Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ'

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ'"

Transcript

1 Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ' Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΛΑΡΑΣ ΕΙΝΑΙ βέβαια γνωστός λόγιος της όψιμης περιόδου του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, αλλά η πνευματική του δραστηριότητα απ' ό,τι γνωρίζουμε ώς τώρα περιορίστηκε στις έριδες για το γλωσσικό ζήτημα, που συντάραξαν τους κύκλους των Ελλήνων λογίων κατά τα τελευταία πέντε ή έξι χρόνια πριν από την Επανάσταση. Στο ζήτημα αυτό ο Καλαράς εντάχθηκε στη ριζοσπαστική πτέρυγα, μαζί με τον Βηλαρά και τον Ψαλίδα. Είχε μάλιστα συντάξει, ήδη το 1804, μια Δοκίμι Γραματικίς τις γλόσας μας, όπου εισηγείτο τη φωνητική ορθογραφία, μονοτονισμό, κατάργηση των διφθόγγων 1 κτλ. Προηγήθηκε δηλαδή κατά δέκα χρόνια της Ρομέηκης Γλόσας (1814) του Βηλαρά. Το ρη- 1. Στην επιστολή του Καλαρά προς Βηλαρά (1 Απριλίου βλ. Ιωάννου Οικονόμου του Λαρισσαίου, ΈπιστολαΙ οιαφόρων..., Αθήνα 1964, αρ. 153, σ ) γίνεται εκτενής λόγος για την τύχη του έργου και για τις αντιδράσεις που προκάλεσε: Με τιν άδιαν κε σινδρομίν τόντε επιτρόπον τις εκλισίας τον Λιβόρνου, κε τον εκί μεγαλιτέρον ομογενόν, εστά/.θικεν ις Βενετίαν να τιποοί. μα αλίμονο! αφτό μόνον έφθασε (διό) να ακούσο από όλου- τους εκί καποτάδες τον γνοστικόν τούτον σορίτιν, ότι εχάλαοα τιν ελινικίν γλόααν, α^εοεσα τιν θεότιτα, εσίντριπσα τονς κρισταλίνονς ουρανούς, κε εσίνχισα το παν κε αν όεν έόιόα ώιόχιρον να γιρίσι από τον τίπον κε να τιν αναθεματίσο, έπρεπε σαν άλος Γαλιλέος... Κακόμιρι αμαθίς! (...) Από τότε (τονς 1804) έος τον φετινόν φλεβάριον, εζιτούσα, σαν ο ίιογένις με το φανάρι, άνθρωπον (επιδί, αντί να ολιγοκαρδίσο, εμπσιχόοικα περισότερον) διά να τιν θεορίσι, να τιν κρίνι, κε να με συμβοιθίσι ις αφτό το κινάν καλόν. Ίβοα πολούς οπού μ' εμπόδισαν, πόλους οπού δεν ιμπορούσαν, κε πόλους οπού δεν ίοελαν ν' ακουσθούν τέτιες έρεσες. Ε- στοχάστικα, έκρινα, αποφάσισα, (βάζοντας διά ασπίδα το δίκεόν μου κε το αδιάφορον εναντίον όλον τον εχθρικόν σαίτον) κε τιν έστιλ.α ις το Τριέστι ις ένα φιλογενί φίλον μου Νικόλαον Ζογράφι, οπού εκί πραγματέβετε, διά να τιν τιπόσι. μα λαβένοντας το ανοιπομένο έκσοχόν σον γράμα, έγραπσα εφθίς να εμποδισθί έος δέφτερίν μου άδιαν, διά να ιμπορέσο, αφού ακονσο τες σιμβουλές σου, να κάμο τες έβλογες μεταβολές. Διά τούτο σε στέ/.νο κε ένα ίσον, το οπίον θεόρισέ το, αναπλίροσέ το κατά τον κινάν σκοπόν, κε στ'ιλτο μον. μα πάντα ενθιμίσον, ότι ίνε μία αρχί, μία δοκίμι, κε επιταφτού γραμένι διά σιντομίαν κε εφκο/jav. Από το γράμμα του Καλαρά προς τον Χριστόδουλο Κονομάτη (2 Απριλίου 1817 Ίίπιστολαλ διαφόρων, αρ. 186, σ. 320)

2 202 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ξικέλευθο αυτό έργο του Καλοφά χάθηκε ή λανθάνει, αν και ήταν, φαίνεται, γνωστό ώς το 1818 τουλάχιστον σε κύκλους λογίων και φιλολογούντων, όπως κάποιος ανώνυμος εξ Άμστελοδάμον, που δημοσιεύει στον Λόγων Έρμη του 1818 καυστικές επικρίσεις για τη γραμματική του Καλαρά, αλλά χοορίς να τον κατονομάζει. 2 Χάθηκαν επίσης ή λανθάνουν και άλλα έργα του Καλαρά: μια μετάφραση ενός εγχειριδίου Αριθμητικής του Jean-Baptiste Biot ( ), μιας Γεωμετρίας του Adrien-Marie Legendre ( ) κι ακόμη μια μετάφραση του πρώτου τόμου του Συστήματος της φύσης τον Μιραμπό. 3 Δεν πρόκειται για τον γνωστό η γέτη της Γαλλικής Επαναστάσεως Ηonoré-Gabriel Mirabeau ( ), αλλά για ψευδώνυμο του επίσης γνωστού Γαλλογερμανού φιλοσόφου Paul Henrie d'holbach ( ). Το έργο του Système de Ια nature (1770), που μετέφρασε ο Καλαράς, χαρακτηρίστηκε στην εποχή του ως «Βίβλος της αθεΐας)), επειδή διαπνέεται από άκρατο υλισμό, απροφαίνεται ότι ο Καλαράς ξανάστειλε τη Λοκιμί Γραματικίς στον Χικ. Ζωγράφο, ο ο ποίος με τη σειρά του ζήτησε από τη διοίκηση της ελληνικής κοινότητας της Τεργέστης να αναλάβει τη δαπάνη για την έκδοση του βιβλίου, αλλά το αίτημα του απερρίφθη. Ο Βηλαράς σε επιστολή του (4 Μαρτίου 1815 βλ. Έπιστολαϊ διαφόρο»>, αρ. 130, σ. 211), συγχέοντας μάλλον πρόσο^πα και γεγονότα, μέμφεται τους φηλέληνες Βλάχους της Ληβόρνος για την αντίδραση τους στην έκδοση του βιβλίου του Καλαρά. Ο Καλαράς όμως καταλόγιζε τη ματαίωση της εκδόσεως του έργου του στους καποτάδες (Βλάχους προφανώς) της Βενετίας και όχι του Λιβόρνου (βλ. παραπάνω). Υπαινίσσεται πιθανώς τον τότε (1804) Γιαννιώτη πρόεδρο της ελληνικής κοινότητας της Βενετίας Δημήτριο Λαζάρου (βλ. Άρτεμης Ξανθοπούλου Κυριακού, Ή ελληνική κοινότητα της Βενετίας, , Θεσσαλονίκη 1978, σ. 223, 240). Για τον Αθηναίο έμπορο Νικ. Ζωγράφη (ή Ζωγράφο) βλ. Όλγας Κατσιαρδή-Hering, Ή ελληνική παροικία της Τεργέστης, , τόμ. 1, 'Αθήνα 1986, σ Έρμης ό Λόγιος, 1818, σ. 348 (τχ. 1ης Ιουλίου). Ή στέρησις αυτής της ποοφορας ήπάτησε προ χρόνων 'ένα χρήσιμον νέον "έλληνα, μαοητεύοντα εις 'ίταλιαν, και ηθέλησε να συγγράψη μίαν Γραμματικήν της απλής γλώσσης, εις την οποίαν εκβαζε δλας τάς διφθόγγους, μακρό, πνεύματα και τ.λ. και ήθελε να γράφωμεν ώς λαλοϋμεν, ώς να ήτο χρεία να διδάξη τινάς την άμάθειαν άλλ' εσυλλογίζετο οϋτως, «Τις ή χρεία όλων αυτών, όταν δεν τα μεταχειριζώμεθα; όθεν ας τα άποβάλλωμεν», το 'ίδιον ώς χειρουργός τις, αντί να του προμηθεύση ένα ξύλινον πόδα, να έλεγε προς χωλόν τίνα φίλον του, α"απλωσε, αγαπητέ, να σου όρεπανίσο) και τον υγιαίνοντα Ôià να μη χωλαίνης». Ώς τόσον, δια καλήν τύχην του δεν εύρε συνδρομητάς δια να εκδώση εις τύπον την τοιαύτην του Γραμματικήν, κατά την οποίαν έπρεπε να ξανατυπωθουν, τουλάχιστον δια τους μαθητάς του, ή οπαδούς του, Ολα τα λοιπά ελληνικά βιβλ.ία μας, διότι à/ΐέως δεν ήθελε ημπορούν να τά άναγινώσκουν. σ Και για τα τρία αυτά έργα βλ. την επιστολή του Καλαρά προς Βηλαρά, ό.π.,

3 κίν. 5 Όπως σημειώθηκε παραπάνω, κανένα από τα εογν. αυτά του Καλαρά Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΤ Η «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 203 κάλυπτο αθεϊσμό και φυσικά από αντικληρικαλισμό. 4 Είχε επίσης μεταφράσει ο Καλαράς και μια Δοκίμι τις τούρκικης θρισκίας, αγνώστου συγγραφέα. Τέλος, το 1815 καταγινόταν να συντάξει μια Πρακτικίν Γιατρι- δεν περισώθηκε ώς εμάς. Αν σώζονταν, θα ήταν ασφαλώς πολύ διαφορετική η θέση του Καλαρά στην ιστορία της νεοελληνικής παιδείας. Τα μόνα γνωστά σήμερα κείμενα του Καλαρά είναι όλα κι όλα δύο επιστολές του (γραμμένες με φωνητική ορθογραφία και μονοτονικά), μία του 1815 προς τον Βηλαρά και μία του 1817 προς τον Χριστόδουλο Κονομάτη. 6 Αλλά ο Καλαράς δεν είναι σήμερα γνωστός όσο είναι γνωστός χάρη στις δύο αυτές περισωθείσες επιστολές του κυρίως, όσο χάρη στο σεμνό φιλόλογο Κώστα Παπαχρίστο, που πριν από 51 χρόνια υποστήριξε ότι ο Καλαράς είναι ο Ανώνυμος της 'Ελληνικής Νομαρχίας. Το 1987 ο Παπαχρίστος ανακεφαλαίωσε το όλο ζήτημα της πατρότητας της 'Ελληνικής Νομαρχίας και ανέπτυξε διεξοδικά τις σκέψεις και τα επιχειρήματα του υπέρ του Καλαρά σε ειδικό βιβλίο με τίτλο Ποιος έγραψε την 'Ελληνική Νομαρχία (σσ. 174, εκδόσεις ((Εστίας»). Το βιβλίο αυτό μάλλον έπεσε στο κενό - ούτε κρίθηκε ούτε παρουσιάστηκε σε κανένα ιστορικό ή φιλο- 4. Μνείες του ονόματος ή και του έργου του Mirabaud-d'IIolbach (από τον Χριστόδουλο Παμπλέκη, τον Πολυζώη Κοντό, τον Κάλφογλου και τον Μιχαήλ Περδικάρη) επισημαίνει ο Κ. Θ. Δημαράς, «Μαργινάλια σε ενα αντίτυπο του d'holbach», Βιβλιογραφικά, 1 (1972) Ας προστεθή ακόμη μία: του Αλεξάνδρου Μαυροκορδάτου του Φιραρή στη γνωστή συλλογή στιχουργημάτων του Βόσπορος εν Βορνσθένει, Μόσχα 1810, σ. 191, όπου αναφορά στο επίμαχο σύγγραμμα του Μιραμπό, το στηρίζον άστηρίκτως την άθεΐαν. Πρβλ. σχόλια του Δημ. Σπάθη στο έργο του Γεωργίου Ν. Σούτσου 'Αλέξανδροβόδας 6 ασυνείδητος, κωμωδία σνντεοεΐσα εν ετει αψπε': 1785, Αθήνα 1995, σ. 333 και σημ. 73. Ουσιαστικότερες απηχήσεις των ιδεών του d'holbach στον Παμπλέκη και τον Βενιαμίν Αέσβιο ανιχνεύουν αντιστοίχως ο Π. Χ. Νούτσος, Νεοελληνική Φιλοσοφία. Οι ιδεολογικές διαστάσεις των ευρωπαϊκών της προσεγγίσειον, Αθήνα 1981, σ , και η Ρωξάνη Αργυροπούλου, Ο Βενιαμίν Λεσβίος και η ευρωπαϊκή σκέψη του J8ου αιώνα, Αθήνα 1983, σ. 179, 242 κ.α. Η μετάφραση πάντως του Καλαρά είχε μείνει απαρατήρητη ώς τώρα. 5. Και τα δύο αυτά έργα μνημονεύονται στην επιστολή του Καλαρά προς Βηλαρά, ό.π., σ Έπιστολαί διαφόρων, αρ. 153, σ και αρ. 186, σ Η επιστολή προς Βηλαρά είχε ήδη δημοσιευθή από τον κάτοχο του κώδικα των Επιστολών διαφόρου Γιάννη Αντωνιάδη στο περ. 'Υγειονομικός Κόσμος, φ. 7 ( ) και αναδημοσιευθή από τον Γ. Βαβαρέτο, "Απαντα Ίω. Βηλαοά, Αθήνα 1935, σ

4 204 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) λογικό περιοδικό, απ' όσο γνωρίζω τουλάχιστον. Οι απόψεις όμως του Παπαχρίστου υπέρ του Καλαρά, όπως συνοπτικά παρουσιάστηκαν σε ανακοίνωση του στην Ακαδημία Αθηνών το 1944 δια του ακαδημαϊκού Νίκου Βέη, 7 συζητήθηκαν αρκετά από όσους κατά καιρούς τα τελευταία πενήντα χρόνια ασχολήθηκαν με την Ελληνική Νομαρχία (Μαρίνος Σίγουρος, Νίκος Βέης, Φάνης Μιχαλόπουλος, Νικόλαος Τωμαδάκης, Γιάννης Κορδάτος, Γεώργ. Βαλέτας, Κ. Θ. Δημαράς, Άγγελος Παπακώστας, Τάσος Βουρνάς κ.ά. για να περιορισθώ στους τεθνεώτες). 8 Κανένας δεν συμμερίστηκε τις απόψεις του ΓΤαπαχρίστου. Οι σημαντικότερες αντιρρήσεις τους συγκεντρώνονταν κυρίως σε δύο σημεία: α - Ο Ανώνυμος της "Ελληνικής Νομαρχίας πρέπει να ήταν Ηπειρώτης ή πάντως να είχε ζήσει στην Ή πειρο του Αλή πασά. Ο Καλαράς όμως ήταν Κορίνθιος, και δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ότι πέρασε ποτέ από την Ήπειρο, β' -Το 1818, όταν ο Καλαράς μυείται στη Φιλική Εταιρεία, ήταν 28 ετών, σύμφωνα με τον κατάλογο των Φιλικών του αρχείου Σέκερη. Γεννήθηκε λοιπόν το 1790 κι επομένως το 1806, όταν εκδίδεται η 'Ελληνική Νομαρχία, ήταν μόλις 16 ετών, κι ακόμη μικρότερος όταν, υποτίθεται, την έγραφε, δυο-τρία χρόνια νωρίτερα. Και στην μεν πρώτη ένσταση ο Παπαχρίστος αντιπαραθέτει την καίρια παρατήρηση του Νίκου Βέη, ότι δηλ. όποιος κι αν ήταν ο συντάκτης της 'Ελληνικής Νομαρχίας ενσωμάτωσε πάντως στο βιβλίο του πολλές πληροφορίες περί προσώπων και πραγμάτων της Ηπείρου, που του έδωσε ο Χριστόφορος Περραιβός, ο οποίος σημειωτέον ότι το βρισκόταν στο Λιβόρνο. 9 Εκεί δε, στο Λιβόρνο, πολύ κοντά δηλ. στην Πίζα, όπου την εποχή εκείνη σπούδαζαν και ο Καλαράς και ο Κωλέττηςκ.ά., 10 φαίνε- 7. Κ. Α. Παπαχρίστου - Ν. Α. Βέη, «Περί της Ελληνικής Νομαρχίας και του συγγραφέως αυτής», Πρακτικά Άκααημίας 'Αθηνών, 19 (1944), Αθήνα 1946, σ Συνοπτική έκθεση των απόψεων που διατυπώθηκαν κατά καιρούς και τη σχετική βιβλιογραφία βλ. στου Κ. Α. Παπαχρίστου, Ποιος έγραψε την 'Ελληνική Νομαρχία, Αθήνα 1987, σ Ν. Α. Βέη, «Εισαγωγικά εις τον Χατζη-Βασίλην Περραιβόν», προτασσόμενα στα "Απαντα Χριστόφορου Περραιβοϋ (επιμέλεια-σχόλια: Μ. Μ. Παπαϊωάννου), Αθήνα 1956, σ , και του ιδίου, (("Ερευνες και στοχασμοί γύρω στην Ελληνική Νομαρχία και τον συγγραφέα της», πού προτάσσονται στην έκδοση της 'Ελληνικής Νομαρχίας από τον Γ. Βαλέτα, Αθήνα , σ. 37*-38*. 10. Γύρω στο 1806 σπουδάζουν επίσης ιατρική στην Πίζα ο Θεόφιλος Καΐρης, ο Ιωάννης Ζαμπέλιος, ο Διονύσιος Πύρρος κ.ά., ενώ στο Λιβόρνο ζη, έφηβος ακόμη, ο Ανδρέας Κάλβος.

5 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 205 ται ότι τυπώθηκε η Ελληνική Νομαρχία, πιθανώτατα στο τυπογραφείο του Θωμά Μάζη, που ακριβώς την ίδια χρονιά, αλλά κι αργότερα ώς το τύπωσε άλλα δυο-τρία ελληνικά βιβλία. 11 Όσο για τη δεύτερη ένσταση, τη σχετική με τη μικρή ηλικία του Καλαρά το 1806, ο Παπαχρίστος υποθέτει ότι πρόκειται για λάθος του γραμματικού που κατήρτισε τον κατάλογο των Φιλικών κι ότι ο Καλαράς πρέπει να γεννήθηκε αρκετά χρόνια πριν από το 1790, αλλά δεν προσκομίζει καμιά απόδειξη ή βάσιμη ένδειξη. Παρά ταύτα είχε δίκιο. Σε μια σύντομη νεκρολογία για τον Καλαρά, δημοσιευμένη στην Εφημερίδα των "Αθηνών του Γεωργίου Ψύλλα, φ. 34 της 10ης Ιανουαρίου 1825, διαβάζουμε τα εξής: ΤΡΙΚΚΑΛΑ 25 Αίχ,μβρ,Όν, Ο \\ον\(υτη{ Γ. Καλαθάς (χ TCV Aivopiou της Kipiytcv, umtataxiiç raspa της Σ. Αιοιχησιως fxtra Τον νχουργοϋ της ^ρησχα&ς xvp' \ωαηφ Ανΰροΰσης, iva ό- fjukrjau>vi μι Ί*υ{ χυρ. AvOçiav Άαημη* χαι λαειονς y <x της ιαλαινωςιας τίϊ ϊρομιυ xat tkkiiiptu; των àvayxaimv tvhvμάΐω* tt άχ^ημαιιαν, και μάλλον μη ('σαχοναβίΐί (ίς τας Ιφ^λίμονς τη Ώα* TÇ'Ît αυμβον)^.ς lev, αίσβανβίις χαιρίαι'ς τ«άτβΐίλίσμαία τον lnavn\ovixìv»v Ιμ φ-jxiov -Β»λ(μ υ, χαι *ιατρι\\«ζς j/j Tfl/xxaka, βτ«xat Ία τη; Αιοιχησιως Στρατεύματα όίηγονμίνα taaea Ίου ì^oyoτατον Σ,τραΎηγον Ι. Γχβύξα tlp'iaxovlo «σ&ινησας tx α^υραπχνμονίας ίζίομαΐ- f ry «/χβστή τριΐη }>ίχ(μ. xatrjkstv βίς Τψ Μητίςα τον ί'ην ιξ' ης Xatrfy τψ 43 ti ti της ηλιχιαζ του' άνηρ αγαθός, Φιλααατρις, φikeiixatoç, άχτημων, ίν8(ρμ«ς irtf /uà* ιπτης των Νάμων χα) Ιατροφιλόσοφος. ΎσπρήΒη η Πατρίς χ ai χατ (ξο* Χ*!» η Κιριν^ος TCIÙJCV Ιΐατριύτ-ην άςισ- Τβν, Si ό ÔÇTjvt? χαι θςηνησίΐ α'ισθομίνη την nltpypiv του. ΕΓ6ί η Σ. Α*οίχηβΐ( Αι«τας miaτας αυτά txî>ivkfu<?ft{ προς Ίην Ι latf/òa, ας απ αργίας τβ Ιίοβ μας τβντον àyuvo; fiti^tv, àcootoicroi «refe» τ» w/*f τβ ζην αναγκαίων τη χήρα σνζί- 7"5» τον, χαι τοις ορψανυτ; aìnù τίχνοις, ΑρμνΙιγ, Αςιατο-/(ίτα/νι, χα) Spao~uÌ*Ckot. Ια»πει* ιτααιβρα χα) ατιαουμςνα χα) ακτβ τβ «tnicuwiou AÇTOV, iupttrxarrat tic i ptxxaka β*ηύινμ να tifcfupiviç ix tiv cvyytvv* αντον χα) φίλ^ν. 11. Βέη, «Έρευνες», σ. 14*-15*, 38*. Φαίνεται ότι οι Αδελφοί Μάζη εγκατέστησαν αρχικά το τυπογραφείο τους στην Μπολόνια, όπου το 1806 τυπώθηκαν τα Μαθήματα της Ναυτικής 'Επιστήμης... Παρ' Άδελφοΐς Μάζι και Συντρόφοις. Τον ίδιο χρόνο όμως τυπώθηκε η 'Ιδέα Γενική... 'Εν τή Λιβόρνω. Έν τή Τυπογραφία Θωμμα Μάζι και Συν. Λίγο πριν από τον Μάρτιο του 1810 επανεκδόθηκαν στο Λιβόρνο (με ψευδοχρονολογία 1775) οι Costituzioni e Capitoli... Διαταγαί και Συνθήκαι της εν Λιβόρνω'Εκκλησίας των 'Ορθοδόξων... 'Εν τή τυπογραφία Θωμά Μάζι και Συντρ. Για τα έντυπα αυτά βλ. Γκίνη-Μέξα, 'Ελληνική Βιβλιογραφία, Α' (1939), σ. 69, αρ. 416, σ. 71, αρ. 428, και Φ. Ηλιου, «Νέες προσθήκες στην Ελληνική Βιβλιογραφία», Τετράδια 'Εργασίας (του Κ.Ν.Ε.), 10 (1988), σ. 251, αρ. 22, και σ. 428, αρ. 712.

6 206 Ο Ε Ρ Λ Ν Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) Είναι παράδοξο αλλά δεν συμβαίνει για πρώτη φορά ότι ένα τέτοιο κείμενο, δημοσιευμένο πριν από τόσα χρόνια, αλλά και ανατυπωμένο πρόσφατα (το 1981), δεν το πρόσεξαν οι βιογράφοι του Καλαρά 12 και γενικότερα οι ερευνητές συναφών θεμάτων. Δεν θα σχολιάσω εδώ τις νέες ειδήσεις που μας δίνει για τον Καλαρά η νεκρολογία του αυτή. Περιορίζομαι στο ζήτημα της ηλικίας του. Αφού τον Δεκέμβριο του 1824 ο Καλαράς ήταν 43 ετών, έπεται ότι γεννήθηκε το 1781' συνεπώς το 1806, όταν εκδίδεται η 'Ελληνική Νομαρχία, είναι 25 ετών. Αίρεται έτσι ο ένας από τους δύο κύριους λόγους που απέκλειαν την ταύτιση του Καλαρά με τον Ανώνυμο Έλληνα. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι συμμερίζομαι τα περαιτέρω συμπεράσματα του Κώστα Παπαχρίστου. Ειδικά μάλιστα διαφωνώ με την προσπάθεια του να ταυτίσει τον Α νώνυμο τον Καλαρά, κατ' αυτόν με τον συγγραφέα μιας μικρής φυσικοχημικής πραγματείας που έχει τίτλο Ιδέα Γενική περί τίνων Ιδιοτήτων των στομάτων... Το ζήτημα αυτό δεν είναι καθόλου άσχετο με την αινιγματική πατρότητα της 'Ελληνικής Νομαρχίας και γι' αυτό ας μου επιτραπή να επιμείνω. Το φυλλάδιο αυτό, η 'Ιδέα Γενική, 80 σελίδων, σχήματος 12ου τυπώθηκε στο Αιβόρνο το 1806 στο τυπογραφείο του Θωμά Μάζη. Είναι γνωστό στη βιβλιογραφία. 13 Η συγγραφή του αποδίδεται στον Ιωάννη Κωλέττη, σύμφωνα με ρητή μαρτυρία του Henry Holland, 14 που συνάντησε τον Κο^λέττη κατά την περιοδεία του στην Ήπειρο το Στον Κωλέττη επίσης το προσγράφει και ο Carl Iken, 15 πιθανώς αντλώντας από τον Holland. Ο Παπαχρίστος γνωρίζει τις μαρτυρίες αυτές, 16 αλλά πιστεύει ότι είναι εσφαλμένες. Κατ' αυτόν, όποιος έγραψε την 'Ελληνική Νομαρχεία, έγραψε και την "Ιδέα Γενική, δηλ. ο Καλαράς, 12. Η πληρέστερη και πιο πρόσφατη βιογραφία του Καλαρά είναι του 'Αγγέλου ΙΙαπακώστα, Γεώργιος Καλαρας. Το πνευματικό και πατραοτικο έργο τον, Αθήνα Γκίνη-Μέξα, ό.π., α. 69, αρ. 416' πρβλ. παραπάνω, σημ Henry Holland, Travels in the Ionian Isles, Albania, Thessaly, Macedonia etc., during the years 1812 and 1813, Αονδίνο 1815, σ. 237: He [Κωλέττης] is the author of a pretty little chemical treatise in the Romaic language^ chiefly on the modern doctrines of heat; and he has prepared also for publication, translations of. Johnson s Rasselas, of the Geometry of Legendre, and the Arithmetic of Riot. Σε υποσημείωση ο πλήρης τίτλος της 'Ιδέας Γενικής στα ελληνικά. 15. Carl Iken, Leucothea, Αιψία 1825, σ Τις παραθέτει και τις σχολιάζει Παπαχρίστου, Ποιος έγραψε την "Ελληνική Νομαρχία, σ

7 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ II «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 207 και για να το αποδείξει αφιερώνει, δεκάδες σελίδες, περίπου το μισό του βιβλίο. Την πεποίθηση του για την ταυτότητα των δύο συγγραφέων ο Παπαχρίστος στηρίζει σε δύο κυρίως επιχειρήματα: Πρώτον, στις φραστικές και λεξικές ομοιότητες μεταξύ των δύο κείμενων. 17 Αλλά όσα σχετικά παραδείγματα παραθέτει είναι κοινοί τόποι σε πολλά ελληνικά κείμενα της εποχής εκείνης: π.χ. ότι τόσο στην 'Ελληνική Αομαοχία, όσο και στην 'Ιδέα Γενική απαντούν οι τύποι άνοίστασις και όχι αντίστασις, μνήσκο), με την έννοια του μένω, απομένω" επιχειρίζομαι αντί επιχειρώ' σνγχιορώ με την έννοια του επιτρέπω' κανένας - καμμία - κανένα με κορωνίδα και υπογεγραμμένη στο πρώτο άλφα' τίνας με την έννοια του τις' πολλά αντί πολύ (ως επίρρημα) κ.ά. παρόμοια. Αλλά πέρα από τις κοινότατες αυτές ομοιότητες, που δεν αποδεικνύουν τίποτα, υπάργουν και πολύ σημαντικές και ενδεικτικές λεξιλογικές και γραμματικές διαφορές ανάμεσα στα δύο κείμενα, τις οποίες δεν εσημείωσε ο Παπαχρίστος (πλην μιας). Σημειώνω τις σπουδαιότερες: 18 Ο συγγραφέας της Έλ?.ηνικής Νομαρχίας χρησιμοποιεί πολλές (ρορές το ρήμα διανθεντενιο. 19 Ο συγγραφέας της 'Ιδέας Γενικής χρησιμοποιεί τρεις φορές το ίδιο ρήμα, αλλά γράφει διανφθεντενω. 20 Τη διαφορά αυτή την επισημαίνει ο Παπαχρίστος. 21 Στην "Ελληνική Νομαρχία απαντά μία φορά το όνομα του Κοιοαή' 22 στην 'Ιδέα Γενική γίνεται κάπου μνεία των λογάδων του Γένους.... Ενγενίων, Θεοτοκίων, Κονραΐδον 23 κτλ. Στην 'Ελληνική Νομαρχία απαντούν επανειλημμένα στον αόριστο της υποτακτικής ρήματα, όπως: m εξετάσωμεν, να ώφελήση 2 * κτλ.' ο συγγραφέας όμως της 'Ιδέας Γενικής γράφει αντιστοίχως: να εξετάξωμεν, να οψελέσω. 20 Και το σημαντικότερο: Στην "Ελληνική Νομαρχία γίνεται απαρέγκλι- 17. Λντόθι, σ. G7 κ.ε. και ειδικότερα σ Οι παραπομπές κατά τη σελιδαρίθμηση του πρωτοτύπου της r Ε?Ληνικη~ς Νομαρχίας (στη φωτογραφική ανατύπωση από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, 197G). 19. 'Ελληνική Νομαρχία, σ. 11, 57, GO, 101, 157, 211 κ.α. 20. 'Ιδέα Γενική, σ. 27, 28, Γΐαπαχρίστου, ό.π., σ Ελληνική Νομαρχία, σ Ιδέα Γενική, σ 'Ελληνική Νομαρχία, σ. 33, 12Ì και 142, 'Ιδέα Ιψενική, σ. 3 και 78.

8 208 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) τα χρήση των όρων 'Ελλάς και "Ελληνες" στην 'Ιδέα Γενική όμως χρησιμοποιούνται οι όροι Γραικία και Γραικοί. 26 Δεν είναι δυνατόν ο ίδιος συγγραφέας, τον ίδιο χρόνο (1806), να χρησιμοποιεί τόσο διαφορετικούς ρηματικούς τύπους και όρους και μάλιστα όρους, όπως οι 'Ελλάς - Γραικία, "Ελληνες - Γραικοί, που η χρήση του ενός ή του άλλου τύπου υποδηλώνει και κάποιο στάδιο ιδεολογικής εξελίξεως ή πάντως κάποια όχι τυχαία αλλά συνειδητή προτίμηση για το ένα ή το άλλο εθνικό όνομα. Ώστε, μπορούμε, νομίζω, να αντιστρέψουμε το συμπέρασμα του Παπαχρίστου: Όποιος έγραψε την 'Ελληνική Νομαρχία δεν μπορεί να έγραψε και την "Ιδέα Γενική. Και επειδή εμείς δεν έχουμε κανένα λόγο να αμφισβητήσουμε τις μαρτυρίες ότι ο Κωλέττης ήταν ο συγγραφέας της 'Ιδέας Γενικής, έπεται ότι η 'Ελληνική Νομαρχία δεν μπορεί να γράφτηκε από τον Ιωάννη Κωλέττη, όπως επίμονα, από την εποχή του Παύλου Λάμπρου και του Κων. Σάθα, πιστεύεται από πολλούς. 27 Το Βεΰτζρο επιχείρημα που επικαλείται ο Κώστας Παπαχρίστος υπέρ της ταυτίσεως του Ανωνύμου της 'Ελληνικής Νομαρχίας με τον συγγραφέα της Ιδέας Γενικής είναι πιο πολύπλοκο. Συγκεκριμένα, στη σ. 2 της 'Ιδέας Γενικής υπάρχει η εξής σημείωση: Λ Ας είναι γνοιστον δτι ή 'Αριθμητική τον Βηότ, ή Γεο^μετρία του Λεζάνδρ, ή "Αλγεβρα τον Αακροά και ενα μνθ-ιστορικον καλούμενον ό Ρασσελας, μετεφράσθησαν εις το α πλούν ημών ιδύομα, και μετ ον πολύ θέλει Ιδονν το φως. Τις μεταφράσεις αυτές (εκτός από εκείνη της Άλγεβρας του Lacroix), μαζί με την 'Ιδέα Γενική, αναγράφει ως έργα του Κωλέττη ο Holland, 28 προφανώς κατά πληροφορίες του ίδιου του Κωλέττη. Κανένα πάντως από τα τέσσερα αυτά βιβλία δεν είδε το φως της δημοσιότητας. Αλλά εδώ ειδικώς μας ενδιαφέρουν τα δύο πρώτα, η Αριθμητική του Biot και η Γεωμετρία του Legendre, γιατί οι μεταφράσεις των δύο αυτών βιβλίων μνημονεύονται από τον ίδιο τον Καλαρά ως έργα δικά του στην επιστολή του προς Βηλαρά: Έχο μεταφρασμένιν από τον κερά οπού εαπούδαζα ις το σχολίον από το ιταλικόν τιν Αριθμιτικίν του Βιότ, τιν Γεομετρίαν τον Ζιάνδρε' αφού ίλθα ις τιν ττατρ«5α μου, μίαν Δοκιμίν τις Τούρκικις θρισκίας... Διά τα πρότα βιβλία κε τιν Γραματικίν βεβεόσου από τον εκσοχότατον φίλον 26. Αυτόθι, σ Σύνοψη της επιχειρηματολογίας υπέρ του Καλαρά βλ. στου Παπαχρίστου, ό.π., σ Βλ. παραπάνω, σημ. 14.

9 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΑΑΡΑΣ ΚΑΙ II «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 209 μου και σιμαθιτίν Γιάνιν Κολέτιν, τον σιμπατριότιν σον 29 κτλ. Ώστε δεν πρόκειται για οικειοποίηση αλλότριων κόπων εκ μέρους του Καλαρά, ό πως θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, αφού ο ίδιος ο Καλαράς παραπέμπει τον Βηλαρά για περισσότερες πληροφορίες στον έτερο διεκδικητή της πατρότητας των μεταφράσεων, τον Ιωάννη Κωλέττη. Πιστεύω ότι η μόνη δυνατή ερμηνεία της διπλής αυτής πατρότητας των μεταφράσεων είναι να δεχθούμε ότι ο Καλαράς και ο Κχολέττης, φίλοι και συμφοιτητές στην Πίζα γύρο:» στα 1806, μετέφρασαν από κοινού τα δύο αυτά διδακτικά εγχειρίδια (Αριθμητική του Biot και Γεωμετρία του Legenclre) και μπορούσαν επομένως και οι δύο να τα θεωρούν ως έργα τους, ο Κωλέττης χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις, ο Καλαράς παραπέμποντας για περισσότερες λεπτομέρειες στον συμμεταφραστή και φίλο του Κωλέττη. Προεκτείνοντας τη σκέψη αυτή, θα μπορούσε κανείς να θέσει το ερώτημα: Μήπως έγινε το ίδιο με την "Ελληνική Νομαρχία; ΛΙήποος δηλαδή είναι καρπός συνεργασίας του Κωλέττη με τον Καλαρά, ο οποίος πάντως, ως πρεσβύτερος του Κωλέττη κατά έξι ή επτά χρόνια, όπως θα δούμε, έδωσε την τελική διατύπωση στο κείμενο, ενσωματώνοντας και τις πληροφορίες του Περραιβού; Δεν θα προχωρήσω πιο πέρα σε τολμηρές υποθέσεις και συμπεράσματα. Αντίθετα, θα ήθελα να επισημάνω κάποιες αντενδείξεις ως προς την ενδεχόμενη απόδοση της πατρότητας της 'Ελληνικής Νομαρχίας στον Καλαρά, αλλά και στον Κωλέττη, πέρα από όσες σημειώθηκαν ήδη παραπάνω. Η αντένδειξη για τον Καλαρά είναι λεπτομερειακή αλλά όχι και ασήμαντη. Στην 'Ελληνική Νομαρχία μνημονεύεται η μάχη τον Μαραθώνος (ορθά) και της Πλατείας (αντί Πλαταιών), κατ' επίδραση προφανώς του τύπου Platèa (θηλυκού γένους στα ιταλικά). Στην επιστολή του Καλαρά προς Βηλαρά το 1815 γίνεται και πάλι λόγος για τιν Μαραθόνα και τιν Πλατέα. 31 Ο Μαραθώνας εδώ γίνεται θηλυκού γένους, όπως στα ιταλικά (Maratona), και η Πλατεία του 1806 Πλατέα. Αν όχι τόσο η εσφαλμένη τυπολογικά γραφή, ασφαλώς όμως η διπλοτυπία των ονομάτων αυτών κάνει κάποιον διστακτικό να δεχθεί ότι τα δύο κείμενα γράφτηκαν από το ίδιο πρόσωπο. Όσον αφορά τη σχέση του Κωλέττη με την 'Ελληνική Νομαρχία, πρέπει μάλλον να αποκλειστή το ενδεχόμενο να είναι αυτός ο συντάκτης ΈπιστολαΙ διαφόρων, σ Ελληνική Νομαρχία, σ. 35, σημ. 31. ΈπιστολαΙ διαφόρων, σ. 218.

10 210 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) του βιβλίου, όχι μόνο για τον λόγο που σημειώθηκε παραπάνω, αλλά και για δύο ακόμη λόγους: Στο Αρχείο Κωλέττη, που είναι έτοιμο προς έκδοση από το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, με την επιμέλεια της κ. Πλαγιανάκου Μπεκιάρη και του κ. Στεργέλλη, περιλαμβάνεται και μια αυτόγραφη αυτοβιογραφία του Κωλέττη σε δύο παραλλαγές, αλλά δυστυχώς και οι δύο είναι ημιτελείς και πολύ σύντομες, μια-ουο σελίδες η κάθε μια. 32 Τα στοιχεία που προκύπτουν από τα κείμενα αυτά και που ενδιαφέρουν εμάς εδώ είναι: α' - ότι ο Κωλέττης γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1787 ή το 1788, κατά τη δεύτερη παραλλαγή της αυτοβιογραφίας του. (Υπενθυμίζω ότι από την εποχή που ζούσε ακόμη ο Κωλέττης μέχρι σήμερα οι σημειούμενες από διαφόρους χρονολογίες γεννήσεως του κυμαίνονταν μεταξύ του 1771 και του 1784.) β' - ότι σπούδασε επί έξι χρόνια στην Πίζα και τη Φλωρεντία (ή στην Πίζα και το Μιλάνο, κατά τη δεύτερη παραλλαγή) και ότι έλαβε δίπλωμα ιατρικής τον Ιούνιο του (Άρχισε λοιπόν τις σπουδές του στην Ιταλία το 1802, σε ηλικία δηλ. 14 ή 15 ετών, γεγονός όχι πολύ σπάνιο την εποχή εκείνη.) 33 γ' - ότι κατά τη διάρκεια το^ν σπουδών του, εμπνεόμενος από το κήρυγμα του Ρήγα, εσύστησε μυστική πατριωτική εταιρεία, προσανατολισμένη πολιτικά στη Γαλλία και τον Ναπολέοντα, τον λαμπρότερο άνδρα της εποχής του, όπως γράφει. Κρίνοντας με βάση τα νεώτερα αυτά στοιχεία την από παλιά διατυπωμένη γνώμη ότι ο Κωλέττης είναι ο συγγραφέας της 'Ελληνικής Νομαρχίας, μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής: α' -Δεν ευσταθεί πλέον ο δισταγμός του πρώιμου βιογράφου του Κωλέττη Αναστασίου Γούδα να δεχθή ότι το 1806 ο Κωλέττης βρισκόταν ήδη στην Ιταλία (ή, αν βρισκόταν, θα είχε πολύ πρόσφατα εγκατασταθή εκεί). 34 Ο 32. Ευ/αριστώ πολύ τη διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού κ. Ελένη Μπελιά, καθώς και τον κ. Αριστείδη Στεργέλλη, που μου επέτρεψαν να χρησιμοποιήσω τα αυτοβιογραφικά σημειώματα του Κωλέττη. 33. Αλόης Σιδέρη, "Ελληνες φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας ( ), τόμ. 1, Αθήνα 1989, σ , όπου σημειώνεται ότι μόλις στον Κανονισμό του 1844 θεσπίζεται το 15ο έτος ως ελάχιστο όριο ηλικίας για την εγγραφή φοιτ/]- τών. Αντόθι, σ. 264, σημειώνεται παράδειγμα εισαγωγής στο πανεπιστήμιο ακόμη και δέκατοιάχρόνου. 34. Αν. Ν. Γούδα, Βίοι παράλληλοι, τόμ. 6, Αθήνα 1874, σ. 245.

11 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η «ΕΑΛΙ1ΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 211 Κωλέττης, όπως σημειώθηκε, άρχισε τις σπουδές του στην Πίζα το β' - Το , την περίοδο δηλαδή της συγγραφής και τελικά της εκδόσεως της 'Ελληνικής Νομαρχίας, ο Κωλέττης ήταν 17, 18, 19 ετών, δηλαδή πολύ νέος για να αναλάβει τη συγγραφή ενός τέτοιου βιβλίου. Ξέρουμε εν τούτοις ότι το ετών εδημοσίευσε την "Ιδέα Γενική. Αλλά το βιβλιαράκι αυτό είναι μικρό (80 σελίδες) και είναι φανερό ότι πρόκειται για συμπίλημα ή επιτομή κάποιου ιταλικού προτύπου, δουλειά δηλαδή σχετικά εύκολη και μέσα στις δυνατότητες ενός δεκαεννιάχρονου σπουδαστή. γ' - Η γαλλοφιλία του Κωλέττη και ο θαυμασμός του για τον Ναπολέοντα, κατά την περίοδο των σπουδών του (δηλ. γύρω στο 1806) δεν συμβιβάζονται με την πικρία αν όχι με την οργή με την οποία εκφράζεται ο Ανώνυμος για τους Γάλλους και τον δυνάστη της Ιταλίας Ναπολέοντα. 35 Τέλος, μια παρατήρηση ακόμη, που αν ισχύει απολύτως καθιστά περιττά όλα όσα εκτέθηκαν παραπάνω. Ο Ανώνυμος, σε μια εκτενή παράγραφο της 'Ελληνικής Νομαρχίας, μέμφεται τους νεαρούς εκείνους Έλληνες που πηγαίνουν στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια για να σπουδάσουν ιατρική ή φιλολογία: Τι στοχάζεσθε να σπουδάζουν οι περισσότεροι άπα εκείνους τους νέους, όπου οι ταλαίπιοροι γονείς τίον πέμπουσιν εις τας ακαδημίας της "Ιταλίας και Γαλλίας και εξοδεύουσι δια την προκοπήν τον; "Ισως την πολιτικήν, τα νομικά, την τακτικήν, τέλος πάντων τάς αναγκαίας επιστήμας δια το Γένος μας; Ουχί, άδελψοί μου! Αυτοί ή την ίατρικήν σπουδάζουσιν ή τα μυθολογικά ποιήματα άναγινώσκοσι...'η Ιατρική διδάσκει πώς νά θεραπεύουν το σώμα, αλλ' οι "Ελληνες έχουν χρείαν από διδασκάλους επιστημών...^ Είναι δυνατόν να τα γράφει αυτά ένας σπουδαστής της ιατρικής ή ένας γιατρός; Εάν όχι, τότε πρέπει εκ προοιμίου να αποκλείσουμε ως πιθανούς συγγραφείς της 'Ελληνικής Νομαρχίας και τον Καλαρά και τον Κωλέττη και τον Δονά Πασχάλη και τον... Κοραή. 35. Ελληνική Νομαρχία, σ Αυτόθι, σ. 203.

12 212 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Ι Ί Σ, 21 (1997) E II Ι Μ Ε Τ Ρ Ο Δεν θα ήταν, πιστεύω, άσκοπο να προσθέσω επ' ευκαιρία ότι πολύ αμφίβολη επίσης θεωρώ την ταύτιση του Ανωνύμου της ''Ελληνικής Νομαρχίας με τον Σπυρίδωνα Σπάχο. Την άποψη αυτή εισηγήθηκε, ως γνωστόν, ο Ανδρέας Παπαδόπουλος-Βρετός, άγνωστο που στηριζόμενος. Ο Ν. Β. Τωμαδάκης, στην εισαγωγή του στη β' έκδοση της 'Ελληνικής Νομαρχίας (Αθήνα 1948), 37 εικάζει ότι την πληροφορία περί Σπάχου μετέδωσε στον Παπαδόπουλο-Βρετό ο επαινούμενος από τον Ανώνυμο παπα-ανδρέας Ιδρωμένος, με τον οποίο συνυπηρέτησε ο Παπαδόπουλος-Βρετός, ως βιβλιοθηκάριος, στην Ιόνιο Ακαδημία επί εξαετία ( ). Αλλ' αν ο Παπαδόπουλος-Βρετός εγνώριζε τότε την Ελληνική Νομαρχία (και τον συγγραφέα της), θα την περιελάμβανε στον Κατάλογον των από τής πτώσεως τής Κωνσταντινουπόλεως μέχρι τον 1821 τνπωθεντων βιβλίων..., που δημοσίευσε το Αλλά εκεί δεν αναγράφεται. Βιβλιογραφείται για πρώτη φορά στη δεύτερη έκδοση του έργου αυτού του Παπαδόπουλου - Βρετού το Εκεί (σ. 337) και η πληροφορία ότι η 'Ελληνική Νομαρχία τυπώθηκε πράγματι στο 'Αμστερνταμ και όχι 'Εν 'Ιταλία και ότι συντάκτης του έργου ήταν ο Γιαννιώτης Σπυρίδων Σπάχος, έμπορος στο 'Αμστερνταμ ώς τα χρόνια της Επαναστάσεως. Σημειωτέον δε ότι το 1830 ο Παπαδόπουλος-Βρετός έφυγε από την Κέρκυρα και δεν επέστρεψε εκεί πάρα πολύ μετά τον θάνατο (1842) του Ανδρέα Ιδρωμένου. Την ύπαρξη λοιπόν του βιβλίου και την ταυτότητα του Άνοίννμον "Ελληνος πρέπει να την πληροφορήθηκε μεταξύ του 1845 και του 1857, και πάντως όχι από τον Ανδρέα Ιδρωμένο. Στη γνώμη του Παπαδόπουλου-Βρετού, που υιοθετήθηκε από πολλούς, αλλά και επικρίθηκε από άλλους, 39 θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει και τα εξής: Α' - Κανένα νεοελληνικό βιβλίο δεν τυπώθηκε στο 'Αμστερνταμ, απ' ό,τι γνωρίζουμε ώς τώρα, κατά τα τελευταία πενήντα τουλάχιστον χρόνια πριν 37. Βλ. και Ν. Β. Τωμαδάκη, «Εΐνοα συγγραφεύς της Ελληνικής Νομαρχίας ('Ανωνύμου τοϋ "Ελληνος) ό 'Αδαμάντιος Κοραής;», Νεοελληνικον Άρχεΐον 2 ( ) Ανδρέα Παπαδόπουλου-Βρετού, Νεοελληνική Φιλολογία, ήτοι Κατάλογος των άπο τής πτώσεως τής Βυζαντινής αυτοκρατορίας μέχρι εγκαθιδρύσεως τής εν 'Ελλάδι βασιλείας τυπωθέντων βιβλίων παρ' 'Ελλήνων..., τόμ. Β', Αθήνα 1857, σ , αρ Παπαχρίστου, ό.π., σ

13 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΑΑΡΑΣ ΚΑΙ Η «ΕΛΑΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 213 από την Επανάσταση. Όπως παρατήρησε άλλωστε ο Φάνης Μιχαλόπουλος, αν η 'Ελληνική Νομαρχία εκδιδόταν στο Άμστερνταμ, θα κυκλοφορούσε ελεύθερα και. ασφαλώς εξ αιτίας του επαναστατικού της περιεχομένου θα προκαλούσε σχόλια θετικά ή αρνητικά από τους συγχρόνους Έλληνες και ξένους. Το βιβλίο όμως έμεινε στην αφάνεια και τη σιγή επί μισόν αιώνα, αφού για πρώτη φορά μνημονεύεται ρητά μόλις το 1857 στον Κατάλογο ακριβώς του Παπαδόπουλου-Βρετού. Κατά τον Φ. Μιχαλόπουλο (και τον Ν. Βέη* βλ. παραπάνω, σημ. 9), η τυπογραφική εμφάνιση της 'Ελληνικής Νομαρχίας είναι όμοια με εκείνη των Μαθημάτ(ον της Ναυτικής 'Επιστήμης (Μπαλόνια 1806) και της 'Ιδέας Γενικής (Λιβόρνο 1806). 40 Πρέπει λοιπόν να τυπώθηκε στην Μπολόνια ή στο Λιβόρνο από τον Θωμά (ή τους Λδελφούς) Μάζη (βλ. παραπάνω, σημ. 11). Β'- Κατά τις λιγοστές ειδήσεις που παρέχει ο Παπαδόπουλος-Βρετός, ο Σπυρίδος Σπάχος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ήπειρο και σταδιοδρόμησε ως έμπορος στην Ολλανδία. 41 Αντίθετα, ο 'Ανώνυμος της 'Ελληνικής Νομαρχίας ζη προφανώς στην Ιταλία και είναι βαθύτατα επηρεασμένο το γλωσσικό του αίσθημα από τα ιταλικά. Αλλιώς δεν εξηγούνται παρατονισμοί και γλωσσικοί τύποι, όπως: (τας) πυραμίδας (ιταλ. piramide) (σ. 30), Σιρακούζη (ιταλ. Siracusa) (σ. 74, 88), (τα) κράνια (ιταλ. crànio) (σ. 178), Έπαμηνόντα (ιταλ. Epaminonda) (σ. 255). 42 Γ' - Πέρα από όσα έγραψε για τον Σπυρίδωνα Σπάχο ο Παπαδόπουλος - Βρετός το 1857, τίποτε άλλο δεν έγινε έκτοτε γνωστό γι' αυτόν. Κάποιοι μάλιστα αμφισβήτησαν και αυτή την ύπαρξη του. 43 Σπάχος πάντως, έμπορος στο Άμστερνταμ κατά την περίοδο αυτή, υπήρχε, αλλά ονομαζόταν Αναστάσιος, όχι Σπυρίδων. Λεν αποκλείεται όμως ο πληροφοριοδότης του Παπαδόπουλου-Βρετού, τριάντα ή σαράντα χρόνια μετά τα γεγονότα, να συνέχεε τα βαπτιστικά ονόματα. Γιατί όλα σχεδόν τα λοιπά βιογραφικά 40. Βλ. τις επιφυλλίδες του Φάνη ΛΙιχαλόπουλου στις εφημ. Εμπρός, 15 Απρ. 1948, και "Εθνος, 29 Νοέμβρ II γνώμη του Γ. Βαλέτα (ό.π., ) ότι η 'Ελληνική Νομαρχία ενδέχεται να τυπώθηκε στην Τεργέστη, επειδή μοιάζει τυπογραφικά με την Άντιφώνησιν του Αθανασίου Παρίου, που τυπώθηκε εκεί το 1802, δεν είναι ορθή. Τα στοιχεία β, γ, ε, ζ, μ, π, φ, χ και ψ των δύο βιβλίων διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. 41. Παπαδόπουλου-Βρετού, Νεοελληνική Φιλολογία, σ Οι παραπομπές στις σελίδες της αρχικής εκδόσεως (γιατί ο Γ. Βαλέτας διορθώνει τα τονικά σφάλματα του Ανωνύμου). Ιίαρατηρήσεις για τη γλώσσα της 'Ε?^λ.ηνικής Νομαρχίας βλ. στου Τωμαδάκη, ό.π., σ Ν. Α. Β(έη), «Σπάχος Σπυρίδων», 'Εγκνκλοπαώικάν Λεξικον (Ελευθερουδάκη), τόμ. 11 (1931) 688.

14 214 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) στοιχεία όχι μόνο συμφωνούν προς ό,τι είναι γνωστό για τον Αναστάσιο Σπάχο, αλλά και ενισχύουν τη γνώμη του Παπαδόπουλου-Βρετού για την ταυτότητα του Ανωνύμου της 'Ελληνικής Νομαρχίας. Συγκεκριμένα: ο Αναστάσιος Σπάχος ήταν Γιαννιώτης και α ό το 1806 γυναικάδελφος του Αθανασίου Ψαλίδα -44 μαρτυρείται το 1806 και το 1809 στο Λιβόρνο, ως έμπορος και συνεργάτης ή φίλος του Μιχαήλ Ζωσιμά -45 από το 1818 τουλάχιστον 46 ώς το 1827 ήταν εγκατεστημένος και εμπορευόταν στο Άμστερνταμ -47 το 1819 ήταν ήδη μέλος της Φιλικής Εταιρείας -48 το Βζοος του 1827 κατέβηκε στην Ελλάδα, όπου συνεργάστηκε με τον Κωλέττη -49 το 1829 ο Καποδίστριας τον διόρισε αξιωμα- 44. Κ. Α. Διαμαντή, ((Ό 'Αθανάσιος Ψαλίδας και το άρχεΐον του», Δ.Ι.Ε.Ε. 16 (1962) , αρ. 57: Επιστολή του Αναστασίου Σ άχου (εκ Λιβόρνου, ) προς τον Αθαν. Ψαλίδα (στα Γιάννενα), με την οποία τον συγχαίρει για τον γάμο του με την αδελφή του Βασιλική Σπάχου. Στην ίδια επιστολή μνημονεύεται και άλλη αδελφή του Σπάχου, αλλά όχι αδελφός. Πατέρας του Αναστασίου ήταν ο Αποστόλης Σπάχος, εμπορευόμενος τότε στην Κωνσταντινούπολη (βλ. αυτόθι, σ , αρ. 55 και 56). 45. Αδ. Κοραή, Άλληλ.ογοαφία, τόμ. Β', Αθήνα 1966, σ. 509, αρ. 440: Επιστολή του Μιχαήλ Ζωσιμά (εκ Λιβόρνου, ) προς τον Κοραή, όπου σε υστερόγραφο ο Αναστάσιος Σπάχος προσθέτει τον χαιρετισμό του και ζητεί από τον Κοραή διευκρινίσεις για την έννοια ιταλικών εμπορικών όρων. 46. Σε κατάλογο συνδρομητών του έργου του Κ. Κούμα Σύνταγμα Φιλοσοφίας, τόμ. 2, Βιέννη 1818, αναγράφεται και Ό εν ''Αμστελοδάμιο Σπάχος' έτσι αναγράφεται και στον κατάλογο συνδρομητών του Δ' τόμου, Βιέννη 1820 βλ. Nicos Gaidagis, Catalogni Cärtilor Gr ecesti de la Biblioteca Centrala Universi tara «M. Eminescu», Ιάσιο 1978, σ. 487 και 627 αντιστοίχως. Ο τρόπος της αναγραφής υποδηλώνει, νομίζω, ότι ένας και μόνο Σπάχος υπήρχε τότε στο Άμστερνταμ, αυτός που μαρτυρείται δεκάδες φορές ως έμπορος εκεί, ο Αναστάσιος Σπάχος (βλ. και σημ. 47). 47. Εμμ. Πρωτοψάλτη, 'Ιγνάτιος μητροπολίτης Ονγγροβλαχίας, τόμ. Β', Α θήνα 1961 (Μνημεία της Ελλην. Ιστορίας, Ακαδημία Αθηνών), σ. 259: τελευταία μνεία του Αναστ. Σπάχου στο Άμστερνταμ στις Μεταξύ του 1818 (βλ. σημ. 46) και του 1827 ο Αναστ. Σπάχος μαρτυρείται ως έμπορος στο Άμστερνταμ πάμπολλες φορές, ιδίως σε διάφορα έγγραφα του Αρχείου Ψαλίδα - βλ. Διαμαντή, ό.π., τόμ. 14 (1960) 567, 568, 572, και Κ. Α. Διαμαντή, "Απαντα, τχ , Αθήνα 1992, σ. 63 κ.ε.: Αρχείο Ψαλίδα, σ. 75, 85, , , Ι. Μελετόπουλου, 'II Φιλική 'Εταιρεία. Άρχεΐον Παν. Σέκερη, Αθήνα 1967, σ. 144, αρ. 356 πρβλ. Β. Μέξα, Οι Φιλικοί, Αθήνα 1937, σ. 36, αρ "Αρχεϊον Λαζάρου και Γεωργίου Κονντονριώτον, τόμ. 9 (Βιβλιοθήκη Γ. Α.Κ., 7), επιμέλεια, εισαγωγή, ευρετήρια κτλ. Κ. Α. Διαμαντή, Αθήνα 1968, σ. 96 αρ. 86, και τόμ. 8 (1967) σ , αρ. 544: Δύο γράμματα του Ιωάννη Κωλέττη (εκ Ναυπλίου 10 και 22 Σεπτ αντιστοίχως) προς τον Γ. Κουντουριώτη, αναφε-

15 Χ. Γ. Πατρινέλης, Γ. ΚΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Η «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ» 215 τικό στη 2η χιλιαρχία, που είχε έδρα τα Σάλονα. 50 Ήταν επίσης ο Αναστάσιος Σπάχος λόγιος και θαυμαστής του Ρήγα. 01 Τρεις μόνο επιστολές του έχουν δημοσιευθή. 52 Χ. Γ. ΠΑΤΡΙΝΕΛΗΣ ρόμενα σε εμπιστευτική αποστολή των «στρατηγών» Γεωργ. Βάγια και Αναστ. Σπάχου στην 'Τδρα. 50. Διαμαντή, "Απαντα, σ. 149: επιστολή του Αθαν. Ψαλίδα (από Κέρκυρα, ) προς τον Καποδίστρια, με την οποία συνιστά στον Κυβερνήτη διαφόρους συγγενείς του' μεταξύ αυτών και ο γνναικάδερ.φός /ιον "Αναστάσιος Σπάχος, όπου άπα την Όλλάνδαν ήλθε, φρόνιμος και πολύγλωσσος. Παρακαλώ να είναι εις τον ήσκιον σας και εΰνοιάν σας. Αυτόθι, σ. 158, επιστολή ΙΙέτρου Μ. Ψαλίδα (από Αίγινα, ) προς τον θείο του Αθαν. Ψαλίδα (στη Λευκάδα): Ό κύριος Σπάχος μανθάνομεν εδώ... δτι είναι καλά... τώρα τον εχομεν εις την μέσην και ίσως αντον τον έχετε σιμώτερα. Γράψτε τον κατ' ενθεΐαν εις την δεύτερον χιλιαρχίαν τον Χριστοδον?.ον Χατζη-Πέτρον και το λαμβάνει' πρβλ. αυτόθι, σ. 157: επιστολή του αυτού προς τον αυτόν (από Αίγινα, ). Εδώ διαφέρουν όσα γράφει ο ΙΙαπαδόπουλος-Βρετός για τον Σπυρίδωνα Σπάχο, ότι δηλαδή ο Καποδίστριας τον διόρισε όχι σε στρατιωτική θέση, αλλά ταμία στο Νεόκαστρο, όπου και πέθανε. Ο Βέης πάντοος σημειώνει σχετικά ((("Ερευνες», σ. 33* σημ. 4): «ΙΙρόχειρα ψαξίματα μου στο Νιόκαστρο για τον ταμία Σπυρ. Σπάχο είχανε αρνητικά αποτελέσματα». 51. Βλ. παραπάνω, σημ. 46. Για τη γλο^σσομάθεια του Σπάχου βλ. σημ. 50. Ο Ν. Α. Βέης (αΐ'τόθι) κατείχε αντίγραφο των 'Ιαμβικών τετραστίχων κατά τον προδότον [του Ρήγα] Λημητρίον ΟΙκονόμου. Στο τέλος του αντιγράφου η σημείωση: Και τόδε συν τοις άλλοις 'Αναστασίου Σπάχον εις μνημόσννον φιλίας' Πέτρος Πάνον. Για τον Δ. Οικονόμου γίνεται λόγος και στην 'Κλληνικη Νομαρχία (έκδ. Βαλέτα), σ Για τις δύο επιστολές βλ. παραπάνω σημ. 44 και 45. II τρίτη δημοσιεύεται από τον Κ. Διαμαντή, "Απαντα, σ Απευθύνεται στην Αικατερίνη Ψαλίδα (στην Κέρκυρα) και χρονολογείται από Άμστερνταμ, Στην επιστολή αυτή και η ενδιαφέρουσα πληροφορία:... επειδή εξενιτενθην δέκα εξ χρονών...

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος και τα 101 Διδάγματα Ζωής

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος και τα 101 Διδάγματα Ζωής Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://koukidaki.blogspot.gr/ Τζένη Κουκίδου http://koukidaki.blogspot.gr/2015/11/101-didagmata-zois-giorgos-papadopouloskipreos.html Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα Επώνυµο Όνοµα Υπογραφή Σταύρου - Τσιαπαλάµος Γεώργιος Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου Χρόνος Θανάτου Βιογραφικά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μια ατεκμηρίωτη ιστορικά γνώμη μετατρέπεται σε ιστορικό τεκμήριο : Η περίπτωση της αποδιδόμενης στον Ρήγα έκδοσης των χρησμών του Αγαθάγγελου

Πώς μια ατεκμηρίωτη ιστορικά γνώμη μετατρέπεται σε ιστορικό τεκμήριο : Η περίπτωση της αποδιδόμενης στον Ρήγα έκδοσης των χρησμών του Αγαθάγγελου 1 Προς τον εκδότη του περιοδικού «ΑΡΔΗΝ» κ. Γιώργο Καραμπελιά Πώς μια ατεκμηρίωτη ιστορικά γνώμη μετατρέπεται σε ιστορικό τεκμήριο : Η περίπτωση της αποδιδόμενης στον Ρήγα έκδοσης των χρησμών του Αγαθάγγελου

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε;

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε; ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Πώς σε λένε; A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Πώς σε λένε; Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος γνωρίζουν καινούργιους φίλους.

Διαβάστε περισσότερα

Στοχασμοί γύρω από το 21

Στοχασμοί γύρω από το 21 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ Στοχασμοί γύρω από το 21 Έ νας Γάλλος ξεκινούσε, στις 18 Ιουλίου του 1821, από τη Μασσαλία. Τ όνομά του ήταν Maxime Raybaud. Είχε μπει στον γαλλικό στρατό στα τέλη του 1813, κ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είναι οι συγγραφείς;

Ποιοι είναι οι συγγραφείς; Ποιοι είναι οι συγγραφείς; Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα και πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια στη Σάμο. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και σεναριογραφία στο Κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ( Πώς να γράφουμε καλύτερα στις εξετάσεις ) Μέρος της προσπάθειας των υποψηφίων για ένα καλύτερο αποτέλεσμα στις πανελλαδικές εξετάσεις είναι και η αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ Λ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ y = x ΔΕΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιο κάτω sites περιέχουν πηγές και τεκµήρια ιστορικά

Τα πιο κάτω sites περιέχουν πηγές και τεκµήρια ιστορικά 22. «Ο Νέος Ελληνισµός στην περίοδο της Τουρκοκρατίας» 29.11.2013 Διδάσκουσα: Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Kαθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισµού από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης ώς την Ελληνική Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ Με τις ερωτήσεις του τύπου αυτού καλείται ο εξεταζόμενος να επιλέξει την ορθή απάντηση από περιορισμένο αριθμό προτεινόμενων απαντήσεων ή να συσχετίσει μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη»

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» [Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» Από happytv - Τετάρτη 19/10/16 Η Μεταξία Κράλλη (ψευδώνυμο) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Για την κατάργηση των αρχαίων στο γυμνάσιο

Για την κατάργηση των αρχαίων στο γυμνάσιο Για την κατάργηση των αρχαίων στο γυμνάσιο Γράφει ο: Μιχαηλίδης Γιάννης Είμαι υπέρ της κατάργησης της διδασκαλίας των αρχαίων στο γυμνάσιο. Στον συνεχιζόμενο διάλογο θα ήθελα να προσθέσω κάποια στοιχεία,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Ενότητα 5 - Πάμε για επανάληψη Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ 1. Συμπληρώστε τα κενά με λέξεις από το πλαίσιο: βιβλιοθήκη, φιλοσοφία, εγκυκλοπαίδεια, παιδίατρος, φωτογραφία, αθλητισμό, Ελλάδα, σχολείο, φίλο, κινηματογράφο,

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Στο πλαίσιο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού έγινε σημαντική προσπάθεια Να συσταθούν σχολεία Nα γραφτούν βιβλία Nα εισαχθούν οι θετικές επιστήμες Nα καταπολεμηθεί ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Υπεύθυνοι μαθητές Τζούρι Άρτεμις Σίμος Νίκος Πέτσιος Αναστάσης Σακελλίων Γρηγόρης Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδαμάρα Ζούλας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή

Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή Φτάσαμε σιγά σιγά στο τέλος του βιβλίου. Αντί για κάποιον επίλογο σκέφτηκα να συλλέξω κάποια πράγματα που θα ήθελα να πω σε κάποιον ο οποίος αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. «ΚΙ ΟΜΩΣ, ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΔΥΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ, ΑΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ y=x»

Πρόλογος. «ΚΙ ΟΜΩΣ, ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΔΥΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ, ΑΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ y=x» 5 Περιεχόμενα Πρόλογος 7 Ίσες συναρτήσεις και συναρτήσεις Ορισμός αντίστροφης συνάρτησης 2 Η μόνη συνάρτηση που είναι ίση με την αντίστοφή της είναι η ταυτοτική 3 Συμπεράσματα 5 Βασικές ιδιότητες αντίστροφων

Διαβάστε περισσότερα

Μια. φωτογραφία ιστορία

Μια. φωτογραφία ιστορία Μια φωτογραφία Μια ιστορία 20 17 Ημερολόγιο ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ Ελένη Μπούρα Ειρήνη Χριστοπούλου Επίσημες αργίες 2017 1 Ιανουαρίου Πρωτοχρονιά 6 Ιανουαρίου Θεοφάνια 27 Φεβρουαρίου Καθαρά Δευτέρα 25 Μαρτίου Ευαγγελισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

A/A ΜΗΤΡΩΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΝΥΜΟ 1 125 ΑΓΓΕΛΗ-ΚΑΝΤΖΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 2 120 ΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 3 24 ΑΓΓΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ 4 312

A/A ΜΗΤΡΩΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΝΥΜΟ 1 125 ΑΓΓΕΛΗ-ΚΑΝΤΖΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 2 120 ΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 3 24 ΑΓΓΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ 4 312 1 125 ΑΓΓΕΛΗ-ΚΑΝΤΖΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 2 120 ΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 3 24 ΑΓΓΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ 4 312 ΑΓΓΕΛΗ-ΤΖΕΡΠΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 5 393 ΑΛΠΕΡΤΗΣ ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ 6 220 ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ Εισαγωγή Το παρόν κείµενο περιλαµβάνει ορισµένα µόνο ονόµατα γνωστών µαθηµατικών από την ιστορία της επιστήµης. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Π Η ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ : - & Γ' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης)

Π Η ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ : - & Γ' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ...Ι 1 1 π ^^ΗΒ Η ι ι Π Η ρ. _ J -I ""Τ!*^ '!! : - & Λ> ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ Γ' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ (Τεχνολογικής Κατεύθυνσης) ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ και ΕΠΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Εισήγηση 4A: Έλεγχοι Υποθέσεων και Διαστήματα Εμπιστοσύνης Διδάσκων: Δαφέρμος Βασίλειος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ρέθυμνο, 21-6-2016 Θέση του Π.Τ.Π.Ε. για το Επιστημονικό Πεδίο Επιστημών της Εκπαίδευσης για την εισαγωγή φοιτητών στα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

S. Berstein & P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τόμοι 3, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997.

S. Berstein & P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τόμοι 3, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997. Βιβλιογραφία Για την εικονογράφηση χρησιμοποιήθηκαν Ελένη Γαρδίκα-Κατσιαδάκη & Γιώργος Μαργαρίτης, Το Αιγαίο των Βαλκανικών Πολέμων 1912-1913, Υπουργείο Αιγαίου & Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Το Ναύπλιο την εποχή της άφιξης του Καποδίστρια (1828) Χρονολόγιο Ερειπωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης Η θέση της "κυκλοφορίας" στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος και στην παραγωγή υπεραξίας και κέρδουςτου Γιώργου Σταμάτη Είναι ευρέως δεδομένη η άποψη, ότι, κατά τον Μαρξ, ο τομέας της «κυκλοφορίας»,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ 1901-1975 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο Ανδρέας Εμπειρίκος γεννήθηκε στην Μπράϊλα της Ρουμανίας στις 2 Σεπτεμβρίου 1901 και εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1902. Η μητέρα του ήταν ρωσικής καταγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία Βασίλης Α. Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου.

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Από δώ η οικογένειά μου A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. Καλημέρα σας. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΙΓΙΝΙΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

1. ΑΙΓΙΝΙΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 1. ΑΙΓΙΝΙΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Φυσιογνωσία ήτοι φυσική και χημεία μετά ανθρωπολογίας. Εν Αθήναις, Τυπ. Σ.Χρίστου, 1924. 8 ο, 208σ. 2. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ, ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ Μ. Πρακτικός οδηγός της διδασκαλίας της γραμματικής.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Προτάσεις Βιβλιογραφίας (ελληνική βιβλιογραφία) Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Οι προτάσεις αυτές σκοπόν έχουν να διευκολύνουν τους καθηγητές στην αναζήτηση υλικού, από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Y404. ΔΙΜΕΠΑ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕΜ: 3734 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης. Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν:

Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης. Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης ΑΣΚΗΣΗ 1 η Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: Πηγή 1 η : 3 Απριλίου 2015, Εφημερίδα Τα Σχολικά Νέα, εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

... ΟΝΤΩΣ, Η ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΟΥ ΑΛΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΕΠΑΙΝΗ ΚΑΙ ΕΔΩ ΕΚΤΙΜΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ. ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ.

... ΟΝΤΩΣ, Η ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΟΥ ΑΛΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΕΠΑΙΝΗ ΚΑΙ ΕΔΩ ΕΚΤΙΜΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ. ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ. ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. ΟΝΤΩΣ, Η ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΟΥ ΑΛΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΕΠΑΙΝΗ ΚΑΙ ΕΔΩ ΕΚΤΙΜΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Σπύρου Ν. Πνευµατικού Καθηγητή Μαθηµατικών Πανεπιστηµίου Πατρών ΕΚ ΟΣΕΙΣ Γ. Α. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ 2005 Σ. Ν. Πνευµατικός Η αναπαραγωγή ολικά ή µερικά ή περιληπτικά, ή η αντιγραφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Καλημέρα! A ΜΕΡΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ Καλημέρα! Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους Καλημέρα,

Διαβάστε περισσότερα