ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ*"

Transcript

1 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ* Ο όρκος Μολονότι η χριστιανική διδασκαλία απέτρεπε, τουλάχιστον θεωρητικά, την επίκληση του θείου, οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούν τον όρκο τόσο ως πολιτικό θεσμό 1 όσο και στην καθημερινή ζωή τους 2. Εξάλλου, στην αναζήτηση της αλήθειας από τα δικαστήρια ο θεσμός του όρκου κατέχει κεντρική θέση 3. Όμως, η χρήση του όρκου από τα δικαστήρια, που ταυτίζεται με την καθημερινή επίκληση του θείου επί ματαίω, προκαλούσε αντιδράσεις. Η αυτοκράτειρα Ειρήνη ( ) σε Νεαρά της χρησιμοποιεί όλη τη δογματική παράδοση κατά του όρκου για να καταργήσει την ορκοδοσία στα δικαστήρια, θεωρώντας ότι δια τον δρκον τίκτεσθαι την επιορκίαν*. Η Ειρήνη επιβάλλει την αντικατάσταση των ενόρκων δικαιοπρακτικών εγγράφων με έγγραφα που υπογράφονται από πολλούς αξιόπιστους μάρτυρες. Η αναζήτηση της αλήθειας από το δικαστήριο θα πρέπει να βασίζεται στην κατάθεση των μαρτύρων που υπέγραψαν τα έγγραφα, μάρτυρα τον Θεον επικαλούμενοι. Αν δεν υπάρχουν τέ- * Η μελέτη αυτή είχε παραδοθεί ή8η στο τυπογραφείο, όταν έλαβα γνώση της εργασίας της κυρίας Αικατερίνης Χριστοφιλοπούλου Τα βυζαντινά δικαστήρια κατά τονς αιώνες ι-ια', ανάτυπο από τα Δίπτυχα 4 (1986), σελ , που αναφέρεται στην οργάνωση των δικαστηρίων. Για τις συντομογραφίες που χρησιμοποιούνται στις σημειώσεις βλ. στο τέλος του κειμένου. 1. Ν. S ν ο r ο n ο s, Le serment de fidélité à l'empereur byzantin et sa signification constitutionelle, REB 9 (1951), σελ ( Etudes sur l'organisation intérieur. La société et l'économie de l'empire byzantin, Variorum Reprints, Λονδίνο 1973, VI). Ν. Ο ί k ο n ο m i d è s, Le serment de l'impératrice Eudocie (1067). Un épisode de l'histoire dynastique de Byzance, REB 21 (1963), σελ (= Documents et études suites institutions de Byzance (Vlle-XVe s.), Variorum Reprints, Λονδίνο 1976, III). 2. Φ. Κ ο υ κ ο υ λ έ, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, τόμ. Γ', [Collection do l'inslitut français d'athènes, αρ. 43], Αθήνα σελ D. Simon, Untersuchungen zum Justin ia nirhen Zivilprozess, Μόναχο 1969, σελ Σ π. Τ ρ ω ι ά ν ο υ, II εκκλησιαστική όιαοικασία /ηταξύ 565 και 1204, Επετηρίς του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών 13 (1966), (Αθήνα 1969), σελ , L, Burgmanii, Die Novellen der Kaiserin Eirene, Fontes Minores, τόμ. ΣΤ', Φρανκφούρτη 1981, σελ. 1-36, αρ. 1, σελ πρβλ. επίσης σχολιασμό, σελ

2 Vi 11 rorvm'jaii τοια έγγραφα, τότε οι μάρτυρες καταθέτουν στο δικαστήριο. Σε περίπτωση που οι μαρτυρίες συμφωνούν με έναν από του: αντιδίκους οι δικαστές αποφασίζουν την κατάθεση εγγράφου μαρτυρίας στην εκκλησία. Σε περίπτωση που οι μαρτυρίες είναι αντιφατικές, τότε ο δικαστής εκλέγει τους πιο αξιόπιστους ανάμεσα στους μάρτυρες και τους υποβάλλει στην ίδια διαδικασία. II Νεαρά προβλέπει τον τύπο του εγγράφου τη; μαρτυρίας που κατατίθεται στην εκκλησία. Λπό τη Νεαρά της Ιίιρήνης συμπεραίνουμε ότι ο όρκος έπαψε να είναι απλή διαδικασία της δίκης χωρίς μεγάλη σημασία, για να πάρει τον χαρακτήρα της επίσημης τελετουργίας που ενεργείται εκτός δικαστηρίου. II επίκληση του Θεού ως μάρτυρα, πράγμα που οφείλουν να κάνουν οι μάρτυρες των δικαιοπρακτικών εγγράφου στη διάρκεια της δίκης, δεν αποτελεί μέρος της αποδεικτικής διαδικασίας, είναι η επιβεβαίωση της εγκυρότητας του αποδεικτικού στοιχείου, του εγγράφου. Η πραγματική ορκοδοσία βρίσκεται στα έγγραφα μαρτυρίας που κατατίθενται στην εκκλησία. Π ράγματι, στον τύπο του εγγράφου που παρατίθεται στη Ν ε α ρ ά της Ειρήνης, όχι μόνον ο Θεός καλείται ως μάρτυρας της αλήθειας, αλλά και οι συνέπειες της θείας δίκης ή της θείας ανταμοιβής θίγουν και τους απογόνους των μαρτύρων, οι οποίοι σε περίπτωση που έχουν κάνει ψευδή κατάθεση είναι υπόλογοι ψευδομαρτυρίας. Εξάλλου, με την ίδια Νεαρά η Ειρήνη επισημοποιεί την πρακτική της σταυροδιαβασίας, δηλαδή την υπόδειξη των opiojv σε περιπτώσεις κτηματικών διαφορών από μάρτυρες οι οποίοι κρατούν ευαγγέλια. Ωστόσο οι αντιδράσεις δεν φαίνεται να παύουν. Ü Λέων ΣΤ' ( ), στην 07η Νεαρά του. αναφέρεται στην πρακτική του όρκου, χωρίς να μνημονεύει τη Νεαρά της Ειρήνης 1. Ο αυτοκράτορας, προσπαθώντας να κατασιγάσει τις αντιδράσεις που προκαλεί η ορκοδοσία, επισημαίνει ότι τόσο ο πολιτικός νόμος, που επιβάλλει τον όρκο. όσο και ο θείος, που τον απαγορεύει. δεν είναι αντιφατικοί παρά μόνον επιφανειακά, αφού και οι δύο αποβλέπουν στην εξάλειψη του ψεύδους. Πιθανότατα, στη Νεαρά αυτή γίνεται προσπάθεια να αρθεί η αμφισβήτηση για την επίκληση του θείου της διαδικασίας που θεσμοθέτησε η Ειρήνη. Η πρακτική του όρκου, με περισσότερες ή λιγότερες αλλαγές, είναι εφαρμογή της νομοθεσίας της Ειρήνης. Το δικαστήριο προσδιόριζε το κείμενο μαρτυρίας που οι μάρτυρες ή οι αντίδικοι όφειλαν να προσκομίσουν στην εκκλησία, το ό ρ κ ω μ ο τ ι κ ό. και όριζε μάρτυρες, οι οποίοι αναλάμβαναν την εποπτεία τη e όλη: διαδικασίας, την τ ε λ ε σ ι ο υ ρ γ ί α του ο ρ κ ο υ : οι μάρτυρες όφειλαν να φροντίσουν για την τήρηση των νομίμων ορίων εντό: των οποίων έπρεπε να κατατεθεί ο όρκος στην εκκλησία και να παραστούν στην τελετή τη: κατάθεσης του. Στη συνέχεια, βασισμένο Ι. Ι* \ ο a i I I c s \ Il,ι ι Π. Le.- nodello de Léon l'i le Sage, ΙΙαρίσι Ι9ΊΊ, α;.

3 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤ V ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ 43 στη μαρτυρία απεσταλμένων του, το δικαστήριο εξέδιδε την απόφαση 1. Είναι σαφές ότι σκοπός της Ν ε α ρ ά ς της Ειρήνης ήταν να αποτραπεί η συχνή ορκοδοσία. Ωστόσο, η επισημοποίηση του όρκου καθο'>ς και η υποχρέωση του δικαστή, πριν την παραπομπή για ορκοδοσία, να ρωτήσει τους μάρτυρες δύο ή τρεις φορές, που ερμηνεύτηκε ως υποχρέωση να κληθούν σε τρεις διαφορετικές στιγμές 2 συντέλεσαν ώστε η διαδικασία αυτή για την εξεύρεση της αλήθειας να αποβεί δύσχρηστη, και να καταλήξει σε διαδικασία κωλυσιεργίας. Η ισχύς της Ν ε α ρ ά ς της Ειρήνης ήταν καθολική. Τη διαδικασία της κατάθεσης του όρκου στην εκκλησία όφειλαν να ακολουθήσουν τόσο τα δικαστήρια της Κωνσταντινούπολης όσο και τα δικαστήρια της επαρχίας. Επίσης, θα πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τα Βασιλικά, που, έστω και θεωρητικά, ήταν πάντα σε ισχύ, όρκο όφειλαν να δώσουν όλοι οι μάρτυρες 3. Ωστόσο, οι αποφάσεις των δικαστηρίων που έχουν διασωθεί δείχνουν ότι το δικαστήριο δεν απαιτούσε πάντα την ορκοδοσία των μαρτύρων 4. Εξάλλου, η διαδικασία της τελεσιουργίας του όρκου δεν ήταν πάντα απαραίτητη. Ο όρκος δεν αποτελούσε πάντα ξεχωριστή διαδικασία, αλλά δινόταν ενώπιον του δικαστή. Σε έγγραφο μάλιστα της κάτω Ιταλίας αναφέρεται ότι οι μάρτυρες έλαβαν το ευαγγέλιο από τα χέρια του δικαστή και ορκίστηκαν 5. Εκτός από τους όρκους των μαρτύρων υπήρχαν και οι όρκοι που έδιναν 1. MM, τόμ. Δ', αρ. 1, σελ , τόμ. ΣΤ', αρ. 13, σελ. 97..IGR, τόμ. Α', σελ D ο 1 g e r, Regesien, αρ. 1369, πρβλ. Evelyne Ρ a t 1 a g e a n, Contribution juridique à l'histoire des Juifs dans la Méditerranée médiévale. Les formules grecques de serment, Revue des Etudes Juives IV, 4 (1965), σελ Actes d'iviron, τόμ. A', αρ. 15, σελ Ρ i t r a, αρ. 89, σελ MM, τόμ. Α', αρ. 125, σελ Darrouzès, Regestes, αρ L. Β u rgm an n, ό.π.,σελ πρβλ. σελ Λεΐ τους μάρτυρας όμνϋναι πριν ή μαρτνρήσουσι, Synopsis Basilieornni Maior, M, 6, 23=JGR, τόμ. Ε', σελ Πρβλ. Σ π. Α ά μ π ρ ο υ, Τα πάτρια του Λγίου Όρους, NE 9 (1912), αρ. 15, σελ. 398: ανορας άξιους πιστωθήναι εις μαρτνρίαν και λόγω ερωτηθήναι άπλ.ώς. 5. Α. G υ ill ou, Saint Nicolas de Donnoso ( /61). [Corpus des actes grecs d'italie du Sud et de Sicile. Recherches d'histoire et de géographie, J], Βατικανό 1967, αρ. 3, σελ. 47-8, πρβλ. του IS ι au, La Lucanie byzantine. Etude de géographie historique, Byzantion 35 (1965), σελ , ιδιαίτ. σελ ( Studies on Byzantine Italy, Variorum Reprints, Λονδίνο 1970, Χ). Είναι δύσκολο να αποφασίσει κανείς, αν οι εκφράσεις μετά φόβου θεοϋ (Actes de Zographou, αρ. 38, σελ. 91. Actes d'iviron, τόμ. Α', αρ. 10, σελ. 170, αρ. 27, σελ Actes de Lavra, τόμ. Λ', αρ. 35, σελ. 205), επί Θεοϋ φόβον (Actes de Zographou, αρ. 4, σελ. 10, αρ. 41, σελ. 96) και άλλες ανάλογες (π.χ. Actes de Kastamonitou, αρ. 2, σελ. 34. Actes de Chilandar, αρ. 19, σελ. 42) καθώς και η έκφραση μετά της προσηκούσης ασφαλείας (MM, τόμ. Α', αρ. 31, σελ. 60 = LI u n g e r - Κ r e s t e n, Register, αρ. 42, σελ MM, τόμ. V, αρ. 570, σελ. 382) αποτελούν ορκοδοσία. Πάντως, είναι γεγονός, ότι υπάρχουν μαρτυρικές καταθέσεις με όρκο που δίνονται àià φιηνής.

4 ',4 Π. ΓΟΓΝΛΡΙΔΙΙ οι διάδικοι και για τους οποίους προβλεπόταν η ίδια διαδικασία της τ ε λ ε- σ ι ο υ ρ γ ί α ς 1. Ο δικαστής επέβαλε την ορκοδοσία σε έναν από τους διαδίκους προκειμένου να εκδώσει την απόφαση του, για να αρθεί και η τελευταία αμφιβολία 2. Το δικαστήριο επέβαλε και τη διαδικασία του σ υ κ ο φ α ν τ ι- κ ο ύ και του τελείου όρκου όταν οι αποδείξεις ήταν ανεπαρκείς ή όταν ο ενάγων επέμενε στο δίκαιο του παρά την ύπαρξη αντιθέτων αποδείξεων. J1 ορκοδοσία του ενάγοντος, ο συκοφαντικός όρκος, προηγείτο του όρκου του εναγομένου, του τ ε λ ε ί ο υ. Αν ο εναγόμενος αρνιόταν να ορκοδοτήσει, τότε η υπόθεση κερδιζόταν από τον ενάγοντα, διαφορετικά τη δίκη κέρδιζε ο εναγόμενος 3. Ο ε π α κ τ ό ς όρκος ήταν εκείνος που ζητούσε ο διάδικος να πάρει ο αντίδικος του, και στην περίπτωση αυτή δεχόταν ως αληθή τη μαρτυρία του. Ο αντίδικος μπορούσε να αρνηθεί τον όρκο που του είχε ζητηθεί και να απαιτήσει, να άντεπάξη, τον όρκο από το άλλο μέρος, που δεν μπορούσε πλέον να αρνηθεί να ορκοδοτήσει. εκτός αν δεχόταν την καταδίκη του 4. Υποθέσεις που είχαν εκδικαστεί με αυτό τον τρόπο δεν ήταν δυνατόν να αναψηλαφηθούν. Τέλος, όρκος δινόταν προκειμένου να εκτιμηθεί η ζημιά που είχε προκληθεί από τον αντίδικο 5. Ο δικαστής ήταν περιορισμένος από τις διαδικασίες..χαρακτηριστική είναι η περίπτωση που αναφέρει η Πείρα: Κάποιος πρωτοσπαθάριος, με καταβολή χρημάτων και υποσχέσεις, χάλκευσε μαρτυρίες κατά του αντιδίκου του π ρ ι μ ι κ η ρ ί ο υ Μιχαήλ, που αποκαλύφθηκαν στο δικαστήριο. Ο β έ σ τ η ς, που εκδίκαζε την υπόθεση, έκλινε προς την καταδίκη του π ρ ω- τ ο σ π α θ α ρ ί ο υ, αλλά ο τελευταίος ζήτησε τη βοήθεια της διαδικασίας των όρκων. Έτσι. μπήκε σε ενέργεια η διαδικασία του σ υ κ ο φ α ν τ ι κ ο ύ και τελείου όρκου, παρά την καταφανή αδικία. Το επιχείρημα του δικαστή για να πάρει αυτή την απόφαση ήταν ότι μόνον ο αυτοκράτορας ήταν σε θέση να κρίνει την υπόθεση στην ουσία τη: και να αποφασίσει ανάμεσα στην εφαρμογή του νόμου και το δίκαιο 6. Ι. Synopsis Basilicorum Maior, Ο, 2. τίτλο:.1 (ìli, τόμ. Ε', σελ. ΊΊ8. 2. Ό.π., Ο, 2, J 1, JGIi σελ ΊΊ9 πρβλ. Pura. αρ. 17, σελ. 73. όπου ο όρκος χαρακτηρίζεται ως ένοικος. 3. MM, τόμ Δ', αρ. 1. σελ. 293-'..- Mies de Cliilandar, αρ. 134, σελ '.. Vêtes de Lavra, τόμ. Λ', αρ. 37. σελ. 2 Γι. Ρ i t r a, αρ. 90, σελ 399..MM, τόμ. Α', αρ. 70, Ι, σελ. Ι51-15Ί - Π u n g e r - Κ r e s t e n, Register, αρ. 101, σελ Ι) a ITO u /.ès, lìegestes, αρ Vcles de Cliilandar, αρ 7 7, σελ , αρ. 79, σελ. 172, πρβλ. 78, 91, 103, 10'..-- 1» öl gei, lìegeslen. αρ. 2Ί8Ι,2Ί95, Ades de Saint Pantélëèmon, αρ. 20, σελ MM, τόμ. ΣΤ", αρ. 13, σελ 97. τόμ. Β', αρ. 667, σελ. Ί53.- Dar r ο u z è s, liegestes. αρ ΙΙείρα, 74, I -.IGR, τόμ. Δ', σελ ΙΙρβλ. (ì. W e s s s, Hohe Richter in Κοιιstnntinopel Enstathios Bhomaios und seine Kollegen, JOB 22 (1973), σελ

5 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ 45 Κατά την τελεσιουργία του όρκου, η παρουσία του αντιδίκου ήταν επιβεβλημένη, και σήμαινε την αποδοχή του περιεχομένου του όρκου 1. Έτσι, στη Θεσσαλονίκη, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του κράτους της Ηπείρου από τον Μανουήλ Άγγελο, μετά το 1230, σύμφωνα με απόφαση του δικαστηρίου, η Ωραία και το μέρος της όφειλαν να παρακολουθήσουν την ορκοδοσία της Σαχλικίνας, δεύτερης συζύγου του πατέρα της, σχετικά με τη διαφορά τους για την περιουσία του και την προίκα της τελευταίας. Επειδή το μέρος της Ωραίας αντιδρούσε στην απόφαση του δικαστηρίου, διατάχθηκε η σύλληψη και φυλάκιση του γαμπρού της Ωραίας Κραβοφωκά, ο οποίος την εκπροσωπούσε στο δικαστήριο, ενώ την ίδια την περιόρισαν σε μοναστήρι. Ο Κραβοφωκάς κατάφερε να διαφύγει, ενώ την ημέρα της τελεσιουργίας η Ωραία ήχοη συρόμενη στο ναό της Θεοτόκου, ώστε άκουσα δείξασθαι τους όρκους. Η Ωραία για να αποφύγει την τελεσιουργία έπεσε κάτω και φώναξε ότι βιάζεται και αδικείται 2. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της ορκοδοσίας είναι ο δημόσιος χαρακτήρας της. Με την τελεσιουργία του όρκου στην εκκλησία, αλλά και όταν γινόταν δια ζώσης φωνής στον διαμφισβητούμενο από τους αντιδίκους τόπο, ο όρκος ήταν μια πράξη που γινόταν παρουσία πλήθους ανθρώπων. Εξαίρεση αποτελούσαν οι συγκλητικοί και οι ιεράρχες, οι οποίοι άλλωστε δεν ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιαστούν στο δικαστήριο για να καταθέσουν ως μάρτυρες: η μαρτυρία τους λαμβανόταν κατ' οίκον 3. Το πρόσχημα αυτό της ένταξης τους στη συγκλητική τάξη χρησιμοποίησαν και οι πραγματευτές Θεοφάνης ΙΙυρρός και Λέων ΙΙλακηνός, οι οποίοι εγκάλεσαν την Άννα, χήρα του συναδέλφου τους Μιχαήλ Παιδιανίτη και ανηψιά τους, για κάποια πράγματα τα οποία της είχαν δώσει 4. Ο δικαστής, ο πρόεδρος και μέγας δρουγγάριος της βίγλας Ιωάννης, αποφάσισε να εφαρμόσει τη διαδικασία του σ υ κ ο- φαντικού και τελείου όρκου. Σύμφωνα με τη διαδικασία, οι εγκαλούντες όφειλαν να δώσουν τον όρκο πρώτοι, πράγμα που ήταν πρόθυμοι να κάνουν, αλλά υποστήριζαν ότι ο όρκος αυτός έπρεπε να δοθεί στο σπίτι τους. Η χήρα κατέφυγε στον αυτοκράτορα Αλέξιο Α' τον Κομνηνό δημοσία τον ορκον αντοΐς ύποσχεϊν ήγωνίζετο, πραγματευτάς είναι τούτους διατεινομένη. Η προσφυγή της χήρας του Παιδιανίτη στον αυτοκράτορα, για να πετύχει τον δημόσιο όρκο του μέρους των αντιδίκων της αποτελεί ένδειξη του κοινωνι- 1. MM, τόμ. Α', αρ. 70,1, σελ II u n g e r - Κ r e s I e n, Register, αρ σελ Darrouzès, Regestes, αρ D. S i m ο n, Witwe Sachlikina gegen Witwe Horaia, Fontes Minores, τόμ. ΣΤ', Φρανκφούρτη 1984, σελ , ίδιαίτ. σελ Ό.π., σελ. 338, πρβλ. Synopsis Basilieorum Maior E, 37, 3 = JGR, τόμ. E', σελ JGR, τόμ. A', σελ D ö 1 g e r, Regesten, αρ

6 46 n ror\ νΐίδπ κού ελέγχου που ασκείται, il έκφραση τη: αλήθεια: κατά την ορκοδοσία οφείλεται στην πίεση που ασκεί, με την παρουσία του, το κοινωνικό περιβάλλον. που γνωρίζει την υπόθεση. Λπ' αυτ/j την άποψη είναι σημαντικές οι μαρτυρίες των εγγράφων που αναφέρονται στην ορκοδοσία. ίΐ ορκοδοτική ικανότητα των μαρτύρων στην περίπτωση κτηματικών διαφορών δεν περιορίζεται από του: νόμου:, οι οποίοι προβλέπουν ειδικούς όρους για τους μάρτυρες 1, αλλά από τη γνο'ιση της περιοχής και του ιστορικού του επίδικου τόπου. \ν και σχεδόν πάντα γίνεται αναφορά στην αξιοπιστία των μαρτύρων, εκείνο που είναι πιο σημαντικό είναι η προχωρημένη ηλικία τους 2, που σημαίνει γνώση (είναι χαρακτηριστική η έκφραση τοποδείκτης που χρησιμοποιεί ένα έγγραφο 3 ), αλλά και η συναίνεση του κοινωνικού συνόλου στο πρόσωπο των μαρτύρων. Π ορκοδοσία των προυχόντων της περιοχής σχετικά με -ην ιδιοκτησία της μονής llìr^oyj, σε δίκη που έγινε το ίμ)6, μετά από προσφυγή της μονής στον αυτοκράτορα κατά της π α ρ α δ ό σ ε OÌ ς που ενήργησε ο επισκεπτίτης Φώτιος, σημαίνει ίσως τη συναίνεση της ευρύτερης κοινωνίας της περιοχής, αφού οι πραγματικοί μάρτυρες της δίκης ήταν οι χωρικοί της περιοχής, οι οποίοι άλλωστε ενήργησαν και την οριοθεσία του επίδικου τόπου με σταυροδιαβασία*. Είναι συχνό, εξάλλου, να αποδέχονται εκ προοιμίου οι διάδικοι τη μαρτυρία προσώπου που είναι αποδεκτό από την κοινότητα στην οποία ανήκε ο επίδικος τόπος 0. Ωστόσο, το δικαστήριο δίνει στον ενάγοντα το δικαίωμα της εκλογής των μαρτύρων ανάμεσα στους ανθρώπους του αντιδίκου. Έτσι, σε τρεις δίκες του 11ου αι., σχετικές με κτηματικές διαφορές που κρίθηκαν από πολιτικά δικαστήρια της Κωνσταντινούπολης ή της επαρχίας, οι δικαστές αποφάσισαν η οριοθεσία να διενεργηθεί από το μέρος των εναγομένων, οι οποίοι θα δώσουν όρκο ή θα κάνουν σταυροδιαβασία 6. Πρόκειται πάντα για μια συναινετική διαδικασία, που σκοπό έχει να άρει την ουσία της διαφοράς μέσα στα πλαίσια μιας κοινότητας. II ερμηνεία του αποσπάσματος των 1> α σ ι λ ι κ ώ ν. ή αλήθεια δείκνυται πότε μεν δια τον αριθμόν των μαρτύρων, πότε δε δια της αξίας τούτων καί Ι. ΙΙείρα 30, 2 -.!(> R, τόμ Δ', σελ. 126: ό γαρ μάρτυς ι'ίτι αξιωματικός οφιίλει είναι, ιίτε ατρατείαν ιοίαν εχειν, είτε ίπιτήοι ν/ια, είτε νομισ/ιάτοιν ν' περιυυσίαν. Βλ. και Επιτομή 13, 1.IGR, τόμ. Δ', σελ Acles de Lavra, τόμ. Α', αρ. 35, σελ Β έ η, /''ράμματα Μετεώρου, αρ. 19. σελ. 77 Ί. Actes (J'Iviron, τόμ. Α', αρ. 10, σελ Diliger, Regesien, αρ. 7Κ5. ΙΙρβλ. επίσης, Acles d'ivjron, τόμ. Α', αρ. 27, σελ. 240: Οριοθεσία από νοταρίου: με κατάθεση κατοίκων της περιοχής για το ιστορικό του κτήματος. 5. MM, τόμ. Δ', αρ. 9, σελ. 309, πρβλ. σελ G r u m e 1, Regestes, αρ Actes de Sai ni Pantéléèmon, αρ. 5, σελ. 58. Actes d'esphigmenou, αρ. 4, σελ. 53. Acles de Zographou, αρ. 35, σελ. K6. για τη χρονολόγηση: Acles d'esphigménou, αρ 5, σελ. 55.

7 ΟΡΚΟΣ ΚΑΤ ΛΦΟΡΐΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ 47 αυθεντίας, άλλοτε δια της συμφώνου φήμης... άπο τον αρχιεπίσκοπο Λχρίδος Δημήτριο Χωματιανό είναι χαρακτηριστική: Οι των νόμων δε ερμηνενταΐ την άξίαν και ανθεντίαν είς τιμήν και ύπόληψιν εκλαμβάνονται, την δε σύμφωνου φήμην την παρά πάντων θονλλουμενην φάσιν 1. Η τελεσιουργία του όρκου αποτελούσε παράγοντα, χρονοτριβής, ώστε να αναβάλλονται συνεχώς οι αποφάσεις των δικαστών. Η ερώτηση που υπέβαλε ο δρουγγάριος της βίγλας Κωνσταντίνος στον αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ' Δούκα το 1074 και η Νεαρά που ο αυτοκράτορας εξέδωσε με αυτή την ευκαιρία δίνουν μια εναργή εικόνα της λειτουργίας της δικαιοσύνης, όταν δίκης δρκω μελλούσης δέχεσοαι την τομήν 2. Οι μάρτυρες που είχε ορίσει το δικαστήριο για την αποπλήρωση του όρκου είχαν καθήκον να υπενθυμίσουν τρεις φορές την υποχρέωση του σ' αυτόν που όφειλε να ορκοδοτήσει. Η μία κλήση έπρεπε να απέχει ένα μήνα από την επόμενη. Μετά από την εκπνοή τριμήνου δεν ήταν πλέον δυνατή η ορκοδοσία. Ωστόσο, κάποιοι δικαστές ισχυρίζονταν ότι σε αστικές διαφορές, όπου η δίκη ήταν δυνατόν να διαρκέσει τρία χρόνια, εκείνος ο οποίος όφειλε όρκο μπορούσε να ορκοδοτήσει όποτε ήθελε μέσα σ' αυτό το διάστημα. Πέρα απ' αυτό όμως, υπήρχαν και δικαστές οι οποίοι δέχονταν ότι ήταν δυνατό να δοθεί ο όρκος μέσα σε μια τριακονταετία. αφού μια υπόθεση μπορεί να θεωρηθεί κλειστή μόνο μετά απ' αυτό το χρονικό διάστημα. Η Νεαρά του Μιχαήλ ορίζει ότι ισχύει αποκλειστικά η τριπλή κλήση σε διάστημα ενός μηνός η μία μετά την άλλη, και μόνον όταν δοθεί έτσι ο όρκος, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τους δικαστές. Αίγα χρόνια αργότερα, ο Αλέξιος Α' Κομνηνός επανέρχεται στο ίδιο πρόβλημα της κωλυσιεργίας στη λήψη των δικαστικών αποφάσεων, η οποία, εξαιτίας του όρκου έχει επιδεινωθεί 3. Το τρίμηνο που είχε ορίσει ο Μιχαήλ για την αποπλήρωση των όρκων ήταν σε ισχύ" όμως, οι οφείλοντες να ορκοδοτήσουν δήλωναν ότι αγνοούσαν την υποχρέωση τους, και όταν τους παρουσίαζαν τα έγγραφα των μαρτύρων που είχαν αναλάβει να είναι παρόντες στην ορκοδοσία, ισχυρίζονταν ότι ήταν έμπνευση των τελευταίων. Μάλιστα μερικοί από αυτούς τους εγκαλούσαν για συκοφαντία. Έτσι, τονίζει ο Αλέξιος, τη μια δίκη ακολουθεί άλλη και τους όρκους ακολουθούν άλλοι όρκοι. Ο αυτοκράτορας αναθέτει στον δικαστή, του οποίου το δικαστήριο αποφάσισε την ορκοδοσία, να καλεί αυτόν που όφειλε να ορκοδοτήσει μια φορά τον μήνα, επί τρεις συνεχείς μήνες, και να του ζητά να πειθαρχήσει στην απόφαση, συντάσσοντας σχετικό σημείωμα. Λ ν παρέλθει το τρίμηνο και ο οφειλέτης της όρκοι. Simon, ό.π., Sachlikina, σελ JGR, τόμ. A', coll. IV, αρ. 6, σελ Ι) ö 1 g e r, Regesten, αρ JGR, τόμ. Α', παράρτημα, αρ. 25, σελ D ο 1 g e r, Regesten, αρ

8 48 II. ΓΟΥΝ νΐ'ιδιι δοσίας δεν έχει δώσει τον όρκο. τότε η καταδίκη του είναι τελεσίδικη 1. Ωστόσο, τα δικαστήρια δεν λειτουργούσαν τακτικά και η ισχύς των Ι> α- σ ι λ ι κ ώ ν ήταν μειωμένη. Αυτό διαπιστώνει ο Μανουήλ V Κομνηνός, που με Νεαρά του προσπαθεί να αναμορφώσει το δικαιοδοτικό σύστημα 2. Όσον αφορά την ορκοδοσία. η κατάσταση δεν έχει βελτιο>0εί. και ο Μανουήλ ορίζει πως όταν πρέπει να παρθεί απόφαση που στηρίζεται σε όρκο, το διάστημα των τριών διαδοχικών προσκλήσεων δεν είναι μήνας αλλά δεκαπενθήμερο, εντός του οποίου τα προκλητικά της τε των όρκων υποδοχής (άρνησης) και τελεσιουργίας πρέπει να συντελεστούν, διαφορετικά το μέρος που προσκλήθηκε (επιφωνιβεν) και δεν υπεδέχθη (αρνήθηκε) ή δεν τέλεσε τους όρκους καταδικάζεται 3. Παρ' όλα αυτά τα προβλήματα συνεχίζονται και στα τέλη του 12ου αι. ή τις αρχές του 13ου ένας ανώνυμος σχολιαστής τονίζει ότι τα δε περί των δοκον εμ^ερόμενα τοις άυαγεγοαμμενοις νόμοις ούκ εχονσι χιόραν και νϋν, ώς άχρηστεύσαντα τή αχρησία, καθώς και οι λοιποί όρκοι οι τοϊς δικαστηοίοις και τοις σννηγόίροις και αυτοί ς τοις δικα'ζομενοις επιβληθέντες μίρεσι, άρτιος δε μη απαιτούμενοι δια την περί τονς όρκους δήθεν ψενδοευλάβειαν 1. Αφορισμός Είτε οφείλεται στην κακή λειτουργία των δικαστηρίων είτε οφείλεται στους λόγους που αναφέρει ο ανώνυμος σχολιαστής η διαδικασία της ορκοδοσίας εγκαταλείπεται. Παρά τη σχετική σπανιότητα εγγράφων στους 10ο, 11ο και 12ο αι., οι 16 από τις 36 περιπτώσεις ορκοδοσίας που καταγράψαμε στα έγγραφα είναι της εποχής αυτής, ενώ αν συνυπολογιστεί και ο Ι3ος αι.. τότε ο αριθμός ανέρχεται στις 26 περιπτώσεις. Μολονότι η ορκοδοσία είναι πάντα σε χρήση, κατά τον 14ο αιώνα, παρά την πληθώρα εγγράφων, δεν αναφέρονται 1. Δύο ακόμη νομοθετήματα του \ λες ίου αναφέρονται στην ορκοδοσία εντός του δικαστηρίου. Το çiùizo είναι οιάταγμα που αναφέρεται στη διαδικασία ορκοδοσίας στην περίπτωση αίτησης δούλου για απελευθέρωση, ως τέκνου ελευθέρων γονέων (JGR, τόμ. Λ', coll. IV, αρ. 25, σελ Ι) ο 1 g e r, Regesten, ). Το άλλο είναι Νεαρά που ρυθμίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται στην περίπτωση δίκης με υπόθεση χωρίς έγγραφες αποδείξεις (JGR, τόμ. A', coll. IV, αρ. 45, σελ Dolßer, Regesten, αρ. 1280). Είναι πιθανό, η Νεαρά, της οποίας την ύπαρϊη αναφέρει μεταγενέστερη πηγή, να ταυτίζεται με το διάταγμα. 2. R ιι Ih Ma e r i <1 e s, Justice under Manuel I Komnenos. Four Novels on Court Business and Murder, Fon les Minores, τόμ. ΣΤ', Φρανκφούρτη 1984, σε) , αρ. 2, σελ 124, 126, πρβλ. επίσης και αρ. 3, σελ, Ό.π., σελ. 128 x.at σχολιασμός σελ J. Ι) Ά ν ν ο u Ζ è s, Fragment d'un commentaire canonique anonyme (fin Nllcdébut XIII siècle), BEB 29 (I960), σελ 24-39, ιδιαίτ. σελ. 39.

9 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦϋΡΙΣΜυΣ ΣΤΑ ΒΓΖΑΝΤΙΝΛ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ 49 περισσότερες από 10 περιπτώσεις ορκοδοσίας. Τη θέση του όρκου παίρνει η κατάθεση υπό το βάρος αφορισμού ή επιτιμίου. Ο πατριάρχης Αθανάσιος Α'. γράφοντας στον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β' σχετικά με μια περίπτωση διαζυγίου, αναφέρει ότι ο όρκος είναι διαδικασία του πολιτικού δικαστηρίου, ενώ ο αφορισμός είναι διαδικασία του εκκλησιαστικού 1. Πράγματι, μόνον ένας ιεράρχης είναι δυνατό να εκφωνήσει αφορισμό στον μάρτυρα ή τον διάδικο. προκειμένου να καταθέσει την αλήθεια 2. Ωστόσο, την εποχή των Παλαιολόγων τα πολιτικά δικαστήρια είχαν πάντα ως μέλη τους ιεράρχες, και έτσι η εκφώνηση του αφορισμού ήταν μια πρακτική και των πολιτικών δικαστηρίων 3. Εξάλλου, πολιτικοί υπάλληλοι, στους οποίους ανετίθετο η εκδίκαση διαφοράς εφοδιάζονταν με σχετικό έγγραφο αφορισμού του ιεράρχη της περιοχής, προκειμένου οι μαρτυρίες να δοθούν κάτω από την απειλή της θείας δίκης 3. Δύο έγγραφα ταυτίζουν τον όρκο και τον αφορισμό: Το πρώτο, του 1322, είναι ένα έγγραφο της μονής Χιλανδαρίου και αναφέρεται στη διαφορά της μονής αυτής με τη μονή Εσφιγμένου για την ιδιοκτησία του τόπου του Κακού Ρύακος στα σύνορα των δύο μονών. Τη διαφορά έκρινε ο Πρώτος του 1. Alice Mary M a f f r y Talbot, The Correspondence of Athanasius I Patriarch of Constantinople. Letters to the Emperor Andronicus II, Members of the Imperial Family and Officials, ("CFHB VII], Ουάσιγκτον 1975, αρ. 21, σελ. 50. Laure n t, Regestes, αρ Σαν μίμηση των ιεραρχικών αφορισμών των μαρτύρων και διαδίκων πρέπει να εκληφθούν η εκφώνηση κατάρας από τον Πρώτο του Αγίου Όρους (Actes de Chilandar, αρ. 9, σελ. 21), το γράμμα που ο ίδιος έστειλε στους κατοίκους της Κομίτσας Ίνα μετά φόβου θεοϋ μαρτυρύσωμεν... (στο ίδιο, αρ. 128, 128β, σελ. 266, 268-9) καθώς και το εκκλησιαστικό βάρος που μνημονεύει ο πατριάρχης ότι επέβαλε ο Πρώτος στους γέροντες στον Λάκκο, προκειμένου να καταθέσουν σχετικά με το αλιευτικό στασείδιο που διεκδικούσαν οι μονές Χιλανδαρίου και Αλυπίου (Actes de Kutlumus, αρ. 46, σελ. 159). 3. Για την κατάσταση των δικαστηρίων την εποχή αυτή βλ. τη σειρά των άρθρων του P. L e m e r 1 e, Le juge général des Grecs et la réforme judiciaire d'andro nie III, Mémorial L. Petit, Παρίσι 1948, σελ (= Le monde de Byzance. Histoire et institutions, Variorum Reprints, Λονδίνο 1978, X), Recherches sur les institutions judiciaires à l'époque des Paléologues, I. Le tribunal impérial, Annuaire de l'institut de Philologie et d'histoire orientales et slaves, (.Mélanges H. Grégoire I), 9 (1949), σελ (=ό.π. XI), Recherches sur les institutions judiciaires à l'époque des Paléologues II. Le tribunal synodal, An. Boll. (.Mélanges P. Peeters), 68 (1950), σελ (=ό.π. XII), Documents et problèmes nouveaux concernant les juges généraux, ΔΧΑΕ περ. δ', [Τιμητικός τόμος Γ. Σωτηρίου], 4 (1964), σελ (~ό.π. XIV). Δύο έγγραφα συμπληρώνουν την εικόνα της δικαιοσύνης της εποχής: L. Β u r g m a n n - P. M a g d a I i- n o, Michael VIII on Maladministation. An Unpublished Novel of the Erly Palaiologan Period, Fontes Minores, τόμ. ΣΤ', Φρανκφούρτη 1984, σελ Ε. S h i 1 b a c h, Die Hypotyposis der Καθολικοί κριται των 'Ρωμαίαιν vom Juni 139Η ('.'), BZ 61 (1968), σελ Actes de Chilandar, αρ. 130, σελ 274 Actes de Xeropolamou, xp 29, σελ

10 50 il ΓΟίΛ νΐ'ιδιι Υγίου 'Ορους και μέλη της σ υ ν ά ξ ε ω ς. με εντολή του αυτοκράτορα. Επειδή δεν υπήρχαν έγγραφα, ο Π ρ ώ τ ο ς ζήτησε να ορκοδοτήσουν σχετικά οι αντίδικοι ή μάρτυρες τους. πράγμα που οι Χιλανδαρινοί δέχτηκαν, σε αντίθεση με τους Κσφιγμενίτες. Έτσι. η υπόθεση κρίθηκε υπέρ των Χιλανδαρινών και την απόφαση του δικαστηρίου επιβεβαίωσε και αυτοκρατορικό πρόσταγμ,α. 'Ομως, η υπόθεση δεν τελείωσε εκεί. Οι Ιίσφιγμενίτες ισχυρίζονταν ότι οι αντίδικοι τους κατείχαν μέρος της ιδιοκτησίας της μονής τους. Επιτροπή από ηγουμένους που πήγε επί τόπου για να ενεργήσει την οριοθεσία, σύμφωνα με την απόφαση του II ρ ώ τ ο υ και της σ υ ν ά ξ ε ω ς, μνημονεύοντας το ιστορικό τη; δίκης, αναφέρει την ένορκη κατάθεση των μονάχο') ν τη; μονής Χιλανδαρίου ως κατάθεση υπό το βάρος αφορισμού 1. \νάλογη είναι και η περίπτωση της εκδίκασης υπόθεσης για μύλο στην Ορμύλια ανάμεσα στη μονή Δοχειαρίου και τη μονή Ξηροποτάμου, όπου ο μάρτυς Σιρ Μάρκος Μουρινό; Δούκα; Γλαβάς, παλαιός ιδιοκτήτης της περιοχής, όρκοι ς επιβεβαιωσάμενος...φ οίκτοι ς κατέθεσε ότι ο μύλος ανήκε σ' αυτήν. Και ενώ αυτά συνέβαιναν το 135Γ>. σε έγγραφο απόφαση; του πατριάρχη το περιλαμβάνεται και έγγραφη μαρτυρία του Μουρινού. ο οποίος αναφέρει ότι η κατάθεση του είχε γίνει υπό το βάρος αφορισμού 2. Σε έγγραφο του 1340 αναφέρεται ότι οι μάρτυρε; ήταν πρόθυμοι να κάνουν την οριοθεσία μιας ιδιοκτησία; μεο' όρκου καί επιτιμίον' Α. \ν και η φράση αυτή είναι ασαφή;, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τον 13ο τουλάχιστον αι. οι δύο διαδικασίε; διέφεραν και. ίσως. η εφαρμογή τους να σχετιζόταν με την κοινωνική θέση των διαδίκων ή των μαρτύρων. Έτσι, στη δίκη που ενεργεί ο αρχιεπίσκοπο; \χρίδος Δημήτριο; Χωματιανός για την έκδοση διαζυγίου του δ ε- σ π ό τ η Ιωάννη Χαμαρέτου και της θυγατέρας του π ρ ω τ ο π α ν σ ε β ά στο ύ Γεωργίου Δαιμονοιωάννη. ενώ ο μάρτυς μ ε γ α λ ο ε π ι φ α ν έ σ τ α τό ς. δ ε σ π ο τ ι κ ό ; υ π ο τ α γ ά τ ο ς Μανουήλ Στάση; κατέθεσε υπό το βάρος αφορισμού σχετικά με την πρεσβεία του στην Πελοπόννησο και την άρνηση του Δαιμονο'κοάννη να επιτρέψει στη θυγατέρα του να πάει κοντά στον σύζυγο της, που είχε καταφύγει στο κράτος της Ηπείρου, ο Ιωάννη; Χαμάρετος κατέθεσε μετά από όρκο. \; σημειωθεί ότι ο τελευταίος δεν αρκέστηκε στον όρκο. αλλά πριν υπέβαλε τον εαυτό του σε παλαμναιοτάταις ùou/ç 4. Στο ίδιο δικαστήριο κρίθηκε και η διαφορά ανάμεσα στον Γρίδο Δράζη και τον Ιωάννη Ιερακάρη. για ένα αμπέλι. Οι μάρτυρες, γέροντε; της περιοχής Ι. Vdes de Chilandai-, αρ. 77, σελ , αρ. 79, σελ ΙΙρβλ. αρ 78, 91, Do Ι g er. liegeslen, αρ. 2481, 2495, 252 I. 2. Actes de Docheiariou, αρ. 32, σελ. 201, αρ. 33, σελ 229. Για την υπόθεση, σελ Ι) a r ΙΌ u z è s, Regesto, αρ Β έ r r Ι 'ράμματα Μιτεώρον, αρ 18. σελ Pi tra, αρ 22, σελ 94,96.

11 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΊΊΙΡίν 51 μεταξύ των οποίων και ο ιερέας Κωνσταντίνος από χώρας Βλαστού, άνήο αΐδέσιμος και το αύτόπιστον εγων εκ τε τον χρόνου εκ τε της ενλαβίας, αφού δέχτηκαν αφορισμό από τον αρχιεπίσκοπο Αχρίδος, κατέθεσαν τον οικείου λόγου τον Θεον προστησάμενοι. Στη δίκη ήταν παρόντε; και δύο άρχοντες οι οποίοι κατέθεσαν ως μάρτυρες. Η μαρτυρία του ενός εμπεδώθηκε με όρκους 1. Είναι πολύ πιθανό η εντέλεια που ζήτησε να λάβει το 1267 ο σεβαστό- κ ρ ά τ ω ρ Κωνσταντίνος Τορνίκης, κεφαλή Θεσσαλονίκης, στέλνοντα; στη μητρόπολη Θεσσαλονίκης τους διαδίκους, εκπροσώπους της μονής Ζωγράφου και της μονής Μεγίστης Ααύρας του Αγίου Όρους που αντιδικούν για το χωράφι της Λούστρας, να είναι η διαδικασία του συκοφαντικού κ α ι τελείου όρκου. Και αυτή η διαδικασία είναι ταυτόχρονη με τον αφορισμό στον οποίο υποβάλλονται οι κάτοικοι της περιοχής, προκειμένου να καταθέσουν σχετικά με τις διαφορές των δύο μονών 2. Τέλος, το 1401, ο οικείος του βασιλέως Ανδρέας Δούκας Μάμαλις, που αντιδικεί με τον αδελφό του Γεώργιο, ζητά με επιμονή από το πατριαρχικό δικαστήριο να υποβάλει σε αφορισμό οποιονδήποτε γνώριζε για την τύχη της διαθήκης της μητέρας του: ο ίδιος όμως, επικαλούμενος την τιμή του, αρνείται να καταθέσει υπό το βάρος αφορισμού και δίνει όρκο 3. Αυτή η περίπτωση, όπως και η αντίστοιχη του Ιωάννη Χαμαρέτου, αλλά και αυτή του άρχοντα που κατέθεσε στη δίκη για το αμπέλι, αποτελούν ίσως ένδειξη για διαφοροποιημένη χρήση το^ν δύο διαδικασιών ανάλογα με την κοινωνική θέση των διαδίκων. Από τις 91 δικαστικές πράξεις που καταγράψαμε, για την περίοδο έως το 1453 οι οποίες αναφέρουν και τις δύο διαδικασίες, οι 60 μνημονεύουν την κατάθεση υπό το βάρος αφορισμού. Η πρώτη που συναντήσαμε, του Ι 170, είναι η κατάθεση στο πατριαρχικό δικαστήριο υπό το βάρος επιτιμίου του Παύλου. ηγουμένου της Αγίας Τριάδας τής κατά το Βορράδων, σχετικά με την αιρετική διδασκαλία του Ιωάννη Ειρηνικού 4. Η επόμενη μνεία κατάθεσης είναι το^ν αρχών του 13ου αιώνα (1209;), και ο αφορισμός χρησιμοποιείται από τον μητροπολίτη Μιλήτου για τη διερεύνηση μιας υπόθεσης ιδιοκτησίας κτήματος 5. Η χρήση του αφορισμού ή του επιτιμίου συνεχίζεται και στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Η εμπέδωση του αφορισμού ως μέσου εξεύρεσης της αλή- Ι.Ό.π.,αρ. 72, σελ Actes de Zographou, αρ. 7, για την υπόθεση βλ. και αρ MM, τόμ. Β', αρ. 674, σελ ) a r r ο u z è s, Regestes, y.p L. Ρ e t i t, Documents inédits sur le concile de 1166 et ses derniers adversaires, Viz. Vrem. 11 (1904), σελ , ιδιαίτ. σελ G r u m e 1, Begestes, αρ MIO 5. MM, τόμ. ΣΤ', αρ. 46, σελ. 154.

12 ΓονΧΑΡΙΔΙΙ θειας δίνεται εναργέστατα σε έγγραφο του 1251'. Στο έγγραφο αυτό μνημονεύεται δίκη που είχε γίνει το 1228, με πρωταγωνιστές την προηγούμενη γενιά των αντιδικούν. Τότε, η προτεινόμενη διαδικασία ήταν η ορκοδοσία, ενώ το 1251 ήταν πια η κατάθεση υπό το βάρος αφορισμού ιεράρχη. Από τις 60 αυτές πράξεις μόνον οι 5 μνημονεύουν ταυτόχρονα όρκο του διαδίκου και αφορισμό των μαρτύρων και είναι δύσκολο να συμπεράνουμε αν ο όρκος ήταν σε χρήση μόνον για τους διαδίκους 2. Μια άλλη υπόθεση που μας επιτρέπει να κάνουμε η εφαρμογή της διαδικασίας του αφορισμού είναι ότι με τον τρόπο αυτόν παύει η χρήση της σταυροδιαβασίας, που εφαρμοζόταν τουλάχιστον από την εποχή της αυτοκράτειρας Ειρήνης. Πράγματι, η τελευταία μνεία αυτής της διαδικασίας είναι του Ι Στη διαδικασία του αφορισμού ισχύει σχεδόν ό,τι ίσχυε και στη διαδικασία του όρκου. Ο αφορισμός ή το επιτίμιο χρησιμοποιείται για την εκτίμηση περιουσιών'. και οι διάδικοι έχουν τη δυνατότητα να συμφωνήσουν στο πρόσωπο του μάρτυρα που θα καταθέσει υπό το βάρος της πνευματικής ποινής 5. Τέλος, ο διάδικος μπορεί να ζητήσει να καταθέσει ο αντίδικος του υπό το βάρος αφορισμού". Ωστόσο, υπάρχει μια διαφορά σε σχέση με τον όρκο: στην περίπτωση του αφορισμού δεν είναι δυνατή η επαγωγή του. Ιίξάλλου, αυτό που διακρίνει τη διαδικασία αυτή από την ανάλογη του όρκου είναι ότι ο αφορισμός γίνεται από το δικαστήριο και δεν χρειάζεται να γίνει ειδική τελετουργία. Σε μια ακόμη κρίση του δικαιοδοτικού συστήματος οφείλεται ίσως η αναμόρφωση του πατριαρχικού δικαστηρίου το Στα αμέσως επόμενα χρόνια πολλαπλασιάζονται οι υποθέσεις που εκδικάζονται από το συνοδικό δικαστήριο. Πάντως, είναι σαφές ότι στην περίοδο αυτή ο πατριάρχης δεν περιορί- 1. Ό.-., τόμ. Δ', αρ. 28, σελ Acles de Chilandar, αρ. 77, σελ , αρ. 79, σελ. Ι 72, πρβλ. αρ. 78,91, 103, )0 1 g e r, Regesien, αρ. 2481, 2495, Actes de Doeheiariou, αρ. 32, σελ. 201, αρ. 39, σελ. 229, πρβλ. αρ Γ) a r r onze s, Regestes, 2389, Actes de Zographou, αρ. 7, σελ , πρβλ. αρ. 6. D ο Ι g e r, Regesten, αρ Pi tra, αρ. 22, σελ. 94-6, αρ. 72, σελ MM, τόμ. Β', αρ. 674, σελ Ι) a r r ο u z è s, Reges les, αρ MM, τόμ. Δ', αρ. 102, σελ Άλλε: σταυροδιαβασίες, βλ. Actes dlviron, αρ. 10. σελ Actes de Saint Panléléèmon, αρ. 5, σελ Vcles d'esphigménou, αρ. 4, σελ. 53. Acles de Zographou, αρ. 35. σελ Achs de Doeheiariou, αρ. 49, σελ. 264, MM, τόμ. Β', αρ. 565, σελ. 377, αρ. 553, σελ. 354, αρ. 554, σελ. 356, αρ. 608, σελ. 4 40, αρ. 606, σελ. 437, αρ 607, σελ Ι) a r mu ζ è s, Regesles, αρ. 3046, , 3109, 3142, 3166, Vêtes de Chilandar, αρ. 88, σελ. 189, αρ. 129, σελ Acles <1ι Lavra. τόμ. Γ', αρ. 156, σελ. 139, 40. Acles de Chilandar, αρ. 157, σελ 332 MM, τόμ. Β', αρ. 601, σελ. 431, αρ. 606, σελ. 437, αρ. 612, σελ. 446, αρ. 652, σε> 504, αρ σελ. 5Ί4.- Da r r ο u ζ ύ s, Regesles, αρ. 3161, 3166, 3,172, 3213, Da r ι ο u ζ è s. Rebates, %ρ 3066, πρβλ S h i 1 h a c h. Die Ilypotyposii, ό π.

13 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦυΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ 53 ζεται στην εκδίκαση υποθέσεων της Κωνσταντινούπολης και υποθέσεων που του υποβάλουν επαρχιακά εκκλησιαστικά δικαστήρια. Ο ίδιος δίνει εντολή στις πολιτικές αρχές επαρχιών να αναζητήσουν μαρτυρίες, χρησιμοποιώντας τον αφορισμό που εκδίδει η σύνοδος, σχετικά με υποθέσεις που εκδικάζει 1. Όσον αφορά τη δημοσιοποίηση της διαδικασίας του αφορισμού, είναι ακόμη μεγαλύτερη απ' αυτήν του όρκου. Με την απειλή δημοσίου αφορισμού αναζητούνται να καταθέσουν όσοι γνωρίζουν σχετικά με κάποια υπόθεση και οι διάδικοι οφείλουν να διαλευκάνουν πτυχές της υπόθεσης τους 2. Η πρώτη πράξη αφορισμού που αφορά μη εκκλησιαστική υπόθεση είναι ενδεικτική για τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας. Οι Λάμπονες, την Κυριακή μετά τη λειτουργία προσφεύγουν στον μητροπολίτη Μιλήτου και καταγγέλλουν τη μονή του Αγίου Ιωάννη εν Βάτω για καταπάτηση γονικού τους χωραφιού. Ο μητροπολίτης δεν θέλει να εκδικάσει την υπόθεση, αφού δεν υπάρχει εκπρόσωπος της μονής. Ωστόσο, ερωτηματικώς και ώς επί δοκιμασία μετ επιτιμίου υποβάλλει ερωτήσεις στους παρευρισκόμενους κληρικούς και λαϊκούς. Όλοι μαρτυρούν ότι το επίδικο χωράφι ανήκε στην οικογένεια των Λαμπόνων. Η κανονική δίκη γίνεται την επομένη Κυριακή, μετά τη λειτουργία, παρουσία του ηγουμένου της μονής. Ο μητροπολίτης και συντάκτης της πράξης αναφέρει ότι παρόντες στη δίκη ήταν όχι μόνον οι άρχοντες και οι κληρικοί, πάρεδροι του, αλλά σχεδόν ειπείν και δλη ή χώρα. Πάλι όλες οι μαρτυρίες ήταν υπέρ των Λαμπόνων και ο ηγούμενος της μονής ζήτησε οι καταθέσεις να γίνουν υπό το βάρος αφορισμού. "Απασα ή χώρα, τονίζει ο μητροπολίτης, δι' επιτιμίων και αφορισμών μαρτυρούσε ότι ιδιοκτήτες ήταν οι Λάμπονες, ενώ ot μοναχοί επικαλούνταν εγγραφή του χωραφιού στο κτητορικό της μονής τους. Ένας από τους άρχοντες της περιοχής, ο Ιωάννης Πισσίτης, που είχε καταθέσει και την προηγούμενη Κυριακή σχετικά με τη διαθήκη του μοναχού Λουκά Λάμπονος, εκ φόβου θεοϋ, και με δυνατή φωνή για να τον ακούσουν όλοι, ανέφερε ότι, ως γέννημα και θρέμμα της περιοχής, γνώριζε ότι ο κτήτωρ της μονής ήθελε να συμπεριλάβει το χωράφι στα κτήματα της. Επειδή όμως δεν είχε καταφέρει να πείσει τους ιδιοκτήτες του, και πιστεύοντας ότι κάποτε θα το κατόρθωνε. είχε γράψει το χωράφι στο κτητορικό 3. Την παρουσία ολόκληρης της κοινότητας επιδιώκουν και οι δύο δικαστές που όρισε ο σεβαστοκράτωρ Κωνσταντίνος Τορνίκης για να εκδικάσουν επί τόπου τη διαφορά ανάμεσα στη μονή Ζωγράφου και τη μονή Μεγί- 1. Actes de Lavra, τόμ. Γ', αρ. 152, σελ MM, τόμ. Β', σελ. 268, πρβλ. τόμ. Α', αρ. 70, II, σελ. 156 = H u n g e r- K r e s t e n, Register, αρ. 102, σελ D a r- r ο u z è s, Regestes, αρ Βλ. προηγούμενη σημείωση και MM, τόμ. Β', αρ. 652, σελ. 504, αρ. 674, σελ. 544 D a r r ο u z è s, Regestes, αρ. 3213, MM, τόμ. ΣΤ', αρ. 46, σελ

14 ΓονΝΑΙΊΔΙ! στης Λαύρας στην περιοχή Ιερισσού. Φθάσανε Κυριακή, εφοδιασμένοι με αφοριστικό γράμμα του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης για να συγκεντρώσουν μαρτυρίες". Την παρουσία γερόντων κληρικών και όλου του λαού κατά την ανάγνωση του αφοριστικού γράμματος του ÌΙ ρ ώ τ ο υ για συλλογή μαρτυριών επισημαίνει η κατάθεση των κατοίκων της περιοχής της Κομίτσα; 2. ενώ ο απεσταλμένο; για συλλογή μαρτυριόιν υπάλληλος Δημήτριος Γουλής αρκείται στην κλήση των ιερωμένων και των γερόντων της περιοχής 3. Τόσο ο όρκος όσο και ο αφορισμός εμφανίζονται ως μέσα επιτυχή για την αποκατάσταση της αλήθειας. Π πολιτική νομοθεσία παύει να διοόκει όσους ψευδορκούν, αρκούμενη στη θεία δίκη 4, ενώ οι εκκλησιαστικές αρχές τονίζουν τον επικίνδυνο χαρακτήρα τ co ν δύο διαδικασιών για την ψυχή εκείνου που ορκοδοτεί ή που δέχεται να καταθέσει υπό το βάρος αφορισμού και προσπαθούν να αποτρέψουν αυτές τις διαδικασίε;. II άρνηση ορκοδοσίας ή κατάθεσης υπό το βάρος αφορισμού 6 υποδηλώνει το ιδεολογικό βάρος του θεσμού. ( ) πατριάρχη; Αθανάσιος V τονίζει ότι το να δεχτεί κάποιος να καταθέσει υπό το βάρος αφορισμού χάριν ^ì/μίας ή κέρδους βιωτικοΰ είναι ασύγκριτα βαρύτερο από τον θάνατο". Έτσι, η σύνοδος επιπλήττει και αφορίζει τον διάδικο ο οποίος, γνωρίζοντας την αλήθεια, ζητά να καταθέσουν μάρτυρες υπό το βάρος αφορισμού 8 και αναγκάζει τον διάδικο να ζητήσει συγγνώμη γιατί ανάγκασε την αντίδικο αδελφή του να καταθέσει υπό το βάρος αφορισμού 9. Δεν είναι σαφές, αν πρόκειται για ζήτημα ήθους ή είναι μια υπόθεση προσωπικής ή γενικότερης στρατηγικής. Γνο^ρίζουμε όμως ότι ο όρκος στην καθημερινή ζωή ήταν σε ευρύτατη χρήση και χωρίς αποχρώντα λόγο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της δίκη; που έγινε το J Το δικαστήριο αποτελούσαν μέλη τη; κοινότητας, οι οικοδεσπότες της π ρ ο ν ο ι α ; στην οποία 1. Actes de Zographou, αρ. 7, σελ πρβλ. αρ. 6. Ι) ο 1 g e r. Rrgesteii, αρ Acles rie Chilandar, αρ. 128, Ι 28β, σελ. 226, Ό.π., αρ. 19, σελ Synopsis Basilicorum Maini, E, 36, 3 = J G Η, τόμ. li", σελ Actes de Saint Pantéléòmon, αρ. 5, σελ. 58. MM, τόμ. ΣΤ', αρ. 13, σελ. 97. Actes de Chilandar, αρ. 157, σελ MM, τόμ. Β', αρ. 585, σελ D a r r ο ιι- 7, è s, Regesles, αρ Acles de Saint Pantéléòmon, αρ. 20, σελ Acies de Lavra, τόμ. V, αρ. 37, σελ Actes de Chilandar, αρ. 77, σελ , αρ. 79, σελ. 172, πρβλ. αρ. 78,91, 103, ΙΟΊ Ι) olger, Regesten, αρ. 2481, 2495, MM, τόμ. Β', αρ. 579, σελ ) a r r ο u z è s, Regestes, αρ Λ1Μ, τόμ. Δ', αρ. 38, σελ Tal bol, The Correspondence, ό.π. αρ. 2 1, σελ. 50, L a u r IMI t, Regesles, αρ MM, τόμ. Β', αρ. 631, σελ Darrouzes, Regesles, αρ. 3187, 3193, Acles de Lavra, τόμ. Γ', αρ. 156, σελ MM, τόμ. Δ', αρ. 28, σελ

15 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦϋΡΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΑΣΤΉΡΙΑ 55 ανήκε το επίδικο αντικείμενο (δηλαδή δέκα ελαιόδενδρα). Διάδικοι ήταν οι δύο εξάδελφοι Ιωάννης Ιΐωλέας, κάτοικος της περιοχής όπου ήταν τα δέντρα, και Λέων Μουζηθράς, από τη Σμύρνη, ιερείς που έγιναν μοναχοί, οι οποίοι αντιδικούν για τον αριθμό των ελαιοδένδρων που ο πρώτος χάρισε στον δεύτερο ως αντίχαρη. Ο Ιίωλέας, που ισχυριζόταν ότι είχε χαρίσει μόνον είκοσι δέντρα και άδικα ο εξάδελφος του εκμεταλλευόταν δέκα ακόμη, ήταν έτοιμος να ορκοδοτήσει για αυτό. Ο Μουζηθράς, παρά το γεγονός ότι είχε έγγραφο του εξαδέλφου του και ότι το δικαστήριο αναγνώριζε το δίκαιο του, δεν δέχτηκε να γίνει ορκοδοσία. Το δικαστήριο, που το αποτελούσαν κάτοικοι της περιοχής. εκδηλώνεται υπέρ του Μουζηθρά, συμπεριφερόμενο περισσότερο ο^ς εκφραστής του κοινού αισθήματος παρά ως εφαρμογέας του νόμου. Όμως. γιατί ο Μουζηθράς φάνηκε γενναιόδωρος; Δεν μπορούμε παρά να κάνουμε υποθέσεις: Ο Μουζηθράς δεν ανήκε στην κοινότητα αλλά στον κλήρο της μητροπόλεως, και είχε τη δυνατότητα να προσφέρει εκδουλεύσεις, όπως αυτή στον Πωλέα. Άτομο με κύρος, προτίμησε να ενισχύσει το γόητρο του με μια πράξη γενναιοδωρίας, εναρμονισμένη με την κρατούσα αντίληψη περί όρκου. Η παρουσία ενώπιον δικαστηρίου σημαίνει ανασφάλεια και για τα δύο μέρη. Η εξέλιξη της δίκης δεν ήταν και δεν είναι ούτε ένας κατάλογος από τυπικές λύσεις ούτε προκαθορισμένη από τους νόμους. Ωστόσο, ο κίνδυνος που διατρέχουν τα δύο μέρη είναι άνισος, όχι μόνον εξαιτίας της κατοχής τίτλων, αλλά και από της θέσης των διαδίκων στην κοινωνική ιεραρχία και της ικανότητας τους να αντιμετωπίζουν την εξέλιξη της διαδικασίας. 11 τέχνη της πειθούς του δικαστηρίου δεν ταυτίζεται με τη ρητορική ικανότητα και δεν αποκλείει την απάτη 1. Πριν το 1360, η Μαγιστρίνα είχε εγκαλέσει την εξαδέλφη της Τριφυλλίνα, για οικειοποίηση μέρους της περιουσίας της, τρία εργαστήρια, που είχε κληρονομήσει από την κοινή θεία τους Βρυένισσα. Τα εργαστήρια αυτά η Τριφυλλίνα τα είχε πουλήσει στη μονή του Αγίου Παύλου εν Λάτρα). Την υπόθεση κέρδισε η Μαγιστρίνα, της οποίας άνοιξε η όρεξη, και διεκδικούσε και ένα μαγκηπείο. Όμως, έχασε την υπόθεση αυτή, που εκδίκασε ο μητροπολίτης Ηράκλειας, γιατί είχε καταθέσει ένας μοναχός υπό το βάρος αφορισμού πως την εποχή που γινόταν η αγοραπωλησία η Μαγιστρίνα και ο σύζυγος της ήταν παρόντες και δεν είχαν εγείρει αξιώσεις. Το θύμα όλης αυτής της ιστορίας, κάποιος Περδικάρης, ο οποίος είχε αγοράσει τα εργαστήρια από τη μονή Λάτρου, αναψηλάφησε την υπόθεση και κατάφερε να αποδείξει στο συνοδικό δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης ότι τα εργαστήρια αυτά δεν ανήκαν στην οικογενειακή περιουσία του πατέρα της Τριφυλλίνας, η οποία ήταν νόθα, αλλά στην περιουσία των θείων της από την πλευρά της μητέρας της. Η 1. Πρβλ. D, S ί m ο ri, // εύρεση τον δικαίου στο ανώτατο βυζαντινό δικαστήριο, (Μετάφραση Ι. Μ. Κονιδάρη), Αθήνα 1982.

16 56 li. ΓΟνννίΜΔΙΙ Μαγιστρίνα παρουσίασε στο δικαστήριο πλαστό έγγραφο, που δεν ήταν το ίδιο που είχε εμφανίσει στην πρώτη δίκη. Μετά την κατάθεση των μαρτύρων υπό το βάρος αφορισμού κατά της Μαγιστρίνας, εκείνη υποσχέθηκε να παρουσιάσει άλλους μάρτυρες επ ανατροπή... τής τοιαύτης κατησφαλισμένης μαρτυρίας, που η σύνοδος ακόμη περιμένει 1. Ιίξάλλου, και το δικαστήριο έχει στρατηγική που ξεπερνά τα όρια της κοινωνικής συναίνεσης, προκειμένου να εφαρμόσει τη γενικότερη ιδεολογική του προοπτική. Ο αρχιεπίσκοπος Αχρίδος Δημήτριος Χωματιανός, κρίνοντας μια υπόθεση διαζυγίου, ζητά από την ενάγουσα σύζυγο, που κατηγορεί τον σύζυγο της ως ομοφυλόφιλο, να δώσει όρκο. Την απόφαση του αυτή να ζητήσει την ορκοδοσία του διαδίκου και όχι την κατάθεση μαρτύρων, των οποίων τη θέση θα πάρει η ενάγουσα, ο Δημήτριος Χωματιανός δικαιολογεί, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για τη γνωστή διαδικασία του σ υ κ ο φ α ν τ ι κ ο ύ κ α ι τελείου όρκου, αλλά για τον όρκο που ζητά ο δικαστής για να πεισθεί πλήρως, εφόσον η κατηγορία της συζύγου αφορά ένα ζήτημα που είναι δυνατόν να μην έχει γίνει γνωστό στην κοινότητα 2. Ανάλογη τακτική κρατά ο ίδιος ιεράρχης σε μια άλλη υπόθεση διαζυγίου, όπου ο σύζυγος κατηγορεί τη σύζυγο του για μοιχεία. Οι μαρτυρικές καταθέσεις δεν έχουν σημασία, όταν η κοινότητα δεν έχει άμεση γνώση της υπόθεσης. Έτσι ο Χωματιανός απορρίπτει την προσφορά των διαδίκων να ορκοδοτήσουν. Το διαζύγιο βγαίνει με δική του απόφαση 3. Στις υποθέσεις ηθών η εκκλησία εκφράζει κάτι περισσότερο από τη φήμη που διατρέχει την κοινόβια. Η εξέλιξη της χρήσης του όρκου ως διαδικασίας της δικαστηριακής πρακτικής δηλώνει την προσπάθεια προσαρμογής στη χριστιανική ηθική. Ωστόσο. ο ιδεολογικός έλεγχος του δεν γινόταν ούτε από την εκκλησία ούτε από την πολιτεία. Ο δικαστής όριζε το περιεχόμενο του όρκου που οι εκκλησιαστικές αρχές έπρεπε να τ ε λ ε σ ι ο υ ρ γ ή σ ο υ ν, χωρίς να έχουν δυνατότητα επέμβασης στην ουσία της εκδικαζόμενης υπόθεσης. Οι αδυναμίες του πολιτικού δικαιοδοτικού συστήματος, που λειτουργούσε πλημμελώς ή και δεν λειτουργούσε καθόλου, έδωσε στην εκκλησία τη δυνατότητα να εφαρμόσει στις υποθέσεις που ήταν στη δικαιοδοσία της κατ' αρχήν, και γενικότερα στη συνέχεια, την κατάθεση υπό το βάρος επιτιμίου ή αφορισμού. II. ΓΟΥΝΛΡΙΔΗΣ 1. MM, τόμ. Α', αρ. 173, σελ. 392, Pit r a, αρ. 137, σελ Ό.π., αρ. 132, σελ

17 ΟΡΚΟΣ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΛ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΔΙΚΛΣΤΙΙΡίν ΣΓΝΤΟΜΟΡΡΛΦΙΕΣ Β έ η, Γράμματα Μετεώρου, Ν. Βέη, Σερβικά και Βυζαντιακά γράμματα Μετειώρου, Βυζαντίς 2 (191 Ι), σελ Actes de Chilandar, L. Ρ e t i t - Β. Κ ο r a b 1 e ν, Actes de Chilandar, [Actes de l'athos Viz.. Vre m. 17 (1911), παράρτημα. (Ανατύπωση Άμστερνταμ 1975). Actes de Dionysiou, N. Oikonomidès, Actes de Dionysiou, Archives de l'athos IV, ΙΙαρίσι Actes de Docheiariou, N. Oikonomidès, Actes de Docheiariou, [Archives de l'athos XIIIJ, ΙΙαρίσι Actes d'esphigménou, J. Le fort, Actes d'esphigménou, [Archives de l'athos VI], ΙΙαρίσι Actes d'iviron, J. Lefort-N. Oikonomidès-Denise Papachrssanthou..., Actes d'iviron, I. Des origines au milieu du Xle siècle, [Archives de l'athos XIV], ΙΙαρίσι Actes de Kastamonitou, Ν. Ο i k ο n ο m i d è s, Actes de Kastamonitou, \ Archives de l'athos IXJ, ΙΙαρίσι Actes de Kutlumus, P. L e m e r 1 e, Actes de Kutlumus, [Archives de l'athos II], ΙΙαρίσι Actes de Lavra, P. Lemerle-N. Svoronos-A. Guillou- Denise Papachryssanthou, Actes de Lavra, [Archives de l'athos V, VIII, X, XII, Παρίσι 1970, 1977, 1979,1982. Actes de Saint Pantéléèmon, P. L e m e r 1 e - G. D a g r ο n - S. Ó i r k ο ν i c, Acles de Saint Pantéléèmon, [Archives de l'athos XII], Παρίσι Actes de Xéropotamou, J. Β ο m ρ a i re, Actes de Xéropotamou, [Archives de l'athos III], Παρίσι Actes de Zographou, W. Regel-E. Kurtz-B. Korablev, dictes de Zographou, [Actes de l'athos, Viz. Vrem. 13 (1907), παράρτημα 2. (Ανατύπωση Άμστερνταμ 1969). Darrouzès, Regesles, J. Darrouzès, Les regestes des actes du patriarcal de Constantinople. Les acles des patriarches, fase. V. Les regestes de 7377 à 1410, Παρίσι 1977, Fase. VI. Les regesles de 1377 à 1410, Παρίσι Grumel, Regestes, V. Grumel, Les regestes des actes du patriarcat de Constantinople. Les actes des patriarches, fase. III. Les regestes de 1043 à 1206, Παρίσι Hunger Kresten, Register, H. Hunger- Ο. Kresten κ.ά.,das Register des Patriarchats von Konstantinopel. 1. Teil, Edition und Übersetzung der Urkunden aus den Jahren , (CFHB 19/1), Βιέννη Laurent, Regestes, V. Laurent, Les regestes des actes du patriarcat de Constantinople. Les actes des patriarches, fase. IV. Les regestes de 1208 à 1309, Παρίσι Pitra, J. B. Pitra, Analecta sacra et classica. Spicilegio solesmensi parata, iuris ecclesiastici Graecorum selecta paralipomena, τόμ. ΣΤ', Παρίσι - Ρώμη 1891.

18

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το όρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το όρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το όρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ Α: Ακίνητη ιδιοκτησία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Ιούνιος 2011 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Αναφέρετε, κατά συνοπτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 9 42 του 1978 86 του 1986 54(Ι) του 1994 94(Ι) του 1994. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ Φεβρουάριος 2012 ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 Να απαντηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ TA REGESTES ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΟΜΕΣ

ΑΠΟ TA REGESTES ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΟΜΕΣ ΜΑΧΗ ΠΑΪΖΗ-ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΤΛΟΤ ΑΠΟ TA REGESTES ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΟΜΕΣ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Οι βυζαντινολόγοι έχουν φροντίσει να παρασκευάσουν χρηστικά ((εργαλεία)) για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Μ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Μ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Μ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ Αυτό το παράρτηµα είναι µόνο συµβουλευτικό. Σε µερικές περιπτώσεις αυτές οι διαδικασίες προτείνεται να αλλάζουν. Απευθύνεται πρωτίστως στους προέδρους

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ 1 ΑΡΙΘΜ. 315/V/2006 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου, του κτηρίου των Γραφείων της (Κότσικα 1Α & Πατησίων), την 16 η Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρου 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ. (Να απαντηθουν 4 από τις 6 ερωτήσεις )

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρου 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ. (Να απαντηθουν 4 από τις 6 ερωτήσεις ) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρου 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 (Να απαντηθουν 4 από τις 6 ερωτήσεις ) ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Α. Ο λοχίας διερευνητής του Τ.Α.Ε

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 2930,2.12.94 816 Ν. 87(Ι)/94 Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Εισαγωγικές Διατάξεις Αρθρο. 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρα Σελ. Κεφάλαιο Α. Δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων 1-6 1 Κεφάλαιο Β. Προσδιορισμός της αξίας του αντικειμένου της δίκης 7-11 2 Κεφάλαιο Γ. Καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Ληξιαρχείο Δήμο Λαρισαίων

Ληξιαρχείο Δήμο Λαρισαίων Ληξιαρχείο Δήμο Λαρισαίων 1. Ληξιαρχική πράξη Γέννησης (Δήλωση εντός 10 ημερών, αλλιώς απαιτούνται παράβολα) Υπόχρεοι προς δήλωση: Ο πατέρας ή η μητέρα, ο γιατρός, η μαία ή οποιοσδήποτε παραστάς κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Το δίκαιο και οι διακρίσεις του... 15 2. Οι πηγές γνώσης του Ρωμαϊκού ίκαιου... 20 3. ιαίρεση της Ιστορίας του Ρωμαϊκού πολιτεύματος και του Ρωμαϊκού ικαίου... 32 4. Χαρακτήρας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή:

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2522 ικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συµβάσεως δηµόσιων έργων, κρατικών προµηθειών και υπηρεσιών σύµφωνα µε την οδηγία 89/665 Ε.Ο.Κ. Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012 ΘΕΜΑ: 95 ο ΕΚΤΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ: Παραίτηση από το ένδικο μέσο της αναίρεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ Φ. 4285/Κ ΑΤΕΛΩΣ ΔΗΜΟΣΙΟ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ 1.... 2.... 3.... 4.... 5.... 6.... 7.... Συζητήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015. Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /..

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015. Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /.. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 01.09.2015 ΟΜΑΔΑ Α Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /.. ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι απαντήσεις δίνονται κάτω από κάθε ζήτημα. Δεν επιτρέπεται η χρήση άλλης κόλλας και δεν παραλαμβάνεται παρά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... ΕΙΣΑΓΩΓΗ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... Σελ. ΙΧ ΧΙ ΧΙΧ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ Η.Π.Α. ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από το Δικαστή Ελευθέριο Τοπαλνάκο, Πρωτοδίκη, τον οποίο όρισε η Πρόεδρος Πρωτοδικών και από την Γραμματέα Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Αρ. Φακ. 13.01.04 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ Αρμόδιο Όργανο για την πειθαρχία των φοιτητών (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1. ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υποπαράγραφος ΣΤ.1. Στην περίπτωση α) της παραγράφου 2 του άρθρου 146Β του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) Ερώτηση 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 Α. Ο Α είναι ιδιοκτήτης αποθήκης στην Λευκωσία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Εισαγωγή... 23 Πορίσματα της θεωρίας και της νομολογίας... 24 I. Η αρμοδιότητα... 24 II. Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Κατόπιν αυτού, δεν εκδόθηκε απόφαση επί της αγωγής.

Κατόπιν αυτού, δεν εκδόθηκε απόφαση επί της αγωγής. Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Αρείου Πάγου Αξιότιμε κύριε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αξιότιμε κύριε Αντιπρόεδρε του Αρείου Πάγου Όπως γνωρίζετε, η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου άσκησε κατά του Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3578, 22/2/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3578, 22/2/2002 Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου για Τρίτο Παιδί Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 8(Ι) του 2002 ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΙIΙ. ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ 1 ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Ο πειθαρχικός έλεγχος ασκείται πρωτοβάθμια από μόνιμη Επιτροπή Πειθαρχικού Ελέγχου διετούς θητείας, την οποία διορίζει η Σύγκλητος και επικυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232)

Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232) Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232) Συνοπτικός τίτλος 1. Ο παρών Νόµος θα αναφέρεται ως ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος. Διατυπώσεις αναγκαίες για την εκτέλεση σύµβασης 2.

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών 1. Στην άμεση αντιπροσώπευση: α) Η δήλωση βούλησης γίνεται από τον αντιπροσωπευόμενο στο όνομά του. β) Η δήλωση βούλησης γίνεται από αντιπρόσωπο στο όνομά του γ) Η δήλωση βούλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ 115/2014 (Άρθρο 77 παρ. 3 Ν.3852/2010)

ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ 115/2014 (Άρθρο 77 παρ. 3 Ν.3852/2010) Διαμεσολάβηση 115/2014 Σελίδα 1 ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ 115/2014 (Άρθρο 77 παρ. 3 Ν.3852/2010) Προς 1) Tμημα Γάμων Θανάτων gamoi.thanatoi@cityofathens.gr 2) Kύριο *** *** Kοινοποίηση 1) Γραφείο Δημάρχου mayor@cityofathens.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 2 Διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως σε διαδικασίες οικογενειακού δικαίου περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι:

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι: BULLETIN 74 ΑΠΟΜΕΙΩΣΗ (HAIRCUT) ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ (ΜΕΜΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ) Προδικαστική Ένσταση: Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εισηγήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) Οκτώβριος 2011 ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν, 21/90 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ο περί Πολιτικού Γάμου Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος. Συντομογραφίες. Βιβλιογραφία ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος. Συντομογραφίες. Βιβλιογραφία ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος. Συντομογραφίες Βιβλιογραφία Σελ. ΙΧ XVII ΧΙΧ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1 2. ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΣ. 4 I. α) Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

41(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΔΙΑΚΑΤΟΧΗ, ΕΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ) ΝΟΜΟ

41(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΔΙΑΚΑΤΟΧΗ, ΕΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ) ΝΟΜΟ Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4502, 31.3.2015 Ν. 41(Ι)/2015 41(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΔΙΑΚΑΤΟΧΗ, ΕΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ) ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός

Διαβάστε περισσότερα

IΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ

IΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ IΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ Τ.Θ. 1308 Τ.Κ. 380 01 ΒΟΛΟΣ ΒΟΛΟΣ 21/04/2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΝΗΕΣ Στο φύλλο της 21 ης Απριλίου 2010 της εφημερίδας η «Θεσσαλία» δημοσιεύονται αποσπάσματα της εισήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν. 55/84 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ο Κυρωτικός της Σύμβασης Νομικής Συνεργασίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ. (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) Ερώτηση 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το Άρθρο 5 του Περί Δικηγόρων Νόμου) ΑΣΤΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ (Να απαντηθούν 4 από τις 6 ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 Α. Αναφορικά με την υποχρέωση των εργοδοτών

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ)

12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ) 12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ) 1. Στο διαγωνισμό που διοργανώνει η αλυσίδα καταστημάτων με

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετασεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετασεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετασεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) Φεβρουαρίου 2011 ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΟΙΡΕΣ 2 /07/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Αριθμ. Πρωτ.:14565 ΔΗΜΟΣ ΦΑΙΣΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ΑΡΜΟΥΤΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ/ΣΗ:- - - -

Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ/ΣΗ:- - - - Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΑΕ & ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΜΗΜΑ Α & Γ Tαχ. Δ/νση: Πλ. Κάνιγγος Τ.Κ.: 101 81 Πληροφορίες : Α. ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΗ : Ε. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ Τηλέφωνο : 213 15

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 27 ο /31-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1256/2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 27 ο /31-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1256/2012 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΘΕΜΑ: 73 ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 27 ο /31-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1256/2012 ΕΚΤΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ: Παραίτηση από το ένδικο μέσο της έφεσης

Διαβάστε περισσότερα

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ' J γ Αριθμός απόφασης V* > 3 3 0 /2014 ^ 1 r ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Η κουλτούρα της ανομίας

Η κουλτούρα της ανομίας Η κουλτούρα της ανομίας http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_663617_25/11/2007_250329 Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι, Στις 18 Οκτωβρίου 2012 αναρτήθηκε στον διαδικτυακό διάλογο του πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ Προϋποθέσεις τέλεσης διακρατικής υιοθεσίας τέκνου από την ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 1. Νομοθεσία για την διαδικασία υιοθεσίας Σύμβαση της Χάγης για την Προστασία των Παιδιών και τη Συνεργασία στην Διακρατική Υιοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ 1 ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Ο ηλεκτρολόγος κατά την άσκηση του επαγγέλματός του φέρει αστικές, ποινικές, κοινωνικές και ηθικές ευθύνες Σκοπός της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000 Ο περί Ελέγχου των Παραπλανητικών και Συγκριτικών Διαφημίσεων Νόμος του 2000 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 92(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

απορροφώσας και της απορροφώµενης τράπεζας και τη µε αριθµό 38385/25-6-2013 πράξη του συµβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου

απορροφώσας και της απορροφώµενης τράπεζας και τη µε αριθµό 38385/25-6-2013 πράξη του συµβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου Σελίδα 1 από 5 Αριθµός απόφασης 4595/2014 Αριθµός κατάθεσης ανακοπής 20220/2013 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟ ΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙ ΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τη ικαστή Πολυξένη - Μαρία Παπασαραντοπούλου, Πρωτοδίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4231, 19/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4231, 19/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΛΑΤΟΜΕΙΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 270 5 του 1965 88(Ι) του 1995 132(Ι) του 2001 63(Ι) του 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3880, 2/7/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΘΥΜΑΤΩΝ) ΝΟΜΟ -------------------------

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3880, 2/7/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΘΥΜΑΤΩΝ) ΝΟΜΟ ------------------------- ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΘΥΜΑΤΩΝ) ΝΟΜΟ ------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 119(Ι) του 2000. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Τ Η Σ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΗΛΩΣΗ

Α Ι Τ Η Σ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΗΛΩΣΗ Α Ι Τ Η Σ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΗΛΩΣΗ (άρθρο 8 Ν.1599/1986) Η ακρίβεια των στοιχείων που υποβάλλονται µε αυτή τη δήλωση µπορεί να ελεγχθεί µε βάση το αρχείο άλλων υπηρεσιών (άρθρο 8 παρ. 4 Ν. 1599/1986) Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Ενδέχεται να υποστεί τυπικές αλλαγές.

Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Ενδέχεται να υποστεί τυπικές αλλαγές. 1 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ (Προσφυγή υπ αρίθμ.: 13251/07) ΑΠΟΦΑΣΗ (Τύποις και Ουσία) ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ 11 η Δεκεμβρίου 2014 Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Ενδέχεται να υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Περιεχόμενα 1. ΑΝΘΙΜΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΔΑΞΟΥΜΕ... ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 11/01/2016 σελ.18 2. ΦΟΒΙΣΜΕΝΑ ΘΥΜΑΤΑ ΑΤΙΜΩΡΗΤΟΙ ΔΡΑΣΤΕΣ Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ 11/01/2016 σελ.36 3. ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕ ΧΕΕΙ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΓΑΜΟ - ΧΕΕΙ ΥΖΥΓΩΝ - ΙΑΖΥΓΙΟ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις τις οικογενειακές σχέσεις είναι ενδιαφέρουσα η αναφορά και σύγκριση των νοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Κεφαλάς. Χατζηπέτρου Κλαίρη

Μιχάλης Κεφαλάς. Χατζηπέτρου Κλαίρη Μιχάλης Κεφαλάς "Μέχρι την ημερομηνία της συνταξιοδότησης τους, τα μέλη Ε.Π. που κατέχουν προσωποπαγείς θέσεις Αναπληρωτή Καθηγητή, Επίκουρου Καθηγητή και Καθηγητή Εφαρμογών σύμφωνα με τις διατάξεις της

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ταχ. Δ/νση: Ακτή Μιαούλη & Μ. Μπότσαρη 2-8 Τ.Κ.: 185 38, Πειραιάς Πληροφορίες: Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Αριθμ. αποφ.: 66 /2009 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΓΑΖΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Αριθμ. αποφ.: 66 /2009 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΓΑΖΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Αριθμ. αποφ.: 66 /2009 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΓΑΖΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜOY 7/2009 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 23-3-2009 Σήμερα την 23 η του μηνός Μάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη Ερμιόνη Πριμικύρη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011

ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 17-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4267/17-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 81/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα