. Απαγορεύεται ο διπλασιασμός της 3 ης σε κάθε συγχορδία που περιέχει τον προσαγωγέα του τρόπου (III, V, VII). Μια V σε Α αναστροφή γράφεται πάντα ελλιπής στις τρεις ψηλότερες φωνές. Οι αρχάριοι σπουδαστές Αρμονίας καλό είναι να γράφουν κάθε συγχορδία σε A αναστροφή χωρίς διπλασιασμό του φθόγγου του βάσιμου (ελλιπή στις τρεις ψηλότερες φωνές). Αργότερα αυτοί οι περιορισμοί θα αρθούν, π.χ. στην Ναπολιτάνικη συγχορδία σε Α Αναστροφή ο διπλασιασμός του βάσιμου όχι μόνον επιτρέπεται αλλά είναι και επιβεβλημένος. Παρ. 18 Α' Αναστροφή 3. Για να γράψουμε μια τρίφωνη συγχορδία σε Β αναστροφή για τετράφωνη χορωδία: 3.1 Γράφουμε την κορυφή (5 η ) στο βάσιμο (Β.) 3.2 Γράφουμε την συγχορδία πλήρη στις τρεις ψηλότερες φωνές (διπλασιάζεται ο φθόγγος του βάσιμου). 3.3 Η διάταξη των φθόγγων στις τρεις ψηλότερες φωνές είναι ελεύθερη.

15 Συγχορδίες 15 Παρ. 19 Β Αναστροφή Θέση και Διάταξη μιας Συγχορδίας 1. Σε μια συγχορδία σε ευθεία κατάσταση η απόσταση ανάμεσα στο βάσιμο Β. και την S. καλείται θέση / position της συγχορδίας. Διακρίνουμε: Θέση 8ης: S.-B. σχηματίζουν απλό, ή σύνθετο διάστημα 8 ης. Θέση 3ης: S.-B. σχηματίζουν σύνθετο διάστημα 3 ης. Θέση 5ης: S.-B. σχηματίζουν σύνθετο διάστημα 5 ης. 2. Σε ένα τετράφωνο σύνθεμα οι δύο ακραίες φωνές, ακουστικά πιο ευδιάκριτες, S. και B., καλούνται εξωτερικές φωνές / outer voices, A. και T., καλούνται εσωτερικές / inner voices. 3. Οι αποστάσεις που σχηματίζονται μεταξύ των φθόγγων των τριών ψηλότερων φωνών μιας συγχορδίας καθορίζουν την διάταξη / voice spacing της συγχορδίας: 3.1 Οι τρεις ψηλότερες φωνές μιας συγχορδίας, μπορούν να διαταχθούν με τρόπο ώστε να μην χωρά μεταξύ τους άλλος φθόγγος της συγχορδίας, κλειστή, στενή ή συνεπτυγμένη διάταξη, ή να χωρούν δύο (2) και μόνον ανάμεσα σε κάθε ζεύγος φωνών (S.-A και A.-T.), ανοικτή, ευρεία, ή ανεπτυγμένη διάταξη. Στην κλειστή διάταξη οι τρεις ψηλότερες φωνές της συγχορδίας βρίσκονται εντός του διαστήματος μιας 8 ης, στην ανοικτή διάταξη υπερβαίνουν την 8 η. 3.2 Αν μεταξύ ενός ζεύγους φωνών της συγχορδίας χωρά μόνον ένας (1) φθόγγος, η διάταξη καλείται ημιανεπτυγμένη. 3.3 Αν μεταξύ των τριών ψηλότερων φωνών χωρούν περισσότεροι του ενός φθόγγοι (> 1) της συγχορδίας σε κάθε ζεύγος, η διάταξη καλείται υπερανεπτυγμένη. 3.4 Δεν υπάρχει περιορισμός στην απόσταση του B. από τον T, μπορεί να είναι όσο μεγάλη επιτρέπουν οι εκτάσεις των συγκεκριμένων φωνών. Η επιλογή της διάταξης των φωνών σε ένα αρμονικό σύνθεμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, για παράδειγμα την συνολική κίνηση των φωνών, την θέση της S. (αν η S. τραγουδά σε ψηλή περιοχή οι υπόλοιπες φωνές αν την ακολουθήσουν μπορούν να βγουν εκτός έκτασης), φωνές με ρυθμική και μελωδική ανεξαρτησία, καθώς επίσης και το συγκεκριμένο άκουσμα που θέλουμε να έχει η συγχορδία. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί από τον σπουδαστή στα ποιοτικά χαρακτηριστά διαφορετικών διατάξεων της ίδιας συγχορδίας. Μια ισορροπημένη διάταξη των φωνών είναι αυτή που οι τρεις ψηλότερες φωνές απέχουν ''περίπου'' τα ίδια διαστήματα. Δεν είναι εύηχο S. και A. να είναι ''κοντά'' και ο T. να απέχει μεγάλο διάστημα από τις γυναικείες φωνές. Παραδοσιακά η πιο εύηχη διάταξη των φωνών μιας συγχορδίας - όχι απαραίτητα τρίφωνης - είναι να τοποθετούνται τα μεγαλύτερα διαστήματα στις χαμηλότερες φωνές και τα μικρότερα στις ψηλότερες. Αυτή η διάταξη παρουσιάζει ομοιότητες με την διάταξη των φθόγγων στην στήλη των αρμονικών. Τα περισσότερα εγχειρίδια Αρμονίας με τον όρο θέση αναφέρονται σε θέση και διάταξη μαζί. 4. Συμβολίζουμε την θέση και την διάταξη μιας συγχορδίας ως εξής: 4.1 8Α: θέση 8 ης, διάταξη ανοικτή / 8Κ: θέση 8 ης, διάταξη κλειστή 4.2 5Α: θέση 5 ης, διάταξη ανοικτή / 5Κ: θέση 5 ης, διάταξη κλειστή 4.3 3Α: θέση 3 ης, διάταξη ανοικτή / 3Κ: θέση 3 ης, διάταξη κλειστή

16 16 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής Παρ. 20 Θέση και Διάταξη 5. Διασταύρωση φωνών / voice crossing: Η φυσική διάταξη των φωνών πρέπει να διατηρείται, S.-A.-T.-B. Δεν επιτρέπεται μια φωνή να υπερβεί σε τονικό ύψος την αμέσως ανώτερη της, π.χ. ένας φθόγγος του T. να είναι ψηλότερος από έναν φθόγγο της Α. Παρ. 21 Διασταύρωση 2.5 Αρίθμηση Τρίφωνων Συγχορδιών Μία τρίφωνη, τετράφωνη ή πολύφωνη συγχορδία μπορεί να δηλωθεί ως προς το είδος της, την θέση της ή ακόμη και την διάταξη των φωνών της με αριθμούς, σημεία αλλοιώσεως και άλλα σύμβολα άνω ή κάτω από την γραμμή του βάσιμου. Αυτό το είδος σημειογραφίας καλείται ενάριθμο βάσιμο / Figured bass, ή thoroughbass. Οι αριθμοί δηλώνουν διαστήματα που σχηματίζονται με βάση το βάσιμο, οι αλλοιώσεις δηλώνουν αλλοίωση αυτών των διαστημάτων και τα σύμβολα (γραμμές προέκτασης κυρίως) επιτελούν βοηθητικές λειτουργίες. Θα παρουσιάσουμε κατωτέρω μερικές βασικές αριθμήσεις: 1. Ευθεία κατάσταση: 5, 3, 8, 3%,, *5, ή συνηθέστερα χωρίς αριθμό. 2. Α αναστροφή: 6, ^3. 3. Β αναστροφή: 4^. 4. Το ''0'' άνω ή κάτω του φθόγγου του βάσιμου δηλώνει παύση στις τρεις ψηλότερες φωνές. 5. Δύο (2) ή περισσότερες αριθμήσεις σε σειρά δηλώνουν δύο (2) ή περισσότερες συγχορδίες με κοινό τον φθόγγο του βάσιμου. 6. Μία αρίθμηση ακολουθούμενη από μία οριζόντια γραμμή δηλώνει κρατημένο φθόγγο ή συγχορδία. 7. Αρίθμηση πάνω σε παύση δηλώνει συγχορδία στις τρεις ψηλότερες φωνές με ''νοητό'' βάσιμο τον φθόγγο που βρίσκεται δεξιά της παύσεως. 8. Ένα σημείο αλλοιώσεως δεξιά / (συνήθως) αριστερά ενός αριθμού δηλώνει αλλοίωση του αντίστοιχου φθόγγου. Αν ένα σημείο αλλοίωσης δεν συνοδεύεται από κάποιον αριθμό, υπονοείται πάντα το ''3''. 9. Οποιαδήποτε κάθετη συνήχηση μπορεί να αριθμηθεί, το σύστημα αρίθμησης δεν περιορίζεται μόνο στις τρίφωνες συγχορδίες με 3 ες.

17 Συγχορδίες 17 Παρ. 22 Αρίθμηση Συγχορδιών 2.6 Τετράφωνες Συγχορδίες με 3 ες 1. Αν προσθέσουμε ένα ακόμη διάστημα 3 ης πάνω από την κορυφή (5 η ) μιας τρίφωνης συγχορδίας προκύπτει μια τετράφωνη συγχορδία. Οι τετράφωνες συγχορδίες καλούνται και συγχορδίες 7 ης διότι η θεμέλιος με τον επιπλέον φθόγγο που προστέθηκε σχηματίζουν διάστημα 7 ης. 1.1 Δεν θα πρέπει να συγχέουμε μια τρίφωνη συγχορδία σε τετράφωνη γραφή με αναδιπλασιασμό φθόγγου και μια τετράφωνη συγχορδία. Η τρίφωνη συγχορδία αποτελείται από τρεις φθόγγους (3) με αναδιπλασιασμό ενός από αυτούς, η τετράφωνη από τέσσερις (4) διαφορετικούς φθόγγους Είδη Τετραφώνων Συγχορδιών Ο συνδυασμός των τεσσάρων (4) ειδών τριφώνων συγχορδιών με τα τρία (3) είδη διαστημάτων 7 ης (η 7Α είναι εναρμόνια με την 8Κ, άρα δεν συμμετέχει σε διαμόρφωση ενός καινούριου είδους τετράφωνης συγχορδίας) δημιουργούν δώδεκα (12) είδη τετραφώνων συγχορδιών: (i) Μείζων συγχορδία με 7Μ. (ii) Μείζων συγχορδία με 7μ. Αυτή είναι μια πολύ χαρακτηριστική συγχορδία της Τονικής Αρμονίας, έχει πάντα λειτουργία Δεσπόζουσας μεθ εβδόμης / Dominant seventh chord (V 7 ). (iii) Μείζων συγχορδία με 7ε, δεν απαντάται στον μείζονα ή στον ελάσσονα τρόπο. Αν αυτή η 7ε ερμηνευτεί εναρμόνια (= 6Μ) προκύπτει η μείζων συγχορδία με προστιθέμενη 6η (δες ).

18 18 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής (iv) Ελάσσων συγχορδία με 7Μ. (v) Ελάσσων συγχορδία με 7μ. (vi) Ελάσσων συγχορδία με 7ε, Αν αυτή η 7ε ερμηνευτεί εναρμόνια (= 6Μ) προκύπτει η ελάσσων συγχορδία με προστιθέμενη 6 η / added sixth (δες ). (vii) Ελαττωμένη συγχορδία με 7Μ, δεν απαντάται στον μείζονα ή στον ελάσσονα τρόπο. (viii) Ελαττωμένη συγχορδία με 7μ, καλείται και ημιελαττωμένη / half-diminished. (ix) Ελαττωμένη συγχορδία με 7ε, καλείται και ντιμινουίτα / diminished / ιταλ. diminuita. (x) Αυξημένη συγχορδία με 7Μ. (xi) Αυξημένη συγχορδία με 7μ, δεν απαντάται στον μείζονα ή στον ελάσσονα τρόπο, γενικά δεν χρησιμοποιείται στην Τονική Αρμονία. (xii) Αυξημένη συγχορδία με 7ε, δεν απαντάται στον μείζονα ή στον ελάσσονα τρόπο, γενικά δεν χρησιμοποιείται στην Τονική Αρμονία. Στο Παρ. 23 παραθέτουμε τις ανωτέρω συγχορδίες 7ης με την jazz/pop σημειογραφία τους. Παρ. 23 Είδη Τετραφώνων Συγχορδιών Οι Τετράφωνες Συγχορδίες στον Μείζονα και Ελάσσονα Τρόπο Η μελέτη του είδους των τετραφώνων συγχορδιών στον μείζονα τρόπο γίνεται όπως και για τις τρίφωνες: Παρ. 24 Τετράφωνες Συγχορδίες στον Μείζονα Τρόπο Παρ. 25 Τετράφωνες Συγχορδίες στον Ελάσσονα Αρμονικό Τρόπο Παρ. 26 Τετράφωνες Συγχορδίες στον Ελάσσονα Μελωδικό Τρόπο

19 Συγχορδίες Αρίθμηση Τετραφώνων Συγχορδιών Η ευθεία κατάσταση και οι τρεις (3) αναστροφές μιας τετράφωνης συγχορδίας αριθμούνται ως εξής: Ευθεία Κατάσταση: 7, &5, &5. Α Αναστροφή: 5^, ^5. Β Αναστροφή: 3$, ^4. Γ Αναστροφή: 2, $2, ^4. Παρ. 27 Αρίθμηση Τετραφώνων Συγχορδιών 2.7 Συγχορδίες με Περισσότερους των Τεσσάρων Φθόγγων Συνεχίζοντας να προσθέτουμε 3 ες πάνω στην 7 η μιας συγχορδίας μεθ' εβδόμης κατασκευάζουμε πεντάφωνες, εξάφωνες και επτάφωνες συγχορδίες. Οι επτά (7) φωνές είναι το όριο για μια διατονική συγχορδία, ένας 8 ος φθόγγος θα μας επέστρεφε στην θεμέλιο της συγχορδίας. Στην Σχολική Αρμονία μας ενδιαφέρουν πολυχορδίες που κατασκευάζονται πάνω στην δεσπόζουσα (V) του τρόπου και μόνον. Να έχετε υπόψη σας ότι δεν είναι αυτός ο τρόπος που παρήχθησαν αυτές οι συγχορδίες ιστορικά. Η δεσπόζουσα μετ' ενάτης σπάνια εμφανίζεται στην κλασική περίοδο, ακόμη και τότε ως ξένος μάλλον, παρά ως συγχορδιακός φθόγγος που λύνεται μέσα στην ίδια συγχορδία. Πραγματικές συγχορδίες 11 ης και 13 ης εμφανίζονται από τον ιμπρεσιονισμό και μετά. Γενικότερα, όλες οι διάφωνες συγχορδίες στην κλασική και ρομαντική περίοδο είναι μάλλον αποτέλεσμα της κίνησης των φωνών / voice leading, παρά της υπέρθεσης διαστημάτων 3 ης. Προς το τέλος του 19 ου αι. και στον 20 ο, όντως κατασκευάζονται συγχορδίες με υπέρθεση διαστημάτων 3 ης. Μια συγχορδία με περισσότερους των τριών φθόγγων είναι πάντα διάφωνη και ως εκ τούτου στην Σχολική Αρμονία οι διάφωνοι φθόγγοι θα πρέπει να ''προετοιμαστούν'' και να ''λυθούν'' κατάλληλα. Περισσότερα κατά την μελέτη της Αρμονίας. Παρ. 28 V, V 7, V 9, V 11, V Δεσπόζουσα μετ' Ενάτης 1. Στην Σχολική Αρμονία χρησιμοποιούμε μόνον την συγχορδία 9 ης επί της δεσπόζουσας και συμβολίζουμε με V 9 ή V(7. Μπορούν να προκύψουν συγχορδίες 9 ης και επί των άλλων βαθμίδων αλλά μόνον με χρήση ξένων φθόγγων (καθυστερήσεις, επερείσεις κλπ). 2. Αριθμούμε την ευθεία κατάσταση και τις αναστροφές μιας V 9 ως εξής: 2.1 Ευθεία Κατάσταση: 9, ( Α Αναστροφή: 6&. 2.3 Β Αναστροφή: δεν χρησιμοποιείται στην Σχολική Αρμονία.

20 20 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 2.4 Γ Αναστροφή:!4,)!2 ). 2.5 Δ Αναστροφή: δεν χρησιμοποιείται στην Σχολική Αρμονία. 3. Η V 9 είναι πεντάφωνη συγχορδία, στην τετράφωνη γραφή της παραλείπουμε την 5 η της. 4. Κατά την τετράφωνη γραφή μιας V9 πρέπει να προσέξουμε τα εξής: 4.1 Η 9 η της V 9 θα πρέπει να σχηματίζει τουλάχιστον διάστημα 9 ης με την θεμέλιο της συγχορδίας και να βρίσκεται πάντα ψηλότερα από αυτήν. 4.2 Στον μείζονα τρόπο, η 9 η της V 9 θα πρέπει να σχηματίζει τουλάχιστον διάστημα 7 ης με προσαγωγέα και να βρίσκεται πάντα ψηλότερα από αυτόν. 4.3 Στον ελάσσονα τρόπο, η 9 η της V 9 μπορεί να βρίσκεται πάνω ή κάτω από τον προσαγωγέα. Παρ. 29 Δεσπόζουσας μετ' Ενάτης (Μείζων Τρόπος) Παρ. 30 Δεσπόζουσας μετ' Ενάτης (Ελάσσων Τρόπος) Γενικά επί των Συγχορδιών 9ης 1. Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι μια συγχορδία 9 ης κατασκευάζεται από δύο τρίφωνες συγχορδίες σε υπέρθεση με την θεμέλιο της δεύτερης συγχορδίας κοινό φθόγγο με την κορυφή της πρώτης. Γενικότερα, μπορούμε να κατασκευάσουμε συγχορδίες με υπέρθεση συγχορδιών, τριφώνων ή μη. Τέτοιες συγχορδίες καλούνται πολυχορδίες / polychords. Παρ. 31 Υπέρθεση Τριφώνων Συγχορδιών 1.1 Επειδή τέσσερα (4) είναι τα είδη των τριφώνων συγχορδιών, η υπέρθεση τους θα μας δώσει 4 4 = 16 διαφορετικά είδη συγχορδιών 9 ης, απαλείφοντας όμως τους εναρμόνιους διπλασιασμούς απομένουν μόνο δώδεκα (12).

21 Συγχορδίες 21 Παρ. 32 Οι 12 Συγχορδίες 9 η 1.2 Δεν αποκλείεται, εντούτοις είναι σπάνιο, μία από τις 3ες που αποτελούν μια συγχορδία 9ης να είναι ελαττωμένη: Παρ. 33 Συγχορδίες 9ης με 3ε Συγχορδίες 11ης και 13ης 1. Αν υπερθέσουμε ένα, ή δύο διαστήματα 3 ης σε μια συγχορδία 9 ης τότε προκύπτει μία συγχορδία 11 ης ή 13 ης αντίστοιχα. 2. Αν ακολουθήσουμε την κατασκευαστική μέθοδο που υποδείχθηκε στην τότε: 2.1 Οι συγχορδίες 11 ης κατασκευάζονται από δύο (2) τρίφωνες συγχορδίες των οποίων η κορυφή της μιας απέχει διάστημα 3 ης από την θεμέλιο της άλλης. 2.2 Οι αναστροφές μιας συγχορδίας 11 ης είναι προβληματικές. 2.3 Οι συγχορδίες 13 ης κατασκευάζονται από τρεις (3) τρίφωνες συγχορδίες των οποίων η κορυφή της μιας είναι κοινός φθόγγος με την θεμέλιο της άλλης. 2.4 Μία συγχορδία 13 ης, μιας και περιέχει και τους επτά (7) διατονικούς φθόγγους, δεν έχει αναστροφές. Σε κάθε αναστροφή της προκύπτει μια άλλη συγχορδία 13 ης. Παρ. 34 Κατασκευή Συγχορδιών 11ης και 13ης 3. Μερικές συγχορδίες 11 ης και 13 ης κατασκευάζονται με φθόγγους όχι από τον μείζονα ή ελάσσονα τρόπο, αλλά από φυσικούς ή τεχνητούς τρόπους ακόμη και από την αρμονική στήλη. Αυτές οι συγχορδίες φέρουν ιδιαίτερα ονόματα: Παρ. 35 Επώνυμες Συγχορδίες 11ης και 13ης

22 22 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 2.8 Συγχορδίες με 4ες / 5ες 1. Τον 20 ο αι. χρησιμοποιήθηκαν εκτός των διαστημάτων 3 ης και διαστήματα 2 ης / 7 ης καθώς και 4 ης /5 ης ως κατασκευαστικές μονάδες των συγχορδιών. 1.1 Με υπέρθεση διαστημάτων 4 ης κατασκευάζουμε συγχορδίες με 4 ες / quartal chords. 1.2 Με υπέρθεση διαστημάτων 2 ης κατασκευάζουμε συγχορδίες με 2 ες / secundal chords. 2. Μόνο οι συγχορδίες που κατασκευάζονται με διαστήματα 3 ης χρησιμοποιούνται στην Τονική Αρμονία, εντούτοις συγχορδίες με 4 ες / 5 ες εμφανίζονται στον κλασικισμό και τον ρομαντισμό ως αποτέλεσμα συνήχησης ξένων και συγχορδιακών φθόγγων. Ξένος, ή μη αρμονικός, ή μη συγχορδιακός είναι ο φθόγγος που δεν ανήκει σε μια συγκεκριμένη συγχορδία, π.χ. ο φθόγγος F είναι ξένος στην συγχορδία Ντο (C-E-G). 3. Οι συγχορδίες με προστιθέμενη 4η / added 4th, π.χ. C-F-G δεν λογίζονται ως συγχορδίες 4ης Τρίφωνες Συγχορδίες με 4ες 1. Μπορούν να σχηματιστούν τρία (3) είδη συγχορδιών με 4 ες : (i) 4Κ-4Κ (ii) 4Κ-4Α (iii) 4Α-4Κ (iv) Ο συνδυασμός 4Α-4Α απορρίπτεται διότι η θεμέλιος και η κορυφή της συγχορδίας είναι εναρμόνιοι φθόγγοι. Παρ. 36 Τα 3 Είδη Συγχορδιών με 4 ες 2. Στο είδος (i) οι φθόγγοι ισαπέχουν και οποιοσδήποτε φθόγγος μπορεί να λογιστεί ως θεμέλιος της συγχορδίας. Στα είδη (ii) και (iii) η βάση του διαστήματος της 4Κ λογίζεται ως θεμέλιος της συγχορδίας. 3. Σε ένα αρμονικό περιβάλλον με συγχορδίες 4 ης το είδος (i) ακούγεται ως σύμφωνη συγχορδία, τουλάχιστον σε σχέση με είδη (ii) και (iii). Για άλλη μια φορά τονίζουμε ότι η συμφωνία και η διαφωνία είναι έννοιες σχετικές. 4. Μια τρίφωνη συγχορδία με 4 ες έχει δύο (2) αναστροφές: Παρ. 37 Αναστροφές Τριφώνων Συγχορδιών με 4 ες Η αρίθμηση των συγχορδιών γίνεται κατά τα γνωστά Τετράφωνες Συγχορδίες με 4ες 1. Αν σε μια συγχορδία με 4 ες υπερθέσουμε άλλη μία προκύπτει μια τετράφωνη συγχορδία. Διακρίνουμε πέντε (5) είδη τετραφώνων συγχορδιών με 4 ες : Παρ. 38 Τα 5 είδη Συγχορδιών με 4 ες

23 Συγχορδίες Ο συνδυασμός 4Κ-4Α-4Α απορρίπτεται διότι μας δίνει εναρμόνιο φθόγγο. 2. Μια τετράφωνη συγχορδία με 4 ες έχει τρεις (3) αναστροφές: Παρ. 39 Αναστροφές Τετραφώνων Συγχορδιών με 4 ες Πολύφωνες Συγχορδίες με 4ες 1. Μπορούμε να συνεχίσουμε την υπέρθεση διαστημάτων 4 ης και να κατασκευάσουμε πολύφωνες συγχορδίες. Το όριο είναι βέβαια οι δωδεκάφωνες. Παρ. 40 Δωδεκάφωνη Συγχορδία με 4 ες 2. Μία δωδεκάφωνη συγχορδία με 4 ες έχει τους ίδιους φθόγγους με μια συγχορδία 13 ης (δες 2.7.3). Το αρμονικό περιβάλλον είναι εκείνο που καθορίζει αν θα ακουστεί ως συγχορδία με 4 ες ή ως συγχορδία 13 ης Συγχορδίες με 5ες 1. Τα διαστήματα 5 ης είναι αναστροφές των διαστημάτων 4 ης, έτσι με αναστροφή κάθε διαστήματος μιας συγχορδίας με 4 ες προκύπτει μια συγχορδία με 5 ες / quintal chord. 2. Τα τρία (3) είδη τριφώνων συγχορδιών με 5 ες, ανάλογα της και του Παρ. 36, είναι: Παρ. 41 Τρίφωνες Συγχορδίες με 5ες 3. Οι δύο (2) αναστροφές μιας τρίφωνης συγχορδίας με 5 ες είναι: Παρ. 42 Αναστροφές Τριφώνων Συγχορδιών με 5 ες Συγκρίνετε τα Παρ. 37 & 42.

24 24 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 2.9 Συγχορδίες με 2ες / 7ες 1. Μπορούμε να κατασκευάσουμε συγχορδίες με 2 ες / secundal chords με υπέρθεση διαστημάτων 2μ & Μ (μια 2Α είναι εναρμόνια μιας 3μ και μια 3ε είναι ταυτοφωνία). 2. Οι συγχορδίες με προστιθέμενη 2η / added 2nd, π.χ. C-D-G δεν λογίζονται ως συγχορδίες 2ης Τρίφωνες Συγχορδίες με 2 ες 3. Μπορούν να σχηματιστούν τέσσερα (4) είδη συγχορδιών με 2 ες : (i) 2Μ / 2Μ (ii) 2μ / 2Μ (iii) 2Μ / 2μ (iv) 2μ / 2μ Παρ. 43 Τα 4 Είδη Συγχορδιών με 2 ες 4. Μπορούν να εμφανιστούν σε κλειστή ή στην πιο ''χρήσιμη'' συνθετικά ανοικτή διάταξη φωνών: Παρ. 44 Κλειστή και Ανοικτή Θέση Συγχορδιών με 2 ες 5. Μια τρίφωνη συγχορδία με 2 ες έχει δύο (2) αναστροφές (δίνουμε τις αναστροφές σε κλειστή και ανοικτή διάταξη φωνών): Παρ. 45 Αναστροφές Τριφώνων Συγχορδιών με 4ες (κλειστή διάταξη) Παρ. 46 Αναστροφές Τριφώνων Συγχορδιών με 4ες (ανοικτή διάταξη) Πολύφωνες Συγχορδίες με 2 ες / Clusters 1. Με τον ίδιο τρόπο που κατασκευάστηκαν πολύφωνες συγχορδίες με 3 ες και 4 ες μπορούν να κατασκευαστούν και συγχορδίες με 2 ες. 2. Πολύφωνες συγχορδίες με 2 ες πρέπει να γράφονται σε ανοικτή διάταξη φωνών αλλιώς προκύπτουν clusters.

25 Συγχορδίες Cluster καλείται μία κάθετη διάταξη διαστημάτων 2 ης που λογίζεται ως αυθύπαρκτη μονάδα και δεν επιδέχεται αναστροφής. Παρ. 47 Πολύφωνες Συγχορδίες 2 ης και Cluster Επειδή ο όρος cluster αναφέρεται σε πολλούς τομείς της επιστήμης (αστρονομία, υπολογιστές, γενετική κλπ), πολλές φορές για να διακρίνεται η χρήση του στην μουσική καλείται και tone cluster. Στον 20 ο αι. οι συνθέτες Leo Ornstein ( ) και Henry Cowell ( ) ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν clusters. Αν οι φθόγγοι μιας συγχορδίας 13 ης γραφούν εντός των ορίων μιας 8 βας προκύπτει ένα cluster. Οι φθόγγοι μιας V 13 μέσα σε ένα τονικό περιβάλλον έχουν κατεύθυνση, όταν λύνονται στην Ι αισθανόμαστε ικανοποίηση, πληρότητα. Αντίθετα το cluster δεν έχει κατεύθυνση, αν ένα cluster με ακραίους φθόγγους G4-G5 λυθεί σε μια Ντο μείζονα συγχορδία αισθανόμαστε έκπληξη μάλλον παρά ικανοποίηση και πληρότητα. Ένα τέτοιο ''εφέ'' χρησιμοποιεί ο K. Penderecki στο έργο Κοσμογονία. Βλέπουμε λοιπόν ότι η διάταξη των φθόγγων μιας συγχορδίας - μαζί και με άλλους παράγοντες - παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στο πως την αντιλαμβανόμαστε Συγχορδίες με Προστιθέμενους Φθόγγους 1. Σε συγχορδίες με 3 ες και 4 ες μπορεί να προστεθεί ένας ή περισσότεροι επιπλέον φθόγγοι οι οποίοι δεν ανήκουν στον βασικό σχηματισμό των συγχορδιών. Οι φθόγγοι αυτοί απέχουν διάστημα 2μ ή 2Μ άνω ή κάτω από κάποιο ή κάποιους φθόγγους της συγχορδίας. Οι σχηματισμοί αυτοί ονομάζονται συγχορδίες με προστιθέμενους φθόγγους / added-note chords. 2. Οι προστιθέμενοι φθόγγοι αλλάζουν την υφή / το άκουσμα της συγχορδίας, αλλά όχι την λειτουργία της, π.χ. μια συγχορδία τονικής με προστιθέμενη 6 η παραμένει τονική ως προς την λειτουργία της και μετά την πρόσθεση της 6 ης Προστιθέμενοι Φθόγγοι σε Συγχορδίες με 3 ες 1. Μία 2μ ή 2Μ μπορεί να προστεθεί άνω ή κάτω από έναν φθόγγο (1η, 3η, 5η) μιας μείζονος ή ελάσσονος συγχορδίας. Αποφεύγουμε την πρόσθεση φθόγγου κάτω της θεμελίου της συγχορδίας. Παρ. 48 Μείζονες και Ελάσσονες Συγχορδίες με Προστιθέμενο Φθόγγο 2. Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε ελαττωμένες και αυξημένες συγχορδίες.

26 26 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής Παρ. 49 Ελαττωμένες και Αυξημένες Συγχορδίες με Προστιθέμενο Φθόγγο 3. Μπορούμε να προσθέσουμε φθόγγους και σε συγχορδίες 7 ης και 9 ης. Προτιμάμε διαστήματα 2μ για να μην διπλασιάσουμε κάποιον φθόγγο της συγχορδίας. Παρ. 50 Συγχορδίες 7ης και 9ης με Προστιθέμενο Φθόγγο Το αν η τρίτη συγχορδία του Παρ. 50 είναι 9 ης με προστιθέμενη 4 η ή συγχορδία 11 ης εξαρτάται από την θέση του F# και τον τρόπο που λύνεται Προστιθέμενοι Φθόγγοι σε Συγχορδίες με 4 ες 1. Μπορούμε να προσθέσουμε έναν ή περισσότερους φθόγγους και σε συγχορδίες με 4 ες. Παρ. 51 Συγχορδίες 4ης με Προστιθέμενο Φθόγγο 2. Συγχορδίες 4 ης με προστιθέμενους φθόγγους μπορούν να ερμηνευθούν και ως συγχορδίες με 3 ες με προστιθέμενους φθόγγους, ή ελλιπείς 7 ης και 9 ης με προστιθέμενους φθόγγους. 3. Από τις συγχορδίες 4 ης με προστιθέμενους φθόγγους μπορούν να προκύψουν και πανδιατονικές συγχορδίες (δες 2.11). Από αυτά που προηγήθηκαν και αυτά που θα ακολουθήσουν παρατηρεί κανείς ότι μπορούν να προκύψουν οι ίδιες συγχορδίες από διαφορετικές κατασκευαστικές τεχνικές. Δεν έχουν σημασία τα ονόματα, οι κατηγοριοποιήσεις και οι κατατάξεις, αλλά τι λειτουργίες θα προσδώσει στις συγχορδίες ο συνθέτης εντός του συστήματος που ακολουθεί Συγχορδίες με ''Λάθος'' Βάσιμο 1. Μερικές φορές ο προστιθέμενος φθόγγος μιας κοινής τρίφωνης συγχορδίας με 3 ης ''αποσπάται'' από τον φθόγγο που προστίθεται και γίνεται ''λάθος'' βάσιμο της συγχορδίας / wrong-note style. 1.1 Η πρώτη συγχορδία του Παρ. 52 μπορεί να ερμηνευτεί και ως μειζονο-ελάσσονα συγχορδία / major-minor chord. 2. Το ''λάθος'' βάσιμο μπορεί να μην προέρχεται από προστιθέμενο φθόγγο, αλλά να είναι τελείως ανεξάρτητο. 3. Συγχορδίες με 3ες και ''λάθος'' βάσιμο σε ένα διατονικό περιβάλλον έχουν χαρακτήρα μάλλον χιουμοριστικό. Παρ. 52 Συγχορδίες με ''Λάθος'' Βάσιμο

27 Συγχορδίες Συγχορδίες κατά Hindemith 1. Στο Σύστημα Μουσικής Σύνθεσης του P. Hondemith διακρίνονται τρία (3) είδη συγχορδιών: (i) Σύμφωνες: κατασκευάζονται με μίξη συμφώνων διαστημάτων (1Κ, 2μ, 2Μ, 3μ, 3Μ, 4Κ, 5Κ, 6μ, 6Μ, 8Κ). (ii) Διάφωνες: κατασκευάζονται αποκλειστικά από διάφωνα διαστήματα. (iii) Αμφίφωνες: κατασκευάζονται από σύμφωνα και διάφωνα διαστήματα. 2. Οι αμφίφωνες συγχορδίες καλούνται και συγχορδίες μικτών διαστημάτων / mixed interval chords. Παρ. 53 Συγχορδίες κατά Hindemith Η τελευταία συγχορδία του Παρ. 53 από το Κουαρτέτο Εγχόρδων Nº 3, op.22 του Hindemith είναι αμφίφωνη, μπορεί όμως να αναλυθεί και ως μια συγχορδία με 2 ες της οποίας οι φθόγγοι έχουν διαταχθεί κατά εναλλασσόμενα διαστήματα 3ης και τριτόνων. Εναλλακτικά, μπορεί να αναλυθεί ως μία συγχορδία ολόκληρων τόνων (δες 2.12). Οι αμφίφωνες συγχορδίες συνήθως επιδέχονται πολλαπλών ερμηνειών Συγχορδίες με Ολόκληρους Τόνους 1. Οι φθόγγοι των συγχορδιών με ολόκληρους τόνους / ανημιτονικές / whole-tone chords προέρχονται από την κλίμακα με ολόκληρους τόνους / πεντάφθογγη ανημιτονική / whole-tone scale. 2. Πολλούς από αυτούς τους σχηματισμούς μπορούμε να ερμηνεύσουμε και ως τονικές συγχορδίες (δες Παρ.54): (i) Αυξημένη συγχορδία (ii) Ελλιπής V7 (iii) Ελλιπής V9 και οξυμένη 5η (iv) Γαλλική συγχορδία 6ης αυξημένης (v) Συγχορδία 11ης με οξυμένη 5η Παρ. 54 Συγχορδίες με Ολόκληρους Τόνους 2.13 Πολυχορδίες 1. Πολυχορδία / polychord ονομάζεται ο κάθετος συνδυασμός δύο ή περισσοτέρων συγχορδιών. 1.1 Οι συγχορδίες που συνδυάζονται είναι συνήθως τρίφωνες με 3 ες. Δεν αποκλείονται και συγχορδίες 7 ης και 9ης με 3 ης. Δεν είναι αποτελεσματικές συγχορδίες με 2 ες και 4 ες. 2. Η πολυχορδία διαφέρει από άλλες πολύφωνες κατασκευές στο ότι οι συγχορδίες που την αποτελούν γίνονται - σχετικά - εύκολα αντιληπτές. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει η κάθε μια συνιστώσα να χωρίζεται από την άλλη με κάποιο τρόπο, π.χ. με διαφορά ρεζίστρου και

δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης

δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης 2014 2 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 12 δεσπόζουσα μετ ενάτης 12.1 Γενικά 1. H V9/7 είναι μία πεντάφθογγη συγχορδία επί της 5 ης (5)

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 Οι ήχοι που χρησιμοποιούμε στη μουσική λέγονται νότες ή φθόγγοι και έχουν επτά ονόματα : ντο - ρε - μι - φα - σολ - λα - σι. Η σειρά αυτή επαναλαμβάνεται πολλές φορές

Διαβάστε περισσότερα

1. Κύριες συγχορδίες Ι,ΙV,V

1. Κύριες συγχορδίες Ι,ΙV,V 1. Κύριες συγχορδίες Ι,ΙV,V Χρησιμοποιούνται σε ευθεία κατάσταση ( 5 3), α αναστροφή ( 6 ) και β αναστροφή ( 6 4). Διπλασιάζουμε την 1 η και την 5 η. Ποτέ την 3 η. (εκτός αν έρχεται από αντίθετη κίνηση,

Διαβάστε περισσότερα

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 1 2 Ιωσήφ Βαλέτ Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 Οι ξένοι φθόγγοι 3 4 4δμητη ή 5δμητη αρμονία (συνηχήσεις από διαδοχικές 4 ες ή 5 ες ) καθώς δεν ανήκει στο στυλ που εξετάζουμε. 1. Καθυστερήσεις 1.1 Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες.

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Θ Ε Ω Ρ Ι Α Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α Σ 1 η ΤΑΞΗ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Μία σαν ΒΑΣΗ, µία σαν ΜΕΣΗ και µία σαν ΚΟΡΥΦΗ Έχουµε τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΚΑΡΠΑΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΚΑΡΠΑΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΚΑΡΠΑΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ 1 ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ Μουσική κλίμακα ή σκάλα,ονομάζουμε μια σειρά από μουσικούς ήχους /νότες την οποία χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ - ΑΡΜΟΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες (Α) ΑΡΜΟΝΙΑ ιάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες και τριάντα (30) λεπτά ίνονται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο

Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο Γενικές Πληροφορίες 1. Τι είναι το μάθημα της Απευθείας Εναρμόνισης στο πιάνο: Αφορά την απευθείας εκτέλεση στο πιάνο, μιας δοσμένης μελωδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Α. ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ-ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ- ΜΕΙΖΟΝΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΟΥ ΝΤΟ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΩΤΗ Ονομ/πώνυμο:

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Α. ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ-ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ- ΜΕΙΖΟΝΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΟΥ ΝΤΟ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΩΤΗ Ονομ/πώνυμο: 1 ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Α. ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ-ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΛΙΜΑΚΕΣ- ΜΕΙΖΟΝΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΟΥ ΝΤΟ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΩΤΗ Ονομ/πώνυμο: 1) Να διαβάσετε προσεκτικά και τις δύο σελίδες της θεωρίας. 2) Να μάθετε απέξω τα εξής: α) Την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 Ημερομηνία: 25/05/2010 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής

Τρόποι της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής Τρόποι της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής Δημήτρης Πυργιώτης www.music-theory.gr Εισαγωγή Η συνοπτική περιγραφή των τρόπων της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής εξακολουθεί να είναι μια θεωρητική πρόκληση.

Διαβάστε περισσότερα

σημειώσεις αντίστιξης

σημειώσεις αντίστιξης δημήτρης συκιάς σημειώσεις αντίστιξης J.S. Bach. Ανάλυση της Invention I, BWV 772 3euk1L4 2003 / 20012 A c c I Inventio I C major, BWV 772 m m Ó V Œ 3 5 # # M # m # # 7 B m j Œ # j Œ # # V V/V 9 J Œ Œ

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 2ο) Φροντιστήριο 17/03/2010 (Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 2ο)) Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) 17/03/2010 1 / 27

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΚΙΑΣ 3euk1L4 2009 Δημήτρης Συκιάς, 2007 3euk1l4 A. ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ 1. Ορισμοί Ονομάζουμε (μουσικό) διάστημα (interval) την απόσταση μεταξύ δύο φθόγγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΗ ΘΕΣΗ συγχορδίας έχουµε όταν η απόσταση των φωνών µεταξύ ΤΕΝΟΡΟΥ και ΣΟΠΡΑΝΟ είναι

ΑΝΟΙΚΤΗ ΘΕΣΗ συγχορδίας έχουµε όταν η απόσταση των φωνών µεταξύ ΤΕΝΟΡΟΥ και ΣΟΠΡΑΝΟ είναι Θ Ε Ω Ρ Ι Α Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α Σ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Μία σαν ΒΑΣΗ, µία σαν ΜΕΣΗ και µία σαν ΚΟΡΥΦΗ Έχουµε τρία είδη συγχορδιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. Ορισμός της θεωρίας Θεωρία είναι το μάθημα που μας διδάσκει το γράψιμο και το διάβασμα της μουσικής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. Ορισμός της θεωρίας Θεωρία είναι το μάθημα που μας διδάσκει το γράψιμο και το διάβασμα της μουσικής. 1 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ορισμός της Μουσικής. Η Μουσική είναι μια τέχνη, η οποία εκφράζει τις αρετές της μέσα από την πλοκή και τον συνδυασμό των ήχων. Τα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούμε για την παραγωγή των

Διαβάστε περισσότερα

Κουρδίσµατα (περίληψη)

Κουρδίσµατα (περίληψη) Κουρδίσµατα (περίληψη) Ι. Αρµονική στήλη Κάθε νότα που παράγεται µε φυσικά µέσα είναι ένα πολύ σύνθετο φαινόµενο. Ως προς το τονικό ύψος, συνιστώσες του ("αρµονικοί") είναι η συχνότητα που ακούµε ("θεµελιώδης")

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1. ΣΥΓΧΟΡ ΙΕΣ: (α) Εύρεση και ορθή σύνδεση συγχορδιών (10) (β) Ορθές νότες συγχορδιών ορθοί διπλασιασµοί ( 6) (γ) Αναγνώριση και χρήση δεσπόζουσας µε εβδόµη ( 2) (δ) Αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 Ημερομηνία: 03/06/2008 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 1 η ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 1 η ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 1 η ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ

ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ Direct Harmonization First Year of Harmony ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ Á Åôïò Áñìïíßáò ÍÉÊÏÓ ÔÓÉÁÍÔÁÓ Copyright 06 Íßêïò ÔóéÜíôáò Áðáãïñåýåôáé ç ìå ïðïéáäþðïôå ìýóï êáé ôñüðï ïëéêþ Þ ìåñéêþ áíáäçìïóßåõóç, äéáóêåõþ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Λ. βαν Μπετόβεν ( ) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι:

Λ. βαν Μπετόβεν ( ) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι: Λ. βαν Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση Γενικοί Στόχοι: Πέρασμα από τον Κλασικισμό στο Ρομαντισμό. Σύγκριση Προγραμματικής και Απόλυτης Μουσικής.

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο) Φροντιστήριο 03/03/2010 (Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο)) Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) 03/03/2010 1 / 32

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Θα ακούσετε τον φθόγγο-αφετηρία και το μελωδικό

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων

Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΝΑΚΑΚΗΣ Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων Πλήρης μεθοδολογία ανάπτυξης, ελέγχου και βελτιστοποίησης DIMITRIS MINAKAKIS The Ear-Training Manual A Complete methodology of development, testing and

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Θα ακούσετε για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση, Κριτική Σκέψη και Δημιουργικότητα Μελέτη, Μελέτη, Μελέτη;

Γνώση, Κριτική Σκέψη και Δημιουργικότητα Μελέτη, Μελέτη, Μελέτη; ΔΩΡΕΑΝ ΔΕΙΓΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... Ο ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ... Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ... Μουσικό Ερέθισμα Οι Μουσικές Αισθήσεις Η Ερμηνεία και η Ανάδραση δίνουν νόημα στις πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 10 Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Επανάληψη της Διάλεξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α. Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι?

ΜΕΡΟΣ Α. Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι? 1 Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι? Σήµερα η βιβλιογραφία της Αρµονίας είναι πλουσιότατη, σε πολλά επίπεδα σπουδής και σε πλήθος γλωσσών. Έτσι δεν θα πρότεινα µία από τα ίδια που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Μουσικής. Β εξάμηνο Θεωρία. Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός. Βιογραφικό

Θεωρία Μουσικής. Β εξάμηνο Θεωρία. Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός. Βιογραφικό Θεωρία Μουσικής Β εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Θεωρία Μουσικής (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός Βιογραφικό Πτυχιούχος μουσικολογίας και κάτοχος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ

ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ Direct Harmonization Second Third Year of Harmony ÁÐÅÕÈÅÉÁÓ ÅÍÁÑÌÏÍÉÓÇ Â - à Åôïò Áñìïíßáò ÍÉÊÏÓ ÔÓÉÁÍÔÁÓ Copyright 06 Íßêïò ÔóéÜíôáò Áðáãïñåýåôáé ç ìå ïðïéáäþðïôå ìýóï êáé ôñüðï ïëéêþ Þ ìåñéêþ áíáäçìïóßåõóç,

Διαβάστε περισσότερα

δημήτρης συκιάς σημειώσεις αντίστιξης ένα παράδειγμα αναστρεφόμενης αντίστιξης

δημήτρης συκιάς σημειώσεις αντίστιξης ένα παράδειγμα αναστρεφόμενης αντίστιξης δημήτρης συκιάς σημειώσεις αντίστιξης ένα παράδειγμα αναστρεφόμενης αντίστιξης Φεβρουάριος 2013 http://users.otenet.gr/~dsyk/dsyk/dsykweb/welcome.html http://3euk1l4.blogspot.gr http://3euk1l4-edu.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων

Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΝΑΚΑΚΗΣ Εγχειρίδιο Ακουστικών Δεξιοτήτων Πλήρης μεθοδολογία ανάπτυξης, ελέγχου και βελτιστοποίησης DIMITRIS MINAKAKIS The Ear-Training Manual A Complete methodology of development, testing and

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο. µείζονες κλίµακες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο. µείζονες κλίµακες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο 9 µείζονες κλίµακες Kλίµακα ή σκάλα ονοµάζεται µία σειρά από τους επτά φθόγγους της µουσικής που σαν 1ο και τελευταίο φθόγγο έχει την ίδια νότα αλλά σε διαφορετικό ύψος. Τοποθετούµε τους φθόγγους

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Τετράδια κιθάρας Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr 1 Περιεχόμενα Κλίμακες... 3 Μείζονες κλίμακες... 3 Η κλίμακα Ντο μείζονα...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Θέματα Μουσικής ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/05/2013 ΤΑΞΗ: Β Κατεύθυνσης ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2:30 ΩΡΑ: 7:45 10:15 πμ Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1ο

Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1ο Α Ρ Μ Ο Ν Α Κ Ε Φ Α Λ Α Ο 1ο 1ο ΣΧΗΜΑΤΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Μία σαν ΒΑΣΗ, µία σαν ΜΕΣΗ και µία σαν ΚΟΡΥΦΗ Έχουµε τρία είδη συγχορδιών : α) Ελαττωµένη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ SYNTHESIS ΣΤΗΝ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ

2. ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ SYNTHESIS ΣΤΗΝ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ 2. ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ SYNTHESIS ΣΤΗΝ ΑΠΟ ΟΣΗ ΤΩΝ ΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ Tο σύστηµα γραφής που χρησιµοποιεί ο χρήστης στο πρόγραµµα Synthesis προσφέρει αρκετές από τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων. Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή. Απόστολος Σιόντας

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων. Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή. Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή Απόστολος Σιόντας Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2009 Πρόλογος Θεωρώντας απαραίτητη την γνώση του περιεχοµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά

Μουσική και Μαθηματικά Μουσική και Μαθηματικά Πρόλογος Ορισμός μουσικής : Ως μουσική ορίζεται η τέχνη που βασίζεται στην οργάνωση ήχων με σκοπό τη σύνθεση, εκτέλεση και ακρόαση /λήψη ενός μουσικού έργου, καθώς και η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι:

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι: Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση Γενικοί Στόχοι: Πέρασμα από τον Κλασικισμό στο Ρομαντισμό Σύγκριση Προγραμματικής και Απόλυτης Μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΟΜΑ Α Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι της μουσικής στον 20ο αι.

Το ταξίδι της μουσικής στον 20ο αι. Το ταξίδι της μουσικής στον 20ο αι. Μουσικοί πειραματισμοί και ανατροπές 1. Θα ακούσετε το έργο «Γυμνοπαιδίες Νο. 1» του συνθέτη Ερίκ Σατί. Στο πεντάγραμμο υπάρχει ένα απόσπασμα από την παρτιτούρα για

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Πληροφορική. Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015

Μουσική Πληροφορική. Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015 Μουσική Πληροφορική Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015 Άδεια Χρήσης 2 Άδεια Χρήσης 3 Άδεια Χρήσης 4 Ήχος Κλίμακες Β & Γ Δ. Πολίτης 2 ο Μάθημα Περιεχόμενα Μέρος Α : Ανατομία και φυσιολογία του αυτιού

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino 1 Ελένη Κυπριανού Καθηγήτρια Μουσικής ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino Γενικά για το έργο H «Ελληνική σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο γράφτηκε το 1966.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο. Ενώ µεταξύ του ΜΙ και του ΦΑ. Η διαφορά αυτή υπάρχει γιατί η απόσταση µερικών φθόγγων από άλλων είναι διαφορετική.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο. Ενώ µεταξύ του ΜΙ και του ΦΑ. Η διαφορά αυτή υπάρχει γιατί η απόσταση µερικών φθόγγων από άλλων είναι διαφορετική. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο 7 α) τόνοι - ηµιτόνια Αν παρατηρήσουµε τις νότες στο πιάνο θα προσέξουµε ότι µεταξύ µερικών ΙΑ ΟΧΙΚΩΝ (συνεχόµενων) φθόγγων έχουµε µαύρα πλήκτρα και άλλων όχι. λ.χ. Μεταξύ του ΝΤΟ και του ΡΕ,

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκος Αλεξίου ΗΧΟΙ ΣΙΩΠΗΣ. Τζαζ Εναρμονίσεις. Ενορχηστρώσεις. Στράτος Διαμαντής

Μάρκος Αλεξίου ΗΧΟΙ ΣΙΩΠΗΣ. Τζαζ Εναρμονίσεις. Ενορχηστρώσεις. Στράτος Διαμαντής Μάρκος Αλεξίου ΗΧΟΙ ΣΙΩΠΗΣ Τζαζ Εναρμονίσεις Ενορχηστρώσεις Στράτος Διαμαντής Ήχοι Σιωπής ISMN: 979-0-801151-27-8 Copyright 2008 Fagotto Books Παραγωγή: Εκδόσεις Fagotto Μετάφραση κειμένων: Βάσω Δημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους

Διάλεξη 9. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 9 Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους Ανασκόπηση της Διάλεξης 8 Εξετάσαμε την αντίληψη του ύψους ενός καθαρού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΡΠΑΡΟΥΣΗ 1. ΜΕΤΡΑ ΕΙ Η ΜΕΤΡΩΝ απλά µέτρα: 2/4, 2/8, 3/4, 3/8 2/4 q q \ e e e e \ x x x x x x x x \ εµβατήριο 2/8

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-CLUSTERS ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Γ ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο α)διαχωρίζουν Έχουν καθοδηγημένη

Διαβάστε περισσότερα

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847) Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Η ορχηστρική μουσική του πρώιμου ρομαντικού συνθέτη Φέλιξ Μέντελσον περιλαμβάνει πέντε συμφωνίες, τις συναυλιακές εισαγωγές Όνειρο

Διαβάστε περισσότερα

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Ιστορικό Υπόβαθρο: Κατά τη ρομαντική περίοδο, το ληντ (Lied) ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή γένη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Μουσικές Πράξεις Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Οι Mουσικές Πράξεις είναι ένα μουσικό εκπαιδευτικό λογισμικό που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να αποτελέσει: Ένα σημαντικό βοήθημα για

Διαβάστε περισσότερα

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Boomwhackers Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Βαλτετσίου 15, 10680 Αθήνα Τ: 210 3645147, F: 210 3645149 Ζακύνθου 7, 31100 Λευκάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 1.1. Περιοδική κίνηση Περιοδικά φαινόμενα 9 1.2. Ταλάντωση - Ταλαντούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο Κεφάλαιο 13 Τα αερόφωνα με επιστόμιο Τρόπος λειτουργίας Αξιοποιούνται οι ψηλότερες συχνότητες της αρμονικής σειράς Η τεχνική του υπερφυσήματος ανάγεται σε βασικό (ή και αποκλειστικό) τρόπο παραγωγής ήχου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ II

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ II ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ II (Έκδοση 1.1, 12/10/2012) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1. ΤΟΝΙΚΟ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΙΑ... 1.1. Κλίμακες... 1.2 Διάκριση του τονικού ύψους... 1.3 Το τονικό ύψος των καθαρών τόνων... 1.4 Τονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα τριακοστή πρώτη

Ενότητα τριακοστή πρώτη Ενότητα τριακοστή πρώτη Σήμερα θα γνωρίσουμε τις συγχορδίες! Η συγχορδία είναι μια ομάδα τριών νοτών που παίζονται ταυτόχρονα και έχουν κάποια αρμονική σχέση μεταξύ τους. Θυμήσου τις διφωνίες που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o Ανακεφαλαίωση Συνοπτικοί κανόνες για την κλασσική ενορχήστρωση Ρόλος των ομάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο «ΟΡΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο «ΟΡΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ» ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο «ΟΡΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ» Επιμέλεια : Παλαιολόγου Παύλος Μαθηματικός ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ΟΡΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Α ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training

Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training Νορίνο Μπουόγκο Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training Ασκήσεις και υπαγορεύσεις Σύνοψη Πρώτο μέρος 1. Η μέθοδος 80 ασκήσεις... 7 2. 160 μελωδίες (υπαγόρευση)... 47 Δεύτερο μέρος 3. Η μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ύψος Συχνότητα Ένταση Χροιά. Ο ήχος Ο ήχος είναι μια μορφή ενέργειας. Ιδιότητες του ήχου. Χαρακτηριστικά φωνής

Ύψος Συχνότητα Ένταση Χροιά. Ο ήχος Ο ήχος είναι μια μορφή ενέργειας. Ιδιότητες του ήχου. Χαρακτηριστικά φωνής Ο ήχος Ο ήχος είναι μια μορφή ενέργειας Είναι οι παλμικές δονήσεις που δημιουργούνται από ένα οποιοδήποτε σώμα, όταν τεθεί σε κίνηση, σε κραδασμό Την κίνηση σε ένα σώμα που βρίσκεται σε αδράνεια, μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ενώ το «β» μέρος είναι ένα «Μοιρολόι», αργό ρυθμικά.

ενώ το «β» μέρος είναι ένα «Μοιρολόι», αργό ρυθμικά. Το δεύτερο μέρος «Β», αντίθετο σε χαρακτήρα από αυτό που προηγήθηκε, κρύβει, μέσα από το έντονο ρυθμικό και χρωματικό του στοιχείο, την αισιοδοξία και την ελπίδα του Κύπριου για ένα καλύτερο «αύριο» για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΤΕΣ. Η απεικόνιση του ύψους στο χαρτί, γίνεται με τη βοήθεια : Πενταγράμμου Κλειδιών Σημείων αλλοίωσης. Θεωρία της μουσικής

ΝΟΤΕΣ. Η απεικόνιση του ύψους στο χαρτί, γίνεται με τη βοήθεια : Πενταγράμμου Κλειδιών Σημείων αλλοίωσης. Θεωρία της μουσικής Θεωρία της μουσικής Θεωρία της μουσικής είναι η μελέτη των δομών της κατασκευασμένης μουσικής Αναλύει τις βασικές παραμέτρους ή τα στοιχεία της μουσικής: ρυθμό, αρμονική λειτουργία, μελωδία, δομή, μορφή

Διαβάστε περισσότερα

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση 9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση Υλικό για το μάθημα ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΑ ΜΑΚΡΊΔΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ Σεπτέμβρης 2008 Dictee: Σημ. Το φυλλάδιο 3 (Γενικά στοιχεία και παρτιτούρα θέματος ) να

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Β Γυµνασίου

Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Β Γυµνασίου Σχολικό έτος 2016-2017 Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Β Γυµνασίου 1. Ευρωπαϊκή µουσική Α. Θεωρία: Νότες στο κλειδί του Σολ και στο κλειδί του Φα. Μεταφορά µελωδίας από το κλειδί του Σολ στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19ο. œ œ bœ. œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ. œ nœ. & œ. # œ œ # œ œ # œ œ. υπάρχουν όπως είπαµε διαστήµατα:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19ο. œ œ bœ. œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ. œ nœ. & œ. # œ œ # œ œ # œ œ. υπάρχουν όπως είπαµε διαστήµατα: 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19ο υπάρχουν όπως είπαµε διαστήµατα: ΧΡΩΜΑΤΙΚΑ ΙΑΤΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΑ ΜΕΓΑΛΑ ΚΑΘΑΡΑ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΑ ΙΣ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΑ ΑΥΞΗΜΕΝΑ ΙΣ ΑΥΞΗΜΕΝΑ ΜΕΛΩ ΙΚΑ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΙΚΑ δηµιουργούνται από ίδιες νότες. # # ΙΑΤΟΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Μεθοδική παρουσίαση των θέσεων των φθογγοσήμων στο ούτι, το πολίτικο λαούτο και τον ταμπουρά σε σχέση με τις τονικές αλλαγές. AΘΗΝΑ 1999 2 3 Iούνιος 2001 Χρωστάω

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

OΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

OΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΟΡΙΟ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ OΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Έστω Α ένα υποσύνολο του Τι ονομάζουμε πραγματική συνάρτηση με πεδίο ορισμού το Α ; Απάντηση : ΕΣΠ Β Έστω

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Γ Γυµνασίου

Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Γ Γυµνασίου Σχολικό έτος 2016-2017 Εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων εξετάσεων Τάξη: Γ Γυµνασίου 1. Ευρωπαϊκή µουσική Α. Θεωρία: Μείζονες κλίµακες µε διέσεις και µε υφέσεις Ελάσσονα κλίµακα του λα (φυσική, αρµονική και

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ-ΟΡΟΛΟΓΙΕΣ

2.0 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ-ΟΡΟΛΟΓΙΕΣ 2.0 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ-ΟΡΟΛΟΓΙΕΣ Η σάρωση ενός εγγράφου εισάγει στον υπολογιστή μια εικόνα, ενώ η εκτύπωση μεταφέρει στο χαρτί μια εικόνα από αυτόν. Για να αντιληφθούμε επομένως τα χαρακτηριστικά των σαρωτών

Διαβάστε περισσότερα

5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ. Η έννοια της ακολουθίας

5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ. Η έννοια της ακολουθίας 5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ Η έννοια της ακολουθίας Ας υποθέσουμε ότι καταθέτουμε στην τράπεζα ένα κεφάλαιο 10000 ευρώ με ανατοκισμό ανά έτος και με επιτόκιο 2%. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα χρόνο οι τόκοι που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α τάξης Γυμνασίου 1 Η ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Γενικοί Στόχοι Ειδικοί Στόχοι Α. ΣΤΟΧΟΙ Β. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ και Γ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών.

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών. 1 από 10 Sudoku. Αν κάποιος ασχοληθεί με ένα λαό το σίγουρο είναι πως θα βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, χαρακτηριστικά του τρόπου σκέψης - και της στάσης ζωής γενικότερα - του λαού αυτού, και πιθανόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΕΝΚΕΡΙΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΕΝΚΕΡΙΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΕΝΚΕΡΙΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας» Χειμερινό εξάμηνο 2013 2014 Διδάσκων: Πέτρος Βούβαρης

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola.

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola Ανδρέας Γεωργοτάς Στόχος της ανά χείρας μελέτης είναι μια προσέγγιση στο T W O C A D E N Z A L I K E I N

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική

Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική Κλεονίδης, Εισαγωγή Αρμονική. Αρμονική εστίν επιστήμη θεωρητική και πρακτική. μέρη δε αυτής επτά. Περί φθόγγων Περί διαστημάτων Περί γενών Περί συστήματος Περί τόνου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Συκιάς. Johannes Brahms Ανάλυση του 1 ου Θέματος του 1 ου Μέρους της 3 ης Συμφωνίας. Ιούλιος euk1L4

Δημήτρης Συκιάς. Johannes Brahms Ανάλυση του 1 ου Θέματος του 1 ου Μέρους της 3 ης Συμφωνίας. Ιούλιος euk1L4 Δημήτρης Συκιάς Johannes Brahms Ανάλυση του 1 ου Θέματος του 1 ου Μέρους της ης Συμφωνίας Ιούλιος 01 euk1l SYMPHONY in F, o90 (188) Ι Allegro con brio (1 ο θέμα) Ακολουθεί μια μικρή ανάλυση του 1 ου θέματος

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Παραβολής

Μεθοδολογία Παραβολής Μεθοδολογία Παραβολής Παραβολή είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων που ισαπέχουν από μια σταθερή ευθεία, την επονομαζόμενη διευθετούσα (δ), και από ένα σταθερό σημείο Ε που λέγεται εστία της παραβολής.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. x A αντιστοιχίζεται (συσχετίζεται) με ένα μόνο. = ονομάζεται εξίσωση της

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. x A αντιστοιχίζεται (συσχετίζεται) με ένα μόνο. = ονομάζεται εξίσωση της ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΕΝΝΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. IΣΟΤΗΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ - ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ [Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές μουσικές ιστορίες

Ελληνικές μουσικές ιστορίες Ελληνικές μουσικές ιστορίες Η ελληνική μουσική του χτες και του σήμερα 1. Ενώστε με γραμμή τις λέξεις της αριστερής στήλης με τις λέξεις που αντιστοιχούν στη δεξιά: Ρεμπέτικο Πολιτικό Έντεχνο Αντιπολεμικό

Διαβάστε περισσότερα