Ανάλυση Αλληλεπιδράσεων Οµάδων Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας σε Γνωστικά Κατανεµηµένες Μαθησιακές ραστηριότητες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάλυση Αλληλεπιδράσεων Οµάδων Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας σε Γνωστικά Κατανεµηµένες Μαθησιακές ραστηριότητες"

Transcript

1 Ανάλυση Αλληλεπιδράσεων Οµάδων Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας σε Γνωστικά Κατανεµηµένες Μαθησιακές ραστηριότητες Ειρήνη Ιωαννίδου*, Αγγελική ηµητρακοπούλου** Υποψήφια ιδάκτωρ*, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια**, Εργαστήριο Μαθησιακής Τεχνολογίας και ιδακτικής Μηχανικής, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν άρθρο αναλύει το πως 6χρονα παιδιά, όταν εµπλακούν σε γνωστικά κατανεµηµένες οµάδες, καταφέρνουν να ολοκληρώσουν µε επιτυχία δραστηριότητες χαρτογράφησης (ανάγνωσης, καθοδήγησης) που είναι γνωστικά έντονα απαιτητικές ακόµη και για ενήλικες. Συγκεκριµένα, παρουσιάζεται η προσέγγιση ανάλυσης ενός σύνθετου γνωστικού συστήµατος το οποίο διαµορφώνεται από δύο οµάδες παιδιών, που συνεργάζονται από απόσταση µε στόχο να καθοδηγήσουν η µία την άλλη, χρησιµοποιώντας: τεχνολογικά εργαλεία αναπαράστασης της κίνησης & χαρτογράφησης και προφορικής επικοινωνίας. Λαµβάνοντας υπόψη τη Θεωρία του Κατανεµηµένου Γιγνώσκειν, η συγκεκριµένη ανάλυση εστιάζεται κυρίως στις γνωστικές διαδικασίες που αφορούν σχέσεις και αλληλεπιδράσεις µεταξύ ατόµων και τεχνουργηµάτων κατά τη διάρκεια ενδο οµαδικών καθώς και δια-οµαδικών αλληλεπιδράσεων και εξετάζει την εµφάνιση αυτών των γνωστικών δράσεων ή την ενεργοποίησή τους κατά την προσπάθεια ανάγνωσης χάρτη και καθοδήγησης στο χώρο, από παιδιά προσχολικής ηλικίας, διευκολύνοντας τη µάθηση που αφορά στη χωρική γνώση. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: µαθησιακές δραστηριότητες χάρτη, τεχνολογικά βασισµένο συνεργατικό περιβάλλον, προσχολική ηλικία, κατανεµηµένο γιγνώσκειν, χωρικές έννοιες και ικανότητες. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ερευνητές µε ενδιαφέρον στην εκπαίδευση µαθηµατικών και γεωγραφίας έχουν δώσει έµφαση στη σπουδαιότητα της κατανόησης χάρτη ως εργαλείο που συµβάλλει στην χωρική / γεωγραφική αντίληψη (Walker 1980). Σύµφωνα µε τον Uttal (2000) η σχέση µεταξύ χαρτών και ανάπτυξης χωρικής αντίληψης είναι αµοιβαία κατά φύση (Liben & Downs, 1989, 1991; Gauvain, 1993, 1995; Liben 1999, in press). Καθώς τα παιδιά αποκτούν ολοένα νεότερους και πιο εξεζητηµένους τρόπους νοητικής αναπαράστασης και χρήσης χωρικής πληροφορίας, η κατανόησή τους για τους χάρτες βελτιώνεται. Παρόλα αυτά, έρευνες στο παρελθόν έχουν αµφισβητήσει την πιθανότητα εισαγωγής δραστηριοτήτων µε χάρτη σε µικρή ηλικία. Για παράδειγµα, η µελέτη του Sutterley (1964) πάνω στην αντίληψη των παιδιών για τους χάρτες κατέληξε στο συµπέρασµα ότι «οι δυσκολίες που αντιµετωπίζονται από τους περισσότερους είναι τόσο µεγάλες ώστε καταβάλλεται µικρή προσπάθεια σε οποιαδήποτε εργασία µε χάρτες µέχρι τα χρόνια της µέσης εκπαίδευσης (γυµνάσιο, 13+)», ενώ, αντίθετα, οι Bllaut, Stea (1974) & Dale (1971) έχουν αναφέρει επιτυχίες πολύ µικρών παιδιών αναφορικά µε έργα αναπαραστάσεων µε τη µορφή χάρτη. Όµως, νέες θεωρήσεις της µαθησιακής διαδικασίας έχουν εµφανιστεί και έχουν επηρεάσει σηµαντικά την έρευνα. Για παράδειγµα, η Θεωρία του Κατανεµηµένου Γιγνώσκειν (Hutchins, 1995; Pea, 1995; Salomon, 1995), που αναπτύχθηκε κυρίως κατά την τελευταία δεκαετία, δεν ερµηνεύει µόνο µια σειρά µαθησιακών καταστάσεων, αλλά παράλληλα εµπνεύει το σχεδιασµό

2 648 4 ο Συνέδριο ΕΤΠΕ, 29/09 03/10/2004, Παν/µιο Αθηνών νέων µαθησιακών ρυθµίσεων και δραστηριοτήτων που δεν ήταν πιθανές προηγούµενα. Πιο συγκεκριµένα, η νέα αυτή θεωρία δίνει έµφαση στη φύση των κατανεµηµένων γνωστικών φαινοµένων µεταξύ ατόµων, τεχνουργηµάτων και εσωτερικών και εξωτερικών αναπαραστάσεων και µέσων σε σχέση µε µια κοινή γλώσσα, (Rogers, 1997). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, µε βάση τη θεωρία του κατανεµηµένου γιγνώσκειν, η δραστηριότητα χρήσης χάρτη από γνωστική δραστηριότητα του ενός ατόµου, µετασχηµατίζεται σε µια επικοινωνιακή δραστηριότητα κατανεµηµένη σε αλληλο-συσχετιζόµενες οµάδες παιδιών 5,5 6 χρόνων. Η λογική σχεδιασµού των προτεινόµενων δραστηριοτήτων περιστρέφεται γύρω από την ιδέα του σεναρίου «Συνεργατικό Παιχνίδι µεταξύ Σηµαίνον και Σηµαινόµενου», το οποίο εφαρµόζεται στην υπόθεση ότι η γνωστική λειτουργία ενός ατόµου, π.χ. να διαβάσει ένα χάρτη (2 συµβολική αναπαράσταση) και να τον χρησιµοποιήσει για να «κινηθεί» στον πραγµατικό χώρο (3 αναπαράσταση), θα µπορούσε να κατανεµηθεί µεταξύ δύο οµάδων παιδιών που επικοινωνούν η µια µε την άλλη καθώς «δουλεύουν» σε έναν από τους δύο αναπαραστατικούς τύπους (Ioannidou & Dimitracopoulou, 2003). Για το σκοπό αυτό σχεδιάστηκε ένα τεχνολογικά βασισµένο µαθησιακό περιβάλλον, που επιτρέπει σε παιδιά 6 χρόνων να εµπλακούν σε συνεργατικές ρυθµίσεις όπως είναι οι κατανεµηµένες συνεργατικές δραστηριότητες που αφορούν χάρτη. Το άρθρο αυτό εστιάζεται στην ανάλυση των γνωστικών διαδικασιών µεταξύ ενδο-οµαδικών αλληλεπιδράσεων καθώς και δια-οµαδικών αλληλεπιδράσεων εµπλέκοντας σχέσεις και αλληλεπιδράσεις µεταξύ ατόµων και τεχνουργηµάτων. Η ανάλυση των µαθησιακών αλληλεπιδράσεων, αναδεικνύει µια σειρά γνωστικών φαινοµένων, που εµφανίζεται κατά την εφαρµογή εναλλακτικών στρατηγικών επικοινωνίας των παιδιών. Πιο συγκεκριµένα, τα ερευνητικά αποτελέσµατα που παρουσιάζονται στην παρούσα εισήγηση, επικεντρώνονται στις γνωστικές δράσεις που εµφανίζονται ή ενεργοποιούνται από τα παιδιά στην προσπάθειά τους να διαβάσουν ένα χάρτη για να καθοδηγήσουν άλλους να κινηθούν στον πραγµατικό χώρο, µε σκοπό να συζητηθούν θέµατα εξήγησης της µάθησης (οικοδόµησης γνώσεων και ανάπτυξη δεξιοτήτων) κατά τη διάρκεια κατενεµηµένων µαθησιακών δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται από την τεχνολογία. ΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Το τεχνολογικό περιβάλλον (hardware & software) απορρέει από τη φύση των προτεινόµενων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Για να έχουµε κατανοµή της δραστηριότητας χρήσης και κατασκευής χάρτη, χρειαζόµασταν ένα τεχνολογικό περιβάλλον που θα επέτρεπε ρυθµίσεις δύο οµάδων παιδιών. Το τεχνολογικό περιβάλλον που υποστηρίζει τις συνεργατικές δραστηριότητες και την επικοινωνία περιλαµβάνει: (α) Τεχνολογία GPS (Global Geographical Positioning System) µεγάλης ακρίβειας (1 µέτρου) και ασύρµατης µετάδοσης δεδοµένων ( βασισµένη σε κινητό δίκτυο GSM), (β) Ένα λογισµικό που κατασκευάστηκε σε πλατφόρµα- περιβάλλον Αβακίου (E-Slate) και εµπεριέχει µικρόκοσµους, παρέχει εργαλεία χαρτογράφησης καθιστώντας ικανή τη δηµιουργία χαρτών ( βασίζεται σε τεχνολογία GPS,και σε ασύρµατη µετάδοση δεδοµένων) και γ) Walkie- Talkies (ασύρµατοι) που χρησιµοποιούνται για να επιτευχθεί η προφορική / λεκτική επικοινωνία µεταξύ των οµάδων των παιδιών. Το µαθησιακό αυτό περιβάλλον επιτρέπει 1) Ανάγνωση έτοιµων χαρτών όπου η εσωτερική οµάδα µπορεί να δει στην οθόνη τις διαδοχικές θέσεις (ίχνη της κίνησης σε µορφή τελείας, ή µικρής πατούσας) των περιπατητών οι οποίοι κινούνται στην περιοχή που αναπαριστά ο χάρτης (2.) ηµιουργία χάρτη από το µηδέν µε βάση τα ίχνη από την κίνηση της εξωτερικής οµάδας αλλά και την ασύρµατη επικοινωνία αναφορικά µε ορόσηµα του χώρου και (3.) Παροχή εργαλείων και λειτουργιών που διευκολύνουν τα παιδιά να µπουν στη θέση του άλλου και να υιοθετήσουν την προοπτική του.

3 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 649 Κατά συνέπεια, το τεχνολογικό συνεργατικό περιβάλλον υποστηρίζει, δύο κύριες κατηγορίες δραστηριοτήτων (α) δραστηριότητες σχετικές µε ανάγνωση χαρτών και καθοδήγηση και (β) δραστηριότητες κατασκευής χάρτη. Εδώ θα αναφερθούµε µόνο στις δραστηριότητες χρήσηςανάγνωσης χάρτη, που επινοήθηκαν ειδικά για µικρούς σε ηλικία µαθητές και για τους σκοπούς της έρευνας: (1.) Οι δραστηριότητες του Λαβύρινθου: η εσωτερική οµάδα έχοντας ένα δισδιάστατο ψηφιακό χάρτη και βρισκόµενη µπροστά στο σταθµό εργασίας, αποφασίζει ένα πιθανό µονοπάτι και καθοδηγεί την εξωτερική οµάδα να φτάσει στην έξοδο ενός λαβύρινθου, (κατάλληλα διαµορφωµένου στη σχολική αυλή), ενώ η εξωτερική οµάδα επιβεβαιώνει τις κατευθυντήριες οδηγίες της µέσω walkie-talkie. 2. Τα παιχνίδια µε τα Σχήµατα (Patterns) (3 παραλλαγές- οι δύο αφορούν δραστηριότητες ανάγνωσης / χρήσης χάρτη): οι δραστηριότητες αυτές λαµβάνουν χώρα επίσης στη σχολική αυλή στην οποία σχεδιάζονται µεγάλης κλίµακας σχέδια (patterns). Έτσι, κατά τη διάρκεια του «Pattern 1», ένα σύνολο αριθµηµένων κώνων είναι τοποθετηµένο στην οθόνη και αναπαριστά τη θέση και τη διάταξη αριθµηµένων κώνων τοποθετηµένων στην αυλή σε πραγµατικό χρόνο. Η εσωτερική οµάδα ζητείται να καθοδηγήσει την εξωτερική από τον ένα κώνο στον άλλο, δένοντάς τους διαδοχικά µε µία µεγάλη χρωµατιστή ταινία. Στο τέλος της δραστηριότητας θα σχηµατιστεί ένα σχέδιο µεγάλης κλίµακας (π.χ. µια βάρκα) τόσο στο εξωτερικό περιβάλλον όσο και στον ψηφιακό χάρτη του χώρου στην οθόνη του υπολογιστή. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Η συγκεκριµένη έρευνα θεωρεί τη µάθηση στα πλαίσια κοινωνικών συνεργατικών ρυθµίσεων. Σχεδιάστηκε ως µελέτη περίπτωσης ώστε να ερευνηθεί σε βάθος µία ευρεία κλίµακα θεµάτων και εννοιών που σχετίζονται µε χρήση, ανάγνωση και κατασκευή χάρτη. Η έρευνα επικεντρώνεται, καθόλη τη διάρκειά της, σε δύο σταθερές οµάδες παιδιών. Κάθε οµάδα αποτελείται από 3 παιδιά χρόνων, ο σχηµατισµός των οποίων βασίζεται στην επιθυµία των παιδιών και στην πιθανότητα να δουλέψουν κατάλληλα µεταξύ τους (να συνεργαστούν). Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται από το τεχνολογικό περιβάλλον ολοκληρώνονται σε 8 συναντήσεις, διάρκειας µιας περίπου ώρας η κάθε µια. Η µέθοδος ανάλυσης βασίζεται σε µια µικτή προσέγγιση: (1) Μικρο-γενετική ανάλυση της διαδικασίας των µαθησιακών δραστηριοτήτων που βασίζονται στην τεχνολογία, που επιτρέπει να µελετήσουµε λεπτοµερειακά τη µαθησιακή διαδικασία και να εξηγήσουµε τα αποτελέσµατά της. (2) Ανάλυση Αρχικών / Τελικών Τεστ, χωρίς τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων, που επιτρέπει να διαχωρίσουµε µε σαφή τρόπο τα ενδεχόµενα αποτελέσµατα της µάθησης, µια εβδοµάδα πριν και µετά τις συνεργατικές µαθησιακές δραστηριότητες που βασίζονται στην τεχνολογία. Τα δεδοµένα που συλλέχτηκαν αφορούν: (α) την προφορική επικοινωνία κατά τη διάρκεια ενδοοµαδικών καθώς και δια-οµαδικών αλληλεπιδράσεων, (β) τις κινήσεις των παιδιών στο χώρο, (γ) τις υποδείξεις των παιδιών στην οθόνη του υπολογιστή, (δ) τη χρήση αναπαραστατικών και επικοινωνιακών εργαλείων, και (ε) τα δεδοµένα που παρουσιάζονται στην οθόνη του υπολογιστή (τα ίχνη της κίνησης πάνω στους έτοιµους χάρτες του λογισµικού). ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ: ΕΙ Η ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΩΝ Οι προτεινόµενες δραστηριότητες µας επιτρέπουν να εφαρµόσουµε και να µελετήσουµε κατανεµηµένες σύγχρονες συνεργατικές ρυθµίσεις µεταξύ δύο οµάδων παιδιών. Πιο συγκεκριµένα, παρατηρούνται τρία κύρια είδη γενικών συνεργατικών αλληλεπιδράσεων, µε διαφορετική υπόσταση και ιδιότητες, ανάλογα µε το πλαίσιο του φυσικού περιβάλλοντος, τα εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν και τους στόχους κάθε δραστηριότητας. (1) Ενδο-οµαδικές συνεργατικές ρυθµίσεις, όπου έχουµε Πρόσωπο µε Πρόσωπο Επικοινωνία και Συνεργασία εσωτερικά σε κάθε οµάδα χωριστά, (2) ια-οµαδικές συνεργατικές ρυθµίσεις, όπου κύριο µέσο επικοινωνίας είναι ο ασύρµατος (walkie-talkie) και στόχος είναι ο συντονισµός των 2διάστατων

4 650 4 ο Συνέδριο ΕΤΠΕ, 29/09 03/10/2004, Παν/µιο Αθηνών και 3διάστατων αναπαραστάσεων του χώρου και η µεταβίβαση κατανοητής, και από τις δύο οµάδες πληροφορίας κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων, και (3) ια-οµαδικές Πρόσωπο µε Πρόσωπο συνεργατικές ρυθµίσεις, όπου έχουµε αρχικές συναντήσεις πριν την δραστηριότητα και συναντήσεις σύνοψης στο τέλος κάθε δραστηριότητας, έτσι ώστε να αποφασιστεί ποιο θα είναι το παιχνίδι της ηµέρας ή να συζητηθούν κάποια γεγονότα από τις δραστηριότητες που προηγήθηκαν. Σχήµα 1. Σχηµατική αναπαράσταση Εικόνα 1. Παιχνίδια µε τα σχήµατα των δύο συνεργατικών οµάδων (Pattern 1) ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΡΑΣΕΩΝ Οι περισσότερες από τις θεωρίες µάθησης οδηγούν τον ερευνητή να εστιαστεί στη µελέτη των εκφράσεων και των δράσεων των ατόµων. Η «Θεωρία του Κατανεµηµένου Γιγνώσκειν» απαιτεί από τον ερευνητή να αναλύσει τις αλληλεπιδράσεις µεταξύ ατόµων, και µεταξύ ατόµων και τεχνουργηµάτων, λαµβάνοντας ως µονάδα ανάλυσης «το όλο κατανεµηµένο σύστηµα» σαν ένα ενιαία γνωστικό σύστηµα (Rogers, 1997). Στη µελέτη µας, ως κεντρική µονάδα ανάλυσης θα µπορούσε να θεωρηθεί το λειτουργικό σύστηµα των δύο οµάδων των παιδιών το οποίο µπορεί να µας οδηγήσει να εστιάσουµε στις ενδο-οµαδικές αλληλεπιδράσεις µεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής οµάδας. Αυτή η προσέγγιση είναι πολύτιµη αλλά είναι πιθανόν να µας οδηγήσει στο να χάσουµε τις σηµαντικές εσωτερικές αλληλεπιδράσεις κάθε οµάδας. Έτσι λοιπόν διαχωρίζουµε και µελετάµε τρία διαφορετικά κατανεµηµένα γνωστικά συστήµατα: (α) ως Κεντρικό Γνωστικό Σύστηµα, το σύστηµα που σχηµατίζεται από τις δύο οµάδες που τοποθετούνται σε διαφορετικά αναπαραστατικά συστήµατα, όπου η ανάλυση εστιάζεται στις αλληλεπιδράσεις, στη ροή της πληροφορίας και στα επικοινωνιακά µονοπάτια µεταξύ των δύο υποσυστηµάτων, (β) ένα υποσύστηµα που σχηµατίζεται από την εσωτερική οµάδα, η οποία «εργάζεται» πάνω στο 2 ηλεκτρονικό χάρτη, και (γ) ένα υποσύστηµα που σχηµατίζεται από την εξωτερική οµάδα που «εργάζεται» εξωτερικά στον πραγµατικό χώρο. Σε κάθε περίπτωση µονάδων ανάλυσης, οι διαστάσεις που µελετώνται αφορούν το είδος της µαθησιακής δραστηριότητας, (διαφορετικές δραστηριότητες συνεπάγονται αποκλίσεις/ µεταβολές στις γνωστικές ιδιότητες του συστήµατος), τα εργαλεία που χρησιµοποιούνται και την κοινωνική οργάνωση της οµάδας. Πιο συγκεκριµένα, στην ανάλυση που παρουσιάζεται παρακάτω, αρχικά καθορίζουµε τις ελάχιστες γνωστικές δράσεις που απαιτούνται σε κάθε κατανεµηµένη µαθησιακή δραστηριότητα, οι οποίες, για σκοπούς που εξυπηρετούν την ανάλυση, έχουν διαιρεθεί σε «βήµατα», και στη συνέχεια εξετάζουµε ποιες από αυτές ενεργοποιούνται κάθε φορά από τα υποσυστήµατα των οµάδων των παιδιών, καθώς και ποιες άλλες γνωστικές δράσεις ή στρατηγικές ενεργοποιούνται από αυτά. Στην περίπτωση όπου ένα άτοµο καλείται να διαβάσει ένα χάρτη, να προσπαθήσει να προσανατολιστεί και να κινηθεί στο χώρο, ακολουθεί αρκετά διαφορετικές «γνωστικές δράσεις» από εκείνες που ενεργοποιούνται σε µια περίπτωση συνεργασίας εσωτερικά σε µια οµάδα, ή µεταξύ δύο οµάδων, οι οποίες επικοινωνούν. Για παράδειγµα, ένα παιδί µόνο του που διαβάζει

5 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 651 ένα χάρτη, γενικά έχει να κάνει τα εξής: α) να καταλάβει και να βρει τη θέση του πάνω στο χάρτη και στον πραγµατικό χώρο, β) να θέσει σε συµφωνία τον χάρτη µε τον πραγµατικό χώρο, δηλαδή να προσδιορίσει τον προσανατολισµό, γ) να αποφασίσει ποια κατεύθυνση θα πάρει και τέλος δ) να την εκτελέσει. Αντίθετα, τα πράγµατα φαίνεται να είναι πολύ πιο σύνθετα, στην περίπτωση που έχουµε οµάδες ατόµων σε µια κατάσταση συνεργασίας. Αλλά ας εξετάσουµε τι πραγµατικά συµβαίνει στη δικής µας περίπτωση συνεργασίας δύο οµάδων παιδιών, της εσωτερικής και της εξωτερικής οµάδας, που επικοινωνούν καθώς χρησιµοποιούν ένα χάρτη. Η εσωτερική οµάδα βρίσκεται µπροστά από το σταθµό εργασίας και τρέχει τη δραστηριότητα στο λογισµικό ενώ η εξωτερική οµάδα περιπλανιέται σε ένα συγκεκριµένο εξωτερικό χώρο. Ο κύριος ρόλος της εσωτερικής οµάδας είναι να δώσει οδηγίες καθοδήγησης στην εξωτερική οµάδα αναφορικά µε τις δραστηριότητες του λαβύρινθου και των παιχνιδιών µε τα σχήµατα 1 και 2 (Pattern 1, Pattern 2). Στη δραστηριότητα αυτή η εσωτερική οµάδα πρέπει να ακολουθήσει τις οδηγίες που δίνονται από την εξωτερική οµάδα. Η όλη δραστηριότητα θα µπορούσε να διαιρεθεί για τις ανάγκες της ανάλυσης σε ελάχιστα «βήµατα», από µία θέση ή ένα συγκεκριµένο ορόσηµο στο αµέσως επόµενο. Γενικά, η εσωτερική οµάδα αφού έχει αποφασίσει την όλη δραστηριότητα και τη διαδροµή που θα ακολουθήσει, σε κάθε µια από τις δραστηριότητες χρήσης χάρτη (ανάγνωσης καθοδήγησης), για κάθε «βήµα» έχει τουλάχιστον να κάνει µια ακολουθία από «ελάχιστες» τυπικές Γνωστικές ράσεις, όπως:. Η Εσωτερική οµάδα έχει να «Σκεφτεί», να «Συζητήσει & να ιαπραγµατευτεί εσωτερικά» και να «Αποφασίσει» πως θα κατευθύνει τους περιπατητές στο επόµενο «βήµα», «Σκεπτόµενη πάνω στα αναπαραστατικά µέσα» (που είναι ο δισδιάστατος -2 - ηλεκτρονικός χάρτης στην οθόνη του υπολογιστή). Η γλώσσα που χρησιµοποιούν για την ενδο-οµαδική συζήτησή τους µπορεί να περιλαµβάνει υποδείξεις στην οθόνη (π.χ. να τους πούµε να πάνε από αυτό το τετράγωνο εδώ σε εκείνο εκεί ). CA.B.2. «ιατύπωση» από την Εσωτερική οµάδα και «Έκφραση ολοκληρωµένης λεκτικής οδηγίας» επικοινωνώντας µέσω ασυρµάτων (από το προσωρινά υπεύθυνο µέλος οµάδας για την χρήση του µέσου προφορικής επικοινωνίας). CA.F.1. Η Εξωτερική οµάδα έχει να «Ακούσει τις οδηγίες», να «Κατανοήσει» ή να «ιαπραγµατευτεί το νόηµα» αυτών των οδηγιών (προφορικές οδηγίες που µεταβιβάζονται µέσω ασυρµάτων). CA.F.2. Η Εξωτερική οµάδα έχει στη συνέχεια να «Εκτιµήσει» αν είναι δυνατόν «Την καταλληλότητα των οδηγιών» ως προς τα εµπόδια του 3 πραγµατικού χώρου (Αναπαραστατικό µέσο = ο φυσικός 3 χώρος και η θέση τους σ αυτόν) και να «Εκτελέσει την οδηγία». Τα παιδιά (α) «Αντιδρούν όταν οι οδηγίες δεν φαίνονται κατάλληλες» ως προς τα εµπόδια του 3 πραγµατικού χώρου ή τις υπάρχουσες δυσκολίες που πρέπει να αντιµετωπίσουν ώστε να εκτελέσουν τις οδηγίες της εσωτερικής οµάδας, ή (β) «Εκτελούν τις οδηγίες». CA.B.3. Η Εσωτερική οµάδα «Ερµηνεύει» αυτά που ακούει από την προφορική ανατροφοδότηση (αντίδραση) της Εξωτερικής οµάδας που µεταφέρεται µέσω ασυρµάτων. Κατά τη διάρκεια της πειραµατικής διαδικασίας, η Εξωτερική οµάδα αντιδρά θετικά όταν οι οδηγίες φαίνονται «κατάλληλες» ή αρνητικά όταν οι οδηγίες φαίνονται «ακατάλληλες» (για παράδειγµα στην περίπτωση που τους λένε να στρίψουν αριστερά και έπειτα να προχωρήσουν ευθεία µπροστά ενώ στα αριστερά τους υπάρχει ένας τοίχος). Έτσι, λοιπόν, εδώ µπορεί να παρατηρηθεί «ιαοµαδική διαπραγµάτευση». CA.B.4. Η Εσωτερική οµάδα «ιαβάζει Ερµηνεύει την ανατροφοδότηση», (συλλογιζόµενη πάνω στο αναπαραστατικό µέσο ώστε να αποκωδικοποιήσει την πληροφορία) η οποία αναπαριστά την κίνηση των περιπατητών στην οθόνη όπως αυτή µεταβιβάζεται πάνω στο αναπαραστατικό µέσο, µέσω του GPS, και «Εκτιµά» αν είναι η αναµενόµενη. Στην περίπτωση που δεν είναι, η εσωτερική οµάδα πρέπει να «Ξανασκεφτεί την κατάσταση», να αναλογιστεί τις προφορικές οδηγίες που έδωσε, και να προσπαθήσει να καταλάβει εάν η δράση ήταν λάθος εξαιτίας των οδηγιών που έδωσε ή το λάθος οφειλόταν στην ερµηνεία της εξωτερικής οµάδας.

6 652 4 ο Συνέδριο ΕΤΠΕ, 29/09 03/10/2004, Παν/µιο Αθηνών Έτσι λοιπόν, πρέπει να «Προσπαθήσει να συντονίσει» µε κατάλληλο τρόπο «την αναπαράσταση στην οθόνη µε την νοητική αναπαράσταση του πραγµατικού χώρου», και να «Αναπροσαρµόσει». CA.B.5. Η Εσωτερική οµάδα «ίνει ξανά οδηγίες» λαµβάνοντας υπόψη τη θέση και τον προσανατολισµό των περιπατητών (συναισθηµατική εµπάθεια - αποκεντρωτισµός). Όταν δεν υπάρχει καµία εννοιολογική δυσκολία στην ενδο-οµαδική ή δια-οµαδική επικοινωνία, τότε εµφανίζεται η παραπάνω σειρά των γνωστικών δράσεων ως µια συντονισµένη ακολουθία των γνωστικών δράσεων της οµάδας, σηµειώνοντας την ίδια σειρά και χωρίς εσωτερικές επαναλήψεις σε καµιά από αυτές. Όµως, στις περισσότερες περιπτώσεις, η ακολουθία αυτών των δράσεων είναι παρόµοια της µορφής που παρουσιάζεται στον Πίνακα 1, όπου είναι φανερό ότι πέρα από τις πέντε καθορισµένες γνωστικές δράσεις στη δοσµένη σειρά, εµφανίζονται περισσότερες επαναλαµβανόµενες γνωστικές δράσεις. LAB 3 STEP 3 S 315-S345 CA.B.3 CA.B.3 CA.B.3 CA.B.3 CA.B.2 CA.B.2 CA.B1 CA.F. 1 CA.F.2 CA.F..2 CA.F. 1 CA.F. 1 PAT 1 STEP 5 S353-S379 CA,B.5 CA,B.1 CA,B.3 CA,B.4 CA,B.5 CA,B.1 CA,B.1 CA,B.3 CA,B.3 CA,B.4 CA,B.5 CA.F. 1 CA.F. 1 Πίνακας 1. ύο παραδείγµατα Ακολουθίας Γνωστικών ράσεων Ας εξετάσουµε όµως σε βάθος ποια φαινόµενα προκύπτουν κατά τη διάρκεια ενδο-οµαδικών και δια-οµαδικών αλληλεπιδράσεων σύµφωνα µε τις γνωστικές δράσεις. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝ Ο-ΟΜΑ ΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΟΜΑ ΑΣ Φαινόµενα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της «ιαπραγµάτευσης» «C.A.B.1» Προσπάθεια σύνδεσης αναπαραστάσεων: Τα παιδιά της Εσωτερικής οµάδας πρέπει να συντονίσουν την αναπαράσταση του ηλεκτρονικού χάρτη µε την κατάλληλη νοητική αναπαράσταση του αντίστοιχου 3 πραγµατικού χώρου, όπου βρίσκεται η Εξωτερική οµάδα. Κατά τη διάρκεια της νοητικής αυτής προσπάθειας έχουν δυσκολία να συνδέσουν αυτά τα δύο διαφορετικά επίπεδα αναπαράστασης ώστε να δώσουν σαφής οδηγίες, επειδή φαίνεται να περιορίζονται από το αναπαραστικό µέσο (οθόνη). [Για παράδειγµα, στην προσπάθειά τους να καθοδηγήσουν την εξωτερική οµάδα, λέγοντας «να τους πούµε να πάνε προς τα πάνω» ή «προς τα κάτω», και δείχνουν αντίστοιχα το πάνω και κάτω στην οθόνη (LAB 3 STEP 3 S223)]. Προσπάθεια αποκέντρωσης λαµβάνοντας υπόψη τα εργαλεία: Επειδή βρίσκονται σε µια διαρκή κατάσταση µετάβασης από την 2 (οθόνη) στην 3 αναπαράσταση (πραγµατικός χώρος) πρέπει να βάλουν τον εαυτό τους νοητικά στη θέση των περιπατητών (σωµατικός συντονισµός)

7 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 653 ώστε να καταφέρουν να δώσουν σαφής οδηγίες. Με άλλα λόγια, πρέπει να λάβουν την οπτική γωνία του των περιπατητών και να αποκεντρωθούν υιοθετώντας τον προσανατολισµό αυτών, κάτι που είναι πολύ δύσκολο, τουλάχιστον στην αρχή. [ Για παράδειγµα όταν πρέπει να αποφασίσουν ποια στροφή θα πάρουν, δεξιά ή αριστερά ((LAB3, STEP 4, S432-S446)]. Αποκέντρωση χρησιµοποιώντας χωρική γλώσσα: Η ανάπτυξη της γλώσσας και των χωρικών εννοιών που χρησιµοποιούν σχετίζονται επίσης µε την συναισθηµατική εµπάθεια και την αποκέντρωση. Στις πρώτες δραστηριότητες ή και στις ενδο-οµαδικές τους διαπραγµατεύσεις χρησιµοποιούν ασαφής, απροσδιόριστες εκφράσεις όπως «από δω», «µέχρι εκεί» ή «έτσι» δείχνοντας µε χειρονοµίες στην οθόνη, αλλά για να γίνουν σαφής και καθώς περνούσαν σε επόµενα βήµατα της ίδιας δραστηριότητας ή περνώντας σε επόµενες δραστηριότητες, αναγκάζονταν να χρησιµοποιήσουν χωρικές έννοιες. [(LAB 3,STEP1, S73), (LAB 3, STEP 3, S321)]. Χρησιµοποιώντας προ-µετρικές έννοιες µέσω εναλλακτικών στρατηγικών επικοινωνίας: Έννοιες που αφορούν κλίµακες, εκτίµηση απόστασης και µέτρηση γωνιών δεν κρίθηκε απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν κατά τη διάρκεια των προτεινόµενων δραστηριοτήτων, δεδοµένου ότι οι έννοιες αυτές είναι πολύ δύσκολο να αποκτηθούν από τόσο µικρά παιδιά (δεν ανταποκρίνονται στο γνωστικό και αντιληπτικό τους επίπεδο). Παρόλα αυτά όµως, όταν προέκυψε ανάγκη χρήσης τέτοιων εννοιών, τα παιδιά τις απέφυγαν χρησιµοποιώντας κάποια εναλλακτική στρατηγική επικοινωνίας. [PAT 2 STEP 2 S199: «Προχωρήστε λίγο ακόµη µπροστά! Μέχρι να σας πούµε stop. Μας ακούσατε;. STOP!!!!»]. Φαινόµενα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της «ιατύπωσης» «CA.B.2.» Μετά την ενδο-οµαδική διαπραγµάτευση ένα µέλος της οµάδας που κρατά τον ασύρµατο πρέπει να µεταβιβάσει το µήνυµα στην εξωτερική οµάδα. Επαναδιαπραγµάτευση και εξήγηση των οδηγιών: Οι κοινά αποφασισµένες και αποδεκτές από την οµάδα οδηγίες, µπορεί να µη γίνουν κατανοητές από το µέλος που θα τις µεταφέρει στους περιπατητές και αυτό κατά συνέπεια οδηγεί σε παρεξήγηση και σε σύγχυση, όπου είτε διαπραγµατεύονται ξανά µέχρι να αποφασιστεί η σωστή οδηγία ή κάποιο άλλο µέλος µεταφέρει την οδηγία προσπαθώντας ταυτόχρονα να εξηγήσει και στα υπόλοιπα µέλη της οµάδας. Απαίτηση διευκρινίσεων ή εφαρµογή εναλλακτικής στρατηγικής επικοινωνίας: Κατά τη διάρκεια της λεκτικής διατύπωσης των µηνυµάτων υπάρχει η πιθανότητα της µη σωστής χρήσης των ασυρµάτων (δεν πατούν δυνατά το κουµπάκι) για να µεταβιβάσουν ολοκληρωµένη την οδηγία και αυτό επίσης οδηγεί σε παρεξηγήσεις, παρανοήσεις και σύγχυση η οποία λύνεται είτε ζητώντας επιπρόσθετες διευκρινίσεις ή εφαρµόζοντας κάποια εναλλακτική στρατηγική επικοινωνίας. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΙΑ-ΟΜΑ ΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ Φαινόµενα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των γνωστικών δράσεων C.A.B.3. ή CA.F.2.- Πιθανή «ια-οµαδική διαπραγµάτευση». Μετά τη λεκτική διατύπωση των οδηγιών από την Εσωτερική οµάδα κατά τη διάρκεια των γνωστικών δράσεων CA.F.1 και CA.F.2, η Εξωτερική οµάδα φαίνεται να εφαρµόζει εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας, όπως: Προτείνει ενέργειες [να στρίψουµε ή να προχωρήσουµε ευθεία;] ή εναλλακτικές κατευθύνσεις λαµβάνοντας υπόψη το περιβάλλον, όταν η Εσωτερική οµάδα δεν µπορεί να αποφασίσει, οι οποίες συνήθως είναι και οι ενδεικνυόµενες [LAB 3 STEP 4 S 435- S446]. ίνουν εξηγήσεις σχετικά µε την κατάσταση ή κατευθύνουν δίνοντας πληροφορία από / για το περιβάλλον σε περιπτώσεις αδιέξοδων από την πλευρά της Εσωτερικής οµάδας. [«δεν µπορούµε να προχωρήσουµε - ή να πάµε ευθεία, γιατί µπροστά, υπάρχει τοίχος»,lab 3 STEP 2].

8 654 4 ο Συνέδριο ΕΤΠΕ, 29/09 03/10/2004, Παν/µιο Αθηνών Ζητούν διευκρινήσεις: Ζητούν διευκρινήσεις πάνω στις οδηγίες που δόθηκαν από την Εσωτερική οµάδα, προσφέροντας ταυτόχρονα καθοριστικές πληροφορίες σχετικά µε θέσεις στον πραγµατικό χώρο [«στον πρώτο ή στον δεύτερο διάδροµο; εννοούν να στρίψουν LAB 3 STEP 2], ή ζητούν διευκρινίσεις µετά από εφαρµογή εναλλακτικής στρατηγικής επικοινωνίας, [Μας είδατε;] Κατά τη διάρκεια της ερµηνείας της προφορικής ανατροφοδότησης της Εξωτερικής οµάδας σε περίπτωση πιθανής σύγκρουσης, η Εσωτερική οµάδα αναπτύσσει εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας, όπως: Ζητούν πληροφορίες σχετικά µε το εξωτερικό περιβάλλον: [PAT 2 STEP 1 S54, S66 Προς τα που κοιτάζετε;] Χρησιµοποιούν τα µεσολαβητικά εργαλεία σε περιπτώσεις αδιεξόδων: ίνουν οδηγίες ώστε να δουν την αντίστοιχη κίνηση στην οθόνη [«στρίψτε αριστερά για να σας δούµε», LAB 2 STEP 4 S430], και µετά δίνουν τις τελικές ολοκληρωµένες λεκτικές οδηγίες [PAT 2 STEP 1 S86]. Ανάκληση στη µνήµη του εξωτερικού περιβάλλοντος χρησιµοποιώντας τα µεσολαβητικά εργαλεία: Ανακαλώντας στη µνήµη τους στοιχεία ή ορόσηµα από τον πραγµατικό χώρο, καταφέρνουν να προσανατολιστούν σύµφωνα µε αυτά ή µε ότι υπάρχει στον χάρτη της οθόνης. Ζητούν από την εξωτερική οµάδα να εκτελέσει µια οδηγία και αφού δουν το αποτέλεσµα αυτής στην οθόνη, δίνουν την τελική ολοκληρωµένη οδηγία [PAT 2 STEP 3 S504]. Αποφυγή προ-µετρικών εννοιών χρησιµοποιώντας τα µεσολαβητικά εργαλεία: Όταν προκύπτουν προβλήµατα ή δυσκολίες σχετικές µε εκτίµηση απόστασης και µέτρηση γωνίας, που δεν ανταποκρίνονται στο γνωστικό τους επίπεδο, επικαλούνται την εκτέλεση µιας κίνησης ώστε να δουν ξεκάθαρα στην οθόνη το αποτέλεσµα της κίνησης αυτής [PAT 2 STEP 3 S538]. Φαίνεται λοιπόν ότι οι εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας συχνά ενεργοποιούνται από την εξωτερική ή και από την εσωτερική οµάδα, έτσι ώστε να αποφευχθούν παρανοήσεις και δυσκολίες στην επικοινωνία ή ακόµη και συγχύσεις / συγκρούσεις, ειδικά όταν δεν έχουν καταλάβει πολύ σύνθετες έννοιες όπως το «απέναντι», «αντίκρυ», «στη µέση». Φαινόµενα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της C.A.B.4 (ερµηνεία ανατροφοδότησης) Σε περίπτωση ασυµφωνιών στην επικοινωνία που οφείλονται στο GPS: Απαίτηση διευκρινήσεων ή εφαρµογή εναλλακτικής στρατηγικής επικοινωνίας: Όταν το αποτέλεσµα της εκτέλεσης οδηγιών που έχουν δοθεί δεν αναπαρίσταται στον χάρτη της οθόνης (το σύστηµα διακόπηκε) ή αναπαρίσταται αλλά δείχνει λανθασµένο αποτέλεσµα εκτέλεσης (τα ίχνη της κίνησης αναπαρίστανται έξω από τον χάρτη της οθόνης ή φαίνεται να πέφτουν πάνω στους τοίχους του λαβύρινθου) αυτό φαίνεται να µπερδεύει την εσωτερική οµάδα, η οποία ζητά διευκρινίσεις ή αναπτύσσει κάποια εναλλακτική επικοινωνίας για να καταλάβει τι ακριβώς συµβαίνει. Σε περίπτωση ασυµφωνιών στην ερµηνεία που οφείλονται στον προσανατολισµό της κίνησης στην οθόνη: Απαίτηση διευκρινήσεων ή εφαρµογή εναλλακτικής στρατηγικής επικοινωνίας: Όταν τα παιδιά της εσωτερικής οµάδας δεν καταφέρνουν να καταλάβουν τον ακριβή προσανατολισµό της κίνησης ή εξαιτίας της ανικανότητάς τους να αποκεντρωθούν και να συντονίσουν προοπτικές, ζητούν διευκρινίσεις ή αναπτύσσουν και εφαρµόζουν κάποια εναλλακτική στρατηγική επικοινωνίας [LAB 3 STEP 4 S433-S448]. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Φαίνεται ότι οι προτεινόµενες κατανεµηµένες µαθησιακές δραστηριότητες µέσω τεχνολογικού περιβάλλοντος ενθαρρύνουν τα παιδιά να ενεργοποιήσουν περισσότερες, διαφορετικές, και πιο πλούσιες γνωστικές δράσεις από εκείνες που ενεργοποιούνται από ένα µόνο άτοµο.

9 Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση 655 Κατά τη διάρκεια ενδο-οµαδικών αλληλεπιδράσεων, κάποιες από τις γνωστικές δράσεις που εµφανίζονται σχετίζονται µε: (α) προσπάθεια σύνδεσης αναπαραστάσεων, (β) προσπάθεια αποκέντρωσης λαµβάνοντας υπόψη τα εργαλεία, (γ) αποκέντρωση (της αντίληψης) χρησιµοποιώντας χωρική γλώσσα και (δ) χρήση προ-µετρικών εννοιών εφαρµόζοντας εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας. Επίσης παρατηρήθηκαν σηµαντικές γνωστικές δράσεις, όπως: (ε) επαναδιαπραγµάτευση και εξήγηση των οδηγιών καθώς και στ) απαίτηση για διευκρίνιση ή εφαρµογή των εναλλακτικών στρατηγικών επικοινωνίας. Όσον αφορά στη δια-οµαδική αλληλεπίδραση και επικοινωνία και οι δυο οµάδες φαίνεται να εφαρµόζουν εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας, έτσι ώστε να αποφύγουν τις παρανοήσεις και παρεξηγήσεις, να συνεργαστούν και να προχωρήσουν µε τις δραστηριότητες, ολοκληρώνοντάς τες. Έτσι λοιπόν, η εξωτερική ή η εσωτερική οµάδα: (α) προτείνει πιθανές ενέργειες ή εναλλακτικές κατευθύνσεις, (β) δίνει εξηγήσεις ή κατευθύνει δίνοντας πληροφορίες από/για το εξωτερικό περιβάλλον, (γ) ζητά διευκρινίσεις σύµφωνα µε τις οδηγίες που έχουν δοθεί, ή (δ) χρησιµοποιεί µε σηµαντικό τρόπο τα µεσολαβητικά εργαλεία στις περιπτώσεις αδιεξόδων. Οι δύο οµάδες µέσω του Σεναρίου Εργασίας «Συνεργατικό Παιχνίδι µεταξύ Σηµαίνον και Σηµαινόµενο» φαίνεται να παίζουν ένα ρόλο σύνδεσης των δύο αναπαραστάσεων: της φυσικής αναπαράστασης του 3-διάστατου (3 ) πραγµατικού χώρου (σηµαινόµενο) και της 2-διάστατης (2 ) αφαιρετικής αναπαράστασης του πραγµατικού χώρου στην οθόνη του υπολογιστή (σηµαίνον). Τα παιδιά συνεχώς καλούνταν να επικοινωνήσουν µεταφράζοντας από την µία αναπαράσταση στην άλλη, πράγµα πολύ δύσκολο ακόµη και για τους ενήλικες. Αναγκάζονταν να σκεφτούν και να συζητήσουν σε δύο επίπεδα, χρησιµοποιώντας κατά κάποιον τρόπο δύο διαφορετικές γλώσσες: µία που χρησιµοποιείται όταν κάποιος βρίσκεται στον πραγµατικό χώρο και µία άλλη όταν κάποιος αλληλεπιδρά µε ένα χάρτη. Τα παιδιά τελικά αναγκάζονται να χρησιµοποιήσουν χωρικές έννοιες και πιο ολοκληρωµένες και ακριβής λεκτικές οδηγίες έτσι ώστε να γίνουν αµοιβαία κατανοητοί. Το τεχνολογικό περιβάλλον από την άλλη πλευρά βοήθησε τα παιδιά να αποφύγουν χωρικές έννοιες οι οποίες δεν ανταποκρίνονταν ακόµη στο γνωστικό τους επίπεδο. Ένα σηµείο που πρέπει να διευκρινιστεί, είναι ότι σε µερικές περιπτώσεις τα παιδιά «αναγκάστηκαν» να βρουν τρόπους ώστε να ξεπεράσουν γνωστικές δυσκολίες που είχαν, και τελικά το κατάφεραν εφαρµόζοντας εναλλακτικές στρατηγικές επικοινωνίας. Θα πρέπει να επισηµάνουµε, ότι τα παιδιά αυτής της ηλικίας των 5,5 6 χρόνων είναι πολύ µικρά για να συνεργαστούν και παρά το γεγονός ότι οι προτεινόµενες αυτές δραστηριότητες ήταν γνωστικά πολύ απαιτητικές γι αυτά, τα παιδιά δεν τα παράτησαν, αλλά αντίθετα κατάφεραν να τις ολοκληρώσουν µε επιτυχία. Και οι δύο οµάδες είχαν κοινά αποδεκτό στόχο για την κάθε δραστηριότητα: να φτάσουν στο τέλος του λαβύρινθου και να βρουν την έξοδο, να δουν τι θα σχηµατιστεί στο τέλος των παιχνιδιών µε τα σχήµατα (patterns). Φαίνεται ότι το µοτίβο αυτό οδήγησε σε ένα επίπεδο οικοδόµησης κοινής κατανόησης για κάθε στάδιο των δραστηριοτήτων. Τα παιδιά κάθε οµάδας ανταποκρίνονται στο να συµµετέχουν σε συζητήσεις και προτρέπουν το ένα το άλλο να προχωρήσουν και να υπερβούν τις προβληµατικές καταστάσεις επικοινωνίας. Επιπρόσθετα, χρειάζεται να αναφερθεί ότι από την ανάλυση των αρχικών και τελικών τεστ, τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι τα παιδιά που συµµετείχαν, «δουλεύοντας» ατοµικά και χωρίς τεχνολογική υποστήριξη (µια εβδοµάδα µετά το τέλος των συνεργατικών δραστηριοτήτων), φάνηκε τελικά να είχαν αναπτύξει κατάλληλες διαισθήσεις όσον αφορά στη χρήση και κατασκευή χάρτη, ειδικά διαισθήσεις και νοήµατα χωρικής αντίληψης, προσανατολισµού και αναπαράστασης αντικειµένων και οροσήµων στο χώρο (Ioannidou & Dimitracopoulou, 2001). Οι προτεινόµενες δραστηριότητες και οι αντίστοιχες συνεργατικές ρυθµίσεις θα µπορούσαν να κατευθύνουν τη συζήτηση πάνω στο αν το άτοµο που βρίσκεται κάτω από ένα συγκεκριµένο αναπτυξιακό επίπεδο είναι ικανό να ωφεληθεί από µια κατάσταση συνεργασίας. εν έχει ξεκαθαριστεί ακόµη, αν η κοινωνική αλληλεπίδραση οδηγεί σε αποκέντρωση (της αντίληψης) κατάλληλη για να ωφεληθεί το άτοµο από τη συνεργασία, ή αν η αποκέντρωση αυτή πρέπει να συµβεί πριν πραγµατοποιηθεί συνεργασία (Dillenbourg et all. 1996). Στην παρούσα έρευνα, η

10 656 4 ο Συνέδριο ΕΤΠΕ, 29/09 03/10/2004, Παν/µιο Αθηνών κοινωνική αλληλεπίδραση εγκαθιδρύθηκε (µέσω σφοδρών και απαιτητικών γνωστικών δράσεων) µε σκοπό ακριβώς να ενθαρρύνει, να παρακινήσει τα παιδιά να αποκεντρωθούν καθώς επίσης και να αναπτύξουν την απαιτούµενη «συναισθηµατική ενσυναίσθηση», «εµπάθεια» (παιδιά που βρίσκονται στο προ-λειτουργικό στάδιο δεν εµφανίζουν την ικανότητα να αποκεντρώνονται από τη δική τους προοπτική σύµφωνα µε τη θεωρία του Πιαζέ). ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ: Η Έρευνα χρηµατοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό πρόγραµµα «C3-Children in Choros and Cronos», στα πλαίσια του Esprit I3(Intelligent information Interfaces), ESE (Experimental School Environments). No #29346, , Θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε την καθηγήτρια Edith Ackerman για τη σηµαντική συνεισφορά της. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Blaut, J. & Stea, D. (1974). Mapping at the age of three. Journal of Geography, 53, 5-9. Dale, P. F. (1971). Children s reaction to maps and aerial photographs. Area, 3, Dillenbourg, P., Traum, D. & Schneider, D. (1996). Grounding in multi-modal task-oriented collaboration. In P. Brna, A. Paiva & J. Self (Eds). Proceedings of the European Conference on Artificial Intelligence in Education. Lisbon, Portugal, Gauvain, M. (1993). The development of spatial thinking in everyday activity. Developmental Review, 13, Gauvain, M. (1995). Thinking in niches: socio-cultural influences on cognitive development. Human Development, 38, Hutchins, E. (1995). Cognition in the Wild. Published by MIT Press. Ioannidou I. & Dimitracopoulou A. (2001). Final Evaluation Report. Part II. Children in Choros & Chronos Project. Esprit/I3. Ioannidou I. & Dimitracopoulou A. (2003). Design of distributed collaborative activities for young children related to map use and construction. In proceedings of the IASTED International Conference, 30 June-3 July 2003, Greece, pp Liben, L. S & Downs, R. (1989). Understanding maps as symbols: the development of map concepts in children. In H.W. Reese (Ed). Advances in Child Development and Behavior, vol 22, pp New York, Academic Press. Liben, L. S & Downs, R. (1991). The role of graphic representations in understanding the world. In R. M. Downs, L. S. Liben & D. S. Palermo (Eds), Visions of aesthetics, the environment and development: the legacy of Joachim F Wohlwill, pp , Hillsdale, NJ: Erlbaum. Liben, L. S (1999) in press. Thinking through maps. In M. Gattis (Ed.). Spatial schemas in abstract thought. Cambridge, MA: MIT Press. Pea, R. (1995). Practices of distributed intelligence and designs for education. In G. Salomon (Ed). Distributed cognitions: Psychological and educational considerations (pp.47-87). Cambridge, England: Cambridge University Press. Rogers, Y. (1997). A Brief Introduction to Distributed Cognition papers/dcog/dcog-brief-intro.pdf (recent access ) Salomon, G. (1995). Distributed Cognitions: Psychological and educational considerations. Cambridge, England: Cambridge University Press, Sutterley, D. J (1964). Skills and concepts in Map drawing and map interpretation. New Era, vol 45, pp Uttal, D. (2000). Seeing the big picture: map use and the development of spatial cognition. Developmental Science, 3, (3), pp Walker, R. J. (1980). Map using abilities of 5 to 9 year old children. Geographical Education, 3, pp

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN Module 5: Μαθησιακή Συµβουλευτική Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education

Διαβάστε περισσότερα

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου ΣΕΝΑΡΙΟ «Προσπάθησε να κάνεις ένα τρίγωνο» Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου Ηµεροµηνία: Φλώρινα, 6-5-2014 Γνωστική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer

Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer Συνεργατικές δραστηριότητες για την εξ αποστάσεως επιμόρφωση/υποστήριξη περιθαλπόντων ασθενών με νόσο Alzheimer Αναστάσιος Καρακώστας, Θρασύβουλος Τσιάτσος {akarakos,tsiatsos}@csd.auth.gr Τμ. Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Α) Κατανόηση του χώρου, εμπλεκόμενες έννοιες και γνωστικές λειτουργίες στη χρήση- κατασκευή χάρτη:

Α) Κατανόηση του χώρου, εμπλεκόμενες έννοιες και γνωστικές λειτουργίες στη χρήση- κατασκευή χάρτη: Μαθησιακές δραστηριότητες που εμπλέκουν χωρικές έννοιες και αναπαραστάσεις για παιδιά προσχολικής ηλικίας με τη χρήση τεχνολογικού περιβάλλοντος χαρτογράφησης Ιωαννίδου Ειρήνη & Αγγελική Δημητρακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Αναστάσιος Μικρόπουλος Εργαστήριο Εφαρμογών Εικονικής Πραγματικότητας στην Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Τεχνολογίες μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα ΑΚ. ΕΤΟΣ: -3 Αξιολόγηση της εργασίας MyProject Όνομα Χαρακλιά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Διδακτική Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 435: ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Ακαδηµαϊκό Έτος 2004 2005, Χειµερινό Εξάµηνο 2 Η ΟΜΑ ΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΡΧΙΚΗΣ Ι ΕΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων. Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ. Γραφική παράσταση τριωνύµου

Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων. Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ. Γραφική παράσταση τριωνύµου Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ Γραφική παράσταση τριωνύµου Εξισώσεις κίνησης. Θέµα: To προτεινόµενο θέµα αφορά την µελέτη της µεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ «Ενσωμάτωση και αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα από μία δραστηριότητα εποικοδομητικού τύπου» Δέγγλερη Σοφία Μουδατσάκη Ελένη Λιόβας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν: Ποια είναι τα ερευνητικά δεδοµένα που δείχνουν ότι η προαγωγή της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 3 ο ημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Υπεύθυνος: Σιέκρη Φρειδερίκη Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Η «Επανάληψη» ΗΜΙΟΥΡΓΟΣ/ΟΙ Αρβανίτη Μικέτα Νικήτα Μαρία Παπαζώη Εύα

ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Η «Επανάληψη» ΗΜΙΟΥΡΓΟΣ/ΟΙ Αρβανίτη Μικέτα Νικήτα Μαρία Παπαζώη Εύα ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Η «Επανάληψη» ΗΜΙΟΥΡΓΟΣ/ΟΙ Αρβανίτη Μικέτα Νικήτα Μαρία Παπαζώη Εύα ΤΑΞΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ Το διδακτικό σενάριο µπορεί να αξιοποιηθεί από µαθητές της Πέµπτης (Ε ) και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών).

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Θέµα: Η διερεύνηση µερικών βασικών ιδιοτήτων των παραλληλογράµµων από τους µαθητές µε χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 5η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία Περιεχόμενο ενοτήτων Ποιοτική αξιολόγηση Ορισμός και στάδια που περιλαμβάνονται Περιεχόμενο: στοιχεία που τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1. Τίτλος Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ «Φτιάχνω γεωµετρικά σχήµατα», (Μαθηµατικά Β ηµοτικού) 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Κατά την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου θα αξιοποιηθούν κατά κύριο

Διαβάστε περισσότερα

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση 8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση Η εννοιολογική χαρτογράφηση (concept mapping) αποτελεί ένα μέσο για την αναπαράσταση των γνώσεων, των ιδεών, των εννοιών προς οικοδόμηση (Jonassen et al. 1998), των νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr 1. Εισαγωγική φάση εδραίωση θεραπευτικής συµµαχίας 2. Γνωσιακή διερεύνηση 3. ιατύπωση περίπτωσης 4. Σχεδιασµός θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή

Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή Ερωτήσεις για τη σχολική µονάδα Περιγραφικά στοιχεία της σχολικής Μονάδας A. Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

«Give me your PIN! You have three tries!» (Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον, ΔΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ: ΟΣΟ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ)»

«Give me your PIN! You have three tries!» (Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον, ΔΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ: ΟΣΟ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ)» «Give me your PIN! You have three tries!» (Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον, ΔΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ: ΟΣΟ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ)» Ζαπρούδη Πασχαλία Καθηγήτρια Πληροφορικής, 4ο ΓΕ.Λ. Σερρών elza.serr@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Το ανοργάνωτο Parking

Το ανοργάνωτο Parking Δημοτικό Υπαίθριο Parking Περίληψη: Σε κάθε πόλη είναι σημαντικό η δημιουργία όσο το δυνατόν περισσότερων θέσεων parking, ειδικά στο κέντρο της, ώστε να διευκολύνονται οι πολίτες και η εμπορική αγορά.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εννοιολογική χαρτογράφηση Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών

Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών Στους ειδικούς σκοπούς του μαθήματος αναφέρεται ότι θα πρέπει : «.οι μαθητές να είναι ικανοί, όχι μόνο να παρατηρούν τα φυσικά και χημικά φαινόμενα. και να καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5:

MODULES TRAIN. Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education (DIE) Leibniz Centre for Lifelong Learning) Module 5: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΒΑΣΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ Μαθησιακή ΣΤΟΝ συµβουλευτική ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ MODULES Σηµειώσεις για το Σεµινάριο TRAIN Mnika Tröster / Adelgard Steindl German Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Πέραν της θεωρίας του Piaget Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Siegler, R. (2002) Πώς Σκέφτονται τα Παιδιά. Αθήνα: Gutenberg. Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Η γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό Ενότητα 11: Διάδραση (Interaction) Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Οι μαθηματικές έννοιες και γενικότερα οι μαθηματικές διαδικασίες είναι αφηρημένες και, αρκετές φορές, ιδιαίτερα πολύπλοκες. Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης kliapis@sch.gr 1 Ο Ρόλος του εκπαιδευτικού Αξιολογεί την αρχική μαθηματική κατάσταση κάθε παιδιού, ομαδοποιεί τα παιδιά σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία 1 Εισαγωγή στην Ψυχολογία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2 Θέµατα Ορισµού Η ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και της νοητικές διεργασίες κυρίως των ανθρώπων αλλά και των

Διαβάστε περισσότερα

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους.

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. Κωνσταντίνα Στούµπου Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Mοντέλα διδασκαλίας και μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων)

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) Edward de Bono s Six Thinking Hats Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) ρ. Αικατερίνη Πουστουρλή, για το ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΕΡΡΩΝ 19-01- Dr.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤ ΤΑΞΗ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΟΡΥΦΟΡΟΙ ΣΕΛΗΝΗ. Όνοµα : Παπαγεωργίου ηµήτριος Τµήµα : Ειδική Αγωγή Έτος : Α

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤ ΤΑΞΗ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΟΡΥΦΟΡΟΙ ΣΕΛΗΝΗ. Όνοµα : Παπαγεωργίου ηµήτριος Τµήµα : Ειδική Αγωγή Έτος : Α ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤ ΤΑΞΗ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΟΡΥΦΟΡΟΙ ΣΕΛΗΝΗ Όνοµα : Παπαγεωργίου ηµήτριος Τµήµα : Ειδική Αγωγή Έτος : Α 1. ιδακτική Ενότητα Η προτεινόµενη διδακτική ενότητα αναφέρεται στους δορυφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα