ΠΑΙΔΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΙΔΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ"

Transcript

1 Αναμόρφωση Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του τμήματος ΤΕΠΑΕΣ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Γιάννης Σ. Παπαδάτος Η εισήγησή μου θα περιοριστεί σε ορισμένα βιβλία της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας και ειδικότερα της λεγόμενης «οικολογικής θεματικής» που εκδόθηκαν την τελευταία δεκαπενταετία περίπου ( ) και τα οποία συνιστούν ποιοτικές εξελίξεις στη συγκεκριμένη κατηγορία. Προηγουμένως θα ήθελα να αναφερθώ συνοπτικά στην «πρώτη» μεταπολιτευτική περίοδο αυτής της θεματικής ( ). 1 Οι ιδεολογικές αποτυπώσεις της και ειδικότερα στα βιβλία εκείνα των οποίων ο κεντρικός μύθος συνδέεται με κάποιο οικολογικό θέμα (κύκλος της ζωής και της ύλης, τροφική αλυσίδα, διευθέτηση φυσικού περιβάλλοντος κ.ά.) ή περιβαλλοντικό πρόβλημα (καταστροφή δασικού οικοσυστήματος ή γενικότερου φυσικού περιβάλλοντος, ρύπανση, μόλυνση κ.ά.), μπορούμε να πούμε ότι σε μεγάλο βαθμό αντανακλούν τον ισχύοντα τύπο Ανάπτυξης. Μια τέτοια διαπίστωση/πραγματικότητα έχει υποκειμενικές και αντικειμενικές παραμέτρους. Υποκειμενικές, διότι οι παράμετροι συνδέονται, από την πλευρά του συγγραφέα, με το βαθμό κατανόησης της επιστημονικής γνώσης και ενημέρωσης λόγω του ειδικού θέματος της οικολογίας και όχι μόνο της απλής ευαισθητοποίησής του και αντικειμενικές, διότι στη συγκεκριμένη περίοδο, τουλάχιστον στην αρχή, η οικολογική σκέψη, αλλά και η κοινωνική πρακτική που συνδέεται με αυτή βρίσκονταν στα πρώτα στάδια προσέγγισης και διαλεύκανσης του τοπίου. Επομένως η λογική της διατήρησης της φύσης σε συνθήκες διαχείρισης του περιβάλλοντος, η λογική της φυσιολατρίας με την έννοια της διατήρησης του υπάρχοντος φυσικού περιβάλλοντος, η λογική των φίλτρων στα εργοστάσια, η επιφανειακή αλλαγή του περιβάλλοντος δίχως την αναγκαία προϋπόθεση της αλλαγής των σχέσεων ανθρώπου-φύσης, η μη ουσιαστική σύνδεση του οικολογικού με το κοινωνικό πρόβλημα, «αντιλήψεις» και αποτυπώσεις οι οποίες προβάλλονται σε πολλά βιβλία, είναι τα κύρια ιδεολογικά σημαινόμενα τα οποία «εντάσσουν» το σύνολο της παραγωγής μάλλον στον τεχνοκεντρικό τύπο της τρέχουσας Ανάπτυξης. Υπάρχουν βέβαια και ορισμένα βιβλία αυτής της «πρώτης» 1 Βλ. Παπαδάτος, Ι. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα στην ελληνική παιδική πεζογραφία ( )- Κοινωνιοπαιδαγωγική Λογοτεχνική προσέγγιση (Διδακτορική Διατριβή).Αθήνα, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Αθηνών, 2003 Page 1 of 7

2 μεταπολιτευτικής παραγωγής των οποίων στοιχεία εντάσσονται σε ένα πλαίσιο οικοκεντρικής αντίληψης για τη φύση, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος πρέπει να συνεργάζεται μαζί της και συνάμα να την σέβεται και όχι να την κυριαρχήσει καταστρέφοντάς την. 2 Οι φαντασιακές προεκτάσεις της συνεργασίας ανθρώπων και ζώων για την ανάπλαση του φυσικού περιβάλλοντος, η συνεργασία των ομάδων σε ένα πρώτο επίπεδο, η επιμέρους σύνδεση του οικολογικού με το κοινωνικό πρόβλημα αλλά και οι ουτοπικές οικολογικές πολιτείες έχουν στοιχεία μιας τέτοιας συλλογιστικής. «Είμαστε συγκυβερνήτες-συνοδοιπόροι της φύσης την οποία οφείλουμε να σεβόμαστε» αναφέρει μεταξύ άλλων ένας σύγχρονος θεωρητικός της οικολογικής σκέψης, ο Ε. Morin. 3 Άλλωστε το «δόγμα» «ο άνθρωπος κυρίαρχος επί της φύσης» που έχει τις καταβολές του σε διάφορες θεοκρατικές και μυστικιστικές απόψεις του Μεσαίωνα αλλά και θεωρητικές κατασκευές μεταγενέστερων διανοητών σε συνδυασμό με μια ανάλογη καρτεσιανή συλλογιστική στην οποία μπορούμε να πούμε ότι στηρίχτηκε η βιομηχανική επανάσταση 4 που οδήγησε την Ανάπτυξη των τελευταίων αιώνων στα οικολογικά αδιέξοδα, 5 η σύγχρονη οικολογική σκέψη όχι μόνον τα θέτει υπό αμφισβήτηση, αλλά έχει επηρεάσει σε παγκόσμια κλίματα ένα πλαίσιο οργανώσεων οι οποίες εν πολλοίς εντάσσονται σε μια οικοκεντρική συλλογιστική, είναι αλήθεια με πολλές αποχρώσεις. 6 Οι πιο «προωθημένες» οικολογικές θεωρίες δεν προτάσσουν το καρτεσιανό δόγμα ή τη νευτώνεια Φυσική ούτε και τη δαρβινική θεωρία αλλά μια ολιστικού τύπου θεώρηση των φαινομένων και της Ανάπτυξης, όπου όμως συνάμα θα εξετάζεται και το μέρος. Σε μια τέτοια προσέγγιση ο άνθρωπος είναι απαραίτητο να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του συνεργαζόμενος με τη φύση, «ενστερνιζόμενος» την εξελικτική λειτουργία των οικοσυστημάτων, και «συμμετέχοντας» σε αυτή με γνώση και απόλυτο σεβασμό. Μια λειτουργία στην οποία έννοιες όπως συνεργασία, αλληλοκατανόηση, αλληλοσυσχέτιση, αυτονομία μέσα από την εξάρτηση, ουδετερότητα, ανταγωνισμός 2 Βλ. σχετικά για την κατηγοριοποίηση των οικολογικών θεωριών την ταξινόμηση του Τ. O Riordan στο βιβλίο του: Environmentalism, London, 1981, pp καθώς και: Φλογαϊτη, Ε. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αθήνα, Ελληνικές Πανεπιστημιακές Εκδόσεις, 1993, σσ Morin, E. La methode. 2. La vie de la vie. Paris, Seuil, Επίσης Morin, E. Η οικολογικοποιημένη σκέψη-η πρόκληση της πολυπλοκότητας. Μετ. Π. Μπουρλάκης, Μ. Καραχάλιος, Αθήνα, Γ.Γ.Ν.Γ., 1990, σσ κ.α. 4 Βλ. σχετικά Καρασμάνης, Β. «Το πρόβλημα των αξιών στην οικολογία», περ. Νέα Οικολογία, τ. 73, 1990, σσ αλλά και: Λουλούδης, Λ. «Άνθρωπος και Φύση» στο: Μορέν,Ε. κ. ά (επιμέλεια Γ. Καραμπελιάς). Οικολογικοποίηση της σκέψης. Αθήνα, Εναλλακτικές Εκδόσεις Κομμούνα, 1990, σσ Για την οικολογική κρίση έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια αρκετές συνδιασκέψεις με τη συμμετοχή κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανώσεων. Βλ. αποτελέσματα συνδιασκέψεων για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη: Στοκχόλμη (1972), Ρϊο Ιανέιρο (1992), Κιότο (1997), Γιοχάνεσμπουργκ (2002). Στην τελευταία συνδιάσκεψη υπήρξαν απόψεις ομάδων χωρών που διατυπώθηκαν στη βάση κυρίως οικονομικών συμφερόντων (εφημ. Αυγή, , σ. 17). 6 Βλ. σχετικά για το οικολογικό κίνημα, τα ρεύματα και τις μορφές του μερικά βιβλία καθώς και κεφάλαια βιβλίων: Δερμιτζάκης, Μπ. Οικολογία και Δημοκρατία. Το Οικολογικό Κίνημα και το αύριο της Δημοκρατίας. Αθήνα, Θυμάρι, O Riordan, Τ. Environmentalism, ό.π. - Κορφιάτης, Κ. «Η επιστήμη της οικολογίας και η θεωρία του οικολογικού κινήματος», στο: Ιατρού, Γ. Δ., Μαρδίρης, Θ. Α. (Επιμέλεια).Οικολογία, Κοινωνία, Εκπαίδευση. Πραγματικότητα και προοπτικές στην Ελλάδα. Αθήνα, Νέα Σύνορα-Α. Α. Λιβάνης, 1996, σσ Ορφανίδης, Χρ. (Επιμέλεια). Το οικολογικό κίνημα στην Ελλάδα. Αθήνα, Μετά τη βροχή, Φλογαϊτη, Ε. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αθήνα, Ελληνικές Πανεπιστημιακές Εκδόσεις, 1993 σσ Γεωργόπουλος, Α. Περιβαλλοντική ηθική. Αθήνα, Gutenberg, 2002 Κατσούλης, Η. «Πράσινα κινήματα και κοινωνία των πολιτών», στο: Μοδινός, Μ., Ευθυμιόπουλος, Η. (Επιμέλεια). Οικολογία και Επιστήμες του Περιβάλλοντος. Αθήνα, Στοχαστής/ΔΙΠΕ, 1998, σσ Μπούκτσιν, Μ. Τι είναι Κοινωνική Οικολογία. Μετ. Μ. Κορακιανίτης. Αθήνα, Βιβλιόπολις, 1992 Page 2 of 7

3 ενέχουν μια πολυπλοκότητα 7 και μια κλίμακα αξιών η οποία, τηρουμένων των αναλογιών και κατάλληλα επεξεργασμένη, μπορεί να προβληθεί στην ανθρώπινη κοινωνία. Ωστόσο, στο πλαίσιο της λογοτεχνικής παραγωγής θα έλεγα ότι τα βιβλία της δεκαπενταετίας , ανεξάρτητα από τις αντιλήψεις τις οποίες εκφράζουν, αποτέλεσαν και από πλευράς περιεχομένου αλλά και μορφής μια πλατιά βάση που προετοίμασε κριτικά και αποκρυστάλλωσε ως ένα μεγάλο βαθμό μια σύγχρονη «φιλοσοφία» η οποία σε περισσότερα βιβλία από ό,τι στο παρελθόν, εν πολλοίς είναι σύμφυτη με τις παραπάνω σύγχρονες οικοκεντρικές αξιακές αναζητήσεις. Πρέπει όμως να σημειώσω, ότι ακόμη γράφονται βιβλία αλλά και επιμέρους θέματα βιβλίων ανεξαρτήτως περιεχομένου των οποίων το οικολογικό τους πλαίσιο ή οι οικολογικές τους αναφορές συνεχίζουν να εντάσσονται στην τεχνοκεντρική αντίληψη για τη φύση και το περιβάλλον. Στη συνέχεια θα αναφερθώ σε κυρίαρχα θέματα βιβλίων τα οποία νομίζω ότι εντάσσονται στο σύνολό τους σε μια μάλλον οικοκεντρική αντίληψη για τη φύση και το περιβάλλον. Οι παρατηρήσεις μου θα είναι κοινωνιολογικού περιεχομένου. Μια κατηγορία της οικολογικής θεματικής είναι αυτή που αναφέρεται στο ανθρωπογενές περιβάλλον και παράλληλα στα προβλήματα που εγείρει και στα αποτελέσματα που φέρνει ο ισχύων τύπος Ανάπτυξης: Η λογική των φίλτρων, συχνό θέμα σε βιβλία της προηγούμενης περιόδου, η οποία σηματοδοτεί σε ένα βαθμό και τη σύγχρονη Ανάπτυξη, ανατρέπεται στο μυθιστόρημα του Χάρη Σακελλαρίου Ο θυμός του Ποσειδώνα (Κέδρος, 1991). Στο συγκεκριμένο βιβλίο μέσα από μια οξεία κοινωνική κριτική από ένα δάσκαλο πρωταγωνιστή, αναδεικνύονται οικολογικά προβλήματα κυρίως όμως η σύνδεση του οικολογικού με το κοινωνικό πρόβλημα μέσα από τη σύγκρουση του σημερινού τύπου οικονομικής ανάπτυξης με παραδοσιακές μορφές και αντιλήψεις Προτάσσεται η ανάγκη για εξεύρεση μιας άλλης κοσμοθεωρητικής βάσης όπου ο βαθιά συνειδητοποιημένος άνθρωπος απαλλαγμένος από την ιδεολογία της κατανάλωσης θα επινοήσει τις κατάλληλες βιώσιμες λύσεις. Κι αυτό το δείχνει ο συγγραφέας να το συμμερίζεται μη προτείνοντας λύσεις «αντιοικολογικές» (π.χ. μεταφορά του εργοστασίου μακριά από κατοικημένες περιοχές που είναι μια συνήθης λύση που «προτείνεται» σε αρκετά βιβλία της περιόδου ). Γι αυτό άλλωστε, σαν «από μηχανής θεό» «επιστρατεύει» το μυθολογικό παράγοντα, ο οποίος με τη μορφή του Ποσειδώνα και των άλλων όντων της θάλασσας, σαν Ερινύες, δίνουν τη «λύση». Μια λύση η οποία δεν θα έρθει από καμιά τιμωρία -εδώ ίσως υποδηλώνεται ένα είδος κάθαρσης εξελισσόμενου στάσιμου σύγχρονης τραγωδίας που παίζεται στο θέατρο του θετικισμού-, αλλά από το συμβολικό γκρέμισμα του τοίχου τού εργοστασίου. Αυτό το γεγονός παραπέμπει στην κριτική αναζήτηση μιας άλλης συλλογιστικής, ενός άλλου τύπου Ανάπτυξης που δεν θα γεννάει οικολογικά προβλήματα και όπου όλα θα πηγάζουν από την ουσιαστική συνεργασία ανθρώπου-φύσης. Στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο μπορούμε να πούμε ότι εντάσσονται και τα βιβλία Το μαύρο σύννεφο της Δέσποινας Στίκα (Πατάκης 1998) όπου οι εναγώνιες κραυγές των σύννεφων, των φυτών και των παιδιών ευρισκόμενες σε μια πλήρη συμφωνία, όταν ένα νέφος διασάλευσε το οικολογικό περιβάλλον, έφεραν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα αλλά και στο βιβλίο του Μπάμπη Δερμιτζάκη Ο χορός της ζωής ((Ινστιτούτο Καταναλωτή, 1998) όπου με έντονο ρεαλισμό αναφέρεται σε καίρια 7 Βλ. Morin, E. ό. π. Επίσης και απόψεις του Κ. Κορφιάτη. Στο κείμενο «Επιστήμη, περιβάλλον και οικολογικό κίνημα», στο: Καραμπελιάς, Γ. (Επιμέλεια). Η οικολογικοποίηση της σκέψης. Αθήνα, Εναλλακτικές εκδόσεις Κομμούνα., 1990, σσ Page 3 of 7

4 οικολογικά θέματα. Μερικά από αυτά είναι η ισορροπία της φύσης, η εξαφάνιση των ειδών και άλλα, όχι τόσο συνηθισμένα για την παιδική λογοτεχνία, όπως ο υπερπληθυσμός, η πυρηνική απειλή και ακόμη η κλωνοποίηση αλλά και διαπολιτισμικά θέματα όπως ο ρατσισμός μέσα από την ενότητα στη διαφορά που ισχύει στη φύση. 8 Η Μάρω Λοϊζου στο βιβλίο Η πεταλούδα που δεν κράτησε την υπόσχεσή της (Πατάκης, 2004) της σειράς «Το θαύμα του κόσμου» μια πεταλούδα που είχε υποσχεθεί σε ένα δέντρο να του μιλήσει για την αληθινή ομορφιά του κόσμου, ψάχνοντας εναγώνια για τροφή νόμισε πως την βρήκε σε λουλούδια, που ήταν όμως πλαστικά! Έτσι πέθανε και στη συνέχεια ένα παιδί την πήρε για να συμπληρώσει τη συλλογή του. Μια σκληρή αλλά και ευαίσθητη ιστορία για τον κόσμο που χάνεται και την αληθινή ευτυχία που υπάρχει. Στην ουσία η συγκεκριμένη πολυσημική ιστορία είναι μια αφήγηση του πολιτισμού μας που θίγει και το θέμα του θανάτου και της αναγέννησης της ζωής. Η πεταλούδα είναι ο ήρωας που σηκώνει στα φτερά της τη μοίρα της ομάδας, εδώ ολόκληρου του ανθρώπινου γένους το οποίο έχει υποθηκεύσει τη μοίρα του στην τράπεζα ενός αβέβαιου μέλλοντος. Επίσης το βιβλίο της Τζέμης Τασάκου Η μοναχική φώκια και το παλτό της κυρίας προέδρου (Κέδρος, 2002) της σειράς «Οικοπαραμύθια» αναδεικνύει την καταστροφή της θάλασσας σε σχέση με τον υπάρχοντα τύπο Ανάπτυξης. Η γυναίκα του προέδρου του χωριού θέλοντας να αποκτήσει γούνα από το δέρμα μιας φώκιας που βοηθούσε στη διατήρηση της θαλάσσιας αλυσίδας της περιοχής, ζήτησε από τον άνδρα της να σκοτώσουν τη φώκια. Σε λίγο καιρό το χωριό μαράζωσε κι όλοι οι κάτοικοι μετανάστευσαν! Μια ιστορία γεμάτη οικολογικά και πολιτισμικά μηνύματα η οποία με έμμεσο τρόπο θίγει θέματα όπως η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, ο καταναλωτισμός και κυρίως η σύνδεση του οικολογικού με το οικονομικό και παράλληλα με το κοινωνικό πρόβλημα. Τα τελευταία δύο βιβλία όπως και το βιβλίο της Μάρως Λοϊζου Ο αθάνατος γαϊδαράκος (Πατάκης, 2002) που πραγματεύεται τον κύκλο της ζωής και κάποια από τα επόμενα, είναι γραμμένα για γνωστικούς περισσότερο σκοπούς. Παρόλα αυτά υπερτερεί το λογοτεχνικό στοιχείο. Να σημειώσω εδώ ότι σε αρκετά βιβλία της οικολογικής θεματικής ανεξάρτητα από τον κεντρικό μύθο το γνωστικό στοιχείο πολλές φορές διασπά τη συνέχεια του μύθου.. Το φαινόμενο αυτό τα τελευταία χρόνια στα περισσότερα βιβλία, ιδίως στα μυθιστορήματα, έχει υποχωρήσει σε μεγάλο βαθμό. Κι είναι τούτη μια θετική διαπίστωση την οποία σίγουρα η έρευνα θα αποκαλύψει. Μια άλλη κατηγορία βιβλίων είναι αυτή που αναφέρεται στο φυσικό και δασικό οικοσύστημα, στα όντα του, στις βιοκοινωνίες, στις σχέσεις τους και στο πλαίσιο των αξιών που ισχύουν σε αυτό. Οι μικρές ιστορίες του Γιώργου Σφήκα Άνθρωποι και Ζώα (Πατάκης, 1992), αποτελούν στο σύνολό τους μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση των ζώων και ανατροπής στερεοτυπικών προτύπων και αντιλήψεων γι αυτά. Έτσι περιστατικά που συμβαίνουν με πρωταγωνιστές ζώα της ελληνικής φύσης και ανθρώπους μέσα σε ένα πλαίσιο διατήρησης των ιδιοτήτων των ζώων (για παράδειγμα άγρια ζώα-ήμερα ζώα και όχι καλά ή κακά ζώα) δίνουν τη δυνατότητα στον άνθρωπο να νιώσει από τη μια πλευρά περισσότερο άνθρωπος σεβόμενος το περιβάλλον το οποίο τον γέννησε αλλά και από άλλη τη συμβολική πλευρά, να δεχτεί το μήνυμα ότι τα ζώα πάντα είναι «έτοιμα» για μια βαθύτερη οικολογική συνεργασία μαζί του σε συνθήκες συνύπαρξης και αλληλεξάρτησης. Άλλωστε η στερεοτυπική 8 Βλ. σχετικά: Μπούκτσιν, Μ. ό.π. Page 4 of 7

5 απεικόνιση των ζώων όπως είναι παραδομένη σε μύθους και σε παραμύθια (π.χ. πονηρή αλεπού, σοφή κουκουβάγια κ.ά) εξέφραζαν μια παρωχημένη πλέον βιωμένη κοινωνική πραγματικότητα 9 των ανθρώπων την οποία πέρασαν στις αφηγήσεις τους. Αντίθετα η αλλαγή των στερεότυπων σε σύγχρονα παραμύθια και οι ανατροπές συνηθίζονται και μάλλον δρουν ανανεωτικά και έχουν έμμεση παιδαγωγική δυναμική.. Μια τέτοια αντίληψη επικρατεί και στο βιβλίο Λαμπερά αγκάθια του Γιώργου Μπόντη (Πατάκης, 1996). Εδώ ένας σκαντζόχοιρος, ο Πορκιουπίνος επιζητώντας τη συνεργασία ζώων του δάσους, φυτών και ανθρώπων απαλλαγμένων από τις παραδομένες στερεοτυπίες, αποτρέπει την καταστροφή ενός δάσους. Ο συγγραφέας δίνει μια διπλή ιδεολογική διάσταση στο μύθο. Πρόκειται για το πραγματικό επίπεδο του ανθρώπινου πολιτισμού με τις βιάσεις του περιβάλλοντος και το φαντασιακό με την κοινωνία των ζώων και την «προσπάθειά» τους για συνεννόηση. Η σημαίνουσα ιδεολογική δομή του μυθιστορήματος είναι η τομή των δύο παραπάνω επιπέδων που ολοκληρώνεται μέσω μιας ανανεωτικής ανθρωπομορφικής συλλογιστικής η οποία κρατώντας τα φυσικά και βιολογικά χαρακτηριστικά κάθε είδους σέβεται και αποδέχεται το διαφορετικό αναζητώντας συγχρόνως μια παγκόσμια γλώσσα, αυτή των αισθήσεων. Μια γλώσσα η οποία θα είναι αποτέλεσμα του αγώνα, της προσπάθειας, της αλληλοσυσχέτισης, της αλληλεξάρτησης, της αυτονομίας των όντων που παρατηρείται στο φυσικό οικοσύστημα. Ένα πλαίσιο δηλαδή οικολογικών αξιών οι οποίες προβαλλόμενες στο ανθρωπογενές περιβάλλον διαμορφώνουν έναν πολιτισμό ενός άλλου τύπου Ανάπτυξης που θα σέβεται το περιβάλλον και θα στηρίζεται στη φιλία, τη συνεργασία, την κατανόηση και την ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Στο βιβλίο του Αντώνη Μπενέκου Ο Μπακ και οι σύντροφοί του (Καστανιώτης, 1999) τα ζώα «διατηρώντας» το φυσικό τους «προορισμό» τους δίνεται εκείνη η διάσταση της απόλυτης συνεργασίας τους με τη φύση αλλά και με τον άνθρωπο. Η αγάπη, η αφοσίωση, η συνεργασία, η αλληλεξάρτηση, η ιδιότυπη συνύπαρξη είναι μερικές από τις κυρίαρχες έννοιες οι οποίες εξάγονται από τα περιστατικά του βιβλίου. Αυτές ο αναγνώστης τις αποκωδικοποιεί κατά περίπτωση τις ανατέμνει με τις αντίστοιχες του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και τις χρησιμοποιεί κριτικάροντας βαθιά τη σημερινή πραγματικότητα Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το βιβλίο του Χρήστου Μπουλώτη Η χελώνα Καρέτα-Καρέτα και το παλιό Φολξβάγκεν (Πατάκης, 1999). Η διατήρηση της ζωής και της φύσης, η φροντίδα και η ενεργητική διαφύλαξη της φύσης, η ανακύκλωση καθώς και άλλες οικολογικές δραστηριότητες εντάσσονται σε ένα πλαίσιο θα έλεγα συναισθηματικού ρεαλισμού που βγαίνει έμμεσα από τη βαθιά γνώση της οικολογικής πραγματικότητας. Στην ιστορία δε της Γαλάτειας Γρηγοριάδου Σουρέλη Κι ο κόσμος ήρθε τα πάνω κάτω (Μαϊστρος, 2001) για ν αλλάξουν τον κόσμο τα ζώα ενός δάσους αποφάσισαν το καθένα να κάνει διαφορετικές δουλειές από τις συνηθισμένες. Κατάλαβαν όμως ότι το καθένα είναι για συγκεκριμένη δουλειά. Όπου ετάχθη δηλαδή από τη φύση και την οικονομία της. Επίσης στο βιβλίο του Ζαχαρία Σακκή Τι ωραίος που είναι ο κόσμος (Κέδρος, 2004) σαν άλλος Νηλ Χόλγκερσον ένα παιδί, πάνω σε ένα πουλί, με την καθοδήγηση ενός παππού-πλάτανου περιεργάζεται τη φύση «ανακαλύπτοντας» μέσα από εικόνες συμπεριφοράς φυτών και ζώων αλλά και ανθρώπων την πολύπλοκότητά της. Ο συγγραφέας δίχως να υποβαθμίζει τις ζοφερές εικόνες του σημερινού οικολογικού αδιεξόδου, τις υπερβαίνει θετικά και χρησιμοποιώντας με έμμεσο τρόπο μερικές από αυτές, ανασυνθέτει τις εικόνες ενός κόσμου ευτυχισμένου, που ενδεχομένως να 9 Βλ. Μερακλής, Μ. Γ. «Το παραμύθι και το παιδαγωγικό του περιεχόμενο» στο περιοδ. Διαδρομές, τ. 2, 1986, σ. 90 Page 5 of 7

6 χάνεται, όχι όμως στη σκέψη του παιδιού το οποίο με τη συνεργεία ανθρωπομορφικών στοιχείων της φύσης κατασκευάζει μια «πολιτεία» αυτή της πραγματικότητας και των αισθήσεων που μπορεί μέσα από τη γνώση και την καθαρή ματιά να είναι ο κόσμος της αληθινής ομορφιάς, η ουτοπική, η αληθινή πολιτεία του καθενός. Ένας συγκερασμός των παραπάνω δύο εύστοχων αποτυπώσεων της παρουσίας των όντων, πραγματικής και συμβολικής, απαλλαγμένης από στερεοτυπίες, αποτυπώνεται στο μυθιστόρημα του Πέτρου Σπεντζή Εκεί που κυνηγάνε οι λύκοι (Παπαδόπουλος, 2004). Δίχως να παραποιείται η φύση και η «αποστολή» κάθε ζώου, εκφράζονται εκείνες οι πράξεις και τα συναισθήματα τα οποία κατάλληλα επεξεργασμένα από τον αναγνώστη προβάλλονται «διαπαιδαγωγητικά» στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Ο συγγραφέας περιγράφει τη ζωή στο οικοσύστημα επίσης σε δύο επίπεδα: το ένα είναι το ρεαλιστικό, η ζωή στη φύση δηλαδή με ζώα πρωταγωνιστές που κρατούν τα βιολογικά τους χαρακτηριστικά. Το άλλο επίπεδο, θα το ονόμαζα εδώ των ανθρώπινων σχέσεων, παρουσιάζει τα ζώα να εμφανίζουν χαρακτηριστικά ανθρώπου δίχως όμως να απομακρύνονται από τα δικά τους. Η μεταφορά της συλλογιστικής δηλαδή του δασικού οικοσυστήματος με τις βιοκοινωνίες του στο συγκεκριμένο βιβλίο γίνεται με κριτικό τρόπο και όχι επιφανειακά και αβασάνιστα. δεδομένου ότι η φύση δεν έχει ηθική αλλά λειτουργίες που τις εξασφαλίζουν την εξέλιξη και το μετασχηματισμό. Γι αυτό το λόγο πιστεύω ότι χρειάζεται κατάλληλη επεξεργασία στη συσχέτιση αξιών του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο κινείται το βιβλίο του Μερκούριου Αυτζή Το τραγούδι του κότσυφα (Μίνωας, 2000). Όταν οι άνθρωποι έκαναν τα πάντα για να χαλάσουν ένα δάσος, τα ζώα συνεργαζόμενα μετοίκησαν και δημιούργησαν ένα άλλο λειτουργικό οικοσύστημα. Επίσης στο ίδιο πλαίσιο της συνεργασίας και της αλληλοβοήθειας στη φύση, κλείνοντας το μάτι και για το ανθρωπογενές περιβάλλον, εντάσσεται και το βιβλίο της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Το χελιδόνι και η πεταλούδα (Πατάκης, 2001) όπου μια πεταλούδα βοηθάει ένα φοβισμένο χελιδόνι στο πρώτο του πέταγμα. Σε μερικά βιβλία της περιόδου που αναφέρομαι, εμπλέκεται και το θέμα της διαφορετικότητας. Πρόκειται για ένα εξελικτικό στοιχείο το οποίο αναζητεί ιδιαίτερη έρευνα. Είναι εντυπωσιακό αν πούμε ότι η ετερότητα στη σύζευξή της με διαπολιτισμικά και οικολογικά στοιχεία απουσιάζει από την παιδαγωγική βιβλιογραφία και επομένως την πράξη. Ένα αντιπροσωπευτικό βιβλίο που θα μπορούσαμε να αναφέραμε στη συγκεκριμένη κατηγορία είναι Ο Τριγωνοψαρούλης του Βαγγέλη Ηλιόπουλου (Πατάκης 1997) και τα άλλα βιβλία με τον ίδιο ήρωα. Ένα ψάρι διαφορετικό από τα άλλα πότε εφευρίσκει τρόπους για να γλιτώσουν τα ψάρια από τα δίχτυα και πότε φροντίζει για την προστασία των άλλων ειδών της θάλασσας και τη διατήρηση της ζωής (Ο Τριγωνοψαρούλης, ο Μαυρολέπιας και ο τελευταίος ιππόκαμπος -Πατάκης, 1998). Εδώ, συνειρμικά ο Τριγωνοψαρούλης και ο διαρκής του αγώνας συμβολίζει την ανάγκη εξεύρεσης μιας διαπολιτισμικής παγκόσμιας γλώσσας στις σημερινές πολυπολιτισμικές κοινωνίες (βλ. και στο μυθιστόρημα Λαμπερά αγκάθια, ό.π). Καταληκτικά: Αναφέρθηκα σε ορισμένα κατά τη γνώμη μου αντιπροσωπευτικά βιβλία της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας των οποίων τα θέματα αποτελούν εξελικτικές ορίζουσες της τελευταίας δεκαπενταετίας. Αποδεικνύεται ότι η συγκεκριμένη θεματική έχει αρχίσει σε μεγαλύτερο βαθμό από ό, τι πριν να ανανεώνει τα θέματά της, να τα εντάσσει στις σύγχρονες ιδεολογικές συνιστώσες της Page 6 of 7

7 οικολογικής σκέψης, να τα συνδέει σε αρκετά βιβλία με το κοινωνικό πρόβλημα και να επιζητεί διαφορετικές σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση. Βέβαια η έρευνα αν απλωθεί και σε άλλα βιβλία, θα εξαγάγει πλείστα ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Θεωρώ πάντως ότι τα στοιχεία των βιβλίων που παρουσίασα, όπως και άλλων ενδεχομένως, προβάλλονται στα πλαίσια της οικολογικοποίησης της σκέψης, 10 μιας βαθιάς διαδικασίας η οποία σύμφωνα με τον Ε. Morin έχει ανάγκη ο σύγχρονος κόσμος. Ο ίδιος αναφέρει ότι η πολυπλοκότητα στη φύση ενέχει την «έσχατη ηθική» που είναι «η ανάδυση της ανθρωπότητας», με την έννοια της «αφύπνισης μέσα μας αυτής της ίδιας της ανθρωπότητας». 11 Μέσω δηλαδή διαδικασιών εσωτερικής αλλαγής και κριτικής στάσης. Κι είναι σίγουρο ότι η συγκεκριμένη θεματική, με στοιχεία σαν τα προαναφερόμενα, μπορεί, παράλληλα με την απόλαυση της ανάγνωσης, να συνεισφέρει προς αυτήν την κατεύθυνση. 10 Τον όρο «οικολογικοποίηση της σκέψης» (οικολογικοποιημένη ή εξοικολογισμένη σκέψη) έχει εισαγάγει ο Γάλλος κοινωνιολόγος Endgar Morin. Βλ στο άρθρο του «La pensée égologisée. Pour une nouvelle conscience planetaire» στον Le Monde Diplomatique, Οκτώβριος Βλ. και ελληνικές μεταφράσεις στις υποσημειώσεις 3 και 6 αυτού του κειμένου. Μια σειρά Δε έννοιες που σχετίζονται με το συγκεκριμένο όρο αναπτύσσει ο Morin στο βιβλίο του La methode. 2. La vie de la vie ό. π. 11 Morin, E. Αφήνοντας τον Εικοστό Αιώνα. Μετ. Α. Φιλιππάτος. Αθήνα, Ροές, 1987 (2), σ. 347 Page 7 of 7

ΤΑΞΗ Γ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΓΛΩΣΣΑ-ΜΕΛΕΤΗ-ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ (ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ)

ΤΑΞΗ Γ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΓΛΩΣΣΑ-ΜΕΛΕΤΗ-ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ (ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ) ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΑΝΩ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ 4ηςΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΩΣ ΗΜΕΡΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΤΑΞΗ Γ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Σύντομες εννοιολογικές αποσαφηνίσεις Το παραμύθι -Οι πηγές του Είναι το παλιότερο είδος του έντεχνου λόγου. Γεννήθηκε όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν ομάδες και συγκεντρώνονταν

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

4 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ Α) Γενικά Στοιχεία 1) άσκαλοι (ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2) Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη Αριθµός Μαθητών 12 ο.σ. Αλεξανδρούπολης 08-06-09

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Οικολογίας

Γενικές Αρχές Οικολογίας Γενικές Αρχές Οικολογίας Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Αντικείμενο της επιστήμης της οικολογίας Ιστορία της

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3 Εισαγωγή Η δράση του Παγκύπριου Κινήματος Εδονόπουλων επικεντρώνεται σε θέματα που σχετίζονται άμεσα με την καθημερινότητα των παιδιών, καθώς επίσης με την προώθηση της συμμετοχής των παιδιών στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου Μάρω Λοΐζου: Η προσφορά της στη Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου Μάρω Λοΐζου: Η προσφορά της στη Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου Μάρω Λοΐζου: Η προσφορά της στη Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους Με την ανακοίνωση αυτή επιχειρείται η ανάδειξη των βασικών χαρακτηριστικών του λογοτεχνικού έργου της Μάρως

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Ν η π ι α γ ω γ ε ί ο Α γ ί ο υ Δ η μ η τ ρ ί ο υ «Τ Ο Δ Α Σ Ο Σ» Αριθμός νηπίων: 15 Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Διάρκεια του προγράμματος: Νοέμβριος 2004 - Ιούνιος 2005 Κριτήρια επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ)

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα μακρινό χωριό σε μια χώρα πανέμορφη. Τα σπίτια του ήταν μικρά και παραμυθένια.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Μικροί λογοτέχνες: Ολυμπιάδα Σωκράτους, Μαρία Κωστέα, Β5 Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου Σχολική χρονιά: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΑ: Α ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΑ: Α ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΑ:...... Α ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ 1. Υπάρχει θαλάσσια όταν ο άνθρωπος εισάγει στη θάλασσα ουσίες που έχουν ως συνέπειες την αλλοίωση της ποιότητας του θαλάσσιου νερού,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση www.e-istories.gr Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Βασικές αρχές Οι εφαρμογές δεν υποκαθιστούν την ανάγνωση. Στοχεύουν στο να παροτρύνουν τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919.

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Η πρώτη του ουσιαστική εμφάνιση στον λογοτεχνικό χώρο γίνεται το 1954 με την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Ζητείται ελπίς. Πρόκειται για έναν από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Γαληνού: Τους ήρωες μου ποτέ δεν τους ξεχνώ

Ελένη Γαληνού: Τους ήρωες μου ποτέ δεν τους ξεχνώ Ημερομηνία 22/11/2016 Μέσο Συντάκτης Link lionnews.gr Τίνα Πανωρίου https://lionnews.gr/%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7- %ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%bf%cf%8d- %cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%ae%cf%81%cf%89%ce%b5%cf%82-

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%bd%ce %B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7- %CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ «ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Θάλεια Καλαµπαλίκη Νηπιαγωγός - Φιλόλογος Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με το νέο του βιβλίο

Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με το νέο του βιβλίο Typosthes.gr Τύπος Θεσσαλονίκης / Πολιτισμός GET RSS Ο συγγραφέας γράφει για την Ελλάδα της κρίσης μέσα από ένα μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται τον 19ο αιώνα Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Της Αθανασίας Κωνσταντίνου Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Με δεδομένες τις αρχές στις οποίες στηρίχτηκε η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος

ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος ΟΙ ΑΓΡΙΑΝΘΡΩΠΟΙ Πολίτες του μέλλοντος Ανακοίνωση Τύπου 28/01/2013 Ένα αλλιώτικο ξεχωριστό παιχνίδι ερωτήσεων όπου όλοι κερδίζουν γνώση και ευαισθησία για το περιβάλλον και την άγρια ζωή της χώρας μας που

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ Υπεραλίευση

Η ΘΑΛΑΣΣΑ Υπεραλίευση Η ΘΑΛΑΣΣΑ Υπεραλίευση 57 ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Τάξη Β (Τμήματα Β1-Β2) Μάρτιος-Ιούνιος 2013 Εκπαιδευτικοί: Τζανάτου Γιάννα-Σώζος Βασίλης Η θάλασσα-υπεραλίευση Στόχοι: Συνειδητοποίηση της σχέσης θάλασσαςανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΡΤΣΩΤΑΣ Α 1 Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΡΤΣΩΤΑΣ Α 1 Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΡΤΣΩΤΑΣ Α 1 Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Τίτλος βιβλίου: «Παπούτσια με φτερά» Συγγραφέας: Παπαγιάννη Μαρία Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι.

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ

4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ 4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2016-2017 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ ΘΕΜΑ: «Η ΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ. Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη»

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» «Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» Τα παιχνίδια έχουν παιδαγωγική αξία επειδή: Ενεργοποιούν και τηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή 2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σχολικά έτη : 2013-14, 2014-15 Υπεύθυνη Καθηγήτρια : Γλαράκη Μαρία, ΠΕ02 Συνεργαζόμενοι καθηγητές : Ανδρεάδης Δημήτρης, ΠΕ02 Γιαννίκης Γιώργος,

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ»

Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ» Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ» Ονοματεπώνυμα εκπαιδευτικών: α) Μαρία Βούζα β) Αννίτα Ανδρέου Τάξη: Νήπια Προνήπια Αριθμός μαθητών: 24 Στόχοι προγράμματος Να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα Γαλανού μιλάει στο Now24.gr Τρίτη, 12 Απριλίου :29

Η Άννα Γαλανού μιλάει στο Now24.gr Τρίτη, 12 Απριλίου :29 Ημερομηνία 12/4/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκο Κουζούμη http://now24.gr/i-anna-galanou-milai-sto-now24-gr/ Η Άννα Γαλανού μιλάει στο Now24.gr Τρίτη, 12 Απριλίου 2016-23:29 Είναι από

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα.

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έναυσμα αυτής της εργασίας αποτέλεσαν, η συνεχής επαφή με τον τρυφερό κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα Β. Αιγαίου Θεολόγος Καθηγητής στο Πειραματικό ΓΕ. Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Κοντογιάννη Γεωργία Τάξη: Β Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 20 Σχολείο: 5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας Σχολικό έτος:

Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Κοντογιάννη Γεωργία Τάξη: Β Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 20 Σχολείο: 5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας Σχολικό έτος: Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Κοντογιάννη Γεωργία Τάξη: Β Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 20 Σχολείο: 5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας Σχολικό έτος: 2014-2015 Διάρκεια υλοποίησης: 5 μήνες ΣΤΟΧΟΙ Γενικός σκοπός

Διαβάστε περισσότερα