Στατιστική. 4 ο Μάθημα: Θεωρητικές και Εμπειρικές - Δειγματοληπτικές Κατανομές. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στατιστική. 4 ο Μάθημα: Θεωρητικές και Εμπειρικές - Δειγματοληπτικές Κατανομές. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στατιστική 4 ο Μάθημα: Θεωρητικές και Εμπειρικές - Δειγματοληπτικές Κατανομές Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 4 ο Μάθημα Θεωρητικές και Εμπειρικές-Δειγματοληπτικές Κατανομές Στατιστική Τμήμα Γεωπονίας 4

5 Η παρουσίαση βασίζεται σε υλικό από το έργο του: Παπαδημητρίου, Γ. (2001). Περιγραφική Στατιστική. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. και σε σχετική παρουσίαση (2005) του εκδοτικού οίκου Brooks/Cole, a division of Thomson Learning, Inc

6 Τυχαίες Μεταβλητές Τυχαία μεταβλητή λέγεται η συνάρτηση, που επιτρέπει την απεικόνιση όλων των δυνατών αποτελεσμάτων ενός πειράματος στο σύνολο των πραγματικών αριθμών. Αν οι τιμές, που παίρνει μια τυχαία μεταβλητή Χ, είναι οποιοσδήποτε πραγματικός αριθμός ενός διαστήματος [α, β] ή (α, β) τότε αυτή λέγεται συνεχής τυχαία μεταβλητή. Αν οι τιμές που παίρνει μια τυχαία μεταβλητή Χ είναι ένας αριθμός, από κάποιο πεπερασμένο σύνολο διακεκριμένων αριθμών, τότε αυτή λέγεται διακριτή τυχαία μεταβλητή, αν δε οι τιμές της είναι από κάποιο άπειρο σύνολο αλλά αριθμήσιμο λέγεται απαριθμητή.

7 Συνάρτηση Πιθανότητας Διακριτής Τ.Μ. (1) Αν σε κάθε τιμή της μεταβλητής Χ αντιστοιχίσουμε την πιθανότητα με την οποία αυτή εμφανίζεται, έχουμε μία νέα συνάρτηση f(x), που ονομάζεται συνάρτηση πιθανότητας ή κατανομή πιθανότητας με σύνολο ορισμού το πεδίο τιμών της Χ και πεδίο τιμών το σύνολο των πιθανοτήτων, με τις οποίες οι τιμές της Χ εμφανίζονται. Μία συνάρτηση f(x) είναι συνάρτηση πιθανότητας ή κατανομή πιθανότητας της τυχαίας μεταβλητής Χ, όταν με την συνάρτηση αυτή f έχουμε την δυνατότητα ν απεικονίσουμε τις τιμές της Χ στις πιθανότητες της. f(x)=p(x=x)

8 Συνάρτηση Πιθανότητας Διακριτής Τ.Μ. (2) H συνάρτηση πιθανότητας πρέπει να πληροί και τις συνθήκες:

9 Συνάρτηση Κατανομής Διακριτής Τ.Μ. (1) Ονομάζουμε συνάρτηση κατανομής της διακριτής τυχαίας μεταβλητής Χ ή αθροιστική συνάρτηση και συμβολίζουμε με F(x) τη συνάρτηση:

10 Συνάρτηση Κατανομής Διακριτής Τ.Μ. (2) Η συνάρτηση κατανομής της διακριτής τυχαίας μεταβλητής Χ είναι μη φθίνουσα είναι σταθερή σε κάθε διάστημα δύο διαδοχικών τιμών της Χ παίρνει την τιμή μηδέν, όταν x<x 1 παίρνει την τιμή 1, όταν xx k είναι ασυνεχής από αριστερά σε κάθε x i τιμή της Χ.

11 Μαθηματική Ελπίδα-Αναμενόμενη Τιμή Διακριτής Τ.Μ. Το άθροισμα των γινομένων των τιμών της τυχαίας μεταβλητής επί τις αντίστοιχες πιθανότητες τους ονομάζεται μαθηματική ελπίδα ή μέση τιμή ή μέσος ή αναμενόμενη τιμή της τυχαίας μεταβλητής Χ και συμβολίζεται με Ε(Χ).

12 Ιδιότητες Μαθηματικής Ελπίδας Η μαθηματική ελπίδα σταθερού αριθμού ισούται με τον αριθμό αυτό: Ε(α)=α Η μαθηματική ελπίδα Ε(Χ+Υ) του αθροίσματος δύο μεταβλητών είναι ίση με το άθροισμα των μαθηματικών ελπίδων τους: Ε(Χ+Υ)=Ε(Χ)+Ε(Υ) Όταν δύο τυχαίες μεταβλητές είναι ανεξάρτητες τότε η μαθηματική ελπίδα του γινομένου τους είναι ίση με το γινόμενο των μαθηματικών τους ελπίδων:

13 Διακύμανση Διακριτής Τ.Μ. Διακύμανση της τυχαίας μεταβλητής Χ, όταν αυτή υπάρχει, είναι η ποσότητα: E[X E(X)] 2 x i E(X) 2 p(x i ) και συμβολίζεται με Var (X) ή σ 2 (Χ). Η τετραγωνική ρίζα της διακύμανσης μιας τυχαίας μεταβλητής, ονομάζεται τυπική απόκλιση σ(χ) αυτής: Var(X) x μ p(x ) σ(x) i 2 Var(X) i

14 Ιδιότητες της Διακύμανσης Var(α βx) β 2 Var(X) Αν Χ και Υ ανεξάρτητες τ.μ. Var(X+Y)=Var(X)+Var(Y) Var(αΧ+βΥ)=α 2 Var (Χ)+β 2 Var (Υ)

15 Συνδυακύμανση-Συμμεταβολή Τ.Μ. Συνδιακύμανση των τυχαίων μεταβλητών Χ και Υ ονομάζεται η παράσταση: και συμβολίζεται cov(x,y) Σύμφωνα με την σχέση αυτή η διακύμανση δύο μη ανεξάρτητων μεταβλητών γίνεται: Var(X+Y)=Var(X)+Var(Y)+2cov(X,Y) Var(Z)=Var(αΧ+βΥ)=α 2 Var(Χ)+β 2 Var(Υ)+2αβcov(X,Y)

16 Συνεχείς Τ.Μ. Η συνάρτηση κατανομής πιθανότητας τυχαίας συνεχούς κατανομής είναι: Ιδιότητες: F(X) P x1 X x1 f(x)dx 1) f (x) 0, x 2) f (x)dx 1 Επίσης η πιθανότητα η Χ να έχει μια τιμή μεταξύ δύο πραγματικών αριθμών α και β είναι: P(α x β β) f(x)dx α Συνάρτηση Πυκνότητας Πιθανότητας

17 Συνάρτηση Πυκνότητας Πιθανότητας Μία συνάρτηση f(x) καλείται συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας (probability density function) της τυχαίας μεταβλητής Χ, σε ένα διάστημα a x b, εάν ικανοποιεί τις ακόλουθες ιδιότητες: 1) f(x) 0 για όλα τα x μεταξύ a και b, και 2) Το συνολικό εμβαδόν κάτω από την καμπύλη μεταξύ a και b είναι 1.0 Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

18 Μαθηματική Ελπίδα και Διακύμανση Συνεχών Τ.Μ. x E(X) x f(x)dx Var(X) x E(x) 2 f(x)dx x

19 Μονοδιάστατες Κατανομές Διακριτών Τ.Μ.

20 Πείραμα Bernoulli (1) Ας υποθέσουμε ότι πραγματοποιούμε ένα τυχαίο πείραμα το οποίο έχει δύο μόνον πιθανά (αμοιβαίως αποκλειόμενα) αποτελέσματα. Για παράδειγμα «ρίχνουμε» ένα νόμισμα και καταγράφουμε αν έχουμε κεφάλι ή γράμματα. Ή «ρίχνουμε» ένα ζάρι και καταγράφουμε εάν το αποτέλεσμα είναι «1» ή «όχι 1» (παρά το γεγονός ότι το ζάρι έχει 6 όψεις εμείς ενδιαφερόμαστε εάν το αποτέλεσμα ήταν «1» ή «όχι 1», κοινώς έχουμε δύο πιθανά αποτελέσματα). Για λόγους ευκολίας συνήθως αποκαλούμε (αυθαίρετα) το ένα εκ των δύο αποτελεσμάτων Επιτυχία (Ε) και το άλλο Αποτυχία (Α).

21 Πείραμα Bernoulli (2) Η πιθανότητα το αποτέλεσμα του πειράματος να είναι Ε είναι p. Επομένως η πιθανότητα αποτυχίας θα είναι q=1-p. Ένα τυχαίο πείραμα με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, αποκαλείται πείραμα Bernoulli, με πιθανότητα επιτυχίας p. Το παράδειγμα με την ρίψη του ζαριού, αποτελεί ένα πείραμα Bernoulli, με πιθανότητα επιτυχίας 1/6. Η ρίψη ενός νομίσματος είναι επίσης ένα πείραμα Bernoulli, με πιθανότητα επιτυχίας 1/2 (είτε ονομάσω επιτυχία το αποτέλεσμα να έρθει «γράμματα» ή «κεφαλή», αφού και τα δύο είναι ισοπίθανα).

22 Διωνυμική Κατανομή (1) Γενικά, όταν επαναλαμβάνουμε ν φορές ένα τυχαίο πείραμα, που διενεργείται πάντοτε κάτω από τις ίδιες ακριβώς συνθήκες (δηλαδή οι πιθανότητες επιτυχίας p και αποτυχίας q είναι σταθερές και p+q=1), η πιθανότητα ένα ενδεχόμενο να εμφανισθεί κ φορές στις ν επαναλήψεις είναι ίση με:

23 Διωνυμική Κατανομή (2) Η τ.μ. Χ που μετρά τον αριθμό επιτυχιών x στις ν επαναλήψεις ενός πειράματος τύχης ακολουθεί τη διωνυμική κατανομή και συμβολίζεται με B(ν,p). Εξαρτάται από τον αριθμό ν του δείγματος (των επαναλήψεων) και τη σταθερή πιθανότητα επιτυχίας p και γι αυτό και στο συμβολισμό της εμφανίζονται αυτές οι παράμετροι B(ν,p). Η P(x) συμβολίζεται με b(x,ν,p).

24 Διωνυμική Κατανομή (3) Προσεγγίζει την Κανονική Κατανομή Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

25 Διωνυμική Κατανομή (4) Χρήσιμη Ιδιότητα: Έστω οι δύο ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές Χ 1 και Χ 2 που ακολουθούν τις διωνυμικές κατανομές B(ν 1,p) και B(ν 2,p) αντίστοιχα με κοινή πιθανότητα επιτυχίας p τότε η τυχαία μεταβλητή Χ=Χ 1 +Χ 2 θα ακολουθεί τη διωνυμική κατανομή Β(ν 1 +ν 2,p)

26 Μέση Τιμή και Διακύμανση Τ.Μ. που ακολουθεί τη Διωνυμική Κατανομή Η κατανομή Poisson είναι πολύ χρήσιμη για τη μελέτη και διερεύνηση φαινομένων που είναι ανεξάρτητα του χρόνου και που ο αριθμός των επιτυχιών σε μεγάλο αριθμό επαναλήψεων είναι μικρός.

27 Παράδειγμα (1) Έστω ότι ρίχνουμε ένα ζάρι 5 φορές και ενδιαφερόμαστε αν το αποτέλεσμα κάθε ρίψης ήταν «1» ή «όχι 1». 1. Ποια η πιθανότητα να μην έρθει ούτε μια φορά στις 5 προσπάθειες το «1»? 2. Ποια η πιθανότητα να έρθει ακριβώς τρεις φορές στις 5 προσπάθειες το «1»? 3. Ποια η πιθανότητα να έρθει τουλάχιστο δύο φορές στις 5 προσπάθειες το «1»?

28 Παράδειγμα (2) Ας θεωρήσουμε ως επιτυχία (Ε) το αποτέλεσμα της ρίψης να είναι το 1 και ως αποτυχία (Α) το αποτέλεσμα να είναι «όχι 1» (κοινώς το «όχι 1» σημαίνει ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι 2,3,4,5 ή 6). Η πιθανότητα να έρθει «1» όταν ρίχνουμε ένα ζάρι είναι 1/6. Άρα η πιθανότητα επιτυχίας είναι p=1/6 και επομένως η πιθανότητα αποτυχίας θα είναι q=1- p=5/6. Αν με X συμβολίσουμε το συνολικό αριθμό επιτυχιών στις 5 επαναλήψεις του πειράματος, τότε X~B(5,1/6). Έχουμε λοιπόν:

29 Παράδειγμα (3)

30 Κατανομή Poisson (1) Στις περιπτώσεις που η πιθανότητα επιτυχίας p είναι πολύ μικρή (p<0,05) και ο αριθμός των δειγμάτων (ή των επαναλήψεων του πειράματος) μεγάλος (ν>20) ώστε ο αριθμός λ=νp να είναι μικρότερος του 10 η διωνυμική κατανομή προσεγγίζει σε μια άλλη θεωρητική κατανομή, την Κατανομή Poisson: e=2,71828

31 Κατανομή Poisson (2) Η κατανομή του Poisson έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις που το ενδεχόμενο επιτυχίας μπορεί να θεωρηθεί σπάνιο και το μέγεθος των επαναλήψεων του πειράματος (ή το μέγεθος του δείγματος) είναι αρκετά μεγάλο. Η κατανομή των βλαβών μιας μηχανής την ώρα. Η κατανομή των ελαττωματικών αντικειμένων που παράγει μια μηχανή, σε κάθε ομοειδή και ισοπληθή ομάδα αυτών. Η κατανομή των τυπογραφικών λαθών ανά σελίδα. Η κατανομή των πελατών που εξυπηρετούνται από μια θυρίδα εκδόσεως εισιτηρίων. Η κατανομή των αυτοκινήτων που περνούν ανά λεπτό από τα διόδια. Η κατανομή των θανάτων που οφείλονται σε μία αρρώστια, ανά ημέρα σε μια πόλη.

32 Χρήσιμη Ιδιότητα: Κατανομή Poisson (3) Έστω οι δύο ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές Χ 1 και Χ 2 που ακολουθούν τις κατανομές του Poisson P(λ 1 ) και P(λ 2 ) αντίστοιχα. Η τυχαία μεταβλητή Χ=Χ 1 +Χ 2 θα ακολουθεί την κατανομή του Poisson P(λ 1 +λ 2 ).

33 Μέση Τιμή και Διακύμανση Τ.Μ. που ακολουθεί την Κατανομή Poisson Η κατανομή Poisson είναι πολύ χρήσιμη για τη μελέτη και διερεύνηση φαινομένων που είναι ανεξάρτητα του χρόνου και που ο αριθμός των επιτυχιών σε μεγάλο αριθμό επαναλήψεων είναι μικρός.

34 Κατανομή Poisson (4) i. Σε κάθε διάστημα χρόνου ή χώρου ένα ενδεχόμενο μπορεί να συμβεί ή να μη συμβεί. Η εμφάνιση του ενδεχομένου καλείται συνήθως επιτυχία ενώ η μη εμφάνιση του αποτυχία. ii. Οι τυχαίες εμφανίσεις ενδεχομένων είναι ανεξάρτητες δηλαδή η εμφάνιση ενός ενδεχομένου σε ένα διάστημα χρόνου ή χώρου δεν επηρεάζει την πιθανότητα εμφάνισης του στο επόμενο διάστημα χρόνου ή χώρου. iii. Η πιθανότητα εμφάνισης (ή μη εμφάνισης ) ενός ενδεχομένου σε ένα διάστημα χρόνου ή χώρου παραμένει σταθερή για όλη τη διάρκεια του φαινομένου.

35 Παράδειγμα Μια υπάλληλος η οποία εισάγει δεδομένα στον Η/Υ κάνει κατά μέσο όρο τρία λάθη ανά σελίδα. Να υπολογιστεί η πιθανότητα σε τυχαία επιλεγμένη σελίδα να βρεθούν δύο λάθη. Εστω Χ ο αριθμός των λαθών ανά σελίδα. Σύμφωνα με τα δεδομένα X~P(λ=3). Ζητάμε την πιθανότητα P(X=2)

36 Πολυωνυμική Κατανομή Αποτελεί Γενίκευση της Διωνυμικής:! y y y p p p y1 y2 (,,..., ) k 1 2 y1! y2!... yk! y k k p y 1 i i Εκφράζει την πιθανότητα στις ν επαναλήψεις του πειράματος να έχουμε y i εκβάσεις από το κάθε είδος k δυνατών εκβάσεων.

37 Στατιστικοί Πίνακες 1

38

39 Μέση Τιμή και Διακύμανση E(X) v P Var( X ) N1 P N N 2 v PQ N Q 1 v 1 P

40 Αρνητική Διωνυμική Κατανομή-Κατανομή Pascal Ας υποθέσουμε ότι οι επιλογές, από έναν πληθυσμό όπου ισχύουν οι συνθήκες Bernoulli, συνεχίζονται μέχρι να έχουμε ν επιτυχίες. Έστω ότι ο αριθμός των επιλογών, που χρειάζονται για να έχουμε ακριβώς ν επιτυχίες, εκφράζεται από την τυχαία μεταβλητή Χ. Μια τυχαία μεταβλητή Χ με τιμές της, ν, ν+1, ν+2, (ν>1), θα λέμε ότι ακολουθεί την Αρνητική Διωνυμική Κατανομή ή την κατανομή Pascal, όταν η πιθανότητα να λάβει η Χ την τιμή xν δίνεται από τον τύπο:

41 Μέση Τιμή και Διακύμανση E(X) v p Var(x) v q p 2

42 Παρατήρηση Όπως αναφέραμε στη διωνυμική κατανομή, αυτή εφαρμόζεται όταν σ έναν ορισμένο αριθμό επαναλήψεων ενός πειράματος (ή σ έναν αριθμό επιλογών), εξετάζουμε τον αριθμό των επιτυχιών που εμφανίζονται σ αυτές. Η διαφορά που υπάρχει, στην τυχαία μεταβλητή που ακολουθεί την κατανομή του Pascal, είναι ότι, σ αυτήν εξετάζουμε τον αριθμό των επαναλήψεων που χρειάζονται για να εμφανιστεί σ αυτές ένας ορισμένος αριθμός επιτυχιών. Ενώ, δηλαδή, σε μία διωνυμική κατανομή B(v,p) εκτός από την πιθανότητα επιτυχίας p ορίζεται και ο αριθμός ν των επαναλήψεων, στην κατανομή Pascal εκτός από την πιθανότητα επιτυχίας p ορίζεται ο αριθμός των επιτυχιών ν που επιθυμούμε.

43 Γεωμετρική Κατανομή (1) Υποθέτουμε ότι σε μία διωνυμική κατανομή η πιθανότητα επιτυχίας είναι p και η πιθανότητα αποτυχίας q (p+q=1). Η πιθανότητα να έχουμε στην πρώτη επιλογή ενός ατόμου από τον πληθυσμό αυτό αποτυχία είναι q, η πιθανότητα να έχουμε και στη δεύτερη επιλογή αποτυχία είναι q 2 (υποθέτουμε ότι η δεύτερη επιλογή είναι ανεξάρτητη από την πρώτη). Η πιθανότητα αποτυχίας και στην τρίτη επιλογή είναι q 3, γενικά δε η πιθανότητα να έχουμε αποτυχία και στην Κ τάξης επιλογή είναι: Η παραπάνω ιδιότητα ονομάζεται Έλλειψη Μνήμης

44 Γεωμετρική Κατανομή (2) Όταν η συνάρτηση πιθανότητας μιας τυχαίας μεταβλητής Χ δίνεται από τον τύπο: λέμε ότι αυτή η τυχαία μεταβλητή ακολουθεί τη Γεωμετρική Κατανομή με παράμετρο p.

45 Μέση Τιμή και Διακύμανση E(X) 1 p Var( X ) q p 2

46 Μονοδιάστατες Κατανομές Συνεχών Τ.Μ.

47 Η Κανονική Κατανομή (1) Η κανονική κατανομή (normal distribution) είναι η πιο σημαντική από όλες τις κατανομές πιθανοτήτων. Η συνάρτηση κατανομής πιθανότητας είναι η κανονική τυχαία μεταβλητή και δίνεται από: Έχει το σχήμα Καμπάνας, Είναι συμμετρική ως προς τη μέση τιμή

48 Η Κανονική Κατανομή (2) Η κανονική κατανομή ορίζεται πλήρως με δύο παραμέτρους: την τυπική απόκλιση και τη μέση τιμή της

49 Η Τυπική Κανονική Κατανομή Η κανονική κατανομή στην οποία η μέση τιμή είναι μηδέν και η τυπική απόκλιση είναι ίση με τη μονάδα καλείται τυπική ή τυποποιημένη κανονική κατανομή

50 Η Κανονική Κατανομή (4) Αυξάνοντας τη μέση τιμή μετακινείται η καμπύλη προς τα δεξιά Ίδια διακύμανση αλλά διαφορετικές μέσες τιμές. Πηγή: Brooks/Cole (2005)

51 Η Κανονική Κατανομή (5) Αυξάνοντας την τυπική απόκλιση, η καμπύλη «απλώνεται» Ίδιες Μέσες Τιμές, Διαφορετικές Τυπικές Αποκλίσεις Πηγή: Brooks/Cole (2005)

52 Υπολογίζοντας Πιθανότητες (1) 0 Συμβουλή: πάντα να σχεδιάζετε διάγραμμα! Πηγή: Brooks/Cole (2005)

53 Υπολογίζοντας Πιθανότητες (2) Αυτό μετακινεί την μέση τιμή της X στο 0 0 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

54 Υπολογίζοντας Πιθανότητες (3) 0 Αυτό αλλάζει το σχήμα της καμπύλης Πηγή: Brooks/Cole (2005)

55 Παράδειγμα Ο χρόνος που απαιτείται για την συναρμολόγηση ενός υπολογιστή είναι κανονικά κατανεμημένος με μέση τιμή 50 λεπτά και τυπική απόκλιση 10 λεπτά: 0 Ποια είναι η πιθανότητα ένας υπολογιστής να συναρμολογηθεί σε χρόνο μεταξύ 45 και 60 λεπτών; Αλγεβρικά: Ποια είναι η P(45 < X < 60) ; Πηγή: Brooks/Cole (2005)

56 Παράδειγμα (1) P(45 < X < 60) ; 0 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

57 Παράδειγμα (2) Έχουμε μετατρέψει την P(45 < X < 60) για μία κανονική κατανομή με μέση τιμή = 50 και τυπική απόκλιση = 10 σε P( 0,5 < Z < 1) [τυπική κανονική κατανομή με μέση τιμή = 0 και τυπική απόκλιση = 1]

58 Παράδειγμα (3) P( 0,5 < Z < 1) Η πιθανότητα είναι το εμβαδόν κάτω από την καμπύλη Προσθέτουμε τα δύο μέρη: P( 0,5 < Z < 0) και P(0 < Z < 1) 0 0,5 1 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

59 Παράδειγμα (4) Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε Πίνακες για να βρούμε πιθανότητες P(Z < z) σ=1 Μπορούμε να γράψουμε την P( 0,5 < Z < 1) σε: P(Z < 1) - P(Z < -0,5) z μ=0 και από τον Πίνακα βρίσκουμε P(Z < 1) =0,8413 και P(Z < -0,5) =0,3085. Επομένως: P( 0,5 < Z<1)=0,8413-0,3085=0,5328 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

60 Χρήση Πίνακα (1) Αυτός ο Πίνακας δίνει τις πιθανότητες P( Z < z) Πρώτη στήλη = ακέραιος + πρώτο δεκαδικό ψηφίο Πρώτη γραμμή = δεύτερο δεκαδικό ψηφίο P(Z < 1)=0,8413 P(Z < 0,5)=0,3085 P( 0,5 < Z < 1) = 0, ,3085 = 0,5328 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

61 Χρήση Πίνακα (2) P(Z > 1,6); z P(Z > 1,6) = 1 P(Z < 1,6) = 1 0,9452 = 0,0548 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

62 Χρήση Πίνακα (3) Άλλος τρόπος για P(Z > 2,23) ; P(0 < Z < 2,23) P(Z < -2,23) P(Z > 2,23) z -2,23 0 2,23 P(Z > 2,23) = P(Z < -2,23) = 0,0129 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

63 Χρήση Πίνακα (4) Ποιά είναι η P(0,9 < Z < 1,9) ; P(Z < 0,9) P(Z < 1,9) z 0 0,9 1,9 P(0,9 < Z < 1,9) = P(Z < 1,9) P(Z < 0,9) =0,9713 0,8159 = 0,1554 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

64 Παράδειγμα (1) Η απόδοση μιας επένδυσης ακολουθεί κανονική κατανομή με μέση τιμή 10% και τυπική απόκλιση 5%. Ποια είναι η πιθανότητα να χάσουμε χρήματα; Θέλουμε να υπολογίσουμε P(X < 0). Έτσι: X P( X 0) P PZ ( 2) 0,

65 Παράδειγμα (2) Η απόδοση μιας επένδυσης ακολουθεί κανονική κατανομή με μέση τιμή 10% και τυπική απόκλιση 5%. Ποια είναι η πιθανότητα να χάσουμε χρήματα; Θέλουμε να υπολογίσουμε P(X < 0). Έτσι: X P( X 0) P PZ ( 2) 0,

66 Παράδειγμα 2 (συνέχεια) Έτσι, όταν αυξάνεται η τυπική απόκλιση μεγαλώνει η πιθανότητα να χάσουμε λεφτά, από το οποίο φαίνεται ότι η τυπική απόκλιση (ή η διακύμανση) είναι ένα μέτρο ρίσκου.

67 Βρίσκοντας Τιμές Πιθανότητας για Δοσμένη Τιμή Z (1) Συχνά ζητείται να βρούμε κάποια τιμή του Z για μία συγκεκριμένη τιμή πιθανότητας, δηλαδή δοθέντος ενός εμβαδού (Α) κάτω από την καμπύλη, ποιά είναι η αντίστοιχη τιμή του z (z A ) στον οριζόντιο άξονα που δίνει αυτό το εμβαδόν; Δηλαδή: P(Z > z A ) = A Πηγή: Brooks/Cole (2005)

68 Βρίσκοντας Τιμές Πιθανότητας για Δοσμένη Τιμή Z (2) Ποια τιμή z αντιστοιχεί σε εμβαδόν, κάτω από την καμπύλη, ίσο με 2,5%; Δηλαδή, πόσο είναι το z.025 ; Εμβαδόν = 0,025 Εμβαδόν =0,.975 Εάν κάνουμε μία «αντίστροφη αναζήτηση» στο Πίνακα για 0,975, θα βρούμε την αντίστοιχη z A = 1,96 Αφού P(z > 1,96) = 0,025, λέμε ότι z.025 = 1,96 Πηγή: Brooks/Cole (2005)

69 Βρίσκοντας Τιμές Πιθανότητας για Άλλες Z τιμές είναι: Z.05 = 1,645 Z.01 = 2,33 Δοσμένη Τιμή Z (3) Αφού z.025 = 1,96 και - z.025 = -1,96, τότε: P(-1,96 < Z < 1,96) =0,95 Παρομοίως P(-1,645 < Z < 1,645) =0,90

70 Βρίσκοντας Τιμές Πιθανότητας για Δοσμένη Τιμή Z (4) Αφού z.025 = 1,96 και - z.025 = -1,96, τότε: P(-1,96 < Z < 1,96) =0,95 Παρομοίως: P(-1,645 < Z < 1,645) =0,90

71 Εκθετική Κατανομή (1) Όταν η συνεχής τυχαία μεταβλητή Χ έχει συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας την: f(x) 1 μ 0 e x μ όπου για x > 0 για x 0 μ > 0 λέμε ότι αυτή ακολουθεί την εκθετική κανον ική κατανομή. Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

72 Εκθετική Κατανομή (2) Η εκθετική κατανομή μπορούμε να πούμε, ότι έχει αντίστροφη χρησιμότητα από την κατανομή Poisson. Ενώ, δηλαδή, η κατανομή Poisson μας δίνει την πιθανότητα ένα ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί x φορές μέσα σ ένα χρονικό διάστημα t, η εκθετική κατανομή ορίζει την πιθανότητα να μεσολαβήσει ένα χρονικό διάστημα t μεταξύ δύο διαδοχικών πραγματοποιήσεων ενός ενδεχομένου. Η παράμετρος μ της εκθετικής κατανομής συνδέεται με το λ της κατανομής του Poisson με τη σχέση: μ=1/λ E(t) μ Var(t) μ 2 1 λ λ 1 2 Αθροιστική Πιθανότητα P(t > α) e λα

73 Ομοιόμορφη Κατανομή (1) Αν η συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας της τυχαίας μεταβλητ ής X δίνεται από τη σχέση: 1 όταν x [α, β] β - α f(x) 0 όταν x [α, β] λέμε ότι η μεταβλητή Χ ακολουθεί την ομοιόμορφη κατανομή ή την ορθογωνική κατανομή. Παράμετροι αυτής της κατανομής είναι οι αριθμοί α και β (α<β). f(x) 1 β α Ε( Χ) α 2 β α Συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας ομοιόμορφης κατανομής β Χ Var(X) ( β α) 12 2 Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

74 Ομοιόμορφη Κατανομή (2) Θεωρούμε την ομοιόμορφη κατανομή πιθανότητας (uniform probability distribution). Ορισμένες φορές καλείται ορθογώνια κατανομή πιθανότητας. Περιγράφεται από την συνάρτηση: f(x) με a b x εμβαδόν = μήκος x ύψος = (b a) x =1 8.74

75 Παράδειγμα (1) Το ποσό της βενζίνης που πωλείται καθημερινώς σε ένα βενζινάδικο είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο με ελάχιστο 2,000 γαλόνια και με μέγιστο 5,000 γαλόνια. f(x) 2,000 Βρείτε την πιθανότητα ότι οι ημερήσιες πωλήσεις θα είναι μεταξύ 2,500 και 3,000 γαλόνια. Αλγεβρικά: ποια είναι η P(2,500 X 3,000);,. 5,000 x

76 Παράδειγμα (2) P(2,500 X 3,000) = (3,000 2,500) x =.1667 f(x) 2,000 5,000 x Υπάρχει περίπου 17% πιθανότητα ότι σε μία μέρα θα πουληθούν 2,500-3,000 γαλόνια 8.76

77 Παράδειγμα (3) Το ποσό της βενζίνης που πωλείται καθημερινώς σε ένα βενζινάδικο είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο με ελάχιστο 2,000 γαλόνια και με μέγιστο 5,000 γαλόνια. f(x) 2,000 5,000 x Ποια είναι η πιθανότητα ότι το βενζινάδικο θα πουλήσει τουλάχιστον 4,000 γαλόνια; Αλγεβρικά: ποια είναι η P(X 4,000) ; 8.77

78 Παράδειγμα (4) P(X 4,000) = (5,000 4,000) x =.3333 f(x) 2,000 5,000 x Υπάρχει μία στις τρεις περιπτώσεις το βενζινάδικο να πουλήσει περισσότερο από 4,000 γαλόνια σε μια οποιαδήποτε ημέρα. 8.78

79 Παράδειγμα (5) Το ποσό της βενζίνης που πωλείται καθημερινώς σε ένα βενζινάδικο είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο με ελάχιστο 2,000 γαλόνια και με μέγιστο 5,000 γαλόνια. f(x) 2,000 5,000 x Ποια είναι η πιθανότητα ότι το βενζινάδικο θα πουλήσει ακριβώς 2,500 γαλόνια; Αλγεβρικά: ποια είναι η P(X = 2,500) ; 8.79

80 Παράδειγμα (6) P(X = 2,500) = (2,500 2,500) x = 0 f(x) 2,000 5,000 x Η πιθανότητα ότι το βενζινάδικο θα πουλήσει ακριβώς 2,500 γαλόνια είναι ίση με

81 Λογαριθμική Κανονική Κατανομή Μια τυχαία μεταβλητή Χ θα λέμε ότι ακολουθεί την λογαριθμική κανονική κατανομή, όταν η τυχαία μεταβλητή Υ, που ορίζεται από τη σχέση : Y α λογ Χ β 0 Χ ή από τη σχέση: Y α λογ ( Χ Χ 0 ) β Χ 0 Χ ακολουθεί την κανονική κατανομή. 1 λογe(x) Χ 2 2α 0 β α λογ Var(X) β α α λογ(e 1) 2 2α 2 1 Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

82 Εμπειρικές Κατανομές

83 Κατανομή Χ 2 Έστω ότι έχουμε τις τυχαίες μεταβλητές x 1, x 2, x 3,, x ν που είναι ανεξάρτητες μ εταξύ τους και που η κάθε μία από αυτές κατανέμεται κανονικά με μέση τιμή 0 και διακύμανση 1. Έστω, δηλαδή, ότι οι ανεξάρτητες μεταξύ τους τυχαίες μεταβλητές ακολουθούν την N (0,1). Το άθροισμα όμως των τετραγώνων τους είναι μια άλλη τυχαία μεταβλητή : που η συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας της δεν ακολουθεί την κανονική κατανομή αλλά μια άλλη κατανομή, που ονομάζεται Χ τετράγωνο κατανομή και συμβολίζε ται με X 2 κατανομή, με συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας την: f( X με ν βαθμούς ελευθερίας. 2 ) x ν 2 1 x Γ 2 1 ν 2 x 2 2 e L x x 2 x ν ν όταν χ > 0 όταν χ 0 Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

84 Κατανομή Χ 2 (συνέχεια) Ε(X 2 )=ν Var(X 2 )=2ν f(x 2 ) ν=2 ν=3 ν=6 ν=20 ν= X 2 Επίδραση του ν στη μορφή της X 2 κατανομής Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

85 Κατανομή Χ 2 (συνέχεια) Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

86 Κατανομή t (Student) Αν έχουμε δύο ανεξάρτητες μεταξύ τους τυχαίες μεταβλητές Χ και Υ, από τις οποίες η Χ έχει κατανομή πιθανότητας που ακολουθεί την κανονική κατανομή με μέση τιμή μηδέν και διακύμανση μονάδα ( N (0,1)) και η Υ ακολουθεί την X 2 κατανομή με ν βαθμούς ελευθερίας, τότε η τυχαία μεταβλητή x T y ν ακολουθεί την t κατανομή με ν βαθμούς ελευθερίας. f(t ν ) ν Γ νπ 1 2 ν Γ t ν ν1 2 για - t Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

87 Κατανομή t (συνέχεια) Αν πάρουμε ένα τυχαίο δείγμα {x 1, x 2, x 3,, x ν } από έναν κανονικό πληθυσμό τότε, η τυχαία μεταβλητή Χ= X ακολουθεί την κανονική κατανομή, επομένως η 2 Χ μ S Ζ ακολουθεί την κατανομή N(0,1), ενώ η Υ= 2 ακολουθεί την X 2 σ ν σ κατανομή με ν-1 βαθμούς ελευθερίας. Είναι φανερό, από τον ορισμό που δώσαμε στην t κατανομή ότι η τυχαία μεταβλητή Τ X μ Τ z y σ S σ 2 2 ν X μ S ν ακολουθεί την t κατανομή με ν-1 βαθμούς ελευθερίας. Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

88 Κατανομή t (συνέχεια) E(t) 0 Var(t) ν ν 2 f(t) ν=5 ν= N(0,1) ν=1 ν= Επίδραση των βαθμών ελευθερία στη μορφή της κατανομής t Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

89 Κατανομή t (συνέχεια) f(t) P ( T > t) α - 2 α διάγραμμα t κατανομής -t t α 2 t Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

90 Κατανομή t (συνέχεια) F(t) P(T t) t ν 1 Γ 2 ν νπ Γ t ν ν1 2 2 dt f(t) P(T t) F(t) P(T t) 0 t t Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

91 Κατανομή t (συνέχεια) f(t) P(T > t) 1 P(T t) ) α=0.05 ν=4 α 1-α= P(T > t) 1 P(T t) 1 - F(t) 0 t t σχήμα 10.7 : P( t t 0 ) 0.05 με ν 4 t Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

92 F Κατανομή Αν έχουμε δύο ανεξάρτητες μεταξύ τους τυχαίες μεταβλητές Χ και Υ, των οποίων οι κατανομές πυκνότητας πιθανότητας ακολουθούν την X 2 κατανομή με ν 1 και ν 2 βαθμούς ελευθερίας αντίστοιχα, τότε η τυχαία μεταβλητ ή : X ν F Υ ν έχει κατανομή πυκνότητας πιθανότητας που ακολουθεί την F ν1,ν2 κατανομή με ν 1 και ν 2 βαθμούς ελευθερίας. Η κατανομή F, που είναι λόγος δύο τυχαίων μεταβλητών που ακολουθούν την X 2 κατανομή, ονομάζεται και λόγος των διακυμάνσεων. 1 2 Var(F) Ε(F) ν 2ν 1 (ν 2 2 ν 2 (ν ν ) 2 ν 2 (ν 2) 2 4) για για ν ν 2 2 > 2 > 4 Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

93 F Κατανομή (συνέχεια) ν 2 =16 ν 2 =4 f(f) ν 2 = X 2 (ν) Fν1, ν 2 κατανομή F Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

94 F Κατανομή (συνέχεια) f(f) α = P(f > f 0 ) F P(f f 0 ) 1 α Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

95 F Κατανομή (συνέχεια) Η F ν1,ν2 κατανομή είναι πολύ χρήσιμη, διότι μ αυτή μπορούμε να εκφράσουμε την κατανομή δειγματοληψί ας του λόγου των διακυμάνσεων, που αναφέρονται σε δύο τυχαία δείγματα που προέρχονται από κανονικούς πληθυσμούς. Αν, δηλαδή, έχουμε τα δύο τυχαία δείγματα {Χ 1, Χ 2,, Χ ν1 } και {Υ 1, Υ 2,, Υ ν2 } που προέρχονται από πληθυσμούς που ακολουθούν τους νόμους N ( μ 1, σ 1 ), N ( μ 2,σ 2 ) αντίστοιχα και S 1, 2 S 2 οι διακυμάνσεις των δύο αυτών δειγμάτων, όταν σ = σ 2, η τυχαία μεταβλητή : s F s έχει κατανομή πυκνότητας πιθανότητας που ακολουθεί την F κατανομή με ν 1-1 και ν 2-1 βαθμούς ελευθερίας Πηγή: Παπαδημητρίου (2001)

96 Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Η δειγματική κατανομή της μέσης τιμής Χ ενός τυχαίου δείγματος, το οποίο εξάγεται από οποιοδήποτε πληθυσμό, είναι προσεγγιστικά κανονική για επαρκώς μεγάλο μέγεθος δείγματος. Όσο πιο μεγάλο είναι το μέγεθος του δείγματος, τόσο πιο πολύ η δειγματική κατανομή της μέσης τιμής Χ θα μοιάζει με κανονική κατανομή.

97 Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (συνέχεια) Εάν ο πληθυσμός είναι κανονικός, τότε η δειγματική μέση τιμή Χ είναι κανονικά κατανεμημένη για όλες τις τιμές του n. Εάν ο πληθυσμός είναι μη-κανονικός, τότε η δειγματική μέση τιμή είναι προσεγγιστικά κανονική μόνο για μεγάλες του n. Σε πολλές πρακτικές περιπτώσεις, ένα μέγεθος δείγματος ίσο με 30 ενδέχεται να είναι επαρκώς μεγάλο ώστε να επιτρέπει την χρήση της κανονικής κατανομής ως προσέγγιση για την δειγματική κατανομή της μέσης τιμής της τ.μ. X.

98 Βιβλιογραφία Παπαδημητρίου, Γ. (2001). Περιγραφική Στατιστική. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. Φωτιάδης, Ν. (1995). Εισαγωγή στη Στατιστική για Βιολογικές Επιστήμες. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Κουνιάς, Σ. & Μωυσιάδης, Χ. (1985). Πιθανότητες Ι: Θεωρία και Ασκήσεις. Θεσσαλονίκη:, Έκδοση: Υπηρεσία Δημοσιευμάτων. Κουνιάς, Σ., Κολυβά-Μαχαίρα, Φ., Μπαγιάτης, Κ. & Μπόρα- Σέντα, Ε. (1985). Εισαγωγή στη Στατιστική. Θεσσαλονίκη. Ελληνικό Ανοικτό (2003). Σημειώσεις Στατιστικής.

99 Σημείωμα Αναφοράς Copyright, Γεώργιος Μενεξές. «Στατιστική. Θεωρητικές και Εμπειρικές - Δειγματοληπτικές Κατανομές». Έκδοση: 1.0. Θεσσαλονίκη Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση:

100 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί. Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου, για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό όφελος (π.χ. διαφημίσεις) από την προβολή του έργου σε διαδικτυακό τόπο [1]

101 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τέλος Ενότητας Επεξεργασία: Μαρία Αλεμπάκη Θεσσαλονίκη, Εαρινό Εξάμηνο

Στατιστική. Ενότητα 3 η : Χαρακτηριστικά Τυχαίων Μεταβλητών Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας για Διακριτή Τυχαία Μεταβλητή

Στατιστική. Ενότητα 3 η : Χαρακτηριστικά Τυχαίων Μεταβλητών Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας για Διακριτή Τυχαία Μεταβλητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3 η : Χαρακτηριστικά Τυχαίων Μεταβλητών Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας για Διακριτή Τυχαία Μεταβλητή Γεώργιος Ζιούτας Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική. 5 ο Μάθημα: Βασικές Έννοιες Εκτιμητικής. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στατιστική. 5 ο Μάθημα: Βασικές Έννοιες Εκτιμητικής. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στατιστική 5 ο Μάθημα: Βασικές Έννοιες Εκτιμητικής Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική. 6 ο Μάθημα: Διαστήματα Εμπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στατιστική. 6 ο Μάθημα: Διαστήματα Εμπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στατιστική 6 ο Μάθημα: Διαστήματα Εμπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 8. Συνεχείς Κατανομές Πιθανοτήτων

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 8. Συνεχείς Κατανομές Πιθανοτήτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 7: Ανεξάρτητα ενδεχόμενα Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

3. Κατανομές πιθανότητας

3. Κατανομές πιθανότητας 3. Κατανομές πιθανότητας Τυχαία Μεταβλητή Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) (X) είναι μια συνάρτηση που σε κάθε σημείο (ω) ενός δειγματικού χώρου (Ω) αντιστοιχεί έναν πραγματικό αριθμό. Ω ω X (ω ) R Διακριτή τ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 2: Τυχαίες Μεταβλητές. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 2: Τυχαίες Μεταβλητές. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Συστήματα Αναμονής Ενότητα 2: Τυχαίες Μεταβλητές Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Συνεχείς Κατανομές Πιθανοτήτων

Κεφάλαιο 8 Συνεχείς Κατανομές Πιθανοτήτων Κεφάλαιο 8 Συνεχείς Κατανομές Πιθανοτήτων Copyright 2009 Cengage Learning 8.1 Συναρτήσεις Πυκνότητας Πιθανοτήτων Αντίθετα με τη διακριτή τυχαία μεταβλητή που μελετήσαμε στο Κεφάλαιο 7, μια συνεχής τυχαία

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ & Στατιστική Ενότητα 5 η : Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας για Διακριτή Τυχαία Μεταβλητή. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 12: Ασυνεχείς Κατανομές Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική. Ενότητα 4 η : Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Διακριτής και Συνεχούς Τυχαίας Μεταβλητής. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Χημικών Μηχανικών Α.Π.Θ.

Στατιστική. Ενότητα 4 η : Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Διακριτής και Συνεχούς Τυχαίας Μεταβλητής. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Χημικών Μηχανικών Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4 η : Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Διακριτής και Συνεχούς Τυχαίας Μεταβλητής Γεώργιος Ζιούτας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική. 8 ο Μάθημα: Εφαρμογές Στατιστικής Ι: Διαστήματα Εμπιστοσύνης. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στατιστική. 8 ο Μάθημα: Εφαρμογές Στατιστικής Ι: Διαστήματα Εμπιστοσύνης. Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στατιστική 8 ο Μάθημα: Εφαρμογές Στατιστικής Ι: Διαστήματα Εμπιστοσύνης Γεώργιος Μενεξές Τμήμα Γεωπονίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών

Στατιστική Ι. Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Στατιστική Ι Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΈΣ. 8.1 Εισαγωγή. 8.2 Κατανομές Συχνοτήτων (Frequency Distributions) ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΑΤΑΝΟΜΈΣ. 8.1 Εισαγωγή. 8.2 Κατανομές Συχνοτήτων (Frequency Distributions) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΈΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 81 Εισαγωγή Οι κατανομές διακρίνονται σε κατανομές συχνοτήτων, κατανομές πιθανοτήτων και σε δειγματοληπτικές κατανομές Στη συνέχεια θα γίνει αναλυτική περιγραφή αυτών 82 Κατανομές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τυχαίες μεταβλητές Κατανομές Τυχαία Μεταβλητή (τ.μ.) Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) ονομάζεται η συνάρτηση που απεικονίζει το σύνολο των δυνατών αποτελεσμάτων ενός πειράματος στο σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Σε αντίθεση με την διακριτή τυχαία μεταβλητή, μία συνεχής τυχαία μεταβλητή παίρνει μη-αριθμήσιμο (συνεχές) πλήθος τιμών. Δεν μπορούμε να καταγράψουμε το σύνολο των τιμών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 9: Ολοκληρώματα (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 7: Κανονική Κατανομή. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών

Στατιστική Ι. Ενότητα 7: Κανονική Κατανομή. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Στατιστική Ι Ενότητα 7: Κανονική Κατανομή Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Στατιστική Ι. Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Στατιστική Ι Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 4 η : Οι Παραγωγοί Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.02: Βασικά Θεωρήματα Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο Γ.02: Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας

Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Α. ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ α) Διακριτή Ομοιόμορφη κατανομή β) Διωνυμική κατανομή γ) Υπεργεωμετρική κατανομή δ) κατανομή Poisson Β. ΣΥΝΕΧΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός κανονικής τ.μ.

Ορισμός κανονικής τ.μ. Πιθανότητες και Στατιστική Ενότητα 4: Τυχαίες τυχαίες μεταβλητές Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Αθήνα 2015 Ορισμός κανονικής τ.μ. Ορισμός κανονικής τ.μ. Μια συνεχής τ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Ενότητα 2: Θεωρία Απόφασης του Bayes Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.: Το Ολοκλήρωμα Βασικές ιδιότητες Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Πιθανότητες. Συνάρτηση κατανομής πιθανότητας Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Κωνσταντίνος Μπλέκας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Πιθανότητες. Συνάρτηση κατανομής πιθανότητας Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Κωνσταντίνος Μπλέκας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πιθανότητες Συνάρτηση κατανομής πιθανότητας Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Κωνσταντίνος Μπλέκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 15/1/009 ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Η/Υ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 10 o ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΣΚΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Email: gvasil@math.auth.gr Ιστοσελίδα Μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.)

Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) είναι μια συνάρτηση X ( ) με πεδίο ορισμού το δειγματικό χώρο Ω του πειράματος και πεδίο τιμών ένα υποσύνολο πραγματικών αριθμών που συμβολίζουμε συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων. Ενότητα 10: Χρονοπρογραμματισμός έργων (υπό συνθήκες αβεβαιότητας)

Διαχείριση Έργων. Ενότητα 10: Χρονοπρογραμματισμός έργων (υπό συνθήκες αβεβαιότητας) Διαχείριση Έργων Ενότητα 10: Χρονοπρογραμματισμός έργων (υπό συνθήκες αβεβαιότητας) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων &

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Η/Υ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 8 o ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΣΚΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Email: gasil@math.auth.gr Ιστοσελίδα Μαθήματος: users.auth.gr/gasil

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ & Στατιστική Ενότητα η : Τυχαίες Μεταβλητές, Συναρτήσεις Κατανομής Πιθανότητας. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Επιχειρήσεων Ι

Στατιστική Επιχειρήσεων Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Στατιστική Επιχειρήσεων Ι Ενότητα 3: Χρήσιμες Κατανομές Μιλτιάδης Χαλικιάς, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 7: Θεωρία Πιθανοτήτων (Πείραμα Τύχης) Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 2 η : Σκοποί και Σπουδαιότητα του Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Κεφάλαιο Β.: Η Παράγωγος Συνάρτησης Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο Β.: Η Παράγωγος

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 4: Διάστημα Εμπιστοσύνης - Έλεγχος Υποθέσεων. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 4: Διάστημα Εμπιστοσύνης - Έλεγχος Υποθέσεων. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 4: Διάστημα Εμπιστοσύνης - Έλεγχος Υποθέσεων Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 5: Διαχείριση Έργων υπό συνθήκες αβεβαιότητας

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 5: Διαχείριση Έργων υπό συνθήκες αβεβαιότητας Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 5: Διαχείριση Έργων υπό συνθήκες αβεβαιότητας Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium Iii

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium Iii Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η i Statisticum collegium Iii Η Κανονική Κατανομή Λέμε ότι μία τυχαία μεταβλητή X, ακολουθεί την Κανονική Κατανομή με παραμέτρους και και συμβολίζουμε X N, αν έχει συνάρτηση πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων

Οικονομική Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οικονομική Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 4 η : Αγρότης και Λήψη αποφάσεων Θωμάς Μπουρνάρης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.08.: Επίπεδα Εμβαδά Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Στοχαστικών Σημάτων

Επεξεργασία Στοχαστικών Σημάτων Επεξεργασία Στοχαστικών Σημάτων Σεραφείμ Καραμπογιάς Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Η Έννοια της τυχαίας Διαδικασίας Η έννοια της τυχαίας διαδικασίας βασίζεται στην επέκταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 4.1: Πιθανότητα Δεσμευμένη Πιθανότητα- Όρια (Ι). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 8: Άτρακτοι και σφήνες Μ. Γρηγοριάδου Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 10: Διαχείριση Έργων (2ο Μέρος)

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 10: Διαχείριση Έργων (2ο Μέρος) Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 10: Διαχείριση Έργων (2ο Μέρος) Γρηγόριος Μπεληγιάννης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 7: Η επιλογή των πιθανοτικών κατανομών εισόδου

Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 7: Η επιλογή των πιθανοτικών κατανομών εισόδου Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 7: Η επιλογή των πιθανοτικών κατανομών εισόδου Γαροφαλάκης Ιωάννης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχ/κών Η/Υ & Πληροφορικής Περιεχόμενα ενότητας Εισαγωγή Συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 1: Εκτιμητές και Ιδιότητες. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 1: Εκτιμητές και Ιδιότητες. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 1: Εκτιμητές και Ιδιότητες. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση Συγχώνευση & απαρίθμηση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 3: Μη γραμμικές συναρτήσεις (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 5: Ανέλιξη Poisson. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 5: Ανέλιξη Poisson. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Συστήματα Αναμονής Ενότητα 5: Ανέλιξη Poisson Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Στατιστική Ι Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Κεφάλαιο Β.9: Το Διαφορικό Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο Β.9: Το Διαφορικό 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 1: Πολυωνυμικές σχέσεις και ταυτότητες, μέρος Ι

Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 1: Πολυωνυμικές σχέσεις και ταυτότητες, μέρος Ι Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 1: Πολυωνυμικές σχέσεις και ταυτότητες, μέρος Ι Ράπτης Ευάγγελος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Μέρος I Εναρξη μαθήματος 5 7 Υπολογιστική Άλγεβρα (439) ) Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική. Ενότητα 2 η : Τυχαίες μεταβλητές, Συναρτήσεις Κατανομής Πιθανότητας. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Χημικών Μηχανικών Α.Π.Θ.

Στατιστική. Ενότητα 2 η : Τυχαίες μεταβλητές, Συναρτήσεις Κατανομής Πιθανότητας. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Χημικών Μηχανικών Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2 η : Τυχαίες μεταβλητές, Συναρτήσεις Κατανομής Πιθανότητας Γεώργιος Ζιούτας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Εισήγηση 3Α: Η Κανονική Κατανομή Διδάσκων: Δαφέρμος Βασίλειος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

2 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

2 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 2 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων Περιεχόμενα η Άσκηση... 3 2 η Άσκηση... 4 3 η Άσκηση... 5 4 η Άσκηση... 7 Χρηματοδότηση... 9 Σημείωμα Αναφοράς... 0 Σημείωμα Αδειοδότησης... 2 Ενδεικτικές λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

pdf: X = 0, 1 - p = q E(X) = 1 p + 0 (1 p) = p V ar(x) = E[(X µ) 2 ] = (1 p) 2 p + (0 p) 2 (1 p) = p (1 p) [1 p + p] = p (1 p) = p q

pdf: X = 0, 1 - p = q E(X) = 1 p + 0 (1 p) = p V ar(x) = E[(X µ) 2 ] = (1 p) 2 p + (0 p) 2 (1 p) = p (1 p) [1 p + p] = p (1 p) = p q 7ο Μάθημα Πιθανότητες Σωτήρης Νικολετσέας, αναπληρωτής καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Σωτήρης Νικολετσέας, αναπληρωτής καθηγητής 7ο Μάθημα Πιθανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 6: Όριο και συνέχεια συναρτήσεων (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Ενότητα: Ασκήσεις 11 Ανδριανός Ε. Τσεκρέκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Σελίδα 2 1. Σκοποί ενότητας... 5

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 10: Βάσεις Groebner ενός ιδεώδους ΙΙΙ

Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 10: Βάσεις Groebner ενός ιδεώδους ΙΙΙ Υπολογιστική άλγεβρα Ενότητα 10: Βάσεις Groebner ενός ιδεώδους ΙΙΙ Ράπτης Ευάγγελος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Κεφάλαιο 10 Βάσεις Groebner ενός ιδεώδους 10.1 Τρίτο μέρος Επαναλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση

Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση Ενότητα 2: Συναρτήσεις Χώροι - Μεταβλητές Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 5 η : Οι Καταναλωτές Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Μάθημα: Στατιστική II Διάλεξη 1 η : Εισαγωγή-Επανάληψη βασικών εννοιών Εβδομάδα 1 η : ,

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Μάθημα: Στατιστική II Διάλεξη 1 η : Εισαγωγή-Επανάληψη βασικών εννοιών Εβδομάδα 1 η : , Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Μάθημα: Στατιστική II Διάλεξη 1 η : Εισαγωγή-Επανάληψη βασικών εννοιών Εβδομάδα 1 η :1-0-017, 3-0-017 Διδάσκουσα: Κοντογιάννη Αριστούλα Σκοπός του μαθήματος Η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Κεφάλαιο Β.07: Εκθετικές και Λογαριθμικές Συναρτήσεις Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών

ίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών ίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα: Ασκήσεις για την ενότητα 5 (Στοιχεία Θεωρίας Τηλεπικοινωνιακής Κίνησης) Ιωάννης Μοσχολιός Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σελίδα 2 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση - Συγχώνευση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 1: Σύνολα, Πραγματικοί αριθμοί Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΤΥΧΑΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Σε κάθε αποτέλεσμα του πειράματος αντιστοιχεί μία αριθμητική τιμή Μαθηματικός ορισμός: Τυχαία μεταβλητή X είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 8: Εφαρμογές παραγώγων Μελέτη και βελτιστοποίηση συναρτήσεων μιας μεταβλητής (Φροντιστήριο) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 8: Εφαρμογές παραγώγων Μελέτη και βελτιστοποίηση συναρτήσεων μιας μεταβλητής (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 5: Ακολουθίες, όρια, σειρές (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ Μάθημα ασκήσεων 1: Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά γραμμών μεταφοράς Λαμπρίδης Δημήτρης Ανδρέου Γεώργιος Δούκας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.08.4: Υπολογισμός Όγκων Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. για τα οποία ισχύει y f (x) , δηλαδή το σύνολο, x A, λέγεται γραφική παράσταση της f και συμβολίζεται συνήθως με C

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. για τα οποία ισχύει y f (x) , δηλαδή το σύνολο, x A, λέγεται γραφική παράσταση της f και συμβολίζεται συνήθως με C Επιμέλεια: Κ Μυλωνάκης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΗ Τι ονομάζεται πραγματική συνάρτηση με πεδίο ορισμού το Α; Έστω Α ένα υποσύνολο του R Ονομάζουμε πραγματική συνάρτηση με πεδίο ορισμού το Α μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 8 η : Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι-Θεωρητικές Κατανομές Ι

Στατιστική Ι-Θεωρητικές Κατανομές Ι Στατιστική Ι-Θεωρητικές Κατανομές Ι Γεώργιος Κ. Τσιώτας Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κρήτης 12 Δεκεμβρίου 2012 Περιγραφή 1 Θεωρητικές Κατανομές Η Χρήση των Θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 2: Ανάλυση Παλινδρόμησης. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 2: Ανάλυση Παλινδρόμησης. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 2: Ανάλυση Παλινδρόμησης Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commos. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-217-ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ-ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2016 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ

ΗΥ-217-ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ-ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2016 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ ΗΥ-217-ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ-ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2016 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 6-7: ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΤΥΧΑΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ Τυχαία Μεταβλητή (Τ.Μ.): Συνάρτηση πραγματικών τιμών

Διαβάστε περισσότερα

P (B) P (B A) = P (AB) = P (B). P (A)

P (B) P (B A) = P (AB) = P (B). P (A) Πιθανότητες και Στατιστική Ενότητα 2: Δεσμευμένη πιθανότητα και στοχαστική ανεξαρτησία Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Αθήνα 2015 Διαισθητική έννοια ανεξαρτησίας Διαισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον

Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον Ενότητα 2 : Υπολογισμός παροχών σε δίκτυα με ελεύθερη ζήτηση Ευαγγελίδης Χρήστος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 12: Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Κατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Εφαρμοσμένη Στατιστική Μάθημα 4 ο :Τυχαίες μεταβλητές Διδάσκουσα: Κοντογιάννη Αριστούλα

Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Κατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Εφαρμοσμένη Στατιστική Μάθημα 4 ο :Τυχαίες μεταβλητές Διδάσκουσα: Κοντογιάννη Αριστούλα Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Κατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Εφαρμοσμένη Στατιστική Μάθημα 4 ο :Τυχαίες μεταβλητές Διδάσκουσα: Κοντογιάννη Αριστούλα Ορισμός τυχαίας μεταβλητής Τυχαία μεταβλητή λέγεται η συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 4: Εκθετικές και λογαριθμικές συναρτήσεις (Θεωρία) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Β. Διαφορικός Λογισμός Κεφάλαιο Β.5.1: Μελέτη Συνάρτησης Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Γεώργιος Νικ. Μπροδήμας Κεφάλαιο Β.5.1: Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ & Στατιστική Ενότητα 5 η : Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας για Διακριτή Τυχαία Μεταβλητή. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 9: Ολοκληρώματα (Φροντιστήριο) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

P (A B) = P (AB) P (B) P (A B) = P (A) P (A B) = P (A) P (B)

P (A B) = P (AB) P (B) P (A B) = P (A) P (A B) = P (A) P (B) Πιθανότητες και Αρχές Στατιστικής (4η Διάλεξη) Σωτήρης Νικολετσέας, καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Ακαδημαϊκό Ετος 2017-2018 Σωτήρης Νικολετσέας, καθηγητής 1 / 39 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.4: Ολοκλήρωση με Αντικατάσταση Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμότητα ανισοτήτων - οριακών θεωρημάτων

Χρησιμότητα ανισοτήτων - οριακών θεωρημάτων Πιθανότητες και Στατιστική Ενότητα 6: Οριακά θεωρήματα στη Θεωρία Πιθανοτήτων Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Αθήνα 2015 Χρησιμότητα ανισοτήτων - οριακών θεωρημάτων Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 4 2 η Άσκηση... 7 3 η Άσκηση... 10 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς... 13 Σημείωμα Αδειοδότησης...

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 1: Προσομοίωση ενός συστήματος αναμονής

Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 1: Προσομοίωση ενός συστήματος αναμονής Τεχνικές Εκτίμησης Υπολογιστικών Συστημάτων Ενότητα 1: Προσομοίωση ενός συστήματος αναμονής Γαροφαλάκης Ιωάννης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχ/κών Η/Υ & Πληροφορικής Περιεχόμενα ενότητας Διατύπωση του προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 6 η Άσκηση - DFS δένδρα Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 9: Ανέλιξη Γέννησης - Θανάτου. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Συστήματα Αναμονής. Ενότητα 9: Ανέλιξη Γέννησης - Θανάτου. Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Συστήματα Αναμονής Ενότητα 9: Ανέλιξη Γέννησης - Θανάτου Αγγελική Σγώρα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Ενότητα 1: Βασίλης Γιαλαμάς Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Παρουσιάζονται βασικές

Διαβάστε περισσότερα