Παραδοσιακεσ Kai Συγχρονεσ Κατασκευεσ Προστασιασ Και Καλλιεργειασ Του Εδαφουσ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραδοσιακεσ Kai Συγχρονεσ Κατασκευεσ Προστασιασ Και Καλλιεργειασ Του Εδαφουσ"

Transcript

1 Παραδοσιακεσ Kai Συγχρονεσ Κατασκευεσ Προστασιασ Και Καλλιεργειασ Του Εδαφουσ Κωνσταντίνος Κοσμάς, Νικόλαος Γιάσογλου, Αικατερίνη Κουναλάκη, Ορέστης Καϊρης Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 2

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ 2 ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΒΑΘΜΟΙ 2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ 4 ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΝΑΒΑΘΜΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 6 ΑΝΑΒΑΘΜΩΝ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ ΜΕ ΑΝΑΒΑΘΜΟΥΣ 8 ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 10 ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ 11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι αναβαθμοί (πεζούλες) είναι μια από τις κύριες τεχνικές προστασίας και καλλιέργειας του εδάφους, με σκοπό την καταπολέμηση της ερημοποίησης της γης. Είναι μια πρακτική που εφαρμόζεται για την αποτροπή της επιφανειακής απορροής που προκύπτει από την περίσσεια των βροχών σε επικλινή εδάφη και η οποία προκαλεί τη διάβρωση του εδάφους. Οι αναβαθμοί είναι κατασκευές σχετικά με επίπεδες επιφάνειες ενός λογικού μεγέθους, που επιτρέπουν την καλλιέργεια στις κεκλιμένες περιοχές. Δημιουργούνται οι αναβαθμοί με τη μετακίνηση λωρίδων εδάφους παράλληλα προς τις ισοϋψείς και την απόθεση του εδαφικού υλικού που μετακινήθηκε αμέσως κάτω από τη λωρίδα διαμορφώνοντας έτσι τη φυσική κεκλιμένη επιφάνεια σε ένα ανθρωπογενές κλιμακωτό τοπίο. Οι αναβαθμοί επιτρέπουν συνήθως την καλύτερη διαχείριση του εδάφους και του νερού, βελτιώνουν την πρόσβαση στην περιοχή και διευκολύνουν τις γεωργικές εργασίες. Οι αναβαθμοί είναι μεταξύ των πλέον ευκρινών χαρακτηριστικών των λοφωδών και ορεινών τοπίων. Οι αναβαθμοί είναι διάσπαρτοι σε πολλές επικλινείς περιοχές της Αφρικής και ιδιαίτερα στην Αιθιοπία. Οι αναβαθμοί στις Περουβιανές Άνδεις είναι εντυπωσιακές μνημειακές κατασκευές, και εμφανίζονται σχεδόν κατακόρυφα στις απότομες πλαγιές των Ιμαλαϊων. Στην Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νοτιοανατολική Ασία οι αναβαθμοί σε βουνοπλαγιές με καλλιέργεια αρδευόμενου ρυζιού αποτελούν θαύματα εφαρμοσμένης υδραυλικής μηχανικής. Οι αναβαθμοί επεκτείνονται ευρέως στη μεσογειακή Ευρώπη (Εικόνα 1). Απαντούν στη βόρεια Γερμανία, συνήθως για την καλλιέργεια αμπελιών. Η κοιλάδα Duoro στη βόρεια Πορτογαλία είναι γεμάτη με αναβαθμούς, αλλά δεν υπάρχουν στη νότια Πορτογαλία. Στην περιοχή Alpujarra, η κατασκευή αναβαθμών χαρακτηρίζεται ως λεπτή τέχνη, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος της Ισπανίας δεν υπάρχουν τέτοιες κατασκευές. Στη Σαρδηνία η παρουσία αναβαθμών είναι τοπικού χαρακτήρα, ίσως επειδή τα δικαιώματα της ιδιοκτησίας αποθάρρυναν τους αγρότες να επενδύσουν στη γη. Αναβαθμοί στη Σαρδηνία βρίσκονται συνήθως σε ελαιώνες, κοντά στις πυκνοκατοικημένες περιοχές της Bosa και σε απομακρυσμένες ορεινές ζώνες της Βαρβαρίας. Τα ανατολικά Πυρηναία, η Προβηγκία, η Λιγυρία και η Κροατία, η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και η Μαγιόρκα είναι περιοχές με πολλούς αναβαθμούς. Εικόνα 1. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναβαθμών σε επικλινή περιοχή στη μεσογειακή Ευρώπη

3 2 ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ Αν και οι αναβαθμοί είναι ακόμα μια "ζωντανή παράδοση", η τέχνη της κατασκευής τους είναι τόσο παλιά όσο και η καλλιέργεια της γης και θεωρούνταν ως ζωτικής σημασίας για την γεωργία για πολλούς αρχαίους πολιτισμούς. Η κατασκευή των αναβαθμών είναι μια πολύ παλιά τεχνική καλλιέργειας και προστασίας των λοφωδών περιοχών. Πολλοί μελετητές έχουν αναφέρει τους αναβαθμούς σε διάφορες χρονικές περιόδους αλλά με ανεπαρκή στοιχεία. Ο Van Andel αναφέρει ότι η διάβρωση του εδάφους στη νότια Αργολίδα προς το τέλος της Εποχής του Ορείχαλκου ελεγχόταν με την κατασκευή αναβαθμών, αλλά οι Μυκηναϊκοί τοίχοι αναβαθμών ακόμα δεν έχουν χρονολογηθεί με ασφάλεια. Αρχαίοι αναβαθμοί υπάρχουν στη Δήλο, στις Κυκλάδες, πάνω σε γρανιτικά υλικά. Οι λοφώδεις περιοχές με ελαιώνες (με κλίσεις συνήθως μεγαλύτερες από 6%) στη Λέσβο είχαν διαμορφωθεί με αναβαθμούς (ξερολιθιές) αρκετές εκατοντάδες χρόνια πριν με τη χρήση πετρών. Οι ελαιώνες στη περιοχή αυτή καλύπτουν έκταση εκταρίων. Ατομικοί κλιμακωτοί αναβαθμοί για κάθε δένδρο ή γραμμικοί αναβαθμοί παράλληλα προς τις ισοϋψείς έχουν πολύ προσεκτικά κατασκευαστεί (Εικόνα 2). Το μήκος των πέτρινων τοίχων αυτών των αναβαθμών υπολογίζεται σε χιλιόμετρα. Παρόμοιοι αναβαθμοί απαντούν και σε άλλα μέρη της Ευρώπης, όπως στην Τοσκάνη, με κοινό τύπο αναβαθμών τον κλιμακωτό (σκαλοπάτια). επεκταθεί με γρήγορο ρυθμό σε επικλινείς υποβαθμισμένες περιοχές, επειδή ενθαρρύνονται από τις πολιτικές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της ΕΕ (ΚΑΠ), που επιδοτεί άμεσα τον εκσυγχρονισμό αυτών των καλλιεργειών. Αυτό οδήγησε στην αύξηση της ισοπέδωσης και κατασκευής αναβαθμών στις λοφώδεις περιοχές, με σκοπό τη μείωση της κλίσης και την εκμηχάνιση της καλλιέργειας. Η κατασκευή των αναβαθμών επεκτάθηκε περισσότερο μετά την εισαγωγή του Κανονισμού του Συμβουλίου της ΕΕ για τους αμπελώνες το 2000, στους οποίους το κόστος κατασκευής των αναβαθμών επιδοτήθηκε μέχρι 50%. ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΒΑΘΜΟΙ Η σημαντικότερη αιτία και το όφελος κατασκευής των αναβαθμών είναι η προστασία του εδάφους και του νερού (Εικόνα 3). Οι αναβαθμοί μειώνουν την ποσότητα και την ταχύτητα του νερού που κινείται κατά μήκος της επιφάνειας του εδάφους και συνεπώς μειώνεται σημαντικά η εδαφική διάβρωση. Οι αναβαθμοί επιτρέπουν έτσι την εντατικότερ η καλλιέργεια του εδάφους, που διαφορετικά θα ήταν αδύνατη. Η διάβρωση είναι μια από της σημαντικότερες διεργασίες υποβάθμισης και ερημοποίησης του εδάφους στις λοφώδεις Μεσογειακές περιοχές. Η διάβρωση περιλαμβάνει όχι μόνο την απομάκρυνση εδαφικών ανόργανων υλικών, αλλά και την απώλεια της οργανικής ουσίας και των θρεπτικών στοιχείων των φυτών. Η διάβρωση μειώνει την παραγωγικότητα του γεωργικού εδάφους, προκαλεί τη ρύπανση ποταμών και μειώνει την αποθηκευτική ικανότητα σε νερό των επιφανειακών και υπόγειων ταμιευτήρων. Εικόνα 2. Απλοί κλιμακωτοί αναβαθμοί ξεχωριστά για ελαιόδεντρα που κατασκευάσθηκαν αρκετές εκατοντάδες χρόνια πριν στην Λέσβο. Στις τελευταίες 6 δεκαετίες, η ισοπέδωση και η κατασκευή αναβαθμών έχουν αποκτήσει σημαντικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή γεωργία. Σε πολλές χώρες όπως η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ελλάδα, η ισοπέδωση του εδάφους και η κατασκευή αναβαθμών έχουν επικεντρωθεί στη μηχανοποιημένη καλλιέργεια των αμπελώνων ή των ελαιώνων. Η έκταση των ξηρικών καλλιεργειών, όπως αμυγδαλιών, αμπελιών και ελιών, έχουν Εικόνα 2. Παράδειγμα αναβαθμών για τη προστασία του εδάφους και νερού σε επικλινείς περιοχές

4 Οι κύριοι σκοποί κατασκευής αναβαθμών συνοψίζονται ως εξής: Ανακατανομή του εδαφικού υλικού στις πλαγιές με ρηχό ή μέτριο βάθος εδάφους. Αύξηση του βάθους του ριζοστρώματος των φυτών, για την καλύτερη απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων και νερού. Μεταβολή μι ας επικλινούς επιφάνειας με μεγάλη κλίση σε λιγότερο κεκλιμένη, βελτιώνοντας έτσι την πρόσβαση και διευκολύνοντας τις αγροτικές εργασίες. Καθαρισμός ενός αγρού από πέτρες που παρεμποδίζουν την καλλιέργεια και προκαλούν φθορές στα γεωργικά μηχανήματα. Μείωση της επιφανειακής απορροής του νερού και αύξηση της απορρόφησης του από το έδαφος σε μεγάλες βροχοπτώσεις. Έλεγχος της διάβρωσης του εδάφους σε επικλινείς περιοχές. Πολλοί ερευνητές έχουν δείξει ότι η φυτοκάλυψη, ο τύπος χρήσης γης, η κλίση της επιφανείας του εδάφους και το μήκος της κλίσης είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες που ελέγχουν την ένταση και τη συχνότητα της επιφανειακής απορροής του νερού και την απώλεια εδαφικού υλικού. Ένα παράδειγμα αυτών των παραγόντων, οι οποίοι επηρεάζουν ιδιαίτερα τη διάβρωση του εδάφους, εμφανίζεται στο Εικόνα 4. Αυτές είναι επικλινείς περιοχές, στις οποίες η φυσική βλάστηση απομακρύνθηκε, συνήθως με βαθύ όργωμα, με τη χρήση μπουλντόζας και την κονιορτοποιηση του επιφανειακού στρώματος εδάφους και, κατά συνέπεια, αυξάνοντας παρά πολύ την διαβρωσιμότητα του εδάφους. Αυτή η ενέργεια θεωρείται η κύρια αιτία υποβάθμισης του εδάφους και όχι η αντικατάσταση της φυσικής βλάστησης από ελαιώνες. Εάν μετά τη διαμόρφωση του εδάφους οι ελιές φυτευτούν χωρίς την λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση της επιφανειακής απορροής του νερού της βροχής και της απώλειας του εδάφους, τότε το πρόβλημα της υποβάθμισης του εδάφους γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Προφανώς, αυτό θα οδηγήσει σε μεγάλους ρυθμούς διάβρωσης του εδάφους με την επιφανειακή απορροή της βροχής μετά από μία καταιγίδα δημιουργώντας μεγάλες χαραδρώσεις, με απώλεια τεράστιων ποσοτήτων πολύτιμου εδάφους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, μια πρακτική για την προστασία του εδάφους από τη διάβρωση είναι η κατασκευή αναβαθμών. Εάν η φυσική βλάστηση κάτω από τα ελαιόδεντρα είχε διατηρηθεί ή είχε αποκατασταθεί όταν φυτεύτηκαν τα δένδρα, και είχε εφαρμοσθεί ελάχιστο όργωμα (Εικόνα 4), τότε η διάβρωση θα ήταν ελάχιστη. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε ήπιες κλίσεις με ψαθυρό μητρικό υλικό όπως συμβαίνει στην Εικόνα 4. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, γίνεται καταφανές ότι θα πρέπει κανείς να εξετάσει και να αντιληφθεί τα οφέλη της ελάχιστης εδαφικής διατάραξης και της διατήρησης της φυσικής βλάστησης κάτω από τα δένδρα (όπως επιτυχώς εφαρμόζεται στη νότια Ρωσία), σε σύγκριση με την έντονη διατάραξη του τοπίου,που προκαλείται από την χρήση βαρέων μηχανημάτων για την κατασκευή αναβαθμών. Η διάβρωση μέσα σε ένα αναβαθμό περιλαμβάνει μια σειρά σύνθετων διεργασιών. Θέσεις με μεγάλη διάβρωση συνήθως συνδυάζονται και εξισορροπούνται με θέσεις απόθεσης εδαφικών υλικών διάβρωσης. Όταν η εδαφική επιφάνεια στο κεκλιμένο μέρος του αναβαθμού δεν προστατεύεται καλά με βλάστηση, δημιουργείται επιφανειακή απορροή σε μία μεγάλη βροχή που μεταφέρει το έδαφος από το κεκλιμένο τμήμα του αναβαθμού και το εναποθέτει στο σχεδόν επίπεδο τμήμα του. Μια επικλινής περιοχή μπορεί να χάσει 50 έως 250 τόνους εδάφους ανά εκτάριο κάθε έτος εάν δεν προστατεύεται. Μελέτες έχουν δείξει ότι παράλληλοι αναβαθμοί μπορούν να μειώσουν την εδαφική διάβρωση μέχρι 90 95% σε σύγκριση με την ίδια επιφάνεια χωρίς αναβαθμούς. Στις απότομες κλίσεις οι αναβαθμοί μπορεί να καταρρεύσουν και να υποστούν χαραδρωτική διάβρωση, εάν συμβεί επιταχυνόμενη διάβρωση από το νερό. Στις μέτριες κλίσεις η διάβρωση του νερού, που συνδυάζεται με τη μηχανική διάβρωση η οποία προκαλείται από την καλλιέργεια, οδηγεί στη μετατόπιση του εδάφους προς τα κατάντη και τη συγκέντρωση στο κατώτερο άκρο του αναβαθμού, δημιουργώντας αναχώμα τα. Εικόνα 4. Κεκλιμένο έδαφος που καλλιεργείται με ελιές και υφίσταται μεγάλους ρυθμούς διάβρωσης εξαιτίας έλλειψης επαρκούς φυτοκάλυψης Η κατασκευή αναβαθμών συνήθως συνδυάζεται με την κατασκευή ταμιευτήρων ύδατος, δεδομένου ότι οι αναβαθμοί ευνοούν την ροή του νερού προς την υδρολογική λεκάνη του φράγματος. Επίσης η κατασκευή των αναβαθμών αποτρέπει την 3

5 4 ιζηματογένεση πίσω από τον ταμιευτήρα, η οποία θα μείωνε την αποθηκευτική ικανότητα του. Επιπλέον, η μείωση της επιφανειακής απορροής αποτρέπει τη ρύπανση των υδάτινων ρευμάτων από ένα αγρό ή ένα τμήμα γης. Η καταπολέμηση της ξηρασίας είναι ένας από τους βασικούς στόχους επιτυχούς ξηρικής γεωργίας κάτω από τις Μεσογειακές κλιματικές συνθήκες. Σε ημιξηρες ή ξηρές ύφυγρες κλιματικές συνθήκες, πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για τη συγκράτηση και αποθήκευση του νερού στο έδαφος και τη σωστή χρήση του. Ο κατάλληλος σχεδιασμός των αναβαθμών επιτρέπει την προστασία του νερού επιβραδύνοντας την επιφανειακή απορροή και επιτρέποντας την διήθηση στο έδαφος (Εικόνα 3). Η σύγχρονη πρακτική κατασκευής αναβαθμών, εντούτοις, περιλαμβάν ει την κατασκευ ή αυλακιών ή αναχωμάτων που: (α) επιτρέπουν περισσότερο χρόνο για τη διήθηση του νερού στο έδαφος και (β) μεταφέρουν το νερό με μικρές ταχύτητες, που δεν προκαλούν διάβρωση του εδάφους (Εικόνα 5). Η βασική αρχή αυτών των κατασκευών είναι ότι, όταν το νερό διασκορπίζεται σε ένα ρηχό αυλάκι, επιβραδύνεται η ταχύτητα ροής από τις ανωμαλίες του πυθμένα και η ικανότητα απόσπασης και μεταφοράς εδαφικού υλικού μειώνεται. Χαμηλής κλίσης αναχώματα κατασκευάζονται για να μη διαταραχθεί πολύ το γεωργικό έδαφος. Αυτές οι κατασκευές πρέπει να συνοδεύονται και με άλλες πρακτικές ελέγχου διάβρωσης, όπως την εναλλαγή της βλάστησης, την εγκατάσταση καλλιέργειας κάλυψης, άροση κατά τις ισοϋψείς, καλλιέργεια κατά λωρίδες και αύξηση της οργανικής ουσίας του εδάφους. Εικόνα 5. Κατασκευή αναβαθμών με μικρής κλίμακας αναχώματα, γι α το φύτεμα πεύκων, τη μείωση της διάβρωσης του εδάφους και την αύξηση της αποθήκευσης του νερού. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΝΑΒΑΘΜΩΝ Οι τεχνικές κατασκευής αναβαθμών έχει αλλάξει διαμέσου των αιώνων. Στις πρώτες κατασκευές το έδαφος διαμορφωνόταν σε μια σειρά λωρίδων ή μικρών τμημάτων γης σε μορφή κλίμακας, που το κατακόρυφο τμήμα προστατευόταν με την τοποθέτηση λίθων διαμορφώνοντας ένα τοίχο. Αυτές οι κατασκευές ήταν στενές και σε μορφή σκαλοπατιών, συνεπώς η μηχανική καλλιέργεια ήταν αδύνατη. Σύγχρονες κατασκευές αναβαθμών συνδυάζονται με ένα αυλάκι χαμηλής κλίσης ή ένα ανάχωμα, για την απομάκρυνση της περίσσειας του νερού βροχής από τον αγρό με ταχύτητες ροής που δεν προκαλούν διάβρωση. Αυτές οι κατασκευές είναι αρκετά πλατειές, για την καλλιέργεια, την σπορά και τη συγκομιδή με τα συνήθη γεωργικά μηχανήματα. Με βάση τον τρόπο κατασκευής, οι αναβαθμοί διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: - Αναβαθμοί σε λωρίδες ή κλιμακωτοί, οι οποίοι είναι παράλληλοι προς τις ισοϋψείς ή συνήθως ακολουθούν τις καμπύλες της επιφανείας του εδάφους. Η πρόσβαση είναι είτε από τον κατώτερο αναβαθμό είτε από ένα μονοπάτι που διασχίζει τους αναβαθμούς. - Ακανόνιστοι αναβαθμοί σε θύλακες, οι οποίοι κατασκευάζονται ζιγκ ζαγκ επάνω στην πλαγιά, όπου τα άκρα των αναβαθμών διαμορφώνονται έτσι, ώστε να διέρχονται ομαλά τα ζώα και τα μέσα καλλιέργειας. - Ατομικοί αναβαθμοί σε μορφή τσέπης, οι οποίοι είναι ημικυκλικές πέτρινες κατασκευές, για τη διευκόλυνση ανάπτυξης της ρίζας των φυτών, όπως των ελαιοδέντρων, των καστανιών ή οπωροφόρων δέντρων. - Αναβαθμοί ευρείας βάσης ή ορθογωνισμένοι αγροί διαμορφωμένοι σε αναβαθμούς έτσι ώστε το κατώτερο άκρο να είναι υψηλότερα από την πλαγιά του λόφου και το άλλο άκρο χαμηλότερα. - Αλλουβιακοί αναβαθμοί στο κατώτερο τμήμα κοιλάδας ή στην κοίτη του ποταμού, που συνήθως χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς για τη διάβρωση του εδάφους. Οι αρχικοί αναβαθμοί σε λωρίδες που κατασκευάσθηκαν σε μεγάλες κλίσεις (κλίσεις μέχρι 35%) ήταν κοπιώδεις και δαπανηρές κατασκευές και δεν ανταποκρίνονται πάντα καλά στις σύγχρονες τεχνικές καλλιέργειας. Κατασκευάσθηκαν με τη μεταφορά εδάφους από το ανώτερο τμήμα της πλαγιάς στο κατώτερο και τη δημιουργία έτσι του επίπεδου τμήματος του αναβαθμού. Οι σύγχρονοι αναβαθμοί σε λωρίδες κατασκευάζονται με τη μεταφορά του εδάφους πλευρικά ή κατά μήκος της

6 λωρίδας, με τη χρήση βαριών προωθητικών μηχανημάτων όπως μπουλντόζας (Εικόνα 6). Όπου η ανασκαφή του εδάφους γίνεται βαθιά και το μη παραγωγικό υπέδαφος έρχεται στην επιφάνεια, τότε συνίσταται η συγκέντρωση του επιφανειακού εδάφους σε κάποια σημεία και η επανατοποθέτηση του πάνω από το υπέδαφος κατά την διαμόρφωση του αναβαθμού. Τέτοιοι αναβαθμοί είναι αρκετού πλάτους και επιτρέπουν τη μηχανοποίηση της καλλιέργειας και κατασκευάζονται σε περιοχές όπου το έδαφος είναι σχετικά βαθύ. Σε πολλές περιπτώσεις τέτοιοι αναβαθμοί έχουν κατασκευαστεί με ελάχιστο σχεδιασμό τοπίου. Οι αναβαθμοί σε λωρίδες έχουν σχεδιασθεί για ημιξηρες κλιματικές συνθήκες με σκοπό την ελαχιστοποίηση της διάβρωσης του εδάφους. Αυτό επιτυγχάνεται με τη μείωση του μήκους κλίσης και τη συγκράτηση και αποθήκευση νερού επιφανειακής απορροής στο έδαφος. Το κάθετο τμήμα του αναβαθμού μπορεί να προστατευθεί με πέτρες (πολύ κοινή τεχνική στους παραδοσιακούς αναβαθμούς) ή με φυσική βλάστηση (Εικόνα 7). Σε πολλές περιπτώσεις, προκαλείται επιταχυνόμενη εδαφική διάβρωση, ειδικά όταν το μεγάλης διαβρωσιμότητας εκτιθέμενο στην επιφάνεια εδαφικό υλικό παραμένει χωρίς φυτική κάλυψη κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου. Το μήκος αυτής της περιόδου εξαρτάται από τις τοπικές κλιματικές, τοπογραφικές και εδαφικές συνθήκες. Εικόνα 6. Σύγχρονοι αναβαθμοί σε λωρίδες οι οποίες ακολουθούν την καμπύλη μορφή της επιφάνειας κατά της ισοϋψείς επιτρέποντας τη μηχανοποίηση της καλλιέργειας Οι ακανόνιστοι αναβαθμοί σε θύλακες είναι κυρίως παραδοσιακές κατασκευές και κατασκευάστηκαν σε περιοχές με αβαθή έδαφος και συμπαγές μητρικό υλικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις πέτρες μεταφέρονται με τα ζώα, για την κατασκευή του τοίχου σε επιλεγμένες θέσεις στην πλαγιά του λόφου, και στη συνέχεια ο αναβαθμός γεμίζει με έδαφος, που μεταφέρεται από τον περιβάλλοντα χώρο του αναβαθμού (Εικόνα 3). Σε άλλες περιπτώσεις οι αναβαθμοί μπορούν να σκαφτούν στην πλαγιά του λόφου, στη συνέχεια οι πέτρες που βγαίνουν χρησιμοποιούνται για να την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης και τα μπάζα συσσωρεύονται πίσω. Η κατασκευή αυτών των αναβαθμών είναι κοπιαστική, κι απαιτείται σημαντική δ απάνη για την προστασία από κατάρρευση. Εικόνα 7. Παράδειγμα προστασίας της κάθετης πλευράς του αναβαθμού με φυσική βλάστηση Οι αναβαθμοί ευρείας βάσης κατασκευάζονται κυρίως για την προστασία του νερού εκεί όπου οι βροχοπτώσεις είναι περιορισμένες ή/και εκεί όπου το έδαφος έχει ικανοποιητική ταχύτητα διήθησης έτσι ώστε να επιτρέπει την απορρόφηση του νερού επιφανειακής απορροής χωρίς να ξεπερνά το ανάχωμα του αναβαθμού. Αγροί μεγάλου μήκους σχετικά ομοιόμορφης, όχι απότομης,κλίσης (γενικά κλίση <8%) ενδείκνυνται για την κατασκευή αυτού του τύπου αναβαθμών. Οι αναβαθμοί αυτοί έχουν το βασικό χαρακτηριστικό της εύκολης πρόσβασης, δηλαδή τα φυτά αναπτύσσονται και καλλιεργούνται με τα σύγχρονα γεωργικά μηχανήματα. Το νερό του ρέματος διασκορπίζεται σε όλο τον αναβαθμό. Το ανάχωμα του αναβαθμού μπορεί να ανοίγεται ή να παραμένει κλειστό κατά περιόδους, για τον έλεγχο της απορροής. Η εγκατάσταση πήλινων αγωγών στο ανάχωμα επιτρέπει την απομάκρυνση της περίσσειας του νερού απορρ οής μειώνοντας τον κίνδυνο κατάρρευσης του αναχώματος. Αυτοί οι αναβαθμοί κατασκευάζονται είτε για την απομάκρυνσ η ή τη συγκράτησ η του ν ερού και σύμφωνα με το βασικό στόχο κατασκευής,ταξινομούνται ως κεκλιμένοι ή ε ως επίπεδοι. Οι αλλουβιακοί αναβαθμοί κατασκευάζονται στον πυθμένα των κοιλάδων ή στις κοίτες των ποταμών, για τη μείωση της διάβρωσης και την καταγραφή της συσσώρευσης ή απομάκρυνσης των ιζημάτων από τον ποταμό. Συσσώρευση παρατηρείται, όταν τα ιζήματα που προέρχονται από την ανώτερη ζώνη της λεκάνης απορροής είναι τόσο πολλά ή τόσο αδρομερή που δεν είναι δυνατόν να μεταφερθούν από τα πλημμυρικά νερά του ποταμού προς τα κατάντη. Όταν η μεταφορά ιζημάτων μειωθεί ή ο 5

7 όγκος και η ταχύτητα του νερού αυξηθεί, τότε το νερό κατατρώγει την κοίτη του ποταμού ή τις όχθες βαθύνοντας και διευρύνοντας τον ποταμό. Η εκβάθυνση του ποταμού μπορεί να είναι αποτέλεσμα της μεταβολής του επιπέδο υ αναφοράς του ποταμού στην εκβολή. Μαιανδρικοί ποταμοί αποτελούνται από διάφορα κανάλια σε χαλικώδεις περιοχές. Κατά τη διάρκεια της πλημμύρας πολλά από αυτά τα κανάλια γεμίζουν με νερό και μεταφέρονται χονδρόκκοκα υλικά. Οι άνθρωποι συνηθίζουν να θεωρούν αυτές τις περιοχές ως άχρηστη γη και κατασκευάζουν κανάλια από σκυρόδεμα, για να περιορίσουν την πορεία του ποταμού. Μετά από μεγάλες βροχοπτώσεις η στάθμη του νερού συνήθως ανεβαίνει και ξεχειλίζει από τα κανάλια και πλημμυρίζει τη γύρω περιοχή, με δυσμενή αποτελέσματα στις καλλιέργειες. διάβρωσης. Η τιμή 1,2 χρησιμοποιείται για μεγάλης περατότητας εδάφη σε συνδυασμό με ικανοποιητική φυτοκάλυ ψη. Η οριζόντια απόσταση (ΗΙ σε μέτρα) υπολογίζεται από την εξίσωση: HI = (VI/S)*100 Η οριζόντια απόσταση σε αναβαθμούς που καλλιεργούντα ι με τον κλασικό τρόπο μπορεί να είναι αρκετά μικρότερη, σε αντίθεση με την περίπτωση μηχανοποιημένης γεωργίας. 6 ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΒΑΘΜΩΝ Οι κύριοι τύποι αναβαθμών που κατασκευάζονται σήμερα είναι οι κατά λωρίδες ή οι ευρείας βάσης. Ο αγρός που πρόκειται να κατασκευασθούν αναβαθμοί συνήθως καθαρίζεται από τη βλάστηση και τους ογκόλιθους, τα κοιλώματα γεμίζουν με έδαφος και οι εξάρσεις ισοπεδώνονται πριν αρχίσει η κατασκευή. Το άριστο διάστημα μεταξύ των αναβαθμών είναι αυτό που δημιουργεί επιφάνεια γης ικανή να καλλιεργηθεί και προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση. Όσο περισσότερο διαπερατό είναι το έδαφος, όσο λιγότερο έντονες είναι οι βροχοπτώσεις και όσο περισσότερο καλύτερα προστατεύουν οι αναπτυσσόμενες καλλιέργειες το έδαφος, τόσ ο μεγαλύτερο είναι το διάστημα μεταξύ των αναβαθμών σε μια συγκεκριμέν η κλίση. Συνήθως το συνιστώμενο διάστημα είνα ι όχι μικρότερο από 30 μέτρα. Η κατακόρυφη απόσταση μεταξύ δύο γειτονικών αναβαθμών (Εικόνα 8) εξαρτάται κυρίως από τις βροχοπτώσεις, την κλίση της επιφανείας του εδάφους και τον τύπο της καλλιέργειας. Η άριστη κατακόρυφη απόσταση (VI σε μέτρα) μπορεί να εκτιμηθεί από την εξίσωση που δίνεται από την Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Εδάφους: VI = xs + y Όπου x είναι ο παράγοντ ας βροχής, S είναι η κλίση (%), και y είναι ο παράγοντας εδάφους και καλλιέργειας. Η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Εδάφους προτείνει τιμές για το x και το y , και , αντίστοιχα. Εάν το έδαφος έχει μεγάλη περατότητα και η καλλιέργεια παρέχει μικρή κάλυψη, τότε η τιμή 0,3 χρησιμοποιείται για το y. Η τιμή 0,75 επιλέγεται εάν το έδαφος η βλάστηση δημιουργούν συνθήκες ελεγχόμενης Εικόνα 8. Χαρακτηριστικά κατασκευής αναβαθμών σε λωρίδες Ο σχεδιασμός αναβαθμών συνήθως αρχίζει με έναν τεχνικό που αξιολογεί την υδρολογική κατάσταση του αγρού, από παρατηρήσεις, χαρτογραφήσεις του εδάφους και από άλλες πληροφορίες. Η επόμενη ενέργεια είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο τα κανάλια συγκέντρωσης του νερού πρέπει να ακολουθήσουν την φυσική ροή ή να κατασκευαστούν άλλα σε νέες θέσεις. Τα κανάλια με φυσική βλάστηση για προστασία κατασκευάζονται πολύ νωρίτερα από την κατασκευή των αναβαθμών. Εάν τα κανάλια απομάκρυνσης του νερού και οι αναβαθμοί κατασκευάζονται ταυτό χρονα, τα κανάλια πρέπει να απομονωθούν από τους αναβαθμούς με αναχώματα, έως ότου εγκατασταθεί ικανοποιητικά η βλάστηση για την ασφαλή απομάκρυνση του νερού. Τα αναχώματα στη συνέχεια απομακρύνονται κ αι το έδαφος χρησιμοποιείται για το γέμισμα των χαραδρών που έχουν σχηματισθεί κατά το διάστημα που το νερό απομακρυνόταν από τον αναβαθμό εκτός καναλιού. Η λεπτομερής τοπογραφική μελέτη του αγρού στον οποίο θα κατασκευασθούν αναβαθμοί αποτελεί βασικό εργαλείο σχεδιασμού και λήψης απόφασης. Το κανάλι κατά μήκος του αναβαθμού, για την απομάκρυνση του πλεονάσματος της επιφανειακής απορροής, είναι τουλάχιστον 30 έως 45 εκατ. βαθύ και μερικές φορές αρκετά βαθύτερο. Η κλίση του καναλιού αυτού πρέπει να είναι η ελάχιστη που

8 απαιτείται για την αποφυγή συγκέντρωσης του νερού κατά θέση και τη σχετικά γρήγορη απομάκρυνσή του από τον αναβαθμό, για την αποφυγή υπερχείλισης στο ανάχωμα. Η μέγιστη επιτρεπόμενη κλίση είναι περίπου 0,4% για τα περισσότερα εδάφη, ώστε να αποφευχθεί η διάβρωση των μη προστατευμένων καναλιών. Κανάλια με μεγαλύτερες κλίσεις πρέπει να καλύπτονται με βλάστηση. Η ελάχιστη κλίση για να κινηθεί το νερό κατά μήκος του καναλιού, χωρίς να λιμνάζει σε κοιλώματα είναι περίπου 0,1% στα διαπερατά εδάφη και περίπου 0,2% στα λιγότερο διαπερατά εδάφη. Μεγαλύτερες κλίσεις είναι επιτρεπόμενες στα ανώτερα τμήματα των αναβαθμών, όπου μεταφέρεται λιγότερο νερ ό απ' ότι στο τέλος που γίνεται η εκροή. Ο σχεδιασμός των αναβαθμών αρχίζει από το υψηλότερο σημείο του αγρού. Η κατακόρυφη απόσταση και η γωνία της κλίσης από το ανώτερο σημείο του αναβαθμού είναι συνήθως 30 έως 50 μέτρα προς τα κατάντη και καθορίζεται με τοπογραφικό όργανο. Είναι συνήθως προτιμότερο να οριοθετείται ένας αναβαθμός αρχίζοντας από το σημείο εξόδου του νερού και καταλήγοντας στο ανώτερο σημείο, ειδικά όταν πρόκειται να συλλεχθεί νερό και από τις δυο πλευρές του αναβαθμού. Η γραμμή των πασσάλων πρέπει να εξεταστεί αφότου τοποθετηθούν όλοι οι πάσσαλοι. Συνήθως μερικοί πάσσαλοι πρέπει να επανατοποθετηθούν, γα ι την αποφυγή απότομων αλλαγών στη μορφή της επιφάνειας του εδάφους και να διευκολυνθούν έτσι οι γεωργικές εργασίες στους αναβαθμούς. Αλλαγές προς τα ανάντη της κλίσης πρέπει να αποφεύγονται, έτσι ώστε το σκάψιμο για την κατασκευή του καναλιού να είναι λογικό. Η θέση γειτονικών αναβαθμών καθορίζεται με τη μέτρηση της κατακόρυφης απόστασης προς τα κατάντη και την οριοθέτηση της γραμμής των αναβαθμών όπως πριν. Η πρώτη σχεδίαση των αναβαθμών σπάνια επιτυγχάνει το πιο ικανοποιητικό αποτέλεσμ α. Κάποιες τοπογραφικές ανωμαλίες μπορεί να παρουσιαστούν και έτσι να απαιτηθεί η επανατοποθέτηση ενός ή περισσοτέρ ων αναβαθμών. Αφότου καθορισθούν οι γραμμές των αναβαθμών, τότε απαιτείται μια λεπτομερέστερη εξέταση για τη βελτίωση της καλλιεργησιμότητας της γης. Οι τελικές θέσεις αναβαθμών πρέπει να χαραχθούν με αυλακιές με τη χρήση άροτρου ή άλλων ενδεικτικών εργαλείων προτού να αρχίσει η κατασκευή. Η παραγωγικότητα του εδάφους στον αναβαθμό βελτιώνεται, εάν το επιφανειακό έδαφος αφαιρείται, συσσωρεύεται σε ορισμένες θέσεις και αργότερα διασκορπίζεται στην επιφάνεια αφού η κατασκευή του αναβαθμού έχει ολοκληρωθεί. Η εργασία αυτή όμως αυξάνει το κόστος κατασκευής πολύ, ώστε σπάνια εφαρμόζεται αυτή η τεχνική,εκτός αν το υπέδαφος είναι πολύ άγονο για την ανάπτυξη των φυτών. Οι συμβατικοί αναβαθμοί μπορούν να κατασκευασθούν με μπουλντόζες, με εκσκαφείς, γκρέιντερ, με άροτρο, με μεγάλους κυλιόμενους δίσκους κλπ, όπως επίσης με εργαλεία χειρός ή άλλες συσκευές μεταφοράς υλικών. Οι μπουλντόζες είναι πιθανώς το οικονομικότερο εργαλείο για τη μετακίνηση εδάφους σε μικρές αποστάσεις, ενώ τα γκρέιντερ κάνουν καλύτερη εργασία ισοπεδώνοντας και συμπιέζοντας τον αναβαθμ ό. Ισοπεδωτικά μηχανήματα απαιτούνται για κατασκευή αναβαθμών που απαιτούν πολλά κοψίματα και γεμίσματα επιφανειών. Οι παράλληλοι αναβαθμοί σε ευθεία είναι καταλληλότεροι για την καλλιέργεια από αναβαθμούς που δεν είναι παράλληλοι, αλλά η πρώτη κατηγορία απαιτεί πολλά κοψίματα και γεμίσματα εδαφικών επιφανειών. Κανάλια με διάφορες κλίσεις βοηθούν στην κατασκευή παράλληλων και ευθύγραμμων αναβαθμών, αλλά η κατασκευή τους συνήθως συνοδεύεται από πολλά κοψίματα και γεμίσματα. Οι αναβαθμοί δεν πρέπει να έχουν μήκος μεγαλύτερο από 600 μέτρα, η από 375 μέτρα σε έντονα χαραδρωμένη εδαφική επιφάνεια. Οι μεγαλύτερου μήκους αναβαθμοί πρέπει να διακόπτονται με εξόδους νερού. Η κλίση στο εμπρόσθιο τμήμα του αναβαθμού σε μία απότομη πλάγια λόφου και οι δύο κλίσεις αναβαθμού με ευρεία βάση πρέπει να έχουν αρκετό πλάτος, για να διευκολύνουν τα γεωργικά μηχανήματα καλλιέργειας. Γενικά το πλάτος της κλίσης δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 4,5 μ. Όσο μικρότερη είναι η κλίση, τόσο πιο εύκολη είναι η καλλιέργεια, αλλά το κόστος κατασκευής είναι μεγάλο. 7 Οι πρακτικές προστασίας του εδάφους κατά ένα μεγάλο μέρος αγνοούνται σήμερα στη φάση κατασκευής αναβαθμών. Μελέτες που έγιναν στην Ισπανία (Καταλονία) έδειξαν ότι τεράστιες ποσότητες εδαφικών υλικών μετατοπίζονται κατά τη διάρκεια της κατασκευής των παράλληλων αναβαθμών (5437 ± 517 κυβικά μέτρα ανά εκτάριο), με αποτέλεσμα την τεράστια αλλοίωση του τοπίου (Εικόνα 6). Σήμερα η κατασκευή αναβαθμών είναι μια σημαντική ανθρωπογενής γεωμορφολογική διεργασία που μεταβάλλει ταχύτατα το τοπίο σε πολλές περιοχές της Μεσογείου. Επιπλέον, η μετακίνηση και ανάμιξη του εδάφους με το υποκείμενο μητρικό υλικό καταλήγει στην εξαφάνιση των αρχικών εδαφοτομών μεταβάλλοντας τις εδαφικές ιδιότητες και την εδαφική μικροχλωρίδα και μικροπανίδα.

9 8 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ ΜΕ ΑΝΑΒΑΘΜΟΥΣ Περιοχές με αναβαθμούς κατά μήκος της Μεσογειακής Ευρώπης καλλιεργούνται κυρίως με δημητριακά, λαχανικά, αμπέλια και ελιές. Οι ελιές, τα αμπέλια και τα δημητριακά μπορεί να βρίσκονται στον ίδιο αναβαθμό. Οι ατομικοί αναβαθμοί συνήθως καλλιεργούνται με ελιές και άλλα οπωροφόρα δέντρα. Η καλής κατασκευής επίπεδοι αναβαθμοί συχνά καλλιεργούνται με αμπέλια ή ελιές. Η πρόχειρης κατασκευής αναβαθμοί, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές με αβαθή εδάφη, συχνά καλλιεργούνται με ετήσιες καλλιέργειες. Κατά τη περίοδο του μέσου εικοστού αιώνα η καλλιέργεια των αναβαθμών γινόταν χειρωνακτικά ή με τη βοήθεια ζώων ή μικρών μηχανημάτων που εξυπηρετούσαν τους αγρότες. Σήμερα πολλοί από τους παραδοσιακά κατασκευασμένους αναβαθμούς σε τύπο λωρίδας ή ατομικοί δεν καλλιεργούνται. Είναι σχεδόν αδύνατο να χρησιμοποιηθούν γεωργικά μηχανήματα σε αυτά τα εδάφη, όχι εξαιτίας της παραγωγικότητας και της ποιότητας των προϊόντων, αλλά εξαιτίας των δυσκολιών στη μηχανοποίηση της καλλιέργειας. Σε περιοχές με σύγχρονους αναβαθμούς η καλλιέργεια είναι πλήρως μηχανοποιημένη. Σε αυτά τα εδάφη όλες οι αγροτικές εργασίες πρέπει να γίνονται κατά το δυνατόν παράλληλα προς τους αναβαθμούς, ώστε να ελαχιστοποιείται η μετακίνηση νερού και εδάφους μεταξύ των αναβαθμών και να μειώνεται η απώλεια υλικών στα αναχώματα. Η περισσότερο καταφανής επίδραση της άροσης, μετά από αρκετά έτη, είναι η αύξηση του πλάτους στη βάση του αναβαθμού. Η καλύτερη πρακτική για την διατήρηση του σχήματος της κάθετης τομής των αναβαθμών και της μείωσης της διάβρωσης στις επιφάνειες μεταξύ των γειτονικών αναβαθμών είναι το όργωμα με περιστρεφόμενο άροτρο. Πολλές από τις παραδοσιακές περιοχές με αναβαθμούς γύρω από τη Μεσόγειο έχουν εγκαταλειφθεί, ειδικά εκείνες που καλλιεργούνται με δημητριακά και, σε μερικές περιπτώσεις, με ελιές και αμπέλια (Εικόνα 9). Τις τελευταίες δεκαετίες, η γεωργική παραγωγή έχει συγκεντρωθεί στις πεδινές περιοχές, όπου χρησιμοποιούντα μεγάλα γεωργικά μηχανήματα και οι αποδόσεις των καλλιεργειών είναι συνήθως μεγάλες, επειδή εφαρμόζεται άρδευση, λίπανση και καταπολέμηση των ασθενειών. Αυτή η ανάπτυξη στις πεδινές περιοχές είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάλειψη των λοφωδών περιοχών με αναβαθμούς. Η αξία των παραδοσιακών αναβαθμών έχει εμφανώς μειωθεί λόγω: (α) των δυσκολιών πρόσβασης και χρήσης γεωργικών των μηχανημάτων, (β) των μειωμένων τιμών των γεωργικών προϊόντων και των αυξανόμενων δαπανών εργασίας, (γ) των μεγάλων επενδύσεων στη γεωργία στις πεδινές περιοχές, (δ) του υψηλού κόστους συντήρησης τους, (ε) της εκτεταμένης μετανάστευσης των ανθρώπων από τις αγροτικές στης αστικές περιοχές. Εικόνα 9. Ελαιώνας με αναβαθμούς στους οποίους καταρρέουν οι πέτρες ευνοώντας μεγάλους ρυθμούς διάβρωσης και μείωση της παραγωγής ελαιολάδου. Η εγκατάλειψη των περιοχών με αναβαθμούς στη περιοχή της Μεσογείου μπορεί γενικά να οδηγήσει είτε σε θετικά είτε σε αρνητικά αποτελέσματα όσον αφορά την προστασία του εδάφους. Η εγκατάλειψη της γης μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα σε περιοχές όπου οι γεωμορφολογικές και οι κλιματικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη της φυσικής βλάστησης, ενώ οι πρακτικές διαχείρισης που ίσχυαν πριν ήταν καταστρεπτικές (Εικόνα 10). Στην Ιταλία τέτοιες συνθήκες επικρατούν σε εγκαταλειμμένους, μικρής κλίσεως, αμπελώνες και σε ορεινές περιοχές με αγρωστώδη, όπου οι αναβαθμοί προστατεύονται με φυσικό τρόπο. Αντίθετα, η εγκατάλειψη της γης μπορεί να έχει αρνητικά αποτελέσματα στις περιοχές όπου η σταθερότητα των αναβαθμών και των κλίσεων εξασφαλίζονταν με τη γεωργική δραστηριότητα των αγροτών, όπως στις πολύ επικλινείς περιοχές με παλαιούς αναβαθμούς στη Λιγυρία, στην Καμπάνια, στην Καλαβρία και στη Σικελία. Μετά την εγκατάλειψη η κατάρρευση αυτών των αναβαθμών μπορεί να είναι ταχύτατη με το έδαφος να απομακρύνεται με τη βαρύτητα και τη διάβρωση που προκαλείται από την επιφανειακή απορροή του νερού (Εικόνα 11).

10 Εικόνα 10. Περιοχή με αναβαθμούς, όπου η εγκατάλειψη είχε θετικά αποτελέσματα. Εάν ο έλεγχος της διάβρωσης είναι ο κύριος σκοπός για την κατασκευή αναβαθμών, η έλλειψη συντήρησης οδηγεί σε μεγάλους ρυθμούς διάβρωσης. Θεωρείται ότι η εγκατάλειψη επικλινούς περιοχής με αναβαθμούς καταλήγει σε μεγαλύτερους ρυθμούς διάβρωσης από το μα μην είχαν κατασκευασθεί. Η αυξανομένη απορροή απομακρύνει μεγάλες ποσότητες εδάφους σε λίγα χρόνια, οι οποίες ποσότητες είχαν διατηρηθεί για αιώνες μέσα στον αναβαθμό, και τις μεταφέρει στις κοιλάδες υπο τη μορφή πλημμυρικών αποθέσεων. Οι αναβαθμοί, και ειδικά οι παραδοσιακοί αναβαθμοί, δεν μπορούν να θεωρηθούν ξεχωριστά από τους ανθρώπους και την κοινωνία. Η κατασκευή των αναβαθμών απαιτεί πολλά εργατικά. Εκτιμάται ότι η κατασκευή αναβαθμών σε λωρίδες σε μεγάλες κλίσεις απαιτεί 1500 ημέρες ανά εκτάριο, ενώ η συντήρηση αυτών περίπου 50 ημέρες ανά εκτάριο ετησίως. Όπου υπάρχουν αναβαθμοί σήμερα, αυτοί συνδέονται με μεγάλη πυκνότητα αγροτικού πληθυσμού στο παρελθόν. Συνήθως η συντήρηση των αναβαθμών (ξερολιθιές) είναι η επανατοποθέτηση των λίθων που έχουν καταρρεύσει. Ζημιές προκύπτουν από τα κατσίκια που σκαρφαλώνουν πάνω στις ξερολιθιές, και από τις καταρρακτώδεις βροχές. Οι αναβαθμοί ποικίλλουν όσον αφορά τις ανάγκες συντήρησης, ανάλογα με τις τοπογραφικές συνθήκες της περιοχής, το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή των τοίχων, τα κλιματικά χαρακτηριστικά, τις συνθήκες διαχείρισης, κλπ. Πολλοί αναβαθμοί στη Μαγιόρκα, στη Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου έχουν εγκαταλειφθεί για τουλάχιστον πενήντα χρόνια και είναι ακόμα σε καλή κατάσταση. Αντίθετα, αναβαθμοί εξαφανίστηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά μετά από δεκαοχτώ χρόνια κακής χρήσης σε περιοχές της Αργολίδας. Γενικά, οι αναβαθμοί που χτίζονται προσεκτικά με μεγάλες γωνιώδης πέτρες χρειάζονται μικρή συντήρηση. Οι αναβαθμοί που χτίζονται γρήγορα με κοινές αποστρογγυλευμένες πέτρες είναι ασταθείς και καταρρέουν εύκολα. Λεπτομερείς μελέτες κατάρρευσης αναβαθμών (ξερολιθιών) με παραδοσιακούς γραμμικούς ή ατομικούς αναβαθμούς στη Λέσβο κατά την περίοδο εκτέλεσης του ερευνητικού προγράμματος MEDALUS ΙΙΙ έδειξαν ότι η σταθερότητα τους εξαρτάται από την κλίση της επιφανειας, τον εδαφικό τύπο, τη σύσταση των λίθων και την καλλιεργητική πρακτική. Πέτρες που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αναβαθμών έχουν διαφορετικό βαθμό αποσάθρωσης και διάλυσης, συνεπώς ο ρυθμός κατάρρευσης εξαρτάται από τον τύπο του μητρικού πετρώματος. Όπως φαίνεται στην Εικόνα 12, οι αναβαθμοί που κατασκευάζονται από πέτρες που προέρχονται από ηφαιστειακή λάβα, σχίστη και φλύσχη έχουν μεγαλύτερους ρυθμούς κατάρρευσης, λόγω του μεγαλύτερου ρυθμού αποσάθρωσης σε σύγκριση με πέτρες που προέρχονται από ασβεστόλιθο. Οι 9 αναβαθμοί που κατασκευάζονται με πέτρες που προέρχονται από ασβεστόλιθο και μάρμαρο είναι οι περισσότερο σταθεροί. Εικόνα 11. Περιοχή με αναβαθμούς η οποία εγκαταλείφθηκε με αρνητικές επιπτώσεις στην προστασία της γης Εικόνα 12. Πιθανότητα εμφάνισης διαφορετικών συνθηκών σε ατομικούς αναβαθμούς (αδιατάρακτοι, διογκωμένοι, επισκευασμένοι) που μετρήθηκαν σε ελαιώνες της Λέσβου με εδάφη που σχηματίσθηκαν σε διαφορετικά μητρικά υλικά

11 Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την κατάρρευση των αναβαθμών είναι ο βαθμός συστολής και διαστολής του εδάφους. Αυτό συσχετίζεται με το μητρικό υλικό από το οποίο έχει σχηματισθεί το έδαφος. Ο βαθμός συστολής του εδάφους μπορεί να μετρηθεί με το συντελεστή γραμμικής διαστολής (COLE). Όπως φαίνεται στην Εικόνα 13, ο συντελεστής γραμμικής διαστολής του εδάφους που χρησιμοποιείται για την πλήρωση του αναβαθμού έχει μεγάλη επίδραση στη σταθερότητά του. Εάν ο συντελεστής γραμμικής διαστολής του εδάφους είναι μεγάλος, η διαστολή του εδάφους μετά τη διαβροχή ασκεί ισχυρή οριζόντια πίεση στη βάση του τοίχου των αναβαθμών προκαλώντας διόγκωση, αστάθεια και τελικά κατάρρευση του αναβαθμού. Οι μεγαλύτερες τιμές του COLE (συντελεστή γραμμικής διαστολής του εδάφους) αναμένονται σε εδάφη που σχηματίσθηκαν σε μάργα και υπέρ βασικά πετρώματα. Οι χαμηλότερες τιμές του COLE αναμένονται σε εδάφη που σχηματίσθηκαν σε σχιστόλιθο, ηφαιστειακή λάβα, πυριγενή μεταμορφωσιγενή πετρώματα. 10 Εικόνα 13. Μέσος συντελεστής γραμμικής διαστολής σε εδάφη που σχηματίσθηκαν σε διάφορα μητρικά υλικά σε επιλεγμένες περιοχές της Ελλάδος (MARL = μάργα, PER = βασικά πυριγενή, UNCO = ψαθυρά υλικά, IGN = ιγνιμβρίτης LAT = μαγματικά κροκαλοπαγή, SHA = σχιστόλιθος και LAVA = όξινα πυριγενή) Η κλίση της επιφανείας του εδάφους επηρεάζει επίσης σημαντικά τη σταθερότητα των ξερολιθιών. Λεπτομερείς μελέτες που έγιναν στην Λέσβο έδειξαν ότι μπορούν να διαχωριστούν τρεις κλάσεις κλίσεων: (α) μικρότερη από 15%, (β) 15 35%, και (γ) μεγαλύτερη από 35% (Εικόνα 14). Οι αναβαθμοί που κατασκευάστηκαν σε κλίσεις μικρότερες από 15% παραμένουν σχεδόν αμετάβλητοι, κάτω από τις επικρατούσες πρακτικές διαχείρισης στην περιοχή για μεγάλες περιόδους. Το ποσοστό κατάρρευσης αυξήθηκε σχεδόν γραμμικά με την αύξηση της κλίσης από 15% σε 35%. Το ποσοστό κατάρρευσης ήταν πολύ μεγάλα σε κλίσεις μεγαλύτερες από 35%. Εικόνα 14. Συσχέτιση σταθερότητας των αναβαθμών με την κλίση της επιφανείας του εδάφους σε ελαιώνες της Λέσβου ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η κατασκευή αναβαθμών είναι μια ανθρώπινη παρέμβαση σε επικλινή ημιφυσικά τοπία, τα οποία έχουν υποστεί απώλειες, σε κάποιο βαθμό, στην καταλληλότητα και την σταθερότητα τους. Εάν οι κεκλιμένες περιοχές δεν προστατευθούν με κατάλληλα μέτρα από τη διάβρωση, η συνεχής εκμετάλλευση αυτών των τοπίων θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μεγάλη υποβάθμιση και ερημοποίηση. Το αποτελεσματικότερο μέτρο προστασίας είναι η επαρκής επαναβλάστησή τους. Αυτή η μέθοδος, εντούτοις, δεν εξασφαλίζει πάντα ικανοποιητικές οικονομικές απολαβές στους χρήστες. Αντίθετα, η κατασκευή αναβαθμών αποδείχθηκε η πλέον αποτελεσματική δράση σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν. Η κατασκευή αναβαθμών σε επικλινείς καλλιεργούμενες περιοχές δημιουργεί ασταθή τοπία, τα οποία απαιτούν δράσεις και επενδύσεις για τη διατήρηση της παραγωγικότητά τους. Κάτω από τις παρούσες κοινωνικο οικονομικές συνθήκες αυτές οι επενδύσεις μπορεί να είναι ή και να μην είναι αποτελεσματικές για τους επενδυτές. Στην περίπτωση που τα αποτελέσματα δεν είναι ικανοποιητικά, η συντήρηση των παραδοσιακών και νέων αναβαθμών μπορεί να διακοπεί ενώ η εκμετάλλευση συνεχίζεται, με συνέπεια την έντονη υποβάθμιση και την ερημοποίηση της γης. Κάτω από τις παρούσες καταστάσεις, πρέπει κανείς να αποφασίσει σχετικά με το αν θα συντηρήσει ή θα κατασκευάσει αναβαθμούς, βασισμένος σε σοβαρές μελέτες σκοπιμότητας. Μεταξύ των παραμέτρων και των συνθηκών που πρέπει να εξεταστούν είναι οι ακόλουθοι:

12 Το εύρος της κλίσης που είναι κατάλληλο για την κατασκευή αναβαθμών. Ο υπάρχων κίνδυνος διάβρωσης του εδάφους. Τα χαρακτηριστικά του τοπίου. Το ελάχιστο βάθος εδάφους και η παρουσία περιοριστικών υποεπιφανειακών εδαφικών οριζόντων, όπως πετροκαλσικου, υλικών μεγάλης περιεκτικότητας σε ανθρακικά άλατα, βράχος, άλλων αδιαπέραστων οριζόντων. Η ικανότητα της γης και η καταλληλότητα του εδάφους για συγκεκριμένες χρήσεις. Το μέγεθος των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των ωφελημάτων. Η ζημία που προκαλείται στο τοπίο από τα γεωργικά μηχανήματα. Η συμβατότητα με τις υπάρχουσες πολιτικές (πχ. ΚΑΠ). Η επίπτωση στους υδατικούς πόρους. οι επιπτώσεις από τις διαβρώσεις και τις πλημμύρες στις κατώτερες πεδινές περιοχές... Τα κοινωνικο οικονομικά χαρακτηριστικά και οι συνθήκες υποδομής. Ο αναμενόμενος δείκτης κόστους ωφέλειας Η συμφωνία και η δέσμευση των εμπλεκομένων. Υπό τις παρούσες κοινωνικο οικονομικές συνθήκες η κατασκευή αναβαθμών πρέπει να περιοριστεί στα δυναμικά παραγωγικά, με ήπιες κλίσεις εδάφη αποφεύγοντας τη δαπανηρή εκμετάλλευση της μορφολογίας του εδάφους. Έμφαση πρέπει να δοθεί στη σταθεροποίηση των επικλινών εκτάσεων, με την αύξηση της φυσικής κάλυψης και τη δημιουργία βιώσιμων γεωργικών οικοσυστημάτων. Όσο αφορά τους υπάρχοντες παλαιούς αναβαθμούς που κατασκευάσθηκαν με πέτρες και λαμβάνοντας υπόψη ότι τέτοιες κατασκευές προστατεύουν πολύτιμο έδαφος για την ανάπτυξη της φυσικής και γεωργικής βλάστησης, η συντήρηση και η προστασία των αναβαθμών πρέπει να έχει προτεραιότητα με τη βοήθεια εθνικών ή Ευρωπαϊκών ολοκληρωμένων προγραμμάτων, ιδιαίτερα στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες στην ερημοποίηση περιοχές. Πρόσφατα η προστασία αναβαθμών επιδοτείται στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας τους αγρότες για την επισκευή ή ανακατασκευή των αναβαθμών που έχουν καταρρεύσει, με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόζονται οι κανόνες ορθής γεωργικής πρακτικής. Τέτοιες πρακτικές διαχείρισης της γης είναι: η μείωση των ζώων που βόσκουν σε αειφορικό αριθμό, η μείωση των εφαρμοζόμενων λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και ελάχιστη ή καθόλου άροση. ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ Mediterranean Desertification and Land Use MEDALUS II European Union Research project, Contract ENV4 CT Combating desertification in Mediterranean Europe: Linking Science with Stakeholders DESERTLINKS European Union research project.contract No: EVK2 CT ). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Bensalm, B., Examples of soil and water conservation practices in North African countries, Algeria, Morocco, and Tunisia. In Soil Conservation and Management in Developing Countries. FAO, Rome, Italy, Soils Bull. 33, Paper No. 10, p Blakely, B. D., J.J. Coule, and J. G. Steele, Erosion on cultivated land. In Soil, USDA Yearbook of Agriculture, Washington, D. C., p Costs Folch R., Martinez Casasnovas J.A., and Ramos M.C Land terracing for new vineyard plantations in the north eastern Spanish Mediterranean region: Landscape effect of the EU Council Regulation policy for vineyards restructuring, Agriculture, Ecosystems and Environment 115: Grone, A.T., and Oliver Rackham, The nature of Mediterranean Europe: an ecological history. Yale 11 University Press, New Haven, London, 384 p. Kosmas, C., Briassoulis, H., Gerontidis, St., Detsis, V., Marathaianou, M., and Dalakou, B., Lesvos soil vegetation interactions. In: Mediterranean Desertification and Land Use MEDALUS III final report, Target areas. Commission of the European Communities, Contract Number EV4 CT , pp Mazor, E Millennia of sustained desert agriculture in the Central Negev versus highly preserved ecosystems inside the makhteshim. In: B. Krasnov and E. Mazor, Editors; The Makhteshim Country Laboratory of Nature. Pensoft Publishers. Phillips, R. L., and V. W. Beauchamp, Design, layout, construction and maintenance of terraces. ASAE recommendation R Amer. Soc. Agric. Eng. Yearbook, p

Ερημοποιηση και Δεικτες

Ερημοποιηση και Δεικτες Land Care In Desertification Affected Areas From Science Towards Application Ερημοποιηση και Δεικτες Jane Brandt Nichola Geeson Σειρα Φυλλαδιων: A Aριθμος: 2 Ερημοποιηση και Δείκτες Η ερημοποίηση στην

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση;

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση; Maria José Roxo Pedro Cortesão Casimiro Tiago Miguel Sousa Τι σηµαίνει ; DesertLinks Project Framework 5 European Union Geografia e Planeamento Regional Faculdade de Ciências Sociais e Humanas Universidade

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο εντοπισμός τμημάτων καταρχήν κατάλληλων από γεωλογική άποψη για οικιστική ή άλλη συναφή με δόμηση ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Περατότητα και Διήθηση διαμέσου των εδαφών

Περατότητα και Διήθηση διαμέσου των εδαφών Περατότητα και Διήθηση διαμέσου των εδαφών Costas Sachpazis, (M.Sc., Ph.D.) Διάρκεια = 17 λεπτά 1 Τι είναι Περατότητα των εδαφών? Ένα μέτρο για το πόσο εύκολα ένα ρευστό (π.χ., νερό) μπορεί να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης 11. H υπόγεια άρδευση 11.1. Γενικά. Η υπόγεια άρδευση ή υπάρδευση συνίσταται

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years.

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΚΒΟΛΩΝ ΦΡΑΓΜΕΝΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΕ ΙΖΗΜΑΤΑ Α. Τουµαζής K. Κύρου Ν. Ιακώβου Ι. Σοφός Σ. Ζερβός Γ. Αναστασάκης 24 Σεπτεµβρίου 2008 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΑ/

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΓΗΣ

Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΓΗΣ Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΓΗΣ Κ. Κοσμάς Ν. Γιάσογλου Αικ. Κουναλάκη Ορ. Καϊρης Σειρα Φυλλαδιων: B Aριθμος: 4 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ ΤΗΣ ΓΗΣ 1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΚΟΤΣΟΜΕΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΚΟΤΣΟΜΕΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΚΟΤΣΟΜΕΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ Ορισμός Κατολίσθηση καλείται η απόσταση,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης 8. Η άρδευση με κατάκλυση Γενικά. Κατά τη μέθοδο αυτή η προς άρδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ ΗΜελέτησυντάχθηκε(με αλφαβητική σειρά) από: Βουλγαράκη Απόστολο, Γεωπόνος MSc Βούλγαρη Γρηγόριο, Γεωπόνος Γκριτζάπη Αικατερίνη, Γεωπόνος

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα.

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ελιά Ελιά Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ο καρπός του ονομάζεται επίσης ελιά και από αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΑΤΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ. Διεργασίες Αλάτωσης

ΑΛΑΤΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ. Διεργασίες Αλάτωσης Land Care In Desertification Affected Areas From Science Towards Application ΑΛΑΤΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ Massimo Iannetta Nicola Colonna Σειρα Φυλλαδιων: B Aριθμος: 3 ΑΛΑΤΩΣΗ ΕΔΑΦΩΝ Εισαγωγή Η αλάτωση των εδαφών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής φερτών υλών με διαβρώσεις

Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής φερτών υλών με διαβρώσεις Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Ελληνικό Αγροδασικό Δίκτυο, Α.Π.Θ. Τι είναι δασογεωργικά συστήματα; Δασογεωργικά ονομάζονται τα συστήματα που συνδυάζουν δέντρα και γεωργικές καλλιέργειες στην

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο καλών πρακτικών για την προστασία των εδαφών

Εγχειρίδιο καλών πρακτικών για την προστασία των εδαφών 2014 Εγχειρίδιο καλών πρακτικών για την προστασία των εδαφών Κατάλογος με καλές πρακτικές για την προστασία των εδαφών οι οποίες βρίσκουν εφαρμογή σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πρακτικές αυτές αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΡΩΜΑ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ Ποτάμιο περιβάλλον Οι περισσότερες πλημμύρες είναι αποτέλεσμα συνδυαστικής δράσης : της συνολικής ποσότητας και έντασης της βροχής της περατότητας του εδάφους της τοπογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές Βαρνάβα Σοφία Ευαγόρου Χριστοδούλα Κασπαρίδου Μαρία Σµυρίλλη Στέφανη Στυλιανού ώρα ιάβρωση : φυσική διεργασία από την πρόσκρουση των κυµάτων στην

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ερημοποίησης και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές

Δείκτες ερημοποίησης και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές Δείκτες ερημοποίησης και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές Jane Brandt Nichola Geeson Σειρα Φυλλαδιων: A Aριθμος: 2 Περιεχόμενα ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Η ερήμοποιηση στη Μεσόγειο

Διαβάστε περισσότερα

Έργα μεταφοράς ύδατος και διανομής νερού άρδευσης από πηγές Κιβερίου (Ανάβαλος) στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έργα μεταφοράς ύδατος και διανομής νερού άρδευσης από πηγές Κιβερίου (Ανάβαλος) στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο της μελέτης είναι ο σχεδιασμός έργων μεταφοράς ύδατος από την πηγή Κιβερίου (ημικυκλικό φράγμα Ανάβαλου) και διανομής επαρκούς ποσότητας νερού άρδευσης, για την κάλυψη των αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π.

Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π. Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π. Στρυμόνα ρ. Γεώργιος Συλαίος Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Εντατική αρδευόμενη γεωργία

Εντατική αρδευόμενη γεωργία Εντατική αρδευόμενη γεωργία Jorge Garcia Gomez F. López Bermúdez Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΔΕΥΟΜΕΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΡΔΕΥΟΜΕΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ 1. Κυριότερες ιδιότητες της αργίλου 2. Ποια είναι τα ποιο κοινά ορυκτά της αργίλου. Ποιο θεωρείτε σημαντικότερο. 3. Κατατάξτε τα

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης

Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία της αξιολόγησης των εδαφών για ελαιοκαλλιέργεια στην ευρύτερη περιοχή της Πύλου

Σημασία της αξιολόγησης των εδαφών για ελαιοκαλλιέργεια στην ευρύτερη περιοχή της Πύλου ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΙΧΟΠΟΙΙΑΣ Τεκμηρίωση Βλαβών περιλαμβάνει : Αποτύπωση φερόντων στοιχείων κατασκευής. Πιθανές επεμβάσεις λόγω της μεγάλης διάρκειας ζωής κτιρίων από τοιχοποιία την καθιστούν δύσκολη. Αναζήτηση αρχικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Υ ΡΑΥΛΙΚΩΝ & ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Μάθηµα :... 1 Φράγµατα Ταµιευτήρες Φυσικό φαινόµενο : κατολισθήσεις, εκλύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο)

Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο) Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γεωργικά Μηχανήματα (Εργαστήριο) Ενότητα 9 : Γεωργικά Μηχανήματα Μηχανήματα κατεργασίας του Εδάφους Ι Δρ. Δημήτριος Κατέρης Εργαστήριο 9 ο ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΡΑΓΓΙΣΗΣ ΚΛΙΤΥΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΝΩΝ. Φώτης Π. Μάρης

ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΡΑΓΓΙΣΗΣ ΚΛΙΤΥΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΝΩΝ. Φώτης Π. Μάρης Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΡΑΓΓΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Αρδεύσεις Στραγγίσεις Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Μηχανική Σύσταση Εδάφους Χονδρή άμμος: 2 έως 0,2 mm Λεπτή άμμος: 0,2 έως 0,05 mm Ιλύς: 0,05 έως 0,02

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη πληθυσμός που εξυπηρετεί ο αγωγός Θ = 5000 κάτοικοι 0.40 0.35 μέση ημερήσια κατανάλωση νερού w 1 = 300 L/κατ/ημέρα μέση ημερ. βιομηχανική κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών Προϋπολογισµός:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα εξοικονόμησης νερού από τις βροχές στα βουνά της χώρας μας: Μια πρώτη γραμμή άμυνας κατά των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος

Μέτρα εξοικονόμησης νερού από τις βροχές στα βουνά της χώρας μας: Μια πρώτη γραμμή άμυνας κατά των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος Μέτρα εξοικονόμησης νερού από τις βροχές στα βουνά της χώρας μας: Μια πρώτη γραμμή άμυνας κατά των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Το

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α (51128) Για τις πληµµύρες στο Μαραθώνα Αττικής 22 25 Νοεµβρίου 2005 Υψηλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών (4) Αλλαγές μεταβολές του γεωϋλικού με το χρόνο Αποσάθρωση: αλλοίωση (συνήθως χημική) ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π»

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» «Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» Νικήτας Μυλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πηγή της Υπέρειας Κρήνης βρίσκεται στο κέντρο της πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία

Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία Βασίλειος Κ. Καλέρης Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Πατρών e-mail: kaleris@upatras.gr (1) Γενικές αρχές αντιπληµµυρικής και αντιδιαβρωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται:

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: (α) από το είδος της κατασκευής τους ως τοξωτά ή αμφίρρικτα και τροποποιήσεις αυτών των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων».

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων». ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση» Δρ. Ιωάννης Ματιάτος Υδρογεωλόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα