Περιβαλλοντικό Ενδιαφέρον, Ανθρώπινη Συµπεριφορά και Συµµετοχή σε Υπαίθριες ραστηριότητες Αναψυχής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιβαλλοντικό Ενδιαφέρον, Ανθρώπινη Συµπεριφορά και Συµµετοχή σε Υπαίθριες ραστηριότητες Αναψυχής"

Transcript

1 Ελληνική Εταιρεία ιοίκηση Αθλητισµού και Αναψυχής 5(2), ιοίκησης Αθλητισµού Περιβαλλοντικό Ενδιαφέρον, Ανθρώπινη Συµπεριφορά και Συµµετοχή σε Υπαίθριες ραστηριότητες Αναψυχής Αγλαΐα Ζαφειρούδη & Αντώνης Χατζηγεωργιάδης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Περίληψη Tα περιβαλλοντικά προβλήµατα του πλανήτη ώθησαν πολλούς ερευνητές στη µελέτη της αλλαγής των βασικών ανθρώπινων αρχών, αξιών, στάσεων και συµπεριφορών απέναντι στη φύση και την προστασία της (Dunlap & Van Liere, 2008; Ewert, Place, & Sibthorp, 2005; Kaplan, 2000; Trobe & Acott, 2000; Zelezny, & Schultz, 2000). Στόχος της παρούσης ανασκοπικής µελέτης ήταν η διερεύνηση: α) των εννοιών του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς, ως ανθρώπινες αξίες, β) της µεταβολής αυτών µέσα από την επαφή του ανθρώπου µε τη φύση και τη συµµετοχή του σε προγράµµατα υπαίθριων δραστηριοτήτων και γ) της ενεργοποίησης των ατόµων µε ανάπτυξη δεξιοτήτων για την προστασία του περιβάλλοντος. Γενικότερα στη βιβλιογραφία, οι περισσότερες σχετικές µελέτες χρησιµοποίησαν ως δείγµα, απλούς κατοίκους µιας περιοχής, φοιτητές ή µαθητές που εµπλέκονταν σε δραστηριότητες στη φύση. Επιπλέον, έχει µελετηθεί η συµµετοχή ατόµων σε προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για να βρεθεί πότε και κατά πόσο εκδηλώνουν θετική περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά (Blake 2001; Kaiser, 1998; Kaiser, & Biel, 2000; La Trobe & Acott, 2000; McGuire, 1992). Τα αποτελέσµατα των σχετικών ερευνών δείχνουν ότι η συµµετοχή ατόµων σε δραστηριότητες στη φύση επιδρά θετικά στις παραπάνω αναφερόµενες ανθρώπινες αξίες, επηρεάζοντας τη στάση και τη συµπεριφορά των ατόµων. Σηµαντικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, παίζει ο τύπος της υπαίθριας δραστηριότητας που εµπλέκεται το άτοµο, ενώ η τοποθεσία υλοποίησής της πιθανά να ενισχύει την ανάπτυξη µιας γενικά περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Συµπερασµατικά, η προσθήκη υπαίθριων κινητικών δραστηριοτήτων σε περιβαλλοντικά προγράµµατα που υλοποιούνται από διάφορες οργανώσεις και φορείς, αποτελεί πρόταση για µελλοντική ενεργή συµµετοχή των πολιτών στην προστασία του περιβάλλοντος. Λέξεις κλειδιά: περιβαλλοντικά προβλήµατα, περιβαλλοντικό ενδιαφέρον, περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά, δραστηριότητες στη φύση, υπαίθρια αναψυχή. 23

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το φυσικό περιβάλλον προκαλεί το παγκόσµιο ενδιαφέρον των ανθρώπων από τη δεκαετία του 1970 (Cottrell & Graefe, 1997). Έγινε το κυρίαρχο θέµα στη δεκαετία του 90 (Shetzer, Stackman, & Moore, 1991), ενώ σήµερα µαζί µε την οικονοµική και ενεργειακή κρίση αποτελούν το µεγαλύτερο πρόβληµα των ισχυρών του πλανήτη (Βήµα, 2009). Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα υπήρξαν και συνεχίζουν να αποτελούν ένα σπουδαίο ζήτηµα παγκόσµιας σηµασίας. Η υπερβολική ανάπτυξη της βιοµηχανίας, της τεχνολογίας, ο υπερπληθυσµός, η υπερκατανάλωση και η πίεση για ολοένα και µεγαλύτερη εκµετάλλευση των φυσικών πόρων της γης, είναι οι βασικότερες αιτίες δηµιουργίας µεγάλων περιβαλλοντικών προβληµάτων (Καλαϊτζίδης & Ουζούνης, 2000). Κύριος υπεύθυνος αποδεικνύεται ο άνθρωπος και η συµπεριφορά του (Maloney & Ward, 1973). Η αύξηση της θερµοκρασίας του πλανήτη, οι κλιµατικές αλλαγές, η τρύπα του όζοντος, η υπεραλίευση, τα τοξικά απόβλητα, η µόλυνση του αέρα και των πόσιµων υδάτων, τα µεταλλαγµένα τρόφιµα, οι διοξίνες και τα τοξικά χηµικά αποτελούν τους κυριότερους κινδύνους του φυσικού περιβάλλοντος σήµερα (Oskamp, 2000). Όπως µε οποιοδήποτε πρόβληµα, ο τρόπος που ένα άτοµο προσεγγίζει τη λύση ή µη λύση του, εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό, από τον τρόπο και την ένταση που γίνεται αντιληπτό (Kaplan, 2000). Πολλοί ερευνητές ασχολούνται µε τις αλλαγές στις βασικές ανθρώπινες αρχές, αξίες, στάσεις και συµπεριφορές του ανθρώπου απέναντι στη φύση (Ewert, Place, & Sibthorp, 2005; Kaplan, 2000; Trobe & Acott, 2000 Zelezny, 2000). Με τη συνεχή ενασχόλησή τους, οι επιστήµονες έκαναν το ζήτηµα της αποδοχής µιας γενικότερης περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς, σηµαντική πρόκληση. Στη προσπάθεια των µελετητών να βρουν παράγοντες που ενισχύουν θετικά την περιβαλλοντική συµπεριφορά, ο Jackson (1987) υποστήριξε ότι προγράµµατα µε δραστηριότητες που γίνονται στη φύση, δυναµώνουν το αίσθηµα του συµµετέχοντα για µια υπεύθυνη στάση και συµπεριφορά απέναντι στο περιβάλλον. Η ενασχόληση µε περιβαλλοντικά θέµατα, µέσα από τη συµµετοχή σε υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής, αυξάνεται, ενώ επιπλέον ενισχύονται µε θετικό τρόπο, η περιβαλλοντική συναίσθηση / αντίληψη και οι στάσεις των ατόµων που συµµετέχουν σε παρόµοια προγράµµατα (Tarrant & Green, 1999). Βασισµένοι στα παραπάνω, αρκετοί ερευνητές δηµιούργησαν δείκτες καταγραφής της περιβαλλοντικής συµπεριφοράς (Hines, 1985; Hungerford & Volk, 1990). είκτες συµπεριφοράς και σχετικές θεωρίες H περιβαλλοντική δραστηριοποίηση και η συµπεριφορά ατόµων που συµµετέχουν σε δράσεις αναψυχής, διερευνώνται στη βιβλιογραφία, από δείκτες περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς σε σχέση µε µοντέλα και θεωρίες της κοινωνικής ψυχολογίας. α) Περιβαλλοντικό ενδιαφέρον (environmental concern) Το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ορίστηκε σαν εκτίµηση µιας στάσης προς ένα γεγονός, είτε µιας προσωπικής συµπεριφοράς ενός ατόµου, είτε µιας συµπεριφοράς άλλων µε συνέπειες προς το περιβάλλον (Takala, 1991). Το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον αναφέρεται στις παραπάνω περιπτώσεις ως µια συγκεκριµένη στάση που καθορίζει απευθείας τη συµπεριφορά ή πιο ευρύτερα ως ένας γενικός προσανατολισµός στάσεων και αξιών. 24

3 Σχετικά µε το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ο Stern (1992) όρισε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες εννοιολογικού προσανατολισµού. Στη πρώτη κατηγορία ο Stern (1992) διατύπωσε την άποψη ότι το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον είναι µια λειτουργία µε πιο βαθιά αιτία, όπως τα θρησκευτικά πιστεύω ή οι υλικές αξίες. Στη δεύτερη κατηγορία, το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον δένεται µε τον ανθρωποκεντρικό αλτρουισµό, όπου οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την ποιότητα του περιβάλλοντος, κυρίως γιατί πιστεύουν ότι η καταστροφή του απειλεί την υγεία τους. Συνεπώς, το ενδιαφέρον δεν εστιάζεται στην απειλή για το ίδιο το περιβάλλον, αλλά στην καλή ζωή των ανθρώπων (Black, Stern, & Elworth, 1985; Hopper & Nielsen, 1991; Van Liere & Dunlap, 1981). Σύµφωνα µε την τρίτη κατηγορία, το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον εκφράζει ατοµικό ενδιαφέρον. Οι Baldassare και Katz (1992) βρήκαν ότι οι αντιλαµβανόµενες προσωπικές απειλές που προκαλούνται από παρακµή του περιβάλλοντος παίζουν σπουδαίο ρόλο στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά. Στην τέταρτη κατηγορία, το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον παρουσιάζεται σαν συνδυασµός των ανωτέρω εννοιών, εκφράζοντας ένα νέο τρόπο σκέψης (Dunlap & Van Liere, 1978). Πιο πρόσφατα, οι Gardner και Stern (1996) παρατήρησαν µια βαθµιαία µεταβολή µεταξύ των ατόµων που ανήκαν στη δεύτερη και τρίτη κατηγορία του προσανατολισµού των αξιών, απέναντι στο τι αναγνώριζαν ως οικο-κεντρικό προσανατολισµό αξιών, που είναι παρόµοιο µε την άποψη των Dunlap και Van Liere (1978). Ο προσανατολισµός προς οικο-κεντρικές αξίες σηµαίνει ότι ένα άτοµο ενδιαφέρεται και ανησυχεί για το οικοσύστηµα, ιδιοτελώς, για το δικό του καλό. Πρέπει ακόµη να σηµειωθεί ότι οι Stern και Dietz (1994) και οι Stern και οι συνεργάτες (1995) απέτυχαν στην προσπάθειά τους να αποδείξουν ότι οι οικοκεντρικές αξίες διέφεραν από τις αξίες του ανθρωποκεντρικού αλτρουισµού. Συνοπτικά, σύµφωνα µε την παραπάνω ανάλυση της έννοιας του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, ξεχωρίζουν τρεις κατηγορίες αξιών µε διαφορετική εννοιολογική προσέγγιση αναφορικά του ανθρώπου: α) απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό, β) απέναντι στους άλλους ανθρώπους και γ) απέναντι στη βιόσφαιρα. Κάθε ένα από αυτά ξεχωριστά µπορεί να επηρεάσει την πρόθεση συµπεριφοράς ενός ατόµου απέναντι στο περιβάλλον (Schultz, 2001; Stern, Dietz, Kalof, & Guagnano, 1995). Το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ως στάση, έχει διερευνηθεί µέσω της σύγχρονης θεωρίας των στάσεων (Bagozzi & Warshaw, 1990; Bagozzi, 1993; Netemeyer, Burton, & Johnston, 1991) όπου γίνεται ένας διαχωρισµός µεταξύ στάσεων, πρόθεσης και συµπεριφοράς. Η θεωρία ξεκίνησε από τους Fishbein και Ajzen (1975) ως η θεωρία της αιτιολογηµένης πράξης (reasoned action) και αργότερα ανανεώθηκε και επεκτάθηκε ως η θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς (planned behavior, Ajzen & Driver, 1991). Οι στάσεις, καθορίζονται µέσα από τη δύναµη των πιστεύω σχετικά µε τις συνέπειες της συµπεριφοράς και την εκτίµηση αυτών των συνεπειών. Σε αυτήν την εκτίµηση, οι αξίες παίζουν έναν επί πλέον σηµαντικό ρόλο Στη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς, η πρόθεση είναι µια άµεση αιτία για συµπεριφορά. Η πρόθεση εξαρτάται από µια θετική ή αρνητική στάση απέναντι στη συµπεριφορά, µια υποκειµενική νόρµα στην πραγµάτωση της συµπεριφοράς και τον αντιλαµβανόµενο έλεγχο πάνω στη συµπεριφορά. 25

4 β) Περιβαλλοντικά Υπεύθυνη Συµπεριφορά (environmentally responsible behavior) Η Περιβαλλοντικά Υπεύθυνη Συµπεριφορά ορίστηκε ως η αίσθηση της υποχρέωσης ή του καθήκοντος ενός ατόµου, να λάβει µέτρα απέναντι στην καταστροφή του περιβάλλοντος γενικά ή σε συγκεκριµένα περιβαλλοντικά προβλήµατα (Fransson & Garling, 1999). Οι Dunlap και Van Liere (1978) υποστήριξαν ένα δυνατό συσχετισµό µεταξύ περιβαλλοντικής υπευθυνότητας και συµπεριφοράς ενώ σε µετα- ανάλυση των ερευνών τους, οι Hines και συνεργάτες (1986) έδειξαν ότι τα άτοµα που παρουσίαζαν µια περιβαλλοντική υπευθυνότητα, συχνά συµπεριφέρονταν πιο υπεύθυνα περιβαλλοντικά από εκείνους που δεν παρουσίαζαν περιβαλλοντική υπευθυνότητα. Σύµφωνα µε το µοντέλο του Hines και των συνεργατών του (1986) η πρόθεση είναι ο παράγοντας που σχετίζεται πιο στενά µε την περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά. Στηριζόµενοι στη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς (Ajzen, 1991, Ajzen & Fishbein 1977) υποστηρίζουν ότι η πρόθεση σχετίζεται µε τη γνώση, τη δεξιότητα και την προσωπικότητα του ατόµου. Η γνώση χωρίζεται σε δυο συστατικά: α) τη γνώση του υπάρχοντος προβλήµατος και β) τη γνώση των στρατηγικών συµπεριφοράς και των επιδράσεών τους. Η δεξιότητα αναφέρεται στην ικανότητα να εφαρµοστούν οι γνώσεις και δεν επαρκεί από µόνη της για την ανάπτυξη κατάλληλης συµπεριφοράς. Το κάθε άτοµο θα πρέπει επίσης να νιώθει την επιθυµία να πράξει το σωστό. Αυτή η επιθυµία επηρεάζεται από την αίσθηση ελέγχου, τις στάσεις και την ατοµική υπευθυνότητα. ηλαδή, εάν ένα άτοµο έχει την απαραίτητη δεξιότητα, αίσθηση ελέγχου, θετικές στάσεις απέναντι στο περιβάλλον, καθώς και προσωπική υπευθυνότητα, είναι πολύ πιθανό να παρουσιάσει µια περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά. Σε αυτό το µοντέλο διάφοροι περιστασιακοί παράγοντες επηρεάζουν την περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά, όπως κοινωνικά εµπόδια, κοινωνική πίεση, δυνατότητες επιλογής εναλλακτικών τρόπων δράσης, (Olandar & Thogersen, 1995). Το µοντέλο των Stern και Oskamp (1987), παρουσιάζει τη διαδικασία µέσα από την οποία οι αλτρουιστικές κοινωνικές νόρµες επηρεάζουν τη συµπεριφορά. Το παραπάνω µοντέλο αποτελεί µια άµεση εφαρµογή της θεωρίας της αλτρουιστικής συµπεριφοράς (norm activation, Schwartz, 1977), όπου η βασική του θέση είναι ότι ηθικές και προσωπικές νόρµες καθορίζουν άµεσα την κοινωνική συµπεριφορά (Fransson & Garling, 1999). Ακόµη, ο Schwartz (1977) κατέγραψε τις ηθικές νόρµες σαν συναισθήµατα ισχυρού ηθικού καθήκοντος που αισθάνονται οι άνθρωποι, ώστε να παρουσιάσουν µια συγκεκριµένη κοινωνική συµπεριφορά. Πολλές έρευνες που χρησιµοποίησαν τις ηθικές νόρµες εξήγησαν τη συνεισφορά τους στην εµφάνιση περιβαλλοντικής συµπεριφοράς, σχετικά µε την ανακύκλωση (Guagnano, Stern, & Dietz, 1995), την ενεργειακή προστασία (Black, Stern, & Elworth, 1985) και τις οικολογικές αγορές (Thogersen, 1999). Επιπλέον, δύο ακόµα µοντέλα έχουν χρησιµοποιηθεί για την ερµηνεία της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Οι Fransson και Garling, (1999) υποστηρίζουν ότι πολλές ανθρώπινες καθηµερινές συµπεριφορές µε αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον, αποτελούν συνήθειες. Σε συνέχεια των παραπάνω, οι Dahlstrand και Bield (1997) διαµορφωσαν ένα µοντέλο, διευκρινίζοντας τον τρόπο µε τον οποίο µια παγιωµένη συµπεριφορά (συνήθεια) αλλάζει σε µια νέα, περιβαλλοντικά φιλική συµπεριφορά και πώς η νέα αυτή συµπεριφορά γίνεται συνήθεια. Παρόµοιο εννοιολογικά θέµα, µελέτησαν οι ερευνητές Sivek και 26

5 Hungerford (1990), εισάγοντας την έννοια Γενική Περιβαλλοντικά Υπεύθυνη Συµπεριφορά (General Responsible Environmental Behavior). Η νέα έννοια εκφράζει τις πράξεις ενός ατόµου ή µιας οµάδας ατόµων που έχουν σαν σκοπό να προστατεύσουν το περιβάλλον σε γενική καθηµερινή βάση, όπως αποτελεί η διαδικασία της ανακύκλωσης. Το αντικείµενο της Υπαίθριας Αναψυχής Η υπαίθρια αναψυχή περιλαµβάνει οποιαδήποτε δραστηριότητα περιβαλλοντική, αθλητική, αναψυχής, κοινωνικής ευαισθητοποίησης υπό µορφή απλής εµπειρίας ή δοµηµένου προγράµµατος που διενεργείται σε ελεύθερο φυσικό περιβάλλον (Κουθούρης, 2009). Αποδέκτης των παραπάνω εµπειριών είναι ο άνθρωπος. Οι δραστηριότητες και τα προγράµµατα της υπαίθριας αναψυχής πραγµατοποιούνται σε φυσικές περιοχές όπως οι Εθνικοί ρυµοί, τα Εθνικά Πάρκα οι δασικές εκτάσεις, τα εσωτερικά ύδατα, οι παράκτιες περιοχές (παραλίες, ακτές), αστικά και µη αστικά πάρκα, και ελεύθεροι χώροι πρασίνου. Βασικό στοιχείο της υπαίθριας αναψυχής αποτελούν οι κινητικές δραστηριότητες που διενεργούνται µέσα στο ίδιο το φυσικό περιβάλλον. Οι δράσεις αυτές, εκτός από την συµµετοχή των συµµετεχόντων, έχουν ως στόχους την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων, την βελτίωση ή αποκατάσταση της υγείας, την κοινωνική επανένταξη, και την εκπαίδευση των συµµετεχόντων (Priest & Gass, 1997). Στην εκπαίδευση περιλαµβάνεται η πληροφόρηση και η γνώση του ανθρώπου για τη φύση. Ο άνθρωπος µέσα από τη συµµετοχή του σε δραστηριότητες υπαίθριας αναψυχής γνωρίζει τη φύση, πληροφορείται για αυτή και αντιλαµβάνεται την ποιότητα και την αξία της. Η επαφή του ανθρώπου µε το φυσικό περιβάλλον, µέσα από την ενεργή συµµετοχή του σε κινητικής δράσεις υπαίθριας αναψυχής, βοηθά στην παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων που σχετίζονται µε τον περιβάλλον (Καλαϊτζίδης & Ουζούνης 2000). Η γνώση και η πληροφόρηση αποτελούν µέρος των επιδιώξεων της υπαίθριας αναψυχής, µε σκοπό να αποτελέσουν τη βάση για τον προβληµατισµό και την ευαισθητοποίηση του ανθρώπου γύρω από διάφορα περιβαλλοντικά ζητήµατα. Ανασκόπηση σχετικών ερευνών Φυσικό Περιβάλλον, ραστηριότητες στη Φύση & Επίδραση στην ανθρώπινη συµπεριφορά. Τα γνωστικά, ψυχολογικά, και σωµατικά οφέλη στον άνθρωπο, προερχόµενα µέσα από τις εµπειρίες του στη φύση, αποτελούν ένα µεγάλο και κύριο µέρος της βιβλιογραφίας της Υπαίθριας αναψυχής (Kaplan & Kaplan, 1989; Wells, 2000). Οι εµπειρίες αυτές είναι αποτέλεσµα είτε παθητικές (παρατήρησης), για παράδειγµα η παρακολούθηση ή η απόλαυση τοπίου, είτε ενεργητικές, για παράδειγµα η συµµετοχή σε δραστηριότητες. Πολλές έρευνες έδειξαν ότι οι εµπειρίες από τη φύση έχουν θετικές επιδράσεις στη φυσική κατάσταση και στην υγεία ενός ατόµου. Σε εργασία του ο Kaplan (1973) παρουσιάζει τα ψυχολογικά οφέλη ενηλίκων που ασχολούνται σε φυσικό περιβάλλον µε τα λουλούδια και την κηπουρική. Ο Moore (1981) βρήκε ότι φυλακισµένοι σε κελιά όπου τα παράθυρά τους είχαν εξαιρετική θέα στη φύση, δεν αρρώσταιναν κι επισκέπτονταν πολύ λιγότερο το ιατρείο της φυλακής. Ο Urlich (1984) και οι Verderber και Reuman (1987) υποστήριξαν κάτι παρόµοιο σε µια άλλη ειδική 27

6 κατηγορία ατόµων. Ασθενείς σε νοσοκοµείο όπου τα δωµάτιά τους είχαν θέα στη φύση ζητούσαν λιγότερα φάρµακα για τον πόνο και είχαν πιο γρήγορη ανάρρωση µετεγχειρητικά, από ότι ασθενείς που τα δωµάτιά τους είχαν θέα σε πολυκατοικίες και δρόµους. Σε µια άλλη µελέτη, ο Cimprich (1990) εξέτασε ανθρώπους µε καρκίνο στο στήθος σε µετεγχειρητικό στάδιο. Βρήκε ότι οι γνωστικές ικανότητες εκείνων που συµµετείχαν σε πρόγραµµα σε φυσικό περιβάλλον βελτιώθηκαν πολύ περισσότερο από την οµάδα ελέγχου που δε συµµετείχε στο πρόγραµµα. Ο Kaplan (1989) υποστήριξε ότι η ενασχόληση εφήβων µε διάφορες δραστηριότητες στην άγρια φύση είχε σωµατικά και ψυχολογικά οφέλη. Τέλος, οι Hartig, Mang, και Evans (1991) υποστήριξαν τη βελτίωση των διορθωτικών ικανοτήτων ατόµων που έκαναν περίπατο στη φύση, σε σύγκριση µε εκείνους που έκαναν περίπατο στην πόλη και εκείνους που δεν έκαναν τίποτα, ενώ σε µια δεύτερη έρευνα βρήκαν µεγάλη διαφορά στη βελτίωση των διορθωτικών ικανοτήτων ατόµων που συµµετείχαν σε πεζοπορία στη φύση, σε σύγκριση µε εκείνους που έκαναν διακοπές στην πόλη ή καθόλου διακοπές (Hartig, Mang, & Evans, 1991). Περιβαλλοντικό Ενδιαφέρον, Περιβαλλοντικά Υπεύθυνη Συµπεριφορά και Υπαίθριες ραστηριότητες Αναψυχής Στις µέρες µας προσφέρεται ένας µεγάλος αριθµός υπηρεσιών αναψυχής από πολλούς οργανισµούς, ιδιαίτερα µε τη µορφή δραστηριοτήτων υπαίθριας αναψυχής (Κουθούρης, 2009). Οι Knopp και Tyger (1973) υποστήριξαν ότι σύµφωνα µε το γνωστικό ιεραρχικό µοντέλο η επιλογή και η συµµετοχή σε διάφορες δραστηριότητες στη φύση, επηρεάζεται από τα αντίστοιχα περιβαλλοντικά πιστεύω και στάσεις των συµµετεχόντων. Στην παραπάνω µελέτη, οι στάσεις προς το περιβάλλον µετρήθηκαν σαν απόψεις για θέµατα όπως οι πετρελαιοκηλίδες, η αποδοχή της µόλυνσης και του διοξειδίου του άνθρακα, οι απαγορεύσεις των µηχανών και των αυτοκινήτων που µολύνουν κι άλλα. Άτοµα που προτίµησαν συµµετοχή σε δραστηριότητες αναψυχής χωρίς χρήση µηχανής (όπως η χιονοδροµία) φάνηκαν να εµφανίζουν περισσότερο ευαίσθητα περιβαλλοντικά πιστεύω, από τα άτοµα που επέλεξαν και συµµετείχαν σε δραστηριότητες µε χρήση µηχανής (όπως snowmobiling, boating). Οι Dunlap και Heffernan (1975) εξέτασαν εάν η συµµετοχή σε δραστηριότητες αναψυχής επηρεάζει το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον. Σαν δείκτες περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος χρησιµοποίησαν θέµατα σχετικά µε την προστασία της φύσης, τα εντοµοκτόνα και τη µόλυνση. Σύµφωνα µε τους συγγραφείς, οι καθηµερινές δραστηριότητες των ανθρώπων διαχωρίζονται σε καταναλωτικές και φιλικές προς το περιβάλλον. Οι καταναλωτικές αντιµετωπίζουν τη φύση σαν κάτι χρήσιµο για τον άνθρωπο, ενώ σε αντίθεση, οι φιλικές προς το περιβάλλον περιλαµβάνουν δραστηριότητες στη φύση µε προσπάθεια να µην την αλλάζουν. Τα αποτελέσµατά έδειξαν ότι το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ήταν υψηλότερο µεταξύ ατόµων που συµµετείχαν σε φιλικές προς το περιβάλλον δραστηριότητες (πεζοπορία, κατασκήνωση, επίσκεψη σε πάρκα κτλ.) από ότι εκείνων που συµµετείχαν σε καταναλωτικές δραστηριότητες (ψάρεµα, κυνήγι). Ακόµη, δεν αναδείχθηκαν διαφορές ως προς τα κοινωνικά και οικονοµικά χαρακτηριστικά των συµµετεχόντων. Οι Theodori και συνεργάτες (1998) επανεξέτασαν την θέση των Dunlap και Heffernan (1975). Ανέλυσαν τη σχέση µεταξύ της αυτό-αναφερόµενης (selfreported) περιβαλλοντικής συµπεριφοράς (όπως η αφιέρωση χρόνου ή το ξόδεµα χρηµάτων για το περιβάλλον, η επίδραση γενικά του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος στη ψηφοφορία εκλογών κτλ.) και της συµµετοχής σε δραστηριότητες αναψυχής στη 28

7 φύση. Τα αποτελέσµατα ανάδειξαν θετική σχέση µεταξύ των δυο µεταβλητών, αλλά δεν υποστηρίχθηκαν οι δυο υποθέσεις σχετικά µε τις διαφορές στους τύπους των δραστηριοτήτων και την επίδρασή τους στην προ-περιβαλλοντική συµπεριφορά. Ο Geisler (1977) και συνεργάτες κατασκεύασαν µια διευρυµένη κλίµακα για την εκτίµηση του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος των κατοίκων της Β. Αµερικής όπου περιλήφθηκαν και τα κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά (ηλικία, εκπαίδευση, τόπος κατοικίας). Τα αποτελέσµατα ανέδειξαν διαφορές στο περιβαλλοντικό ενδιαφέρον ανάλογα µε τον τύπο της δραστηριότητας αναψυχής και τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά. Οι ερευνητές συµπέραναν ότι τα ατοµικά χαρακτηριστικά κάθε συµµετέχοντα επιδρούν περισσότερο στην διαµόρφωση του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, από ότι η επιλεγείσα για συµµετοχή δραστηριότητα αναψυχής. Τα ίδια αποτελέσµατα επιβεβαιώθηκαν και σε άλλη έρευνα των Pinhey και Grimes (1979). Σε έρευνα του Cottrell (2003) µελετήθηκε η µεταβλητή γενικά περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς σε άτοµα που συµµετείχαν σε συγκεκριµένη κατηγορία υπαίθριας δραστηριότητας αναψυχής (boating). Τα αποτελέσµατα έδειξαν σχέση µεταξύ γνωστικών (γνώση πάνω σε περιβαλλοντικά θέµατα), συναισθηµατικών (περιβαλλοντικό ενδιαφέρον) και παρορµητικών (λεκτική δέσµευση) πιστεύω/στάσεων και της γενικά περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. ύο από τρία πιστεύω/στάσεις φάνηκε να επηρεάζουν τη Γενική Περιβαλλοντικά Υπεύθυνη Συµπεριφορά (General Responsible Environmental Behavior). To παρορµητικό πιστεύω/στάση της λεκτικής δέσµευσης ήταν ο ισχυρότερος παράγοντας πρόβλεψης, και ακολούθησε το γνωστικό πιστεύω/στάση της γνώσης πάνω σε περιβαλλοντικά θέµατα. Το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον φάνηκε να σχετίζεται µέτρια µε τη γενική περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά. Τα κοινωνικά και δηµογραφικά στοιχεία του δείγµατος, όπως η ηλικία, το φύλο, το εισόδηµα, η εκπαίδευση και η πολιτική ιδεολογία, φάνηκαν να µην εµφανίζουν σηµαντικές διαφορές, εκτός από τον παράγοντα πολιτική ιδεολογία που εµφάνισε µια µικρή θετική επίδραση πάνω στο ενδιαφέρον για το περιβάλλον. Οι Vaske και Kobrin (2003), υποστήριξαν ότι στη δόµηση της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς επιδρούν τέσσερεις γενικοί παράγοντες (όπως η συζήτηση µε άλλα άτοµα γύρω από περιβαλλοντικά θέµατα) και τρεις ειδικοί παράγοντες (όπως η ανακύκλωση). Επιπλέον στην συγκεκριµένη έρευνα εξέτασαν τη σχέση µεταξύ των µεταβλητών της προσκόλληση µε ένα προορισµό (place attachment) και της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Η προσκόλληση µε την τοποθεσία ή τον προορισµό συµβαίνει όταν τοποθεσίες (όπως για παράδειγµα τοπικά πάρκα αναψυχής) εµπλέκονται µε έννοιες που δηµιουργούν ή ενισχύουν το συναισθηµατικό δεσµό ενός ατόµου µε ένα φυσικό τοπίο (Cuba & Hummon, 1993). Αυτού του είδους οι προσωπικές αντιλήψεις, ίσως εν µέρει να επηρεάζονται και από συµµετοχή σε δοµηµένες εµπειρίες (όπως οργανωµένα προγράµµατα για νέους) που εµπλέκουν τη δέσµευση και το χρόνο σε ένα προορισµό. Αυτές οι εξαρτήσεις από ένα τοπικό φυσικό περιβάλλον, µπορεί να έχουν συνέπειες σε άλλες πλευρές της ζωής του ατόµου, όπως µια περισσότερο περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά (Hines et al., 1987; Vaske & Kobrin, 2003). Στη σχετική έρευνα των Vaske & Kobrin, (2003) πήραν µέρος 182 νέοι ηλικίας από 14 έως17 ετών, οι οποίοι συµµετείχαν σε προγράµµατα δραστηριοτήτων αναψυχής σε συγκεκριµένους τοπικούς προορισµούς / τοποθεσίες στη φύση. Η ταυτότητα της τοποθεσίας µεσολάβησε στη σχέση µεταξύ 29

8 της εξάρτησης από τη τοποθεσία και της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Η εξάρτηση από τη τοποθεσία επηρέασε τον παράγοντα ταυτότητα της τοποθεσίας (β=.88, ρ<.001, R 2 =.77) και η ταυτότητα της τοποθεσίας έδειξε να σχετίζεται σηµαντικά µε την περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά (β=.63, ρ<.001, R 2 =.40). Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι ο συσχετισµός ενός ατόµου και η προσκόλληση µε µια τοποθεσία, διευκολύνει την ανάπτυξη µιας γενικά περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Ακόµη η µεταβλητή της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς συνδέεται και µε τη διατήρηση ή τη µείωση της χρήσης των φυσικών πόρων σε µία περιοχή (Sivek & Hungerford, 1990). Οι Teisl και O Brien (2003) δηµιούργησαν µία κλίµακα µέτρησης του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος η οποία εξέτασε ανάµεσα σε άλλα, τη συµµετοχή των ατόµων σε περιβαλλοντικές οµάδες, το ενδιαφέρον τους για την οργάνωση των δασών, τη χρήση πιστοποιηµένων προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η επίδραση των δραστηριοτήτων αναψυχής στην καταγραφή του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και της συµπεριφοράς διέφεραν ανάλογα µε τη δραστηριότητα. Για παράδειγµα, οι επιδράσεις στο περιβαλλοντικό ενδιαφέρον από τη συµµετοχή σε δραστηριότητες όπως το ψάρεµα και το κυνήγι διέφεραν από αντίστοιχες επιδράσεις από συµµετοχή σε δραστηριότητες φιλικές προς το περιβάλλον. Γενικά, υποστήριξαν ότι η συµµετοχή σε δραστηριότητες στη φύση σχετίζονται µε το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον και την περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά, ωστόσο σηµαντικό ρόλο παίζει και ο τύπος της δραστηριότητας της αναψυχής. Σε έρευνα των Tarrant και Green (1999) εξετάστηκε η σχέση µεταξύ των δραστηριοτήτων αναψυχής, των στάσεων και της συµπεριφοράς απέναντι στο περιβάλλον. Συγκεκριµένα, εξέτασαν την επίδραση µεσολάβησης (mediating) ή επίδραση τροποποίησης (moderating) της συµµετοχής σε τρεις κατηγορίες υπαίθριων δραστηριοτήτων αναψυχής: 1) φιλικές προς το περιβάλλον υπαίθριες δραστηριότητες (πορεία µε σακίδιο, πεζοπορία και παρακολούθηση της θέας της φύσης και των πουλιών), β) καταναλωτικές υπαίθριες δραστηριότητες (ψάρεµα, κυνήγι), γ) υπαίθριες δραστηριότητες που γίνονται µε τη χρήση µηχανής (οδήγηση τζιπ εκτός δρόµου, πλοήγηση µηχανοκίνητου σκάφους). Η επίδραση µεσολάβησης (mediating) συµβαίνει όταν η µια µεταβλητή (δηλαδή η συµµετοχή) µεσολαβεί µεταξύ του παράγοντα πρόβλεψης (δηλαδή της στάσης) και του κριτηρίου (δηλαδή της συµπεριφοράς) (Baron & Kenny, 1986). Η επίδραση τροποποίησης (moderating) συµβαίνει όταν η σχέση µεταξύ παράγοντα πρόβλεψης και κριτηρίου (δηλαδή µεταξύ στάσης και συµπεριφοράς) αλλάζει από τη λειτουργία εξωτερικού παράγοντα (δηλαδή της συµµετοχής) (Baron & Kenny, 1986; Hines, Hungerford, & Tomera, 1987; Iwasaki & Mannell, 1996). Στην έρευνα συµετείχαν 1220 κάτοικοι µιας περιοχής νότια των Ηνωµένων Πολιτειών, και τα δεδοµένα συγκεντρώθηκαν µέσω τηλεφωνικής συνέντευξης. Τα αποτελέσµατα έδειξαν σηµαντική στατιστική διαφορά στην επίδραση µεσολάβησης (mediating) µόνο στις φιλικές προς το περιβάλλον δραστηριότητες. Επίσης, παρατηρήθηκε χαµηλή έως καθόλου συσχέτιση στην επίδραση τροποποίησης (moderating) µεταξύ των καταναλωτικών και µηχανοκίνητων δραστηριοτήτων. Οι Hughes και Estes (2005) εξέτασαν την επίδραση στην ανάπτυξη περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς δυο διαφορετικών τύπων µαθηµάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης: 1) Επιστήµη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (παραδοσιακό µάθηµα 30

9 µέσα στην τάξη µε µια ολιγόωρη πρακτική στη φύση) και 2) Πρόγραµµα ραστηριοτήτων στη Φύση (πρακτικό µάθηµα κατασκήνωσης στη φύση. Ακόµη στην έρευνα υπήρξε και οµάδα ελέγχου που συµµετείχε σε προγράµµατα απλής Φυσικής ραστηριότητας. Οι υποθέσεις αφορούσαν: α) το κατά πόσο, οι εµπειρίες φοιτητών που παρακολουθούσαν µαθήµατα τα οποία περιλάµβαναν στοιχεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, επέδρασαν στην ανάπτυξη περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς και β) τη σύγκριση της αποτελεσµατικότητας στην ανάπτυξη περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς µεταξύ ενός παραδοσιακού µαθήµατος (µάθηµα µε στοιχεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µέσα στην τάξη) και ενός µηπαραδοσιακού µαθήµατος (µάθηµα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µε διανυκτέρευση στη φύση σύµφωνα µε τους κανόνες του διεθνούς προγράµµατος οικολογικής συµπεριφοράς ενός ατόµου κατά τη διαβίωσή του στη φύση (leave no trace). Σαν όργανο µέτρησης χρησιµοποιήθηκε το Environmental Action Perceived Control Inventory (Smith-Sebasto, 1995) το οποίο επιλέχθηκε λόγω της ικανότητάς του να προβλέπει µε µεγαλύτερη ακρίβεια την ικανότητα του κάθε ατόµου να δρα µε περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά µετά την παρακολούθηση ενός προγράµµατος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Τα αποτελέσµατα δεν έδειξαν διαφορές ανάµεσα στην επίδραση των δύο µαθηµάτων. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Πολλά σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήµατα, όπως η υπερθέρµανση του πλανήτη, η αλλαγή του κλίµατος, και η καταστροφή του όζοντος οφείλονται στην ανθρώπινη συµπεριφορά. Η µελέτη του ανθρώπινου ενδιαφέροντος για το περιβάλλον αποτελεί βασικό στοιχείο στην προστασία και στη βελτίωση της υπάρχουσας περιβαλλοντικής κατάστασης (Bjerke, Thrane, & Kleiven, 2006). Στην παρούσα εργασία, έγινε προσπάθεια για περιγραφή της έννοιας του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και της περιβαλλοντικά υπεύθυνης συµπεριφοράς. Παράλληλα διερευνήθηκε, µε βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία, η σχέση των παραπάνω εννοιών µε τη φύση και τις υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής. Τα αποτελέσµατα των ερευνών σχετικά µε την ανθρώπινη συµπεριφορά προς το φυσικό περιβάλλον θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το σχεδιασµό κατάλληλων προγραµµάτων υπαίθριας αναψυχής (Oskamp, 2000). Σε γενικές γραµµές, έχει γίνει αποδεκτό ότι α) η ισορροπία της φύσης είναι ευαίσθητη και λεπτή και µπορεί εύκολα να ανατραπεί, β) οι άνθρωποι φέρονται τις περισσότερες φορές βάναυσα στη φύση, γ) τα φυτά και τα ζώα έχουν το ίδιο δικαίωµα στη ζωή, όπως και οι άνθρωποι (Bjerke et al., 2006; Cordell et al., 2002; Dunlap et al., 2000). Ακόµη, έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει µια µικρή τάση οι γυναίκες να δείχνουν µεγαλύτερο ενδιαφέρον για το περιβάλλον από ότι οι άνδρες (Johnson, Bowker, & Cordell,2004; Olli, Grendstad, & Wollebaek, 2001; Zelezny et al., 2000). Σχετικά µε το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον και τη συµµετοχή των ατόµων σε υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής, φαίνεται η συµµετοχή σε δράσεις στη φύση να επιδρά θετικά στο ανθρώπινο ενδιαφέρον για το περιβάλλον και να επηρεάζει τη στάση και τη συµπεριφορά των ατόµων (Bjerke et al., 2006; Palmberg & Kuru, 2000; Rideout, 2005; Teisl & O Brien, 2003). Η επαφή του ανθρώπου µε τη φύση, µέσω της συµµετοχής του σε δραστηριότητες υπαίθριας αναψυχής, τον βοηθά να κατανοήσει την αλληλεπίδραση που υπάρχει στη σχέση µεταξύ ανθρώπου και φύσης, δηµιουργώντας µια προθυµία για δράση υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος (Dunlap et al., 1993). Οι δραστηριότητες αναψυχής 31

10 δίνουν την ευκαιρία στον άνθρωπο να επισκεφθεί και να γνωρίσει τη φύση κατά τη διάρκεια όλων των εποχών του έτους και των καιρικών συνθηκών (Ewert, 1999). Κεντρικός σκοπός των παραπάνω ερευνών που εξέτασαν το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον και συµπεριφορά σε σχέση µε τις υπαίθριες δραστηριότητες ήταν τα άτοµα να γνωρίσουν το φυσικό περιβάλλον µέσα από τη συµµετοχή τους και να αναπτύξουν ανάλογες δεξιότητες για να το προστατεύσουν (Henderson, 2005). Συνοπτικά, να αναπτύξουν υπευθυνότητα και να εξελιχθούν σε ενεργούς και δραστήριους πολίτες, οι οποίοι µε τη στάση τους και τη συµπεριφορά τους να είναι ικανοί να µεταβάλλουν την υπάρχουσα κατάσταση (Hungerford & Volk, 1990). Στην υπαίθρια αναψυχή, η συµµετοχή σε πολλές δραστηριότητες θα µπορούσε να αποτελέσει τη βάση, όπου παιδιά και ενήλικες, θα αποκτήσουν εµπειρίες µέσα στη φύση, θα µάθουν για το περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα ενεργοποιήσουν τέτοια συναισθήµατα που θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη πιστεύω, συνείδησης, συµπεριφορών και στρατηγικών µε σκοπό την προστασία του. Πρακτικές εφαρµογές Το γεγονός ότι η συµµετοχή σε δραστηριότητες αναψυχής στη φύση, έχει επίδραση στην περιβαλλοντική συµπεριφορά, µπορεί να έχει σηµαντικές εφαρµογές σε πολλούς τοµείς. Για παράδειγµα, οι οργανωµένοι περιβαλλοντικοί οργανισµοί θα µπορούσαν να επωφεληθούν από τη θετική επίδραση των δραστηριοτήτων στη φύση πάνω στην διαµόρφωση περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς µπορούν να προγραµµατίσουν ανάλογες δραστηριότητες αναψυχής σε φυσικό περιβάλλον για τα µέλη τους. Ακόµη, οι ίδιοι οργανισµοί µπορούν να διαφηµιστούν και να προωθήσουν τις ιδέες και τα µηνύµατά τους µέσα από έντυπα υλικά (εφηµερίδες, περιοδικά) ή ακόµη και τηλεοπτικές εκποµπές που ασχολούνται µε δραστηριότητες στη φύση. Παράλληλα οι περιβαλλοντικοί οργανισµοί θα µπορούσαν να αναπτύξουν δικές τους βάσεις, κέντρα, ή ινστιτούτα σε θέρετρα υπαιθρίων δραστηριοτήτων, (όπως χιονοδροµικά και ιστιοπλοϊκά κέντρα), προβάλλοντας την ύπαρξη, τους στόχους και τα µέσα για την επίτευξη του σκοπού τους, µε καλύτερα αποτελέσµατα. Ένας ακόµη τοµέας της καθηµερινής ζωής των πολιτών σε µία κοινωνία αποτελούν τα εµπορικά κέντρα, τα καταστήµατα λιανικής πώλησης και οι υπεραγορές που επικεντρώνονται στην πώληση προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον. Οι διευθύνσεις των εµπορικών φορέων οφείλουν να κάνουν στρατηγικούς σχεδιασµούς γνωρίζοντας ότι τα άτοµα που συµµετέχουν σε δραστηριότητες αναψυχής είναι περισσότερο ευαισθητοποιηµένα απέναντι στο περιβάλλον σε σχέση µε άτοµα που δε συµµετέχουν. Να οργανώσουν προωθητικές ενέργειες µε στόχο το συγκεκριµένη οµάδα στόχο καταναλωτών, διαφηµίζοντας τα προϊόντα τους µέσα από περιοδικά που ασχολούνται µε τις δραστηριότητες στη φύση και τηλεοπτικά κανάλια που επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στη ζωή και στα ταξίδια στη φύση. Παράλληλα µπορούν να συνδέσουν τη χρήση των προϊόντων τους µε προϊόντα και υπηρεσίες σχετικές της αγοράς των υπαίθριων δραστηριοτήτων αναψυχής. Αντίστοιχα προγράµµατα δραστηριοτήτων στη φύση µε σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος µπορούν να αναπτυχθούν σε δήµους, νοµαρχίες, και υπουργεία. Ο εµπλουτισµός της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µέσω των σχολείων πρωτοβάθµιας, δευτεροβάθµιας, και τριτοβάθµιας εκπαίδευσης και των περιβαλλοντικών κέντρων, µε δραστηριότητες αναψυχής θα συµβάλλει στην επιτυχία των στόχων τους. 32

11 Τα πολιτικά κόµµατα και οι εκπρόσωποί τους οφείλουν να περιλάβουν στα προγράµµατά τους ή ακόµη και να εστιάσουν σε πολιτικές φιλικές προς περιβαλλοντικά ζητήµατα. Ακόµη να ενισχύσουν την άποψη προς τους πολίτες ότι η συµµετοχή σε δραστηριότητες µε κέντρο τη φύση, όπως και συλλογικές ενέργειες οικολογικού περιεχοµένου, θα έχει θετικά αποτελέσµατα στις στάσεις και στη συµπεριφορά των πολιτών απέναντι σε µελλοντικές κινήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και έναντι του ίδιου του πολιτικού κόµµατος. Επίσης σε όλες τις προεκλογικές εκστρατείες να προωθείται η ευαισθητοποίηση των πολιτών προς το φυσικό περιβάλλον. Συνοπτικά, σε σχέση µε τις άλλες χώρες της Ευρώπης, στην Ελλάδα παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αρκετοί οργανισµοί που προσφέρουν υπηρεσίες δράσης για την φύση, ή προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, η καθηµερινά ενεργή συµπεριφορά των πολιτών προς την προστασία του περιβάλλοντος είναι ακόµη σε εµβρυική ηλικία. Προτάσεις για µελλοντικές έρευνες Οι επόµενες ερευνητικές προσπάθειες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό οφείλουν να προσανατολιστούν και να εστιάσουν στο γεγονός ότι οι εµπειρίες µέσα από την ενεργή συµµετοχή σε δραστηριότητες υπαίθριας αναψυχής, µπορούν να προσφέρουν σπουδαίες ευκαιρίες στην ανάπτυξη µιας πιο δυνατής σχέσης συµπάθειας µεταξύ φύσης και ανθρώπου. Τα περιβαλλοντικά θέµατα παραµένουν ένα από τα κύρια ζητήµατα που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο. Εάν οι κυβερνήσεις θέλουν να πάρουν µέτρα για να διαχειριστούν τα περιβαλλοντικά προβλήµατα, θα ωφεληθούν από έρευνες που γίνονται τόσο στο γενικό πληθυσµό, όσο και σε ειδικούς πληθυσµούς, ώστε να διαµορφώσουν ή να επηρεάσουν µια περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά µέσα από προγράµµατα δραστηριοτήτων στη φύση. Η µελέτη του ανθρώπινου ενδιαφέροντος για το περιβάλλον είναι βασική προϋπόθεση για την προστασία και τη βελτίωση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος. Ακόµη σηµαντική είναι η συνεισφορά των κοινωνικών επιστηµών στην προσπάθειά τους να ερµηνεύσουν και να αλλάξουν την ανθρώπινη συµπεριφορά για τη βελτίωση και τη διατήρηση της φύσης. Κάθε πληροφορία που θα βοηθήσει τους ερευνητές να δηµιουργήσουν κατάλληλα όργανα µέτρησης για την αποτελεσµατικότερη συλλογή δεδοµένων µε σκοπό την ευρύτερη διερεύνηση της έννοιας του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, είναι πολύ σηµαντική. Θα πρέπει επίσης να γίνουν µελέτες ώστε να βελτιωθούν ή να βρεθούν νέες κλίµακες πιο κατάλληλες για τη µέτρηση της περιβαλλοντικής συµπεριφοράς σχετικά µε τη συµµετοχή σε δραστηριότητες στη φύση, συνεχίζοντας την έρευνα των Dunlap, Van Liere, των συνεργατών τους κι άλλων επιστηµόνων που ξεκίνησε πριν περίπου 20 χρόνια (Cordell et al., 2002; Dunlap & Van Liere, 1978; Dunlap et al., 1993; Dunlap et al., 2000; Hungerford & Volk, 1990; Smith-Sebasto, 1995) Με την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος για τις δραστηριότητες στη φύση και τα ταξίδια, που οργανώνονται µε σκοπό την προστασία περιοχών σε όλο τον κόσµο, η ποιότητα του περιβάλλοντος του πλανήτη εξαρτάται από µια συνεχή προσπάθεια προστασίας των φυσικών πόρων του. Για να συµβεί αυτό, απαιτείται µια ευρύτερη οργανωµένη µελέτη στην κατανόηση της ανθρώπινης συµπεριφορά και των επιδράσεων σε αυτή 33

12 που συνεισφέρουν ή καθορίζουν µια απαραίτητη περιβαλλοντικά υπεύθυνη συµπεριφορά. Επίλογος Ο άνθρωπος δηµιουργήθηκε µέσα στο φυσικό περιβάλλον και η ύπαρξή του είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε αυτό. Η ανάπτυξη του πολιτισµού, της επιστήµης και της τεχνολογίας µετέβαλαν τη σχέση ανθρώπου-φύσης, καθώς χάθηκε η επίγνωση της αξίας του περιβάλλοντος και η ανάγκη της διατήρησης και της προστασίας του. Η συµµετοχή σε δραστηριότητες στη φύση έχει σαν σκοπό να βοηθήσει τον άνθρωπο να αποδράσει από το τσιµέντο των µεγαλουπόλεων και τα διαµερίσµατα που ζει και να τον φέρει σε άµεση επαφή µε το φυσικό του περιβάλλον. Να γνωρίσει και να µάθει για τη φύση µέσα σε αυτή, εισάγοντας την απευθείας εµπειρία ως πηγή γνώσης για το περιβάλλον. Έτσι, τα άτοµα θα αποκτήσουν επίγνωση κι ευαισθησία σχετικά µε το συνολικό περιβάλλον και τα προβλήµατα που συνδέονται µε αυτό. Παράλληλα, θα αναπτυχθούν αξίες και αισθήµατα ενδιαφέροντος για το περιβάλλον, η επιθυµία να συµµετάσχουν ενεργητικά στην περιβαλλοντική προστασία και βελτίωση. Οι άνθρωποι θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να εµπλακούν ενεργά σε όλα τα επίπεδα, µε στόχο την επίλυση των περιβαλλοντικών προβληµάτων. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω, οι δραστηριότητες αναψυχής στη φύση θα πρέπει: Να θέτουν κατά ένα µέρος, την περιβαλλοντική οπτική κατά το σχεδιασµό για την ανάπτυξη τους. Να συσχετίζουν µε την ενεργή δράση την περιβαλλοντική ευαισθησία, τη γνώση και τις δεξιότητες επίλυσης προβληµάτων. Να χρησιµοποιούν ποικίλα φυσικά περιβάλλοντα µε την ανάλογη επιµονή σε πρακτικές δραστηριότητες και άµεσες εµπειρίες. Να αναπτύσσουν κριτικές σκέψεις και δεξιότητες επίλυσης προβληµάτων. Να περάσουν το µήνυµα της δια βίου διαδικασίας που θα αρχίζει από τη πολύ µικρή ηλικία. Οι ηθικοί κανόνες, αξίες και στάσεις δε µπορούν να διδαχτούν, αλλά µπορούν να καλλιεργηθούν. Οι άνθρωποι µπορούν να αναπτύξουν ηθικούς κανόνες, αξίες και στάσεις σχετικά µε το περιβάλλον, µέσα από προγράµµατα που περιλαµβάνουν την ενεργή επαφή του µε τα στοιχεία της φύσης. Είναι σηµαντικό να γίνει αντιληπτό ότι άνθρωπος και φύση είναι ένα κύτταρο, ένας οργανισµός, µια κοινωνία και θα προσπαθήσει ν αντιµετωπίσει και να ξεπεράσει όλα τα επικίνδυνα και δυσάρεστα φαινόµενα, παραδίδοντας ένα καλύτερο περιβάλλον στα παιδιά και στα εγγόνια του. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ajzen, I., & Driver, B. L. (1991). Prediction of goal- directed behavior: Attitudes, intentions, and perceived behavioral control. Journal of Experimental Social Psychology, 22, Ajzen, I. & Fishbein, M. (1977). Attitude- behavior relations: A theoretical analysis and review of empirical research. Psychological Bulletin, 84, In Fransson, N. & Garling, T. (1999). Environmental concern: Conceptual definitions, measurement methods, and research findings. Journal of Environmental Psychology, 19,

13 Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Process, 50, In Fransson, N. & Garling, T. (1999). Environmental concern: Conceptual definitions, measurement methods, and research findings. Journal of Environmental Psychology, 19, Bagozzi, R. P. & Warshaw, P. R. (1990). Trying to consume. Journal of Consumer Research, 17, Bagozzi, R. P. (1993). On the neglect of volition in consumer research: A critique and proposal. Psychology and Marketing, 17, Baldassare, M. & Katz, C. (1992). The personal threat of environmental problems as predictor of environmental practices. Environment and Behavior, 24, Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 53, Bjerke, T., Thrane, C., & Kleiven, J. (2006). Outdoor recreation interests and environmental attitudes in Norway. Managing Leisure, 11, Black, J. S., Stern, P. C., & Elworth, J. T. (1985). Personal and contextual influences on household energy adaptations. Journal of Applied Psychology, 70, Blake, D. E. (2001). Contextual effects of environmental attitudes and behavior. Environment and Behavior, 33, Cimprich, B. E. (1990). Attentional fatique and restoration in individuals with cancer. Unpublished doctoral dissertation, University of Michigan, Ann Arbor In Wells, N. M. (2000). At home with nature: Effects of Greenness on cognitive functioning. Environment and Behavior, 32(6), Cordell, H. K., Betz, C. J., & Green, G. T. (2002). Recreation and the environment as cultural dimensions in contemporary American society. Leisure Sciences, 24, Cottrell, S. P., & Graefe, A. R. (1997). Testing a conceptual framework of responsible environmental behavior. The Journal of Environmental Education, 29 (1), Cottrell, S. P. (2003). Influence of Socio-demographics and Environmental Attitudes on General Responsible Environmental Behavior among Recreational Boaters. Environment and Behavior, 35(3), Cuba, L., & Hummon, D. (1993). A place to call home: Identification with dwelling, community, and region. Sociology Quarterly, 34, Dahlstrand, U., & Biel, A. (1997). Pro- environmental habits: Propensity levels in behavioral change. Journal of Social Psychology, 27, Dunlap, R., & Heffernan, R. B. (1975). Outdoor recreation and environmental concern: An empirical examination. Rural Sociology, 40, Dunlap, R., & Van Liere, K. (1978). The new environmental paradigm : A proposed measuring instrument and preliminary results. Journal of Environmental Education, 9, Dunlap, R., Gallup, G. H., & Gallup, A. M. (1993). Of Global Concern. Environment, 35(9), Dunlap, R. E., Van Liere, K., Mertig, A. G., & Jones, R. E. (2000). Measuring endorsement of the New Ecological Paradigm: A revised NEP scale. Journal of Social Issues, 56, Dunlap, R. E. & Van Liere, K. (2008). The New Environmental Paradigm. Journal of Environmental Education, 40 (1), Ewert, A. (1999). Outdoor Recreation and Natural. Parks and Recreation, 38,

14 Ewert, A., Place, G., & Sibthorp, J. (2005). Early- life Outdoor Experiences and an Individual s Environmental Attitudes. Leisure Sciences, 27, Fransson, N., & Garling, T. (1999). Environmental concern: Conceptual definitions, measurement methods, and research findings. Journal of Environmental Psychology, 19, Fishbein, M. & Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Reading, MA: Addison- Wesley. Gardner, G. T., & Stern, P. C. (1996). Environmental problems and human behavior. Needham Heights, MA: Allyn & Bacon In Fransson, N. & Garling, T. (1999). Environmental concern: Conceptual definitions, measurement methods, and research findings. Journal of Environmental Psychology, 19, Geisler, C. C., Martinson, O. B., & Wilkening, E. A. (1977). Outdoor recreation and environmental concern: A restudy, Rural Sociology, 42, Guagnano, G. A., Stern, P. C., & Dietz, T. (1995). Influences of attitude- behavior relationships: A natural experiment with curbside recycling. Environment and Behavior, 27, Hartig, T., Mang, M., & Evans, G. W. (1991). Restorative effects of nature environment experiences. Environment and Behavior, 23, Henderson, K. A. (2005). Parks and Physical activity. Parks and Recreation, 47, Hines, J. (1985). An analysis and synthesis of research on responsible environmental behavior (Doctoral dissertation, Southern Illinois University at Carbondale, 1984). Dissertation Abstracts International, 46(3), In Cotrell, S. P., Graefe, A. R. (1997). Testing a conceptual framework of responsible environmental behavior. The Journal of Environmental Education, 29 (1), Hines, J. M., Hungerford, H. R., & Tomera, A. N. (1986). Analysis and synthesis of research on responsible environmental behavior: A meta-analysis. The Journal of Environmental Education, 18(2), 1-8. Hines, J. M., Hungerford, H. R., & Tomera, A. N. (1987). Analysis and synthesis of research on responsible environmental behavior: A metaanalysis. The Journal of Environmental Education, 18(2), 1 8. Hopper, J. R., & Nielsen, J. M. (1991). Recycling and altruistic behavior: Normative and behavioral strategies to expand participation in community recycling problem. Environment and Behavior, 23, Hughes C., S., & Estes, C., A. (2005). The influences of environmental education on environmentally responsible behaviors of undergraduate students in a traditional and nontraditional setting. Journal of Experiential Education, 27(3), Hungerford, H. R., & Volk, T. L. (1990). Changing learner behavior through environmental education. The Journal of Environmental Education, 21(3), Iwasaki, Y., & Mannell, R. C. (1996, July). Implications of moderator-mediator analyses in leisure research. Paper presented at the 4th World Leisure and Recreation Association meeting, Cardiff, Wales. Jackson, E. L. (1987). Outdoor recreation participation and views on resource development and preservation. Leisure Sciences, 9, Johnson, C. Y., Bowker, J. M., & Cordell, H. K. (2004). Ethnic variation in environmental belief and behavior: An examination of the New Ecological 36

15 Paradigm in a social psychological context. Environment and Behavior, 36, Kaiser, F. G. (1998). A general measure of ecological behavior. Journal of Applied Social Psychology, 28, Kaiser, F. G., & Biel, A. (2000). Assessing general ecological behavior: A crosscultural comparison between Switzerland and Sweden. European Journal of Psychological Assesement, 16, Kaplan, R. (1973). Some psychological benefits of gardening. Environment and Behavior, 5, Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. New York: Cambridge University Press. Kaplan, S. (2000). Human Nature and Environmentally Responsible Behavior. Journal of Social Issues, 56(3), Knopp, T. B., & Tyger, J. D. (1973). A study of conflict in recreational land use: Snowmobiling vs Ski- Touring. Journal of Leisure Research, 5, La Trobe, H. L., & Acott, T. G. (2000). A modified NEP/ DSP environmental attitudes scale. The Journal of Environmental Education, 32(1), Maloney, M. P., & Ward, M. P. (1973). Ecology: Let s hear it from the people- An objective scale for measurement of ecological attitudes and knowledge. American Psychologist, 28, McGuire, J. R. (1992). An examination of environmental attitudes among college students. Unpublished master's thesis, The Pennsylvania State University, University Park In Cotrell, S. P., Graefe, A. R. (1997). Testing a conceptual framework of responsible environmental behavior. The Journal of Environmental Education, 29 (1), Moore, E. O. (1981). A prison environment s effect on health care service demands. Journal of Environmental Systems, 11, Netemeyer, R. G., Burton, S., & Johnston, M. (1991). A comparison of two models for the prediction of volitional and goal- directed behaviors: A confirmatory analysis approach. Social Psychology Quarterly, 54, Olander, F. & Thogersen, J. (1995). Understanding consumer behavior as a prerequisite for environmental protection. Journal of Consumer Policy, 18, Olli, E., Grendstad, G., & Wollebaek, D. (2001). Correlates of Environmental behaviors. Environment and Behavior, 33 (2), Oskamp, S. (1995). A sustainable future for humanity? How can psychology help? American Psychologist, 55, Oskamp, S. (2000). Psychological contributions to achieving an ecologically sustainable future for humanity. Journal of Social Issues, 56(3), Palmberg, I. E., & Kuru, J. (2000). Outdoor activities as a basis for environmental responsibility. The Journal of Environmental Education, 31(4), Pinhey, T. K. & Grimes, M. D. (1979). Outdoor recreation and environmental concern: A re- examination of the Dunlap- Heffernan thesis. Leisure Sciences, 2, Priest, S. & Gass, M.A. (1997). Effective leadership in adventure programming (pp.13-24) Champaign, IL: Human Kinetics. Rideout, B. E. (2005). The effect of a brief environmental problems module on endorsement of the New Ecological Paradigm in college students. Journal of Environmental Education, 36(2),

16 Schultz, P. W. (2001). The structure of environmental concern: Concern for self, other people, and the biosphere. Journal of Environmental Psychology, 21, Shetzer, L., Stackman, R. W., & Moore, L. F. (1991). Business- Environmental Attitudes and Τhe New Environmental Paradigm. The Journal of Environmental Education, 22, Sivek, D. J., & Hungerford, H. (1990). Predictors of responsible behavior in members of three Wisconsin conservation organizations. The Journal of Environmental Education, 21(2), Smith-Sebasto, N.J. (1995). The effects of an environmental studies course on selected variables related to environmentally responsible behavior. Journal of Environmental Education, 26 (4), Stern, P. & Dietz, T. (1994). The value basis of environmental concern. Journal of Social Issues, 50, Stern, P. (1992). Psychological dimensions of global environmental change. Annual Review of Psychology, 43, Stern, P., Dietz, T., Kalof, L., & Guagnano, G. A. (1995). Values, beliefs and proenvironmental action: Attitude formation toward emergent attitude objects. Journal of Applied Social Psychology, 25, Takala, M. (1991). Environmental awareness and human activity. International Journal of Psychology, 26, Tarrant, M. A., & Green, G. T. (1999). Outdoor recreation participation and predictive validity of environmental attitudes. Leisure Sciences, 21, Teisl, M. F., & O Brien, K. (2003). Who cares and who acts?: Outdoor recreationists exhibit different levels of environmental concern and behavior. Environment and Behavior, 35(4), Theodori, G. L., Luloff, A. E., & Willits, F. K. (1998). The association of outdoor recreation and environmental concern: Reexamining the Dunlap- Heffernan Thesis. Rural Sociology, 63, Thorgesen, J. (1999). The ethical consumer. Moral norms and packaging choice. Journal of Consumer Policy, 22, Trobe H. L., & Acott, T. G. (2000). A Modified NEP/ DSP Environmental Attitudes Scale. The Journal of Environmental Education, 32(1), Ulrich, R. S. (1984). View through a window may influence recovery from surgery. Science, 224, Van Liere, K. D. & Dunlap, R. E. (1981). Environmental concern: Does it make a difference how it s measured? Environment and Behavior, 13, Vaske, J. J., & Kobrin, K. C. (2003). Place attachment and environmentally responsible behaviour. The Journal of Environmental Education, 32(4), Verderber, S., & Reuman Β. (1987). Windows, views, and health status in hospital therapeutic environments. The Journal of Architectural and Planning Research, 4(2), Wells, N. M. (2000). At home with nature: Effects of Greenness on cognitive functioning. Environment and Behavior, 32(6), Zelezny, L. C., & Schultz, P., W. (2000). Promoting Environmentalism. Journal of Social Issues,56,(3), Ελληνική Βιβλιογραφία. Καλαϊτζίδης., & Ουζούνης Κ. (2000). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Εκδόσεις Σπανίδη, Ξάνθη

17 Κουθούρης Χ. (2009). Υπαίθριες ραστηριότητες Αναψυχής-Ακραία Αθλήµατα, Μάνατζµεντ Υπηρεσιών Εκπαίδευση Στελεχών. Εκδόσεις Χριστοδουλίδη, Θεσσαλονίκη. 39

18 Environmental Concern, Human Behavior & Outdoor Recreation Activities Participation Aglaia Zafeiroudi & Antonis Ηatzigeorgiadis Department of Physical Education & Sport Sciences University of Thessaly Abstract Environmental problems of planet pushed a lot of researchers in the study of change of basic human values, attitudes and behaviors toward the nature and it s protection (Dunlap & Van Liere, 2008; Ewert et al., 2005; Kaplan, 2000; Trobe & Acott, 2000; Zelezny, 2000). Objective of the present study was the investigation of: a) the significances of environmental concern' and environmental responsible behaviour' as human values, b) the change of these attitudes through the human contact with nature and his participation in outdoor programs and c) the individual activation with growth of abilities in order to protect the environment. Most of the studies used as sample, common residents, students or pupils that were involved in activities in the nature. Other studies investigated environmental education participation regarded to positive environmental responsible behavior (Blake 2001; Kaiser, 1998; Kaiser, & Biel, 2000; La Trobe & Acott, 2000; McGuire, 1992). Results of relative researches showed that participation of individuals in outdoor activities affects positively human values and influences attitudes and respectively behaviour. Important role towards the development of positive environmental responsible behaviour, play the type of recreation activity and the destination in which take place. Statistically important differences at environmental responsible behaviour are recorded between people with different demographic characteristics. Most of the studies results supported the importance of the outdoor recreation activities with the typical environmental programs. That augmented environmental programs will reinforce the active attendance of citizens in the protection of environment. Key words: environmental problems, environmental concern, responsible environmental behaviour, outdoor activities, recreation, outdoor recreation activities. ιεύθυνση επικοινωνίας: Αγλαΐα Ζαφερούδη Κρανώνος , Λάρισα to: 40

Σε αυτή την θεµατική ενότητα οι φοιτητές γνωρίζουν :

Σε αυτή την θεµατική ενότητα οι φοιτητές γνωρίζουν : ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι μας εμποδίζει να συμπεριφερθούμε φιλικά προς το περιβάλλον?

Τι μας εμποδίζει να συμπεριφερθούμε φιλικά προς το περιβάλλον? Τι μας εμποδίζει να συμπεριφερθούμε φιλικά προς το περιβάλλον? Ενα σύνθετο σύστημα αλληλεπίδρασης! (Γεωργαλής,Εμπεδοκλή 2015) Βασικός στόχος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η παρακίνηση των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, Τόμος 13 (1), 25-49

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, Τόμος 13 (1), 25-49 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, Τόμος 13 (1), 25-49 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής Hellenic Journal of Sports & Recreational Management 2016 Volume 13 (1), 25-49 Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν Τι είναι το κλίµα παρακίνησης Ποιο είναι το θεωρητικό σχήµα µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (Ονοµασια Κωδικός) Τίτλος:: Οργάνωση και Σχεδιασµός Προγραµµάτων Φυσικής ραστηριότητας Κωδ.:7 2.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργία και Δραστηριότητες Κατασκηνώσεων

Λειτουργία και Δραστηριότητες Κατασκηνώσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργία και Δραστηριότητες Κατασκηνώσεων Λειτουργία και Δραστηριότητες Κατασκηνώσεων: Ελεύθερη Κατασκήνωση στην Ύπαιθρο Νικόλαος Θεοδωράκης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Μαθήµατος. Άσκηση και Αγωγή Υγείας. Σκοπός Μαθήµατος Οι φοιτητές: Τι είναι Υγεία; Προαγωγή της Υγείας & Αγωγή Υγείας

Περιγραφή Μαθήµατος. Άσκηση και Αγωγή Υγείας. Σκοπός Μαθήµατος Οι φοιτητές: Τι είναι Υγεία; Προαγωγή της Υγείας & Αγωγή Υγείας Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Μελέτη του ρόλου της Φυσικής Αγωγής στην κατεύθυνση: Της βιωµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν: Ποια είναι τα ερευνητικά δεδοµένα που δείχνουν ότι η προαγωγή της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερος χρόνος, Σχόλη - σχολή, (Leisure( Leisure) : Υπολειπόµενος χρόνος ραστηριότητα Ελευθερία Λειτουργική αξία (επανάκτηση ) Ολιστική

Ελεύθερος χρόνος, Σχόλη - σχολή, (Leisure( Leisure) : Υπολειπόµενος χρόνος ραστηριότητα Ελευθερία Λειτουργική αξία (επανάκτηση ) Ολιστική ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δημογραφικές Μεταβλητές των Γονιών ως Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εμφάνιση Φιλοπεριβαλλοντικών Συμπεριφορών

Οι Δημογραφικές Μεταβλητές των Γονιών ως Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εμφάνιση Φιλοπεριβαλλοντικών Συμπεριφορών Οι Δημογραφικές Μεταβλητές των Γονιών ως Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εμφάνιση Φιλοπεριβαλλοντικών Συμπεριφορών Ιωάννης Βασιλούδης Δάσκαλος, MSc Βιώσιμης Ανάπτυξης, 8 ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου ivassiloudis@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, 12 (1), 51 63, Ιούλιος, τόμος 12 (1), Δημοσιεύτηκε: Ιούλιος, 2015

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, 12 (1), 51 63, Ιούλιος, τόμος 12 (1), Δημοσιεύτηκε: Ιούλιος, 2015 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής Hellenic Journal of Sport & Recreation Management 2015 Volume 12 (1), 51-63 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής τόμος 12 (1), 51 63 Δημοσιεύτηκε:

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ----------------------

Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ---------------------- Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ---------------------- Τελικό κείµενο επιστηµονικής εισήγησης Τίτλος: Εκπαίδευση µε στόχο την αειφόρο ανάπτυξη: Τι πρέπει να καλλιεργήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Αγωγή Υγείας

Άσκηση και Αγωγή Υγείας Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Μελέτη του ρόλου της Φυσικής Αγωγής στην κατεύθυνση: Της βιωµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και στάσεις για τη διαχείριση των απορριμμάτων σε συνάρτηση με την αντικειμενική και προσλαμβανόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση

Αντιλήψεις και στάσεις για τη διαχείριση των απορριμμάτων σε συνάρτηση με την αντικειμενική και προσλαμβανόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση Αντιλήψεις και στάσεις για τη διαχείριση των απορριμμάτων σε συνάρτηση με την αντικειμενική και προσλαμβανόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση Αγγελική Κωνσταντινοπούλου Βασίλης Παυλόπουλος Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, 12 (2), 19 35, Δεκέμβριος, Ελληνικό Περιοδικό

Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής, 12 (2), 19 35, Δεκέμβριος, Ελληνικό Περιοδικό Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής Hellenic Journal of Sports & Recreational Management 2015 Volume 12 (2), 19-35 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής Τόμος 12 (2), 19 35 Δημοσιεύθηκε:

Διαβάστε περισσότερα

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). % " $&, " 295 " 72 " marketing 65,, ', (, (.

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). %  $&,  295  72  marketing 65,, ', (, (. ; Klas Eric Soderquist! #$%&'& (knowledge transfer)! # $ () % $& 295 72 marketing 65 ' ( ( ) *: + % % Ελληνική Βιομηχανία: προς την οικονομία της γνώσης ΤΕΕ Αθήνα 3-5 Ιουλίου 2006 Αθήνα 1 (knowledge transfer)

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικότητα και Άσκηση. 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία»

Προσωπικότητα και Άσκηση. 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία» Προσωπικότητα και Άσκηση 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία» Θέματα που θα μελετηθούν Προσεγγίσεις της προσωπικότητας Χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και άσκηση Συμπεριφορά τύπου Α Ζωηρή αίσθηση αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ»

Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ» Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ» Κουθούρης Χαρίλαος, Επίκουρος Καθηγητής στην «ιοίκηση ραστηριοτήτων Αναψυχής», Τ.Ε.Φ.Α.Α., Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση εργαλείου διερεύνησης Περιβαλλοντικών Στάσεων: μία πρώτη προσέγγιση σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Αξιολόγηση εργαλείου διερεύνησης Περιβαλλοντικών Στάσεων: μία πρώτη προσέγγιση σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αξιολόγηση εργαλείου διερεύνησης Περιβαλλοντικών Στάσεων: μία πρώτη προσέγγιση σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νικόλαος Γαβριδάκης 1, Αθανάσιος Μόγιας 2 & Γεωργία Νικολαίδου 1 1. Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητικός Τουρισμός. Υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής και τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών, Α.Π.Θ.

Αθλητικός Τουρισμός. Υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής και τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής και τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής, Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση του αναλυτικού προγράµµατος

Η αξιολόγηση του αναλυτικού προγράµµατος ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η αξιολόγηση του αναλυτικού Νικόλαος ιγγελίδης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης Σκοποί και φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής ΙΙ

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής ΙΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής ΙΙ Αθλητική Χορηγία: Έρευνα στην αθλητική χορηγία: Σημαντικότητα της έρευνας, παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995)

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Μάθημα: Ψυχολογική Υποστήριξη σε Κλινικούς Πληθυσμούς Γνωστικοί & συναισθηματικοί παράγοντες Γνωστική Ψυχική ευεξία λειτουργία Υγεία & fittness

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Βασίλης Παυλόπουλος (vpavlop@psych.uoa.gr) Μαρίνα Ντάλλα (marinantalla@yahoo.gr) Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη (frmotti@psych.uoa.gr)

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Ονοματεπώνυμο:Σταματιάδη Φραγκίτσα Σειρά:9 η Επιβλέπον καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ.

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙ ΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙ ΕΙΑΣ Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Γνώση και στάση νοσηλευτών στη διαχείριση του πόνου καρκινοπαθών που νοσηλεύονται Παναγιώτης Χαραλάμπους Λεμεσός, 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ»

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» «ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» Δραμιλαράκη Σοφία Πιλάκη Σαββίνα Τμήμα Ψυχολογίας- Προφορική παρουσίαση στο μάθημα της «Οικολογικής και Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

τόμος 11 (1), 14 29 Δημοσιεύτηκε: Ιούλιος, 2014 Volume 11 (1), 14 29 Released: July, 2014

τόμος 11 (1), 14 29 Δημοσιεύτηκε: Ιούλιος, 2014 Volume 11 (1), 14 29 Released: July, 2014 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκησης Αθλητισμού & Αναψυχής Hellenic Journal of Sport & Recreation Management 2014 Volume 11 (1), 14-29 Ελληνικό Περιοδικό Διοίκηση Αθλητισμού & Αναψυχής τόμος 11 (1), 14 29 Δημοσιεύτηκε:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μεθοδολογία της Έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μορφή µαθήµατος.

Εισαγωγή στη Μεθοδολογία της Έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μορφή µαθήµατος. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 1. Εισαγωγή στη Μεθοδολογία της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αναμόρφωση Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α. Π.Θ. - Αυτεπιστασία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής : Αθλητικό Μάρκετινγκ Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α Σερρών, Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διερεύνηση του προσωπικού ενδιαφέροντος των αριστούχων μαθητών της Γ Λυκείου για το γνωστικό αντικείμενο της Φυσικής, με τη χρήση του C.L.A.S.S. Χριστίνα Ηλ. Κωσταρά και Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

þÿµ½ ÃÇ»¹º  ² ±Â ÃÄ ÃͳÇÁ þÿ ¼ ĹºÌ ÃÇ»µ

þÿµ½ ÃÇ»¹º  ² ±Â ÃÄ ÃͳÇÁ þÿ ¼ ĹºÌ ÃÇ»µ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Â µºà±¹ µå乺  ³µ þÿãä ½ ±½Ä¹¼µÄÎÀ¹Ã Ä Â þÿµ½ ÃÇ»¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος Η αποστολή των Δημοσίων Σχέσεων είναι να επηρεάζουν αντιλήψεις και συμπεριφορές. influence Για την Porter Novelli είναι κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ µà¹² ÁÅ½Ã Ä Â ¹º ³ ½µ¹±Â þÿæá ½Ä µ¹ ¼»  ¼µ Ãǹ Æ Antoniou, Antonis

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

«Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing»

«Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing» «Στάση Καταναλωτικού Κοινού απέναντι στο Πράσινο Marketing» Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης Καθηγητής Μάρκετινγκ Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών «Στάση καταναλωτικού κοινού απέναντι στο Green Marketing»-Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογικά μοντέλα που σχετίζονται με προγράμματα άσκησης για υγεία. 29/3/2012

Ψυχολογικά μοντέλα που σχετίζονται με προγράμματα άσκησης για υγεία. 29/3/2012 Ψυχολογικά μοντέλα που σχετίζονται με προγράμματα άσκησης για υγεία. Θέματα που θα αναπτυχθούν Σχετικές θεωρίες που ερμηνεύουν συμπεριφορές άσκησης και υγείας. Μοντέλα άσκησης και υγείας. Παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας

Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας του Παντελίδη Παναγιώτη ιδακτορική ιατριβή η οποία υποβλήθηκε στο Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας Οικονοµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ/ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ/ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ/ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Κ.Π.Ε. ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ της Δεμενίδου Παρασκευής Μεταπτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π.

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π. «STORI» Stages of Recovery Instrument Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π., 2012) Το ερωτηματολόγιο που ακολουθεί διερευνά το πώς αισθάνεστε για

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής. Η συµβολή της φυσικής δραστηριότητας στην περιβαλλοντική εκπαίδευση µαθητών/τριών της ΣΤ ηµοτικού

Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής. Η συµβολή της φυσικής δραστηριότητας στην περιβαλλοντική εκπαίδευση µαθητών/τριών της ΣΤ ηµοτικού Η συµβολή της φυσικής δραστηριότητας στην περιβαλλοντική εκπαίδευση µαθητών/τριών της ΣΤ ηµοτικού ελίδου Ε. 1, Ματσούκα Ο. 2, Βενέτη Χ. 3 & ιγγελίδης Ν. 4 1. Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σε αυτή την ενότητα θα συνοψίσουµε τα σηµαντικότερα συµπεράσµατα που προκύπτουν από τις αναλύσεις που παρουσιάστηκαν παραπάνω και θα δοθούν κάποιες προτάσεις. 5.1 Συζήτηση Αντιµετωπίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Ολυµπιακή Παιδεία, εθελοντισµός, Θεωρία Σχεδιασµένης Συµπεριφοράς ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Λέξεις κλειδιά: Ολυµπιακή Παιδεία, εθελοντισµός, Θεωρία Σχεδιασµένης Συµπεριφοράς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ελληνική Εταιρεία ιοίκησης Περιοδικό ιοίκησης Αθλητισµού και Αναψυχής, Αθλητισµού 1(2), 37-47 H επίδραση του προγράµµατος Ολυµπιακής Παιδείας στις στάσεις των µαθητών για εθελοντική πρόσφορα εργασίας στους

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved.

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved. 2001 2 :1001-4918(2001) - 02-0045 - 49 :B844. 1 :A Ξ ( 250014) ( 100875) : : ; 1978 Premack Woodruff Wellman (theory of mind) Perner : Maxi A, 20 Maxi 1999 A (false belief) B Maxi 77,177 591 Maxi [1 ]?,3

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Διαχείριση υπαιθρίων δραστηριοτήτων Κωδικός Μαθήματος: 747 Διάλεξη 1 Η έννοια και το περιεχόμενο της 1. Προσδιορισμός του αντικειμένου της υπαίθριας, στην αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 Πίνακας 1: Μέσοι όροι τµηµάτων ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΜΕΣΟΙ ΟΡΟΙ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 A01 Μεταξύ ενός οικολογικού και ενός κοινού προϊόντος, 4.99 3.46 2.22 διαλέγω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243

ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243 SPP 2 nd Network meeting Greece: Larissa INVITATION ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Τμήμα : Τεχνικών Υπηρεσιών Αγιά, 08/09/2011 Ταχυδρομική Δ/νση : ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243 Ταχ. Κώδικας : 400 03 Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής.

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής. Κοινότητες πρακτικής Θανάσης Καραλής Μια κοινότητα πρακτικής είναι µια οµάδα ανθρώπων η οποία µοιράζεται ένα κοινό ενδιαφέρον σε ένα πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας και δεσµεύεται σε µια διαδικασία συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Κόντζιαλη Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας: 2010414838

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα