ΗΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΑΣ είναι μέρος μιας γενικότερης έρευνας για τους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΗΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΑΣ είναι μέρος μιας γενικότερης έρευνας για τους"

Transcript

1 ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ Η ΠΟΛΗ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΑ ΦΩΤΑ ΗΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΑΣ είναι μέρος μιας γενικότερης έρευνας για τους μηχανισμούς διαμόρφωσης της μνήμης, τον τρόπο που αυτή διαμορφώνεται και τον τρόπο που τη στοχάζονται συντηρητικές κοινωνικές ομάδες, ομάδες που διαιωνίζουν φεουδαλικές αξίες ηγεμονεύοντας ως διοικητικές ελίτ στις πόλεις τους. Η γεωγραφία της έρευνας μας είναι κυρίως επτανησιακή, μάλιστα στη σημερινή ανακοίνωση κερκυραϊκή, αλλά δεν αποκλείει συγκρίσεις ή προσεγγίσεις με φαινόμενα αντίστοιχα με τη μνήμη άλλων ελίτ ή τη μνήμη άλλων πόλεων. Ο τιμώμενος σήμερα άνδρας ήταν από τους πρώτους που άνοιξε τον δρόμο και μας οδήγησε μακριά στην κατανόηση των μηχανισμών διαμόρφωσης και καταγραφής της μνήμης των πόλεων δημοσιεύοντας από το 1962 τα Χρονικά της μεσαιωνικής και τουρκοκρατούμενης Ηπείρου. 1 Τα τεκμήρια από τα οποία αντλούμε ορισμένα κείμενα που θα σχολιάσουμε εδώ είναι: α) Ένα φιλολογικό έργο, η Ιστορία της Κέρκυρας, στον πρωτότυπο του τίτλο, Historia di Corfu, του Κερκυραίου Andrea Marmora, τυπωμένο στη Βενετία το Στα αρχεία Νομού Κερκύρας αναζητήθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες για την αποδοχή του έργου, και θα αναλυθεί εδώ μια παρέμβαση των συνδίκων και κηνσόρων της πόλης που το αφορούσε. β) Ο φάκελος υποψηφιότητας μιας οικογένειας, των Palazzol-Scordilli, στο Συμβούλιο της πόλης της Κέρκυρας. Εισήχθη για συζήτηση στο 1. Α. Ι. Βρανούσης, Χρονικά της μεσαιωνικής και τουρκοκρατούμενης Ηπείρου, εκδόσεις και χειρόγραφα, Ιωάννινα: Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών, Του ίδιου, «Το Χρονικόν των Ιωαννίνων κατ' ανέκδοτον δημώδη επιτομήν», Επετηρίς τον ΜεσαιΟΛνικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών, 12 (1962) Della Historia di Corfu descritta da Andrea Marmora nobile corcirese. Libri otto... Venetia, presso il Garti, MDGLXXII. Con licenza de'superiori, e privilegio.

2 20 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) Κογκλάβιο του Συμβουλίου την 6η Δεκεμβρίου του Αξίζει να τονίσουμε εδώ τη σημασία αυτής της κατηγορίας πηγών που αφθονούν στην Κέρκυρα και στη Βενετία για την ιστορία της οικογένειας γενικότερα. γ) Ένα αντίγραφο από τις καταγραμμένες υπηρεσίες της πόλης προς την προστάτιδα της, στοιχείο του φακέλου υπεράσπισης της κοινότητας της Κέρκυρας μπροστά στα βενετικά δικαστήρια, κατά των αξιώσεων εισαγωγής της οικογένειας Κομπίτσι 4 στο Συμβούλιο της πόλης. Κάθε μία από τις παραπάνω κατηγορίες πηγών παρουσιάζει και ένα διαφορετικό τρόπο διατήρησης της μνήμης, τουλάχιστον φαινομενικά, αλλά έχουν ένα κοινό σημείο. Όλες μάς παρουσιάζουν την αντίληψη τους για την πόλη και το συγκροτημένο σώμα της, το Συμβούλιο, σε σχέση με τα άτομα που το απαρτίζουν ή που μπορούν να το απαρτίσουν. Όλες «διηγούνται» από τη σκοπιά των βλέψεων τους ιστορίες οικογενειών ή ατόμων και τη φιλοδοξία τους για κοινωνική ένταξη, εγγραφή στο χρόνο, κατάργηση της λήθης και εξευγενισμό του καθημερινού χρόνου αντον του θεού που καταβροχθίζει τα παιδιά τον, όπως λέει και ο Μάρμορα 5 με την αναγωγή του σε συγκροτημένη μνήμη. Τα σημεία τα οποία ανιχνεύει η έρευνα μας είναι : α) το τι υπαγορεύει και επιβάλλει τις αναφορές που εξασφαλίζουν «συνέχειες» από την αρχαιότητα σε νεότερες πολιτικές πραγματικότητες" β) την ιστορία της πόλης και τους επαίνους της σε σχέση με τις οικογενειακές γενεαλογίες θεωρώντας τις δεύτερες ως σχετικό μέρος των πρώτων γ) την ανίχνευση μιας πολιτικής ιδεολογίας και μιας κοινωνικής νοοτροπίας που έχουν σχέση με τη συμπεριφορά μιας κοινωνικής τάξης και τις επιλογές της. Τα παραπάνω γίνονται με την ανάλυση ορισμένων τεκμηρίων που είτε αποτελούν ολοκληρωμένα ιστορικά έργα είτε, αν και συντάχθηκαν με άλλο σκοπό, χρησιμοποίησαν και επεξεργάσθηκαν πηγές που μπορούν να 3. ΓΑΚ - Αρχεία Ν. Κερκύρας (στο εξής ΓΑΚ - Α.Ν.Κ.), Ενετοκρατία, 57, XXII. «Filza vigesima seconda (XXII), Introduzione in conseglio della casa Pallazol Scordilli e carte comprobanti i gradi di sua civiltà. Di carte scritte numerate vinti sette no 27». 4. ΓΑΚ-A.N.K., Ενετοκρατία, 46, XVIII. «Per la città et isola di Corfu contro D. Pietro Combici, al taglio». 5. Marmora, δ.π. [6] Hor chi negli anni, che, figli di Saturno, son divorati dal genitore...

3 Ν. Ε. Καραπιδάκης, ΑΝΤΙ TOT ΕΘΝΟΥΣ II ΠΟΛΗ 21 χαρακτηρισθούν ιστορικές. Η ανάλυση έγκειται στον συσχετισμό και την μελέτη της «κατασκευής» τους. Η κατασκευή ενός ολοκληρωμένου ιστορικού έργου παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την κατασκευή των οικογενειακών ιστοριών που παρουσιάζονται ως αποδεικτικά στοιχεία στα δικαστήρια, αλλά και με την ίδια την επίσημη χρονογραφία της πόλης της Κέρκυρας, όπως αυτή παρουσιάζεται όταν πρόκειται να υποστηριχθούν διεκδικήσεις. Μας απασχολεί επίσης η «αναγνωστική τους προέκταση», η τύχη τους δηλαδή σε σχέση με ένα κοινό, εφόσον πρόκειται για έργα που γράφτηκαν για να διαβασθούν, αλλά και η σημασία τους στη διαμόρφωση επιχειρημάτων, εφόσον πρόκειται για συγκεντρωμένες πληροφορίες με σκοπό την υποστήριξη μιας υπόθεσης. Το σύνολο τοποθετείται μέσα στο γενικότερο κλίμα στο οποίο κινείται η ιστοριογραφία από τα τέλη του Μεσαίωνα έως τον Διαφωτισμό υπενθυμίζοντας μερικές προόδους της ιστοριογραφίας που συναντούμε στα κείμενα που μας απασχολούν. ΓΙ ιστοριογραφία από την Αναγέννηση διακρίνεται σε δύο χαρακτηριστικές φάσεις, την ((επιστροφή στην Αρχαιότητα» και την ανακάλυψη ενός νέου τρόπου κατανόησης και γραφής της ιστορίας. Το ελληνικό και το ρωμαϊκό συναρπάζουν. Αρχαίοι ιστορικοί έρχονται στ/] μόδα, μεταφράζονται, τυπώνονται, διαδίδονται. II μεγάλη προσπάθεια αντιγραφής των μοναχών του Μεσαίωνα αξιοποιείται. Το ύφος γραφής αλλάζει. Η ρητορική και οι κανόνες γραφής της υπαγορεύουν τώρα τη διήγηση, τα σχήματα λόγου, τις λεπτομέρειες που θα χρησιμοποιηθούν. Η αναζήτηση έργων τέχνης οδηγεί στην αρχαιολογία. Οι συλλέκτες αναζητούν παντού αντικείμενα και με τρόπο που συχνά θυμίζει λεηλασία. Ωστόσο σύντομα θα μετατραπούν σε έμπειρους αρχαιολόγους, σε δωρητές, σε ιδρυτές μουσείων. Συντάσσουν καταλόγους των συλλογών τους. Το γούστο προηγείται της γνώσης. Η φιλολογία, η αγάπη της γλώσσας και της λέξης είναι η πρώτη γνώση του ιστορικού. Διακρίνει τα στάδια εξέλιξης της γλώσσας, αναζητά τα παλαιότερα χειρόγραφα, εκείνα που περιέχουν τα λιγότερα λάθη. Ο ιστορικός γίνεται κριτικός. Από την κριτική των φιλολογικών χειρογράφων προχωρεί στην κριτική των εγγράφων. Η ίδια η Κωνσταντίνεια δωρεά γίνεται αντικείμενο κριτικής μελέτης και αποδεικνύεται νόθα. Η πνευματική και η κοσμική εξουσία της Εκκλησίας αμφισβητείται ως προς τα ίδια της τα θεμέλια. Αξιοποιούνται αρχεία (Guicciardini), γράφεται η ιστορία λαών (Bruni), πόλεων (Μακιαβέλι) και αυτοκρατοριών (Biondo). Το υπερφυσικό εγκαταλείπεται και ο άνθρωπος γίνεται το μέτρο των πάντων. Γεννιούνται οι φιλοδοξίες για μια λόγια ιστορία με τα δικά της εργαλεία και τα ειδικά της εργαστήρια. Νομισματική, αρχειονομία, χρονολόγηση, μετρολογία. Αυξάνουν οι εκδόσεις νόμων, χρονογράφων, συνθηκών. Οργανώνονται τα κρατικά αρχεία (Simancas 1567) και οι δημόσιες βιβλιοθήκες (Βατικανό 1450, Βιέννη 1526). Οι φιλοδοξίες γίνονται μεγάλες, «όλα να τα καταλάβουμε, όλα να τα εξηγήσουμε» αισθανόμενοι στο εξής ότι οι ιστορικοί της Αρχαιότητας ήταν περιορι-

4 22 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) σμένοι, ενώ του Μεσαίωνα ψευδείς. II ιστορία γίνεται μια υ όθεση πάθους. Πάθους που οδηγεί μέχρι την κατασκευή νόθων πηγών, αλλά κυρίως πάθους πολιτικού και εξουσίας που συνδέεται με την δημιουργία του κράτους. ΙΙροκαλούνται έτσι και οι σχετικές ασθένειες, της υπερβολής, του σοβινισμού, της μυθοποίησης. Της μυθοποίησης της αρχαιότητας, της δυναστείας και της εξουσίας που όλοι τώρα την θέλουν παλαιότερη και από τη Ρώμη (Hotman, 1573), να φθάνει στους απόγονους του Νώε (Nauclerus, Aventinus) πιστεύοντας έτσι πως η κυριαρχία μέσα από το χρόνο θεμελιώνει και οικουμενικές κυριαρχίες. II εμπλοκή των ιστορικών τους καθιστά πιο κριτικούς, αλλά ταυτόχρονα, και όχι χωρίς αντίφαση, και λιγότερο αντικειμενικούς. Γεννιέται η μέθοδος και εξελίσσεται η λογιοσύνη. Το 1681 δημοσιεύεται η πραγματεία περί διπλωματικής του Mabillon. Μέθοδος που αποκαθιστά την κριτική αξιοπιστία της ιστοριογραφίας μια στιγμή που φάνηκε να αμφισβητείται μετά την εμφάνιση, από το 1620, της κριτικής μεθόδου και της επιστημονικής σκέψης. Τον ίδιο χρόνο όμως με τη δημοσίευση της πραγματείας του Mabillon δημοσιεύεται και ο ((λόγος περί οικουμενικής ιστορίας» του επισκόπου Bossuet, που υποστηρίζει, στηριζόμενος σε μια ανάγνωση της Ιστορίας που χρονολογείται από τον Ευσέβιο της Καισαρείας, ότι ο άνθρωπος υπηρετεί ανεξάρτητα από την ελευθερία του ένα θεϊκό σχέδιο. Η Εκκλησία είναι άλλωστε και ο χώρος συνύπαρξης των δύο παραδόσεων της ιστοριογραφίας. Του μοντερνισμού του ΙΖ' αιώνα και των αντιδράσεων σε κάθε ερμηνεία. Ο μεγάλος κερδισμένος θα είναι η λογιοσύνη που εξασφαλίζει τις αρχές από τον ερμηνευτικό τους φόβο. Ο ΙΖ' είναι ο αιώνας του πολλαπλασιασμού των εκδόσεων των πηγών, Muratori, Codex juris gentium diplomaticus, Ordonnances des rois de France, Gallia Christiana, Italia sacra, Espana Sagrada. Δίπλα στις ακαδημίες που γεννιούνται και πολλαπλασιάζονται οι μοναστικές κοινότητες συνεχίζουν τα μεγάλα συλλογικά τους έργα, Acta sanctorum, Art de vérifier les dates. H ιστοριογραφία διχάζεται μπροστά στην πρόοδο της λογιοσύνης. Θα διστάσει μεταξύ της εκλαΐκευσης και της φιλοσοφικής ιστορίας, που θέλοντας να εξηγήσει δεν μπορεί να περιμένει τις αργές προόδους της λογιοσύνης. H φιλοσοφική ιστορία, εκείνη των φώτων, θέλει τον ιστορικό φιλόσοφο (Gibbon), που θα προσπαθήσει να βρει τα αίτια πίσω από τα γεγονότα (Montesquieu, Voltaire, De Langlet-Dufresnoy), θα διερωτηθεί για την εξέλιξη των κοινωνιών (Vico, Condorcet). Οι εντυπωσιακές εξελίξεις δύο αιώνων, από την ανακάλυψη της αρχαιότητας έως την ερμηνεία των γενικών αιτιών, δεν αφαιρούν από την ιστοριογραφία το βάρος των νοοτροπιών που φέρουν οι υπηρέτες της. Όσο και αν αφομοιώνονται οι εξελίξεις, η ιστοριογραφία δεν απαλλάσσεται από τις πρακτικές εξυπηρετήσεις που της ζητούν αυτοί που την ασκούν. Κύρια πρακτική εξυπηρέτηση στην οποία υποβάλλεται είναι η απόδειξη της αρχαιότητας του ιστορούμενου αντικειμένου και η «ευγένεια» του, που δικαιολογεί την εξιστόρηση του και θεμελιώνει δικαιώματα. Μπορούμε να διακρίνουμε εδώ την επίμονη επιβίωση της παλαιάς ανάγκης να στηριχθεί η Ευγένεια στη γενεαλογία, και να ενσωματώσει τις αξιώσεις της σε μια διάρκεια που θεμελιώνει και εξευγενίζει. Η θεμελίωση και ο εξευγενισμός

5 Ν. Ε. Κοφαπιδάκης, ΑΝΤΙ TOT ΕΘΝΟΥΣ II ΠΟΑΙΙ 23 δεν επιτυγχάνονται μόνο με την εγγραφή του ιστορούμενου αντικειμένου στο χρόνο, αλλά και με την ένταξη του σ' ένα μεγαλύτερο σΰνο7μ : πολιτικό ή θεολογικό, που δικαιολογεί με τη σειρά της τη σημασία του αντικειμένου και άρα των αξιώσεων που θεμελιώνει. Π.χ. η ιστορία ενός μοναστικού τάγματος δεν αποκτά σημασία από την αρχαιότητα της ιδρυσεοος του, αλλά και από τη θέση που έχει σ' ένα γενικότερο εκκλησιαστικό σχέδιο. Η ιστορία μιας πόλης δεν είναι σημαντική μόνο από την ηλικία της πόλης, αλλά και από τη θέση της σε μια ιεραρχία πόλεων ενός ευρύτερου στο πλαίσιο κράτους. Ανάλογες θα είναι έτσι και οι απαιτήσεις της σε μια διαπραγμάτευση, σε μια αξίωση κ.ο.κ. Η κάθε πρόοδος σε κριτική μέθοδο θα επιστρατεύεται στην εξυπηρέτηση αυτής της ανάγκης για αρχαιότητα και σημασία. Η κάθε πρόοδος σε δυνατότητα αφήγησης και ερμηνείας θα εξυπηρετεί την άλλη ισχυρότερη ανάγκη της διεκδίκησης της διάρκειας, και άρα της απαίτησης. Ας παρακολουθήσουμε το παράδειγμα του ιστορικού Andrea Marmora, όνομα που χρησιμοποίησε ο ίδιος για να αποδώσει στα ιταλικά το ελληνικό που μαρτυρείται με τη μορφή του Μαρμαράς, Μάρμορας ή Μαρμαράνος. 6 Συγγραφέας μιας μεστής ιστορίας της Κέρκυρας, που θα εκοοοσει στα ιταλικά αν και ελληνόφωνος στη Βενετία το Το έχει καταταχθεί στην κατηγορία το^ν ((ελασσόνων κλάδων και ελασσονο^ν ειδών της ιστοριογραφίας» 7 και είναι γραμμένο αργότερα από το Ι ε- μπελιό των ποπολάρων (1628) και λίγο νωρίτερα από τα χρονικά του Μάτεση, που διηγούνται τα γεγονότα του Τουρκοβενετικού πολέμου του Είναι τυπο^μένο 41 χρόνια μετά το Βιβλίον ιστορικόν... του Δωροθέου Μονεμβασίας, και λίγο νωρίτερα από την Επιτομήν της Ιεροκοσμικι)ς Ιστορίας (1677), αν και ο Νεκτάριος ο Κρης την είχε ολοκληρώσει από το Από τον πρόλογο που απευθύνει στους αναγνώστες του, ο συγγραφέας του φαίνεται ήδη να έχει αφομοιώσει όλα τα μαθήματα 6. Ο ίδιος δίνει το όνομα Μάρμορα coç «βυζαντινό» και φερόμενο από ένα ανιψιό ενός Ιωάννη Κομνηνού, τον οποίο ο Εμμανουήλ Κομνηνός αντάμειψε με την ΙΙριγκηπόνησο. II ιταλική απόδοση του ονόματος είναι Georg'io MaTmora (sic) και το όνομα της οικογένειας Marmorana, Marmora, δ.ττ. [12]. Οι επικριτές του τον αποκαλούν Marmarano, ΓΑΚ - Α.Ν.Κ., Ενετοκρατία, 19, XIII, 6. r-v. Το αντίγραφο του Libro d'oro, φ. 23 ν, που φυλάσσεται στην Αναγνωστική Εταιρεία Κέρκυρας, δίνει την οικογένεια ως Marmaran. 7. Δ. Α. Ζακυθηνός, «Μεταβυζαντινή και νεωτέρα ελληνική ιστοριογραφία», Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών, 49 (1974) Αναδημοσιευμένο στο Δ. Α. Ζακυθηνού, Μεταβυζαντινά και Νέα Ελληνικά, Αθήνα 1978, σ , απ' όπου και η παραπομπή, σ. 31. έργο

6 24 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ιστορίας του καιρού του, και τα κυριότερα είναι η αναζήτηση της αλήθειας και η έγνοια να μη σκεπάσουν τα χρόνια τα περασμένα. Έχει γνώση των αρχαίων ιστορικών και της αρχαίας ρητορικής, που του επιτρέπει, εκτός από το να αντλεί πληροφορίες και να οργανώνει καλά το ιστοριογραφικό του πρόγραμμα, να διαθέτει και μια μέθοδο για την έρευνα. 8 Τη μέθοδο του διέπει η διερεύνηση των προσο^πων, των αιτιών, της γεωγραφίας, του χρόνου, των εργαλείων, της ύλης και του αντικειμένου. Συνεργάζεται με άλλους «φιλολόγους», ακόμα και του εξωτερικού, 9 για τις περιόδους της έρευνας του τις οποίες δεν γνωρίζει τόσο καλά, φροντίζει με τις κοινωνικές του γνωριμίες να έχει πρόσβαση σε έγγραφα για την ιστορία της πόλης. Είναι φίλος λογίων και μελών της τοπικής ακαδημίας, σχετίζεται με ξένους λογίους. 10 Γνωρίζει την αξία των αρχαιολογικών πηγών και της νομισματικής, για την τελευταία συνεργάζεται με έναν άλλο Κερκυραίο λόγιο. 11 Έχει την αίσθηση ότι το έργο του ιστορικού υποβάλλεται 8. Marmora, ό.π. [6-9]. «Si come non vi è, secondo Diodoro nel proemio delle vite di Filippo, e Alessandro, cosa più utile e gioconda di una storia ben composta; cosi non si truova lettione, meno dillelevole della stessa, quando le sue parti non son'ordinatamente tessute, e fallano nelle regole, che l'arte à gli scrittori prescrive. Quanto il fare ciò sia difficile, il conosce ogni uno, che sa gli elementi, che formano l'historico misto, in cui si devono investigare le Persone, le Cause, il Luogo, il Tempo, il Modo, l'istrumento, la Materia, e la Cosa; senza che si vegga, come per la Strabone nel libro primo della Geografia, co'l vero il falso, con la realtà intrecciata la favola». 9. Ο Κύπριος καθηγητής φιλόσοφος Ιωάννης Κιγάλας τον βοήθησε με την αρχαιογνωσία του και όχι χωρίς εκτίμηση του αφιερώνει με αφορμή την έκδοση της Ιστορίας ένα επίγραμμα, Marmora, ό.π. [22]. Για τον Κιγάλα, G. E. Voumvlinopoulos, Bibliographie critique de la philosophie grecque depuis la chute de Constantinople à nos jours , Αθήνα I II έρευνα μας δεν μας έχει επιτρέψει να ταυτίσουμε τον Γάλλο από τη Ρουέν, που υπογράφει ένα ελληνικό επίγραμμα, δημοσιευμένο στην Historia, ως Ludovicus Torrodeus, Gallus Rothomagensis και φέρεται διαμένων στην Κέρκυρα το 1668, Marmora, [19]. Εκτός από τον Γάλλο Louis Torrodée και τον Ιωάννη Κιγάλα αφιερωματικά σονέτα και «ειδύλλια» συνθέτουν προς τιμήν του συγγραφέα πέντε συνθέτες από τους οποίους ο ένας υπογράφει ως μέλος της Ακαδημίας των Assicurati. Δύο άλλα σονέτα φέρουν ως υπογραφή τα αρχικά V.M.P.C. [= Vincenzo Mazzoleni, patricio cretese]. Το τρίτο υπογράφεται «Ant. ab Aqua I.V.D.», το τέταρτο «F.L.L.». Ένα άλλο, σ. [25], υπογράφεται από τον Νικόλαο Μοτζανέγκα. Ένα επιπλέον επίγραμμα εμφανίζεται σ. [11] και αποδίδεται σε συνθέτη με τα αρχικά P.S.C.R. 11. Ο Σπυρίδων Αυλωνίτης, Κερκυραίος ευγενής, τον βοήθησε θέτοντας του υπόψη τα αρχαία του νομίσματα, Marmora, ό.π. [7]. Για τον τελευταίο, Libro d'oro,

7 Ν. Ε. Καραπιδάκης, ΑΝΤΙ TOT ΕΘΧΟΤΣ Η ΠΟΛΗ 25 σε μια αυστηρή εξέταση, ως προς τις αλήθειες που διηγείται, τη γλώσσα που χειρίζεται, το σχέδιο ανάπτυξης και την επιμέρους διαπραγμάτευση, που παρομοιάζει με εκείνη των δικαστηρίων. Το épyo του έχει χαρακτήρα προσο^πικό. Επιμένει, όταν αναφέρεται στους λόγους που τον παρακίνησαν να γράψει, στη σημασία των φιλούν και του έρωτα προς το αντικείμενο, που είναι φυσικά η πόλη και η αρχαιότητα της, η ξεχασμένη από τους ςενους ιστορικούς. Το έργο του ιεραρχεί ξεκινώντας από τον συγγραφέα του, δηλαδή τον εαυτό του. Μας τον παρουσιάζει ως μέρος της ιστορίας που διηγείται. Γόνος αυτοκρατορικής οικογένειας, 12 με δίπλωμα πρωτότυπο, όπως υποστηρίζει, του ίδιου του Μανουήλ Κομνηνού, δούκα του Μο^ρέα, Οεοορείται αυτόματα μέλος της ευγένειας και άρα υπηρέτης αυτοκρατορικών κυρίοον, μέρος του συνόλου που διαρθρο^νεται από το άτομο (persona), την οικογένεια (casa, famiglia), την πόλη και το κράτος στο οποίο αυτή ανήκει με τα ειδικά της προνόμια, διαιωνίζοντας με αυτή του τη διατύπωση τη φεουδαλική νοοτροπία της υπηρεσίας που οφείλεται και αποδίδεται σ' ένα Κύριο. 13 Το έργο του προσδιορίζεται ως δώρο ανταπόδοσης βασάλου προς ένα Κύριο που τον ανταμείβει για τη στάση του με ευεργετήματα (beneficii), προνόμια (privilegi) και τίτλους ευγενείας (titoli). Υποβάλλει έτσι μια συζήτηση για πολλά προβλήματα ταυτότητας με κίνδυνο, όποος και συνέβη, να αντιμετωπισθεί ως αλαζόνας από τους επίσημους κριτές για θέματα αστικής συμπεριφοράς, οικογενειακής καταγωγής και εκτιμήσεως των πολιτικών θεωριών, που ήταν οι κήνσορες, εκλεγμένοι αξιωματούχοι του Συμβουλίου. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι αυτοί είναι που θα ασκήσουν και μια σοβαρή και επίσημη κριτική στο έργο του. στο σκοπό του, τη μέθοδο του και την ακρίβεια των επιχειρημάτων του. Θα του προσάψουν συγκεκριμένα ότι δεν έχει καταλάβει καλά το θρησκευτικό καθεστώς το^ν ευγενών της Κέρκυρας και την κωδικοποίηση της συνύπαρξης καθολικών και ορθοδόξων στην πόλη. Με άλλα λόγια τη σημασία των μεικτοον τελετών, μόνιμο άλλωστε πρόβλημα παρεξηγήσεως, ίσως έως τις μέρες μας. Θα του αμφισβητήσουν επίσης τη λογιοσύνη του, δηλώνοντας ότι οι πληροφορίες του είναι προϊόν ζητείας χειρόγραφο Αναγνωστικής Εταιρείας, φ. 2 r «Spiridion di Alvise», όπου φέρεται γεννημένος τις 26 Φεβρουαρίου 1651 (= 52), πληροφορία που συμφωνεί με την παρατήρηση του Marmora για το νεαρό της ηλικίας του. 12. Marmora [13]. 13. Την συνέχεια των «υπηρεσιών», την ((κατασκευή» της οικογενειακής διήγησης αναλαμβάνει στις σελίδες [13-18] ο Vincenzo Mazzoleni, κρητοευγενής (patrizio cretense).

8 26 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) από άλλους φιλολόγους, γεγονός που δεν του έδινε το δικαίωμα να τολμήσει να προχωρήσει στην εκτύπωση. Θα του προσάγουν την καταγωγή του, την οποία αν και υποτίθεται ότι στηρίζει σε πρωτότυπο δίπλωμα του βυζαντινού αυτοκράτορα, αυτοί την ελέγχουν ως αντιφατική, αφού σ' άλλα σημεία τον βρίσκουν να δηλώνει απόγονος βυζαντινών αυτοκρατόρων και Αυγούστων, σ' άλλα σημεία να τη θεωρεί πριγκιπική, κάνοντας μάλιστα και ετυμολογικές αλχημείες του τύπου. Προκόνησος, Μαρμαράς = Μαρμοράς, ενώ σ' άλλα σημεία παραδέχεται ότι η ευγένεια του έχει αναγνωρισθεί από τον πάπα έναντι τσεκινίων και τέλος, υποστηρίζει αλλού πως την ευγένεια του αναγνώρισε η Βενετία. 14 Ελέγχουν λοιπόν την αριστοκρατική καταγωγή του και γνωρίζοντας τη διαδικασία αυτού του ελέγχου (prova) μπορούμε να τη θεωρήσουμε κριτική, αφού εξέταζε την αξιοπιστία των εγγράφων που προσκομίζονταν, ανέτρεχε σε αρχειακές αποδείξεις και φυσικά σε προφορικές μαρτυρίες που καταχωρίζονταν με τη μορφή ένορκης κατάθεσης. 10 Τέλος του προσάπτουν την αλαζονεία του να θεωρεί τους υποτιθέμενους τίτλους ευγενείας του ανα>τερους από εκείνον τον κερκυραϊκό του πολίτη, τον μόνο που έδινε πραγματικά δικαίωμα συμμετοχής στην ευγένεια της πόλης. Τον ελέγχουν «ταξικά», θεωρούν πως ένας ανιψιός τσαγκάρη, ένας «πρακτικός» δεν μπορεί να καταγίνεται με τα φιλολογικά. Η ατομική του αυτή επιλογή ενοχλεί πολύ την κατεστημένη ιεραρχία, που ορισμένους τίτλους και θέσεις τις θεωρεί υπόθεση αίματος. Η κριτική θα φθάσει μάλιστα έως την απαίτηση της απόσυρσης του βιβλίου. Από την αντίδραση αυτή μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ένας από τους στόχους του συγγραφέα της ωραίας κατά τα άλλα αυτής ιστορίας δεν επιτεύχθηκε, τουλάχιστον αρχικά. Η προβληματική εντούτοις που αναπτύσσει στο αφιερωματικό κείμενο προς τον δόγη και τη βενετική σύγκλητο, και την οποία ξαναπαίρνει εν μέρει όταν απευθύνεται προς τους αναγνώστες του, είναι μια επιχειρηματολογία ένταξης του συγγραφέα στην κερκυραϊκή αριστοκρατία με την υιοθέτηση των αξιών της, δηλ. τις αξίες της υπηρεσίας και της ανταμοιβής, την εξύμνηση τους μέσω της εξιστόρησης τους, τη διαιώνιση τους. Μαζί με τις άλλες υπηρεσίες που υπαινίσσεται ο συγγραφέας και είναι κυρίως πολεμικές όπως αρμόζει σ' έναν ευγενή που φιλοδοξεί ιπποτι- 14. ΓΑΚ-Α.Ν.Κ. Ενετοκρατία, 19, XIII, Οι φάκελοι των υποθέσεων εισαγωγής στο Συμβούλιο της πόλης είναι πολλοί μέσα στα αρχεία της. Στον τόμ,ο 48 (Ενετοκρατία), υποφ. XX, κωδικοποιούνται οι διαδικασίες με τίτλο «Metodo di ammissione al consiglio».

9 Ν. Ε. Καραπιδάκης, ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΕΘΝΟΤΣ Η ΠΟΛΗ 27 κούς τίτλους συγκαταλέγει και. την ίδια την εκπόνηση του έργου. Απ' αυτή την άποψη το έργο του συγγενεύει με τις δύο άλλες κατηγορίες πηγών που θα μας απασχολήσουν. Έχουν όλες συνταχθεί για να εντάξουν κοινωνικά και σ' ένα σύστημα αξιών, μέσα από την ιστορία των συντακτών τους. Η μνήμη είναι εδώ αριστοκρατική αξία που νομιμοποιεί συγκεκριμένες αξιώσεις. 16 Ο φάκελος υποψηφιότητας 17 της οικογένειας Palazzol-Scordilli δεν είναι φυσικά ένα φιλολογικό είδος γραμμένο για να αφηγηθεί μια ιστορία, για να διαιωνίσει ένα αντικείμενο αγάπης πολεμώντας τον χρόνο. Δικαστικός φάκελος, συγκεντρώνει πειστήρια αρχαιότητας και υπηρεσιών και μόνο σ' αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα εισηγητική έκθεση σκιαγραφείται με την απαραίτητη συντομία, αλλά όχι χωρίς ρητορική τέχνη, η φυσιογνωμία της οικογένειας, οι απαιτήσεις της, η δομή της και φυσικά η κοινωνική της στρατηγική, αφού παρουσιάζεται η απαίτηση της για εισαγωγή στο Συμβούλιο των ευγενών. Αν και ο σκοπός του φακέλου δεν δηλώνεται ιστορικός, αποτελεί ωστόσο μια αφήγηση με πολλά μάλιστα παραρτήματα. Το βασικό του άλλωστε επιχείρημα για τα δίκαια της οικογένειας είναι η ιστορικότητα της, δηλαδή η αναγωγή της πολύ βαθιά στο χρόνο. Οι συντάκτες της εισηγητικής έκθεσης, που είναι πιθανόν ο δοττόρης Τζώρτζης Σκορδίλης και ο Σπυρίδων Σκορδίλης, δύο από τους αιτούντες, διηγούνται την ιστορία της οικογένειας. Ό,τι δεν λένε σε λεπτομέρεια αφήνουν να το διηγηθούν τα συνοδευτικά έγγραφα. Η σημασία της ευλαβούς οικογένειας τους προέρχεται από το ρόλο της στην Ιστορία. Με αυτοκρατορικά διπλώματα του 1182 και του 1184, που θεωρούν ότι ανήκουν στον Αλέξιο Κομνηνό, εγκαθίστανται στην Κρήτη και αναλαμβάνουν δικαιοδοσίες (giurisdizioni) που τους εξομοιώνουν με φεουδάρχες. Η χρησιμοποίηση του γνωστού και μάλλον νόθου διπλώματος που αφορά την εγκατάσταση των αρχοντόπουλων στην Κρήτη 18 γίνεται και από αυτό τον κλάδο των Σκορδίλη με τα ίδια λάθη που προδίδουν το νόθο του διπλώματος και που παρουσιάζουν όλες οι γνωστές χειρόγραφες παραδό- 16. Σπ. Ασδραχάς, Ιστορικά απεικάσματα, ΑΟηνα 1995, σ. 14, «II οικογενειακή μ νή μη». 17. Βλ. παραπάνω, υποσ Ε. Gerland, ((Histoire de la noblesse Cretoise au Moyen-Age», Orient latin, X, XI (1907). Στ. Ξανθουδίδης, ((Το δίπλωμα (προβελέγγιον) των Σκορδιλών Κρήτης», Επετηρίς Εταιρείας Κρητικών Σπουοών 2 (1939) 299 κ.ε. D. Tsougarakis, Byzantine Crete from the 5th century to the Venetian conquest, Αθήνα 1988, σ

10 28 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) σεις του. Έχουμε επομένως να κάνουμε με ένα έγγραφο που, αν και νόθο και κατασκευασμένο, είναι πιστευτό από όλους εκείνους που ανήγαγαν σ' αυτό την ιστορία τους. Αν δεν έχει ιστορική αξία ως γνήσιο, για εκείνους που το παρουσιάζουν στα δικαστήρια και αναφέρονται σ' αυτό αντιπροσωπεύει την πιο παλιά τους αναφορά και θεμελιώνει τα δικαιώματα τους απέναντι σε μια νομοθεσία που για να εντάξει υπηκόους σε ορισμένα κοινωνικά σώματα, απαιτούσε οικογενειακή αρχαιότητα. Η μετάφραση του διπλώματος στα ιταλικά έχει γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε η ορολογία του να είναι προσαρμοσμένη στο φεουδαλικό λεξιλόγιο, έτσι ώστε να είναι άμεσος ο συσχετισμός με τις βενετικές πραγματικότητες. Ένα δεύτερο αντίγραφο βυζαντινού διπλώματος, με χρονολογία από το 1184, περιγράφει τις ανταμοιβές σε γη που λαμβάνουν οι αρχοντόπουλοι από τον αυτοκράτορα, ενώ περιλαμβάνεται και μια επικύρωση του 1185 από ένα βυζαντινό αξιωματούχο, με τον τίτλο του Δούκα της Κάντιας. Στο τέλος αυτού του εγγράφου δίνεται και μια συνοπτική ιστορία της Κρήτης από το 1186 έως το 1204 όπου αυτή παρουσιάζεται ως γαμήλιο δώρο στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό το 1186, ο οποίος και την παραχωρεί με τη σειρά του στους Βενετούς το 1204 καθώς και μια βεβαίωση του Προβλεπτή Χανίων για τους ευγενείς Κωνσταντινουπόλεως που περνούν από την Κρήτη μετά την πτώση της Πόλης. 19 Τη σχετική άλλωστε σημασία που είχε η γνησιότητα των διπλωμάτων για τους κατόχους τους υποδηλώνει και αντίγραφο χωρίου από το Ιζολάριο του Κορονέλλι που προσκομίζουν οι Σκορδίλη, 20 και το οποίο δίνει διαφορετικές πληροφορίες για την εγκατάσταση των αρχοντόπουλων. Το σύνολο συμπληρώνεται με άλλες υπηρεσίες, που οι άμεσοι πρόγονοι της οικογένειας αναλαμβάνουν με δουκικά διπλώματα να εκτελέσουν μετά την πτώση της Κρήτης και τις οποίες κατά κάποιο τρόπο καρπούνται κληρονομικά, αφού τα δουκικά διπλώματα ανανεώνονται διαδοχικά προς όφελος των απογόνων. Γνήσια και νόθα έγγραφα εντάσσονται σ' ένα σύνολο, σε μια οικογενειακή ιστορία, που παρουσιάζεται ως στενά συνδεδεμένη με την ιστορία του βενετικού κράτους και που κατά κάποιο τρόπο εκτείνει την ιστορία του προς το παρελθόν αναδεικνύοντας τις σχέσεις του με το βυζαντινό κράτος και την αυτοκρατορία του, της οποίας, όπως είναι γνωστό, οι Βενετοί ήθελαν μερικές φορές να παρουσιάζονται ως συνεχιστές της. 19. Στο δικό μας τεκμήριο ΓΑΚ - Α.Ν.Κ. 57, XXII, μία ιταλική μετάφραση του εν λόγω διπλώματος στα φύλλα 5-8, Στο ίδιο, φ. 27.

11 Ν. Ε. Καραπιδάκης, ΑΝΤΙ TOT ΕΘΝΟΤΣ Η ΠΟΛΗ 29 Η τρίτη μας πηγή πλησιάζει ένα διαδεδομένο είδος της πολιτικής φιλολογίας των πόλεων, παρεμφερές με ένα παλιότερο, τους ονομαζόμενους «επαίνους πόλεων». 21 Πρόκειται για την παρατακτική καταγραφή υπηρεσιών της πόλης στο κράτος στο οποίο ανήκει. Η καταγραφή γίνεται είτε με τη δημοσίευση πρωτοτύπων εγγράφων είτε με σύντομη ανάλυση τους και με την παράθεση οικονομικών στοιχείων που αφορούν σε προσφορές. Το είδος ονομάζεται στην Κέρκυρα «stampa benemerenze». Η κατασκευή είναι απλή, αφού έγκειται στη μόνη χρονολογική παρουσίαση των στοιχείων που αποδεικνύουν τη συνεισφορά της πόλης στον Κύριο της. Οι υπηρεσίες είναι και εδώ. όπως στην περίπτωση των οικογενειών, κυρίως πολεμικές με συμμετοχή σε εκστρατείες, πολιορκίες, αποβάσεις, ναυμαχίες, εξοπλισμούς πλοίων, φύλαξη φρουρίων, ανεφοδιασμό εκστρατευτικών σωμάτων και οικονομικές με τη συγκέντρωση χρημάτων σε περιόδους οικονομικής ανάγκης του κεντρικού κράτους. Η συγκέντρωση αυτών των ποσών γίνεται συνήθως με την παραχώρηση οικονομικών δικαιωμάτων που καρπούται ο προστατευόμενος, όπως είναι ορισμένα τελωνειακά δικαιώματα και εισπράξεις έμμεσων φόρων, αλλά και την πώληση αξιωμάτων του συμβουλίου, καθώς και τίτλων ευγενείας. Αυτά τα κείμενα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για την υποστήριξη των θέσεων και των απαιτήσεων της πόλης σε δικαστικές της αναμετρήσεις. Τα συγκεντρωμένα επιχειρήματα δίνουν έτσι ευκαιρία για πιο επεξεργασμένες αναλύσεις πολιτικής θεωρίας, που εμφανίζονται στην πιο προχωρημένη μορφή τους σε μια συλλογή του 1735, που έχει το πλεονέκτημα για μας να αναπτύσσει την ιδεολογία της υποτέλειας και της αριστοκρατίας. Το κείμενο έχουμε αναλύσει και αλλού, 22 και εδώ δεν θα σταθούμε παρά μόνο στην παρατήρηση ότι εκτός των άλλων πληροφοριών που αποδεσμεύει 21. G. Fasoli, «La coscienza civica nelle "laudes civitatum"», La coscienza cittadina nei communi del Duecento, Τόντι 1972, σ. 13 κ.ε. Το είδος, από βιβλιογραφική άποψη είναι σπάνιο στα επτανησιακά τεκμήρια, βιβλιογραφημένο υπάρχει μόνο ένα αντίτυπο από τον Κ. Θ. Δημαρά, «Supplément à la bibliographie Ionienne», Δελτίον της Ιονίου Ακαδημίας 1 (1977) , η stampa λήμμα, αριθ. 2. Απ' αυτού του είδους το συμπίλημα αντλούνταν τα στοιχεία που χρησιμοποιούνταν για τη σύνταξη «φακέλων» διεκδικήσεων ή δικαστικών αναμετρήσεων, γνωστών με το όνομα stampe, βλ. Δημαράς, ό.π., 4, 5. Στο παράδειγμα που χρησιμοποιούμε εδώ (ΓΑΚ - Α.Ν.Κ. 46, XVIII), διαβάζουμε χαρακτηριστικά: servizio della città, ed isola di Corfu tratto dalla stampa Benemerenze presentanta in causa avanti la Sereniss. Signoria. 22. Nicolas Karapidakis, Civis fidelis: Vavènement et l'affirmation de la citoyenneté corfiote (XVIe-XVIIème s.), Φραγκφούρτη 1992, σ. 47 κ.ε.

12 30 Ο ΕΡΑΝΙΣΤΗ Σ, 21 (1997) αποτελεί και ένα κείμενο ιστορίας και μάλιστα όσο γίνεται πιο ελεγμένο ως προς την πιστότητα των πληροφοριών του. Η ρητορική τέχνη είναι και εδώ, όπως ήταν και στην περίπτωση του Μάρμορα και των Σκορδίλη, στην υπηρεσία της ανάπτυξης των επιχειρημάτων και της παρουσίασης των πληροφοριών, καθιστώντας αυτού του είδους τις πηγές ιδιαίτερα σημαντικές για την ιστορία της παιδείας. Αποτελούν σε μια μοντέρνα εκδοχή την επίσημη χρονολογία της πόλης, αποδεκτή από τις διοικητικές της ιεραρχίες και σύμφωνη με το πνεύμα της δημόσιας εξουσίας. Η εξέταση των τριών παραπάνω ειδών αποκαλύπτει μορφολογικές ομοιότητες μεταξύ τους, που συνίστανται στην χρονολογική παράταξη των πληροφοριών πλαίσιο για την οικοδόμηση μιας διήγησης ή μιας επιχειρηματολογίας. Αποκαλύπτει επίσης ότι: Οι πληροφορίες αντλούνται κυρίως από διπλώματα και έγγραφα δημοσίων αρχών, γνησίων ή νόθων, σε πρωτότυπη μορφή και σε μετάφραση. Η ανάλυση των πληροφοριών που παρέχουν οι πηγές γίνεται με μεθοδολογικά δάνεια από την δικανική ρητορική και τους τρέχοντες κοινούς τόπους της, που υποστηρίζει η γνώση, έστω περιορισμένη, των αρχαίων συγγραφέων. Η λογική των κειμένων που συγκροτούνται υπακούει στην ανάγκη απόδειξης μιας αρχαιότητας, που με τη σειρά της υποστηρίζει άλλες απαιτήσεις, κυρίως κοινωνικές αλλά και ψυχολογικές, όπως στην περίπτωση του Μάρμορα. Οι αποδείξεις που προσκομίζονται αφορούν κυρίως στην αποκατάσταση των υπηρεσιών που έχουν δοθεί, αφού η υπηρεσία αποτελεί από μόνη της μια αξία στο σύστημα ανταλλαγών μεταξύ προστάτη ή κυβερνώντος και προστατευόμενου ή κυβερνώμενου, ενταγμένες σε μια οικουμενική ιεραρχία βασισμένη στην τάξη των πραγμάτων. Η μνήμη έχει αξία σε σχέση μόνο με την απόδειξη της ευγένειας του ιστορούμενου αντικειμένου και σε σχέση με τις αξίες της κοινοτικής κοινωνίας την οποία καλείται να υπηρετήσει, δηλαδή την εξιστόρηση των πολιτειακών σχέσεων των παραγόντων που εμπλέκονται στη διοίκηση. Ν. Ε. ΚΑΡΑΙΊΙΔΑΚΗΣ

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές.

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Μια πρώτη επαφή με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο.

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Κριτήρια αξιολόγησης αυτοαξιολόγησης γραπτής ερευνητικής εργασίας με έμφαση στην πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ-ΠΕΡΙΟΔΟΙ-ΕΠΟΧΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ-ΠΕΡΙΟΔΟΙ-ΕΠΟΧΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ-ΠΕΡΙΟΔΟΙ-ΕΠΟΧΕΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Ορισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19 I. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ - Η ΘΕΩΡΙΑ 27 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 29 1.1. Οι Έννοιες Επιχείρημα, Επιχειρηματολογία, Αντεπιχείρημα, Ανασκευή, Πειθώ 29 1.2. Είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ Αρχαία Ελληνική θρησκεία ως "εθνική θρησκεία". Παράδοση +Συλλογική µνήµη. Ποικιλία παραδόσεων (ύθοι) + δυνατότητα πολλαπλής προσέγγισής τους Η ΦΩΩΝΗ ΤΩΩΝ ΠΟΙΗΤΩΩΝ Διάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον»

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» «Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΜΑΡΙΑ ΑΚΡΙΒΟΥ 21/05/2016 Η οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Το Επιχειρηματικό Κράτος», Mariana Mazzucato, μιλά για

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το σεμινάριο βοηθά τους φοιτητές να εμπεδώσουν

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ. Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ. Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Ι. Συνοπτική παρουσίαση του Βιβλίου-Διαύλου Η Ψυχική Υγεία: Η Ψυχική Υγεία εγγυάται τη συνοχή ομοειδών ιδιοτήτων και χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Η Ανάπτυξη του κειμένου Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

! Απαραίτητη προϋπόθεση για να κάνετε on line δήλωση είναι να έχετε πάρει κωδικό από το κέντρο Υπολογιστών του Πανεπιστημίου.

! Απαραίτητη προϋπόθεση για να κάνετε on line δήλωση είναι να έχετε πάρει κωδικό από το κέντρο Υπολογιστών του Πανεπιστημίου. ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 24-2-17 ΕΩΣ 14-3-17! Απαραίτητη προϋπόθεση για να κάνετε on line δήλωση είναι να έχετε πάρει κωδικό από το κέντρο Υπολογιστών του Πανεπιστημίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα

Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα Ενότητα 2: Παλαιό Καθεστώς και Διαφωτισμός Σπύρος Μαρκέτος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 4 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 4 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 4 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση της θεωρίας και της έρευνας στη Λογιστική. Εμπειρική Έρευνα Διατύπωση ερευνητικής υπόθεσης - Δειγματοληψία Μέθοδος ανάλυσης

Προσέγγιση της θεωρίας και της έρευνας στη Λογιστική. Εμπειρική Έρευνα Διατύπωση ερευνητικής υπόθεσης - Δειγματοληψία Μέθοδος ανάλυσης Προσέγγιση της θεωρίας και της έρευνας στη Λογιστική Εμπειρική Έρευνα Διατύπωση ερευνητικής υπόθεσης - Δειγματοληψία Μέθοδος ανάλυσης Πειραματικός σχεδιασμός Έρευνα μέσω ερωτηματολογίου Συνεντεύξεις Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7- Πρόσθετο Υλικό: Πολυπλοκότητα Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισαγωγή 1 H γοητεία της δουλειάς του ιστορικού είναι ότι έχει να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος κλασική αρχαιολογία και τοπίο: ο αρχαιοελληνικός κόσμος ως ενεργό μέλος διαδραστικών και πολυεστιακών μεσογειακών

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),(

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),( ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη (Abstract),( στην ελληνική και αγγλική γλώσσα Λέξεις κλειδιά Εισαγωγή Επικρατούσες απόψεις Ορισμοί Η Η επιστημονική υπόθεση Περιγραφή αιτιολόγηση της έρευνας ή εφαρμογής Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 2: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ερωτήσεις Μαθήματος 1 Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο Είσαι αρρώστια μου, στενοχώρια μου, και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση

Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση Κατερίνα Σπανοπούλου Καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας, Νηπιαγωγός, Med. Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Μακρινίτσας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας Ενότητα 3: Σημειωτική ανάγνωση εικόνων του κόσμου Κασάπη Ελένη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Μετά την προετοιμασία που κάναμε συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας το υλικό καταλήγουμε στο σχεδιάγραμμα της μελέτης, που όπως είπαμε ταυτίζεται με τον πίνακα περιεχομένων. Το σχεδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Χ Ημερομηνία Αριθ Πρωτ Σχ Έτος: 2014-2015 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ: Ο homo sapiens γίνεται homo videns, o "άνθρωπος που γνωρίζει" μετατρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ 1 ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ Κώστας Κύρος 2 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 3 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 Γίνε και εσύ ένας συγγραφέας! Γράψε τη δική σου μικρή ιστορία. Εκτύπωσέ την και δώσ την στους φίλους σου για να

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: ΘΟΥΚΥ Ι Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΒΙΒΛΙΟ ΙΙΙ, ΚΕΦ. 70 (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ)

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: ΘΟΥΚΥ Ι Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΒΙΒΛΙΟ ΙΙΙ, ΚΕΦ. 70 (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) A A N A B P Y T A 1 9 5 0 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2012-13 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΙΣΤΟΡΙΑ, ΒΙΒΛΙΟ ΙΙΙ, ΚΕΦ. 70 Ηλίας Κουρκουλάκος (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) 1. Να καταγράψετε τη δομή του κεφαλαίου 70 2. Να παρουσιάσετε τα κίνητρα των Κορινθίων

Διαβάστε περισσότερα