ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΙΏΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΙΏΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ"

Transcript

1 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΙΏΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ΣΕΛΉΝΗ ΨΩΜΆ Εντεταλμένη Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητος/ΕΙΕ Η εξέταση της πρώιμης ιστορίας του Βασιλείου της Μακεδονίας συνδέεται άμεσα και εμπλουτίζεται από εκείνην της νομισματοκοπίας. Η γένεση της βασιλικής μακεδόνικης νομισματοκοπίας επί Αλεξάνδρου Α' και η υιοθέτηση των τύπων των Βισαλτικών κοπών για τα οκτάδραχμα και τα οκτώβολα της δεύτερης ομάδας του καθώς και η έκδοση αυτής της μεγάλης υποδιαιρέσεως και η επιλογή του σταθμητικού κανόνος δημιούργησαν συγκεκριμένες εντυπώσεις όσον αφορά στη λεγόμενη ιδεολογία των Αργεαδών ή Τημενιδών 1. Ο ρόλος των επιρροών αυτής της σύντομης Βισαλτικής νομισματοκοπίας υπερτονίστηκε, ενώ αντιθέτως εκείνος των πόλεων τόσο της "Χαλκιδικής" 2 όσο και της ανατολικώς του Στρυμόνος περιοχής δεν έτυχε μνείας. Η παρούσα ανακοίνωση επιδιώκει μια συνολική αποτίμηση της νομισματοκοπίας των Τημενιδών, έχοντας λάβει υπόψη της τα δεδομένα που προκύπτουν από τις έρευνες των τελευταίων ετών και επιδιώκοντας να την εντάξει στο ευρύτερο πλαίσιο της νομισματικής παραγωγής του Βορειοελλαδικού χώρου των ελληνίδων πόλεων. 1. ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ Αγαπημένα θέματα της εικονογραφίας των Βασιλικών κοπών ήσαν κυρίως ο ιππεύς-κυνηγός (φωτ. 1)* και ο ίππος (φωτ. 2)3. Η επίδραση των στατήρων τετρα- 1. WS. Greenwalt, "Thracian Influence on the Ideology of Argead Kingship", Αρχαία Θράκη, Κομοτηνή 1997, σο Perniile Flensted-Jensen, "The Chalcidic Peninsula and its Regions", Further Studies in the Ancient Greek Polis, Historia Einzelschriften 138, Stuttgart 2000, σσ * Οι φωτογραφίες των νομισμάτων έγιναν από τον κ. Π. Μαγουλά. Τα νομίσματα που φωτογραφήθηκαν ανήκουν στη Συλλογή της Alpha Bank. 3. D. Raymond, Macedonian Regal Coinage to 413 B.C., NNM 1953, niv. II-XV. A.M. Prestiani Giallombardo- B. Tripodi, "Iconografia monetale e ideologia reale macedonie: I tipi del cavalerie nella monetazione di Alessandro I e di Filippo II", REA 98,1996, σσ

2 -26- Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ ΜΟΝΆΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Εικ. 1: Ιππεύς πετασοφόρος που κρατά δύο δόρατα προς τα δεξιά. Κάτω από την κοιλιά του ίππου απεικονίζεται κυνίδιο. Η παράσταση εντός στικτού κύκλου. Εμπρόσθια όψη αργυρού οκταδράχμου Αλεξάνδρου Α' (κοπή μεταξύ π.χ.). Εικ. 2: Ίππος με χαλινό, προς τα δεξιά εντός εγκοίλου τετραγώνου: ΑΡΧΕ/ΛΑΟ. Οπίσθια όψη αργυρού στατήρος Αρχελάου Α ( π.χ.). δραχμών της πόλεως της Σερμυλίας 4 (φωτ. 3) και των αντίστοιχων της Ποτείδαιας5 (φωτ. 4) όπου ο ιππεύς ταυτίζεται με τον Ποσειδώνα Ίππιο^ είναι εμφανής. Ο κύων ακολουθεί τον ιππέα-κυνηγό στα οκτάδραχμα του Αλεξάνδρου Α', όπως και στα τετράδραχμα της Σερμυλίας 7 (φωτ. 1 και 3). Τα Βασιλικά κυνήγια εικονογραφούνται επίσης με κοπές όπως τα δίπτυχα των 4. Σ. Ψωμά, "ΣΤΑΤΕΡ ΜΑΧΟΝ", Nom. Chron. 20, 2001, σσ J.A. Alexander, "The Coinage of Potidaea", Studies presented to David Moore Robinson on his Seventieth Birthday, vol. II (ed. by G.E. Mylonas and D. Raymond) Saint Louis, Missouri 1953, σσ Για τη λατρεία του, πρβλ. προηγούμενη σημείωση. 7. Η. Gaebler III/ 2,107, πίν. XXI1 και φωτ. 3 (Συλλογή Alpha Bank).

3 - 27 Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Περδίκκα Β' και Αμύντα Γ': 8 ο βασιλεύς-κυνηγός της εμπρόσθιας όψης και το θήραμα, ο λέων της οπίσθιας κάποτε θραύει το δόρυ του κυνηγού (φωτ. 5). Η παρά σταση αυτή απαντά και ως οπισθότυπος των χαλκών του Περδίκκα Γ' και της πόλεως της Μεθώνης^. Άλλα θηράματα, ο λύκος (φωτ. 6), κοινός τόπος με τις κοπές του Αργούς 1 0, γενεθλίου πόλεως της δυναστείας κατά Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Εικ. 3 : Ιππεύς προς τα δεξιά που επιτίθεται κρατώντας ακόντιο. Κάτω α π ό την κοιλιά του ίππου απεικονίζεται σκύλος. Η παράσταση εντός στικτού κύκλου. Εμπρόσθια ό ψ η αργυρού τετραδράχμου Σερμυλίας. Αρχές 5ου π.χ. αι. Εικ. 4 : Ποσειδών Ί π π ι ο ς κρατώντας δόρυ π ρ ο ς τα δεξιά. Εμπρόσθια ό ψ η αργυρού τετραδράχμου Ποτείδαιας. Αρχές 5ου π.χ. αι. τον Θουκυδίδη (2, 99, 3), 1 1 ή ο κάπρος δεν απουσιά- 8. Μ. Λυκιαρδοπούλου - Σ. Ψωμά, Ή αργυρή Βασιλική νομισματοκοπία των Τημενιδών της Μακεδονίας από τα τέλη της Βασιλείας του Περδίκκα Β' έως το θάνατο του Περδίκκα Γ' ( ). Τεχνολογία κατασκευής, ανάλυση μετάλλου, ιστορική προσέγγιση", ΟΒολόςΛ (2000), σσ Η. Gaebler, AMNG ΠΙ/2, σσ , πίν. XVI Για την πρώιμη νομισματοκοπία του Άργους, πρβλ. CM. Kraay, Archaic and Classical Greek Coins, London 1976, σ Για τους δυναστικούς μύθους Βλ. N.G.L. Hammond and G.T. Griffith, A History of Macedonia II, Oxford, 1979, σσ Br. Tripodi, "Tipologia e ideologia di Perdicca, primo 'fondatore' della regalità macedone", Αρχαία Μακεδονία 5, 1993 (1999), σσ

4 Η Ι Σ Τ Ο Ρ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ ΜΟΝΆΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ ΕΙΚ. 5: Λέων που θραύει δόρυ προς τα δεξιά. ΠΕΡΔΙΚ/ΚΑ. Οπίσθια όψη χαλκού νομίσματος Περδίκκα Γ' ( π.χ.). Εικ. 6: Ημίτομο λύκου που θραύει οστούν προς τα δεξιά. Στο πεδίο άνω, ρόπαλο. Α/ΡΧ. Οπίσθια όψη αργυρής υποδιαιρέσεως (διωβόλου) Αρχελάου Α' ( π.χ.). ζουν 12. Το κυνήγι του κάπρου και η αιχμαλωσία του χωρίς δίχτυ περιποιούσαν τιμή στους νεαρούς Μακεδόνες, που μόνον αφού το επιτύγχαναν μπορούσαν να συμμετέχουν ανακεκλιμένοι σε συμπόσια 1^. Στην εξ Αργούς καταγωγή του Βασιλικού οίκου των Τημενιδών παραπέμπει σύμφωνα με τη νεότερη έρευνα και το λεγόμενο "ιλλυρικό" κράνος πλείστων εκδόσεων των Αλεξάνδρου Ä, Περδίκκα Β' και Αρχελάου SNG Alpha Credit Bank Αθήν. 1, 18: Ήνήσανδρος δε φησιν ουδέ εθος είναι έν Μακεδονία κατακλίνεσθαί τίνα έν δείπνω, εί μη τις εξω Λίνων δν κεντήσειν εως δε τότε καθήμενοι έδείπνουν. 14. Αλίκη Μουστάκα, "Πελοπόννησος και Μακεδονία. Παρατηρήσεις στα λεγόμενα κράνη ιλλυρικού τύπου", ΜΥΡΤΟΣ. Μνήμη Ιουλίας Βοκοτοπούλου, Θεσσαλονίκη 2000,σσ

5 - 29Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Ο γεννήτωρ του βασιλικού οίκου, Ηρακλής, γενειοφόρος ή αγένειος15, και τα όπλα του εφανίζονται από την εποχή του Αρχελάου (φωτ. 7-8). Μία δεκαετία αργότερα ο τύπος αυτός περνά και στις εκδόσεις της Θάσου 1(λ Ο άλλος μυθικός πρόγονος του Βασιλικού οίκου, ο Διόνυσος, που ο ρόλος του στις διαβατήριες τελετές έχει ήδη μελετηθεί από τον Μ.Β. Χατζόπου λο 17, απαντά σε ένα σπάνιο τριτήμορο του Περδίκκα Γ'18. Η ομοιότητα με τις κοπές της Μένδης δεν πρέπει Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ElK. 7 : Κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλέους π ρ ο ς τα δεξιά. Η εμπρόσθια ό ψ η του προηγούμενου. Ε ι κ. 8 : Κεφαλή αγένειου Ηρακλέους π ρ ο ς τα δεξιά. Εμπρό σθια όψη χαλκού νομίσματος Περδίκκα Γ ( π.χ.). 15. SNG Alpha Credit Bank Ο. Picard, "Le monnayage de Thasos", Nom. Chron. 9, 1990, σσ M.Β. Hatzopoulos, Cultes et rites de passage dans la Macédoine antique, Μελετήματα 19, Athènes 1994, passim. 18. Ch. Hersh, "Three Unpublished Macedonian Regal Coins of the Decade of the 360's", Nom. Chron. 15, 1996, σσ

6 -30- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α να μας εκπλήξει 19. Οι ανασκαφές της Πέλλας κατέδειξαν τον σημαντικό ρόλο της πόλης αυτής στην προμήθεια του Βασιλείου με κρασί από τη "Χαλκιδική" 20. Ο αετός του Διός απαντά στις κοπές των Αρχελάου, Αμύντα Γ' (φωτ. 9) και Περδίκκα Γ' 21. Στα χάλκινα κέρματα του Αμύντα σπαράσσει ένα φίδι 22, όπως στις παλαιότερες αργυρές κοπές των Χαλκιδέων και της Ολύνθου 2^ και στις σύγχρονες χάλκινες της αυτονόμου πόλεως της Πύδνας 24. Ο κεραυνός απαντά σε χάλκινα νομίσματα του Αμύντα Γ' και σε τριτήμορα του Περδίκκα Γ 2 5. Μόνον επί Φιλίππου Β' η κεφαλή του Διός θα χρησιμοποιηθεί ως εμπροσθότυπος των τετραδράχμων του. Αυτό οφείλεται σε έναν θρησκευτικό συντηρητισμό που χαρακτηρίζει την περιοχή και γενικότερα τους αρχαϊκούς και πρώιμους κλασικούς χρόνους και στον νοτιοελλαδικό χώρο 2^. Εικ. 9: Αετός προς τα αριστερά, που στρέφει τη κεφαλή του προς τα δεξιά. ΑΜΥΝ/ΤΑ. Οπίσθια όψη αργυρής υποδιαιρέσεως Αμύντα Γ ( π.χ.). Ο πετασοφόρος ήρως των κοπών του Αλεξάνδρου Α' 27 (φωτ. 10) και αργότερα ο ταινιοφόρος 28 (φωτ. 11) στην εμπρόσθια όψη των στατήρων του Αρχελάου και των διαδόχων του δημιουργήθηκαν ακολουθώντας τα πρότυπα της γειτονικής "Χαλκιδικής", 19. Η. Gaebler, AMNGW 2, 78, πίν. XVI 12, J.K. Papadopoulos and St. Paspalas, "Mendaian as Chalkidian Wine", Hesperia 68, 2, 1999, σσ SNG Alpha Credit Bank 152 (Αρχέλαος), (Αμύντας Γ), 239 (Περδίκκας Γ'). 22. SNG Alpha Credit Bank S. Psoma, Olynthe et les Chalcidiens de Thrace. Etudes de Numismatique et d'histoire, Stuttgart 2001, et P. Tselekas, "The Coinage of Pydna", NC 1996, σ Ch. Hersh, Nom. Chron. 15, 1996, σσ Ο. Picard, "Images des dieux sur les monnaies grecques", MEFRA 103, 1, 1991, σσ D. Raymond, NNM1953, πίν. XI b. 28. Για τη σγετική συζήτηση, βλ. Psoma, Olynthe, σ. 200 σημ. 104 όπου και η προηγούμενη βιβλιογραφία και η σχετική συζήτηση.

7 - 31 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦίΛΙΠΠΟ Β': Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Η ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ A όπου ήδη από τα μέσα του 5ου αι. π.χ. πόλεις όπως η Αίνεια 2 9 (φωτ ) και Σ κ ι ώ ν η 3 0 (φωτ ) επέλεγαν κεφαλές ηρώων του τρωικού κύκλου, μυθι κών ιδρυτών τους, ως ε μ π ρ ο σ θ ό τ υ π ο υ ς 3 1. Οι επιρ ροές α π ό την επίσης γειτονική Θεσσαλία δεν λεί πουν 3 2. Η πρόσφατη ταύτιση του ταινιοφόρου ήρωος Είκ. 10: Πετασοφόρος κεφαλή αγένειου νέου προς τα δεξιά. Εμπρόσθια όψη αργυρής υποδιαιρέοεως (οβολού) Αλεξάνδρου Α' ή Περδίκκα Β' Μακεδονίας. Είκ. 1 1 : Ταινιοφόρος κεφαλή αγένειου νέου προς τα δεξιά. Η παράσταση εντός στικτού κύκλου. Εμπρόσθια όψη αργυ ρού στατήρος Αρχελάου Α' ( π.χ.). με τον Απόλλωνα 3 3 είναι καθ' όλα προβληματική εφό- 29. Η. Gaebler, AMNGUV2, 21, πίν. V Η. Gaebler, AMNGÏÏU2, σσ , πίν. 115, XXI 11, L. Lacroix, "A propos de quelques héros de la légende troyenne selon le témoignage des monnaies grecques", Travaux de Numismatique grecque offerts à Georges Le Rider, Londres 1999, σσ L/MCVIII1997,3-4X. Thessalos. 33. U. Westermark, "Apollo in Macedonia", Opus mixtum 1994, σσ

8 - 32- Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ ΜΟΝΆΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Είκ. 12: Κεφαλή Αινείου με κορινθιακό κράνος προς τα αριοτερά. Η παράσταση εντός στικτού κύκλου. Εμπρόσθια όψη αργυρού τετρωβόλου της πόλεως της Αινείας. Περί τά μέσα του 5ου π.χ. αι. Είκ. 13: Οπίσθια όψη του προηγούμενου. ΑΙ/Ν/Ε/ΑΣ. σον η εικονογραφία του Απόλλωνος είναι συγκεκριμένη και στην περιοχή απαντά στις νομισματοκοπίες των Χαλκιδέων (φωτ ) και των Βοττιαίων^4. Επιπλέον, κεφαλή Απόλλωνος απαντά και σε ένα μικρό χάλκινο νόμισμα του Αμύντα Γ' ακολουθώντας την παραδοσιακή εικονογραφία του θεού35. Τ να ακόμη επιχείρημα υπέρ της ταύτισης του ήρωος με μυθικό ιδρυτή είναι και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο του Αλεξάνδρου όσο και του Αρχελάου για τους σχετικούς με την ίδρυση του Βασιλείου μύθους στους οποίους αναφέρεται και η αιξ των εκδόσεων αυτών των Βασιλέων, 34. Για την επιλογή του τύπου του Απόλλωνος από Χαλκιδείς και Βοττιαίους, πρβλ. Psoma, Olynthe, σο S. Psoma, Olynthe, σ. 138 σημ. 264 όπου και η προηγούμενη Βιβλιογραφία.

9 -33 - Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ακριβώς κατά τις περιόδους διαμόρφωσης και επαναπροσδιορισμού των δυναστικών μύθων^6. Εικονογραφικώς η αιξ δανείζεται στοιχεία από τις κοπές της ανατολικώς του Στρυμόνος περιοχής^7 (φωτ. 18). Περαιτέρω επιδράσεις από πόλεις της ΒΔ "Χαλκιδικής" μπορούν να ανιχνευθούν και στη γυναικεία κεφαλή των σπάνιων χαλκών του Αλεξάνδρου Β' και τον ταύρο των Αρχελάου και Περδίκκα Γ^8. Όπως έχει ήδη Είκ. 14: Κεφαλή Πρωτεσίλαου. Εμπρόσθια όψη αργυρού τετραδράχμου της πόλεως της Σκιώνης. Περί τα μέσα του 5ου π.χ. αι. Είκ. 15: Πρώρα πλοίου προς τα δεξιά. Η παράοταση εντός εγκοίλου τετραγώνου. ΣΚΙΟ στις τέσσερις γωνίες του εγκοίλου. Οπίσθια όψη του προηγούμενου. 36. Δηλ. επί Αλεξάνδρου Α και Αρχελάου. Σχετικώς με τους δυναστικούς μύθους, Βλ. σημ Ο. Picard, "Les monnaies au bouc attribuées à Aigai", BSFN 1996, et Catharine C. Lorber, "The goats of "Aigai", Pour Denyse. Divertissements numismatiques (éd. Silvia Mani Hurter et Carmen Arnold Biucchi) Bern 2000, σσ , pi Για το χάλκινο νόμισμα του Αλεξάνδρου Β', πρβλ. Ch. Hersh, Nom. Chron. 15, 1996, 7-18, σελ. 13, αρ. 2. Για τις κοπές των Αρχελάου και Περδίκκα Γ', πρβλ. Westermark, ΚΜΕ1989, σσ , πίν. LXIX 1-11 (Αρχέλαος) και σ. 309, πίν. LXX (Περδίκκας Γ').

10 -34- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α ΕΙΚ. 16: Κεφαλή δαφνοστεφούς Απόλλωνος προς τα δεξιά. Εμπρόσθια όψη αργυρού τεχραδράχμου του Κοινού των Χαλκιδέων. 350 π.χ. Εικ. 17: Κιθάρα. ΧΑΛ/ΚΙΔ/ΕΩΝ και κάτω από την κιθάρα ΕΠΙ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ (ând ΧΑρίστωνος). Οπίσθια όψη του προηγούμενου νομίσματος. διαπιστωθεί οι τύποι των χαλκών εκδόσεων του Αρχελάου εμπνεύσθηκαν, όπως και άλλες νομισματοκοπίες του ελλαδικού χώρου, από κατωιταλιωτικά πρότυπα^. Διαπιστώνουμε ότι το Βασίλειο της Μακεδονίας υπήρξε ιδιαίτερα δεκτικό στις επιρροές πόλεων της περιοχής. Η υιοθέτηση από τον Αλέξανδρο Α του εικονογραφικού τύπου των Βισαλτών για τη δεύτερη ομάδα των οκταδράχμων, εκείνου του Μοσσή όσον αφορά στα οκτώβολα και της αιγός της περιοχής 39. Ulla Westermark, "Influences from South Italy on Early Macedonian Bronze Coins", Hellas und der griechische Osten. Studien zur Geschichte und Numismatik der grìechiscehn Welt, Festschrift für Peter Robert Franke zum 70. Geburtstag, ed. W. Leschhorn, A.V.B. Miron, A. Miron, Saarbrücken 1996, σσ , pi. II.

11 - 35 Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ Μ Α Κ Ε Δ Ό Ν Ω Ν ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ Φ Ί Λ Ι Π Π Ο ανατολικώς του Στρυμόνος, τοποθετούνται στο ιστορι κό πλαίσιο της προσάρτησης ανατολικώς του Στρυμό νος εδαφών περί το 463 π.χ Η επιλογή αυτή δεν πρέπει να μας προβληματίσει: έναν αιώνα αργότερα, ο Φ ί λ ι π π ο ς Β' υιοθέτησε την κεφαλή του Απόλλωνος για την εμπρόσθια ό ψ η των χρυσών του στατήρων λίγο πριν ή λίγο μετά την καταστροφή της Ολύνθου 4 1 Β': Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή ΚΑΙ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Εικ. 18: Αιξ που βαδίζει προς τα δεξιά και στρέφει την κεφαλή της προς την αντίθετη κατεύθυνση. Γραμμή εδά φους. Εμπρόσθια όψη αργυρού στατήρος αγνώστου νομισματοκοπίου της ανατολικώς του Στρυμόνος περιοχής. Πρώτο τέταρτο του 5ου π.χ. αι. Εικ. 19: Κεφαλή δαφνοστεφούς Απόλλωνος προς τα δεξιά. Εμπρόσθια όψη χρυσού στατήρος Φιλίππου Β' ( π.χ.). (φωτ. 19). 40. Βλ. παρακάτω. 41. G. Le Rider, "La date des premiers statères d'or de Philippe II", XAPAKTHP. Αφιέρωμα στη Μάντω Οικονομίδου, Αθήνα 1996, σσ

12 -36- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α 2. ΣΤΑΘΜΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ, ΥΠΟΔΙΑΙΡΈΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΈΣ Οι πόλεις της "Χαλκιδικής" και της ανατολικώς του Στρυμόνος ακτής και ίσως και του εσωτερικού αλλά και τα έθνη της περιοχής εξέδιδαν νομίσματα ήδη από τις αρχές του τελευταίου τετάρτου του 6ου αι. π.χ. 42. Η νομισματοκοπία του Αλεξάνδρου Ä, που εγκαινιάστηκε πριν από τα Μηδικά 43, ηταν επόμενο να δεχθεί τις επιρροές των νομισματοκοπιών αυτών ως προς την εικονογραφία, όπως ήδη είδαμε, αλλά και ως προς τον σταθμητικό κανόνα. Η επιλογή σταθμητικου κανόνος συνίσταται αφενός στο βάρος που επιλέγεται για το βαρύτερο αλλά και πλέον σύνηθες νόμισμα, τον στατήρα και αφετέρου στη συνακόλουθη επιλογή των υποδιαιρέσεων 44. Για τον κανόνα που ακολουθούν ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοι του χρησιμοποιείται ως terminus technicus ο όρος "θρακομακεδονικός", που καλύπτει τόσο τις κοπές των πόλεων της "Χαλκιδικής", εκτός από εκείνες σε ευβοϊκό με αττικές παραλλαγές κανόνα, όσο και εκείνες της Θάσου και των υπό την επιρροή της πόλεων και εθνών, μολονότι στην τελευταία περίπτωση ο στατήρας είναι ελαφρύτερος και οι υποδιαιρέσεις ακολουθούν αυστηρώς το δωδεκαδικό σύστημα 45. Στατήρες-τετράδραχμα αυτού του κανόνος εξεδόθησαν από τις πόλεις Τορώνη, Ποτίδαια και Σερμυλία κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 6ου αι. π.χ. 4^. Στον θησαυρό της Γερακίνας, που είναι και ο παλαιότερος που έχει καταχωσθεί στην "Χαλκιδική" και περιλαμβάνει και τις πρωιμότερες κοπές από την περιοχή, απαντούν μόνον νομίσματα αυτού του βάρους 47. Προσφάτως υποστηρίχθηκε ότι οι υποδιαιρέσεις του Αλεξάνδρου Α απορρέουν είτε από τον αττικό είτε από 42. CM. Kraay, Archaic and Classical Greek Coins, London 1976, 131 κεξ. και Ο. Picard, Monnayages en Thrace à l'époque achémenide, Mécanismes et innovations monétaires dans l'anatolie achémenide, Numismatique et Histoire, Actes de la Table Ronde Internationale d'istanbul, mai 1997, Paris 2000,σσ Πρβλ. J. Kagan, BAR 343,1987, σ. 23. Στον ίδιο τόμο, Μ. Jessop Price, "The Coinages of the Northern Aegean", σ Σχετικά, πρβλ. J. Kroll, "Observations on Monetary Instruments in Pre-Coinage Greece", Hadcsilber to Coinage: New Insights into the Monetary History of the Near East and Greece. A Collection of Eight Papers presented at the 99th Annual Meeting of the Archaeological Institute of America (ed. Miriam S. Balmuth), Numismatic Studies 24, ANS New York 2001, σσ και την αμέσως επόμενη σημείωση. 45. CM. Kraay, Archaic and Classical Greek Coins, London 1976, 330. O. Picard, "Le monnayage de Thasos," Nom. Chron. 9, 1990, σσ Ο. Picard, "Monnayage thasien du Ve siècle av. Jésus-Christ", CRAI κ.έ. G. Le Rider, Philippe II, Paris 1977, σσ Psoma, "Σταθμητικοί κανόνες στην Χαλκιδική κατά τον 5ο και 4ο αι. π.χ.", ΟοολόςΛ, 2000, σσ U. Wartenberg, "Calymna calymniated. A 19th century misattribution", Studies in Greek Numismatics in Memory of Martin Jessop Price (ed. R. Ashton and Silvia Hurter) London 1998, σσ , σσ , pi CHVÜT37.

13 37 Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ τον κορινθιακό κανόνα48. Η παραπάνω πρόταση, που αρκετά αποσπασματικά πραγματεύεται το ζήτημα χωρίς Φ ΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Ε Ι Κ. 2 0 : Ί π π ο ς που τρέχει π ρ ο ς τα δεξιά. Εμπρόσθια ό ψ η αργυρού διωβόλου Αλεξάνδρου Α' ή Περδίκκα Β' Μακεδο νίας. να λαμβάνει υπόψη την προϊστορία, στην οποία ήδη αναφερθήκαμε του "Θρακομακεδονικού" κανόνος στην ευρύτερη περιοχή, θέτει νέους προβληματισμούς επι Εικ. 2 1 : Οπίσθια όψη προηγούμενου. Στα τέσσερα διάχωρα του τετραγώνου, τα γράμματα ΔΙΟΒ. σημαίνοντας την ήδη διαπιστωθείσα αντιστοιχία υπο διαιρέσεων διαφορετικών κανόνων. Η νομισματική πολιτική των Αλεξάνδρου Α' (στα τέλη της βασιλείας του) και κυρίως Περδίκκα Β' πα ρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εφόσον οι Βασιλείς 48. J. Α. Schell, "Observations on the Metrology of the precious metal coinage of Philip II of Macedon: the "thraco-macedonian" standard or the corinthian standard", AJN12, 2000, σσ. 1-8.

14 -38- Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΗΣ NOMI Σ Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α Είκ. 22: Ημίτομο ίππου που τρέχει προς τα δεξιά. Εμπρόσθια όψη αργυρού τριημιωβολίου Αλεξάνδρου Α' ή Περδίκκα Β' Μακεδονίας. Εικ. 23: Οπίσθια όψη προηγούμενου. Στά τέσσερα διάχωρα του τετραγώνου, τα γράμματα ΤΡΙΗ. αυτοί στην προσπάθεια εξοικονόμησης μετάλλου προέβησαν στην κοπή τετρωβόλων υψηλής περιεκτικότητος σε άργυρο και πλήρους βάρους που προορίζονταν για εξωτερικές πληρωμές αφενός, τετρωβόλων χαμηλής περιεκτικότητος σε άργυρο και μειωμένου βάρους που προορίζονταν για την τοπική κυκλοφορία αφετέρου.49 Τα μεν διαφοροποιούνται διά των τύπων από τα δε. Στο αυτό πλαίσιο και προς εσωτερική κυκλοφορία τοποθετείται και η κοπή μειωμένου βάρους, άλλως υποτιμημένων, διωοόλων και τριημιωβοαίων από τους Αλέξανδρο Α' και Περδίκκα Β' [διώβολα (φωτ. 49. Raymond, ΝΝΜ 1953, Kraay, Archaic and Classical Greek Coins, London 1976, σσ

15 Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΙΙ 20-21) και τριημιωβόλια (φωτ ) με αναγεγραμμένη την ονομαστική τους αξία, η οποία αντιστοιχεί στο διπλάσιο της μεταλλικής)] 50. Οι ονομασίες "διώβολον" και "τριημιωβόλιον" αποδεικνύουν, όσον αφορά στην επιλογή και την ονομασία των υποδιαιρέσεων, την επιρροή κέντρων νοτίως της Μακεδονίας, όπως η Θεσσαλία και πρωτίστως η Κόρινθος 51. Τους Μακεδόνες Βασιλείς ακολούθησαν και οι Χαλκιδείς (φωτ ), υιοθετώντας αυτήν την κορινθιακής εμπνεύσεως Είκ. 24: Κεφαλή δαφνοστεφούς Απόλλωνος προς τα αριστερά. Εμπρόσθια όψη αργυρού τριημιωδολίου του Κοινού των Χαλκιδέων ( π.χ.). Εικ. 25: Κλάδος δάφνης εντός γραμμικού και εγκοίλου πλαισίου. ΤΡΙΗ. Οπίσθια όψη προηγούμενου. 50. S. Psoma, "Monnaies aux initiales TPIH", Μνήμη M.J. Price, Αθήνα 1996, σσ (Βιβλιοκρισία από Fr. de Callatay, RBN 144, 1997, ). Η ίδια, "Monnaies de poids réduit d'alexandre I et de Perdiccas II de Macédoine", ZPE128, 1999, σσ Για τις κοπές της Κορίνθου, Βλ. Mariangela Puglisi, "Monetazione corinzia: le frazioni argentee", XII. Internationaler Numismatischer Kongress, Berlin 1997 (Berlin 2000), σο

16 -40- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α "υποτίμηση" που προλείανε το έδαφος για την υιοθέτηση του χάλκινου νομίσματος, το οποίο και αντικατέστησε τις μικρές αργυρές υποδιαιρέσεις 52. Ο Αρχέλαος εξέδωσε πρώτος χαλκά νομίσματα ήδη πριν από τα τέλη του 5ου αι. π.χ.. Οι διάδοχοι του τον ακολούθησαν θέτοντας σε κυκλοφορία τρεις υποδιαιρέσεις που αντιστοιχούν σε χαλκούς, τεταρτημόρια, και ημιω- Βόλια53. Όσον αφορά στους διαδόχους του Περδίκκα Β', η μελέτη των τύπων των διαφορετικών αργυρών υποδιαιρέσεων και η εικονογραφική τους ομαδοποίηση, όπως και η διόρθωση ενός χωρίου του Πολυαίνου 54 και η διαπίστωση μετά από υπολογισμό του ειδικού Βάρους ότι τα αργυρά νομίσματα του Περδίκκα Γ διαθέτουν υψηλή περιεκτικότητα σε άργυρο 55 αντικρούει την άποψη Price 56, την οποία ενστερνίστηκε και η Westermark 57, σχετικά με τη μεταρρύθμιση του σταθμητικού κανόνος επί Αρχελάου όπως επίσης την ονομασία πεντέδραχμον του στατήρος των 10 περ. γρ. και τη συνακόλουθη υιοθέτηση δραχμής ελαφρύτερης, βάρους 2,2 γρ. 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΛΛΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Οι θησαυροί που προέρχονται από το Βασίλειο των Μακεδόνων τεκμηριώνουν την αποκλειστική σχεδόν κυκλοφορία των βασιλικών εκδόσεων στον χώρο αυτό με μόνες εξαιρέσεις δύο θησαυρούς, εκ των οποίων ο πρώτος προέρχεται από την Πέλλα 58 και ο δεύτερος από την Πύδνα 59. Η κατάχωση και των δύο χρονολογείται προς το τέλος της δεύτερης δεκαετίας του 4ου αι. π.χ., εξαιτίας της παρουσίας ενός νομίσματος του Αμύντα Γ' και τετρωβόλων των Χαλκιδέων και των Ακανθίων στον πρώτο και τετρωβόλων των Χαλκιδέων στον δεύτερο. Τόσο ο πρώτος που έχει ήδη δημοσιευθεί από τον Π. Χρυσοστόμου όσο και ο δεύτερος, όπως υποθέτουν ο ανασκαφεύς της Πύδνας Μ. Μπέσιος και ο Χρ. Γκατζόλης που πρόκειται να δημοσιεύσει τον θησαυρό, συνδέονται με την επέλαση των 52. Psoma, Olynthe, σσ Psoma, Olynthe, σ S. Psoma, Τας παλαιάς πεντεδραχμίας. Un stratagème de Polyen et le monnayage d'argent des rois de Macédoine de 413 à 360 av. notre ère", RN 2000, σσ M. Λυκιαρδοπούλου-Σ. Ψωμά, ΟΒολόςΛ, 2000, σσ M.J. Price, "The Coinage of Philip II", NC 1979, σσ Westermatk, KME1989, σσ CHVffl Οι σχετικές με τον θησαυρό πληροφορίες οφείλονται στον κ. Χρήστο Γκατφλη της ΙΣΤ' ΕΠΚΑ τον οποίον και από αυτή τη θέση ευχαριστούμε.

17 -41 - Το ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Χαλκιδέων και την εφήμερη προσάρτηση της Πέλλας Η δεύτερη περίπτωση είναι εκείνη των τετρωκατά το έτος 383 π.χ. Στους μακεδόνικους θησαυρούς δόλων πλήρους Βάρους και υψηλής περιεκτικότητος απαντούν τετρώβολα μειωμένου Βάρους και χαμηλής σε άργυρο των Αλεξάνδρου Α' και κυρίως του Περδίκπεριεκτικότητας σε άργυρο των Αλεξάνδρου Α και κα Β', τα οποία συμπεριλαμβάνονται σε θησαυρούς Περδίκκα Β'. Οι κοπές αυτές προορίζονταν για τόπι- που κατεχώσθησαν στην όμορο του Βασιλείου "Χαλκική-εσωτερική κυκλοφορία 60. δική" και ειδικότερα στην Όλυνθο 62. Οι κοπές αυτές Εκτός Βασιλείου αργυρές Βασιλικές κοπές προορίζονταν για εξωτερικές πληρωμές, όπως πολεμιαπαντούν σε τρεις περιπτώσεις. Η πρώτη περίπτωση κέ δαπανε στο πλαίσι των Ποτειδαιατικών, και είναι εκείνη των οκταδράχμων του Αλεξάνδρου Α που ανταμοιβές των μισθοφόρων του Βρασίδα τις οποίες, απαντούν σε θησαυρούς που απεκρύβησαν στη Μικρά όπω δ μαθαίνουμε από τον Θουκυδίδη, είχε κατά το Ασία QGCH 1182, Δυτική Μικρά Ασία, 1963: +5 οκτά- δραχμα, κατάχωση περί το 460 π.χ.), την Ιορδανία QGCH 1482, Ιορδανία: 1 οκτάδραχμο, κατάχωση περί ή Ρ ισυ αναλάβει ο Βασιλεύς των Μακεδονία. Η τρίτη περίπτωση είναι εκείνη ενός θησαυρού στατήρων της πρώτης ομάδας του Αμύντα Γ' που Βρέτο 445 π.χ.) και την Εγγύς Ανατολή QGCH 1790, θηκε στα Νέα Φλογητά της "Χαλκιδικής" QGCH 370). Malayer: 3 οκτάδραχμα, κατάχωση περί το 375 π.χ. ). Εγγράφεται επίσης στο πλαίσιο των πολεμικών επιχει- Το υψηλό Βάρος των νομισμάτων αυτών τα προσγρά- ρήσεων στο πλευρό των Λακεδαιμονίων και των Συμφει στην ομάδα των κοπών πόλεων (όπως τα Άβδηρα) μαχων τους κατα των Χαλ κι δέων και πρέπει να συσχεκαι εθνών της περιοχής (Βισάλτες, Ηδωνοί) που απο- ησθεί με τον μεγαλο αριθμό χαλκων του ίδιου βασι_ τελούν τμήματα των θησαυρών αυτής της κατηγορίας. λέως που εντοπ1στηκε στις ανασκαφές της Ολύνθου 64. Ίσως πρέπει να συσχετισθούν με την έμμεση πληροφορία περί εισαγωγής σίτου από τον Αλέξανδρο που παραδίδει ο Βακχυλίδης Βλ. παραπ. σημ Bruno Snell, Baccylidis carmina cum fragmentis post Fr. Blass et Guil. Svess, Leipzig 1949, frg. 20 B. 62. Psoma, Olynthe, σσ Psoma, "Notes sur le début du monnayage fédéral des Chalcidiens de Thrace", RN 1997, σσ Psoma, Olynthe, σ. 137, σημ. 264.

18 -42 - Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α 4. ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΜΕΤΑΛΛΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ο έλεγχος μεταλλείων χρυσού και αργύρου σημειώνεται από την αρχαία ελληνική γραμματεία ως πηγή εξαιρετικού πλούτου που έδινε ποικίλες δυνατότητες σε πόλεις και ηγεμόνες. Τα σχετικά με τα μεταλλεία του Λαυρίου, όπου εξορύσσονταν ο άργυρος που εξασφάλισε στην Αθήνα την κατασκευή και τη συντήρηση του στόλου και κατ' επέκταση την Ηγεμονία είναι γνωστά^5. Στην αντίθετη περίπτωση, πόλεις και ηγεμόνες προμηθεύονται άργυρο διά της εμπορικής οδού. Οι πηγές αναφέρουν έλεγχο μεταλλείων σχετικώς με δύο βασιλείς, τους Αλέξανδρο Ä και Φίλιππο Β'. Από τον Ηρόδοτο μαθαίνουμε ότι τα μεταλλεία που Βρίσκονταν κοντά στη λίμνη Πρασιάδα και το Δύσωρον όρος εξασφάλιζαν στον Αλέξανδρο Α' ένα τάλαντο την ημέρα και ευλόγως συσχετίσθηκαν με την ανατολική πολιτική του που, επαναπροσδιοριζόμενη μετά τα Μηδικά, προσπάθησε να εκμεταλλευθεί, όπως οι Αθηναίοι, οι Θάσιοι και οι Θράκες, το vacuum potestatis που προέκυψε μετά τη σταδιακή αποχώρηση των Περσών από την περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό προσαρτήθηκαν στο Βασίλειο περιοχές όπως η Κάτω Παιονία και η Μυγδονία περί το 479 και ο Ανθεμούς, η Κρηστωνία και η Βισαλτία μερικά χρόνια αργότερα^. Ο ακριβέστερος τοπικός προσδιορσμός των μεταλλείων αυτών που εξαρτάται και από την ταύτιση του όρους Δύσωρον και της λίμνης Πρασιάδος απασχόλησε ήδη την έρευνα^7. Σε πρόσφατη μελέτη σχετική με την οικονομία του Βασιλείου, προτάθηκε ένα νέο ερμηνευτικό σχήμα από τον M. Faraguna^8. Μεταξύ των κειμένων που εξετάσθηκαν είναι και η επιστολή του Αλεξάνδρου Γ' προς την πόλη των Φιλίππων, η οποία αφορά σε προβλήματα που προέκυπταν από την εκμετάλλευση γαιών της περιοχής^9. Προτείνεται η ερμηνεία της λέξεως υλη (II 10) ως δάση και του απαρεμφάτου πωλείν ως ένοικιάζειν. Η άποψη αυτή είναι εξαιρετικά πειστική, εφόσον ο ιταλός ιστορικός στηρίζεται σε παράλληλα από δικανικούς αττικούς λόγους του 4ου αι. π.χ. Ως ερμηνευτική πρόταση συνάδει και με τα όσα γνωρίζουμε για την "μονοπωλιακή" όσον αφορά την ξυλεία πολιτική των Βασιλέων της Μακεδονίας 70. Τα εν λόγω δάση τοποθετούνται 65. Επ' αυτού πρβλ. Lisa Kallet-Marx, Money, Expense and Naval Power in Thucydides' History , Berkeley M.B. Hatzopoulos-Louisa D. Loukopoulou, Recherches sur les marches orientales des Téménides I (Anthemonte- Kalindoia), Μελετήματα 11, σσ Πρβλ. προηγούμενη σημείωση όπου και η παλαιότερη βιβλιογραφία. 68. Μ. Faraguna, "Aspetti amministrativi e finanziari della monarchia macedone tra IV e III secolo A.C.", Athenaeum 86,1998, σσ , κυρίως σσ Μ.Β. Hatzopoulos, Macedonian Institutions under the Kings. II Epigraphic Appendix. "Μελετήματα" 22,1996, αρ Μ. Λυκιαρδοπούλου-Σ. Ψωμά, ΟβολόςΛ, 2000, σ. 326 κ.έ. όπου και η προηγουμένη Βιβλιογραφία.

19 -43- To ΒΑΣΊΛΕΙΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΌΝΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΊΛΙΠΠΟ Β': ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ από την επιγραφή στο όρος Δύσωρον, το οποίο ανήκε την εποχή αυτή στη χώρα των Φιλίππων. Ο Faraguna προτείνει την ταύτιση του με το Μενοίκιον. Η λίμνη Πρασιάς δεν είναι άλλη από τα έλη (rd δε ελή) της επιγραφής, της χώρας των Φιλίππων. Ακολούθως, τα μέταλλα που αναφέρει ο Ηρόδοτος βρίσκονταν στο Πάγγαιον όρος. Η πρόταση του Faraguna, την οποία περαιτέρω επεξεργάστηκε ο Χατζόπουλος 71, οδηγεί στην παρακάτω διαπίστωση: το ανατολικό σύνορο του βασιλείου μετακινήθηκε πέραν του Στρυμόνος επί Αλεξάνδρου Α. Η διακοπή της βισαλτικής νομισματοκοπίας περί το 460 π.χ., όπως τεκμαίρεται και από τον θησαυρό των Δεκαδράχμων 72, συσχετίζεται άμεσα, όπως εξάλλου και οι κατηγορίες που απαγγέλθηκαν στον Κίμωνα μετά από την καταστολή της αποστασίας της Θάσου (463 π.χ.) 7^. Ο Πλούταρχος αναφέρει (14. 2) ότι μολονότι ο Αθηναίος στρατηγός είχε τη δυνατότητα να προσαρτήσει τμήμα του βασιλείου των Μακεδόνων δεν προχώρησε "δώροις υπό του βασιλέως Αλεξάνδρου συμπεπείσθαι". Ο έλεγχος αυτής ακριβώς της περιοχής από τον Αλέξανδρο διήρκεσε για περιορισμένο χρονικό διάστημα και τερματίσθηκε πριν από το τέλος της βασιλείας του 74. Ο υψηλός φόρος (10,5 τ.) της Αργίλου στο Συμμαχικό ταμείο κατά το έτος 454/3 προφανώς σχετίζεται με παροδικό μόνον έλεγχο των μεταλλείων 75. Ταυτοχρόνως διαπιστώνουμε ότι ot Αθηναίοι είχαν καταφέρει να επεκτείνουν τη σφαίρα επιρροής τους, εφόσον η Αργιλος είναι μέλος της Συμμαχίας από το 454/3 7^ και η Βέργη από το 452 κι εξής 77. Κατά τον Θουκυδίδη (1, 53, 2-3), ο Περδίκκας Β' υπήρξε φίλος και σύμμαχος των Αθηναίων στις αρχές της Βασιλείας του 78. Η έκφραση καθ'όμολογίας που χρησιμοποιείται από τον Θεόπομπο (FrGrHist 115 F 387) για να περιγράψει το νομικό πλαίσιο της υποδοχής των Ιστιαίων από τον βασιλέα της Μακεδονίας (446/5 π.χ.) 71. BullEpigr 2000, σ Kagan, The Decadrachm Hoard: Chronology and Consequences", BAR 343,1987, σ. 25. Στον ίδιο τόμο, Price, "The Coinages of the Northern Aegean", σσ Για τα γεγονότα αυτά βλ. τελευταίως Ο. Picard, Thucydide I.CI et le tribut de Thasos, REA 100, 1998, ; Chr. Pébarthe, Thasos, l'empire d'athènes et les emporta de Thrace, ZPE1999, σσ N.G.L. Hammond and G.T. Griffith, A History of Macedonia II, Oxford 1979, σ Κ. Λιάρπη, Άργιλος. "Ιστορία και Νόμισμα", Nom. Chron. 1994,1 sqq Για την Άργιλο, βλ. προηγούμενη σημείωση, όπου και η προηγούμενη βιβλιοραφία. 77. Για την Βέργη, πρβλ. /Gl 3 261IV 29 του 452/ 1 (2880 δρχ.), /Gl Ι 93 του 447/ 6 (5400 δρχ.), /Gl VI 30 του 435/ 4 (4200 δρχ.), /Gl II 51 του 433/ 2 (4200 δρχ.), IG Ι 3 280II43 του 432/1 (4200 δρχ.), IG Ι 3 282II32 του 429/ Psoma, Olynthe, α σημ. 122.

20 -44- Η Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ή Δ Ι Α Δ Ρ Ο Μ Ή Τ Η Σ Ν Ο Μ Ι Σ Μ Α Τ Ι Κ Ή Σ Μ Ο Ν Ά Δ Α Σ Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Ά Δ Α συνάδει με την πληροφορία αυτή του Θουκυδίδη. Η ίδρυση της Αμφιπόλεως το 437 π.χ. προφανώς ενόχλησε τον βασιλέα. Το έτος 432 π.χ., ο Περδίκκας Β' ήλεγχε την περιοχή της λίμνης Βόλβης, το νότιο τουλάχιστον τμήμα της, το οποίο και παρεχώρησε στους Χαλκιδείς 79. Επρόκειτο για περιοχή συνοριακή του βασιλείου. Επί Αρχελάου το ανατολικό σύνορο έφθανε οπωσδήποτε μέχρι τον Βρομίσκο, όπου τα κυνηγετικά σκυλιά του βασιλέως κατεσπάραξαν τον τραγικό ποιητή Ευριπίδη 80. Από τον Ξενοφώντα (5, 3, 2) αναφέρεται ότι κατά τη δεκαετία τα μεταλλεία της περιοχής ανήκαν στους αυτόνομους Θράκες, για τους οποίους μαθαίνουμε από τις πηγές ότι κατοικούσαν ανατολικώς του Στρυμόνος 81. Σύμφωνα με τον Διόδωρο (16, 8, 6) η εκμετάλλευση των μεταλλείων της χώρας των Φιλίππων εξασφάλιζε περισσότερα από χίλια τάλαντα αργύρου στον Φίλιππο Β' 82. Οι παραπάνω πληροφορίες μάς οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στη Μακεδονία των κλασικών χρόνων ο άργυρος έφθανε από μεταλλεία της περιοχής ανατολικώς του Στρυμόνος 83. Ας περάσουμε τώρα στην εξασφάλιση αργύρου διά της εμπορικής οδού. Το βασίλειο των Μακεδόνων μπορούσε να εξάγει εξαιρετικής ποιότητος ξυλεία. Κατά μία άποψη, ο Αλέξανδρος Ä ήταν εκείνος που προμήθευσε την Αθήνα με την απαραίτητη για τη ναυπήγηση του στόλου ξυλεία 84. Ο αιώνιος εχθρός της Αθήνας, Περδίκκας Β', χρηματοδότησε τη Realpolitik του απέναντι στην πόλη των Αθηνών με τον ίδιο τρόπο, όπως μαρτυρούν ο κωμικός ποιητής Έρμιππος 85 και αττική επιγραφή 8 *^. Ο διάδοχος του, Αρχέλαος, τιμήθηκε ως πρόξενος και ευεργέτης της πόλης, επειδή ανέλαβε την κατασκευή του στόλου που την επαύριον της σικελικής εκστρατείας και καταστροφής οι Αθηναίοι χρειάστηκαν για τη διεξαγωγή του Ιωνικού πολέμου 87. Ο Αμύντας Γ' παραχώρησε το δικαίωμα εκμετάλλευσης 79. Θουκ. 1, 58, 2. Αιοδ. 12,43, 2. Για την σχετική συζήτηση, Psoma, Olynthe, σ. 203 σημ. 120 όπου και η προηγούμενη Βιβλιογραφία. 80. S. Psoma, "Les Bottiéens de Thrace aux V et IV siècles av. J.-C", RN1999, σσ Πρβλ. Psoma, Olynthe, a. 226 σημ., 320 και σ. 231 σημ Psoma, Olynthe, a. 184 σημ. 266 όπου και η σχετική συζήτηση και βιβλιογραφία. 83. Μ. Λυκιαρδοπούλου-Σ. Ψωμά, ΟοοΛός-4, 2000, σ Ε. Badian, "Herodotus on Alexander I of Macedon. A Study in Some Subtile Silences", Greek Historiography, ed. S. Homblower, Oxford 1994, σσ κυρίως σ. 102 σημ. 16 όπου η προηγούμενη βιβλιογραφία και η κριτική αυτής της άποψης. 85. Poetae Comici Graeci (ed. R. Kassel - B. Austin) V (BERLIN 1986) 592, frg. 63, στίχ IGP 89. Για την πολιτική του, πρβλ. Psoma, Olynthe, σ. 203 σημ IGÏ 3 117, σπχ. 15 και επ' αυτής Μ. Λυκιαρδοπούλου- Σ. Ψωμά, ΟοολόςΛ, 2000, σ. 325.

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΝ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ

ΔΙΟΝ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΟΝ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ KΡΑΝΩΝ ΣΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΛΛΥΡΙΑΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Χ. ΛΑΒ

Διαβάστε περισσότερα

Major ongoing projects Corcyra: History, Institutions, Prosopography and Society Cardia and the Chersonnesos of Thrace. History and Coinage

Major ongoing projects Corcyra: History, Institutions, Prosopography and Society Cardia and the Chersonnesos of Thrace. History and Coinage PD. Dr. Selene E. Psoma, University of Athens spsoma@arch.uoa.gr PD Dr. Selene E. Psoma graduated from the Archaeology and History Department of the University of Athens in 1989, followed the seminars

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά ενδιαφέροντα Αρχαία ελληνική Νομισματική και Επιγραφική, Οικονομία, Ιστορία των θεσμών και του δικαίου και Ιστορική Τοπογραφία

Επιστημονικά ενδιαφέροντα Αρχαία ελληνική Νομισματική και Επιγραφική, Οικονομία, Ιστορία των θεσμών και του δικαίου και Ιστορική Τοπογραφία Η Σελήνη (Ελένη) Η. Ψωμά έλαβε το πτυχίο Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1989 με άριστα. Παρακολούθησε τα μαθήματα Επιγραφικής του Άγγελου Π. Ματθαίου στην Ελληνική Επιγραφική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ 2011 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Λ Υ Κ Ε Ι Ο Λ Ε Χ Α Ι Ν Ω Ν Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Το νοµα της περιοχής της Άνω Μακεδονίας αναφέρει πρώτη φορά ο Ηρ δοτος στις περιγραφές της εισβολής του Ξέρξη στη Θεσσαλία και των περιπλανήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα νομίσματα του Μαρίου στην κλασική εποχή

Τα νομίσματα του Μαρίου στην κλασική εποχή ANNE DESTROOPER - GEORGIADES Τα νομίσματα του Μαρίου στην κλασική εποχή Η σημασία που είχε το Μάριο στην αρχαιότητα έχει πια αποδειχθεί 1. Αναφέρεται ως βασίλειο στην κλασική εποχή από τον Διόδωρο τον

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Les alexandres après Alexandre : histoire d une monnaie commune Οι Αλέξανδροι μετά τον Αλέξανδρο : ιστορία ενός κοινού νομίσματος

Les alexandres après Alexandre : histoire d une monnaie commune Οι Αλέξανδροι μετά τον Αλέξανδρο : ιστορία ενός κοινού νομίσματος Les alexandres après Alexandre : Οι Αλέξανδροι μετά τον Αλέξανδρο : Colloque international / Διεθνές συνέδριο Athènes, vendredi 23 - samedi 24 mai 2014 Αθήνα, Παρασκευή 23 - Σάββατο 24 Μαΐου 2014 Auditorium

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ ΣΠΟΥ ΕΣ Ιούνιος 1981: ιδάκτωρ των ιεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήµιο Pantheon Sorbonne (Παρίσι Ι) µε άριστα 1980-1981: Πανεπιστήµιο Παρίσι Ι, Diplome d Etudes Approfondies (DEA) Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη Κ. Γ. Τσάιμου Αρχαιολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη TΑ ΜΕΤΑΛΛΕYΜΑΤΑ που εκμεταλλεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες 6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες Τα µοναρχικά καθεστώτα στη µητροπολιτική Ελλάδα Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Παραδοσιακά στοιχεία συναντά κανείς και στην πολιτική οργάνωση των Ηπειρωτών, γιατί µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Νικόλαος Βαφέας Ημερομηνία και τόπος γεννήσεως: 29 Ιουλίου 1970, Αθήνα Τηλέφωνο γραφείου: 28310-77206 E-mail: vafeas@fks.uoc.gr Ξένες γλώσσες: Αγγλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΑΤΗΡΑΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΑΤΗΡΑΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΝΑ ΣΤΑΤΗΡΑΣ ΤΑΛΑΝΤΟ ΔΡΑΧΜΗ Από τούς Μαθητές: Κελλάρη Κατερίνα Αμπού-Ζολόφ Γιώργος Καλογερόπουλος Φάνης Αϊβαλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Αννα Β. Μανδυλαρά Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αννα Β. Μανδυλαρά Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ιούνιος 2013 Αννα Β. Μανδυλαρά Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ημερομηνία γεννήσεως: 24.06.1962 Ελληνική υπηκοότητα. Ενα παιδί. Διεύθυνση εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 29-31 Μαΐου 2009. Π ρ α κ τ ι κ ά ς)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. 29-31 Μαΐου 2009. Π ρ α κ τ ι κ ά ς) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 29-31 Μαΐου 2009 Π ρ α κ τ ι κ ά ς) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 Ο ΤΟΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΟΥ Λ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΥΠΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προκασσάνδρεια Θεσσαλονίκη

Προκασσάνδρεια Θεσσαλονίκη 1 Κώστας Σουέρεφ Προϊστάμενος ΚΘ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων «Κάποιοι στο παρελθόν αναχωρούν, κάποιοι βαθιά στο μέλλον επιστρέφουν» Ορέστης Αλεξάκης, (από το Adagio, Υπήρξε, εκδ. Απόστροφος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ζητήματα μετρολογίας θεσσαλικών χαλκών νομισμάτων: Η περίπτωση της Φάλαννας 33-50

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ζητήματα μετρολογίας θεσσαλικών χαλκών νομισμάτων: Η περίπτωση της Φάλαννας 33-50 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 11 Preface 13 Συντομογραφίες 15 VASSILI DEMETRIADI The Earliest Bronze Coins of Larissa 17-22 ELIZABETH J. PENDLETON Six Centuries of Thessalian Horses on Coins 23-32 ΚΛΕΟΠΆΤΡΑ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΛΙΑΜΠΗ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ KAI ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΛΙΑΜΠΗ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ KAI ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΛΙΑΜΠΗ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ KAI ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Κατερίνη Λιάμπη Τόπος έτος γεννήσεως: Ιωάννινα, 1955 Διεύθυνση: Σαμουήλ

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς Βία & Ανεκτικότητα ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ - ΙΛΙΟΥ ΜΕΛΑΘΡΟΝ «ΒΙΑ &

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Ανέκαθεν ο άνθρωπος είχε ως πρώτο µέληµα την εξεύρεση των απαραίτητων αγαθών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Ανέκαθεν ο άνθρωπος είχε ως πρώτο µέληµα την εξεύρεση των απαραίτητων αγαθών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α, ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ ΚΑΙ ΑΙΓΥΠΤΟΣ 2.1 ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ Ανέκαθεν ο άνθρωπος είχε ως πρώτο µέληµα την εξεύρεση των απαραίτητων αγαθών για την επιβίωσή του. Οι πρώτες κοινωνίες στηρίζονταν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήματα και Νομίσματα

Χρήματα και Νομίσματα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρήματα και Νομίσματα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc21 Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά στην αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη σχέση των εξαγωγών ως προς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ Φ. ΠΕΤΣΑ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ Φ. ΠΕΤΣΑ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 201 Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ Φ. ΠΕΤΣΑ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ Είναι γνωστό ότι η αρχαιολογική έρευνα συστηματοποιήθηκε κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1980 στον Νομό Κοζάνης και συνεχίζεται διαρκώς βελτιούμενη ώς σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο κωμικός ποιητής Βάτων. Τα αποσπάσματα»

«Ο κωμικός ποιητής Βάτων. Τα αποσπάσματα» Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π Α Τ Ρ Ω Ν ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΕΛΕΚΟΣ «Ο κωμικός ποιητής Βάτων. Τα αποσπάσματα» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Μιχάλης Ρηγίνος 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1977 αποφοίτησε από το Οικονομικό Τμήμα της ΑΣΟΕΕ και στη συνέχεια σπούδασε Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αλέξανδρος στο κυνήγι και στον πόλεμο: δύο εικαστικές απεικονίσεις του

Ο Αλέξανδρος στο κυνήγι και στον πόλεμο: δύο εικαστικές απεικονίσεις του Ο Αλέξανδρος στο κυνήγι και στον πόλεμο: δύο εικαστικές απεικονίσεις του ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΣΑΑΤΣΟΓΛΟΥ - ΠΑΛΙΑΔΕΛΗ, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση)

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση) 21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/1 Ι (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δημοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2182/2004 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 6ης Δεκεμβρίου 2004 σχετικά με τα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 11

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 11 Περιεχόμενα Εισαγωγή........................................................... 11 1. Η πάλη των τάξεων............................................... 15 2. Ο πόλεμος των πόλεων............................................

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα ρένη. Τεχνολογία παραγωγής νοµισµάτων κατά την αρχαιότητα 1

Στέλλα ρένη. Τεχνολογία παραγωγής νοµισµάτων κατά την αρχαιότητα 1 Στέλλα ρένη Τεχνολογία παραγωγής νοµισµάτων κατά την αρχαιότητα 1 Στην καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. κα. Αλίκη Μουστάκα Στην παρούσα µελέτη επιχειρείται µία προσπάθεια κατανόησης και «αποκατάστασης»

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

6.2 Ο ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ SMIRNOV ΓΙΑ k ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

6.2 Ο ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ SMIRNOV ΓΙΑ k ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ 6.2 Ο ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ SMIRNOV ΓΙΑ k ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ Ο έλεγχος της ενότητας αυτής αποτελεί μία επέκταση του μονόπλευρου ελέγχου Smirnov στην περίπτωση περισσοτέρων από δύο δειγμάτων. Ο έλεγχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων επί του άξονα και ειδικότερα τα ακόλουθα: α) προέλευση-προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος

από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος Τα νομίσματα της Κύπρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα l Του ΙωΑννη ΑντωνΙου Οικονομολόγου, Στρατιωτικού από την 1η Ιανουαρίου 2008, η Κύπρος εισήλθε σε μια νέα φάση της νομισματικής και όχι μόνο ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Θάνος Ερευνητής, Λαμπρυνιάδης Γιάννης - Ερευνητής Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α'

Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α' Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α' Ενότητα 3: Δημογραφικές εξελίξεις στη νεότερη Ελλάδα Κατερίνα Γαρδίκα Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Η δημογραφική εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας 2 Αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8)

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8) Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ Α * Τραγωδία (1-8) Μια ματιά ςτα παραςκήνια: απεικονίςεισ τραγικών υποκριτών εκτόσ ςκηνήσ, ςε δφο αττικά ερυθρόμορφα αγγεία τησ κλαςικήσ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου Τευχος δευτερο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους Ασκήσεις επί λίθου Άσκηση 1η Οι θησαυροί του ιερού Οι ιερείς της Βραυρωνίας Αρτέμιδος κάνουν απογραφή των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι ΚΟΠΈΣ ΤΩΝ ΠΌΛΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΎΣ ΧΡΌΝΟΥΣ:

Οι ΚΟΠΈΣ ΤΩΝ ΠΌΛΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΎΣ ΧΡΌΝΟΥΣ: Οι ΚΟΠΈΣ ΤΩΝ ΠΌΛΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΎΣ ΧΡΌΝΟΥΣ: ΤΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΊΑΣ ΣΌΦΙΑ ΚΡΕΜΥΔΗ-ΣΙΣΙΛΙΑΝΟΥ Εντεταλμένη Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητος/ΕΙΕ* Σε διάστημα διακοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Φιλίππου. Σχέσεις Ορθοδόξων και Λατίνων στην Κύπρο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Ιστορικοκανονική Θεώρηση.

Φίλιππος Φιλίππου. Σχέσεις Ορθοδόξων και Λατίνων στην Κύπρο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Ιστορικοκανονική Θεώρηση. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ, ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ, ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Φίλιππος Φιλίππου Σχέσεις Ορθοδόξων και Λατίνων

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα