Ανταγωνιστικότητα, κοινωνική πολιτική και απασχόληση: στρατηγικές επιλογές πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανταγωνιστικότητα, κοινωνική πολιτική και απασχόληση: στρατηγικές επιλογές πολιτικής"

Transcript

1 Ανταγωνιστικότητα, κοινωνική πολιτική και απασχόληση: στρατηγικές επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Περίληψη Η επιβίωση της χώρας μας και η σταδιακή οικονομική και κοινωνική ανάκαμψή της εξαρτώνται από τη στρατηγική που θα χαράξει εντός ενός γεωοικονομικού και γεωπολιτικού πλαισίου που ορίζεται από τον εντατικό ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, την αυξανόμενη διεθνή κινητικότητα του παραγωγικού και του χρηματικού κεφαλαίου και τη συμμετοχή της στην Ευρωζώνη, που περιορίζει, αναγκαστικά, τα διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής. Η στρατηγική αυτή απαιτείται να εστιάζει: (α) σε μια εθνική πολιτική αναδιάρθρωσης της πραγματικής οικονομίας, μέσω μιας Νέας Βιομηχανικής Πολιτικής, (β) στην αύξηση της συμμετοχής του διεθνούς τομέα της οικονομίας τουλάχιστον στο επίπεδο του 1/3 του ΑΕΠ, (γ) στην αντιμετώπιση της εκρηκτικής ανεργίας μέσω της διεύρυνσης της απασχόλησης στον εσωτερικό τομέα της οικονομίας, υπό την προϋπόθεση της διατήρησης μιας βιώσιμης αλλά δυναμικής ισορροπίας μεταξύ των δύο τομέων, και (δ) στον σχεδιασμό και την εφαρμογή συγκροτημένων, συνεπών και συντονισμένων πολιτικών που αφορούν κυρίως στη λειτουργία των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών, στη δομή του φορολογικού συστήματος, στον χαρακτήρα της κοινωνικής πολιτικής, τη λειτουργία του δημόσιου τομέα, στις ρυθμίσεις των εργασιακών σχέσεων και το σύστημα συλλογικής διαβούλευσης, καθώς και στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Η ενίσχυση της απασχόλησης απαιτεί ένα συγκροτημένο σχέδιο δομικών αλλαγών και μεταστροφών πρωτίστως στον χαρακτήρα της κοινωνικής και της φορολογικής πολιτικής, συμβατών με την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Οι στρατηγικές προτεραιότητες στο πεδίο αυτό είναι: (α) η μεταστροφή του χαρακτήρα της κοινωνικής πολιτικής και η επέκταση του τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών μέσω συμπράξεων του δημόσιου, του ιδιωτικού και του κοινωνικού τομέα της οικονομίας, και (β) η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τους χαμηλόμισθους και τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, που θα συμβάλει σημαντικά στη ριζική καταπολέμηση της μαύρης εργασίας. 327

2 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή Κοινές προκλήσεις, διαφορετικές απαντήσεις Η υπεράσπιση της οικονομικής βιωσιμότητας σε ένα περιβάλλον παγκοσμιοποιημένων αγορών προϊόντων και κεφαλαίων απαιτεί δύσκολες πολιτικές και κοινωνικές προσαρμογές σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν είναι αναγκαίο οι διευθετήσεις αυτές να απειλήσουν την πολιτική νομιμοποίηση των αντίστοιχων επιλογών καταστρατηγώντας τις αξίες και τις δεσμεύσεις για πλήρη απασχόληση, κοινωνική ασφάλεια, ισότητα και ισοπολιτεία. Οι επιλογές πολιτικής των ανεπτυγμένων χωρών περιορίζονται σε σημαντικό βαθμό τόσο από τον εντατικό ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών όσο και από την αυξανόμενη διεθνή κινητικότητα του παραγωγικού και του χρηματικού κεφαλαίου. Οι δυο αυτοί περιορισμοί είναι αυστηρότεροι για τα μέλη της Ευρωζώνης σε σύγκριση με χώρες που διατηρούν τον πλήρη έλεγχο της νομισματικής και της συναλλαγματικής τους πολιτικής. Όλα τα ανεπτυγμένα κράτη, ωστόσο, υπόκεινται στους οικονομικούς περιορισμούς μιας ενοποιημένης παγκόσμιας οικονομίας που καθιστά την «αυτάρκεια» μια μη βιώσιμη επιλογή, ακόμη και για μεγάλες μεμονωμένες οικονομίες ή οικονομικές ενώσεις, όπως είναι η ευρωπαϊκή. Ακόμη και περιορισμένες στρατηγικές προστατευτισμού στις αγορές θα προκαλέσουν μαζικά οικονομικά αντίποινα, ενώ οι υπερευαίσθητες και εύθραυστες αγορές κεφαλαίου τιμωρούν τις «επισφαλείς» δημοσιονομικές πολιτικές. Το ίδιο ισχύει και για τις ρυθμίσεις και τις φορολογικές πολιτικές που θεωρούνται ότι μειώνουν τις αποδόσεις του επενδυμένου κεφαλαίου σε σύγκριση με τις εναλλακτικές του επιλογές. Η κύρια επίπτωση των παραπάνω είναι ότι οι επιμέρους χώρες υποχρεώνονται να συμμετέχουν σε έναν ανηλεή ανταγωνισμό σχετικά με τη φορολογία τους, τα συστήματα ρύθμισης της οικονομίας και λειτουργίας των αγορών, καθώς και τις μισθολογικές τους πολιτικές, προκειμένου να υπερασπιστούν και να επεκτείνουν τα εμπορικά τους μερίδια στις διεθνείς αγορές, την ελκυστικότητά τους στις διεθνείς επενδυτικές κινήσεις και τη δυνατότητά τους να αντλούν έσοδα από εξαιρετικά «κινητικές» φορολογικές βάσεις. Οι χώρες που αντιμετωπίζουν αυτές τις κοινές προκλήσεις, ωστόσο, διέπονται από τεράστιες διαφορές στη δομή και τον χαρακτήρα της απασχόλησης, της φορολογίας και του κοινωνικού κράτους. Οι διαφορές αυτές μπορούν να συστηματοποιηθούν και να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες που αντιστοιχούν σε διαφορετικά μοντέλα, το «Αγγλοσαξονικό», το μοντέλο της «Ηπειρωτικής Ευρώπης» και το «Σκανδιναβικό» μοντέλο, ανάλογα με τον χαρακτήρα και τη φύση των κρατικών πολιτικών και ιδιαίτερα της κοινωνικής πολιτικής. 1 Η πιο σημαντική διαφορά μεταξύ των τριών αυτών μοντέλων αφορά στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ αφενός των κοινωνικών λειτουργιών που αναλαμβάνει το κράτος και αφετέρου των λειτουργιών που αναλαμβάνονται από τις οικογένειες και τα άτομα μέσω της αγοράς. Στο πεδίο της κοινωνικής προστασίας οι θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των τριών μοντέλων είναι οι εξής: Και στις τρεις ομάδες χωρών, το κράτος παρέχει κοινωνική βοήθεια -το λεγόμενο δίχτυ ασφάλειαςεξασφαλίζοντας τα στοιχειώδη της επιβίωσης για άτομα και οικογένειες που δεν έχουν άλλες πηγές εισοδήματος. Τα αντίστοιχα προγράμματα εφαρμόζονται παντού μέσω ελέγχου των μέσων διαβίωσης (means-tested), ενώ οι ικανοί προς εργασία ωφελούμενοι είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν να απασχοληθούν αν υπάρξει αντίστοιχη προσφορά. Στα αγγλοσαξονικά κράτη πρόνοιας, εκτός από τους πάρα πολύ φτωχούς, όλοι είναι υποχρεωμένοι να συνεισφέρουν με ίδιους πόρους για τις περιόδους ανεργίας και συνταξιοδότησής τους. Το μικρό μέγεθος του κοινωνικού κράτους στην ομάδα αυτή αντανακλάται στα χαμηλά επίπεδα φορολογικών εσόδων και κοινωνικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ. 1 Esping-Andersen, G. (1990), (1999). Κατά το δεύτερο ήμισυ του περασμένου αιώνα, οι κρατικές και κυρίως οι οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές των κρατών που εντάσσονται στις κατηγορίες αυτές διαμορφώθηκαν σε πολύ σημαντικό βαθμό από τις πολιτικές και κοινωνικές φιλοσοφίες αντίστοιχα των «φιλελεύθερων», των «χριστιανοδημοκρατικών» και των «σοσιαλδημοκρατικών» κομμάτων. 328

3 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής Τα σκανδιναβικά και τα ηπειρωτικά κράτη πρόνοιας, αντίθετα, τείνουν προς την προστασία του εισοδήματος των μισθωτών μέσω παροχών ανεργίας συνδεδεμένων με τους μισθούς και δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων. Τα σκανδιναβικά κράτη, επιπλέον, αναλαμβάνουν την ευθύνη παροχής καθολικών κοινωνικών υπηρεσιών σε οικογένειες με μικρά παιδιά, ασθενείς, αναπήρους και ηλικιωμένους. Είναι αναμενόμενο ότι τα κράτη αυτά διακρίνονται από πολύ υψηλά επίπεδα φορολογικών εσόδων και κοινωνικών δαπανών ως ποσοστά του ΑΕΠ. Τέτοιου είδους υπηρεσίες παρέχονται τόσο στα αγγλοσαξονικά όσο και στα ηπειρωτικά κράτη πρόνοιας αλλά αποκλειστικά στα πλαίσια της κοινωνικής βοήθειας για τους πολύ φτωχούς. Το κεντρικό ερώτημα είναι αν και πώς οι κοινές προκλήσεις αυτές επιδρούν στην απασχόληση και την κοινωνική πολιτική των ανεπτυγμένων χωρών και με ποιους συνδυασμούς πολιτικών τις αντιμετωπίζουν οι χώρες αυτές. Ο διεθνής, ο εσωτερικός τομέας και τα πρότυπα απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής στις ανεπτυγμένες χώρες Κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες -δηλ. από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ως και πριν την έναρξη της πρόσφατης κρίσης- τα επίπεδα απασχόλησης 2 στις 21 πιο ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ 3 κυμάνθηκαν γύρω στο 75% τη δεκαετία του 1970, 74% τη δεκαετία του 1980, 67% τη δεκαετία του 1990 και 66% την προηγούμενη δεκαετία. 4 Μεταξύ των επιμέρους χωρών, ωστόσο, υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις, που την προηγούμενη δεκαετία εκτείνονταν από 80% στην Ελβετία ως χαμηλότερα από 60% στη διπλανή Ιταλία και τη χώρα μας. 5 Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι -ενάντια στη συμβατική αντίληψη- αυτές οι μεγάλες διαφορές στα επίπεδα απασχόλησης δεν αντιστοιχούν με ανάλογα μεγάλες διαφορές στα επίπεδα του συνολικού φορολογικού βάρους (φόροι και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης ως % του ΑΕΠ), τα οποία στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας εκτείνονταν από σχεδόν 50% στη Σουηδία και τη Δανία ως κάτω του 30% στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Ελβετία και την Αυστραλία. 6 Τα επίπεδα απασχόλησης του ενεργού πληθυσμού είναι υψηλά τόσο στις αγγλοσαξονικές χώρες, που διακρίνονται από χαμηλά επίπεδα φορολογικών βαρών, όσο και στις σκανδιναβικές χώρες με τα πολύ υψηλά φορολογικά βάρη. Αντίθετα, οι ηπειρωτικές ευρωπαϊκές χώρες με τα ενδιάμεσα φορολογικά έσοδα διακρίνονται από μέσα ή χαμηλά επίπεδα απασχόλησης. 7 Το ερώτημα είναι πώς σχετίζεται η διεθνής ανταγωνιστικότητα με τις διαφορές στα επίπεδα και τα υποδείγματα απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής. Για την προσέγγιση αυτή, είναι χρήσιμη η διάκριση της οικονομίας και της απασχόλησης σε δύο τομείς: (α) τον τομέα των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών που είναι εκτεθειμένος στον διεθνή ανταγωνισμό, και (β) τον τομέα που αφορά προϊόντα και υπηρεσίες που παράγονται και καταναλώνονται σε εθνικό επίπεδο. 2 Πιστεύουμε ότι, το επίπεδο απασχόλησης του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας είναι ένας καταλληλότερος δείκτης επιτυχίας ή αποτυχίας της αγοράς εργασίας, σε σύγκριση με το ποσοστό ανεργίας. 3 Αυστραλία, Καναδάς, Ιρλανδία, Ν. Ζηλανδία, Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ (αγγλοσαξονικές), Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, (ηπειρωτικές), Δανία, Φινλανδία, Νορβηγία, Σουηδία, (σκανδιναβικές), Ιαπωνία και Ελβετία. 4 OECD, StatExtracts, Labour force statistics. 5 Eurostat, Labour force survey statistics. 6 OECD, StatExtracts. Revenue statistics. 7 Μια απλή στατιστική άσκηση υποδεικνύει ότι ο αντίστοιχος συντελεστής συσχέτισης είναι -0,23 (βλ. σχετικό Πίνακα). 329

4 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή Παρά το γεγονός ότι τις τέσσερις προηγούμενες δεκαετίες τα μέσα επίπεδα απασχόλησης στον «διεθνή» τομέα των ανεπτυγμένων χωρών έχουν μειωθεί σημαντικά στις 21 ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ, η σχετική σταθερότητα της συνολικής απασχόλησης οφείλεται στη σημαντική αύξηση των θέσεων εργασίας στον «εσωτερικό» ή «προστατευμένο» από τον διεθνή ανταγωνισμό τομέα της οικονομίας τους (Scharpf, F.W., 2000). Η μείωση του μεριδίου της απασχόλησης στον διεθνή τομέα των ανεπτυγμένων χωρών αποδίδεται συνήθως είτε στην ταχύτερη αύξηση της παραγωγικότητας σχετικά με τη ζήτηση, η οποία επιταχύνεται από την τεχνολογική πρόοδο και την παγκοσμιοποίηση των μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, είτε και στη μεταφορά παραγωγικών αλυσίδων σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, ενώ τα επίπεδα απασχόλησης στον διεθνή τομέα της οικονομίας διαφέρουν πολύ σημαντικά μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών, οι διαφορές αυτές δεν συσχετίζονται συστηματικά με τις διαφορές στα συνολικά φορολογικά βάρη που επιβάλλουν οι διάφορες χώρες. Χώρες υψηλών φόρων, όπως η Δανία, η Νορβηγία και η Φινλανδία και χώρες ενδιάμεσου επιπέδου φόρων, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, απασχολούν μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού τους στους διεθνείς τομείς των οικονομιών τους σε σχέση με χώρες χαμηλής φορολογίας, όπως οι ΗΠΑ. 8 Αντίστροφα, στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας στον διεθνή τομέα της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας απασχολούνταν 10% του πληθυσμού περισσότερο από την Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι επέβαλλαν το ίδιο φορολογικό βάρος στο ΑΕΠ. 9 Με άλλα λόγια, τα διευρυμένα κοινωνικά κράτη και τα υψηλά φορολογικά βάρη που απαιτούνται για να τα χρηματοδοτήσουν, δεν υπονομεύουν αναγκαστικά τη διεθνή ανταγωνιστικότητα μιας χώρας. Το επίπεδο και ο ρυθμός έντασης της παγκοσμιοποίησης σημαίνει ότι, οι εσωτερικοί τομείς της οικονομίας εκτείνονται μόνο εκεί όπου οι υπηρεσίες που παράγονται και καταναλώνονται τοπικά μπορούν να αποφύγουν τον διεθνή ανταγωνισμό. Παρά το γεγονός ότι σε μερικούς από τους κλάδους αυτούς ενυπάρχουν θύλακες υψηλής παραγωγικότητας και απαιτήσεων σε δεξιότητες, στην πλειονότητά του ο τομέας αυτός χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλότερα επίπεδα παραγωγικότητας, δεξιοτήτων και μισθολογικών απολαβών. Οι διαφορές μεταξύ των ανεπτυγμένων κρατών ως προς τα επίπεδα απασχόλησης στον τομέα αυτό είναι πολύ μεγάλες -πάνω από 40% στις αγγλοσαξονικές και τις σκανδιναβικές χώρες και από 30%-35% στις ηπειρωτικές 10 - ενώ το συνολικό φορολογικό βάρος της οικονομίας δεν φαίνεται να έχει οποιαδήποτε σχέση με τις διαφορές αυτές. 11 Χώρες με χαμηλό, ενδιάμεσο ή υψηλό μερίδιο φορολογικού βάρους στο ΑΕΠ επιτυγχάνουν υψηλή και πολύ υψηλή απασχόληση στον εσωτερικό προστατευμένο τομέα της οικονομίας τους. Οι υπηρεσίες, όμως, που παρέχουν οι προστατευμένοι κλάδοι των οικονομιών είναι δυνατόν είτε (α) να χρηματοδοτούνται και να παρέχονται από το κράτος, είτε (β) να χρηματοδοτούνται από το κράτος αλλά να παρέχονται από την ιδιωτική οικονομία, είτε (γ) η χρηματοδότηση και παροχή τους να εξαρτάται αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν στατιστικά δεδομένα για θέσεις εργασίας που χρηματοδοτούνται από κρατικούς ή ιδιωτικούς πόρους, φαίνεται να ισχύει μια σημαίνουσα αρνητική συσχέτιση μεταξύ του συνολικού φορολογικού βάρους και της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα των οικονομιών (ΣΣ = -0,42). Στο σκανδιναβικό μοντέλο κοινωνικού κράτους, χρησιμοποιούν τα υψηλά επίπεδα φορολόγησης για να χρηματοδοτήσουν υπηρεσίες που παρέχονται κατά κύριο λόγο από το κράτος, με συνέπεια ένα επίσης υψηλό επίπεδο απασχόλησης στον δημόσιο τομέα. Το αποτέλεσμα είναι η μείωση της ζήτησης για αντίστοιχες υπηρεσίες από τον ιδιωτικό τομέα, το κόστος των οποίων είναι, επίσης, αυξημένο λόγω της υψηλής φορολογίας και των «ισοπολιτικών» (egalitarian) μισθολογικών πολιτικών. Στα αγγλοσαξονικά κράτη, αντίθετα, όπου αντίστοιχες υπηρεσίες παρέχονται από ιδιωτικές επιχειρήσεις και μη-κερδοσκοπικούς οργανισμούς και χρηματοδοτούνται από τους πελάτες τους, είτε άμεσα είτε μέσω της ιδιωτικής ασφάλισης, τα υψηλά επίπεδα απασχόλησης 8 Ο συντελεστής συσχέτισης είναι -0,27 (βλ. σχετικό Πίνακα). 9 όι εκτιμήσεις για τα επίπεδα απασχόλησης στους δύο τομείς στηρίζονται σε υπολογισμούς του συγγραφέα με βάση τα δεδομένα από το OECD STAN Database for Structural Analysis. 10 είναι σημαντικό να τονιστεί, ωστόσο, ότι η χαμηλή ή πολύ χαμηλή απασχόληση στον προστατευμένο τομέα των ηπειρωτικών χωρών, συνυπάρχει με ενδιάμεσα επίπεδα φορολογικών βαρών (36% του ΑΕΠ στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας). 11 ό συντελεστής συσχέτισης είναι -0,08 (βλ. σχετικό Πίνακα). 330

5 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής στους εσωτερικούς προστατευμένους κλάδους, οφείλονται στην απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, αφού τα χαμηλά φορολογικά βάρη και οι υψηλές εισοδηματικές ανισότητες επιτρέπουν την επέκταση της ιδιωτικής ζήτησης, ενώ τα χαμηλά μη-μισθολογικά βάρη σε συνδυασμό με την υψηλή διαφοροποίηση των μισθών διευκολύνουν την παροχή των υπηρεσιών σε χαμηλό κόστος. Οι ηπειρωτικές χώρες, ωστόσο, φαίνεται ότι συνδυάζουν τα αρνητικά στοιχεία των άλλων δύο «κόσμων». Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά φορολογικά τους βάρη είναι σχετικά υψηλά, τα συστήματα πρόνοιας στηρίζονται πολύ περισσότερο στην παροχή κοινωνικών επιδομάτων και γενικευμένων εισοδηματικών παροχών παρά δημόσια χρηματοδοτούμενων κοινωνικών υπηρεσιών. Παράλληλα, το 35%-40% των συνολικών φορολογικών τους εσόδων στηρίζεται στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, με κύρια επίπτωση την αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης στο «κατώτερο» τμήμα της αγοράς εργασίας, που προσεγγίζει το 50% σε αρκετές από τις χώρες αυτές, 12 που αφορά ιδιαίτερα στους εσωτερικούς τομείς που διακρίνονται από χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, δεξιοτήτων και μισθών και αποτρέπουν, συνεπώς, την ανάπτυξη των αντίστοιχων ιδιωτικών υπηρεσιών, με τελικό αποτέλεσμα τα σχετικά χαμηλά ή πολύ χαμηλά επίπεδα απασχόλησης στον εσωτερικό τομέα της οικονομίας. Το συνολικό φορολογικό βάρος έχει μια έντονη αρνητική επίπτωση στο επίπεδο απασχόλησης, για παράδειγμα, του κλάδου του χονδρικού και λιανικού εμπορίου των ανεπτυγμένων χωρών (ΣΣ = -0,60). Το φαινόμενο αυτό εξηγείται από την επίπτωση που έχει η δομή των φορολογικών εσόδων στην απασχόληση του συγκεκριμένου κλάδου, 13 όπου η πλειονότητα των θέσεων εργασίας χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, απαιτήσεων σε δεξιότητες και μισθολογικών απολαβών. Τα επίπεδα απασχόλησης στους κλάδους αυτούς δεν επηρεάζονται από το μερίδιο του ΑΕΠ που καταλαμβάνουν οι φόροι επί του εισοδήματος (ΣΣ = 0,03) που συνήθως βασίζονται σε προοδευτικές κλίμακες και εμπεριέχουν ένα βασικό επίπεδο εισοδήματος απαλλαγής. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, αντίθετα, από τις οποίες τα ηπειρωτικά κράτη αντλούν ένα πολύ σημαντικό τμήμα των εσόδων τους, έχουν συνήθως τη μορφή ενός οριζόντιου φόρου (flat tax) επί των μισθών και επιβάλλονται χωρίς απαλλαγές αλλά μέχρι ενός ανώτατου ορίου, και συνεπώς έχουν αντίστροφα προοδευτικό χαρακτήρα. 14 Το μερίδιο των εισφορών στο ΑΕΠ έχει μια ιδιαίτερα σημαντική αρνητική συσχέτιση με το επίπεδο απασχόλησης στο εμπόριο (ΣΣ = -0,61), στον ιδιωτικό (ΣΣ = -0,40) και τον εσωτερικό τομέα της οικονομίας (ΣΣ = -0,39), και τελικά στη συνολική απασχόληση (ΣΣ = -0,52). Φαίνεται, συνεπώς, ότι στο «ανώτερο» τμήμα της αγοράς εργασίας, όπου η παραγωγικότητα και οι μισθοί είναι σχετικά υψηλοί, το μη-μισθολογικό κόστος εργασίας απορροφάται ευκολότερα και έτσι μπορούν να αποφευχθούν οι επιπτώσεις στη ζήτηση για υπηρεσίες και την απασχόληση. Στο «κατώτερο» τμήμα, αντίθετα, όπου τα καθαρά εισοδήματα δεν μπορούν να μειωθούν κάτω από το όριο του λεγόμενου μισθού «επιφύλαξης» -που συνήθως ορίζεται από το επίδομα ανεργίας- το φορολογικό βάρος το φέρουν οι επιχειρήσεις και αντανακλάται στην τιμή των προϊόντων. Με λίγα λόγια, τα υψηλά επίπεδα εισφορών κοινωνικής ασφάλισης αυξάνουν υπέρογκα τις τιμές πολλών ιδιωτικών υπηρεσιών χαμηλής παραγωγικότητας, μια επίπτωση που αποφεύγεται σε χώρες όπου οι κοινωνικές δαπάνες χρηματοδοτούνται πρωταρχικά από τα γενικά φορολογικά έσοδα, όπως συμβαίνει στα αγγλοσαξονικά κράτη αλλά και χώρες σαν τη Δανία. Η επενέργεια αυτή φαίνεται και στη συσχέτιση μεταξύ της απασχόλησης και της φορολογικής επιβάρυνσης (tax wedge) στους χαμηλόμισθους. 15 Οι αντίστοιχες στατιστικές συσχετίσεις υποδεικνύουν ότι το μέγεθος αυτό, ενώ δεν έχει ουσιαστικές επιδράσεις στην απασχόληση του διεθνούς τομέα (ΣΣ = -0,25) και σε διεθνώς ανταγωνιστικούς κλάδους, όπως η μεταποίηση και η ενέργεια (ΣΣ = 0,14), έχει σημαντική αρνητική επίπτωση στην απασχόληση στους κλάδους χαμηλής παραγωγικότητας, όπως το εμπόριο (ΣΣ = -0,61) και μέσω αυτών στη συνολική απασχόληση του ιδιωτικού τομέα (ΣΣ = -0,49) και το σύνολο της απασχόλησης (ΣΣ = -0,59). Αυτό είναι ένα κεντρικό χαρακτηριστικό των αγορών εργασίας στις ηπειρωτικές χώρες της Ευρώπης. 12 OECD, StatExtracts. Revenue statistics. 13 Βλ. Scharpf, F. W. (2000). Η Ελλάδα αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση, αφού είχε υψηλά επίπεδα απασχόλησης στον κλάδο αυτό αλλά και υψηλό φορολογικό βάρος στους χαμηλόμισθους. Στο θέμα αυτό θα αναφερθούμε στα επόμενα. 14 Στην Ελλάδα αντιστοιχούν σχεδόν στο 45% του μέσου μικτού μισθού. 15 Άγαμους εργαζόμενους χωρίς παιδιά που αμείβονται με το 67% του μέσου μισθού. 331

6 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή Ο διεθνής, ο εσωτερικός τομέας και η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας Είναι χρήσιμη, καταρχήν, μια επισκόπηση της θέσης της χώρας μας όσον αφορά τα ζητήματα που εξετάζουμε σε σχέση με τις άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Ενώ το μέγεθος των συνολικών φορολογικών εσόδων της Ελλάδας το 2006 (31,6% του ΑΕΠ ) ήταν αντίστοιχο με τις χώρες του αγγλοσαξονικού μοντέλου (32,4 % κ.μ.ό.) και αρκετά χαμηλότερα από τις ηπειρωτικές χώρες (36,2% κ.μ.ό.), η δομή των εσόδων αυτών αντιστοιχεί στο ηπειρωτικό μοντέλο, αφού οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης αποτελούσαν το 34% των εσόδων αυτών (33% κ.μ.ό. στις ηπειρωτικές και 11,7% κ.μ.ό. στις αγγλοσαξονικές), ενώ τα έσοδα από φόρους επί του εισοδήματος, των κερδών και του κεφαλαίου αποτελούσαν το 24% των συνολικών εσόδων (29% κ.μ.ό. στις ηπειρωτικές και 49,5% κ.μ.ό. στις αγγλοσαξονικές). Η μέση φορολογική επιβάρυνση (tax wedge) για τους χαμηλόμισθους έφτανε το 36,4% (38,1% κ.μ.ό. στις ηπειρωτικές και 24,2% κ.μ.ό. στις αγγλοσαξονικές), ενώ οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας στο 21,1% του ΑΕΠ (23% κ.μ.ό. στις ηπειρωτικές και 17,3% κ.μ.ό. στις αγγλοσαξονικές), απορροφούσαν το 67% των φορολογικών εσόδων (64% κ.μ.ό. στις ηπειρωτικές και 53,4% κ.μ.ό. στις αγγλοσαξονικές). Στη χώρα μας, εν συντομία, το μέγεθος των δαπανών του κοινωνικού κράτους και το μίγμα των εσόδων για τη χρηματοδότησή του, που στηρίζεται κυρίως στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, αντιστοιχούσε πλήρως στο μοντέλο των ηπειρωτικών χωρών, αλλά το χαμηλό ύψος των συνολικών φορολογικών εσόδων προσιδιάζει με το αγγλοσαξονικό μοντέλο. Στο πεδίο της αγοράς εργασίας είναι γνωστό ότι η χώρα μας διακρίνεται για τα χαμηλότερα επίπεδα απασχόλησης 16 του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας (59,5%) μεταξύ των 21 ανεπτυγμένων χωρών του ΟΟΣΑ (70,8% κ.μ.ό.), ενώ το ίδιο ισχύει και για την απασχόληση στον διεθνή τομέα της οικονομίας (28,8%, έναντι 34,3% για τις ηπειρωτικές κ.μ.ό. και 38,3% στην Πορτογαλία). 17 Αντίθετα στον εσωτερικό προστατευμένο τομέα της οικονομίας το επίπεδο απασχόλησης (34%) ευρίσκεται στον μέσο όρο των ηπειρωτικών χωρών (34,6%) λόγω του δημόσιου τομέα αλλά κυρίως των κλάδων του εμπορίου, όπου με 13% υπερέχει όλων των άλλων ηπειρωτικών χωρών (11,4% κ.μ.ό.). Η αγορά εργασίας της χώρας, συνοπτικά, διακρίνεται από εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα απασχόλησης, υστερεί σημαντικά στον διεθνή τομέα και υπερέχει στον προστατευμένο τομέα, κυρίως σε κλάδους σχετικά χαμηλότερης παραγωγικότητας, όπως είναι το εμπόριο, και δευτερευόντως στον δημόσιο τομέα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και σε ποιον βαθμό συνδέεται ο οικονομικός σχηματισμός και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας την προηγούμενη δεκαετία με την οικονομική κατάρρευση των τελευταίων ετών και την εκρηκτική ανεργία. Οι εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών σχετικά με τον βαθμό υποχώρησης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας κατά τη προηγούμενη δεκαετία διαφέρουν σημαντικά. Σε όρους κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, η ελάχιστη εκτιμώμενη απώλεια ανταγωνιστικότητας είναι 9% (ΔΝΤ) και η μέγιστη 27% (Τράπεζα της Ελλάδος), ενώ αν συμπεριληφθούν οι εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ (19%), της ΕΕ - Eurostat (19%) και της ΕΚΤ, προκύπτει ένας μέσος όρος 19%. Σε όρους σχετικών τιμών, η απώλεια κυμαίνεται μεταξύ 17% (ΕΕ - Eurostat) και 21% (ΔΝΤ), με εκτιμήσεις 20% (ΟΟΣΑ), 18% (ΕΚΤ και ΤτΕ), και μέσο όρο επίσης 19%. Οι εκτιμήσεις αυτές στηρίζονται, ως γνωστόν, στην εξέλιξη των αντίστοιχων δεικτών στο σύνολο της οικονομίας. Έχει τεκμηριωθεί, ωστόσο, ότι αν εκτιμηθούν οι δείκτες ανταγωνιστικότητας, αφενός, σε σχέση με τις ελληνικές εξαγωγές, και αφετέρου, σε σχέση με τις κύριες ανταγωνίστριες χώρες -π.χ. στον τουριστικό τομέα- φαίνεται ότι από το 2000 η ανταγωνιστικότητα του εξαγωγικού τομέα της ελληνικής οικονομίας έχει υποχωρήσει κατά 10% σε όρους σχετικού κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και κατά 7% σε όρους σχετικών τιμών, πολύ λιγότερο από τις εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών. 18 Σύμφωνα με τις αναλύσεις αυτές, 16 Υπενθυμίζουμε ότι όλα τα επίπεδα απασχόλησης στο παρόν, υπολογίζονται με βάση τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας ετών. 17 Αξίζει να σημειωθεί ότι, το ποσοστό απασχόλησης στους κλάδους βιομηχανίας και ενέργειας στην Ελλάδα (7,3%) είναι 4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μ.ό. των ηπειρωτικών χωρών και 6 μονάδες από την Πορτογαλία. 18 Για μια διεξοδική ανάλυση βλ. Μαλλιαρόπουλος, Δ. (2011), Malliaropoulos, D. (2010), Malliaropoulos, D. and T. Anastasatos (2011). 332

7 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής η απώλεια της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας οφείλεται κατά 70% στην επιδείνωση των όρων ανταλλαγής μεταξύ του διεθνούς και του προστατευμένου τομέα της οικονομίας και κατά 30% στην ταχύτερη αύξηση τιμών και μισθών του διεθνούς τομέα έναντι των εμπορικών του εταίρων και σε μικρότερο βαθμό στην ανατίμηση του ευρώ στα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας του. Η επιδείνωση των όρων ανταλλαγής μεταξύ εξαγώγιμων και μη εξαγώγιμων προϊόντων, οφείλεται στη μεγάλη αύξηση των μισθών και των τιμών στον εσωτερικό προστατευμένο τομέα της οικονομίας (λιανικό εμπόριο, υπηρεσίες για εγχώρια κατανάλωση, δημόσιος τομέας, κατασκευές, κ.λπ.) σε σχέση με τους μισθούς και τις τιμές στον διεθνή εξαγωγικό τομέα (βιομηχανία, τουρισμός, γεωργία, ναυτιλία, κ.λπ.) (Malliaropoulos, D. and T. Anastasatos, 2011). Η ταχεία μεταβολή των σχετικών τιμών, 19 αφενός δεν οφειλόταν σε μεταβολές της σχετικής παραγωγικότητας και αφετέρου, λειτούργησε ως αίτιο μιας εσωτερικής μεταφοράς παραγωγικών πόρων και εγχώριας ζήτησης από κλάδους του διεθνούς τομέα σε κλάδους παροχής υπηρεσιών εγχώριας κατανάλωσης του προστατευμένου τομέα, με συνέπεια την ταχεία συρρίκνωση του διεθνούς τομέα της χώρας την ίδια περίοδο κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, από 25% το 2000 σε 20,5% το 2009 (Ιωάννου, Χ. και Δ. Ιωάννου, 2013). 20 Η μείωση, παράλληλα, των σχετικών τιμών των προϊόντων του διεθνούς τομέα κατέστησε την κατανάλωση εισαγόμενων προϊόντων πιο ελκυστική, οδηγώντας σε μια περαιτέρω επιδείνωση του εξωτερικού ελλείμματος. Είναι ευνόητο ότι, η αρχική αιτία της αύξησης της ζήτησης και των τιμών στον εσωτερικό προστατευμένο τομέα είχε ως κύριο αίτιο την άκρατη επέκταση των εσωτερικών ελλειμμάτων και την εκτίναξη του εξωτερικού δανεισμού σε δυσθεώρητα επίπεδα. Στον διεθνή τομέα της οικονομίας, όπου οφείλεται το υπόλοιπο 1/3 της απώλειας ανταγωνιστικότητας, οι αιτίες επικεντρώνονται κυρίως στην αύξηση των τιμών των αγροτικών προϊόντων κατά 30% και των βιομηχανικών προϊόντων κατά 15% έναντι των εμπορικών τους εταίρων μεταξύ του 2000 και του 2009 και σε μικρότερο βαθμό στην ανατίμηση του ευρώ στα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας του. Αντίθετα, στον κλάδο των υπηρεσιών, ο οποίος αποτελεί το 80% του ιδιωτικού τομέα σε όρους ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, η απώλεια ανταγωνιστικότητας από το 2000 περιορίστηκε στο 5% σε όρους κόστους εργασίας, ενώ παρέμεινε σταθερή σε όρους τιμών (Μαλλιαρόπουλος, Δ., 2011). Το αίτιο της υποχώρησης της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας πρέπει να αναζητηθεί κατά μείζονα λόγο στην αύξηση των επιδοτήσεων της ΕΕ. Στη βιομηχανία, αντίθετα, η αιτία ευρίσκεται στο γεγονός ότι, μεταξύ 2000 και 2009 ενώ το μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξήθηκε κατά 20% και οι τιμές κατά 24% με συνέπεια την αύξηση των περιθωρίων κέρδους πρωτογενώς κατά 4%, αλλά τελικά κατά 20%, συνυπολογίζοντας ότι τα περιθώρια κέρδους των κύριων εμπορικών εταίρων στις αγορές αυτές μειώθηκαν την ίδια περίοδο κατά 16% (Malliaropoulos, D., 2010). Το κύριο αίτιο, συνοπτικά, ήταν η ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς και το ρυθμιστικό πλαίσιο της οικονομίας που συντηρεί τη διάρθρωση αυτή. Οι εξελίξεις αυτές επιτάχυναν την αύξηση των εισαγωγών και συνέβαλαν στην επιδείνωση του εξωτερικού ελλείμματος. 19 ό Μαλλιαρόπουλος, Δ. (2011) υπολογίζει ότι οι σχετικές τιμές των μη εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 10,5% την τελευταία δεκαετία. 20 ςε όρους προστιθέμενης αξίας ο τομέας των υπηρεσιών αυξήθηκε την προηγούμενη δεκαετία κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες (από 74% του ιδιωτικού τομέα το 2000 σε 79% το 2009) σε βάρος της βιομηχανίας και της αγροτικής παραγωγής. Καθώς οι εξαγωγές υπηρεσιών στο διάστημα αυτό παρέμειναν σταθερές (σε τιμές του 2000), ενώ η συνολική παραγωγή του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε κατά 26% σε πραγματικούς όρους, η αύξηση του τομέα των υπηρεσιών την τελευταία δεκαετία αφορά μη εμπορεύσιμες υπηρεσίες οι οποίες εξυπηρετούν αποκλειστικά την εγχώρια κατανάλωση (Μαλλιαρόπουλος, Δ., 2011). 333

8 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή Συμπέρασμα Η άκρατη επέκταση των εσωτερικών ελλειμμάτων και τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής στην Ευρωζώνη, αφενός, σε συνδυασμό με την αδράνεια της πολιτείας και την πολιτική αντίπραξη στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των απαραίτητων διαρθρωτικών πολιτικών, αφετέρου, επιδείνωσαν τη θεμελιώδη διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ του διεθνούς/εξαγωγικού και του εσωτερικού/προστατευμένου τομέα που χαρακτήριζε την ελληνική οικονομία ήδη πριν την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Από την εισαγωγή του ευρώ ως την έναρξη της οικονομικής κρίσης, έλαβε χώρα μια ταχεία εσωτερική μεταφορά εγχώριας ζήτησης και παραγωγικών πόρων από κλάδους του διεθνούς τομέα σε κλάδους παροχής υπηρεσιών εγχώριας κατανάλωσης του προστατευμένου τομέα, με συνέπεια την ταχεία συρρίκνωση του διεθνούς τομέα της χώρας. Είναι ενδεικτικό ότι, το σύνολο της αύξησης της απασχόλησης κατά 11,5% ή 460 χιλ. μεταξύ 2000 και 2009 οφείλεται αποκλειστικά στην αύξηση θέσεων εργασίας στους κλάδους του προστατευμένου τομέα, όπως είναι το εμπόριο, ο δημόσιος τομέας, οι κατασκευές και οι υπηρεσίες εγχώριας κατανάλωσης. Στην εξέλιξη αυτή οφείλεται και το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας ανταγωνιστικότητας της οικονομίας την προηγούμενη δεκαετία. Το υπόλοιπο οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς και το ρυθμιστικό πλαίσιο της οικονομίας που συντηρεί τη διάρθρωση αυτή. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μεταξύ του 2001 και του 2007, η συμβολή των κερδών στη διαμόρφωση του πληθωρισμού στη χώρα μας ήταν μεγαλύτερη από τη συμβολή του μοναδιαίου κόστους εργασίας (Angelini, Ε., A. Dieppe and B. Pierluigi, 2013). Μεταξύ του 2009 και του 2013 η απασχόληση μειώθηκε κατά 20% που ισοδυναμεί με 900 χιλ. θέσεις εργασίας, με την κατάρρευση αυτή να αφορά όλους σχεδόν τους κύριους κλάδους της οικονομίας. Η πραγματική απώλεια ανταγωνιστικότητας του διεθνούς τομέα της χώρας φαίνεται να περιοριζόνταν στο 15% περίπου του ιδιωτικού τομέα, ενώ η μείωση των σχετικών τιμών του προστατευμένου τομέα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη γενικευμένη «εσωτερική υποτίμηση» που οδήγησε σε μια γενικευμένη κατάρρευση, αλλά με μεθόδους που θα δημιουργούσαν παράλληλα κίνητρα για τη μετατόπιση παραγωγικών πόρων προς τον διεθνή τομέα. Η αγνόηση των ιδιαιτεροτήτων και των πραγματικών διεργασιών της ελληνικής οικονομίας έχουν καταστήσει το μίγμα πολιτικής που ακολουθείται από το 2010 ως σήμερα -ιδιαίτερα την έμφαση σε μια γενικευμένη και υπέρμετρη «εσωτερική υποτίμηση» σε συνδυασμό με την πολιτική ακινησία ως προς τις ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές- κινητήρια δύναμη μιας γενικευμένης και μάταιης οικονομικής συρρίκνωσης, με τους εργαζομένους να επωμίζονται σχεδόν αποκλειστικά το βάρος της προσαρμογής. Αυτό διαπιστώνεται και από το γεγονός ότι μεταξύ του 2008 και του 2012, η μείωση του εγχώριου πληθωρισμού στη χώρα μας οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη μείωση του κόστους εργασίας, ενώ η συμβολή των κερδών είναι αμελητέα (Angelini, Ε., A. Dieppe and B. Pierluigi, 2013). Στοιχεία μιας στρατηγικής για την οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη Η επιβίωση της χώρας μας και η σταδιακή οικονομική και κοινωνική ανάνηψή της εξαρτώνται από τη στρατηγική που θα χαράξει εντός ενός γεω-οικονομικού και γεω-πολιτικού πλαισίου που ορίζεται από τον εντατικό ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, την αυξανόμενη διεθνή κινητικότητα του παραγωγικού και του χρηματικού κεφαλαίου και από τη συμμετοχή της στην Ευρωζώνη που μειώνει, αναγκαστικά, τα διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής. Η στρατηγική αυτή απαιτείται να θεμελιωθεί στους εξής πρωταρχικούς άξονες: Την εστίαση σε μια εθνική πολιτική αναδιάρθρωσης της πραγματικής οικονομίας, μέσω μιας Νέας Βιομηχανικής Πολιτικής. Την αναγνώριση της σημασίας του διεθνούς τομέα για τη βιωσιμότητα της συνολικής οικονομίας και την αύξηση της συμμετοχής του τουλάχιστον στο επίπεδο του 1/3 του ΑΕΠ. 334

9 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής Η αντιμετώπιση της εκρηκτικής ανεργίας μπορεί να προέλθει κυρίως μέσω της αύξησης της απασχόλησης στον εσωτερικό/προστατευμένο τομέα της οικονομίας. Η διατήρηση, ωστόσο, μιας βιώσιμης αλλά δυναμικής ισορροπίας μεταξύ των δύο τομέων της οικονομίας, συνεπάγεται ότι η παραγωγικότητα και η αποδοτικότητα του εσωτερικού τομέα πρέπει να διατηρείται σε υψηλά, επίσης, επίπεδα. Οι παραπάνω στόχοι μπορούν να εξυπηρετηθούν μόνο μέσω του σχεδιασμού και της εφαρμογής συγκροτημένων, συνεπών και συντονισμένων πολιτικών που αφορούν κυρίως στη λειτουργία των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών, στη δομή του φορολογικού συστήματος, στον χαρακτήρα της κοινωνικής πολιτικής, τη λειτουργία του δημόσιου τομέα, στις ρυθμίσεις των εργασιακών σχέσεων και το σύστημα συλλογικής διαβούλευσης, καθώς και τις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Πολλές σύγχρονες αναλύσεις 21 αναδεικνύουν την αναγκαιότητα για την αναζωογόνηση της βιομηχανικής πολιτικής σε νέες βάσεις και τον επανακαθορισμό της στρατηγικής της στόχευσης όχι σε επιχειρήσεις και κλάδους, όπως στο παρελθόν, αλλά σε δραστηριότητες και ευρείς τομείς και πεδία παραγωγής, σε «παραγωγικά συμπλέγματα και αλυσίδες αξίας», όπου το κράτος δημιουργεί ευνοϊκούς όρους ανάπτυξης και διασφαλίζει συνθήκες ισχυρού ανταγωνισμού. Η νέα βιομηχανική πολιτική στοχεύει στην ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων και όχι στην αποτροπή της εξόδου μεμονωμένων επιχειρήσεων, κινητοποιεί τις εξαγωγές αντί να αποτρέπει τις εισαγωγές, σκοπεύει στην αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ του χρηματοοικονομικού και του παραγωγικού τομέα, είναι συστημικά συνδεδεμένη με την πολιτική καινοτομίας και εκπαίδευσης, επιδίδει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ικανότητας των επιχειρήσεων να απορροφούν καινοτομίες, νέες γνώσεις και τεχνολογίες, ενώ ασκείται με βάση συγκεκριμένους στόχους και κριτήρια επιτυχίας. Ο διεθνής, παραγωγικός και εξωστρεφής τομέας αποτελεί τον μοναδικό βιώσιμο κινητήρα της οικονομίας των ανεπτυγμένων χωρών. Είναι ο τομέας που δίνει τον τόνο και τον ρυθμό στο σύνολο της οικονομίας και καθορίζει την αναπτυξιακή δυναμική της, η μοναδική κινητήριος δύναμη από την οποία μπορεί να προέλθει η βιώσιμη αύξηση του κατά κεφαλή εισοδήματος και οι απαραίτητοι επενδυτικοί πόροι. Με το σημερινό επίπεδο της παραγωγικότητας στη χώρα μας, 22 η βιωσιμότητα της οικονομίας απαιτεί έναν διεθνή τομέα που θα συνεισφέρει τουλάχιστον το 30%-35% του ΑΕΠ, από το 20% περίπου που βρισκόταν το Ο στρατηγικός στόχος αυτός συνεπάγεται τη μεταστροφή της αγροτικής πολιτικής από την εγγύηση των τιμών και των εισοδημάτων προς την κατεύθυνση της υποστήριξης της καινοτομίας, της ποιότητας και της παραγωγικότητας. Στους κλάδους της βιομηχανικής παραγωγής και των παραγωγικών υπηρεσιών, η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην εξασθένηση της ισχύος των ολιγοπωλίων μέσω των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών. Η Ελλάδα συνεχίζει να διατηρεί την πλειονότητα των ρυθμίσεων που αποτρέπουν τον ανταγωνισμό, συντηρούν ένα υψηλό επίπεδο ανώφελου κρατικού ελέγχου σε τμήματα της οικονομίας, διατηρεί εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, το εμπόριο και τις επενδύσεις. Σύμφωνα με τους σχετικούς διεθνείς δείκτες, τα επίπεδα ρύθμισης της οικονομίας και των αγορών στη χώρα μας ήταν το 2008 κατά 50%-75% υψηλότερα όχι μόνο από χώρες της αγγλοσαξονικής ή της σκανδιναβικής ομάδας, αλλά και της ηπειρωτικής Ευρώπης. 23 Είναι μέγιστο σφάλμα να αναμένουμε ότι η μείωση της ανεργίας μπορεί να προέλθει είτε γενικά και αόριστα από την «οικονομική ανάπτυξη», είτε με κάποιον αυτόματο τρόπο από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και την «ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού». Ο διεθνής τομέας είναι αναμφισβήτητα ο κινητήρας της οικονομικής ανάπτυξης αλλά το επίπεδο της συνολικής απασχόλησης στις ανεπτυγμένες χώρες, όπως διαπιστώσαμε στο πρώτο τμήμα, εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το μερίδιο απασχόλησης του εσωτερικού τομέα, κυρίως στους κλάδους που χαρακτηρίζονται από σχετικά χαμηλότερα επίπεδα παραγωγικότητας, δεξιοτήτων και μισθών. Το μερίδιο αυτό δεν εξαρτάται από το συνολικό μέγεθος των φορολογικών εσόδων και των κοινωνικών 21 Βλ. Rodrik, D. (2011), Aghion, Ph., Boulanger, J., Cohen, E. (2011), Γιαννίτσης, Τ. (2013), Aiginger, K. (2012), Aiginger, K. (2013). 22 ςύμφωνα με το OECD, StatExtracts, η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στη συνολική οικονομία στη χώρα μας το 2012 ήταν 34,5 $ σε τρέχουσες τιμές, και ισοδυναμούσε με το 65% της Ευρωζώνης και το 56% των ΗΠΑ. 23 OECD, StatExtracts, Market regulation. 335

10 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή δαπανών, αλλά από τη δομή τους και τον χαρακτήρα της κοινωνικής πολιτικής. Η ενίσχυση της απασχόλησης απαιτεί, συνεπώς, ένα συγκροτημένο σχέδιο δομικών αλλαγών και μεταστροφών, πρωτίστως στον χαρακτήρα της κοινωνικής και της φορολογικής πολιτικής, συμβατών με την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Οι στρατηγικές προτεραιότητες στο πεδίο αυτό είναι: (α) η επέκταση του τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών μέσω συμπράξεων του δημόσιου, του ιδιωτικού και του κοινωνικού τομέα της οικονομίας, με τη μεταστροφή του χαρακτήρα της κοινωνικής πολιτικής, χωρίς μια αναγκαστική αύξηση της κοινωνικής δαπάνης, και (β) η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τους χαμηλόμισθους και τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, που θα συμβάλει σημαντικά στη ριζική καταπολέμηση της μαύρης εργασίας. Στη χώρα μας η κοινωνική πολιτική αφορά κατά κύριο λόγο σε εισοδηματικές μεταβιβάσεις και επιδόματα (cash benefits), αφού λιγότερο από το 30% της αντίστοιχης δαπάνης παρέχεται με τη μορφή κοινωνικών υπηρεσιών. 24 Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, η στρατηγική προτεραιότητα είναι η σταδιακή αλλαγή του χαρακτήρα της με τη μεταστροφή από την παροχή οριζόντιων εισοδηματικών παροχών προς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Ένας εφικτός μεσοπρόθεσμος στόχος είναι η αύξηση της αναλογίας των κοινωνικών υπηρεσιών στο 40% της συνολικής κοινωνικής δαπάνης, όπως σε άλλες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης. Η μεταστροφή αυτή προϋποθέτει την εδραίωση ενός δικτύου παροχής υπηρεσιών δημόσιου χαρακτήρα υψηλής παραγωγικότητας, υπό τη ρύθμιση, την εποπτεία και τον έλεγχο του κεντρικού κράτους και κυρίαρχο τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η επέκταση των κοινωνικών υπηρεσιών που χρηματοδοτούνται, καθολικά ή εν μέρει, από δημόσιους πόρους, δεν συνεπάγεται αναγκαστικά την επέκταση της δημόσιας απασχόλησης. Αυτό σημαίνει αναπόφευκτα ότι η έννοια του «δημοσίου» δεν ταυτίζεται με την έννοια του «κρατικού», ενώ η έννοια της «δημόσιας υπηρεσίας» δεν ορίζεται αναγκαστικά από το ιδιοκτησιακό καθεστώς του φορέα που την παρέχει και το εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων σε αυτήν, αλλά από τους όρους πρόσβασης των πολιτών σε αυτήν και τη σχετική αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα που μπορεί να παρασχεθεί στη συγκεκριμένη υπηρεσία (service delivery) από τον δημόσιο, τον ιδιωτικό ή τον κοινωνικό τομέα της οικονομίας, είτε από τη σύμπραξή τους. Στο πεδίο της φορολογίας, η στρατηγική προτεραιότητα είναι η σταδιακή μείωση της βαρύτητας των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης στο σύνολο των φορολογικών εσόδων και η μείωση του επιπέδου της φορολογικής επιβάρυνσης του κόστους εργασίας (tax wedge) για τις θέσεις εργασίας σχετικά χαμηλής παραγωγικότητας. Το 2011, τα συνολικά φορολογικά έσοδα αποτελούσαν μόλις το 32,4% του ΑΕΠ, από τα οποία οι 10,6 μονάδες (33% των συνολικών εσόδων) αντλούνταν από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και μόλις οι 8,8 μονάδες (27% των εσόδων) από άμεσους φόρους εισοδήματος, κερδών και κεφαλαίου. Στο επίπεδο του κόστους εργασίας για τους χαμηλόμισθους, η δομή αυτή «μεταφράζεται» σε μια υψηλή φορολογική «σφήνα» (tax wedge) στο επίπεδο του 39%, 25 που αποτελεί έναν αποφασιστικό παράγοντα επέκτασης της «μαύρης» εργασίας. Όπως διαπιστώσαμε στα προηγούμενα, ενώ η φορολογική σφήνα δεν έχει ουσιαστικές επιδράσεις στην απασχόληση του διεθνούς τομέα και σε διεθνώς ανταγωνιστικούς κλάδους, όπως η μεταποίηση και η ενέργεια, έχει σημαντική αρνητική επίπτωση στην απασχόληση στους κλάδους υπηρεσιών σχετικά χαμηλής παραγωγικότητας και μέσω αυτών στη συνολική απασχόληση του ιδιωτικού τομέα και το σύνολο της απασχόλησης. Η μείωση της φορολογικής σφήνας μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας σημαντικής μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε κλάδους χαμηλής παραγωγικότητας, καθώς και για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Για να επιτευχθεί η μεταστροφή αυτή χωρίς μείωση της συνολικής κοινωνικής δαπάνης, απαιτείται η αύξηση του μεριδίου των φόρων εισοδήματος, κερδών και κεφαλαίου στο μίγμα των φορολογικών εσόδων. Μια αύξηση του μεριδίου των φόρων αυτών κατά 3% του ΑΕΠ με ταυτόχρονη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας των χαμηλόμισθων μπορεί να είναι ένας εφικτός στόχος πολιτικής. 24 OECD, StatExtracts. Χαρακτηριστικό είναι ότι, η αναλογία αυτή ήταν περίπου 34% την προηγούμενη δεκαετία, αλλά μειώνεται μετά το 2011!. Ο μέσος όρος της αναλογίας αυτής στις 21 χώρες του ΟΟΣΑ ανέρχεται σε 42%, ενώ αρκετές χώρες αφιερώνουν πάνω από το ήμισυ των κοινωνικών τους δαπανών στη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. 25 Eurostat (2013). Στην Ευρωζώνη, αντίστοιχα, τα συνολικά φορολογικά έσοδα αποτελούν το 39,5% του ΑΕΠ, από τα οποία οι 14,4 μονάδες ΑΕΠ (37% των συνολικών εσόδων) αντλούνται από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και οι 12,2 μονάδες ΑΕΠ (31% των εσόδων) από άμεσους φόρους εισοδήματος, κερδών και κεφαλαίου, ενώ η φορολογική «σφήνα» (tax wedge) είναι στο επίπεδο του 35,5%. 336

11 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής Η διεθνής εμπειρία σχετικά με τους βιώσιμους συνδυασμούς της ανταγωνιστικότητας, της διατήρησης του επιπέδου της κοινωνικής δαπάνης και της προώθησης της απασχόλησης υποδεικνύει ότι υπάρχουν δύο διαθέσιμες στρατηγικές επιλογές. Στον οικονομικά «φιλελεύθερο» αγγλοσαξονικό κόσμο, με δεδομένο ότι το minimal κοινωνικό κράτος συνεπάγεται και λιγότερες απαιτήσεις σε φορολογικά έσοδα, 26 αλλά και της μεγαλύτερης ανοχής στην εισοδηματική ανισότητα, επέλεξαν να μειώσουν τους θεσπισμένους (statutory) φορολογικούς συντελεστές σε όλες τις μορφές εισοδημάτων σε επίπεδα που θεωρήθηκαν κατάλληλα για το διεθνώς κινητικό κεφάλαιο. Η διατήρηση του επιπέδου των εσόδων, ωστόσο, δεν στηρίχθηκε μόνο στην εξάλειψη των φορολογικών απαλλαγών (διεύρυνση της φορολογικής βάσης), αλλά κατέστη αναγκαία η μείωση της προοδευτικότητας στην κλίμακα των φορολογικών συντελεστών με αποτέλεσμα να προσεγγίζουν ένα σύστημα «επίπεδων» (flat tax) φόρων. Η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας συνοδεύτηκε, ωστόσο, από την απώλεια της δυνατότητας του φορολογικού συστήματος να μειώνει τις πρωτογενείς εισοδηματικές ανισότητες. Στο μοντέλο αυτό, οι κοινωνικές υπηρεσίες αποτελούν πάνω από το 50% των κοινωνικών δαπανών, ενώ η αντιμετώπιση της φτώχειας στηρίζεται σε μηχανισμούς «βασικού εισοδήματος», όπου για την αποφυγή πιθανών «παγίδων ανεργίας», 27 χρησιμοποιούνται συστήματα «επιδομάτων εργασίας» 28 που επιτρέπουν τον συνδυασμό εισοδημάτων από χαμηλά αμειβόμενη εργασία με φθίνουσες κοινωνικές μεταβιβάσεις. Στον σκανδιναβικό κόσμο οι απαιτήσεις για πολύ υψηλό επίπεδο κοινωνικών δαπανών και φορολογικών εσόδων και οι «ισοπολιτικές» (egalitarian) κοινωνικές προτιμήσεις, καθιστούν απαγορευτική την εισαγωγή γενικευμένων συστημάτων επίπεδων (flat) φόρων. Στις χώρες αυτές επελέγη η στρατηγική των «δυαδικών» φόρων εισοδήματος, δηλαδή η θέσπιση σχετικά χαμηλών flat συντελεστών στους φόρους κερδών και κεφαλαίου και η εξάλειψη των περισσότερων φορολογικών απαλλαγών, σε συνδυασμό με την αύξηση της ήδη υψηλής προοδευτικότητας στη φορολογία του προσωπικού εισοδήματος με πολύ υψηλούς φορολογικούς συντελεστές. Παρά το γεγονός ότι η μεταστροφή αυτή δεν επετεύχθη χωρίς κοινωνικές διαμαρτυρίες και πολιτικά προβλήματα και ανακατατάξεις, εξασφάλισε την οικονομική και δημοσιονομική βιωσιμότητα του δαπανηρού σκανδιναβικού κοινωνικού κράτους στις συνθήκες της ανταγωνιστικής και ανοικτής διεθνούς οικονομίας. 29 Στη χώρα μας, η αναγκαία μεταστροφή στη δομή του φορολογικού συστήματος μπορεί να επιτευχθεί με βιώσιμο και κοινωνικά αποδεκτό τρόπο μόνο μέσω της μείωσης της φοροδιαφυγής, της εισφοροδιαφυγής και της παραοικονομίας που τροφοδοτεί τα φαινόμενα αυτά. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, το επίπεδο της παραοικονομίας στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία έφτανε το 27,5% του ΑΕΠ, το υψηλότερο στην ΕΕ (Schneider, F., 2012), ενώ η εκτίμηση διεθνών οργανισμών είναι ότι, αν αυξηθεί η αποδοτικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών στο μέσο επίπεδο των ανεπτυγμένων χωρών, τα φορολογικά έσοδα θα αυξηθούν κατά 5% του ΑΕΠ (OECD, 2011). Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι η απόκρυψη φορολογητέου εισοδήματος προσεγγίζει το 12%, ενώ φτάνει το 43% για εισόδημα από ελεύθερα επαγγέλματα και επιχειρηματικές δραστηριότητες και το 86% για εισόδημα από γεωργικές επιχειρήσεις (Matsaganis M., Leventi C. & M. Flevotomou, 2012, και Ματσαγγάνης, Μ. & Χ. Λεβέντη, 2012). Η απόκρυψη αυτή ανά εισοδηματική ομάδα εκτιμάται σε 23% για το φτωχότερο 10% των φορολογουμένων, σε 8%-10% για τα ενδιάμεσα στρώματα, σε 16% για το πλουσιότερο 10% και 26% για το πλουσιότερο 1%. Στο πεδίο των ελεύθερων επαγγελμάτων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, η απόκρυψη εισοδήματος εκτιμάται σε 38% για το φτωχότερο 10% των φορολογουμένων, σε 15%-20% για τα μικρομεσαία στρώματα, και στη συνέχεια ανεβαίνει σταθερά για να φτάσει το 58% για το πλουσιότερο 10% των αντίστοιχων φορολογουμένων. Η συνέπεια είναι ότι «... η κανονική φορολόγηση των 26 το 2011 ο μέσος όρος των συνολικών φορολογικών εσόδων ως % του ΑΕΠ ήταν 31% για τις αγγλοσαξονικές χώρες, 45% για τις σκανδιναβικές και 39% για τις χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης. OECD, StatExtracts. Revenue statistics. 27 ςυνθήκες όπου οι μισθοί των «εργαζόμενων φτωχών» είναι χαμηλότεροι από τα επιδόματα κοινωνικής βοήθειας. Τα επίπεδα των «εργαζόμενων φτωχών» το 2011 αποτελούσαν το 9% των εργαζομένων στο σύνολο της ΕΕ, 8% στο ΗΒ, 6%-7% στις σκανδιναβικές χώρες, 8% στη Γερμανία και Γαλλία και 12% στην Ελλάδα και Ισπανία. Eurostat database. 28 ςτα πρότυπα του Earned Income Tax Credit των ΗΠΑ. 29 το 2011 στις σκανδιναβικές χώρες τα έσοδα από φόρους εισοδήματος, κερδών και κεφαλαίου ως ποσοστό του ΑΕΠ (20,4%) είναι υψηλοτέρα τόσο από τις αγγλοσαξονικές (13,5%) όσο και από τις ηπειρωτικές (11,2%). Το πρότυπο αυτό είναι σταθερό σε όλη την προηγούμενη δεκαετία. OECD, StatExtracts. Revenue statistics. 337

12 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή πραγματικών εισοδημάτων (δηλ. η πλήρης εξάλειψη της φοροδιαφυγής) θα αύξανε θεαματικά (κατά 33%) τα συνολικά έσοδα από τον φόρο εισοδήματος, θα καθιστούσε την κατανομή του διαθέσιμου εισοδήματος λιγότερο άνιση (κατά 3% έως 8%)... ενώ επίσης θα βελτίωνε σημαντικά (κατά 29%) την αναδιανεμητική επίδοση του φορολογικού συστήματος». 30 Η σημερινή δομή του φορολογικού συστήματος υπαγορεύει ότι η εξάλειψη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής μπορεί να αυξήσει τα έσοδα από άμεσους φόρους κατά 3 μονάδες του ΑΕΠ και τα έσοδα από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης κατά 3,5 μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι, το σημερινό επίπεδο εσόδων από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης θα μπορούσε να διατηρηθεί με σημαντικά μειωμένους συντελεστές εισφορών, αλλά, κυρίως θα επέτρεπε μια πολύ μεγαλύτερη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για θέσεις εργασίας στο «κατώτερο» τμήμα της αγοράς εργασίας και των νεοεισερχομένων, ενώ η αύξηση του μεριδίου των άμεσων φόρων κατά 3 μονάδες του ΑΕΠ μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την περαιτέρω αύξηση των συντελεστών άμεσης φορολογίας. 31 Η οικονομική βιωσιμότητα του παραγωγικού σχηματισμού που περιγράφηκε στα προηγούμενα, καθώς και η κοινωνική νομιμοποίησή του, προϋποθέτουν ότι η παραγωγικότητα και η αποδοτικότητα των δύο τομέων της οικονομίας πρέπει να κινούνται σε συμβατά επίπεδα. Μια δυναμική ισορροπία της οικονομίας, χωρίς ανυπέρβλητες κοινωνικοοικονομικές ανισότητες στην πρωτογενή κατανομή του εισοδήματος και των κοινωνικών ευκαιριών, συνεπάγεται ότι, ενώ η παραγωγικότητα του διεθνούς τομέα υπαγορεύεται από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και τις απαιτήσεις ανταγωνιστικότητας, η αποδοτικότητα του εσωτερικού τομέα απαιτείται επίσης να ακολουθεί τις βελτιώσεις αυτές και, παράλληλα, το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών να αποτρέπει αντιπαραγωγικές κατανομές των οικονομικών πόρων, όπως αυτές που συνέβησαν την προηγούμενη δεκαετία. Η διατήρηση μιας βιώσιμης αλλά δυναμικής ισορροπίας της οικονομίας συνολικά σε ένα υψηλό επίπεδο κοινωνικής νομιμοποίησης συνεπάγεται ότι, η Νέα Βιομηχανική Πολιτική, εκτός από τις πολιτικές καινοτομίας και εκπαίδευσης, είναι συστημικά συνδεδεμένη με τις ρυθμίσεις των εργασιακών σχέσεων και το σύστημα συλλογικής διαβούλευσης, καθώς και τις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Είναι δεδομένο ότι, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών θέλει η χώρα να παραμείνει μέλος όχι απλά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, αλλά της Ευρώπης ως σύστημα δημόσιας ζωής. Η πεμπτουσία του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου και κεκτημένου έγκειται στο ότι ο συγκερασμός των συγκρουόμενων συμφερόντων εργασίας και κεφαλαίου επιτυγχάνεται κατά μείζονα λόγο όχι από το κράτος αλλά από το σύστημα της συλλογικής αυτονομίας. Από αυτό προκύπτει η νομιμοποίηση της ευρωπαϊκής ιδέας, η οποία ισοδυναμεί με την αναγκαιότητα συνεχούς ισχυροποίησης γενικά της κοινωνικής διαβούλευσης και ιδιαίτερα των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Ενώ η νεοφιλελεύθερη αντίληψη ταυτίζει την ευελιξία με την κατάργηση της προστασίας των εργαζομένων, η ευρωπαϊκή αντίληψη στηρίζεται στην αρχή της επικουρικότητας, δηλαδή απόλυτη προτεραιότητα στη διαπραγμάτευση των κοινωνικών εταίρων και, εφόσον καταλήξουν σε συμφωνία, το κράτος νομοθετεί όπου είναι απαραίτητο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ότι, οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να συνθέτουν, να συμβιβάζονται και να πραγματοποιούν τις αναγκαίες συμφωνίες, αφού η αδυναμία διαλόγου και συμφωνίας δεν έχει αποτρέψει πουθενά μέχρι σήμερα την επιβολή ευελιξίας χωρίς όρους ασφάλειας. Η χώρα μας ζει τα τελευταία χρόνια μέσα στον φόβο που πηγάζει από την κρίση και την αμφιβολία για το αν η καταστροφή μπορεί να γίνει δημιουργική. Για πάρα πολλούς η ανεργία έχει γίνει ο κανόνας και η κοινωνία έχει πειστεί ότι οι νέοι δεν μπορούν να ελπίζουν ότι θα ζήσουν καλύτερα από τους γονείς τους. Πολλοί βλέπουν την οικονομική και κοινωνική προκοπή ως ένα ψέμα και τη δημοκρατική πρόοδο ως μια απάτη, ενώ η πίστη στην πρόοδο τείνει να εκμηδενιστεί. Η εθνικά αξιοπρεπής επιβίωσή μας στις συνθήκες του στυγνού ανταγωνισμού που επικρατούν διεθνώς και η συμμετοχή μας στον σκληρό πυρήνα της ΕΕ, απαιτούν αναπόφευκτα μια ριζική ανατροπή των κατεστημένων αξιών. 30 ματσαγγάνης, Μ. & Χ. Λεβέντη (2012), σ ό συνδυασμός αυτός δίνει επίσης την ευκαιρία για τη θέσπιση σχετικά χαμηλών flat συντελεστών στους φόρους κερδών και κεφαλαίου, χωρίς είτε τη μείωση είτε την αύξηση της προοδευτικότητας στη φορολογία του προσωπικού εισοδήματος, κατά το αγγλοσαξονικό και το σκανδιναβικό πρότυπο αντίστοιχα. 338

13 Ηλίας Κικίλιας Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνική Πολιτική και Απασχόληση: Στρατηγικές Επιλογές Πολιτικής Βιβλιογραφία - Πηγές Γιαννίτσης, Τ., (2013), Η Ελλάδα στην Κρίση, εκδ. Πόλις. Ιωάννου, Χ. και Δ. Ιωάννου, (2013), Θύμα Λιτότητας η Ελλάδα ή «Ολλανδικής Ασθένειας»; Foreign Affairs, The Hellenic Edition, Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2013, Τεύχος 18. Μαλλιαρόπουλος, Δ., (2011), Η απώλεια ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μετά την είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ, στο Χαρδούβελης, Γ. και Γκόρτσος, Χ. (2011). Ματσαγγάνης, Μ. & Χ. Λεβέντη, (2012), Διανεμητικές επιδράσεις της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα, Ενημερωτικό Δελτίο 2/2012, Ομάδα Ανάλυσης Δημόσιας Πολιτικής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Χαρδούβελης, Γ. και Γκόρτσος, Χ., (2011): Η Διεθνής κρίση, η κρίση στην Ευρωζώνη και το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, Ελληνική Ένωση Τραπεζών, Αθήνα. Aghion, Ph., Boulanger, J., Cohen, E., (2011), Rethinking Industrial Policy, Bruegel Policy Brief, 04/2011. Aiginger, K., (2012), A systemic industrial policy to pave a new growth path for Europe, WIFO Working Paper, 421/2012. Aiginger, K., (2013), A New Strategy for the European Periphery, WIFO Working Paper, 443/2013. Angelini, Ε., A. Dieppe and B. Pierluigi, (2013), Learning about wage and price mark-ups in euro area countries, ECB Working Paper Series n. 1512, February Esping-Andersen, G., (1990), The Three Worlds of Welfare Capitalism, Cambridge, Polity Press. Esping-Andersen, G., (1999), Social Foundations of Postindustrial Economies, Oxford University Press. Eurostat, (2013), Taxation Trends in the European Union, Luxembourg: Publications Office of the European Union. Gaulier, G., D. Taglioni, V. Vicard, (2012), Tradable sectors in Eurozone periphery countries did not underperform in the 2000s, VOXEU, 19 July Malliaropoulos, D., (2010), How much did competitiveness, of the Greek economy declined since EMU entry?, Economy & Markets, Eurobank Research, vol. 5, issue 4, July Malliaropoulos, D. and T. Anastasatos, (2011), Competitiveness, External Deficit and External Debt of the Greek Economy, Economy & Markets, Eurobank Research, vol. VI, issue 7, April Matsaganis M., Leventi C. & M. Flevotomou, (2012), The crisis and tax evasion in Greece: what are the distributional implications? CESifo Forum 13 (2) OECD, (2011), Economic Surveys: Greece, Paris. Rodrik, D., (2011), The manufacturing imperative, Project Syndicate. Scharpf, F. W., (2000), Globalization and the Welfare State: Constraints, challenges and vulnerabilities, International Research Conference on Social Security, Helsinki, September Scharpf, Fritz W. and Vivien A. Schmidt, eds, (2000a), Welfare and Work in the Open Economy. Vol. 1. From Vulnerability to Competitiveness. Oxford: Oxford University Press. Scharpf, Fritz W. and Vivien A. Schmidt, eds, (2000b), Welfare and Work in the Open Economy. Vol. 2. Diverse Responses to Common Challenges. Oxford: Oxford University Press. Schneider, F., (2012), The shadow economy and work in the shadow: what do we (not) know? IZA Discussion Paper Bonn: Institute for the Study of Labor. 339

14 Ενότητα Δ: Κοινωνική υποδομή Πίνακας Στατιστικές συσχετίσεις για 21 χώρες του οοσα ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΣ (Φόροι + Εισφορές) ως % ΑΕΠ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ως % ΑΕΠ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟ- ΔΗΜΑΤΟΣ + ΚΕΡΔΩΝ + ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ως % ΑΕΠ Μέση Φορολογική Σφήνα (%) Άγαμος χωρίς παιδιά στο 67% των μέσων αποδοχών ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ως % ΑΕΠ (2005) ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ v1 ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ v2 ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΑΓΑΘΩΝ (2003) ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ (2003) ΕΜΠΟΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ- ΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (2003) ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (2003) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ -0,23-0,52 0,36-0,59-0,33-0,25-0,40-0,51-0,56-0,33-0,17 ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ -0,27 0,01-0,18-0,25-0,09 0,06 0,15-0,14-0,07-0,20-0,15 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ -0,08-0,39 0,39-0,28-0,26-0,37-0,42-0,51-0,62-0,33-0,01 ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 0,24 0,48-0,21 0,58 0,40 0,17 0,29 0,25 0,15 0,39 0,10 ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ -0,42-0,40 0,10-0,49-0,51-0,57-0,54-0,53-0,64-0,24-0,16 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ + ΕΝΕΡΓΕΙΑ 0,03 0,20-0,06 0,14 0,30 0,36 0,36 0,10 0,18-0,10 0,06 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ + ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ + ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΧΟΝΔΡΙΚΟ + ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ 0,29-0,17 0,54-0,09 0,06-0,29-0,31-0,36-0,36-0,37-0,05-0,60-0,61 0,03-0,61-0,62-0,17-0,27-0,18-0,33-0,05 0,27 ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΜΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ (15-64 ετών) ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ 0,57 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 0,70 0,36 ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ -0,43-0,26 0,07 ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 0,67 0,42 0,75-0,24 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ + ΕΝΕΡΓΕΙΑ 0,24 0,66-0,10-0,31-0,12 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ + ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ + ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΧΟΝΔΡΙΚΟ + ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ 0,57 0,42 0,58-0,14 0,41 0,55 0,26 0,48-0,41 0,68 ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΜΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ (15-64 ετών) Πηγή: Υπολογισμοί από το OECD. StatExtracts, Labour force, Revenue, Market Regulation, Employment Protection, και STAN Database for Structural Analysis. Η Ομάδα χωρών αποτελείται από: Αυστραλία, Καναδά, Ιρλανδία, Ν. Ζηλανδία, Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Δανία, Φινλανδία, Νορβηγία, Σουηδία, Ιαπωνία και Ελβετία. 340

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 11: Ανεργία και καταπολέμηση της Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών 28-11-2012 1 Μέτρα ή μεταρρύθμιση Στην περίοδο της μεταπολίτευσης έγινε μια ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Εισαγωγή Αμέσως μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) υπέβαλε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ Του Σάββα Γ. Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ 1. Εισαγωγή Οι δυσμενείς και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Χρήστος Α. Ιωάννου Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ημερίδα Ε.Ι.Ε.Α.Δ. «Η Αγορά Εργασίας σε Κρίση» Η αγορά εργασίας σε κρίση ; Κρίση είναι επιεικής χαρακτηρισμός. Κρίση ήταν όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η βιομηχανική πολιτική αποτελεί εθνική ανάγκη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας; Σταύρος Ιωαννίδης Ιωάννης Γιωτόπουλος Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD «Μισθοί και παραγωγικότητα της εργασίας: ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας» Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD Διευθυντής Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, ΕΙΕΑΔ Η Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη EUROPEAN TRADE UNION CONFEDERATION Eμείς, οι Ευρωπαίοι συνδικαλιστές ηγέτες, συνελθόντες στους κόλπους της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, απευθύνουμε την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η συγκέντρωση της τουριστικής ζήτησης σε λίγους μήνες του έτους Μέτρηση Εποχικότητας Διανυκτερεύσεις Αφίξεις Δαπάνες Δείκτες Συγκέντρωσης Herfindahl - Hirschman

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια;

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια; Ποσοστό (%) φτώχειας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΝΕΑ Demo Νews ΕΔΚΑ, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2009 Τεύχος 7 ο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Jägerstr. 54-55, D-10117 Berlin Tel. 030-20626 333, Fax 030-2360 99 20 E-mail: ecocom-berlin@mfa.gr, wirtschaft@griechische-botschaft.de

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα