ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Δημήτρης Καρόκης Ρευματολόγος, Πάτρα. Επιστημονικό συμπόσιο ΕΠΕΜΥ, Ναύπακτος 18/10/2014

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Δημήτρης Καρόκης Ρευματολόγος, Πάτρα. Επιστημονικό συμπόσιο ΕΠΕΜΥ, Ναύπακτος 18/10/2014"

Transcript

1 ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Δημήτρης Καρόκης Ρευματολόγος, Πάτρα Επιστημονικό συμπόσιο ΕΠΕΜΥ, Ναύπακτος 18/10/2014

2 Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie (Abbott), UCB, Angelini, MSD, Novartis

3 [ ] Given that osteoporosis in men remains an underdiagnosed and undertreated disorder, increasing public awareness of this important cause of morbidity and mortality in men is key to ensure that as men age, they are spared the consequences of this disabling but now eminently preventable and treatable disease. S. Khosla, 2010 Khosla S. J Clin Endocrinol Metab 2010;95:3-10.

4 Οστεοπόρωση: νόσος που χαρακτηρίζεται από ελαττωμένη ποιότητα οστού, που μπορεί να προσβάλλει άνδρες και γυναίκες. Η κύρια κλινική εκδήλωση είναι τα κατάγματα 1 Κατάγματα ΣΣ και ισχίου είναι οι δύο κυριότεροι τύποι οστεοπορωτικών καταγμάτων:σημαντικός πόνος, ανικανότητα, νοσηρότητα και θνητότητα 1 1/5 άνδρες >50 ετών θα πάθει ΟΠ κάταγμα σε κάποια στιγμή της ζωής του 1,2 Το 1/3 των καταγμάτων του ισχίου αφορά άνδρες 3 A key unresolved issue in the management of male osteoporosis is increasing public awareness 2 1. Ström O, et al. Arch Osteoporos 2011;6: Khosla S. J Clin Endocrinol Metab 2010;95: Herrera A, et al. World J Orthop 2012;3:

5 ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ: ΥΠΟΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ! Άνδρες ασθενείς με ΟΠ είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν διάγνωση ή αγωγή για ΟΠ μετά από κάταγμα σε σχέση με γυναίκες 1 Λιγότεροι άνδρες παραπέμπονται για θεραπεία 1 Οι άνδρες που παραπέμπονται έχουν πιο σοβαρή ΟΠ 1 Οι άνδρες λιγότερο πιθανό να υποβληθούν σε ΜΟΠ 1 Μια εθνική μελέτη στη Σουηδία βρήκε ότι η αναλογία των γυναικών που παίρνουν αντιοπ αγωγή είναι 5 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη των ανδρών που θα έπρεπε να λαμβάνουν αγωγή 2 1. Curtis JR, et al. J Bone Miner Res 2009:24; Johnell K, Fastbom J. Arch Osteoporos 2009:4;17-23.

6 ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ: ΥΠΟΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ! Στην Ευρώπη, 3.6 εκ. άνδρες >50 ετών υπολογίζεται ότι έχουν ΟΠ. Σχεδόν 70% από αυτούς δεν λαμβάνουν αγωγή Ström O, et al. Arch Osteoporos 2011;6:

7 Follow-up fracture incidence (per 100 person-years) Mean time to fracture following OP diagnosis or treatment start (days) ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΑΓΩΓΗ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ Treated men have a lower incidence of fracture Treated men have a longer mean time to fracture p < Untreated men with OP Treated* men with OP n = per group Tomic K, et al, Arthritis Rheum 2012;64 (Suppl 10):922.

8 Η ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΠ ΑΥΞΑΝΕΙ Number of papers indexed on PubMed per time period A PubMed search for papers on male osteoporosis revealed a total of hits* * *Up to 26 May 2014 Search string (((((((((low BMD[Title/Abstract]) OR low bone density[title/abstract]) OR low bone mineral density[title/abstract]) OR low bone mass[title/abstract])) OR ((osteoporo*[title/abstract]) OR osteoporosis[mesh Terms]))) AND men[title/abstract])) OR male osteoporosis[title/abstract]

9 Number of men with a history of fracture ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ 6% των ανδρών μεταξύ 50 και 84 ετών ταξινομούνται ως ΟΠ ασθενείς 1 (>3 εκ.άνδρες στην EU5) Προοπτική αύξησης των κλινικών σπονδυλικών καταγμάτων στους άνδρες μεταξύ 2010 και France: 38% Germany: 33% Italy: 36% Spain: 48% United Kingdom: 32% Sweden: 34% Men with a history of fracture in EU5+ countries 1 800, , , , , , , , Hip Vertebral 1. Ström O, et al. Arch Osteoporos 2011;6: Svedbom A, et al. Arch Osteoporos 2013;8:137.

10

11

12

13 Risk (per 1000 person-years) ΑΥΞΗΜΕΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ Age (years) Men initial fracture Women initial fracture Men subsequent fracture Women subsequent fracture Στους άνδρες, ο κίνδυνος επακόλουθου κατάγματος αυξάνει 3-4 φορές μετά το πρώτο κάταγμα Αν και ο κίνδυνος πρώτου κατάγματος, είναι χαμηλότερος στους άνδρες, ο κίνδυνος επακόλουθου κατάγματος είναι ανάλογος σε άνδρες και γυναίκες Center, J et al. JAMA 2007;297:

14 Number of fractures over 5 years ΑΥΞΗΜΕΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Fracture incidence and deaths in men and women ΙΣΧ ΣΠ ΜΕΙΖ Συνολική θνητότητα μετά από # Α: per 100 person-years Γ: 7.78 per 100 person-years Θνητότητα μετά από # ισχίου Α: per 100 person-years Γ: per 100 person-years Θνητότητα μετά από σπονδ. # Α: per 100 person-years Γ: 8.97 per 100 person-years ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΔΡΕΣ Data from the Dubbo Osteoporosis Epidemiology Study in women and men, aged > 60 years; fracture patients: 952 women and 343 men. Bliuc D, et al. JAMA 2009;301:

15

16 ΚΟΣΤΟΣ

17

18 % share of incident OAF costs ΙΣΧΙΑΚΑ ΚΑΙ ΣΠΟΝΔ. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΜΕΣΟ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Cost of different fracture types of the German population > 50 70% 60% 65% 61% Men Women 50% 40% 30% 20% 10% 0% 20% 14% 12% 8% 9% 5% 4% 1% Hip Clinical vertebral Proximal humerus Pelvis Wrist Bleiber F, et al. Osteoporos Int 2013;24: Type of fracture Results of a Markov model: aggregated total direct and indirect costs (except longterm care costs) from 2010 to 2050 discounted by 3% OAF osteoporosis attributable fracture

19 Cost in ΚΑΤΑ Μ.Ο. ΕΝΑ ΚΑΤΑΓΜΑ ΣΕ ΑΝΔΡΑ ΕΊΝΑΙ ΠΙΟ ΔΑΠΑΝΗΡΟ Τα ΟΠ # έχουν παρόμοιο κόστος σε άνδρες και γυναίκες ετών. Αυτό οφείλεται κυρίως σε απώλεια παραγωγικότητας (απουσία από την εργασία ή πρόωρος θάνατος πριν την συνταξιοδότηση) Αν και οι γυναίκες κατανάλωσαν συνολικά υψηλότερο κόστος, ένα κάταγμα σε άνδρα ήταν κατά μ.ο. πιο δαπανηρό Πιο δαπανηρή ηλικία 78 χρ. σε άνδρες 84 χρ. σε γυναίκες Συνολικό (lifetime) κόστος από ΟΠ # ανά άτομο για άνδρες 50 ετών για γυναίκες 50 ετών Cost of osteoporosis (2011) Age groups Men Women Hansen L, et al. Arch Osteoporos 2013;8:126. Markov state transition model of Danish population age years at risk of osteoporosis, including men and women

20 ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΙΣΧΙΑΚΟ ΚΑΤΑΓΜΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΔΑΠΑΝΗΡΟ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Incremental life time cost* per person divided by health states Health state Men, (%) Women, (%) Well (0.12) (0.49) First hip (38.30) (35.89) Post-first hip (25.73) (20.24) Second hip (16.13) (17.89) Post-second hip (13.56) (13.50) Vertebral (5.96) (9.42) Post-vertebral (0.12) (1.83) Wrist (0.07) (0.30) Post-wrist 3.32 (0.01) (0.44) Εκτιμώμενο κόστος άνδρες γυναίκες Συμπεριλαμβάνεται και η εκτίμηση κόστους παραγωγικότητας *Only costs attributable to osteoporosis, i.e. additional costs for osteoporotic patients on top of the costs for the background population Prior to first fracture Hansen L, et al. Arch Osteoporos 2013;8:126. Markov state transition model of Danish population age years at risk of osteoporosis, including men and women

21 ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΟΠ # ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ ΘΑ ΑΥΞΗΘΕΙ ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2050 Cost of incident fractures attributable to osteoporosis in men 2010 Disability days 21.4 m Long-term care 25.9m Ambulatory care 20.7 Rehabilitation days 2.0 m Rehabilitation care 8.7 m Indirect costs Long-term care 2.0 m Direct costs Hospital care m Long-term care 42.2 m Rehabilitation days 4.4 m Disability days 49.7 m Premature death m Cost of incident fractures attributable to osteoporosis in men 2050 Indirect costs Direct costs Hospital care m Rehabilitation care 26.5 m Ambulatory care 71.8 m Direct costs men and women million 172 million Indirect costs men and women Long-term care m billion 1.4 billion Driver Long-term care cost Premature death Bleiber F, et al. Osteoporos Int 2013;24: Results of a Markov model of the German population aged > 50 in the time period 2010 to 2050

22 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ

23 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Δευτεροπαθής ανδρική ΟΠ 1,2 Υπογοναδισμός (συχνά από ADT) Περίσσεια (ή λήψη) γλυκοκορτικοειδών Κατάχρηση αλκοόλ Αλλαγές των ανδρικών ορμονών του φύλου Ελάττωση τεστοστερόνης και οιστραδιόλης 3 Πρωτοπαθής 2 ~40% 1.Kanis JA, et al. Osteoporosis Int 2011;22: Herrera A, et al. World J Orthop 2012;3: Khosla S, J Clin Endocrinol Metab 2010;95:3-10. Δευτεροπαθής 2 ~60% Γενετικοί παράγοντες Συχνότερα σε νεαρούς άνδρες 2 Πολυμορφισμοί ειδικών πρωτεϊνών του κολλαγόνου 2 Υποδοχείς Vitamin D και πρωτείνες σχετ. με υποδοχείς λιποπρωτεϊνών 2 Γονίδια που προσδιορίζουν την BMD 1

24

25

26 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Ηλικία >70 Κατάγματα χαμηλής ενέργειας από ηλικίας 50 ετών Οικογενειακό ιστορικό καταγμάτων Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας Συχνές πτώσεις Λήψη κορτικοστεροειδών-αντιε-ηρεμιστικών υπνωτικών Χαμηλό ΒΜΙ, απώλεια βάρους >10% ΜΣΒ Κάπνισμα Υπερβολική λήψη αλκοόλ (>27 ποτά/βδομ) Ελλειψη τεστοστερόνης

27 Vertebral BMD (%/year) ΗΛΙΚΙΟΕΞΑΡΤΩΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΗΣ BMD ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Απώλεια περίπου 1% κατ έτος 1 Η απώλεια σπογγώδους οστού αρχίζει στη νεαρή ενήλικη ζωή και συνεχίζει καθόλη τη διάρκεια της ζωής 2 0 Lumbar spine * Age (years) 1. Morgans A & Smith M. J Osteoporos 2011; Article Riggs BL, et al. J Bone Miner Res 2008;23: *Data are shown with a smoothing spline and 95% confidence interval 2. BMD bone mineral density

28 Mean adjusted free testosterone (nmol/l) Mean adjusted SHBG (nm) Mean adjusted free estradiol (pmol/l) ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΩΝ ΟΡΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σε μελέτη 2623 ανδρών, με την πρόοδο της ηλικίας: 1 Μείωση επιπέδων οιστραδιόλης Υψηλότερα επίπεδα SHBG Μείωση επιπέδων τεστοστερόνης Στους άνδρες, τα οιστρογόνα (οιστραδιόλη) έχει ρόλο στη ρύθμιση 2 Της BMD της οστικής απορρόφησης Της οστικής απώλειας Χαμηλή τεστο και υψηλή SHBG μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο # 2 1. Orwoll E, et al. J Clin Endocrinol Metab 2006;91: Khosla S. J Clin Endocrinol Metab 2010;95: Estradiol SHBG Testosterone Age (years) SHBG sex hormone binding globulin

29 Incidence of fracture (per person-years) ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΟΡΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ H ετήσια επίπτωση καταγμάτων είναι αντιστρόφως ανάλογη με τα επίπεδα οιστραδιόλης όταν < 16 pg/ml Πάνω από το επίπεδο αυτό, δεν υπάρχει συσχέτιση pg/ml Serum estradiol (pg/ml) Kanis JA, et al. Osteoporosis Int 2011;22:

30 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΟΡΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΟΥΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Testosterone Estrogen 1 Estrogen RANKL Osteoclasts (# and activity) 2 Osteoclasts Bone resorption Risk of fractures 3 1. Orwoll E, et al. J Clin Endocrinol Metab 2006;91: Boyle WJ, et al. Nature 2003;423: Raisz LG. J Clin Invest 2005;115: RANKL receptor activator of nuclear factor-κb ligand

31 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΟΠ ΑΝΔΡΩΝ-ΓΥΝΑΙΚΩΝ Μέγιστη οστική μάζα 1 αργότερα νωρίτερα Οστική απώλεια 2 Ηλικιοεξαρτώμενη οστική απώλεια 3 προοδευτική Λέπτυνση δοκίδων Επιταχύνεται μετά την εμμηνόπαυση Διάτρηση δοκίδων, ελάττωση αριθμού και συνεκτικότητας δοκίδων, ελατ. περιοστική εναπόθεση Lifetime risk για κάθε κλινικό ΟΠ # (ισχίο, καρπός, ΣΣ) 4 13% 40% 1. Bonjour JP, et al. Salud Publica Mex 2009;51(Suppl 1):S5-S Seeman E. J Appl Physiol 2003;95: Gagnon C, et al. Clin Interv Aging 2008;3: Melton JL, et al. J Bone Miner Res 1992;7: vs

32 ΑΝΔΡΕΣ.

33 ΔΙΑΓΝΩΣΗ - ΘΕΡΑΠΕΙΑ

34 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ US ENDOCRINE SOCIETY 1 ΚΑΙ UK NOGG 2 Evaluation and lifestyle changes Who Men at increased risk for osteoporosis ( 70 years) 1 Younger men (50 69) if additional risk factors present (low body weight, prior fracture as an adult, smoking etc.) 1 Fracture probability should be assessed in men 50 years 2 How BMD measurement by spine and hip DXA (if not interpretable: forearm) 1 or femoral neck DXA 2 Osteoporosis defined as BMD 2.5 SD below young female adult mean 2 Severe osteoporosis: osteoporosis and 1 fragility fracture 2 Complete history and physical examination 1,2 Laboratory analysis (blood cell count, serum calcium, phosphate, creatinine etc.) 1,2 Fracture risk calculators (FRAX, Garvan) can improve assessment and selection of patients for treatment (T-score between 1.0 and 2.5) 1 Lifestyle mg calcium daily 1 Vitamin D supplementation 2 for men with low vitamin D levels (< 30 ng/ml) 1 Weight-bearing activities 1 Reduced alcohol intake and cessation of smoking 1 1. Watts NB, et al. J Clin Endocrinol Metab 2012;97: Compston J, et al. Maturitas 2013;75: BMD bone mineral density; DXA dual-energy X-ray absorptiometry; FRAX WHO Fracture Risk Assessment Tool; NOGG National Osteoporosis Guideline Group; SD standard deviation; UK United Kingdom; US United States

35 ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΕ ΑΝΔΡΕΣ ΜΕ ΟΠ Λεπτομερές ιστορικό, πλήρης φυσική εξέταση DXA Γενική αίματος, ΤΚΕ, κρεατινίνη, τρανσαμινάσες, ασβέστιο, φωσφόρος, ALP Aσβέστιο-κρεατινίνη ούρων 24h, free testo-lh ορού, 25(OH)D3, Η/Λ, ελεύθερη κορτιζόλη ούρων 24h TSH, οστικοί β/χ δείκτες, δείκτες μεταβολισμού ισταμίνης (μαστοκύττωση) Οστική βιοψία-ιστομορφομετρία

36 DXA ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Curr Osteopor Rep 2014 Sep 26. [Epub ahead of print] Osteoporosis Diagnosis in Men: The T-Score Controversy Revisited. Binkley N, Adler R, Bilezikian JP Abstract Osteoporosis becomes common with aging in both sexes, but is often ignored in men. The 2013 International Society for Clinical Densitometry consensus conference endorsed a Caucasian female referent database for T-score calculation in men. This recommendation has generated controversy and concern. Accumulating data indicate that at the same DXA-measured body mineral density (BMD) (g/cm 2 ), men and women are at approximately the same fracture risk. With this point in mind, using the same database to derive the T-score in men and women is reasonable. As a result, a greater proportion of men who sustain a fragility fracture will have T-scores that are higher than they would if a male database were used; in fact, many men will fracture at T-scores that are "normal." This highlights the importance of diagnosing osteoporosis not just by T-score, but also by the presence of fragility fracture and/or by estimations of fracture risk as generated by tools such as the FRAX calculator. The practical consequences of this change in densitometric definition of osteoporosis in men should be monitored, including the proportion of men at risk identified and treated as well as defining the response to treatment in those assessed by this more comprehensive approach.

37

38 Treatment ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ US ENDOCRINE SOCIETY 1 ΚΑΙ UK NOGG 2 Who Men who have had a hip or vertebral fracture without major trauma 1 Men without prior fracture, but BMD T-score at spine, FN or TH of 2.5 SD compared to normal, young males 1 In the US: Men with BMD T-score between 1.0 and 2.5 at spine, FN or TH and a 10-year risk of any fracture 20% or of hip fracture 3% using FRAX 1 Men receiving long-term glucocorticoid therapy in pharmacological doses (> 7.5 mg/day) 1 How Selection of therapeutic agent to be individualised based on fracture history, severity of osteoporosis, risk of hip fracture, patterns of BMD, costs, comorbid conditions and other factors 1 Generic alendronate is first line treatment of choice due to low costs 2 Zoledronic acid recommended in men with recent hip fracture 1 Men receiving ADT for prostate cancer: denosumab 1 Hypogonadal men: Borderline high risk for fractures and serum testosterone levels < 200 ng/dl: testosterone therapy instead of other pharmacological agent for osteoporosis 1 High risk of fracture and on testosterone therapy: Agent with proven antifracture efficacy 1 1. Watts NB, et al. J Clin Endocrinol Metab 2012;97: Compston J, et al. Maturitas 2013;75: ADT androgen deprivation therapy; BMD bone mineral density; FN femoral neck; FRAX WHO Fracture Risk Assessment Tool; NOGG National Osteoporosis Guideline Group; SD standard deviation; TH total hip; UK United Kingdom; US United States

39 Mean change in BMD (%) Mean change in BMD (%) ΑΛΕΝΔΡΟΝΑΤΗ 2ετής διπλή τυφλή μελέτη 10 mg αλενδρονάτη/ημ. vs placebo n = 241 άνδρες, μέσης ηλικίας 63 ετών Μεγαλύτερη αύξηση BMD σε ΟΜΣΣ, ολικό ισχίο, αυχένα μηριαίου, τροχαντήρα vs placebo (p < 0.001) Eπίπτωση νέων # και ελάττωσης ύψους χαμηλότερη στην ομάδα της αλενδρονάτης (p = 0.02) 7.1 ± Alendronate * 7 Placebo * 6 * 5 4 * ± Lumbar spine Time (months) Femoral neck * 2.5 ± 0.4 * * -0.1 ± 0.5 Orwoll E, et al. N Engl J Med 2000;343: Time (months) BMD bone mineral density

40 Change in lumbar spine BMD from baseline (%) ΡΙΖΕΝΔΡΟΝΑΤΗ 2ετής διπλή τυφλή μελέτη 35 mg ριζενδρονάτη/εβδ vs placebo n = 284 άνδρες ( 30 ετών), μέσης ηλικίας 61 ετών Σημαντική αύξηση στην BMD ΟΜΣΣ vs placebo (p < ) Όχι διαφορές στην συχνότητα των καταγμάτων μεταξύ των 2 ομάδων Ελαττωση των δεικτών οστικού μεταβολισμού vs placebo (p < 0.01) Risedronate 35 mg OAW Placebo Baseline Endpoint Visit (months) Boonen S, et al. J Bone Miner Res 2009;24: BMD bone mineral density; OAW once a week

41 Mean (± SE) serum β-ctx (ng/ml) Mean (± SE) change in BMD (%) ΖΟΛΕΝΔΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ 2ετής διπλή τυφλή μελέτη (HORIZON Male) Ετήσια iv έγχυση ZOL 5 mg ή εβδομαδιαία λήψη αλενδρονάτης 70 mg 8 Zoledronate Lumbar spine Alendronate p = n = 302 άνδρες, μέση ηλικία 64 έτη 6 p = Συγκρίσιμη αύξηση της BMD στις δύο ομάδες σε όλες τις εξετασθείσες περιοχές και χρονικά σημεία (LS: 6.1% vs 6.2%; p = NS) Συγκρίσιμη ελάττωση των δεικτών οστικού μεταβολισμού στους 24 μήνες Μη σημαντικές διαφορές στην επίπτωση σπονδυλικών καταγμάτων (2.6% vs 4.1%; p = NS) p = Time (months) Time from baseline (months) Orwoll ES, et al. J Bone Miner Res 2010;25: BMD bone mineral density; CTX C-termimal telopeptide of type I collagen; LS lumbar spine; NS non-significant; SE standard error; ZOL zoledronate

42 Change in BMD from baseline (%) 2ετής διπλή τυφλή μελέτη (MALEO) ΡΑΝΕΛΙΚΟ ΣΤΡΟΝΤΙΟ Ρανελικό στρόντιο σε δόση 2 g/day vs placebo n = 261 άνδρες, μέση ηλικία=72.9 έτη Μεγαλύτερη αύξηση στην BMD σε οσφ. ΣΣ, ολικό ισχίο και αυχένα μηριαίου στην ομάδα του ΡΣ vs placebo (p < 0.001) Τάση για καλύτερη QOL με ΡΣ στη χρονική περίοδο από baseline μέχρι τέλος της μελέτης (p = 0.072) Ακτινολογικά σπονδυλικά κατάγματα (safety outcome) δεν διέφεραν μεταξύ των δύο ομάδων (p = NS) Strontium ranelate 2 g/day p = Lumbar L2 L4 BMD p < Placebo Time (months) p < p < Kaufman JM, et al. J Clin Endocrinol Metab 2013;98: MALEO: MALE Osteoporosis BMD bone mineral density; NS non-significant; QOL quality of life; SR strontium ranelate

43 Percent change in lumbar spine BMD from baseline (mean ± SE) ΤΕΡΙΠΑΡΑΤΙΔΗ Τυχαιοποίηση σε ημερήσια ένεση 20 µg vs 40 µg teriparatide vs placebo n = 437 άνδρες, μέση ηλικία 58.7 έτη Η μελέτη σταμάτησε πρόωρα Αυξήσεις BMD σε ΣΣ (p < 0.001), αυχένα μηριαίου (20 µg: p = 0.029; 40 µg: p < 0.001) Δοσοεξαρτώμενη αύξηση των δεικτών οστικού μεταβολισμού Αυξημένη συχνότητα ΑΕ στην ομάδα των 40 µg Μη σπονδυλικά κατάγματα (safety outcome) δεν διέφεραν μεταξύ των ομάδων (p = ns) Placebo TPTD20 TPTD40 * * *p < vs placebo * * Time (months) p TPTD20 vs 40 at all time points after baseline * * Orwoll E, et al. J Bone Miner Res 2003;18:9-17. BMD bone mineral density; TPT teriparatide

44 Mean percentage change from baseline (95% CI) Mean percentage change from baseline (95% CI) DENOSUMAB Διπλή τυφλή τυχαιοποιημένη μελέτη 2 ετών (ADAMO) 121 άνδρες ασθενείς μέσης ηλικίας 64.9 (30-85) ετών Denosumab 60 mg sc Q6M vs placebo Primary end point: αύξηση ΒΜD στην ΟΜΣΣ Αύξηση της BMD σε όλα τα σκελετικά σημεία, ανεξάρτητα από ηλικία, προηγ. ιστορικό #, αρχικά επίπεδα τεστοστερόνης Σημαντική μείωση των δεικτών οστικής απορρόφησης 4% 3% Denosumab Placebo Study month Lumbar spine Total hip 2.4% Πολύ καλά ανεκτό 2% 1.7% Δεν σημειώθηκαν νέα σπονδυλικά (0% vs 0.8) ή άλλα κατάγματα (0.8% vs 1.7%) 1% 0% 0.1% 0.3% Orwoll E, et al. J Clin Endocrin Metab 2012;97: %

45

46 ΝΕΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

47 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ US ENDOCRINE SOCIETY 1 ΚΑΙ UK NOGG 2 Therapy duration and monitoring Monitoring treatment response Duration of therapy Monitoring therapy To monitor treatment response, BMD to be monitored by DXA at spine and hip every 1 2 years 1 Measurement of BTMs at 3 6 months after initiation of treatment 1 Treatment to be continued long-term 2, with regular follow-up or monitoring as described below Treatment review recommended after 5 years for ALN and RIS, and after 3 years for ZOL 2 Continuation of treatment (ALN and RIS) without further assessment recommended for high-risk individuals ( 75 years, prior hip or vertebral fracture, continuous oral glucocorticoid therapy), individuals with low trauma fractures during treatment, if TH or FN T-score 2.5 SD. Treatment review every 5 years including renal function assessment 2 ZOL treatment should be stopped after 3 years and case for continuation of therapy reviewed 3 years later 2 1. Watts NB, et al. J Clin Endocrinol Metab 2012;97: Compston J, et al. Maturitas 2013;75: ALN alendronate; BMD bone mineral density; BTM bone turnover marker; DXA dual-energy X-ray absorptiometry; FN femoral neck; NOGG National Osteoporosis Guideline Group; RIS risedronate; SD standard deviation; TH total hip; UK United Kingdom; US United States; ZOL zoledronic acid

48 Συμμόρφωση Χρονικό διάστημα παραμονής στη θεραπεία Κατάλληλη δόση Πτωχή συμμόρφωση των ανδρών ασθενών στην αντιοπ αγωγή 1 Κύριο πρόβλημα το μικρό χρονικό διάστημα λήψης αγωγής 2 (30-60% σταματούν την αγωγή πριν τη συμπλήρωση ενός έτους αγωγής) 3 Η χαμηλή συμμόρφωση αυξάνει τον κίνδυνο κατάγματος στους άνδρες 3 Προγνωστικοί παράγοντες πτωχής συμμόρφωσης στους άνδρες: νεώτερη ηλικία, μη νυμφευμένοι, αλκοόλ, κατάθλιψη, συν-νοσηρότητες (>3), χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης 1,4,5,6 Σε μια μελέτη η αντικατάσταση με γενόσημα μείωσε τη συμμόρφωση 7 1. Ström O, et al. Arch Osteoporos 2011;6: Hiligsmann M, et al. Calcif Tissue Int 2013;93: Mikyas Y, et al. Appl Health Econ Health Policy 2014;12: Devold HM, et al. Pharmacoepidemiol Drug Saf 2012;21: Kazis LE, et al. ASBMR 2012: abstract SU0381 and oral presentation.. 6. Hansen C, et al. Osteoporos Int 2013;24: Ström O, Landfeldt E. Osteoporos Int 2012;23:

49 H ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ!!! -Πρόσληψη ασβεστίου - Άσκηση - Όχι κάπνισμα

50 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αν και περίπου 6% των Ευρωπαίων ανδρών πάσχουν από ΟΠ, η ανδρική ΟΠ παραμένει υποαναγνωρισμένη και υποθεραπευμένη, δημιουργώντας αυξημένο κίνδυνο για ΟΠ #. Σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες με κάταγμα έχουν αυξημένη θνητότητα, και παρόμοιο κίνδυνο επακόλουθου κατάγματος Ένα ΟΠ # σε άνδρα έχει μεγαλύτερη νοσηρότητα είναι πιο δαπανηρό απ ότι σε μια γυναίκα (συνυπολογίζοντας και την απώλεια εισοδήματος) Κύριες αιτίες ανδρικής ΟΠ είναι ηλικιοεξαρτώμενες αλλαγές στις ορμόνες του φύλου, ενετικοί παράγοντες και αιτίες δευτεροπαθούς ΟΠ Χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης, νεώτερη ηλικία, εργένικη ζωή είναι προγνωστικοί παράγοντες πτωχής συμμόρφωσης στην αγωγή

51

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Οστεόλυση Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Αύξηση αριθμού οστεοκλαστών Αύξηση Μείωση διάρκειας του δράσης χρόνου για τους ασβεστοποίηση του οστού Αύξηση ενεργοποιημένων μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Χ.ΖΗΔΡΟΥ, Α.ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ανδρική οστεοπόρωση είναι μια πάθηση υποδιαγνωσμένη και υποθεραπευόμενη.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Παναγιώτης Τρόντζας ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, ΑΘΗΝΑ DEBATE στην οστεοπόρωση Η οστική ανακατασκευή (bone turnover) H ί π

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Σπογγώδες και φλοιώδες οστό: η διαφοροποίηση του ιστού προαναγγέλλει και τη δράση της διαφοροποίησης των αντιοστεοπορωτικών φαρμάκων;

Σπογγώδες και φλοιώδες οστό: η διαφοροποίηση του ιστού προαναγγέλλει και τη δράση της διαφοροποίησης των αντιοστεοπορωτικών φαρμάκων; Θεραπευτικά ζητήματα του οστικού μεταβολισμού Σπογγώδες και φλοιώδες οστό: η διαφοροποίηση του ιστού προαναγγέλλει και τη δράση της διαφοροποίησης των αντιοστεοπορωτικών φαρμάκων; Γεώργιος Παν. Καμπάκης

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις θεραπευτικής αγωγής και επιλογές σε ασθενή με χρόνια θεραπεία σε στεροειδή

Ενδείξεις θεραπευτικής αγωγής και επιλογές σε ασθενή με χρόνια θεραπεία σε στεροειδή Ενδείξεις θεραπευτικής αγωγής και επιλογές σε ασθενή με χρόνια θεραπεία σε στεροειδή Δρ Χριστάκης Χριστοδούλου BMedSci, BMBS, MRCP, MSc, CCT Ρευματολόγος Παθολόγος Μ Απρίλη2014 80 ετών γυναίκα Πόνους σε

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της οστεοπόρωσης: γιατί, πότε, πως και για πόσο? Φωτεινή Γ. Παπαδοπούλου Γκάσταρη Ενδοκρινολόγος

Θεραπεία της οστεοπόρωσης: γιατί, πότε, πως και για πόσο? Φωτεινή Γ. Παπαδοπούλου Γκάσταρη Ενδοκρινολόγος Θεραπεία της οστεοπόρωσης: γιατί, πότε, πως και για πόσο? Φωτεινή Γ. Παπαδοπούλου Γκάσταρη Ενδοκρινολόγος Φυσιολογικό Οστούν Μέτρια Οστεοπόρωση Σοβαρή Οστεοπόρωση Courtesy Dr. A. Boyde 1 στις 3 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά ερωτήματα στο ιατρείο οστεοπόρωσης για την ερμηνεία των μετρήσεων οστικής πυκνομετρίας

Πρακτικά ερωτήματα στο ιατρείο οστεοπόρωσης για την ερμηνεία των μετρήσεων οστικής πυκνομετρίας Πρακτικά ερωτήματα στο ιατρείο οστεοπόρωσης για την ερμηνεία των μετρήσεων οστικής πυκνομετρίας Ευστάθιος Θ. Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική Κωνσταντοπούλειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Ø Κατάγµατα χαµηλής

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης 90% Μέγιστη οστική μάζα 0.5 1 % 1 2 % Τύποι Οστού Φλοιϊκό οστό συνιστά το 80% του σκελετού, αλλά μόνον το 20%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Dr. Παναγιώτης Γ. Αναγνωστής. Ενδοκρινολόγος

ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Dr. Παναγιώτης Γ. Αναγνωστής. Ενδοκρινολόγος ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Dr. Παναγιώτης Γ. Αναγνωστής Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Ενδοκρινολογικού Ιατρείου ΕΛ.ΑΣ. Επιστημονικός Συνεργάτης Β.Π.Π. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Ορισμός-ταξινόμηση Επιδημιολογία

Διαβάστε περισσότερα

BGP TRACP-5b BGP TRACP-5b P 0.05

BGP TRACP-5b BGP TRACP-5b P 0.05 ()2014 10 8 20 Chin J Clinicians(Electronic Edition),October 15,2014,Vol.8,No.20 3615 OP 2011 1 2013 6 120 OP 3 40 37 40 38 40 38 BMD BGP-5b TRACP-5b OP 1 4 L1 4NFTH BMD BGP TRACP-5b P 0.05 OP L1 4 NF

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς»

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Η Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία Δρ Αθανάσιος Γεωργούντζος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. σε τι διαφέρει από την μετεμηνοπαυσιακή; Γ.ΤΡΟΒΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. σε τι διαφέρει από την μετεμηνοπαυσιακή;  Γ.ΤΡΟΒΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ σε τι διαφέρει από την μετεμηνοπαυσιακή; Γ.ΤΡΟΒΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ "Θ ΓΑΡΟΦΑΛΙΔΗΣ"ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΡΟΒΑΣ Γ. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Χρησιμότητα της Οστικής Πυκνομετρίας την εποχή του FRAX

Κλινική Χρησιμότητα της Οστικής Πυκνομετρίας την εποχή του FRAX Κλινική Χρησιμότητα της Οστικής Πυκνομετρίας την εποχή του FRAX Ν. Παπαϊωάννου Αναπλ. Καθηγητής Ορθοπεδικής Δ/της Εργαστήριου Ερευνας Μυοσκελετικού Συστήματος Oστική Πυκνομετρία Μέθοδος μέτρησης Οστικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη πρόληψη και αντιμετώπιση οστεοπόρωσης από κορτικοστεροειδή

Σύγχρονη πρόληψη και αντιμετώπιση οστεοπόρωσης από κορτικοστεροειδή Σύγχρονη πρόληψη και αντιμετώπιση οστεοπόρωσης από κορτικοστεροειδή Αλέξιος Ηλιόπουλος Ρευματολογικό Τμήμα ΝΙΜΤΣ 6η Επιστημονική Διημερίδα Αιχμές στην Παθολογία, Αθήνα 1-2 Απριλίου 2016 Σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιμετώπιση οστεοπόρωσης

Σύγχρονη αντιμετώπιση οστεοπόρωσης Σύγχρονη αντιμετώπιση οστεοπόρωσης Δημήτριος Α. Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Courtoisie Dr. A.

Διαβάστε περισσότερα

Βηηακίλε D θαη Αλάινγα

Βηηακίλε D θαη Αλάινγα Βηηακίλε D θαη Αλάινγα Οκάδα ελψζεσλ, πνπ ζπκπεξηιακβάλεη: Φπζηθή βηηακίλε D Καιζηηξηφιε/Οξκφλε D (δξαζηηθφο κεηαβνιίηεο) Αιθαθαιζηδφιε (αλάινγν ηεο βηηακίλεο D) Φπζηθή Βηηακίλε D πκπεξηιακβάλεη ηελ εξγνθαιζηθεξφιε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Οστεοπόρωση Ορισµός Οστεοπόρωση ονοµάζεται η κατάσταση στην οποία µειώνεται η οστική µάζα και διαταράσσεται η µικροαρχιτεκτονική του οστού. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου

Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου Αν. Καθ. Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Θέματα Εισαγωγή Γιατί οστική πυκνομετρία? Τι είναι η οστική πυκνομετρία?

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση»

«Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση» «Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση» Δήµος K.Πατρίκος Ρευµατολόγος 401 ΓΣΝΑ Costa Navarino 2011 «Γιατί είναι αναγκαία µια νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση?» Η µέχρι σήµερα θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή ασθενών και παρακολούθηση τους

Επιλογή ασθενών και παρακολούθηση τους Επιλογή ασθενών και παρακολούθηση τους Βασίλειος Π. Βασιλικός Καθηγητής Καρδιολογίας Διευθυντής Γ Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Cardiac Diagnostics Landscape 24-Hour Holter Event Recorder 14-30 Day MCOT

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης των φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν διφωσφονικά άλατα (βλ. Παράρτημα I)

Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης των φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν διφωσφονικά άλατα (βλ. Παράρτημα I) Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον ΕΜΑ 217 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΤΟ ΚΑΠΜΝΙΣΜΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Κατσαρής Γιάγκος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα. Πέτρος Περιμένης

Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα. Πέτρος Περιμένης Κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα Πέτρος Περιμένης Δήλωση συμφερόντων GSK, Lilly, AMGEN Είναι εφικτή μια αντικειμενική κλινική εξέταση σε ασθενή με ανδρολογικά προβλήματα; Η καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Στυλιανός Σολωμή

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Στυλιανός Σολωμή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Δρ. Λαμπρινού Αικατερίνη Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Παναγιώτα Κουρίδου Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Γ.

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Γ. Η πρόοδος που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια στην αντιμετώπιση των νεοπλασματικών παθήσεων αύξησε την επιβίωση των ασθενών με νεοπλασίες αλλά ταυτόχρονα αύξησε και την συχνότητα εμφάνισης προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Μηχανισμός δράσης της PTH. Αντιμετωπίζοντας τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για κάταγμα με PTH 1-84 (παραθορμόνη)

Εισαγωγή. Μηχανισμός δράσης της PTH. Αντιμετωπίζοντας τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για κάταγμα με PTH 1-84 (παραθορμόνη) Εισαγωγή Αντιμετωπίζοντας τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για κάταγμα με PTH 1-84 (παραθορμόνη) Δρ. Ιωάννης Ελ. Διονυσιώτης Φυσίατρος- Ιατρός Αποκατάστασης Επικ. Επιμελητής Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου Η ιδανική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Οικονομετρική διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Chin J Osteoporos April 2011 Vol 17 No. 4 Published online www. wanfangdate. com. cn doi / j. issn

Chin J Osteoporos April 2011 Vol 17 No. 4 Published online www. wanfangdate. com. cn doi / j. issn 312 Published online www. wanfangdate. com. cn doi 10. 3969 / j. issn. 1006-7108. 2011. 04. 007 R681 A 1006-7108 2011 04-0312-05 fat mass lean mass 414 1020 Hologic Delphi A X fat mass lean mass 1 2 Lean

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΒΑΣ- ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ<Θ.ΓΑΡΟΦΑΛΙΔΗΣ> ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΒΑΣ- ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ<Θ.ΓΑΡΟΦΑΛΙΔΗΣ> ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΡΙΠΑΡΑΤΙΔΗ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΒΑΣ- ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Παραθορμόνη Ιστορική ανασκόπηση Ανακάλυψη των παραθυρεοειδών αδένων Ιστορία της

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν.

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ ΑΣΠΙΡΙΝΗ - ΚΛΟΠΙΔΟΓΡΕΛΗ How do we treat ACS? Is prolonging

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

Δρακουλίδου Στέλλα Τεχνολόγος Ακτινολόγος Ακτινοδιαγνωστικού Εργαστηρίου Γ.Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών MSc

Δρακουλίδου Στέλλα Τεχνολόγος Ακτινολόγος Ακτινοδιαγνωστικού Εργαστηρίου Γ.Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών MSc Δρακουλίδου Στέλλα Τεχνολόγος Ακτινολόγος Ακτινοδιαγνωστικού Εργαστηρίου Γ.Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών MSc Μ.Ν.Ο. Το τρέχον πρότυπο για την πρόβλεψη του καταγματικού

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης 1st Workshop on Evidence Based Medicine Athens, 6-7 December 2003 Ελληνικό Ίδρυµα Καρδιολογίας & Εργ. Βιοστατιστικής, Τµήµατος Νοσηλευτικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Τι είναι οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και της ποιότητάς τους, ώστε αυτά με την πάροδο του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Ca P και οστικές μεταστάσεις

Ca P και οστικές μεταστάσεις Ca P και οστικές μεταστάσεις Κιτσοπούλου Σοφία Παπαθεοδώρου Μαρία Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ο καρκίνος του προστάτη προσβάλλει τα οστά Επίπεδα PSA / φορτίο όγκου Αρχική διάγνωση και θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Démographie spatiale/spatial Demography

Démographie spatiale/spatial Demography ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Démographie spatiale/spatial Demography Session 1: Introduction to spatial demography Basic concepts Michail Agorastakis Department of Planning & Regional Development Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332 ,**1 The Japanese Society for AIDS Research The Journal of AIDS Research +,, +,, +,, + -. / 0 1 +, -. / 0 1 : :,**- +,**. 1..+ - : +** 22 HIV AIDS HIV HIV AIDS : HIV AIDS HIV :HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 HIV

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

6/16/ *+*,*-$-,.( ).-,5 < *14- $)9 # +,.( ). *,.#*+ $ 1,",5,2, $ ' #**'9 *-.*)9 $- '*-1, -

6/16/ *+*,*-$-,.( ).-,5 < *14- $)9 # +,.( ). *,.#*+ $ 1,,5,2, $ ' #**'9 *-.*)9 $- '*-1, - 1 Results from FIT II Cummings et al, JAMA 2006 2 Rodan SB et al. IBMS BoneKey. 2008;5:16 24. 3 Global deletion of Cathepsin K in mice decreases bone resorption but increases bone formation Serum CTx WT

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Θέματα με Κλινικό Ενδιαφέρον στην Ορθοπαιδική Ειδικότητα Κυλλήνη, 25 Ιουνίου 2011 Αρχές αντιοστεοπορωτικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Disclosures - Conflict of interest

Disclosures - Conflict of interest Δήμος Κ Πατρίκος Ρευματολόγος 41 ΓΣΝΑ ΕΠΕΜΥ Ρόδος 213 Disclosures - Conflict of interest Για την παρουσίαση:amgen-gsk Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Amgen-GSK,

Διαβάστε περισσότερα

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Οι εµφυτεύσιµοι απινιδωτές µε ή χωρίς δυνατότητες για αµφικοιλιακή βηµατοδότηση µειώνουν την θνητότητα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο και σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος «Χειμερινό Επιστημονικό Σεμινάριο Μυοσκελετικών Παθήσεων 2012» Λίμνη Πλαστήρα: 8 έως 11 Μαρτίου 2012 Υπο την αιγίδα της ΕΠΕΜΥ [Επιστημονική Εταιρεία για την Μυοσκελετική Υγεία]

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) **

08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) ** 08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) ** Σκοπός Είδη θεραπευτικών μελετών Είναι τα αποτελέσματα της μελέτης έγκυρα; Είναι τα αποτελέσματα της μελέτης σημαντικά; Σχετικός και απόλυτος κίνδυνος Number Needed to Treat

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΛΕΞΙΑ ΤΣΕΡΛΙΓΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Γ. Α. ΦΡΑΓΚΙΑ ΑΚΗΣ. 2012 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΔΡΕΤΑΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ. ΝΟΣ.

ΑΙΤΙΟΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΔΡΕΤΑΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ. ΝΟΣ. ΑΙΤΙΟΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΔΡΕΤΑΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ. ΝΟΣ. METROPOLITAN Ανδρική Οστεοπόρωση Υπάρχουν δύο κατηγορίες ανδρικής οστεοπόρωσης η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 71110

Διαβάστε περισσότερα

EE512: Error Control Coding

EE512: Error Control Coding EE512: Error Control Coding Solution for Assignment on Finite Fields February 16, 2007 1. (a) Addition and Multiplication tables for GF (5) and GF (7) are shown in Tables 1 and 2. + 0 1 2 3 4 0 0 1 2 3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ Β Ορθοπαιδική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς. Εισαγωγή Οι ενδείξεις αντιμετώπισης των υποκεφαλικών καταγμάτων του ισχίου σε ασθενείς άνω των εξήντα ετών με ολική αρθροπλαστική υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΔΥΝΑΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΔΥΝΑΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΔΥΝΑΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης 1, Αλέξης Σωτηρόπουλος 1, Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ»

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη αιτία θανάτου στην Ευρώπη. Σταθερή

Διαβάστε περισσότερα