Υπό του ΔΣΛ ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΣΤΑΜΑΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υπό του ΔΣΛ ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΣΤΑΜΑΤΗ"

Transcript

1 «Η αναδιοργάνωση του ελληνικού κράτους και η ελληνική πολιτική ασφαλείας εν όψει των Βαλκανικών Πολέμων, » Υπό του ΔΣΛ ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΣΤΑΜΑΤΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2012

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος σελ.3 Κεφάλαιο 1 Το στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί......σελ.4 Ο Βενιζέλος καλείται ως διαιτητής και σύμβουλος...σελ.5 Κεφάλαιο 2 Η ανάληψη της εξουσίας από το Βενιζέλο σελ.6 Συνταγματική μεταρρύθμιση και διοικητικά μέτρα...σελ.7 Μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη, Ναυτιλία, Εμπόριο και Γεωργία...σελ.8 Δημοσιονομική Μεταρρύθμιση...σελ.9 Αναδιοργάνωση Στρατού και Στόλου..σελ.10 Εξωτερική πολιτική και διπλωματικές εξελίξεις.σελ.14 Αντί Επιλόγου..σελ.17 Βιβλιογραφία...σελ. 20 ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ ΔΟΚΙΜΟΣ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΣ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΣΑΓΚΑΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ Τηλέφωνα επικοινωνίας: , Ηλεκτρονική διεύθυνση: εικόνα εξώφυλλου: Λαϊκή εικόνα. Εθν. Ιστορικό. Μουσείο. Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου που υπογράφτηκε στις 28 Ιουλίου του 1913 καθορίζονταν τα όρια της Ελλάδας, όχι οπωσδήποτε στην έκταση που προϋπέθεταν οι επιτυχίες των δυνάμεων της, αλλά βέβαια σε μια έκταση πολύ μεγαλύτερη από προηγούμενα. Στη λιθογραφία γίνεται αναφορά της ιδιαίτερης συμβολής του ελληνικού στόλου κατά τους βαλκανικούς πολέμους. 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το 1900 δεν καλωσορίστηκε στην Αθήνα όπως σε άλλες πρωτεύουσες τις Ευρώπης με εορταστικές εκδηλώσεις. Η διπλή σκιά της ήττας του 1897 και του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου προσέδωσε μια μελαγχολική απόχρωση για το μέλλον. Η χώρα βίωνε μια καμπή του ελληνικού αλυτρωτισμού που η αποτυχία τον έχει κάνει περισσότερο ενδοστρεφή και αντιδυτικό. Ο ελληνικός αλυτρωτισμός έχει ιστορικό βάθος και αυτή είναι σημαντική διαφορά του από άλλους ευρωπαϊκούς εθνικισμούς. Η συλλογική ταυτότητα διαμορφώθηκε γύρω από την έννοια του Γένους και ήταν το αποτέλεσμα μακράς διαδικασίας. «Οι απαρχές της χάνονται στους βυζαντινούς χρόνους όταν συναντώνται οι πρώτες ταυτίσεις με την αρχαία Ελλάδα» (Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, Γ. Β. Δερτίλης, σελ. 826). Οι κυριότεροι τρόποι προβολής και επιβολής της εθνικής ταυτότητας ήταν δύο από τους ισχυρότερους κρατικούς θεσμούς, η δημόσια εκπαίδευση και ο στρατός. Αυτό ήταν ίσως το μόνο πεδίο στο οποίο το νεοελληνικό κράτος και το εκπαιδευτικό σύστημα αποδείχτηκαν πλήρως αποτελεσματικά. «Ο εθνικισμός ήταν θέμα αυτοσυντήρησης όχι μόνο για τον θεσμό που ονομάζουμε κράτος, αλλά και για το πλέγμα των θεσμών που το συναποτελούσαν, για το πλέγμα της εξουσίας που το περιέλαβε, για όσους συμμετείχαν σε αυτό το πλέγμα, ακόμη και για όσους δε συμμετείχαν αλλά επεδίωκαν να μετάσχουν» (Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, Γ. Β. Δερτίλης, σελ. 830). Επιπλέον, ο αλυτρωτισμός ήταν το κυριότερο μέσο νομιμοποίησης για το εκάστοτε πολιτειακό καθεστώς. Χάρη στην επιμονή των πολιτικών παρατάξεων στις λυτρωτικές πλειοδοσίες, φαίνεται ότι ο λόγος τους πετύχαινε το στόχο του, ότι κολάκευε τους πολίτες και ότι ίσως τους έπειθε. Ως το 1909 δύο κόμματα εναλλάσσονταν ουσιαστικά στην εξουσία, το Τρικουπικό με αρχηγό το Θεοτόκη και το Δηλιγιαννικό, με τον ίδιο τον ιδρυτή του μέχρι το 1905, ενώ τον διαδέχθηκαν οι Δημήτριος Ράλλης και Κυριακούλης Μαυρομιχάλης. Σε αυτή την κρίσιμη καμπή της ιστορίας της νεότερης Ελλάδας ένα από τα ιστορικότερα γεγονότα έλαβε χώρα. Ήταν το Κίνημα που εκδηλώθηκε τον Αύγουστο του 1909 στο Γουδί, η δράση του οποίου υπήρξε η απαρχή των μετέπειτα θετικών εξελίξεων για τη χώρα. 3

4 Κεφάλαιο 1 Το στρατιωτικό κίνημα του 1909 Το κίνημα του στρατού ξεκίνησε ως ανταρσία των κατώτερων αξιωματικών του στρατεύματος εναντίον ενός νομοσχεδίου που περιόριζε τις δυνατότητες προαγωγής τους. Μια μικρή ομάδα υπολοχαγών, ανθυπολοχαγών και λοχαγών είχε αρχικά την πρωτοβουλία ενός στρατιωτικού κινήματος που θα ανέτρεπε την υφιστάμενη πολιτική κατάσταση, τους «παλαιοκομματικούς» όπως τους αποκαλούσαν (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ. 87). Οι νεαροί εκείνοι αξιωματικοί υπήρξαν οι τολμηροί της περίστασης και ανέλαβαν την πρωτοπορία του αντικαθεστωτικού αγώνα. Ωστόσο υπήρχαν και βαθύτερα αίτια που οδήγησαν στη δημιουργία του, όπως η γενικότερη δυσαρέσκεια που επικρατούσε εναντίον της κυβέρνησης και του βασιλιά λόγω της ήττας στον πόλεμο του 1897, της οικονομικής κρίσης του 1908, της αδυναμίας διάθεσης των γεωργικών προϊόντων και της κακής συγκομιδής, της κακής απονομής της δικαιοσύνης, της έλλειψης δημόσιας ασφαλείας και της αύξησης της φορολογίας. Ηγέτης του Στρατιωτικού Συνδέσμου ήταν ο συνταγματάρχης Πυροβολικού, Νικόλαος Ζορμπάς. Σε σχετικό βιβλίο του αναφέρει ότι, στις ένοπλες δυνάμεις επικρατούσε απελπιστική κατάσταση λόγω της αδράνειας που είχαν περιέλθει οι αξιωματικοί τόσο στο Στρατό όσο και στο Ναυτικό εξαιτίας της άσχημης οικονομικής κατάστασης της χώρας. Επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Ούτως εχόντων των πραγμάτων οι αξιωματικοί είχον, ως ήτο φυσικόν, κύριον θέμα ομιλίας συνήθως, τα συμβαίνοντα και ιδίως τα περί της στρατιωτικής και ναυτικής αδυναμίας του Κράτους και συνεζήτουν περί των μέσων άτινα ηδύναντο να συντελέσωσιν προς την βελτίωσιν της καταστάσεως των πραγμάτων» (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ. 91). Το κίνημα είχε ξεκάθαρα αιτήματα, ανάμεσα στα οποία διαβεβαίωνε ότι δε θα προέβαινε σε ενέργειες διάλυσης της Βουλής ή αντικατάστασης του Βασιλιά. «Μέσα στο Σύνδεσμο επικράτησε η άποψη της αποφυγής της στρατιωτικής δικτατορίας καθώς τα σχέδιά τους απέβλεπαν σε μια κυβέρνηση που θα εφάρμοζε στην πράξη το πρόγραμμά τους, πρόγραμμα εξαιρετικά μετριοπαθές και συντηρητικό» (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ. 273). Εφόσον μέσα στο Σύνδεσμο επικράτησε η άποψη της διατήρησης της Βουλής, η στροφή προς το λαό ήταν απαραίτητη για να μειωθεί η εχθρική επιρροή των κομμάτων προς το Σύνδεσμο. Προς την κατεύθυνση αυτή έγινε η διοργάνωση του λαϊκού συλλαλητηρίου το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους σε συνεννόηση με τις συντεχνίες και τους συλλόγους των Αθηνών, ώστε να κερδίσει ο Σύνδεσμος τη συμπάθεια του λαού. Με αυτό τον τρόπο τα Ανάκτορα θα αντιλαμβάνονταν ότι έχοντας ο Σύνδεσμος κερδίσει μεγάλη μερίδα του λαού, θα έπρεπε να συνεργαστούν με αυτόν. Εκείνη την εποχή πρωθυπουργός της χώρας ήταν ο Ράλλης. Όταν ξέσπασαν τα γεγονότα στο Γουδί, ο Ράλλης υπέβαλε την παραίτησή του στο βασιλιά Γεώργιο αρνούμενος να λάβει υπ όψιν του τους όρους του Συνδέσμου. 4

5 Τη διακυβέρνηση της χώρας τότε ανέλαβε ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης ο οποίος ήταν ηγέτης ενός μικρού κόμματος που διατηρούσε όμως στενούς δεσμούς με το κίνημα των αξιωματικών. Από τις πρώτες μέρες ανάληψης της εξουσίας από το Μαυρομιχάλη, φάνηκε η δυσκολία του εγχειρήματος που είχε αναλάβει. Στις αρχές του 1910 ο Σύνδεσμος αξίωσε την αποπομπή του από τον κυβερνητικό θώκο. Ο Βενιζέλος καλείται ως διαιτητής και σύμβουλος Το κλίμα έντασης της εποχής είχε επηρεάσει και το Σύνδεσμο. Στο εσωτερικό του είχε αναπτυχθεί έντονη συνωμοτική δράση, ενώ όξυναν το κλίμα αντιθέσεις μεταξύ ανωτέρων και κατωτέρων αξιωματικών αναφορικά με τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για τη σωτηρία της πατρίδας. Η αδυναμία του Στρατιωτικού Συνδέσμου να βρει κατάλληλο εκφραστή των αναγεννητικών σκοπών του ανάμεσα στους ηγέτες των παλιών κομμάτων οδήγησε στην προσφυγή στον κρητικό πολιτικό Ελευθέριο Βενιζέλο. Η επιλογή αυτή έγινε κάτω από την επίδραση συναισθηματικών κινήτρων αλλά και ορθολογικών εκτιμήσεων. Η σκέψη της συνεργασίας τους όμως δεν ήταν καινούρια. Σε άρθρο του πρώτου πρωτοκόλλου που συντάχθηκε, αναγράφεται αυτολεξεί ότι «άμα ο Σύνδεσμος επικρατήσει θα μετακαλέση εκ Κρήτης, όπως του αναθέση τη κυβέρνησιν, τον χαλύβδινον Κρήτα πολιτευτήν Ελευθέριο Βενιζέλο» (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ 95). Η πρόσκληση του Στρατιωτικού Συνδέσμου διαβιβάστηκε στο Βενιζέλο σε απόρρητη επιστολή από τον απεσταλμένο της επαναστατικής επιτροπής στην Κρήτη, το λοχαγό Κονταράτο. Η συνεργασία που είχε ο Βενιζέλος με το Σύνδεσμο τον οδήγησε στην πρωθυπουργία ένα χρόνο μετά. Η δημιουργία ενός κράτους σύγχρονου, ικανού να αντιμετωπίσει τις εντεινόμενες διεθνείς πιέσεις και να συμβάλει στη βελτίωση των όρων της κοινωνικής ζωής είχε αποτελέσει τη συνισταμένη των προγραμματικών αρχών του Βενιζέλου και των διακηρύξεων του Συνδέσμου. Σε αυτή τη βάση ο Βενιζέλος επιφορτίστηκε με την αποστολή να διευκολύνει τη συμφιλίωση της επανάστασης με τα πολιτικά κόμματα και να αναλάβει την ηγεσία του ανορθωτικού αγώνα. Παρόλο που η επαφή του Βενιζέλου με το Σύνδεσμο έγινε με μυστικότητα, η είδηση διέρρευσε και γενική προσοχή συγκεντρώθηκε στο πρόσωπό του. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος συνδύαζε τον πολιτικό ρεαλισμό με την αίσθηση της πολιτικής ευθύνης. Γεννημένος ηγέτης, διακρίθηκε για τα θετικά του στοιχεία. Ήταν αποφασιστικός στις κινήσεις του, διέθετε ωραίο, πειστικό λόγο και υπήρξε εκφραστής πνεύματος αλλαγής. «Παρουσίαζε σύγχρονον κλασικόν τύπον ευγλωττίας, συνδυάζοντα την επιχειρηματολογίαν του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου με την σοβαρότητα του Χαριλάου Τρικούπη. Ενεφανίζετο ως ρήτωρ απέριττος και πραγματολόγος. Ως ύφος ακόμη η καθαρεύουσα του Βενιζέλου ήτο ζώσα, νευρώδης, ώριμος. Χωρίς ίχνος αλλά και άνευ τολμηρών παραληρήσεων προς τη δημοτικήν εδημιουργεί θαυμάσιον υπόδειγμα νεοελληνικού λόγου» (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 72). Από τη στιγμή όμως που άρχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο Σύνδεσμο, ο Βενιζέλος είχε κάνει δημόσια γνωστό ότι δεν ήθελε να έχει καμία 5

6 σχέση με στρατιωτική δικτατορία. Επίσης διέκρινε ότι η επανάσταση όφειλε να επιφέρει «αλλαγές ως προς τη ρύθμιση του πολιτεύματος και όχι ως προς τα κόμματα και τι αυτά πρεσβεύουν» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, σελ. 267). Ο Βενιζέλος αρνήθηκε να αναλάβει την πρωθυπουργία καθώς αφενός πίστευε ότι η παρουσία του ήταν απαραίτητη στην Κρήτη για την επίλυση του Κρητικού ζητήματος, αφετέρου ήταν της άποψης ότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε την αντίδραση των κομμάτων και του Βασιλιά. Δέχθηκε όμως να αναλάβει το ρόλο του μεσολαβητή ανάμεσα στην επαναστατημένη ηγεσία και τα πολιτικά κόμματα. Εκείνη την περίοδο πρότεινε τους Σκουλούδη και Δραγούμη ως καταλληλότερους στη θέση του πρωθυπουργού. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ανάληψη της εξουσίας από το Βενιζέλο Μετά από μια σύντομη περίοδο κυβέρνησης Δραγούμη και την παραίτηση αυτής, την πρωθυπουργία ανέλαβε ο Βενιζέλος. Η πολιτική του συνοψίζονταν στις λέξεις ελευθερία και τάξις. Ο πολιτικός του πραγματισμός εξηγεί τη μέριμνα για τα πρόσωπα που επάνδρωσαν τους θεσμούς ώστε αυτά να αποτελούν την κύρια εγγύηση για την καλή λειτουργία του πολιτεύματος. Ο νέος πρωθυπουργός δε λησμονεί ποτέ τον αφορισμό του Μιραμπώ: Ουδέποτε θα επανεστάτουν οι λαοί αν οι υπουργοί επελαμβάνοντο και ικανοποιούν εγκαίρως τας αξιώσεις των (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 74). Ο Βενιζέλος τότε κατεχόταν από όρεξη και δημιουργία να προσφέρει έργο και αυτό μετέδιδε και στους υπουργούς του. Οι υπουργοί του ήταν από τους ικανότερους που πέρασαν από υπουργικές θέσεις και επιπλέον ήταν τόσο ακέραιοι και άφθαρτοι ώστε να δίνουν στην κοινή γνώμη την εντύπωση ότι η νέα κυβέρνηση ήταν άξια να προχωρήσει αποφασιστικά στο προγραμματισμένο ανορθωτικό έργο της. Υπό τις συνθήκες αυτές άνεμος αισιοδοξίας φυσούσε σε όλη την Ελλάδα καθώς και στον απόδημο ελληνισμό που αποτελούσε πλέον ισχυρότατο παράγοντα του έθνους. «Υπό την καθοδήγησή του αυτή αναδείχθηκαν προσωπικότητες που επιτέλεσαν σπουδαίο έργο, όπως ο Ν. Δημητρακόπουλος στο Υπουργείο Δικαοσύνης, ο Λ Κορομηλάς στο Οικονομικών, ο Ε Ρέπουλης στο Εσωτερικών και άλλοι» (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ. 236). Έτσι η επιτυχία του συστήματος που διαμόρφωσε ο κρητικός ηγέτης στηρίχθηκε στην αρετή των ηγετών του και βέβαια και σε συγκυριακούς παράγοντες. Το 1910 ο Βενιζέλος αποκατάστησε το πληγωμένο κύρος του βασιλικού θεσμού και ανέδειξε το μονάρχη - ρυθμιστή των πολιτικών αποφάσεων. «Αναγνώρισε έτσι στο θρόνο το δικαίωμα να κρίνει την πολιτική των κυβερνήσεων επιστρέφοντας ουσιαστικά σε μια πρακτική διπολικής εξουσίας, διακινδυνεύοντας έτσι τη σύγκρουση του αρχηγού του κράτους με τον αρχηγό της κυβέρνησης» (Θ. Βερεμής, Ελευθέριος Βενιζέλος Κοινωνία Οικονομία Πολιτική στην εποχή του, σελ. 17). 6

7 Συνταγματική μεταρρύθμιση και διοικητικά μέτρα Στις 5 Σεπτεμβρίου αποβιβάστηκε στον Πειραιά όπου του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή από τους οπαδούς και φίλους του. Στους προεκλογικούς του λόγους ο Βενιζέλος είχε διατυπώσει σαφώς το πρόγραμμά του. Απευθυνόμενος στον αθηναϊκό λαό την ίδια μέρα διακήρυξε τις πεποιθήσεις και τις επιδιώξεις του. Ανάμεσα σε άλλα προανήγγειλε τις άμεσες πρακτικές εφαρμογές του, όπως τη μεταρρύθμιση του συστήματος της αυτοδιοίκησης και την απαλλαγή της κρατικής μηχανής από τις κομματικές επιρροές, τη χάραξη οικονομικής πολιτικής βασισμένης στην παραγωγική δύναμη της χώρας, την καθιέρωση μέτρων για την προστασία και την ασφάλεια εργατών και αγροτών και τη δημιουργία αξιόπιστης και ετοιμοπόλεμης στρατιωτικής δύναμης. «Ο Κρητικός πολιτικός κυβέρνησε την Ελλάδα από τον Νοέμβριο του 1910 έως το καλοκαίρι του 1912.Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1911 πέρασε στη Βουλή 53 τροποποιήσεις μη θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος.» (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ. 280). Στις τροποποιήσεις που έκανε, συμπεριέλαβε μέτρα για το διαχωρισμό των εξουσιών, της νομοθετικής, της εκτελεστικής και της δικαστικής. Το μεταρρυθμιστικό έργο του Βενιζέλου κατά την πρώτη θητεία συνοψίζεται στην αναθεώρηση του Συντάγματος του 1864, η οποία πραγματοποιήθηκε το Η αναθεώρηση του ήταν πράξη εξέλιξης, προόδου, μεταρρυθμίσεως αλλά όχι επαναστάσεως. Τα δικαιώματα του στέμματος δεν περιορίστηκαν ώστε να εξασφαλίζεται η απόλυτη υπεροχή του λαού, ως κυρίαρχου ρυθμιστή του πολιτεύματος. Το νέο Σύνταγμα ήταν προϊόν συμβιβασμού. Μέχρι τότε ο κοινοβουλευτισμός διατηρούσε εντελώς πολιτικό χαρακτήρα. Οι νέοι αντιπρόσωποί του έδωσαν διαφορετική μορφή. Η Βουλή απέκτησε πια τεχνοκρατικό χαρακτήρα. Ο κοινοβουλευτισμός έγινε πρακτικός και τεχνικός, σηματοδοτώντας την πολιτική ηγεσία των αστών. Από την αναθεώρηση αυτή προέκυψαν βασικοί θεσμοί του δημοσίου δικαίου που ισχύουν και σήμερα: η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και των δικαστικών, η καθιέρωση της υποχρεωτικής και δωρεάν στοιχειώδους εκπαίδευσης, η δημιουργία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενός συμβουλευτικού οργάνου που ασχολείται με την επεξεργασία των νομοθετημάτων, και η ίδρυση του Εφετείου που ασχολείται με τις διοικητικές αποφάσεις. Καθιερώθηκε επίσης το ασυμβίβαστο μεταξύ του στρατιωτικού αξιώματος και της ιδιότητας των δημοσίων υπαλλήλων και της βουλευτικής θέσης. Ασυμβίβαστο επίσης τέθηκε μεταξύ της θέσης του διευθυντή τράπεζας ή δημόσιας επιχείρησης και της ιδιότητας του βουλευτή. Επίσης αναγνωρίστηκε το δικαίωμα των δημοσίων συγκεντρώσεων, της ελευθεροτυπίας και το απαραβίαστο της κατοικίας και της αλληλογραφίας. Σημαντική επίσης ρύθμιση ήταν η κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας, σε περίπτωση μεγάλου εξωτερικού κινδύνου. «Το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης Βενιζέλου συνεχίστηκε και μετά την Αναθεώρηση του Συντάγματος με αμείωτο ρυθμό, καθώς μέχρι το τέλος του 1911 ψηφίσθηκαν περί τους 330 νέους νόμους.» (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ.280). Ορισμένα από τα 7

8 νομοθετήματα αυτά υπήρξαν αντιδημοτικά, αλλά ο Βενιζέλος δεν υπέκυπτε στις λαϊκές αντιδράσεις, προκειμένου να οργανώσει το κράτος σε νέες βάσεις. Αδιαφορούσε για το αν έχανε τη δημοτικότητά του ή δε γινόταν αρεστός στο λαό. Όφειλε να προχωρήσει, παρόλο που δεχόταν αντιδράσεις, ακολουθώντας τη γραμμή που είχε χαράξει και εφαρμόζοντας το πρόγραμμά του. Άλλα μεταρρυθμιστικά μέτρα που λήφθηκαν τότε αφορούσαν την αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκητης, την ίδρυση του Υπουργείου Γεωργίας, την καθιέρωση κανονισμών για τις συνθήκες εργασίας στις βιομηχανίες και τις βιοτεχνίες, τη δημιουργία ασφαλιστικών ταμείων και την αναγνώριση των εργατικών συνδικάτων. Επίσης μειώθηκε το επιτόκιο και καθορίστηκαν κατώτατα όρια μισθών για τους εργαζόμενους. Η νομοθετική προστασία με την οποία περιέλαβε και τότε και αργότερα τους εργαζομένους, είτε των πόλεων είτε της υπαίθρου, πιστοποιούν το ουσιαστικό ενδιαφέρον του για τις κατώτερες οικονομικά τάξεις. Αλλά η βασική του σκέψη ήταν και παρέμεινε η ενίσχυση και η προαγωγή των αστών και των μικροαστών τους οποίους θεωρούσε σπονδυλική στήλη του νέου κράτους, που ήθελε να είναι καλά οργανωμένο και ισχυρό. «Η κυβέρνησις δεν διστάζει να κηρύξη προς τον ελληνικόν λαόν ότι επιδιώκει όπως εν μέρος των δημοσίων βαρών, το οποίο υφίστανται σήμερον οι ανίσχυροι ώμοι των απορωτέρων τάξεων, μεταπέση εις τους ισχυροτέρους ώμους των ευπορωτέρων τάξεων» (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 72). Όφειλε λοιπόν να οργανώσει το κράτος επί της αστικής του βάσεως χωρίς να παραβλέψει εντελώς τα ολιγαρχικά στοιχεία τα οποία ήταν χρήσιμα και αναγκαία για την πολιτική του έθνους. Μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη, Ναυτιλία, Εμπόριο και Γεωργία Στις σπουδαίες ενέργειες που πραγματοποίησε η κυβέρνηση Βενιζέλου, ανήκει η αναδιοργάνωση του τομέα της δικαιοσύνης. Τον τομέα αυτό είχε αναλάβει ο Νικόλαος Δημητρακόπουλος, μια από τις ισχυρότερες προσωπικότητες της εποχής εκείνης. «Ακέραιος, αδέκαστος και προπαντώς με υψηλή αντίληψη περί των υπουργικών του καθηκόντων, επετέλεσε σπουδαίο έργο που τον κατέταξε στην κορυφή των συνεργατών του Βενιζέλου» (Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , σελ. 262). Θεωρήθηκε μάλιστα από πολλούς ότι ήταν τόσο ικανός ώστε να αντικαταστήσει τον αρχηγό του. Η απόδοση του ήταν εντυπωσιακή στο νευραλγικό τομέα της δικαιοσύνης. Από τα έργα και τις ενέργειες που του αναλογούν ήταν η αναδιοργάνωση των δικαστηρίων, η υποστήριξη που παρείχε στους τίμιους δικαστές, η ουσιαστική σημασία που έδωσε στην έννοια της ισονομίας και της απονομής του δικαίου με μια σειρά αποφασιστικών και μελετημένων νομοθετημάτων. Μέσα σε μικρό διάστημα κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού για την αμεροληψία του. Έτσι η κοινωνία στις πόλεις και στην ύπαιθρο απέκτησε ξανά ασφάλεια και ηρεμία, καθώς πολλές αξιόποινες πράξεις περιορίστηκαν. Ανάλογη μεταμόρφωση σημειώθηκε και στον τομέα της ναυτιλίας. Ο ρυθμός των ναυπηγήσεων σημείωσε άνοδο και το ναυτεμπόριο ακολούθησε 8

9 αυτήν την ανάπτυξη. Ο κλάδος αυτός απασχολούσε ναυτικούς, λιμενεργάτες και ξυλουργούς. Οι πλοιοκτήτες βρήκαν ξανά τη χαμένη τους αυτοπεποίθηση και την εμπιστοσύνη στο νέο κράτος. Μέσω της ναυτιλίας ανακατανέμονταν τα πλεονάσματα της αγροτικής παραγωγής και εξυπηρετούνταν το εξαγωγικό εμπόριο. Σε αυτή την ανάπτυξη συνέβαλαν τα κεφάλαια από ομογενείς του εξωτερικού που άρχισαν να εισδύουν στην αγορά, σηματοδοτώντας την εμπιστοσύνη που έδειχνε ο λαός στο πρόσωπο του νέου κυβερνήτη, η βελτίωση των συγκοινωνιών και τα προστατευτικά δασμολογικά μέτρα που καθιερώθηκαν. Έτσι η χώρα απέκτησε βιομηχανία που παρουσίαζε σταθερή, ανοδική εξέλιξη. Τα κέρδη της εμπορικής ναυτιλίας που σημειώθηκαν τόσο με το εισαγωγικό όσο και με το εξαγωγικό εμπόριο της Ελλάδας, παρουσίασαν αξιοσημείωτη ανάπτυξη τα χρόνια πριν την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων. «Το ύψος των ετήσιων εξαγωγών έφτασε τα 113 εκατομμύρια τα έτη και τα 143 εκατομμύρια το διάστημα Την ίδια εποχή αυξήθηκε και η αξία των μετοχών και παρατηρήθηκε σταθερή άνοδος των ξένων επενδύσεων. Τη σημαντική οικονομική άνοδο συμπλήρωσαν τα τελωνειακά τέλη» (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ. 380), επιτρέποντας στην Ελλάδα να οργανώσει ικανές στρατιωτικές και ναυτικές δυνάμεις που πήραν μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος επέδειξε επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη γεωργία, με τη δημιουργία υποδομών, καινοτόμων θεσμών και την εισαγωγή πιστωτικών, συνεταιριστικών και εκπαιδευτικών οργανισμών στα πλαίσια της αγροτικής πολιτικής που ακολούθησε. Παρά τις αδυναμίες της πολιτικής του, τις αντιφάσεις και τις παλινωδίες από τους αρχικούς στόχους, παρέμεινε σταθερά προσηλωμένος στην προτεραιότητα της αγροτικής ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού για τον αστικό μετασχηματισμό της χώρας. Το πιο ριζοσπαστικό μέτρο της πολιτικής του υπήρξε αναμφισβήτητα η αγροτική μεταρρύθμιση και ο αναδασμός της γης με την έναρξη της αποκατάστασης των ακτημόνων γεωργών της Θεσσαλίας. Με την ανάπτυξη της βιοτεχνίας, της βιομηχανίας, της ναυτιλίας αλλά και της γεωργίας η μακρά εσωτερική αναταραχή και η κρατική αστάθεια μειώθηκε. Η ακρίβεια υποχώρησε, τα ημερομίσθια ανέβηκαν, καθώς αυξήθηκε η προσφορά εργασίας από το άνοιγμα της αγοράς και το βιοτικό επίπεδο άρχισε να ανεβαίνει. Δημοσιονομική Μεταρρύθμιση Στο διάστημα τα δημοσιονομικά του ελληνικού κράτους σημείωσαν βελτίωση. «Στο τέλος του 1905 το χρέος σε χρυσό έφτανε τα 29 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας και το εσωτερικό χρέος τα 6 εκατομμύρια λίρες. Κατά τη διάρκεια του 1905 έγινε η έκδοση ενός δανείου 20 εκατομμυρίων δραχμών και ακολούθησε άλλο ένα των 10 εκατομμυρίων. Κατά τη διάρκεια του 1906 και 1907, η απόδοση των προσόδων από τα μερίσματα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος είχε βελτιωθεί. Έτσι κατά τα τέλη του 1907 το χρέος των 2 προηγούμενων ετών είχε μειωθεί σημαντικά. Το έλλειμμα όμως παρέμενε και το 1909 ανέβηκε στα 24 εκατομμύρια δραχμές».( Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ.237). 9

10 Επί κυβερνήσεως Δραγούμη, οι δημόσιες δαπάνες μειώθηκαν σε 140 εκατομμύρια δραχμές με την εφαρμογή σφικτής οικονομικής πολιτικής. Τα έσοδα του κράτους τότε έφταναν τα 175 εκατομμύρια περίπου. Η οικονομική εξυγίανση όμως ήρθε με την κυβέρνηση Βενιζέλου, που διαδέχτηκε το Δραγούμη στην εξουσία. Ο υπουργός Οικονομικών, Κορομηλάς, βελτίωσε την οικονομική κατάσταση της χώρας. Το 1910 οι οικονομικές ανάγκες του κράτους για την τακτοποίηση των εθνικών δανείων επέβαλαν τη σύναψη μεγάλου εξωτερικού δανείου ύψους 150 εκατομμυρίων φράγκων. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε απαραίτητο να πάει στο Παρίσι για διαπραγματεύσεις ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας Ι. Βαλαωρίτης. Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα καταλήξουν τον Ιούλιο του 1910 στην υπογραφή σύμβασης μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και των τραπεζών Εθνική, Αθηνών, Ανατολής και 4 άλλων ξένων τραπεζών. «Τελικά στις 11 Ιουλίου 1911 η αρχική σύμβαση τροποποιήθηκε και το αρχικό ποσό περιορίστηκε στα 110 εκατομμύρια» (Παντελάκης Ν., Δημόσια Δάνεια, σελ.62). «Τα έσοδα τότε ήταν κοντά στα 240 εκατομμύρια δραχμές, 60 εκατομμύρια πάνω από τα έξοδα. Έτσι στο διάστημα προέκυψε πλεόνασμα πάνω από 94 εκατομμύρια». (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ.283). Ο Κορομηλάς επιμελήθηκε της είσπραξης των φόρων και καθόρισε με σαφήνεια και τάξη τις υποχρεώσεις έναντι των δημοσίων λογαριασμών. Το Φεβρουάριο του 1912 το ελληνικό θησαυροφυλάκιο είχε καταθέσεις σε μετρητά που έφταναν τα 77 εκατομμύρια δραχμές. Οι προσπάθειες που κατέβαλε αντικατοπτρίζονταν στην οικονομική ανόρθωση της χώρας. Αναδιοργάνωση Στρατού και Στόλου Τα σκληρά διδάγματα του ατυχούς πολέμου του 1897 χρησίμευσαν ως μάθημα. Οι Έλληνες αντιλήφθηκαν ότι για την επιτυχή διεξαγωγή ενός πολέμου δεν αρκούν μόνο οι άκαιροι πατριωτισμοί, αλλά χρειάζεται συστηματική και επίμονη προσπάθεια για την προπαρασκευή των ενόπλων δυνάμεων του έθνους. Και η προσπάθεια αυτή έγινε πράξη με τον ερχομό στην εξουσία του κρητικού ηγέτη. Από τις πρώτες μέρες που ανέλαβε την εξουσία ο κρητικός πολιτικός έλεγε και επαναλάμβανε στους φίλους του ότι η Ελλάδα θα διπλασιαζόταν σε μια διετία. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση που έκανε την τρίτη μέρα από την άφιξή του στην Αθήνα: «Εντός δύο ετών πρέπει να γίνωμεν διπλάσιοι. Και θα γίνωμεν» (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 77). Η πεποίθησή του αυτή οφειλόταν στην διπλωματική του οξύνοια και γνώση ότι σε δύο ή τρία χρόνια το πολύ, ο διαμελισμός της ευρωπαϊκής Τουρκίας θα λάμβανε χώρα και η Ελλάδα θα έπρεπε να διεκδικήσει ενόπλως τα εθνικά της δίκαια, όχι μόνο από τους Οθωμανούς αλλά και από τους γείτονές της που προετοιμάζονταν από καιρό για πόλεμο στην περιοχή. Με τους υπολογισμούς αυτούς ο Βενιζέλος έκρινε ότι ήταν απόλυτη ανάγκη να οργανώσει ένα ισχυρό κράτος με την ανάπτυξη των ενόπλων δυνάμεων, ώστε την κρίσιμη ώρα η Ελλάδα να είναι έτοιμη να συμμετάσχει στη βαλκανική σύρραξη κατά της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η στιγμή που ανέλαβε 10

11 την εξουσία ήταν μια προπολεμική περίοδος. Ο Βενιζέλος είχε το βλέμμα του στραμμένο στην επερχόμενη βαλκανική κρίση. Κύριο μέλημα του νέου καθεστώτος ήταν η πολεμική οργάνωση του τόπου. Ο Βενιζέλος ανέλαβε προσωπικά τη βελτίωση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, με την ανάληψη των υπουργείων Στρατιωτικών και Ναυτικών. Στο υπουργείο των Στρατιωτικών βρήκε μια υποτυπώδη βάση για τη δημιουργία του στρατεύματος. Η προηγούμενη κυβέρνηση του Θεοτόκη είχε εφοδιάσει τις αποθήκες με πολεμοφόδια, στρατό όμως δεν είχε καταφέρει να οργανώσει. Το σώμα των αξιωματικών ήταν διαιρεμένο και δεν διαπνέονταν από ενιαίο, πολεμικό δόγμα. Ο Βενιζέλος άρχισε την αποκατάσταση της ενότητας στο στράτευμα και για αυτό επανέφερε σε αυτό το Μάη του 1911 το διάδοχο Κωνσταντίνο και τον τοποθέτησε επικεφαλή της Γενικής Επιθεώρησης Στρατού, όπως είχε υποσχεθεί στο Βασιλιά Γεώργιο. Ο Κωνσταντίνος είχε χάσει την αρχιστρατηγία του με την επανάσταση του Ο Διάδοχος είχε χρεωθεί τον ατυχή πόλεμο του Με νομοσχέδιο όμως που προέβλεπε τη σύσταση Γενικής Επιθεώρησης Στρατού επανήλθε από τον Βενιζέλο. Η τοποθέτησή του προκάλεσε σφοδρές πολιτικές και στρατιωτικές επικρίσεις κυρίως από τους αξιωματικούς που ηγήθηκαν του Κινήματος στο Γουδί. Για τη σωτηρία του ελληνισμού όμως, ο Βενιζέλος πίστευε ότι η συνένωση όλων των εθνικών δυνάμεων ήταν υπεράνω στέμματος, κομμάτων και κυβερνήσεων. Τη θέση δεν του την έδωσε ο Βενιζέλος αλλά ο ελληνικός λαός. Πολλές φορές ο πρωθυπουργός επανέλαβε: «Διότι η γνώμη του ελληνικού λαού, χθες και προχθές, αλλά και αυτή η εθνική ψυχή τον θεσμόν της βασιλείας τον συνδέει προς την ιδιότητα του βασιλέως ως στρατιώτου βασιλέως» (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 83). Ο Βενιζέλος δε διακινδύνευσε την επιτυχία του αναπόφευκτου εθνικού αγώνα, ένεκα του εσωτερικού πολιτικού συμφέροντος. Ο ισχυρός κυβερνήτης υπεραμύνθηκε των απόψεων του και επιβλήθηκε των επικριτών του. Οι ηγετικές ικανότητες του Κωνσταντίνου ως στρατιωτικού επιβεβαιώθηκαν στους νικηφόρους πολέμους του 1912 και Οι δεσμεύσεις της νέας κυβέρνησης που είχε λάβει για την εμφάνιση των αξιωματικών στο πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας, αλλά και γενικότερα η διεύρυνση των ενόπλων δυνάμεων έβρισκε σύμφωνα όλα τα ελληνικά κόμματα. Ακολουθούσαν με αυτό τον τρόπο τις υπόλοιπες μεγάλες βαλκανικές δυνάμεις τις εποχής, Βουλγαρία, Σερβία και Ρουμανία, οι οποίες επέκτειναν τις πολεμικές τους δυνάμεις. Η έλλειψη όμως Ελλήνων αξιωματικών με ευρύτερες οργανωτικές ικανότητες είχε δημιουργήσει την ανάγκη πρόσκλησης ξένων, που θα μπορούσαν να αναμορφώσουν τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Η μετάκληση ξένης οργανωτικών αποστολών για την πληρέστερη οργάνωση του στρατού και του στόλου είχε απασχολήσει και την κυβέρνηση Δραγούμη. Το πρόβλημα ήταν ποιες από τις Μεγάλες Δυνάμεις θα ανταποκρίνονταν στο δύσκολο αυτό εγχείρημα. Φυσικά αρκετές Ευρωπαϊκές δυνάμεις είχαν προθυμοποιηθεί να βοηθήσουν. Πίσω όμως από αυτή τους την προθυμία κρύβονταν βαθύτερα σχέδια. Όποια Μεγάλη Δύναμη αναλάμβανε τη διοργάνωση του ελληνικού στρατού και στόλου, θα ενίσχυε αυτομάτως την επιρροή της στην Ελλάδα. Θα γινόταν κάτοχος ελληνικών αμυντικών μυστικών, δυνατοτήτων και αδυναμιών, 11

12 πετυχαίνοντας έτσι να διεισδύσει στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας και να επηρεάσει την εξωτερική της πολιτική. Το πρόβλημα συνεπώς ήταν καίριο για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Εκείνη την εποχή τέσσερις ευρωπαϊκές Δυνάμεις ανταγωνίζονταν για το ποια θα ήταν η επικρατέστερη. Η Αγγλία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Αυστροουγγαρία ήταν στο προσκήνιο. Η Ρωσία δεν έπαιζε κάποιο ρόλο καθώς είχε ταχθεί με τη μεριά των Σλάβων. Από την ελληνική πλευρά η λύση θα δινόταν από τα Ανάκτορα των Αθηνών. Εκεί όμως τα πράγματα δεν ήταν ξεκάθαρα. Διότι τα Ανάκτορα ήταν χωρισμένα σε δύο μέρη, του Βασιλιά Γεωργίου και του Διαδόχου Κωνσταντίνου. Κάθε μεριά είχε τις δικές της συμπάθειες και τους δικούς της ευνοούμενους αξιωματικούς των οποίων τα συμφέροντα εξυπηρετούσε. Ο Βενιζέλος τελικά εκλήθη να λύσει το πρόβλημα. Αποδέχτηκε να καλέσει κατάλληλους οργανωτές αξιωματικούς από τις Δυτικές Δυνάμεις, από τη Γαλλία για την αναδιοργάνωση του στρατού και από την Αγγλία για το στόλο, καθώς είχε προσανατολίσει την πολιτική του προς τις χώρες αυτές. Η απόφαση του αυτή ταυτιζόταν με την απόφαση του Στρατιωτικού Συνδέσμου να καλέσει κατάλληλους εκπαιδευτές από τις ίδιες χώρες, απόφαση όμως που μέχρι τότε δεν είχε υλοποιηθεί. Έτσι στα μέσα Ιανουαρίου του 1911 κατέφθασαν Γάλλοι αξιωματικοί υπό το Στρατηγό Εντού. Όταν ήρθε στην Ελλάδα ο Εντού τον Απρίλιο του 1911 του απονεμήθηκε ο βαθμός του αντιστράτηγου, και τέθηκε επικεφαλής των ομοιοβάθμων του για λόγους ιεραρχίας. Η εκπαιδευτική δράση της γαλλικής αποστολής υπήρξε πολύτιμη για τον ελληνικό στρατό και κυρίως για τους αξιωματικούς, καθώς πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες για την αναδιοργάνωση του ελληνικού στρατού, κατά την παραμονή των Βαλκανικών πολέμων. «Ως τον Οκτώβρη του 1912 ο Βενιζέλος ανέβασε την ισχύ των ελληνικών μονάδων που ήταν έτοιμες για κινητοποίηση σε αξιωματικούς και στρατιώτες, εξοπλισμένους με τουφέκια τύπου Mannlicher και τουφέκια παλαιού τύπου. Ο στρατός διέθετε 144 ταχέα τηλεβόλα και 36 ορεινά τηλεβόλα. Για άνδρες υπήρχαν στολές, ενώ είχαν παραγγελθεί και άλλες» (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ. 281). Οι ξένοι παρατηρητές εξέφραζαν την άποψη ότι η δυναμική του στρατού αυτού ήταν ικανοποιητική. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο έργο που είχε επιτελέσει η γαλλική στρατιωτική αποστολή στην Ελλάδα. «Ο Γάλλος στρατηγός, βρίσκοντας ότι οι ανώτεροι αξιωματικοί ήταν πολύ χαμηλού επιπέδου και ότι έλλειπαν σχεδόν εντελώς από το στράτευμα οι καλά εκπαιδευμένοι επιτελάρχες, έστειλε αρκετούς κατώτερους αξιωματικούς στη Γαλλία για εκπαίδευση. Ίδρυσε επίσης μια σχολή επιτελών και στρατιωτικές σχολές για τα διάφορα όπλα» (Douglas Dalkin H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ. 282 ). Το Φεβρουάριο του 1912 η Βουλή ψήφισε το σχέδιο που είχε υποβάλει για την αναδιοργάνωση του ελληνικού στρατού. Καταργήθηκαν όλες οι βασικές μόνιμες μονάδες. Η Ελλάδα διαιρέθηκε σε τέσσερις στρατιωτικές περιφέρειες όπου η καθεμιά θα προμήθευε μια μεραρχία σε καιρό ειρήνης και δύο σε καιρό επιστράτευσης. Το μόνιμο στράτευμα θα το αποτελούσαν δώδεκα συντάγματα πεδινών πυροβολαρχιών, δύο συντάγματα ορεινών πυροβολαρχιών, μια μοίρα 12

13 βαρέων πυροβόλων και δύο συντάγματα μηχανικού. Είχε προβλεφθεί επίσης να αυξηθεί ο αριθμός των εφέδρων και των δοκίμων αξιωματικών. Ο Βενιζέλος προσπάθησε να κρατήσει αυτόν το στρατό μακριά από την πολιτική και φρόντισε να γίνονται οι τοποθετήσεις ανάλογα με τις ανάγκες και τα προσόντα. Ο ελληνικός στρατός αναδιοργανωμένος, εκπαιδευμένος και πολύ καλά εξοπλισμένος με σύγχρονο οπλισμό, βρισκόταν σε εξαιρετικό μαχητικό επίπεδο. Η γενική επιστράτευση άρχισε τα μεσάνυχτα της 4/17 Σεπτεμβρίου του Το σύνολο του ελληνικού στρατού ξηράς κατανεμήθηκε σε δύο μεγάλες συγκροτήματα: τo στρατό Θεσσαλίας και το στρατό Ηπείρου. Ο στρατός της Θεσσαλίας, με διοικητή τον αντιστράτηγο διάδοχο Κωνσταντίνο και με επιτελάρχη τον Υποστράτηγο Δαγκλή, «απαρτίστηκε από το Γενικό Στρατηγείο, από μερικές μη μεραρχιακές μονάδες και 4 τάγματα ευζώνων. Επίσης επιστρατεύτηκαν 1 τάγμα εθνοφρουρών, 1 ανεξάρτητη ταξιαρχία Ιππικού και άλλες βοηθητικές μονάδες, 7 μεραρχίες που είχαν καθεμιά 3 συντάγματα πεζικού και ευζώνων, 1 ημιλαρχία ιππικού και 2 μοίρες πυροβολικού. Ακόμα υπήρχαν ανάλογες βοηθητικές μονάδες αποτελούμενες από 63 τάγματα, 8 ίλες, 7 λόχους σκαπανέων, 70 πυροβόλα, 96 πεδινά και 24 ορειβατικά πυροβόλα. Επιπλέον διέθεταν 4 αεροπλάνα τύπου Farman με κινητήριο δύναμη 50 ίππων. Η συνολική παραταχθείσα δύναμη ήταν ». (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, σελ.289). Ο στρατός Ηπείρου με διοικητή τον αντιστράτηγο Κωνσταντίνο Σαπουτζάκη και επιτελάρχη τον αντισυνταγματάρχη Ιωάννου, «περιλάμβανε 8 τάγματα πεζικού και ευζώνων, 1 ίλη ιππικού και 24 πυροβόλα. Αργότερα ενισχύθηκε με 2 από τα 3 τάγματα του συντάγματος Κρητών και τη λεγεώνα των Γαριβαλδινών. Η συνολική του παρατακτική δύναμη κυμαινόταν γύρω στους ». (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, σελ. 290). Τα επιτελεία του ελληνικού στρατού και του ναυτικού έδιναν μεγάλη σημασία στο θέμα της κυριαρχίας στο Αιγαίο, όχι μόνο για το ζήτημα των νήσων, αλλά και για τη διασφάλιση των θαλασσίων συγκοινωνιών, οι οποίες θα επέτρεπαν την ταχεία κινητοποίηση κατά των Τούρκων. Όταν ανέλαβαν την εξουσία οι Φιλελεύθεροι, ο ελληνικός στόλος είχε σημαντικές ελλείψεις και προβλήματα. Τα τρία θωρηκτά τύπου Ύδρας ήταν σκάφη μικρά και παλιά. Υπήρχαν ακόμα πέντε μικρά τορπιλοβόλα ηλικίας 24 ετών, 5 πολύ παλιοί κανονιοφόροι και 4 ατμοδρόμωνες. Αξιόμαχος ήταν μόνο ο στόλος των αντιτορπιλικών αποτελούμενος από οκτώ νέες μονάδες. Έτσι κατά τη διάρκεια της περιόδου της αναδιοργάνωσης, σημαντική προσοχή δόθηκε στο Ναυτικό. Η οργάνωση της ανώτερης διεύθυνσης της Επιτελικής Υπηρεσίας του Ναυτικού, της πρακτικής εκπαίδευσης του προσωπικού του στόλου και των ασκήσεων του, αποφασίστηκε να γίνει από αλλοδαπό αξιωματικό του Ναυτικού. Έτσι, στηριζόμενη σε νόμο του 1909, η ελληνική κυβέρνηση ζήτησε και ανέθεσε το σημαντικό αυτό έργο σε αγγλική αποστολή. Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Η Αγγλία ήταν μια παραδοσιακή ναυτική δύναμη της εποχής. Την αγγλική αποστολή αποτελούσαν ο Ναύαρχος Τώφνελ, συνοδευόμενος από μερικούς άλλους αξιωματικούς. Η αποστολή έφτασε στην Ελλάδα στα μέσα του 1911 και ανέλαβε να αλλάξει πολλά από αυτά που μέχρι τότε ίσχυαν στο Πολεμικό μας Ναυτικό. Ειδικότερα άλλαξαν οι κανονισμοί της 13

14 εσωτερικής Υπηρεσίας, το σύστημα των σημάνσεων, τα άρθρα της ναυτικής τακτικής, οι ελιγμοί της στολοδρομίας και η εκπαίδευση των πληρωμάτων. Σε συνεργασία με το ελληνικό Υπουργείο Ναυτικών ο Ναύαρχος Τώφνελ ίδρυσε σχολές πυροβολητών, σηματοδοτών και εκπαίδευσης στα τορπιλοβόλα και αναμόρφωσε το σύστημα της εκπαίδευσης των ναυτικών δοκίμων. Ο ελληνικός στόλος ήταν αξιόμαχος και ικανός να εκτελέσει την αποστολή του. Τα κυριότερα πλεονεκτήματά του ήταν η ναυτική παράδοση της χώρας και η άρτια εκπαίδευση των πληρωμάτων του. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων υπήρξε η συμβολή του Παύλου Κουντουριώτη, ο οποίος τη μέρα της κήρυξης του πολέμου, προάχθηκε σε υποναύαρχο και Αρχηγό του Στόλου του Αιγαίου. Τις ικανότητες του κατάφερε να τις ξεδιπλώσει με την ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου, το θωρακισμένο καταδρομικό Aβέρωφ, που ήταν η πιο αξιόμαχη και σύγχρονη ναυτική μονάδα των Βαλκανικών Πολέμων. Η ναυπήγησή του άρχισε το 1909 και η ελληνική σημαία υψώθηκε το Μάη του Το φθινόπωρο του 1912 ο στόλος είχε ενισχυθεί με ένα υποβρύχιο, 6 αντιτορπιλικά και 4 εξοπλισμένα ατμόπλοια της γραμμής. Η κυβέρνηση Βενιζέλου εφοδίασε το στόλο με τορπίλες και πυρομαχικά. Αλλά απόλυτη υπεροχή δεν υπήρχε. Πριν την κήρυξη του πολέμου, ο πρωθυπουργός ζήτησε να μάθει αν το ναυτικό χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση. Ενώ οι αξιωματικοί του στόλου έκριναν απαραίτητη την προσθήκη και νέων πολεμικών πλοίων για την αντιμετώπιση των Τούρκων, ο αρχηγός της μοίρας των θωρηκτών, Παύλος Κουντουριώτης, απάντησε χαρακτηριστικά: «Κύριε πρόεδρε, καλά τα είπαν οι συνάδελφοί μου. Εν τούτοις θα εξασφαλίσωμεν τας συγκοινωνίας και θα κλείσωμεν τους Τούρκους εις τα Δαρδανέλλια. Κι αν ξεμυτίσουν, θα τους τσακίσωμε.» (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 104). Ο ελληνικός στόλος είχε χωριστεί σε 2 επιχειρησιακές μονάδες. Στο στόλο του Αιγαίου και στο στόλο του Ιονίου. Το επιτελείο του στόλου του Αιγαίου αποτελούσαν ο αρχηγός του στόλου Παύλος Κουντουριώτης με το επιτελείο του. «Στο στόλο αυτό ανήκαν το θωρηκτό Αβέρωφ, η παλιά μοίρα των θωρηκτών αποτελούμενα από το Ύδρα, Σπέτσαι και Ψαρά, η ομάδα με τα νεοαποκτηθέντα ανιχνευτικά Λέοντα, Αετό, Ιέρακα και Πάνθηρα, o στολίσκος των 10 αντιτορπιλικών Βέλος, Νέα Γενιά, Νίκη, Ασπίς, Δόξα, Σφενδόνη, Θύελλα, Λόγχη, Κεραυνός, Ναυκρατούσα, το υποβρύχιο Δελφίν και το ναρκοβόλο Κανάρης με τα υπόλοιπα βοηθητικά πλοία. Το στόλο του Ιονίου αποτελούσαν οι κανονιοφόροι και οι ατμοδρόμωνες.» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, σελ. 315). Εξωτερική πολιτική και διπλωματικές εξελίξεις Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήδη από την πρώτη περίοδο της θητείας του στο πρωθυπουργικό αξίωμα είχε καταλάβει ότι η ύφεση στις σχέσεις με την Τουρκία έπρεπε να αντιστραφεί, προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματική διεκδίκηση των εθνικών δικαίων στο στρατιωτικό και διπλωματικό τομέα. Ο νέος πρωθυπουργός επεδίωξε πάντως να κερδίσει πολύτιμο χρόνο στην προσπάθειά του για την στρατιωτική ενίσχυση της χώρας. Από τα πρώτα βήματα της αναμίξεώς του με 14

15 την πολιτική, ιδίως μετά το 1908 ο Βενιζέλος απέβλεπε στην ιδέα της στενής ελληνοτουρκικής συνεργασίας ως εναλλακτικής λύσης του γενικότερου ελληνικού προβλήματος. Η προσέγγιση με την Τουρκία ή η συνεννόηση με τα χριστιανικά έθνη των Βαλκανίων αποτελούσαν ήδη εδώ και μισό αιώνα ζωής, τις δύο βασικές εναλλακτικές δυνατότητες της ελληνικής διπλωματίας για τις σχέσεις με τις γείτονες χώρες. Η επίσπευση των ευρύτερων ευρωπαϊκών και ενδοβαλκανικών εξελίξεων καθιστούσε επιτακτική τη σύνταξη της Ελλάδος με τη μια ή την άλλη μεριά. O Βενιζέλος ανέλυσε από το βήμα της Βουλής στις 21 Μαΐου 1913 τους λόγους που υπαγόρευαν την πολιτική συμπόρευση του με τα γειτονικά σλαβικά έθνη. Ανάμεσα στα άλλα ανέφερε: «Δεν ήρξατο από εμέ να εκλέξω τους συμμάχους μου δια τον αγώνα κατά της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Τους συμμάχους τους παρέσχον τα πράγματα, τους παρέσχεν η γεωγραφική και πολιτική ιστορία και η σύστασις η εθνολογική, η οποία διεπλάθη εν τη Χερσονήσω του Αίμου από δέκα και τριών αιώνων. Δεν ηδυνάμην λοιπόν να ζητήσω αλλαχού τους συμμάχους μου...έχομεν την συναίσθησιν, ότι αγωνιζόμεθα, ίνα αποκτήσωμεν ό,τι ανήκει εις ημάς, χωρίς να επωφεληθώμεν εκείνου, όπερ ανήκει εις τους άλλους. Δεν ζητούμεν να εγκαθιδρύσωμεν εν τη Ελληνική Χερσονήσω ηγεμονίαν Ελληνικήν» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους σελ. 285). Η αναφορά αυτή καθόριζε την ελληνική απόφαση για την προσέγγιση με τους βόρειους βαλκανικούς γείτονες και σηματοδοτούσε τη σημαντική συνένωση των λαών της Χερσονήσου εναντίον του Τούρκου κατακτητή. Η ιδέα της βαλκανικής συνεννόησης υφίστατο από παλιά ποτέ όμως δεν είχε καταφέρει να υλοποιηθεί λόγω των ανταγωνισμών μεταξύ των χριστιανικών εθνών των Βαλκανίων και λόγω των αντιφατικών και αλληλοσυγκρουόμενων πιέσεων των Μεγάλων Δυνάμεων που καθιστούσαν ανέφικτη κάθε ανάληψη πρωτοβουλίας για τη σύμπηξη ενιαίου, Βαλκανικού μετώπου. Η κινητοποίηση των τουρκικών στρατευμάτων στο χώρο της ευρωπαϊκής Τουρκίας, τον Οκτώβριο του 1911, οδήγησε στην οριστική απόφαση της Σόφιας να προχωρήσει στην άμεση σύναψη της αμυντικής συμφωνίας με τη σερβική Κυβέρνηση. Με τη μεσολάβηση του τσάρου και την έντονη πίεση των Ρώσων επιταχύνθηκε ο ρυθμός των διαπραγματεύσεων ώσπου Σερβία και Βουλγαρία κατέληξαν με κάθε μυστικότητα στη σύναψη διμερούς αμυντικής συμμαχίας στις 29 Φεβρουαρίου/13 Μαρτίου Η σερβοβουλγαρική συμφωνία προέβλεπε την αμοιβαία εγγύηση της πολιτικής ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των δύο κρατών. Σε περίπτωση επιθέσεως οποιουδήποτε τρίτου είχε συμφωνηθεί αμοιβαία στρατιωτική συνδρομή. Προέβλεπε επίσης τη διανομή των εδαφών σε περίπτωση επιτυχούς πολέμου. Στη Βουλγαρία αναγνωριζόταν το δικαίωμα της προσαρτήσεως της περιοχής ανατολικώς της Ροδόπης και του Στρυμώνα και στη Σερβία η περιοχή βορείως και δυτικώς του όρους Σκάρδου. Σε εκκρεμότητα παρέμενε μεγάλο μέρος της Μακεδονίας, κεντρικής και δυτικής και τμήματος του Κοσσυφοπεδίου. Αν δεν αποφασιζόταν η αυτονόμηση της περιοχής και δεν βρισκόταν κοινά αποδεκτή λύση στη διανομή των εδαφών, τότε θα μεσολαβούσε η Ρωσία για την επίλυση του θέματος. Λίγες βδομάδες αργότερα, στις 29 Απριλίου/12 Μαΐου, υπογράφτηκε και συμπληρωματική 15

16 στρατιωτική σύμβαση μεταξύ των δύο συμμάχων που προέβλεπε η κινητοποίηση Βουλγάρων και Σέρβων. Επίσης προβλέπονταν η υποχρέωση της Σερβίας να βοηθήσει τη Βουλγαρία στην περίπτωση που κινηθεί εναντίον της Ρουμανίας. Η σύναψη της σερβοβουλγαρικής συνθήκης δε στάθηκε δυνατόν να παραμείνει μυστική. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθούσε τις εξελίξεις και αγωνιούσε για τον ελληνισμό της Μακεδονίας και της Θράκης ο Έλληνας όμως πρωθυπουργός δεν έχασε την ψυχραιμία του. Παρά την άκρα μυστικότητα της συμμαχίας, το βρετανικό Υπουργείο εξωτερικών είχε έγκαιρα ενημερωθεί για όλα όσα συνέβαιναν και από τη στιγμή εκείνη ενθάρρυνε με όλα τα κατάλληλα μέσα τη διερεύνηση της συμμαχίας ώστε να αποκλείσει την κηδεμονία της από τη Ρωσία. Ο Βενιζέλος ήδη από τις πρώτες μέρες ανάληψης της εξουσίας επεδίωκε τη συμμαχική προσέγγιση με τη Βουλγαρία εξομαλύνοντας τις διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. «Αποφασιστικό ρόλο στην κρίσιμη αυτή φάση διαδραμάτισε ο ανταποκριτής των Times του Λονδίνου James Bourchier, ο οποίος ήταν γνώστης των βαλκανικών προβλημάτων και υπέρμαχος της Βαλκανικής συσπείρωσης.» (Ιστορία του ελληνικού Έθνους, σελ 286). Η ευόδωση των προσπαθειών για την ελληνοβουλγαρική προσέγγιση αποτέλεσε το επιστέγασμα μακρών και επίπονων διαπραγματεύσεων. Τελικά στις 6/19 Μαρτίου του 1912 η ελληνική κυβέρνηση πέτυχε να υποβάλει στη Βουλγαρία το πρώτο σχέδιο διμερούς συνεννόησης, το οποίο προέβλεπε την προστασία των εθνικών δικαιωμάτων των χριστιανών της Ευρωπαϊκής Τουρκίας και τη συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση που η Τουρκία επιτίθετο κατά του ενός ή του άλλου κράτους. Η θετική ανταπόκριση της Σόφιας στην πρωτοβουλία των Αθηνών δεν αρκούσε για να παρακαμφθεί κάθε διαφωνία ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Η ελληνική πλευρά προκειμένου να μη ματαιώσει την επιδιωκόμενη προσέγγιση, αποφάσισε να αποφύγει κάθε συζήτηση γύρω από τον τρόπο διανομής των εδαφών της Ευρωπαϊκής Τουρκίας σε περίπτωση νικηφόρας έκβασης των πολεμικών επιχειρήσεων. Το τελικό κείμενο της ελληνοβουλγαρικής συνθήκης υπογράφηκε στις 16/29 Μαΐου του 1912 στη Σόφια από το Βούλγαρο πρωθυπουργό και τον Έλληνα πρεσβευτή και είχε τριετή ισχύ. Στη συνθήκη αυτή προβλεπόταν εξαίρεση στην περίπτωση πρόκλησης πολέμου μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας λόγω του Κρητικού ζητήματος. Η Βουλγαρία δηλαδή σε αυτή την περίπτωση θα περιοριζόταν σε ουδετερότητα και δε θα επέμβαινε στη λύση του Κρητικού. Ακολούθως, τον Ιούνιο του 1912 η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου διαβεβαίωσε τους Βούλγαρους για τη στρατιωτική συνδρομή της σε περίπτωση σύρραξης με την Τουρκία. Η συμφωνία των δύο μερών συνεπαγόταν ακόμα τη δυνατότητα του Μαυροβουνίου να προσαρτήσει οθωμανικά εδάφη σε περίπτωση νικηφόρου αγώνα. Η ελληνοβουλγαρική στρατιωτική σύμβαση υπεγράφη στις 5 Οκτωβρίου 1912, λίγες μέρες πριν την έναρξη του πολέμου και διαφαίνεται ότι χάριν κυρίως του ισχυρού της στόλου δέχθηκαν οι Βούλγαροι, όπως και τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη να συμμαχήσουν με την Ελλάδα. Τον ελληνικό στρατό τον 16

17 υπολόγιζαν οι Βούλγαροι ως δευτερεύουσας σημασίας καθώς θεωρούσαν ότι ήταν ικανός απλώς να κρατήσει και να απασχολήσει τις τουρκικές δυνάμεις στην ελληνοτουρκική μεθόριο και σε αυτό συνηγορούσε η ήττα του Ούτε όμως τις δυνάμεις των Σέρβων εκτιμούσαν οι Βούλγαροι. Ήταν άλλωστε νωπές οι μνήμες από το πόσο εύκολα τους είχαν νικήσει στο παρελθόν. Η υποτίμηση των Βουλγάρων ως προς τις δυνάμεις του ελληνικού στρατού αποδείχτηκε ιδιαίτερη ωφέλιμη για την Ελλάδα, καθώς πρόλαβε ο Ελληνικός στρατός να εισέλθει πρώτος στη Θεσσαλονίκη. Στα μέσα του 1912 λοιπόν, στη νεότερη ιστορία των Βαλκανικών Λαών και με επίκεντρο τη Σόφια, διαφαίνεται μια τριμερής συμμαχική ομάδα. Η διαρροή των πρώτων πληροφοριών γύρω από το απόρρητο περιεχόμενο των συμφωνιών αυτών ήταν εύλογο να προκαλέσει την ανησυχία και την αντίδραση των Μεγάλων Δυνάμεων. Οι Δυνάμεις με κοινό διάβημά τους προς την Αθήνα, τη Σόφια, το Βελιγράδι και την Κεττίγκη δήλωναν κατηγορηματικά ότι δε θα επέτρεπαν τη μεταβολή του εδαφικού καθεστώτος στα Βαλκάνια, έστω και μετά από νικηφόρα έκβαση του αγώνα. Την ένοπλη σύρραξη που ακολούθησε διευκόλυνε και η συγκυρία: η εξέλιξη του Ιταλοτουρκικού πολέμου, η εξέγερση των Μουσουλμάνων του Κοσσυφοπεδίου, η σφαγή αθώων Βουλγάρων από τουρκικές αρχές στα Κότσανα του Κοσσυφοπεδίου, ως αντίποινα για την δράση ένοπλου αντάρτικου σώματος στην περιοχή, η εξέγερση των Αλβανών και τέλος οι σκληρές πιέσεις των Τούρκων κατά των χριστιανών. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να κηρύξει επιστράτευση στις 16/29 Σεπτεμβρίου μετά τη Βουλγαρία, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο αποτέλεσε το τελευταίο βήμα στην κλιμάκωση πριν την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Η κήρυξη του πολέμου εναντίον της Τουρκίας έγινε δεκτή στην πανελλήνια κοινή γνώμη με ενθουσιασμό. Το απόγευμα της 4/17 Οκτωβρίου 1912, δόθηκε το τελεσίγραφο των συμμάχων προς την Πόλη για την κήρυξη του πολέμου. Το πρωί της επομένης, ο Βασιλιάς και το υπουργικό συμβούλιο κατέβηκαν στο Φάληρο επί του Αβέρωφ, όπου ο Παύλος Κουντουριώτης ύψωσε το σήμα του Ναυάρχου του στόλου του Αιγαίου. Το σύνθημα που έδωσε δύναμη στον επικείμενο πόλεμο, το ανήγγειλε ο Βενιζέλος: Η πατρίς δε σας ζητεί να αποθάνητε υπέρ αυτής Σας ζητεί να νικήσετε. Αντί Επιλόγου Στις προσωπικότητες που ξεχώρισαν κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων συγκαταλέγονται ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος, ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης και Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος υπήρξε αρχηγός μιας βασιλευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και διαδέχτηκε τον πατέρα του στο θρόνο κατόπιν της δολοφονίας του στις 5/18 Μαρτίου Μετά τις νίκες του Κωνσταντίνου ιδίως έναντι των Βουλγάρων, αρκετοί ήταν αυτοί που ορμώμενοι από ενθουσιασμό, τον θεώρησαν ως συνεχιστή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. «Για αυτό το λόγο έθεσαν ζήτημα μετονομασίας του ως Κωνσταντίνου ΙΒ', συνεχίζοντας την παράδοση και ακολουθώντας τη δόξα του τελευταίου 17

18 αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου ΙΑ Παλαιολόγου.» (Μαρκεζίνης Σ., Πολιτική ιστορία της Νεότερης Ελλάδος, , σελ. 248). Η συμβολή του Βασιλιά Κωνσταντίνου στο στρατιωτικό αγώνα του Έθνους αναγνωρίστηκε και από τον Βενιζέλο, που εισηγήθηκε να του δοθεί η ονομασία του Στρατάρχου. Στις 6/19 Απριλίου 1914 έλαβε χώρα μεγαλοπρεπή τελετή στη μεγάλη αίθουσα των ανακτόρων κατά τη διάρκεια της οποίας ο Βενιζέλος ως Υπουργός των Στρατιωτικών απένειμε στον Κωνσταντίνο στραταρχική ράβδο. Άλλη σπουδαία προσωπικότητα που αναδείχθηκε στα γεγονότα της εποχής υπήρξε ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης. «Εις τα λέξεις προσέθεσε την ενέργειαν και ανεδείχθη ο κατ εξοχήν προσωπικός ήρως της περιόδου » (Η Ελλάς του , Βεντίρης Γ., σελ. 104). Καθοριστική ήταν η συμβολή του με το θωρηκτό Αβέρωφ, στις 2 ιστορικές ναυμαχίες των Βαλκανικών πολέμων, Έλλης και Λήμνου. Η ναυμαχία της Έλλης που έλαβε χώρα στις 3 Δεκεμβρίου 1912, ανάμεσα στον ελληνικό και τούρκικο στόλο κοντά στην έξοδο των στενών στα Δαρδανέλια, προκάλεσε τη γενική υποχώρηση του τουρκικού στόλου. Η ναυμαχία της Λήμνου στις 5 Ιανουαρίου 1913, ολοκλήρωσε το έργο της πρώτης ναυμαχίας και εξασφάλισε για τον ελληνικό στόλο και τους Βαλκάνιους συμμάχους την κυριαρχία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην πολιτική ζωή της χώρας της εποχής εκείνη, η προσωπικότητα του Ελευθερίου Βενιζέλου ήταν αυτή που ξεχώρισε. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από τις εντυπώσεις του Γάλλου Γεωργίου Κλεμανσώ κατά την επιστροφή του από ένα ταξίδι στην Ελλάδα και την Κρήτη το 1899, όπως τις μεταφέρει σε μια συγκέντρωση στο Παρίσι, στο Μέγαρο της κόμισσας ντε Νουάιγ: «δε θα σας κουράσω μιλώντας για το μεγαλείο της Ακροπόλεως ούτε θα σας βασανίσω με αρχαιολογική διάλεξη. Είδα τόπους θαυμαστούς και μεταξύ άλλων την Κρήτη. Και δεν μπορείτε να μαντεύσετε ποια είναι η πιο ενδιαφέρουσα ανακάλυψή μου και από τις ανασκαφές. Ένας δικηγόρος, Βενιζέλος ή Βενιζουέλος. Ειλικρινά δεν μπορώ να προφέρω ακριβώς το όνομά του, αλλά σε μερικά χρόνια ολόκληρη η Ευρώπη θα μιλά για αυτόν» (Παναγιωτόπουλος Δ., Σωτηρόπουλος Δ, Η ελληνική αγροτική κοινωνία και οικονομία κατά τη βενιζελική περίοδο, σελ. 27). Ο Βενιζέλος υπήρξε ο πολιτικός που επέδρασε περισσότερο από κάθε άλλον στη νεότερη πορεία του Έθνους. Γεννήθηκε στις Μουριές της Κρήτης και άσκησε το λειτούργημα του δικηγόρου στα Χανιά τα τελευταία χρόνια του 19 ου αιώνα. Υπήρξε από τους πρωταγωνιστές του κρητικού αγώνα για την ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Όταν ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος κατέλαβε την εξουσία το 1909, τον κάλεσε στην Ελλάδα και του παρέδωσε την εξουσία. Ο Βενιζέλος ίδρυσε το κόμμα των Φιλελευθέρων το 1910 και κερδίζοντας τις εκλογές του 1912 με συντριπτική νίκη, έγινε πανίσχυρος κοινοβουλευτικός πρωθυπουργός. Η ισχυρή κυβέρνηση του Βενιζέλου έδωσε στην Ελλάδα τη δυνατότητα να πολεμήσει νικηφόρα και να βγει πολλαπλά ωφελημένη από του Βαλκανικούς πολέμους Η Ελλάδα απέκτησε την Κρήτη, τη Μακεδονία, μεγάλο μέρος της Ηπείρου και κατάφερε να ελέγχει πολυάριθμα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. «Η ελληνική επικράτεια σχεδόν διπλασιάστηκε από τα στα τετραγωνικά χιλιόμετρα και ο πληθυσμός της επίσης, φτάνοντας τα κατοίκους.» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,σελ. 354). «Επιπλέον 18

19 αυξήθηκε σημαντικά η καλλιεργήσιμη γη και η αξία της αγροτικής παραγωγής ανήλθε στα 262 εκατομμύρια δραχμές το 1912». (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ 304). Με την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης αλλά και της Μακεδονίας στο Ελληνικό κράτος άλλαξε η κοινωνική δομή της χώρας, καθώς απέκτησε περισσότερους αστούς και εργάτες. Το Ελληνικό κράτος δηλαδή αστικοποιείται και ταυτόχρονα κληρονομεί μεγάλες ομάδες εργατών λόγω των πόλεων της Μακεδονίας. Η Θεσσαλονίκη ήταν εκείνη την εποχή η πιο ευρωπαϊκή πόλη του Ελληνικού κράτους, με μεγάλο και οργανωμένο εργατικό δυναμικό. Η ελληνική νίκη είχε και το ανάλογο τίμημα. «Την περίοδο , η Ελλάδα δαπάνησε 193 εκατομμύρια δραχμές για την αναδιοργάνωση των ενόπλων δυνάμεών της, ποσό σημαντικό που το στέρησε από την εσωτερική ανάπτυξη της χώρας. Ο πόλεμος κόστισε περίπου 411 εκατομμύρια δραχμές συνυπολογίζοντας τις δαπάνες για τους αιχμαλώτους πολέμου και τους πρόσφυγες.» (Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, σελ.303). Παρόλο το υψηλό αυτό κόστος, η ελληνική οικονομία, με τη βελτιωμένη δημοσιονομική πολιτική, κατάφερε να σηκώσει το βάρος αυτό χωρίς μεγάλες δυσκολίες. Ένα τμήμα από τις δαπάνες καλύφτηκε από τα τακτικά έσοδα του κρατικού ταμείου και το υπόλοιπο από τον εσωτερικό και τον εξωτερικό δανεισμό. Με την επένδυση αυτών των ποσών η Ελλάδα όχι μόνο αύξησε το δυναμικό του στρατού και του ναυτικού της, αλλά πολλαπλασίασε και τα έσοδά της που προέρχονταν από τις νέες επαρχίες. Αυτό είχε θετική επίδραση στην ελληνική οικονομία και επιτάχυνε την κοινωνικοπολιτική εξέλιξη. Η διεθνής θέση της χώρας άλλαξε και οι Έλληνες μπορούσαν να ατενίζουν το μέλλον με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση. 19

20 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Δερτίλης Γ., Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, Αθήνα, 2005 Γεωργίου Ρούσσου, Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , Αθήνα 1975 Βεντίρης Γ., Η Ελλάς του , τόμος Α,Αθήνα, 1931 Douglas Dakin, H ενοποίηση της Ελλάδας, Αθήνα, 2005 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Αθήνα, 1978 Μαρκεζίνης Σ., Πολιτική ιστορία της Νεότερης Ελλάδος, , Αθήνα 1966 Ρούσκας Ι., Πόρος Ναύσταθμος και Εκπαιδευτήριο του Πολεμικού Ναυτικού, Αθήνα, 1989 Ζαφείρη Η., Η ιστορία της Ελλάδας από την αρχαιότητα μέχρι τον πόλεμο , Αθήνα, 1992 Παναγιωτόπουλος Δ., Σωτηρόπουλος Δ, Η ελληνική αγροτική κοινωνία και οικονομία κατά τη βενιζελική περίοδο, Αθήνα 2007 Βερεμής Ε., Ελευθέριος Βενιζέλος: Κοινωνία, οικονομία, πολιτική στην εποχή του, Αθήνα, 1989 Παντελάκης Ν., Δημόσια Δάνεια, Αθήνα, 1995 Θεοφανίδης Ι., Ιστορία του ελληνικού ναυτικού , Αθήνα, 1925 Γρηγοριάδης Σ., Τα Νέα, Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι , Αθήνα,

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΟΛΙΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΡΟΛΙΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΑΝΑΤΟΥ Συνοπτική παρουσίαση των πολιτικών και διπλωματικών εξελίξεων που προηγήθηκαν των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913). Πώς το αποτέλεσμα αυτών των Πολέμων άλλαξε τη γεωγραφική έκταση και την πληθυσμιακή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ

Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ Ιστορία του Θωρακισμένου Καταδρομικού Γεώργιος Αβέρωφ Του Έφεδρου Ανθυποπλοιάρχου (Ο) ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΝ Το θωρακισμένο καταδρομικό Αβέρωφ, έχει καταξιωθεί στη συνείδηση του ελληνικού λαού ως μέγιστο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΘΕΜΑ Α1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1. Α.1.1. Να αντιστοιχίσετε τους πολιτικούς άνδρες (Στήλη Α) µε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α'

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσμος γ. Εθνικό Κόμμα δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα:

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: «Δομή, στελέχωση και Μεθοδολογία κατάρτισης του Κυβερνητικού Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας»

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Άρθρο 0201: Ορισµός του Πολεµικού Ναυτικού 1. Ο όρος "Πολεµικό Ναυτικό", όπως χρησιµοποιείται στο κείµενο των ιατάξεων, δηλώνει το σύνολο των Ναυτικών και Αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Α1. α) Κρητική Πολιτεία: σχολ. βιβλ. σελ 206 «Οι ξένοι ναύαρχοι. χρονοτριβή». β) κίνημα στο Γουδί: σχολ. βιβλ σελ 86-87 «το 1909 μέσω της Βουλής».

Α1. α) Κρητική Πολιτεία: σχολ. βιβλ. σελ 206 «Οι ξένοι ναύαρχοι. χρονοτριβή». β) κίνημα στο Γουδί: σχολ. βιβλ σελ 86-87 «το 1909 μέσω της Βουλής». ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. α) Κρητική Πολιτεία: σχολ. βιβλ. σελ 206 «Οι ξένοι ναύαρχοι. χρονοτριβή». β) κίνημα στο Γουδί: σχολ. βιβλ σελ 86-87 «το 1909 μέσω της Βουλής». γ) Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1. σελ. 50, «Όταν, με την επέμβαση δεν άργησαν να φανούν» ΘΕΜΑ Α.2. σελ. 80-81, «Το τρικουπικό κόμμα ήδη από το

Διαβάστε περισσότερα

Αφού μελετήσετε το κείμενο που ακολουθεί και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να αποτιμήσετε τον χαρακτήρα του συντάγματος της Κρητικής Πολιτείας.

Αφού μελετήσετε το κείμενο που ακολουθεί και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να αποτιμήσετε τον χαρακτήρα του συντάγματος της Κρητικής Πολιτείας. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ 06.04.2014 Επώνυμο: Όνομα: Βαθμός: ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α 1 Α 1.1 Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τις προτάσεις της στήλης Β. Α Β 1. 1904 α. Αναλαμβάνει καθήκοντα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909.

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 2 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (09/11/2014) ΖΗΤΗΜΑ 1 Ο Αντιστοίχιση: 1-γ 2-δ 3-α 4-ε 5-β ΖΗΤΗΜΑ 2 Ο Eρωτήσεις σωστού-λάθους: 1: λάθος Αιτιολόγηση: Κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της

ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της ΕΝΙΑΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ 80 χρόνια από τη σύστασή της Του Υπoπτεράρχου (Ι) ε.α. Παναγιώτη Βαρδή Παπαδάκη Η εφετινή επέτειος των 80 χρόνων της ενιαίας ΠΑ, οδηγεί τη σκέψη μας στους παράγοντες της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Καταστατικό Προοίμιο Το φοβερό μεταπολιτευτικό αδιέξοδο, εθνικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό, βύθισε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτατη κρίση αξιών. Οι πολιτικές δυνάμεις του

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α.1.1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α α. Ιδρύθηκε το 1921 στα πλαίσια της Ύπατης Αρμοστείας Σμύρνης, με σκοπό να βοηθήσει όσους Έλληνες πρόσφυγες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Β : Από τον 19ο στον 20ό αιώνα (1871 1914) Υποκεφ. 3: Προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της Ελλάδας. Φ ύ λ λ ο Ε ρ γ α σ ί α ς

Κεφάλαιο Β : Από τον 19ο στον 20ό αιώνα (1871 1914) Υποκεφ. 3: Προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της Ελλάδας. Φ ύ λ λ ο Ε ρ γ α σ ί α ς Κεφάλαιο Β : Από τον 19ο στον 20ό αιώνα (1871 1914) Υποκεφ. 3: Προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της Ελλάδας Φ ύ λ λ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 1. Η λειτουργία της ελληνικής πολιτικής ζωής τον 19ο αι. Συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Η Ελλάδα βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας της. Το Ευρωπαϊκό όραμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1. Ο περί της Εθνικής Φρουράς 2006. (Πρόταση νόμου του κ. Νεόφυτου Κωνσταντίνου, βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας)

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015)

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Α. Τακτικός προϋπολογισμός 1. αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Νέοι 01 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 05 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016)

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016) Α. Τακτικός προϋπολογισμός 1. αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2016) Νέοι 01 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 07 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΜΕΛΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΔΚΕ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι,

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι, 3 H ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ Η Ελληνική Κυβέρνηση συνεχίζει τη δραστηριότητα της από το Κάιρο, πρώτο σταθμό της εξορίας της όπου έχει μεταφερθεί στα τέλη Μαΐου 1941 όταν αρχίζει η μάχη της Κρήτης. Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» Τζωρτζ 26, Πλ. Κάνιγγος, Αθήνα ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΔΕ) ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ (νέα ελληνική ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 Σε αυτό το τεύχος: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η Διαπραγμάτευση ως Τρόπος Ειρηνικής Επίλυσης Συγκρούσεων. Συμφωνία Μυρόφυλλου - Πλάκας (29 Φεβ

Διαβάστε περισσότερα

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο Γιώργος Κιούσης TOP NEWS Δεκεμβρίου 23, 2015 Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ Ναυπηγημένο στο Λιβόρνο της Ιταλίας το 1910, το θωρηκτό Αβέρωφ, εκτοπίσματος 10.000 τόνων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Διεξαγωγή επιμορφωτικών προγραμμάτων στο πλαίσιο του προγράμματος κινητικότητας των άρθρων 90 και 91 του ν. 4172/2013

Διεξαγωγή επιμορφωτικών προγραμμάτων στο πλαίσιο του προγράμματος κινητικότητας των άρθρων 90 και 91 του ν. 4172/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ Aθήνα, 13 /11 /2013 Αρ.πρωτ. 12315/Φ.234.03 Προς: Δ/νσεις Διοικητικού & Δ/νσεις Εκπαίδευσης Όπως

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ;...7 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...7 ΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Χαιρετισμός Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λούκας Τ. Κατσέλη στην Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ δια χειρός Dr. Ε. Φραγκεδάκη ISBN: 978-960-93-3811-0 SAPPHO SOFT Dr. Ε. Φραγκεδάκη ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 109 5. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η Μεγάλη Ιδέα 19 ος αιώνας : εθνικά οράματα και εθνικές αποτυχίες Στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος του 1830 δεν περιλαμβανόταν παρά ένα μικρό τμήμα των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Η Γενική Συνέλευση της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, που συνήλθε στις 14 Ιανουαρίου 2011, στην Μηλιού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Γιώργου Κόκκα του Λεάνδρου, δικηγόρου, κατοίκου Αγ. Παρασκευής, οδός Ψαρών αριθ.20, ενεργούντος ατομικά και ως νομίμου εκπροσώπου της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι «δικαιολογίες» Παραθέτουµε µερικές τέτοιες προηγούµενες «δικαιολογίες» άλλων:

Οι «δικαιολογίες» Παραθέτουµε µερικές τέτοιες προηγούµενες «δικαιολογίες» άλλων: Εισαγωγή Είναι προφανές ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1978 έως σήµερα αξιοποίησαν πλήρως τη γνωστή διαπίστωση του Ευάγγελου Λεµπέση, η οποία περιλαµβάνεται τεκµηριωµένα στο έργο του «Ἡ Τεράστια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α A ιχοτόµηση του χαρτονοµίσµατος: Πρωτότυπο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007 ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ καιτηνκαθημερινη 8-10 Οκτωβρίου2007 TΑΥΤΟΤΗΤΑΤΗΣΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: PUBLIC ISSUE(Α.Μ. ΕΣΡ: 8). ΑΝΑΘΕΣΗ: Τηλεοπτικός- Ραδιοφωνικός Σταθµός«ΣΚΑΪ»& εφηµερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Οι προσπάθειες για τον καθορισμό του νέου πλαισίου λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα