Σούλα Μητακίδου Ευαγγελία Τρέσσου. σε συνεργασία με τον Anthony Manna. oδηγός Κ Α Λ Ε Ι ΔΟΣ ΚΟ Π Ι Ο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σούλα Μητακίδου Ευαγγελία Τρέσσου. σε συνεργασία με τον Anthony Manna. oδηγός Κ Α Λ Ε Ι ΔΟΣ ΚΟ Π Ι Ο"

Transcript

1

2 Σούλα Μητακίδου Ευαγγελία Τρέσσου σε συνεργασία με τον Anthony Manna oδηγός για τους εκπαιδευτικοyς Κ Α Λ Ε Ι ΔΟΣ ΚΟ Π Ι Ο

3 Copyright Σούλα Μητακίδου, Ευαγγελία Τρέσσου Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο Αθήνα 2006 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ Ομήρου Αθήνα Τηλ.-FAX: Ο Οδηγός για εκπαιδευτικούς ανήκει στο εκπαιδευτικό πακέτο Η γάτα κουμπάρα και δεν πωλείται αυτοτελώς. ISBN Χ

4 Στον οδηγό θα βρείτε ιδέες για να αξιοποιήσετε διαφορετικά σημειωτικά συστήματα (λόγο και εικόνα) και να σχεδιάσετε δραστηριότητες που συμβάλλουν στην κατάκτηση λειτουργικού γραμματισμού. Δραστηριότητες, δηλαδή, με τις οποίες τα παιδιά αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες στη γλώσσα και σε άλλες γνωστικές περιοχές και μαθαίνουν να τις χρησιμοποιούν αποτελεσματικά σε μια μεγάλη ποικιλία καταστάσεων. Ο οδηγός χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, παρουσιάζεται η ιδέα του μεγάλου βιβλίου στο δεύτερο μέρος αναπτύσσεται ένα γενικό πλαίσιο ιδεών για την αξιοποίησή του και στο τρίτο μέρος προτείνονται δραστηριότητες για το μεγάλο βιβλίο Η γάτα κουμπάρα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

5 Η ιδέα του μεγάλου βιβλίου ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Στα τέλη της δεκαετίας του 60, ο παιδαγωγός Don Holdaway και συνεργάτες του εκπαιδευτικοί μελέτησαν στη Νέα Ζηλανδία τις δυνατότητες του αναπτυξιακού μοντέλου μάθησης της γλώσσας, ενός μοντέλου κατάκτησης γραφής και ανάγνωσης που στηρίζεται στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά κατακτούν την προφορική γλώσσα στο σπίτι (developmental model for language learning) 1. Στο σπίτι, τα παιδιά έχουν πολλές ευκαιρίες να παρατηρήσουν τα γλωσσικά πρότυπα που παρέχουν οι ενήλικες, ενώ παράλληλα ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν τη γλώσσα που ακούν. Οι ενήλικες, στο περιβάλλον του σπιτιού, προσφέρουν την ανατροφοδότηση που χρειάζονται τα παιδιά για να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν τις υποθέσεις τους σχετικά με τη δομή και τη λειτουργία της γλώσσας. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, τη συνομιλία ενός μικρού παιδιού με τον πατέρα του. «Μπα» λέει ο μικρός δείχνοντας την μπάλα και ο πατέρας απαντά: «Ναι, Δημήτρη, η μπάλα. Θέλεις να παίξουμε μπάλα;» Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ο ρόλος του ενήλικα, σ αυτή την αλληλεπίδραση, είναι να κατανοήσει τον ατελή λόγο του παιδιού, να τον ολοκληρώσει και να τον επεκτείνει, παρέχοντας ένα μοντέλο σωστής εκφοράς της γλώσσας. Οι θετικές αυτές αλληλεπιδράσεις στο περιβάλλον του σπιτιού συντελούν στην κατάκτηση της γλώσσας από τα παιδιά 2. Η ανάγνωση και η γραφή είναι αναπόσπαστα μέρη της γλώσσας και οι γλωσσικές εξερευνήσεις των παιδιών δεν σταματούν στον προφορικό λόγο. Ας δούμε, για παράδειγμα, την (αληθινή) συνομιλία μεταξύ μιας μητέρας και της μικρής της κόρης. Η μικρή δείχνει στη μητέρα 1. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναπτυξιακό μοντέλο μάθησης της γλώσσας, δες Holdaway (1979) και Routman (1991). 2. Μέρος του κειμένου αυτού έχει παρουσιαστεί από την ομάδα των συγγραφέων στο συνέδριο «Ανάγνωση και γραφή στην πρώτη παιδική ηλικία», που έγινε στην Πάτρα (2-3 Ιουλίου 2004).

6 της τη ζωγραφιά που έκανε και λέει: «Μαμά, διάβασε τι έγραψα!» Η μητέρα ρίχνει μια βιαστική ματιά στα ορνιθοσκαλίσματα του παιδιού κάτω από τη ζωγραφιά και λέει: «Δεν διαβάζω τίποτε». «Μα πώς;» επιμένει η μικρή. «Διάβασε, σε παρακαλώ, τι έχω γράψει». Η μητέρα κάνει μια προσπάθεια να «διαβάσει» από τη ζωγραφιά, παίρνοντας ταυτόχρονα υπόψη την τρέχουσα πραγματικότητα (είχε χιονίσει την προηγούμενη μέρα). «Α! γράφεις ότι το χιόνι δεν έλιωσε ακόμη». «Βλέπεις που ξέρεις να διαβάζεις!» λέει ενθουσιασμένη η μικρή. Παιδιά που ενθαρρύνονται από ενήλικες να μοιραστούν μαζί τους τη χαρά της ανάγνωσης βιβλίων, κατακτούν αναγνωστικές δεξιότητες και μπορεί να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν με τον ίδιο φυσικό και αβίαστο τρόπο που μαθαίνουν να μιλούν. Σε αυτό το μοντέλο ανάπτυξης της γλώσσας στηρίχθηκε ο Holdaway και οι συνεργάτες του και σχεδίασαν ένα πρόγραμμα κατάκτησης γλώσσας και γνώσης, ώστε: Όλες οι γλωσσικές δεξιότητες (ακουστική κατανόηση, ομιλία, ανάγνωση και γραφή) να αναπτύσσονται συγχρόνως, καθώς όλα τα συστήματα της γλώσσας (μορφολογικό, συντακτικό, φωνολογικό, σημασιολογικό) είναι σε διαρκή αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Η γλώσσα να κατακτάται μέσα από τη φυσική της χρήση. Οι προηγούμενες γνώσεις και εμπειρίες κάθε παιδιού να αξιοποιούνται και να αποτελούν αφετηρία για την κατάκτηση νέων γνώσεων. Τα παιδιά να γίνουν ανεξάρτητα και υπεύθυνα όσον αφορά τη μάθηση και να αναπτύξουν σχέσεις συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ τους. Να δίνεται έμφαση στο νόημα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παραμελείται ο συμβατικός τύπος της γλώσσας, που διδάσκεται συστηματικά αλλά σε οικεία για το παιδί συμφραζόμενα. Ο ρόλος της λογοτεχνίας είναι σημαντικός για τη δημιουργία ευνοϊκού κλίματος μάθησης. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

7 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Το ολοκληρωμένο και ενδιαφέρον κείμενο ενός λογοτεχνικού έργου γίνεται η «σκαλωσιά» για την κατάκτηση γλωσσικών και γνωστικών δεξιοτήτων. Χρησιμοποιώντας γνωστά και αγαπημένα ποιήματα, τραγούδια, ιστορίες και παραμύθια, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αναπαράγουν στην τάξη την ατμόσφαιρα που δημιουργείται στο σπίτι, όταν το παιδί, καθισμένο στην αγκαλιά του ενήλικα, απολαμβάνει μια ιστορία, ενώ συγχρόνως κατακτά γλώσσα και γνώσεις. Επειδή τα συνηθισμένα βιβλία δεν διευκολύνουν την από κοινού ανάγνωση, επινοήθηκαν τα «μεγάλα βιβλία», άλλοτε ως μεταφορές του περιεχομένου γνωστών και αγαπημένων βιβλίων και άλλοτε ως πρωτότυπες δημιουργίες σε μεγάλο σχήμα. Περιγραφή του μεγάλου βιβλίου Κύριο χαρακτηριστικό του μεγάλου βιβλίου είναι το μέγεθός του: 40 x 35 ή 45 x 40 εκατοστά συνήθως. Άλλα χαρακτηριστικά του είναι ο μεγάλος και ευανάγνωστος τύπος γραμμάτων και το σύντομο και περιεκτικό κείμενο. Οι εικόνες στο μεγάλο βιβλίο συμπληρώνουν, ζωντανεύουν και συχνά επεκτείνουν το περιεχόμενο του γραπτού κειμένου. Επιπλέον, η εικονογράφηση προσφέρεται συχνά για αυτοτελή ανάγνωση. Αρκετές φορές, το μεγάλο βιβλίο συνοδεύεται από έναν αριθμό αντιτύπων σε κανονικό μέγεθος, τα οποία χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί για ατομικές ή ομαδικές δραστηριότητες στην τάξη. Επίσης, μπορεί να συνοδεύεται από κασέτα ή ακουστικό CD, που διευκολύνει τις ατομικές αναγνώσεις του βιβλίου. Τα πρώτα μεγάλα βιβλία ήταν χειροποίητα: τα έγραφαν και τα εικονογραφούσαν εκπαιδευτικοί και παιδιά. Στην προσπάθειά τους να θέσουν το κείμενο στο επίκεντρο της προσοχής ολόκληρης της τάξης, οι εκπαιδευτικοί κατασκεύαζαν μεγάλα βιβλία με φτηνά υλικά π.χ. χαρτί του μέτρου, ακόμη

8 και χειρόγραφα μεγεθύνοντας μικρά βιβλία που ήξεραν ότι ήταν τα αγαπημένα των παιδιών. Οι προδιαγραφές ήταν απλές: σύντομο και απλό κείμενο, μεγάλα γράμματα ώστε να φαίνονται από απόσταση, λίγες γραμμές σε κάθε σελίδα, για να είναι ευανάγνωστες και να αφήνουν χώρο για εικονογράφηση. Και για την εικονογράφηση ίσχυε το ίδιο. Είτε την έκαναν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί είτε τα παιδιά, δεν ήταν ιδιαίτερων καλλιτεχνικών απαιτήσεων. Κάποιες φορές, μάλιστα, η εικονογράφηση έλειπε τελείως και το κείμενο καταλάμβανε ολόκληρη τη σελίδα, δίνοντας στο γραπτό λόγο κυρίαρχο ρόλο. Όπως ήταν φυσικό, πολύ σύντομα οι εκδοτικοί οίκοι εκμεταλλεύτηκαν την ιδέα και άρχισε η μαζική παραγωγή μεγάλων βιβλίων. Παρ όλα αυτά, υπάρχουν ακόμα εκπαιδευτικοί που εξακολουθούν να κάνουν τα δικά τους μεγάλα βιβλία, τόσο για να καλύψουν ιδιαίτερες διδακτικές ανάγκες της τάξης τους, όσο και για να εμπλέξουν τα παιδιά στη δημιουργική διαδικασία παραγωγής ενός χειροποίητου έργου. Δεν υπάρχει στυλ, θεματολογία, λογοτεχνικό είδος και πολιτισμική παράδοση που να μην μπορεί να αποδοθεί σε μορφή μεγάλου βιβλίου. Έτσι, το μεγάλο βιβλίο (όπως άλλωστε και κάθε βιβλίο) μπορεί να μυήσει τα παιδιά σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη και σε συνήθειες διαφορετικών ανθρώπων, παίζοντας το ρόλο πολιτισμικού καθρέφτη (με την έννοια ότι αντικατοπτρίζει τον πολιτισμό που το παράγει), αλλά και πολιτισμικού παράθυρου (με την έννοια ότι προβάλλει πολιτισμούς άλλων ανθρώπων). ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Γιατί το μεγάλο βιβλίο Το μεγάλο βιβλίο είναι ένα δυναμικό εργαλείο στα χέρια εκπαιδευτικών που προσπαθούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά να διαβάζουν. Ενώ σε ένα βιβλίο μικρού σχήματος είναι πιθανό να περάσουν απαρατήρητα κάποια στοιχεία γλώσσας, εικόνων και ιδεών, στην περίπτωση του μεγάλου βιβλίου, η άμεση οπτική επαφή με τα με-

9 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ γάλου μεγέθους στοιχεία του κειμένου και τις ζωντανές εικόνες αιχμαλωτίζει την προσοχή. Είναι σχεδόν αδύνατο να μην προσέξουν τα παιδιά τις λεπτομέρειες, τόσο στο κείμενο όσο και στην εικονογράφηση. Το μεγάλο βιβλίο επιτρέπει την απόλαυση της ιστορίας από ολόκληρη την τάξη ταυτόχρονα και, συγχρόνως, προσκαλεί κάθε παιδί να συμβάλει στη διαπραγμάτευση του νοήματος της ιστορίας, προσφέροντας τη δική του ερμηνεία. Η ανάγνωση γίνεται κοινή υπόθεση της τάξης. Είναι αλήθεια ότι είναι δύσκολο να εξασφαλιστεί στην τάξη το ίδιο επίπεδο συμμετοχής που εξασφαλίζεται στην έναν προς έναν επαφή παιδιού και ενήλικα στο σπίτι. Ωστόσο, όπως παρατηρεί ο Holdaway (1982), οι κοινωνικές ανταμοιβές συνήθως αντισταθμίζουν αυτό το μειονέκτημα. Οι κοινές απαντήσεις, όπως και οι χορωδιακές αναγνώσεις επαναλαμβανόμενων φράσεων ή μοτίβων, δίνουν στα παιδιά την ικανοποίηση της συμμετοχής. Η από κοινού ανάγνωση του μεγάλου βιβλίου από εκπαιδευτικό και παιδιά διαμορφώνει ένα οικείο πλαίσιο αναφοράς που, με τη σειρά του, καλλιεργεί ένα δημοκρατικό κλίμα συζήτησης και συνεργασίας που διευκολύνει τη μάθηση. Σ αυτό το κλίμα, τα παιδιά αποκτούν αυτοπεποίθηση για τις γνώσεις και τις ικανότητές τους, καθώς ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν στη διαδικασία αποκωδικοποίησης του κειμένου. Ο/Η εκπαιδευτικός δεν αποτελεί το μοναδικό μοντέλο για τη σωστή ανάγνωση. Τα παιδιά εμπλέκονται ενεργά στη διαδικασία μέσα από επαναλαμβανόμενες αναγνώσεις του ίδιου βιβλίου, λειτουργώντας και τα ίδια ως μοντέλα αναγνωστικής συμπεριφοράς. Τα μεγάλου μεγέθους στοιχεία βοηθούν τα παιδιά να αναγνωρίσουν τη μορφή κάθε γράμματος και τη σχέση ήχου και γράμματος, προβάλλουν με σαφή τρόπο τη σωστή κατεύθυνση της ανάγνωσης, όπως και την απόσταση ανάμεσα στα γράμματα και στις λέξεις, κτίζοντας έτσι γέφυρες ανάμεσα στον προφορικό και το γραπτό λόγο. Όλες οι

10 συμβάσεις της γλώσσας π.χ. τα σημεία στίξης, το συντακτικό, η γραμματική είναι δυνατό να διδαχθούν με πλαίσιο τα οικεία συμφραζόμενα του μεγάλου βιβλίου. Το μεγάλο βιβλίο συνήθως συνδυάζεται με την πρώτη γραφή και ανάγνωση, ωστόσο τίποτε δεν εμποδίζει τη χρήση του και για μεγαλύτερες ηλικίες. Η Routman (1991) θεωρεί το μεγάλο βιβλίο ένα εξαιρετικό εργαλείο για όλες τις τάξεις, ακόμη και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στα χέρια δημιουργικών εκπαιδευτικών, το μεγάλο βιβλίο γίνεται ένα δυναμικό και πρωτότυπο μέσο, που εμπλέκει σε γόνιμο διάλογο τα μεγαλύτερα παιδιά γύρω από επίκαιρα και ενδιαφέροντα για την ηλικία τους θέματα, καλλιεργώντας παράλληλα γνωστικές και γλωσσικές δεξιότητες. Με τη μορφή μεγάλου βιβλίου μπορούν να παρουσιαστούν και άλλα, μη λογοτεχνικά, είδη κειμένων, όπως άρθρα εφημερίδων και περιοδικών, διαφημιστικά φυλλάδια, γράμματα και σημειώματα. Έτσι αξιοποιείται το πλεονέκτημα του μεγάλου βιβλίου να θέτει το κείμενο στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος ολόκληρης της τάξης, επιτρέποντας την από κοινού επεξεργασία όλων των στοιχείων του. Για παράδειγμα, φανταστείτε ότι, για την επεξεργασία μιας ενότητας με θέμα την εργασία, ο/η εκπαιδευτικός (μόνος/-η ή σε συνεργασία με τα παιδιά) δημιουργεί ένα μεγάλο βιβλίο που περιέχει ποικίλα κείμενα (π.χ. η παιδική εργασία, η ανεργία που πλήττει κάποιες κοινωνικές ομάδες κ.ά.). Εκπαιδευτικός και παιδιά επεξεργάζονται τα κείμενα και ολοκληρώνουν συνεργατικά ή ατομικά δραστηριότητες και ασκήσεις που προκύπτουν από αυτά. Το μεγάλο βιβλίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, επίσης, για τη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας. Διαβάζοντας από κοινού βιβλία με επαναλαμβανόμενες φράσεις και προβλέψιμη γλώσσα, παιδιά που μαθαίνουν μια δεύτερη γλώσσα διευκολύνονται να αποκτήσουν πολύ γρήγορα ένα βασικό ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

11 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ λεξιλόγιο. Κατακτώντας τυποποιημένες εκφράσεις (π.χ. χαιρετισμούς ή ιδιωματισμούς), καθώς και συχνά χρησιμοποιούμενες λέξεις (λέξεις, π.χ., που αναφέρονται στα χρώματα, στους αριθμούς, στις ημέρες της εβδομάδας κ.ά.), οι οποίες απομνημονεύονται εύκολα, τα παιδιά αποκτούν αυτοπεποίθηση και τις βάσεις για την κατάκτηση περισσότερης γλώσσας και γνώσης.

12 Δουλεύοντας με το μεγάλο βιβλίο Η από κοινού επεξεργασία του κειμένου ενός μεγάλου βιβλίου αναδεικνύει την πολλαπλότητα ερμηνειών που επιδέχεται ένα κείμενο. Η τελική απόδοση του νοήματος που προκύπτει από τη συζήτηση αποτελεί τη συνισταμένη των απόψεων που έχουν εκφραστεί και αποτυπώνει τη συλλογική προσπάθεια μέσα από τη σύνθεση ατομικών ερμηνειών. Όλα τα παιδιά αναγνωρίζουν στοιχεία της προσωπικής τους συμβολής αλλά και της συμβολής των άλλων παιδιών και έτσι εκτίθενται σε πολλές διαφορετικές ερμηνείες. Δεν υπάρχουν «συνταγές» χρήσης του μεγάλου βιβλίου. Εκτός από τους προφανείς στόχους που προβάλλονται από την ίδια την ιστορία και τους στόχους που προτείνονται στον παρόντα οδηγό, οι εκπαιδευτικοί διερευνούν και εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες που προσφέρει το κείμενο, ορίζοντας τους δικούς τους στόχους. Ιδέες που μπορεί να μην είναι προφανείς μπορεί να προβάλουν μέσα από την ενασχόληση με το μεγάλο βιβλίο. Η ενασχόληση της τάξης με το μεγάλο βιβλίο αναπτύσσεται συνήθως σε τρία στάδια: Το προ-αναγνωστικό, όπου οι εκπαιδευτικοί δημιουργούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα και αιχμαλωτίζουν την προσοχή των παιδιών. Το αναγνωστικό, στο οποίο γίνεται η επεξεργασία της γλώσσας και των εικόνων και η ανάπτυξη εννοιών και ιδεών. Το μετα-αναγνωστικό, όπου εμπεδώνονται και επεκτείνονται η γλώσσα, οι γνώσεις και οι δεξιότητες που αναπτύχθηκαν στα προηγούμενα στάδια. Ενδεικτικά, τα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε σε καθένα από τα στάδια που αναφέραμε παραπάνω είναι: ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

13 ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Στο προ-αναγνωστικό στάδιο Βεβαιωθείτε ότι έχετε εξασφαλίσει για όλα τα παιδιά της τάξης άνετη οπτική επαφή με το κείμενο. Μπορείτε, για παράδειγμα, να βάλετε το μεγάλο βιβλίο σε ένα αναλόγιο και τα παιδιά να καθίσουν σε ημικύκλιο, έτσι ώστε να το βλέπουν όλα. Για να προκαλέσετε το ενδιαφέρον των παιδιών για το βιβλίο, διηγηθείτε μια ιστορία για την ιστορία του βιβλίου. Π.χ.: «Την ιστορία που θα διαβάσουμε, μου την έλεγε η γιαγιά μου, όταν ήμουν μικρή». Χρησιμοποιήστε ποικίλα οπτικο-ακουστικά μέσα για να παρουσιάσετε το βιβλίο, όπως μουσική, εικόνες, διαφάνειες, αντικείμενα που σχετίζονται με την ιστορία. Αυτό θα βοηθήσει τα παιδιά να δημιουργήσουν νοερές εικόνες σχετικές με την ιστορία. Εισαγάγετε τα παιδιά στον κόσμο του βιβλίου, μιλώντας τους για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του, όπως το όνομα του/της συγγραφέα, στοιχεία από τη ζωή του/της, το όνομα του/της εικονογράφου, την αφιέρωση και τον εκδοτικό οίκο. Δείξτε στα παιδιά το βιβλίο και παρακινήστε τα να μιλήσουν γι αυτό και να κάνουν προβλέψεις σχετικά με το περιεχόμενό του. Είναι σημαντικό να καταγραφούν οι ιδέες των παιδιών και τα ονόματα ή τα αρχικά τους δίπλα στις ιδέες τους. (Θα σας χρειαστούν αργότερα, αν θελήσετε να γυρίσετε πίσω και να αξιοποιήσετε τις προβλέψεις τους.) Δείξτε στα παιδιά πώς να περιπλανηθούν στις εικόνες του βιβλίου. Παρακινήστε τα να «διαβάσουν» τις εικόνες και προκαλέστε τα σχόλιά τους με τις κατάλληλες ερωτήσεις. Π.χ.: «Προσέξτε τα χρώματα. Γιατί νομίζετε ότι αλλάζουν;» «Υπάρχουν καθόλου εκπλήξεις στις εικόνες;» «Πώς μας δείχνουν οι εικόνες τις αλλαγές του χρόνου;»

14 Σταματήστε σε μια-δυο εικόνες και ζητήστε από τα παιδιά να προβλέψουν τι θα ακολουθήσει. Ζητήστε από τα παιδιά μια εκδοχή της ιστορίας μόνο από τις εικόνες. Στο αναγνωστικό στάδιο Αρχίστε διαβάζοντας το κείμενο με εκφραστικό, δραματοποιημένο τρόπο. Μην ξεχνάτε ότι ο ενθουσιασμός είναι μεταδοτικός! Την πρώτη φορά, διαβάστε χωρίς να σταματάτε, δείχνοντας ταυτόχρονα το κείμενο, λέξη προς λέξη, με το δάχτυλο ή με ένα χάρακα. Ζητήστε τις εντυπώσεις των παιδιών από το βιβλίο. Ρωτήστε τι τους άρεσε από την ιστορία, ποιο σημείο τούς έκανε περισσότερη εντύπωση, ποια εικόνα τράβηξε την προσοχή τους, αν κάποιο σημείο τούς θύμισε κάποια προσωπική τους εμπειρία. Ενισχύστε την αυτοπεποίθηση των παιδιών επιστρέφοντας στις προβλέψεις τους, για να τις σχολιάσετε και να τις επαινέσετε. (Θυμηθείτε ότι έχετε καταγράψει τις προβλέψεις των παιδιών με το όνομά τους δίπλα.) Αναδείξτε τη δομή του βιβλίου, δίνοντας έμφαση στην ακολουθία των γεγονότων. Τονίστε, για παράδειγμα, τι έγινε πρώτα, τι έγινε στη συνέχεια, τι έγινε στο τέλος. Μιλήστε για τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες πλουτίζουν και επεκτείνουν το νόημα του κειμένου. Για παράδειγμα, ρωτήστε αν υπάρχουν στις εικόνες στοιχεία που δεν περιέχονται στο κείμενο και αντίστροφα. Χρησιμοποιήστε τη θέση των αντικειμένων στις εικόνες για να εισαγάγετε ή να επαναλάβετε λέξεις που δηλώνουν θέσεις και σχέσεις στο χώρο: π.χ., αριστερά / δεξιά, πάνω / κάτω, δίπλα σε, ανάμεσα. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ 11

15 ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Ξαναδιαβάστε την ιστορία όσες φορές επιτρέπει ο χρόνος και το ενδιαφέρον των παιδιών. Θυμηθείτε ότι τα παιδιά, σε αντίθεση με τους ενήλικες, δεν κουράζονται να ακούν την αγαπημένη τους ιστορία ξανά και ξανά. Κατά τη διάρκεια αυτών των αναγνώσεων: εντοπίστε ιδιαιτερότητες στη γλώσσα (όπως δυνατές εκφράσεις ή λέξεις, μεταφορές, παρομοιώσεις), βοηθώντας έτσι τον εμπλουτισμό της γλώσσας των παιδιών γράψτε σε αφίσα τις λέξεις που χρησιμοποιούνται συχνά στο βιβλίο κρεμάστε την αφίσα σε σημείο ορατό από όλα τα παιδιά και αφήστε την εκεί σε όλη τη διάρκεια της ενασχόλησης με το βιβλίο δημιουργήστε ασκήσεις κλειστού ή ανοιχτού τύπου (για παράδειγμα, κατά την ανάγνωση, καλύψτε λέξεις με μια ταινία από χαρτόνι ή με αυτοκόλλητα χαρτάκια και ζητήστε από τα παιδιά να συμπληρώσουν τα κενά, χρησιμοποιώντας τη λέξη του κειμένου ή λέξεις που ταιριάζουν ρωτήστε τα πώς σκέφτηκαν για να βρουν τη λέξη που έλειπε) συζητήστε κάποια στοιχεία, όπως το θέμα ή τα θέματα που πραγματεύεται το βιβλίο, την πλοκή, τους χαρακτήρες, τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους χαρακτήρες, τη γλώσσα και το ύφος της εικονογράφησης εκμεταλλευτείτε κάθε ευκαιρία για να διερευνήσετε ιδέες που προκύπτουν από το βιβλίο και σχετίζονται με άλλα μαθήματα (όπως Μαθηματικά, Γεωγραφία, Ιστορία, Φυσικές επιστήμες). Και, βέβαια, κατά τη διάρκεια αυτών των αναγνώσεων, μην ξεχνάτε τα παιδιά! Παρατηρήστε τις αντιδράσεις τους, πάρτε υπόψη τις ερμηνείες τους για την ιστορία, διευκρινίστε πιθανά σημεία που τους είναι ασαφή, συζητήστε τα μαζί τους και λύστε τις απορίες τους. Στο μετα-αναγνωστικό στάδιο Ζητήστε από τα παιδιά να αναφέρουν κάποιες αγαπημένες φράσεις, λέξεις και 12

16 εικόνες από το βιβλίο. Ρωτήστε τα τι θα μείνει πιο έντονα στη μνήμη τους. Παρακινήστε τα παιδιά να σηκωθούν και να δείξουν ή να διαβάσουν αγαπημένα τους σημεία. Ρωτήστε τι θα άλλαζαν από την ιστορία, αν είχαν την ευκαιρία, και γιατί. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να διαβάσουν εν χορώ ολόκληρο ή κάποια μέρη του κειμένου. Προτείνετε να ξαναγράψουν το τέλος ή μέρη της ιστορίας ή και ολόκληρη την ιστορία, εξηγώντας ότι μπορούν να αλλάξουν τους χαρακτήρες ή/και την πλοκή, να αμφισβητήσουν στερεότυπα. Μια άλλη ιδέα είναι να ξαναγράψουν την ιστορία ως ποίημα. Αναπτύξτε θέματα από άλλα γνωστικά αντικείμενα. Για παράδειγμα: στα Μαθηματικά, αν υπάρχουν αναφορές σε μήνες του χρόνου, μπορείτε να κάνετε ένα ραβδόγραμμα για τα γενέθλια των παιδιών που αντιστοιχούν σε κάθε μήνα στο Εμείς και ο κόσμος, μπορείτε να συζητήσετε θέματα σχετικά με τη διατροφή και την Αγωγή υγείας στα Εικαστικά, να προτείνετε να κάνουν κατασκευές για να δραματοποιήσουν την ιστορία. Τι ακριβώς θα διαπραγματευτείτε από κάθε γνωστικό αντικείμενο εξαρτάται πάντα από την ίδια την ιστορία και τις επιδιώξεις σας, καθώς και από το ενδιαφέρον, τις ιδέες και τις εμπειρίες των παιδιών. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Κύριος στόχος του μεγάλου βιβλίου είναι η απόλαυση της ιστορίας. Οι προτάσεις που διαβάσατε σε αυτό τον οδηγό είναι απλώς κάποιες ανάμεσα σε πολλές δυνατότητες που προσφέρει η ενασχόληση με το μεγάλο βιβλίο. Παρόλο που είναι προκλητικό, δεν είναι πάντα εφικτό ούτε και απαραίτητο να γίνονται τόσες πολλές δραστηριότητες στο ίδιο βιβλίο. Συνήθως, οι ανάγκες κάθε τάξης υπαγορεύουν τη διάρκεια και τον τρόπο ενασχόλησης με το μεγάλο βιβλίο. Θυμηθείτε!

17 Ενδείξεις προόδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Η ευχαρίστηση είναι αναμφισβήτητα η βασική επιδίωξη από την ενασχόληση με το μεγάλο βιβλίο. Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων αποτελεί, επίσης, σημαντική επιδίωξη. Θα μπορούσαμε, επομένως, να πούμε ότι βασικός στόχος είναι η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων με ευχάριστο τρόπο. Για να αξιολογήσετε την πρόοδο των παιδιών, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα φάκελο με ποικίλες καταγραφές, που προέρχονται από συστηματική παρατήρηση, από άτυπες συνεντεύξεις με τα παιδιά και από δείγματα της δουλειάς τους με το μεγάλο βιβλίο. Ο φάκελος αυτός, μαζί με άλλους, χρησιμοποιείται για να δημιουργηθεί ο γενικός φάκελος προόδου κάθε παιδιού και αποτελεί έγκυρη πηγή πληροφοριών για τις δυνατότητές του. Η συστηματική παρατήρηση των παιδιών κατά την επεξεργασία του μεγάλου βιβλίου εξασφαλίζει ικανοποιητικές ενδείξεις για την πρόοδό τους. Μπορείτε να κρατάτε ένα ημερολόγιο, όπου θα καταγράφετε τις παρατηρήσεις σας για τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν και συμπεριφέρονται τα παιδιά καθώς ασχολούνται με τις διάφορες δραστηριότητες. Δεν χρειάζεται να καταγράφετε κάθε λεπτομέρεια αρκεί να κρατάτε δεδομένα για κάποιες δεξιότητες που θεωρείτε ότι είναι σημαντικό να κατακτήσουν όλα τα παιδιά στο συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξής τους. Για παράδειγμα, αν θέλετε να διαπιστώσετε την πρόοδο των παιδιών σε σχέση με το λεξιλόγιο που επεξεργαστήκατε, μπορείτε να ζητήσετε από τα παιδιά να παραγάγουν κάποια μορφή γραπτού κειμένου: για παράδειγμα, να γράψουν όλες τις λέξεις που θυμούνται από το βιβλίο ή να ζωγραφίσουν μια εικόνα σχετική με το βιβλίο και να γράψουν μια λεζάντα ή και μια ιστορία κάτω από την εικόνα τους. Αυτά και άλλα δείγματα της δουλειάς των παιδιών (όπως δι-

18 ασκευές της ιστορίας, ζωγραφιές, συνεντεύξεις φανταστικές ή πραγματικές από τον/τη συγγραφέα ή εικονογράφο του βιβλίου) τα συμπεριλαμβάνετε στο φάκελο κάθε παιδιού. Σημειώνετε συστηματικά την ημερομηνία κάθε δείγματος που καταχωρείτε στο φάκελο, ώστε να έχετε σαφέστερη εικόνα της προόδου του. Βρείτε χρόνο για άτυπες συνεντεύξεις με κάθε παιδί, ώστε να ακούσετε και να καταγράψετε τις εντυπώσεις του για την ιστορία. Βοηθήστε το να εκφραστεί, κάνοντάς του ερωτήσεις, όπως: «Ποιο σημείο της ιστορίας σού άρεσε περισσότερο και γιατί;» «Τι θα θυμάσαι περισσότερο από την ιστορία και γιατί;» «Σου θύμισε αυτό το βιβλίο κάποιο άλλο που διαβάσαμε ή διάβασες μόνος/μόνη σου;» Ηχογραφήστε τις συνεντεύξεις ή κρατήστε σημειώσεις από αυτές. Χρησιμοποιήστε στοιχεία του φακέλου που αντιστοιχούν στο συγκεκριμένο βιβλίο για να συμπληρώσετε ένα φύλλο καταγραφής της προόδου των παιδιών. Τα δεδομένα αυτά, μαζί με άλλα που συγκεντρώνετε κατά τη διάρκεια της χρονιάς, σας βοηθούν να συνθέσετε τη συνολική εικόνα προόδου των παιδιών. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ 15

19 Το μεγάλο βιβλίο «Η γάτα κουμπάρα» ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ Η γάτα κουμπάρα είναι διασκευή μιας ομότιτλης ιστορίας που περιλαμβάνεται στον πρώτο τόμο της συλλογής του Γ. Μέγα Ελληνικά Παραμύθια. Προέρχεται από τη συλλογή της Διαλεχτής Ζευγώλη από τη Νάξο και μιλάει για την προαιώνια έχθρα ανάμεσα στη γάτα και στα ποντίκια. Το «ηθικό δίδαγμα» που προβάλλεται σε πρώτο επίπεδο ανάγνωσης της ιστορίας είναι ότι οι εχθροί παραμένουν εχθροί. Η ιστορία υπαινίσσεται πως ό,τι και αν κάνουμε δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη φύση. Παρά τις προσπάθειες της γάτας να γίνει φίλη με τα ποντίκια, τελικά η επιθετική της συμπεριφορά υπερισχύει των καλών της προθέσεων και χαλάει την κουμπαριά. Αυτό όμως που κυριαρχεί στη σχέση μεταξύ γάτας και ποντικών δεν επαληθεύεται στις ανθρώπινες σχέσεις. Σε περιπτώσεις παραμυθιών που βασίζονται σε ανθρωπομορφισμό ζώων, είναι σημαντικό να κατανοήσουν τα παιδιά ότι οι νόμοι της φύσης δεν ισχύουν για την ανθρώπινη κοινωνία. Με τη συζήτηση και τη χρήση κατάλληλων παραδειγμάτων, γονείς και εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να δουν ότι οι ανθρώπινες σχέσεις διέπονται από άλλους νόμους και δεν είναι σπάνιο αμείλικτοι εχθροί να γίνουν φίλοι, καθώς ιδεολογίες, αξίες, πεποιθήσεις και συμπεριφορές συχνά αλλάζουν. 16

20 Δουλεύοντας με το μεγάλο βιβλίο «Η γάτα κουμπάρα» Οι προτεινόμενες δραστηριότητες για το μεγάλο βιβλίο Η γάτα κουμπάρα ακολουθούν τις γενικές προτάσεις που εκτίθενται στο δεύτερο μέρος του οδηγού. Δεν αφορούν μια συγκεκριμένη τάξη. Έτσι, μπορείτε να επιλέξετε αυτές που ανταποκρίνονται στην ηλικία και στο γνωστικό και γλωσσικό επίπεδο των παιδιών της τάξης σας. Μπορείτε, επίσης, να τις εμπλουτίσετε με δικές σας δραστηριότητες, ανάλογα με τους στόχους σας και το δυναμικό της τάξης σας. Στο προ-αναγνωστικό στάδιο Βάλτε τα παιδιά να καθίσουν άνετα γύρω σας και βεβαιωθείτε ότι όλα μπορούν να βλέπουν το κείμενο. Δείξτε το εξώφυλλο και ρωτήστε τι αίσθηση (ευχάριστη ή δυσάρεστη) τους προκαλεί η εικόνα. Ενθαρρύνετέ τα να μιλήσουν περισσότερο για να δικαιολογήσουν τις ιδέες τους. Ζητήστε να πουν ποιοι νομίζουν ότι είναι οι κύριοι χαρακτήρες της ιστορίας. Ρωτήστε τι σημαίνει ο τίτλος και αν ξέρουν κάποια κουμπάρα ή κουμπάρο τους. Ρωτήστε ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην κουμπάρα/κουμπάρο και στη νονά/νονό. Διαβάστε ξανά τον τίτλο του βιβλίου και ζητήστε από τα παιδιά να μαντέψουν το περιεχόμενο της ιστορίας. Παρακινήστε τα με ερωτήσεις του τύπου: «Γιατί κρατάει η γάτα μπομπονιέρα;» «Πού πηγαίνει με τα λουλούδια στo χέρι η γάτα;» Γράψτε σε χαρτί του μέτρου τις προβλέψεις τους, με τα αρχικά του ονόματός τους δίπλα σε κάθε ιδέα. Οι ιδέες αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν αργότερα. Δεν χρειάζεται οι προτάσεις να είναι πλήρεις μπορείτε να γράφετε ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

21 ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ τις ιδέες με τηλεγραφικό τρόπο. Έτσι τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι οι ιδέες τους, όπως και οι ιδέες των συγγραφέων, μπορούν να αποτυπώνονται γραπτά. Βάλτε το χαρτί με τις ιδέες αυτές σε σημείο που να το βλέπουν όλα τα παιδιά. Ξεφυλλίστε το βιβλίο, παροτρύνοντας τα παιδιά να δουν όλες τις εικόνες. Ζητήστε να σας πουν κάποια από τα αντικείμενα που εντόπισαν στις εικόνες. Ζητήστε να σας πουν αν τώρα, που είδαν και τις εικόνες, άλλαξαν οι αρχικές τους προβλέψεις σχετικά με το περιεχόμενο της ιστορίας. Μπορείτε να προσθέσετε τις πιθανές νέες ιδέες των παιδιών στον κατάλογο που αρχίσατε προηγουμένως. Θυμηθείτε ότι, καταγράφοντας χωρίς διάκριση όλες τις ιδέες των παιδιών, ενισχύετε την αυτοπεποίθησή τους. Διαβάστε τα ονόματα των τριών συγγραφέων. Ρωτήστε τα παιδιά αν παρατηρούν κάποια διαφορά ανάμεσα στα ονόματα των συγγραφέων (ένα από τα τρία ονόματα δεν είναι ελληνικό). Εξηγήστε ότι το βιβλίο Η γάτα κουμπάρα είναι η διασκευή ενός παραδοσιακού παραμυθιού και, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών, αναφερθείτε με περισσότερες ή λιγότερες λεπτομέρειες στη διαδικασία διασκευής ενός κειμένου. Διαβάστε το όνομα της εικονογράφου και μιλήστε για τη δουλειά της (αν δεν το έχετε ήδη κάνει). Στο αναγνωστικό στάδιο Διαβάστε την ιστορία από την αρχή ως 1η το τέλος χωρίς να σταματάτε, δείχνοντας ταυτόχρονα με το δάχτυλο ή το χάρακα κάθε λέξη που διαβάζετε. Χρησιμοποιήστε τη φωνή σας και την έκφραση του προσώπου σας για να μεταφέρετε τον ενθουσιασμό σας και να ζωντανέψετε τις σχέσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες του βιβλίου. ανάγνωση

22 Ζητήστε από τα παιδιά να εκφράσουν την αίσθηση που τους προκάλεσε η ιστορία και να περιγράψουν ή να δείξουν την εικόνα που τους άρεσε περισσότερο. Τώρα είναι η στιγμή να ξαναγυρίσετε στις προηγούμενες προβλέψεις τους και να τις συζητήσετε. Ζητήστε από κάθε παιδί να εντοπίσει στον κατάλογο, μόνο του ή με τη βοήθειά σας, την πρόβλεψή του. Επαινέστε τις παρατηρήσεις και τις προβλέψεις που επιβεβαιώθηκαν (π.χ.: «Σωστά πρόβλεψες, Γιάννα, ότι η γάτα και τα ποντίκια στο τέλος γίνονται πάλι εχθροί») και κάντε θετικά σχόλια για τις λιγότερο πετυχημένες (π.χ.: «Καταλαβαίνω, Μαρία, πώς φαντάστηκες ότι η γάτα τρώει τα ποντίκια»). Επιλέξτε κάποιο απόσπασμα από το κείμενο (π.χ. το τραγούδι με το οποίο ο Τοτός προειδοποιεί τα ποντίκια για τον κίνδυνο που πλησιάζει), προκειμένου να επισημάνετε κάποια βασικά στοιχεία του γραπτού λόγου και ιδιαίτερα του έμμετρου όπως είναι οι προτάσεις και η ομοιοκαταληξία, οι λέξεις και οι αποστάσεις ανάμεσά τους, τα πεζά και τα κεφαλαία γράμματα, τα σημεία στίξης. Δεν είναι βέβαιο ότι οι έννοιες αυτές είναι γνωστές ακόμη και σε μεγαλύτερα παιδιά. Ρωτήστε τα παιδιά να σας πουν αν θυμούνται πόσα ήταν τα ποντίκια που ξεκίνησαν το χορό. Βοηθήστε τα παραπέμποντας σε ενδείξεις, όπως τα ονόματα και τα χρώματα των ποντικών. Για παράδειγμα: «Ας θυμηθούμε, ήταν ο μαυριδερός ο Πάνος, ο γκρίζος» Τα παιδιά λένε τα ονόματα ή τα χρώματα που θυμούνται όχι κατ ανάγκη με τη σειρά που εμφανίζονται στο κείμενο και εσείς τα απαριθμείτε χρησιμοποιώντας τα δάχτυλά σας ή κάνοντας γραμμές στον πίνακα ή γράφοντας ό,τι σας λένε τα παιδιά στον πίνακα. Μετρήστε τα ποντίκια που βρήκαν τα παιδιά και γυρίστε στο κείμενο για να δείτε πόσα από τα ποντίκια βρήκαν και πόσα και ποια παρέλειψαν. ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ 19

23 Επιλέξτε συγκεκριμένες εικόνες και ζητήστε από τα παιδιά να παρατηρήσουν τις αλλαγές των εκφράσεων στα πρόσωπα των χαρακτήρων της ιστορίας και να πουν πού οφείλονται αυτές. Ρωτήστε τα παιδιά γιατί νομίζουν ότι αποφάσισαν τα ποντίκια να κάνουν γιορτή και να χορέψουν. Σε ποιες περιπτώσεις χορεύουν οι άνθρωποι και πώς νιώθουν τα ίδια όταν χορεύουν; ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ 2η Διαβάστε την ιστορία για δεύτερη φορά, χρησιμοποιώντας το δάχτυλό σας ή ένα χάρακα για να δείχνετε τις λέξεις καθώς τις διαβάζετε. ανάγνωση Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ανταποκριθούν στην ιστορία. Ρωτήστε αν τα ξάφνιασε η απόφαση του ποντικού να κάνει τη γάτα κουμπάρα. Προτρέψτε τα να φανταστούν πώς θα εξελισσόταν η ιστορία, αν δεν σταματούσε εκεί όπου τελειώνει στο βιβλίο. Τι θα γινόταν την επόμενη μέρα, σε μια βδομάδα, σε ένα μήνα, σε ένα χρόνο. Ανάλογα με την ηλικία, τις εμπειρίες και το επίπεδο ικανοτήτων των παιδιών, μπορείτε να οργανώσετε κάποιες από τις ακόλουθες δραστηριότητες για την εμπέδωση του λεξιλογίου: Ζητήστε από τα παιδιά να αναφέρουν τις πιο βασικές λέξεις/φράσεις του βιβλίου που περιγράφουν τις σχέσεις ανάμεσα στη γάτα και στα ποντίκια. Π.χ. «όλο χάρη», «καταπληκτική ιδέα», «πηδούν απ τη χαρά τους» και «φουντώνει» / «δεν θ αντέξω», «θα χιμήξω, θα ορμήξω». Δείξτε τις λέξεις/φράσεις με το χέρι σας ή με το χάρακα. Γράψτε τις στον πίνακα και ζητήστε από τα παιδιά να τις επαναλάβουν. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε να χωρίσουν τις λέξεις/φράσεις σε δύο κατηγορίες: μία για την καλή και μία για την κακή σχέση των χαρακτήρων. Γράψτε αυτές τις λέξεις/ φράσεις σε δύο στήλες, σε χαρτί του μέτρου. Δώστε έμφαση στις λέξεις της ιστορίας 20

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2016

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2016 ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ ΒΙΒΛΊΩΝ ΤΩΝ ΕΚΔΌΣΕΩΝ ΨΥΧΟΓΙΟΣ! Λάβετε θέσεις Έτοιμοι Πάμε! ΒΓΕΊΤΕ ΠΡΏΤΟΙ ΣΤΙΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2016 ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΔΡΆΣΕΩΝ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΊΑΣ Σχολείο:... Τάξη:...

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΣΟΥΛΑ ΜΗΤΑΚΙΔΟΥ - ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΡΕΣΣΟΥ ΖΩΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΤΤΑΣ Η Μαίρη Πινέζα ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ Το παρόν έργο αποτελεί συνοδευτικό υλικό του μεγάλου βιβλίου Η Μαίρη Πινέζα και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα;

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Είτε πρόκειται για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είτε όχι, η οργάνωση δεν είναι ό,τι πιο εύκολο γενικά για τα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Τότε και Τώρα (Βιβλίο Ελληνικά με την παρέα μου 2) ΜΑΘΗΜΑ 1 Πώς ήσασταν έτσι; ΣΚΟΠΟΣ Προχωρημένοι Να μπορούν να αφηγηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων

Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Παιχνίδια για βελτίωση ικανοτήτων Διασκεδαστικά παιχνίδια για να βελτιωθούν οι ικανότητες του παιδιού σας Βελτίωση της κριτικής σκέψης του παιδιού σας Όμορφο ανακάτεμα. Οι ικανότητες της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 Θέμα- Φωτοσύνθεση Συγκρίνοντας τις δύο εποχές παρατηρήσαμε ότι το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο)

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) - Με πόσους τρόπους μπορούμε να διηγηθούμε μια ιστορία; - Μπορούμε να την πούμε ο ένας στον άλλο. - Μπορούμε να την γράψουμε. - Μπορούμε να τη ζωγραφίσουμε κομμάτι-κομμάτι.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς «Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς Το «Ειρήνη» αποτελεί ένα εκπαιδευτικό υλικό απευθυνόμενο σε παιδιά ηλικίας 5 έως 8 ετών. Περιλαμβάνει: Μια ταινία κινουμένων σχεδίων (διάρκειας 7 λεπτών) Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Progect <<Η εφημερίδα>> 14 ο Νηπιαγωγείο Δράμας

Progect <<Η εφημερίδα>> 14 ο Νηπιαγωγείο Δράμας Progect 14 ο Νηπιαγωγείο Δράμας Εκπαιδευτικοί: Πεκτέσογλου Αναστασία- Καραμπατζάκη Μαρία Διάρκεια προγράμματος: 3 μήνες (Φεβρουάριος-Απρίλιος ) Αριθμός παιδιών : 29 Σκοποί και στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

TRIDIO 190016 TRIDIO 1

TRIDIO 190016 TRIDIO 1 TRIDIO 190016 1 Τι είναι το Tridio; Το Tridio είναι μια ανεξάρτητη μέθοδος εργασίας με σκοπό να υποστηρίξει τις τρέχουσες μεθόδους διδασκαλίας μαθηματικών στους τομείς της ανάπτυξης της χωρικής ικανότητας,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 4: Επέτειος Πολυτεχνείου Νηπιαγωγείο Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Υπεύθυνη προγράμματος : Μπλούχου Στεφανία ΠΕ 70 Τάξη υλοποίησης : Α Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα