.ΠΟΙΟ ΕΙ ΝΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ;..

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ".ΠΟΙΟ ΕΙ ΝΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ;.."

Transcript

1 Frαnco Berαrdi.- "Bίjo".ΠΟΙΟ ΕΙ ΝΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ;.. ΓΙΑΤΗΝ,ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΊΉΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΝΩΣΗΣ, ",' ΕλευθεριακήΚουλτοϋρα

2 Όχι υποκείμενο αλλά υποκειμενοποίηση ΔΕΝ ΠΡΟΤΙΘΕΜΑΙ ΝΑ ΠΡΟΒΩ σε μια ιστορική σύνοψη του κινήματος που αποκλήθηκε αυτονομία, αλλά θέλω να κατανοήσω την ιδιαιτερότητά του μέσω μιας σύντομης επισκόπησης εννοιών όπως «άρνηση της εργασίας» και «ταξική σύνθεση». Οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν συχνά τη λέξη «εργατισμόξ» για να ορίσουν το πολιτικό και φιλοσοφικό κίνημα που ήρθε στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '60 στην Ιταλία. Δεν μου αρέσει αυτός ο όρος, γιατί περιορίζει την πολυπλοκότητα της κοινωνικής πραγματικότητας στο απλό γεγονός της κεντρικότητας των βιομηχανικών εργατών στην κοινωνική δυναμική της ύστερη ς μοντερνικότητας. Η κεντρικότητα της εργατικής τάξης υπήρξε ένας μεγάλος πολιτικός μύθος του 20 0υ αιώνα, αλλά το πρόβλημα που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε είναι αυτό της αυτονομία; του κοινωνικού χώρου από την καπιταλιστική κυριαρχία και εκείνο των διαφορετικών πολιτιστικών, πολιτικών, φαντασιακών συνθέσεων που έχει επεξεργαστεί η κοινωνική εργασία. Γι' αυτό προτιμώ να χρησιμοποιώ την έκφραση συνθετισμός [composizionismo] προκειμένου να ορίσω αυτό το κίνημα σκέψης. Αυτό στο οποίο με ενδιαφέρει να δώσω έμφαση στο φιλοσοφικό έργο του λεγόμενου ιταλικού εργατισμού, είναι η αποσυναρμολόγηση της έννοιας του υποκειμένου που ο μαρξισμός κληρονόμησε από τη χεγκελιανή παράδοση. Στη θέση του ιστορικού υποκειμένου η συνθετιστική σκέψη άρχισε να σκέφτεται με όρους υποκειμενοποίησης [soggettivazione]. Η υποκειμενοποίηση καταλαμβάνει την εννοιολογική θέση του υποκειμένου. Αυτή η εννοιολογική μετάθεση είναι πολύ κοντά στη σύγχρονη τροποποίηση του φιλοσοφικού τοπίου που προώθησε ο γαλλικός μεταδομισμός. Η υποκειμενοποίηση στη θέση του υποκειμένου. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να επικεντρωνόμαστε στην ταυτότητα, αλλά στη διαδικασία του γίγνεσθαι. Αυτό σημαίνει επίσης ότι η έννοια της κοινωνικής τάξης δεν πρέπει να εκλαμβάνεται σαν μια οντολογική, αλλά μάλλον σαν μια ανυσματική έννοια. Η κοινωνική τάξη είναι προβολή φαντασιακών και προταγμάτων, αποτέλεσμα μιας πολιτικής πρόθεσης και ενός ιζήματοξ κουλτούρας. Στο πλαίσιο της αυτόνομης σκέψηξ η έννοια της κοινωνικής τάξης ορίζεται εκ νέου ως μια επένδυση της κοινωνική; επιθυμίας και σημαίνει ΚΟΥλτούρα, σεξουαλικότητα, άρνηση της εργασίας. Στις δεκαετίες του '60 και του '70 οι στοχαστές που έγραφαν σε περιοδικά

3 όπως το Classe Operaia και το Potere Operaio, δεν μιλούσαν για κοινωνικές επενδύσεις της επιθυμίας και εκφράζονταν μ' έναν πολύ πιο λενινιστικό τρόπο. Αλλά η φιλοσοφική τους στάση προκάλεσε μια σημαντική αλλαγή στο φιλοσοφικό τοπίο, στρέφοντας την προσοχή από τον συγκεντρωτισμό της εργατικής ταυτότητας στην αποκέντρωση της διαδικασίας της υποκειμενοποίησης. Ο Felix GuattaIi ο οποίος ήρθε σε επαφή με τον εργατισμό και τους αυτόνομους στοχαστές μετά το 1977, επέμενε πάντοτε στην ιδέα ότι δεν πρέπει να μιλάμε για υποκείμενο, αλλά μάλλον για «διαδικασία; υποκειμενοποίησης». Ξεκινώντας απ' αυτές τις παρατηρήσεις μπορούμε να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι σημαίνει η άρνηση της εργασίας. Αυτή η έκφραση δεν σημαίνει τόσο το προφανές γεγονός ότι στους εργάτες δεν αρέσει η εκμετάλλευση, αλλά κάτι παραπάνω: ότι η καπιταλιστική αναδιάρθρωση, οι τεχνολογικέ; αλλαγές και ο γενικότερος μετασχηματισμός των κοινωνικών θεσμών είναι τα προϊόντα της καθημερινή; δράσης αποφυγής της εκμετάλλευσης, άρνησης της υποχρέωσης παραγωγής υπεραξίας, άρνησης αύξησης της αξίας του κεφαλαίου (που σημαίνει μείωση της αξίας της ζωήξ). Όπως προείπα δεν μου αρέσει ο όρος «εργατισμόι;», γιατί παραπέμπει σε μια περιορισμένη κοινωνική αναφορά (τους εργάτες) και θα προτιμούσα να χρησιμοποιήσω τον όρο συνθετισμόξ. Η έννοια της κοινωνικής σύνθεσης ή της ταξικής σύνθεσης (χρησιμοποιούμενη ευρέως από τους «εργατιστέξ»), φαίνεται να έχει πολύ μεγαλύτερη σχέση με τη χημεία παρά με την κοινωνική ιστορία.. Μου αρέσει η ιδέα ότι το μέρος όπου συμβαίνουν τα κοινωνικά φαινόμενα δεν είναι το στέρεο, βραχώδες ιστορικό έδαφος της χεγκελιανής κληρονομιάς, αλλά το χημικό περιβάλλον όπου κουλτούρα, σεξουαλικότητα, ασθένεια και επιθυμία συναντώνται, αντιμάχονται, αναμειγνύονται και συνεχώς αλλάζουν το τοπίο. Αν χρησιμοποιήσου με την έννοια της σύνθεσης, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα αυτό που συνέβη στην Ιταλία τη δεκαετία του '70, όπως μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τι σημαίνει αυτονομία: όχι τη συγκρότηση ενός υποκειμένου, ούτε την ταύτιση των ανθρώπινων όντων με μια δεδομένη κοινωνική φιγούρα, αλλά τη συνεχή αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων, τον σεξουαλικό προσδιορισμό και αποπροσδιορισμό, την άρνηση της εργασίας. Η άρνηση της εργασίας στην πραγματικότητα οφείλεται στην πολυπλοκότητα των κοινωνικών επενδύσεων της επιθυμίας.

4 Σ' αυτό το πλαίσιο αυτονομία σημαίνει ότι η κοινωνική ζωή δεν εξαρτάται μόνο από τις πειθαρχικές ρυθμίσεις που επιβάλλει η οικονομική εξουσία, αλλά εξαρτάται και από τις μετατοπίσεις, ολισθήσεις και διαλύσεις που προκύπτουν κατά τη διαδικασία της αυτοσύνθεσης της ζώσας κοινωνίας. Αγώνας, υποχώρηση, αποξένωση, σαμποτάζ, γραμμές διαφυγής από το σύστημα της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Η αυτονομία είναι η ανεξαρτησία του κοινωνικού χρόνου από τη χρονικότητα του καπιταλισμού. Αυτό είναι το νόημα της έκφρασης «άρνηση της εργασίας». Άρνηση της εργασίας σημαίνει πολύ απλά «δεν θέλω να πάω στη δουλειά, γιατί προτιμώ να κοιμηθώ». Αλλά αυτή η τεμπελιά είναι η πηγή της ευφυίας, της τεχνολογίας, της προόδου. Η αυτονομία είναι η αυτορρύθμιση του κοινωνικού σώματος μέσα στην ανεξαρτησία και την αλληλεπίδρασή του με τους κανόνες πειθάρχησης. Αυτονομία και απορρύθμιση Υπάρχει μια άλλη πλευρά της αυτονομίας, η οποία σπανίως έχει εξεταστεί μέχρι σήμερα. Η διαδικασία της αυτονόμησης των εργατών από τον ρόλο τους προκάλεσε έναν κοινωνικό σεισμό, ο οποίος με τη σειρά του πυροδότησε την καπιταλιστική απορρύθμιση. Η λέξη απορρύθμιση έκανε την εμφάνισή της στην ιδεολογική σκηνή στα τέλη της δεκαετίας του '60 και αποδίδει το αποδομητικό πνεύμα που προέρχεται από την ελευθεριακή και αντιαυταρχική σκέψη των προηγούμενων δεκαετιών. Υπάρχει μια παράδοση απορρύθμισης που διαπερνά σε βάθος την ελευθεριακή χίπικη κουλτούρα της Καλιφόρνιας, την ιταλική αυτόνομη σκέψη και τη γαλλική επιθυμητική επιστημολογία και η οποία κηρύττει την αυτονομία της κοινωνικής δυναμικής από την κρατική και αυταρχική κυριαρχία. Ο φιλελευθερισμός πήρε την ορμή αυτών των μορφών κουλτούρας και τη μετέτρεψε στον φανατισμό της οικονομίας. Η κοινωνική αυτονομία εκτόξευσε τις δυνατότητες της γνώσης και του κοινωνικού φαντασιακού, αλλά ο φιλελευθερισμός μετέφερε αυτή την απελευθέρωση στο παρανοϊκό πεδίο του.ανταγωνισμού. Η απορρύθμιση που εμφανίστηκε στην παγκόσμια σκηνή την εποχή της Θάτσερ και του Ρέηγκαν, μπορεί να θεωρηθεί σαν η καπιταλιστική απάντηση στην αυτονόμηση από την πειθαρχική τάξη της βιομηχανικής εργασίας. Οι εργάτες απαίτησαν ελευθερία από την καπιταλιστική ρύθμιση και τότε το κεφάλαιο έκανε το ίδιο, αλλά αντιστρόφως. Η ελευθερία από την κρατική ρύθμιση' έγινε στην πραγματικότητα δεσποτισμό; του κοινωνικού ιστού και της καθημερινής ζωής

5 συγκεκριμένων ανθρώπων. Οι εργάτες ζητούσαν ελευθερία από τη φυλακή της εργασίας του εργοστάσιου και η απορρύθμιση απάντησε με την ευελιξία του κατακερματισμού της εργασίας. Το κίνημα της αυτονομίας τη δεκαετία του '70 πυροδότησε μια επικίνδυνη διαδικασία, μια διαδικασία που από την κοινωνική άρνηση της καπιταλιστικής πειθαρχίας οδήγησε στην καπιταλιστική εκδίκηση, η οποία πήρε τη μορφή της απορρύθμισης, της ελευθερίας της επιχείρησης από το κράτος, της καταστροφής της κοινωνικής προστασίας, της μείωσης και εξωτερικοποίησης της παραγωγής, της περικοπής των κοινωνικών δαπανών και τελικά της ευελιξίας. Το κίνημα της αυτονομίας πυροδότησε αποτελεσματικά την αποσταθεροποίηση του κοινωνικού πλαισίου που είχε προέλθει από έναν αιώνα συνδικαλιστικών πιέσεων και κρατικών ρυθμίσεων. Μήπως διαπράξαμε ένα τρομερό λάθος; Μήπως πρέπει να μετανιώσουμε για τις πράξεις του σαμποτάζ και της έκφρασης της διαφωνίας, της αυτονομίας και της άρνησης της εργασίας, που φαίνεται να προκάλεσαν την καπιταλιστική απορρύθμιση; Σαφώς όχι. Το κίνημα της αυτονομίας στην πραγματικότητα προέβλεψε αυτήν την τάση, αφού το φαινόμενο της απορρύθμισης ήταν εγγεγραμμένο στην εξέλιξη του μεταβιομηχανικού καπιταλισμού και ενυπήρχε φυσιολογικά στην τεχνολογική αναδιάρθρωση της παραγωγικής παγκοσμιοποίησης. Υπάρχει στενή σχέση μεταξύ της άρνησης της εργασίας, της πληροφοροποίησης των εργοστασίων, της διασποράς της απασχόλησης και της ευελιξίας του συνολικού κύκλου της εργασίας. Αλλά αυτή η σχέση είναι πολύ πιο σύνθετη απ' ότι μια απλή σχέση αιτίαςαποτελέσματος. Η διαδικασία της απορρύθμισης ήταν εγγεγραμμένη στην εξέλιξη των νέων τεχνολογιών, που επέτρεπαν στις καπιταλιστικές επιχειρήσεις να ξεκινήσουν τη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, μια παρόμοια διαδικασία συνέβη στο πεδίο των ΜΜΕ. Ας σκεφτούμε τους ιταλικού; ελεύθερους ραδιοφωνικούς σταθμούς τη δεκαετία του '70. Στην Ιταλία εκείνη την εποχή υπήρχε ένα κρατικό μονοπώλιο και απαγορευόταν η ιδιωτική ραδιοφωνία. Στα μια ομάδα ακτιβιστών των ΜΜΕ άρχισε να φτιάχνει μικρού; ραδιοφωνικούς σταθμούς όπως το ράδιο Αλίκη στην Μπολώνια. Η παραδοσιακή αριστερά (το ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα κλπ) κατηγορούσε αυτούς τους ακτιβιστές ότι διασπούν το δημόσιο σύστημα επικοινωνιών, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο στα ιδιωτικά ΜΜΕ. Μπορούμε να πούμε σήμερα ότι είχε δίκιο η κρατιστική

6 αριστερά που αντιτιθόταν στον επικοινωνιακό πλουραλισμό στο όνομα της υπεράσπισης του δημόσιου συστήματος; Δεν το νομίζω, πιστεύω ότι η παραδοσιακή αριστερά έκανε λάθος για διάφορους λόγους. Πρώτα απ' όλα γιατί το τέλος του κρατικού μονοπωλίου ήταν εγγεγραμμένο στην εξέλιξη των τεχνολογιών της επικοινωνίας και κατά δεύτερο λόγο γιατί η ελευθερία της έκφρασης είναι προτιμότερη από τον κρατικό συγκεντρωτισμό στα ΜΜΕ. Εκείνη την εποχή η αριστερά, στην Ιταλία όπως στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ήταν μια δύναμη κρατιστικής συντήρησης. Αντιπροσώπευε ένα πολιτιστικό πλαίσιο που δεν μπορούσε να επιβιώσει στη μεταβιομηχανική περίοδο. Το ίδιο πράγμα μπορούμε να πούμε σε σχέση με το τέλος της σοβιετικής αυτοκρατορίας και του αποκαλούμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού». Γνωρίζουμε σήμερα ότι ο ρωσικός πληθυσμός ζούσε καλύτερα είκοσι χρόνια πριν και πως ο υποτιθέμενος εκδημοκρατισμός της ρωσικής κοινωνίας αυτό που έχει προκαλέσει κυρίως είναι η καταστροφή κάθε είδους κοινωνικής προστασίας και ο εφιάλτης ενός επιθετικού ανταγωνισμού, της βίας και της οικονομικής διαφθοράς. Αλλά η κατάρρευση των σοσιαλιστικών καθεστώτων ήταν αναπόφευκτη, γιατί εκείνη η τάξη μπλόκα Ρε τη δυναμική της κοινωνικής επιθυμίας και εμπόδιζε τις πολιτιστικές καινοτομίες. Η διάλυση των κομμουνιστικών καθεστώτων ήταν εγγεγραμμένη στην κοινωνική σύνθεση της συλλογικής ευφυίας, στο φαντασιακό που δημιουργήθηκε από τα νέα παγκοσμιοποιημένα ΜΜΕ και στις συλλογικές επενδύσεις της επιθυμίας. Να γιατί η δημοκρατική ιντελλιγκέντσια και οι διαφωνούσες πολιτιστικές δυνάμεις συμμετείχαν στον αγώνα εναντίον των σοσιαλιστικών καθεστώτων, αν και συχνά γνώριζαν ότι ο καπιταλισμός δεν είναι παράδεισος. Σήμερα η απορρύθμιση καταστρέφει αυτό που κάποτε ήταν η σοβιετική κοινωνία (με τους ανθρώπους να υφίστανται μια εκμετάλλευση, αθλιότητα και ταπείνωση που δεν είχαν γνωρίσει ποτέ στο παρελθόν), αλλά αυτό το μεταβατικό στάδιο ήταν αναπόφευκτο και με μια έννοια μπορεί να ιδωθεί σαν μια προοδευτική αλλαγή. Η απορρύθμιση δεν σημαίνει μόνο τη χειραφέτηση της ιδιωτικής επιχείρησης από τις κρατικές ρυθμίσεις και τη μείωση των δημοσίων δαπανών και της κοινωνικής προστασίας. Σημαίνει επίσης μια αύξηση της ελαστικότητας της εργασίας. Η πραγματικότητα της ελαστικότητας της εργασίας είναι η άλλη όψη αυτού του είδους της χειραφέτηση.; από την καπιταλιστική ρύθμιση. Δεν πρέπει να υποτιμούμε τη σχέση μεταξύ της άρνησης της εργασίας και της ελαστικότητας

7 που την ακολούθησε. Μια από τις βασικές ιδέες του κινήματος της αυτονομίας ήταν «το προσωρινό είναι όμορφο». Η προσωρινότητα της εργασίας είναι μια μορφή αυτονομίας από τη σταθερή εργασία, που κρατά μια ολόκληρη ζωή. Τη δεκαετία του '70 ήταν συνηθισμένο να δουλεύει κανείς για λίγους μήνες, έπειτα να απολύεται για να πάει κανένα ταξίδι, μετά επιστροφή, πάλι για λίγο στη δουλειά κ.ο.κ. Αυτό το στυλ ζωής ήταν δυνατό σε συνθήκες σχεδόν πλήρους απασχόλησης και με την παρουσία μιας διάχυτη ς εξισωτικής, μη ανταγωνιστικής, μη καταναλωτικής κουλτούρας και έκανε καλό και στο πνεύμα και την ψυχή. Αυτή η κατάσταση επέτρεπε στους ανθρώπους να δουλεύουν για το συμφέρον τους και όχι για το συμφέρον των καπιταλιστών, αλλά είναι μάλλον προφανές πως κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να κρατήσει για πάντα και ότι η νεοφιλελεύθερη επίθεση της δεκαετίας του '80 στόχευε στην αντιστροφή του συσχετισμού δυνάμεων. Η απορρύθμιση και η ελαστικότητα της εργασίας ήταν το αποτέλεσμα και η αντιστροφή της εργατικής αυτονομίας. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το καταλάβουμε και όχι μόνο για ιστορικούς λόγους. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τι πρέπει να κάνουμε σήμερα, στην εποχή της πλήρους ελαστικότητας της ανθρώπινης εργασίας, που όμως είναι επίσης φάση της κρίσης του νεοφιλευθερισμού, πρέπει να καταλάβουμε πώς συνέβη η κατάληψη του πεδίου της κοινωνικής επιθυμίας στο πέρασμα από τη δεκαετία του '70 στη δεκαετία του '80 από ένα οικονομίστικο και ανταγωνιστικό φαντασιακό. Άνοδος και πτώση της συμμαχία ς της γνωστικής εργασίας και του ανασυνδυαστικού κεφαλαίου Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών η πληροφοροποίηση των μηχανών έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ελαστικότητα της εργασίας, μαζί με τη διανοητοποίηση και την αϋλοποίηση των σημαντικότερων παραγωγικών κύκλων. Η εισαγωγή των νέων ηλεκτρονικών τεχνολογιών και η πληροφοροποίηση του παραγωγικού κύκλου άνοιξαν τον δρόμο για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου δικτύου πληροφοροπαραγωγής, απεδαφοποιημένης, αποκεντρωμένης, αποπροσωποποιημένης. Ολοένα και περισσότερο το υποκείμενο της κοινωνικής εργασιακής διαδικασίας γίνεται το παγκόσμιο δίκτυο της πληροφοροπαραγωγής και ο ανθρώπινος ιστός των ατόμων που το συνιστούν κατακερματίζεται, μέχρι που διαλύεται. Δεν υπάρχουν πλέον ανθρώπινα όντα που εργάζονται, αλλά πρόσκαιρα θραύσματα καθυποταγμένα στη διαδικασία της αξιοποίησης, μονάδες χρόνου συνδυαζόμενες στον παγκόσμιο παραγωγικό κύκλο. Οι βιομηχανικοί εργάτες αρνή-

8 θηκαν τον ρόλο τους στο εργοστάσιο και έτσι κατέκτησαν μια κάποια ελευθερία και αυτονομία από την καπιταλιστική κυριαρχία, από τον έλεγχο του χρόνου της ζωής τους. Όμως αυτή η κατάσταση οδήγησε τους καπιταλιστές να επενδύσουν σε τεχνολογίες εντάσεως κεφαλαίου και να αλλάξουν την τεχνική σύνθεση της εργασιακής διαδικασίας, προκειμένου να εκδιώξουν τους βιομηχανικούς εργάτες και όσες μορφές αυτόνομης οργάνωσης είχαν φτιάξει, προκειμένου να δημιουργήσουν μια νέα οργάνωση της εργασίας που θα μπορούσε να είναι πιο ελαστική. Η διανοητοποίηση και η αϋλοποίηση της εργασίας είναι η μία πλευρά της αλλαγής των μορφών της κοινωνικής παραγωγής. Η άλλη πλευρά είναι η πλανητική παγκοσμιοποίηση. Αϋλοποίηση και παγκοσμιοποίηση είναι δύο όψεις συμπληρωματικές. Η παγκοσμιοποίηση είναι μια διαδικασία που εμπεριέχει στοιχεία καθαρής υλικότητας, αφού η βιομηχανική εργασία δεν εξαφανίζεται στη μεταβιομηχανική εποχή αλλά μεταναστεύει προς γεωγραφικές ζώνες όπου είναι δυνατή η καταβολή μικρότερων μισθών και η νομοθεσία δεν προστατεύει την εργασία και ευνοεί την ελεύθερη λειτουργία της επιχείρησης ακόμη και σε βάρος του περιβάλλοντος και της κοινωνίας. Η προοπτική της πλανητική ς επέκτασης της διαδικασίας της βιομηχανικής παραγωγής προβλέφτηκε από τον Mario Tronti σ' ένα άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Classe Operaia», το Είχε γράψει ο Tronti ότι το πιο σημαντικό φαινόμενο των επόμενων δεκαετιών μέχρι το τέλος του εικοστού αιώνα θα είναι η διεύρυνση της εργατικής τάξης σε παγκόσμια, πλανητική κλίμακα. Αυτή η διορατικότητα δεν βασίστηκε σε μια ανάλυση της διαδικασίας της καπιταλιστικής παραγωγής, αλλά μάλλον στην κατανόηση των μετασχηματισμών στη σύνθεση της εργασίας. Η παγκοσμιοποίηση και πληροφοροποίηση μπορούν να εκληφθούν σαν αποτέλεσμα της άρνησης της εργασίας που συνέβη στις βιομηχανικές χώρες της Δύσης. Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών του εικοστού αιώνα υπήρξαμε μάρτυρες ενός είδους συμμαχίας μεταξύ του ανασυνδυαστικού κεφαλαίου και της γνωστική ς εργασίας. Αποκαλώ ανασυνδυαστικό το κεφάλαιο που δεν συνδέεται στενά με μια συγκεκριμένη βιομηχανική εγκατάσταση, αλλά μεταφέρεται ταχέως από το ένα μέρος στο άλλο, από τη μια βιομηχανική εγκατάσταση σε μια άλλη, από τον ένα τομέα της οικονομικής δραστηριότητας σ' έναν άλλο. Μπορούμε να ορίσουμε ως ανασυνδυαστικό το χρηματιστικό κεφάλαιο που παίζει κεντρικό ρόλο στην πολιτική και στην κουλτούρα της δεκαετίας του '90. Η σ:υμμαχία της γνωστικής εργασίας και του χρηματιστικού κε-

9 φαλαίου είχε σημαντικά πολιτιστικά αποτελέσματα, όπως η ιδεολογική ταύτιση εργασίας και επιχείρησης. Οι εργάτες παρακινούνταν να θεωρήσουν τους εαυτούς τους αυταπασχολούμενους επιχειρηματίες και αυτό δεν ήταν εντελώς ψευδές κατά την περίοδο άνθησης των dotcom, όταν ο γνωστικός εργάτης μπορούσε να φτιάξει τη δική του επιχείρηση, επενδύοντας στη διανοητική του δύναμη (μια ιδέα, ένα σχέδιο, έναν τύπο) ως περιουσιακό του στοιχείο, μιλώντας με χρήματιστηριακούς όρους. ' Αυτή είναι η περίοδος που ο Geert Lovink όρισε σαν dotcoιnl11ania στο αξιόλογο βιβλίο του Dark Fiber. Τι ήταν η dotcol11mania; Η μαζική συμμετοχή στον κύκλο των χρηματιστικών επενδύσεων τη δεκαετία του '90 έδωσε ώθηση σε μια διαδικασία αυτοοργάνωσης των γνωστικών παραγωγών. Οι γνωστικοί εργάτες επένδυσαν στην εμπειρία, τις γνώσεις και τη δημιουργικότητά τους, και βρήκαν στο χρηματιστήριο τα μέσα για να φτιάξουν επιχειρήσεις. Για κάμποσο καιρό η επιχειρηματική μορφή έγινε το σημείο συνάντησης του χρηματιστικού κεφαλαίου και της υψηλά παραγωγικής γνωστικής εργασίας. Η ελευθεριάζουσα και φιλελεύθερη ιδεολογία που κυριαρχούσε στην (κυρίως αμερικανική) κυβερνοκουλτούρα της δεκαετίας του '90, εξιδανίκευσε την αγορά, παρουσιάζοντάς την σαν ένα αγνό περιβάλλον. Σ' αυτό το περιβάλλον, τόσο φυσικό όσο ο αγώνας για την επιβίωση του ισχυροτέρου που καθιστά δυνατή την εξέλιξη, η εργασία θα βρει τα αναγκαία μέσα προκειμένου να αξιοποιήσει τα προσόντα της και να μετατραπεί σε επιχείρηση. Μόλις αφεθεί ελεύθερη η δυναμική του, το δικτυακό οικονομικό σύστημα είναι προορισμένο να μεγιστοποιήσει τα οικονομικά οφέλη για όλους, ιδιοκτήτεξ και εργαζόμενους, αφού και η διάκριση μεταξύ ιδιοκτητών και εργαζομένων γίνεται ολοένα και πιο ανεπαίσθητη μόλις κάποιος μπει στον εικονικό παραγωγικό κύκλωμα. Αυτό το μοντέλο, θεωρητικοποιημένο από συγγραφείς όπως ο Kevin Kelly και μεταμορφωμένο από το περιοδικό «Wired» σε ένα είδος ψηφιακο-φιλελεύθερο WeltanscllaιIng, αλαζονικό και θριαμβεύων, χρεοκόπησε στις αρχές της νέας χιλιετίας, μαζί με την νέα οικονομία και ένα μεγάλο μέρος του στρατού των αυταπασχολούμενων γνωστικών επιχειρηματιών, οι οποίοι σύχναζαν στον κόσμο των dotcom. Χρεοκόπησε γιατί το μοντέλο μιας πλήρως ελεύθερης αγοράς είναι ένα πρακτικό και θεωρητικό ψέμα. Αυτό που μακροπρόθεσμα ενισχύει ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι η ελεύθερη αγορά, αλλά το μονοπώλιο. Ενώ η αγορά εξιδανικεύτηκε σαν ένας ελεύθερος χρόνοι; όπου συγκλίνουν γνώση, πείρα και δημιουργικότη-

10 τα, η πραγματικότητα έδειξε ότι οι μεγάλες ομάδες προσταγή ς λειτουργούν μ' έναν τρόπο που μακράν απέχει από το να είναι ελευθεριακός, αλλά αντιθέτως εισάγει τεχνολογικούξ αυτοματισμούς, επιβαλλόμενους μέσω της ισχύος των ΜΜΕ ή του χρήματοξ, που τελικά ληστεύουν ξεδιάντροπα την πλειοψηφία των μετόχων και των γνωστικών εργαζομένων. Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '90 ξέσπασε ένας πραγματικός ταξικός αγώνας στο εσωτερικό του παραγωγικού κυκλώματος της υψηλής τεχνολογίας. Το γίγνεσθαι του δικτύου χαρακτηρίστηκε από αυτόν τον αγώνα, που η έκβασή του σήμερα είναι ασαφής. Σίγουρα η ιδεολογία μιας ελεύθερης και φυσικής αγοράς αποδείχθηκε πλάνη. Η ιδέα ότι η αγορά δουλεύει σαν ένα αγνό περιβάλλον ισότιμης αντιπαράθεσης ιδεών, σχεδίων, ποιότητας και χρησιμότητα; των υπηρεσιών σαρώθηκε από την πικρή αλήθεια του πολέμου που εξαπέλυσαν τα μονοπώλια εναντίον του πλήθους των αυταπασχολούμενων εργατών και της παθητικής μάζας των μικροεμπόρων. Στον αγώνα για την επιβίωση δεν νίκησαν οι καλύτεροι και πιο τυχεροί, αλλά αυτοί που χρησιμοποίησαν τα κανόνια, τα κανόνια της βίας, της ληστείας, της συστηματικής κλοπής, της παραβίασης κάθε νομικού και ηθικού κανόνα. Η συμμαχία Bllsh-Gates καθιέρωσε τη ρευστότητα των κανόνων λειτουργίας των αγορών και σ' εκείνο το σημείο η φάση του αγώνα στο εσωτερικό της εικονικής τάξης τελείωσε. Ένα μέρος της εικονικής τάξης μπήκε στο στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, ενώ το άλλο μέρος (η πλειοψηφία) εκδιώχθηκε από τις επιχειρήσει; και σπρώχθηκε στα όρια μιας σαφούς προλεταριοποίησης. Στο πολιτιστικό επίπεδο προέκυψαν οι συνθήκες για τη δημιουργία μιας κοινωνικής συνείδησης στο γνωσιαριάτο [cognitariato] και αυτό μπορεί να συνιστά το πιο σημαντικό φαινόμενο για τα χρόνια που έρχονται, το μόνο κλειδί που προσφέρει λύσεις στην καταστροφή. Ο ψηφιακός κόσμος υπήρξε το πειραματικό εργαστήρι τόσο για τη δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου όσο και μιας αγοράς. Στο τέλος η αγορά κατακτήθηκε και στραγγαλίστηκε από τις μονοπωλιστικές εταιρείες και ο στρατός των αυταπασχολούμενων και των ευκαιριακών μικροκαπιταλιστών ληστεύθηκε και διαλύθηκε. Έτσι άρχισε μια νέα φάση: οι ομάδες που έγιναν κυρίαρχε; στον κύκλο της δικτυακής οικονομίας, σφυρηλάτησαν μια συμμαχία με τις κυρίαρχε; ομάδες της παλιάς οικονομίας (τη μαφιόζικη πατριά τύπου Βιιείι ή Βετίιιεοουί, τη στρατιωτική και πετρελαϊκή βιομηχανία, κ.ο.κ) και σ' αυτή τη φάση παρατηρείται το μπλοκάρισμα του σχεδίου της παραγωγική;. παγκοσμιοποίησης. Ο νεοφιλελευθερισμός παρήγαγε την

11 ίδια του την άρνηση και εκείνοι που ήταν οι πιο ενθουσιώδεις οπαδοί του, μετατράπηκαν στα περιθωριοποιημένα θύματά του. Με το dotcom κραχ η γνωστική εργασία χωρίστηκε από το κεφάλαιο. Οι ψηφιακοί τεχνίτες, εκείνοι οι οποίοι αισθάνονταν επιχειρηματίες που εκμεταλλεύονταν οι ίδιοι την εργασία τους κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '90, σιγά-σιγά κατάλαβαν ότι τους είχαν εξαπατήσει, ληστέψει, εκμεταλλευθεί και αυτό θα δημιουργήσει τις συνθήκες για να υπάρξει μια νέου τύπου συνείδηση των γνωστικών εργατών. Αυτοί θα αντιληφθούν πως αν και κατέχουν ολόκληρη την παραγωγική δύναμη, τους καρπούς της εργασίας τους τούς εκμεταλλεύεται μια μειοψηφία άσχετων αλλά ικανών κερδοσκόπων ως προς τον χειρισμό των νομικών και χρηματιστικών πλευρών της παραγωγικής διαδικασίας. Ο μη παραγωγικός τομέας της εικονική; τάξης, οι δικηγόροι και οι λογιστές, καρπούνται τη γνωστική υπεραξία των φυσικών και των μηχανικών, των χημικών και των συγγραφέων. Αλλά αυτοί οι τελευταίοι μπορούν να ξεκόψουν από το νομικό και χρηματιστικό κάστρο του σημειωτικοκαπιταλισμού και να οικοδομήσουν μια άμεση σχέση με την κοινωνία, με τους χρήστες: ίσως τότε ξεκινήσει η διαδικασία.της αυτόνομης αυτοοργάνωσης της γνωστική ς εργασίας. Μια διαδικασία που άλλωστε είναι ήδη υπό εξέλιξη, όπως δείχνουν οι εμπειρίες του ακτιβισμού στα ΜΜΕ και η δημιουργία δικτύων αλληλεγγύης της μεταναστατευτικής εργασίας. Έπρεπε να περάσουμε από το καθαρτήριο των dotcom, από την αυταπάτη της συγχώνευσης εργασίας και καπιταλιστικής επιχείρησης, όπως επίσης από την κόλαση της ύφεσης και του χωρίς τέλος πολέμου, προκειμένου να δούμε ξεκάθαρα το πρόβλημα. Από τη μια πλευρά το άχρηστο και ιδεοληπτικό σύστημα της χρηματιστικής συσσώρευση ς και η τρέλα της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας γνώσης, κληρονομιά της παλιάς βιομηχανική; οικονομίαξ. Από την άλλη πλευρά η παραγωγική εργασία, που ολοένα και περισσότερο εγγράφεται στις γνωστικές λειτουργίες της κοινωνίας: η γνωστική εργασία αρχίζει να εκλαμβάνεται ως γνωσιαριάτο και έχει ξεκινήσει να οικοδομεί θεσμούς γνώσης, δημιουργίας, φροντίδας, επινόησης και εκπαίδευσης που είναι αυτόνομοι από το κεφάλαιο. Φρακταλοποίηση [Frαttαlizzαzione}, ψυχοπάθεια, αυτοκτονία Στη δικτυακή οικονομία η ελαστικότητα εξελίχτηκε σε μια μορφή φρακταλοποίησης της εργασίας. Η φρακταλοποίηση σημαίνει κατακερματισμό του χρόνου δραστηριότητας. Ο εργάτης δεν υπάρχει πλέον ως άτομο. Είναι απλώς ο διαδραστικός παραγωγός των μικρο-

12 θραυσμάτων της συνδυαστική ς σημείωσης, η οποία εισέρχεται στη συνεχή ροή του δικτύου. Το κεφάλαιο δεν πληρώνει πλέον τη διαθεσιμότητα του εργάτη να υφίσταται την εκμετάλλευση για μια μεγάλη χρονική περίοδο, δεν πληρώνει πλέον έναν μισθό που να καλύπτει ολόκληρο το εύρος των οικονομικών αναγκών ενός ατόμου που εργάζεται. Ο εργάτης (μια μηχανή που κατέχει ένα μυαλό το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θραύσματα του χρόνου) πληρώνεται για τη στιγμιαία, ευκαιριακή, πρόσκαιρη παρουσία του. Ο χρόνος εργασίας φρακταλοποιείται και κυτταροποιείται. Τα κύτταρα του χρόνου πωλούνται στο δίκτυο και οι εταιρείες μπορούν να αγοράζουν όσα τους χρειάζονται χωρίς να ασχολούνται καθόλου με την κοινωνική προστασία του εργαζομένου. Το κινητό τηλέφωνο είναι το εργαλείο που ορίζει άριστα τη σχέση μεταξύ του εργάτη φράκταλ και του ανασυνδυαστικού κεφαλαίου. Η γνωστική εργασία είναι ένας ωκεανός μικροσκοπικών θραυσμάτων του χρόνου και η κυτταροποίηση είναι η ικανότητα να συνδυάζονται αυτά τα θραύσματα χρόνου στο πλαίσιο ενός μόνο σημειοπροϊόντος. Το κινητό τηλέφωνο μπορεί να θεωρηθεί η γραμμή συναρμολόγησης της γνωστικής εργασίας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της ελαστικοποίησης και της φρακταλοποίησης της εργασίας αυτό που συνήθιζε να είναι η αυτονομία και η πολιτική δύναμη της εργατικής δύναμης, μετατράπηκε στην πλήρη εξάρτηση της γνωστική; εργασίας από την καπιταλιστική οργάνωση του παγκόσμιου δικτύου. Αυτός είναι ο κεντρικός πυρήνας της δημιουργίας του σημειοκαπιταλισμού. Αυτό που ήταν η άρνηση της εργασίας έγινε η ολική εξάρτηση των συναισθημάτων και της σκέψης από τη ροή της πληροφορίας. Και το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ένα είδος νευρικής κατάρρευσης που χτυπά το παγκόσμιο μυαλό και προκαλεί αυτό που συνηθίσαμε να λέμε dotcom κραχ. Η κρίση του χρηματιστηριακού μαζικού καπιταλισμού μπορεί να θεωρηθεί αποτέλεσμα της κατάρρευση; της οικονομική; επένδυσης της κοινωνικής επιθυμίας. Χρησιμοποιώ τον όρο κατάρρευση με μια έννοια που δεν είναι μεταφορική, αλλά μάλλον έχει να κάνει με μια κλινική περιγραφή αυτού που συμβαίνει στο δυτικό μυαλό. Η λέξη κατάρρευση εκφράζει ένα πραγματικό παθολογικό κραχ του ψυχοκοινωνικού οργανισμού. Αυτό που είδαμε την περίοδο που ακολούθησε τα πρώτα σημάδια του οικονομικού κραχ, τους πρώτους μήνες του νέου αιώνα, είναι ένα ψυχοπαθολογικό φαινόμενο, είναι η κατάρρευση του παγκόσμιου μυαλού. Θεωρώ την παρούσα οικονομική ύφεση ως το παράπλευρο αποτέλεσμα μιας ψυχικής κατάθλιψης. Η έντονη και παρατ~ταμένη εργασιακή επένδυση της επιθυμία; και των νοητικών

13 και λιβιδικών ενεργειών, δημιούργησε το ιδανικό ψυχικό περιβάλλον για μια κατάρρευση, η οποία εκδηλώνεται σήμερα στο πεδίο της οικονομίας με την ύφεση και την πτώση της ζήτησης, στο πεδίο της πολιτικής με τη μορφή της στρατιωτικής επιθετικότητας και στο πεδίο της κουλτούρας με τη μορφή μιας μαζικής τάσης προς την αυτοκτονία. Η οικονομία της προσοχής [economia dell'attenzione] έγινε ένα σημαντικό ζήτημα τα τελευταία χρόνια. Οι εικονικοί εργάτες διαθέτουν ολοένα και λιγότερο χρόνο προσοχής, αφού εμπλέκονται σ' έναν αυξανόμενο αριθμό νοητικών καθηκόντων που καταλαμβάνουν κάθε χώρο του χρόνου προσοχής τους και δεν έχουν πια χρόνο να αφιερώσουν στη ζωή τους, στον έρωτα, στην τρυφερότητα και τη στοργή. Παίρνουν. βιάγκρα γιατί δεν έχουν χρόνο για τα προκαταρκτικά της σεξουαλικής συνεύρεσης. Η κυτταροποίηση δημιούργησε ένα είδος διαρκούς κατοχής του χρόνου της ζωής. Το αποτέλεσμα είναι η ψυχοπαθολογικοποίηση των κοινωνικών σχέσεων. Τα συμπτώματά της είναι προφανή: εκατομμύρια κουτιά ψυχοφάρμακα πωλούνται στα φαρμακεία, η επιδημία των διαταραχών της προσοχής διαδίδεται μεταξύ των νηπίων και των εφήβων, η διάδοση ουσιών στα σχολεία όπως το Ritalin θεωρείται κάτι το φυσιολογικό, ενώ φαίνεται να υ- πάρχει μια επιδημία πανικού. Το σενάριο των πρώτων χρόνων της νέας χιλιετίας μοιάζει να κυριαρχείται από ένα πραγματικό κύμα ψυχοπαθητική; συμπεριφοράς. Οι αυτοκτονίες είναι πολύ διαδεδομένες πέρα από τα όρια των ισλαμιστών φανατικών. Μετά την 1Ι η Σεπτεμβρίου 2001 η αυτοκτονία έχει γίνει η κρίσιμη πολιτική πράξη στο παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Η επιθετική αυτοκτονία δεν πρέπει να ιδωθεί σαν ένα απλό φαινόμενο απελπισίας και επιθετικότητας, αλλά ως η αναγγελία του τέλους. Το κύμα αυτοκτονιών φαίνεται να δείχνει ότι ο χρόνος της άνθρωπότητας έχει παρέλθει και η απελπισία έχει γίνει ο κυρίαρχος τρόπος να σκεφτόμαστε το μέλλον. Και τι θα γίνει; Δεν έχω κάποια απάντηση. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι στην πραγματικότητα αυτό που κάνουμε ήδη: η αυτοοργάνωση της γνωστικής εργασίας είναι ο μόνος τρόπος υπέρβασης του ψυχοπαθητικού παρόντος. Δεν πιστεύω ότι ο κόσμος μπορεί να κυβερνηθεί από τον Λόγο. Η ουτοπία του διαφωτισμού απέτυχε. Αλλά πιστεύω ότι η διάδοση της αυτοοργανωμένης γνώσης μπορεί να φτιάξει ένα κοινωνικό πλαίσιο που θα περιέχει άπειρους αυτόνομους κόσμους. Η διαδικασία της δημιουργίας ενός δικτύου είναι τόσο σύνθετη, ώστε η ανθρώπινη λογική δεν μπορεί να τη διαχειρι-

14 στεί. Το παγκόσμιο μυαλό είναι πολύ σύνθετο για να μπορέσει να γίνει γνωστό και να ελεγχθεί από τα τοπικά μυαλά. Δεν μπορούμε να ξέρουμε, δεν μπορούμε να ελέγξουμε, δεν μπορούμε να διευθύνουμε την πλήρη δύναμη του παγκόσμιου μυαλού. Αλλά μπορούμε να ελέγξουμε τη μοναδική διαδικασία παραγωγής ενός μοναδικού κόσμου κοινωνικότητας. Αυτό είναι η αυτονομία σήμερα. [Σεπτέμβρης 2003] \ ι

15 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ Επισφαλής εργασία και η κονιοποίηση του πανεπιστημίου Το παγκόσμιο κίνημα εναντίον της εξουσίας των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών, το οποίο εμφανίστηκε στο Σηάτλ στα τέλη του περασμένου αιώνα, γνώριζε ότι ράγιζε τη συναίνεση για τις ιδιωτικοποιήσεις θεμελιωδών πλουτοπαραγωγικών πόρων και αμφισβητούσε τον παράνομο έλεγχο που ασκούν στην παγκόσμια οικονομία οργανισμοί όπως ο ΠΟΕ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Αλλά δεν κατάφερε να παγιώσει αυτή του την επίδραση, επειδή δεν γνώριζε ότι έπρεπε να μεταφέρει την τεράστια υποκειμενική ενέργεια που είχε συσσωρεύσει με τα διεθνή ραντεβού του κινήματος και μέσω των οργανώσεων της βάσης που το είχαν στηρίξει, στα πραγματικά παραγωγικά κυκλώματα, στην τεχνολογική έρευνα, στην καθημερινή ζωή. Η ενέργεια της άρνησης δεν γνώριζε τον τρόπο να μετασχηματιστεί σε μια συγκεκριμένη πρακτική οικειοποίησης, απελευθέρωσης, μετασχηματισμού. Για παράδειγμα, παρότι στο κίνημα βρέθηκαν πάμπολλοι ερευνητές, αυτό δεν κατάφερε να παγιώσει δομές μιας αυτοοργανωμένης έρευνας, με την εξαίρεση του κυκλώματος του free software που προϋπήρχε του κινήματος και που συνιστά σήμερα τη μοναδική έκφραση κοινωνικής δομής. Δεν πραγματοποιήθηκε το πέρασμα από ένα κίνημα αμφισβήτησης σ' ένα κίνημα αυτοοργάνωσης των παραγωγών της γνώσης και της πληροφορίας. Αλλά αυτή η ανικανότητα δεν πρέπει να καταλογιστεί στη θέληση ή στην έλλειψή της εκ μέρους του κινήματοξ, Πρέπει να θεωρηθεί ως ένα αντικειμενικό όριο που εμπεριέχεται στην κοινωνική σύνθεση της πληροφοριο-εργασίας, στην ευθραυστότητα κυρίως ψυχική κι έπειτα κοινωνική- των μορφών της ζωής που διαμορφώνονται στο κύκλωμα της επισφαλούς εργασίας [lavoro precario]. Οι διαδικασίες της επισφάλειας [precarizzazione] στην εργασία δημιούργησαν συνθήκες στις οποίες το μάξιμουμ της οργανωτικότητας της εργασιακής διαδικασίας αντιστοιχεί στο μίνιμουμ της οργανωτικότητας των μορφών της κοινωνικής κοινότητας. Κάθε παραγωγός θεωρείται και είναι ανταγωνιστής και εχθρός εκείνων που έχουν τις ίδιες ανάγκες, διεκπεραιώνουν τα ίδια καθήκοντα, επιδεικνύουν τα αισθήματά τους απογοήτευση ς και μοναξιάς. Η έλλειψη αλληλεγγύης που ξεκίνησε με τις πολιτικές διώξεις και την ιδεολογική διαδικασία της υποχρεωτική; μετάνοιας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '80, μετασχηματίστηκε σε ουσιαστικό χαρακτηριστικό της διαδικασίας της παραγωγικής συνεργασίας.

16 Το πραγματικό όριο και η πραγματική αδυναμία του αντιεταιρικού κινήματος ήταν η ευθραυστότητα των κοινοτικών εμπειριών, η αδυναμία του ως προς την ύπαρξη ενός υπαρξιακού ιστού. Γι' αυτό δεν είχε ούτε τη δυνατότητα να εμποδίσει τις διαδικασίες ιδιωτικοποίηση ς των προϊόντων της διανοητικής εργασίας, που από τη φύση της είναι συλλογική και συνεργατική, ούτε την πατεντοποίηση των φυσικών πόρων που ανακαλύπτονται, ταξινομούνται και τροποποιούνται από τη γνωστική εργασία. Η ευφυία κινδυνεύει σταδιακά να εκλείψει οριστικά από την ανθρωπότητα, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί (εναντίοντης ανθρωπότητας) υπέρ του κέρδους. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, όπως ήδη έχει αρχίσει να συμβαίνει, δεν βλέπω πώς μπορεί να διασωθεί κάτι απ' αυτά που ήδη έχουμε μάθει να θεωρούμε απλώς ανθρώπινα. Άνδρες και γυναίκες εξαναγκάζονται ακόμη πιο σκληρά να θυσιάζονται στην υπερανθρώπινη θεότητα του κεφαλαίου, στους αυτοματισμούς που ενυπάρχουν στα τεχνολογικά συστήματα της υποταγής. Ο κατακερματισμός των διαδικασιών της παραγωγής της γνώσης και η ακύρωση της σχέσηξ μεταξύ κοινωνικής εμπειρίας και επιστημονικής αφαίρεσης, λειτουργούν ως συντελεστές της απανθρωποίησης της γνώσης. Η διαδικασία της διαμόρφωσης του παραγωγικού χώρου της γνώσης εκτυλίσσεται μέσω της οικοδόμησης της δικτυακή ς ψηφιακής Τεχνοσφαίραξ. Η κοινωνική υποδούλωση των γνωστικών εργασιών και η σημειωτικοποίηση της γνώσης προχώρησαν ως δύο φαινόμενα που αλληλοσυνδέονται, ως οι δύο όψεις της ίδιας διαδικασίας. Η δυναμική του δικτύου παρουσιάζει μια θεμελιώδη δυαδικότητα: από τη μια πλευρά η επέκτασή του συνιστά μια αύξηση της δύναμης των κοινωνικών συντελεστών της γνώσης. Αλλά από την άλλη πλευρά, και ταυτοχρόνως, υποτάσσει την οικοδόμηση της γνώσης σε τεχνογλωσσολογικούς αυτοματισμούς, οι οποίοι παράγονται και σχηματοποιούνται σύμφωνα με το παράδειγμα του οικονομικού ανταγωνισμού. Κάθε συντελεστής νοήματος, αν θέλει να είναι παραγωγικός, λειτουργικός, οφείλει να είναι συμβατός με το σχήμα που διέπει τις ανταλλαγές, καθιστώντας δυνατή τη γενικευμένη διαλειτουργικότητα του συστήματος. Η δυναμική της επέκτασης του δικτύου συνεπάγεται συνεπώς τη συμβατότητα των συντελεστών του νοήματος, η οποία εκδηλώνεται μέσω της αναγωγής της στο σχήμα του οικονομικού ανταγωνισμού. Η δυναμική του ίντερνετ αποκαλύπτεται έτσι ταχέως ισχύ; ενός συστήματος αποπροσωποποίησης, ακύρωσης των χαρακτηριστικών της μοναδικότητας. Το σύστημα διαμεσολάβησης έχει δημιουργήσει τις συνθήκεξ για τη διευρυμένη αναπαραγωγή μιας γνώσης χωρίς σκέψη,

17 μιας γνώσης απλώς λειτουργικής, εκτελεστικής, στερούμενης οποιουδήποτε μηχανισμού αυτοκατεύθυνσης. Έτσι ακυρώνονται οι ανθρωπιστικές επιταγές που υπονοούνταν στη μοντέρνα ιστορία. Στους αιώνες που κράτησε η μπουρζουάδικη μοντερνικότητα, η ανθρωπιστική και επιστημονική επανάσταση κατέληξε στην αυτονόμηση της γνώσης από κάθε υπερβατική αρχή. Αλλά αυτό που ζούμε σήμερα είναι ακριβώς η επαναθεολογικοποίηση της γνώσης: η έρευνα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι αυτόνομη από εκείνη την υπερβατική και αναμφισβήτητη τελικότητα που είναι η επιδίωξη του μέγιστου κέρδους. Και αυτή η θεολογικοποίηση δεν συμβαίνει μέσω της πειθ~ύς, ούτε μέσω μιας ιδεολογικής ή κατασταλτική; επιβολής. Επιβαλλεται με την ίδια την ισχύ των σχημάτων που ρυθμίζουν την πρόσβαση στη γενική ανταλλαγή. Απ' αυτό προέρχεται η επισφάλεια της γνώσης, εφόσον η διαδικασία της γνώσης δεν βρίσκει στον εαυτό της τα κίνητρα και τη συνέχειά της, ούτε συνιστά την έκφραση μιας υποκειμενικότητας. Το υποκείμενο της γνώσης δεν είναι πλέον το ανθρώπινο ον, αλλά το δίκτυο των αυτοματισμών, για το οποίο οι άνθρωποι δεν είναι παρά αυτοί που δανείζονται τον αφηρημένο χρόνο της προσοχής. Το Κεφάλαιο συνιστά την υπερβατική αρχή της γνώσης και της τεχνολογικής καινοτομίας, ενώ η γνώση παράγεται και αναπαράγεται σε συνθήκες αυτόματης εξάρτησης. Μ' αυτή την έννοια η γνώση καθίσταται επισφαλής, αφού χάνει τη σχέση της με την εμπειρική, βιωμέ- ~η, κοινωνική συνέχεια του υποκειμένου της γνώσης. Μ' αυτή την εwοι~ η καπιταλιστική οικονομία γίνεται ένα είδος νεοθεολογικού θεμελιου της γνωστικής και τεχνολογικής δράσης. Φυσιολογικά ανατίθεται στο πανεπιστήμιο ένας ουσιαστικός ρόλος σ' αυτή τη διαδικασία: η μεταρρύθμιση των πανεπιστημιακών συστημάτων καταλήγει στην ιδιωτικοποίηση της γνώσης και συνιστά το αποτέλεσμα της νεοθεολογικής δογματοποίησης. Στην Ευρώπη αυτή η μεταρρυθμιστική διαδικασία, που ατύπως πραγματοποιούνταν εδώ και δύ,ο δεκαετίεξ, μορφοποιήθηκε στη Χάρτα της Μπολώνιας, που εκπονήθηκε το Οι δύο κατευθυντήριες αρχές της μπορούν να διατυπωθούν ως εξής: α) καμία γνώση δεν είναι νόμιμη αν δεν σέβεται τη θεμελιακή αρχή της οικονομίας του κέρδους β) η γνωστική διαδικασία δεν έχει πια κανένα συγκεκριμένο υποκείμενο. Καθίσταται μια ροή αφηρημένης ικανότητας, λειτουργικής και συμβατής με την πρώτη θεμελιακή αρχή. Η διαδικασία του μετασχηματισμού που έχει ξεκινήσει στα ιταλικά (αλλά και τα ευρωπαϊκά) πανεπιστήμια και που στοχεύει στην ομογε-

18 νοποίησή τους με τα αμερικανικά, έχει ως τελικότητα την ολοκληρωτική υποταγή της διαδικασία; παραγωγής της γνώσης στη διαδικασία της καπιταλιστική; αξιοποίηση; και τον διαχωρισμό μεταξύ της γνωστικής διαδικασία; και της συγκεκριμένης ανθρώπινης υποκειμενικότητας. Ο τύπος 3+2, που είναι ο κινητήριος μοχλός της μεταρρύθμισης των ιταλικών πανεπιστημίων, στοχεύει στη διαίρεση των σπουδών σε δύο φάσεις: η πρώτη έχει να κάνει με την απόκτηση των λειτουργικών γνώσεων, δεξιοτήτων εκτελεστικού τύπου, κατά τη διάρκεια μιας τριετίας που πρέπει να αποτελεί τη μαζική γνωστική εργασία. Αυτή η τριετία προμηθεύει τα στοιχεία της εκπαίδευση; που επαρκούν για την είσοδο στην αγορά εργασίας, αλλά δεν προσφέρει απολύτως καμία.δεξιότητα αυτόνομης, δημιουργικής, κριτικής επεξεργασίας. Η επόμενη διετία, στην οποία θα έχει πρόσβαση μονάχα ένα μέρος των σπουδαστών, προορίζεται, αντιθέτως, στο να προμηθεύει εκείνα τα στοιχεία της γνώσης προκειμένου να ενισχύονται συγκεκριμένες δεξιότητες που είχαν αποκτηθεί προηγουμένως. Όπως γράφει ο Christian Marazzi στο δοκίμιό του με τίτλο Έρευνα και Οικονομία: «ο γενικός προσανατολισμός είναι προς το χαμήλωμα της ποιότητα; της βασικής πανεπιστημιακής εκπαίδευση; (με την αντικατάσταση του παλιού διπλώματος με το μπάτσελορ ή το βραχύ δίπλωμα) και την προώθηση μιας εξειδικευμένης εκπαίδευσης ελιτίστικου τύπου (με τα μάστερ επί πληρωμή). Στην Αγγλία, το 80% των σπουδαστών σταματά το πανεπιστήμιο μετά το μπάτσελορ, κάτι που σημαίνει μια κτηνώδη ισοπέδωση προς τα κάτω του επιπέδου της εκπαίδευσης [... ] Πρόκειται ούτε λίγο ούτε πολύ για την εφαρμογή στις εκπαιδευτικές διαδικασίες αρχών που ρυθμίζουν την ευέλικτη μεταφορντιστική παραγωγή, με την ιδιωτικοποίηση του κόστους της εκπαίδευσης (αύξηση των πανεπιστημιακών εξόδων και του κόστους για την απόκτηση ε- ξειδίκευσης) και την απορρύθμιση που έχει να κάνει με τις απαιτήσεις του ιδιωτικού βιομηχανικού τομέα (ανταγωνισμός στο πλαίσιο του διπόλου εκπαίδευση-έρευνα στα πανεπιστήμια)». Ο Marazzi παρατηρεί επίσης ότι η αναδόμηση του εκπαιδευτικού συστήματος συνοδεύεται από την ανασύνθεση της γνωστικής εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. «Η κρίση του 2000 είναι επίσης μια κρίση της,ιδιαίτερης παγκόσμιας χωροποίησης της νέας οικονομίας. Η σύμβαση Ιντερνετ, που έσυρε τις αγορές μεταξύ 1998 και αρχές του 2000, δεν είναι παρά η ευρύτερη και δομική έκφραση της διαδικασίας της γνωστικοποίησης της εργασίας, της μετατόπισης των μοχλών της καινοτομίας r:πό τους ξεχωριστούς κλάδους της Έρευνας &Ανάπτυξης φορ-

19 φορντιστικής μνήμης, στα ζωντανά σώματα της εργατικής δύναμης. Τα κεφάλαια, που από τον υπόλοιπο κόσμο συρρέουν σε μετοχές και ομόλογα εταιρειών ενταγμένων στο αμερικανικό χρηματιστήριο, ακολουθούν κυριολεκτικά τη ροή των αμερικανών, ευρωπαίων και ασιατών ερευνητών, που τη δεκαετία του '90 πηγαίνουν στη Σίλικον Βάλλεϋ, όπως κάποτε οι νέοι ηθοποιοί πήγαιναν στο Χόλλυγουντ». Διαχωρισμένη από το κοινωνικό, συναισθηματικό σώμα, η ευφυία κατακερματίζεται και καθίσταται συμβατή με τους κώδικα; της αναγνώρισης και της πρόσβασης στο δίκτυο πληροφορίας-εργασίας, δηλαδή στη διαδικασία της γενικευμένης συμβατότητας, ουσιώδης υποκειμενική όψη της διαδικασίας της ψηφιοποίησης. Με τον όρο «εξαιρετικότητα» η επιχειρηματική γλώσσα δείχνει ακριβώς αυτή τη συμβατότητα του ανθρώπινου υποκειμένου με το σύστημα των ψηφιακών αυτοματισμών. Παράδοξη αντιστροφή, δεδομένου ότι «εξαιρετικότητα» θα έπρεπε να σημαίνει ακριβώς το αντίθετο (το είναι πέρα από τον κανόνα), όμως, αντιθέτως, στο new speak της φιλελεύθερης δουλείας σημαίνει την απόλυτη εξάρτηση του ατομικού μυαλού από το δίκτυο των ψηφιακών αυτοματισμών. Για την αυτοοργάνωση της γνώσης ~ Ο αυτοματισμός των εκπαιδευτικών διαδικασιών της γνωστική; εργατικής δύναμης (και συνεπώξ της ίδιας της κοινωνική; γνώσης), σύμφωναμε τα πρωτόκολλα εταιρειών που συμμετέχουν στο Global Mind Engineering (Microsoft, Μιιιτίοοίι & Co), συνιστά τη γραμμή σύμφωνα με την οποία εκτυλίσσεται ο μετασχηματισμός του εκπαιδευτικού συστήματος. Αφού αυτή η διαδικασία μπει σε κίνηση, είναι δυνατόν να τη σταματήσουμε, να την ανατρέψουμε, να της αλλάξουμε την πορεία; Δεν το ξέρουμε και αυτή τη στιγμή όλα συνωμοτούν για να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι αυτή η διαδικασία έχει χαρακτηριστικά μη αναστρεψιμότητας, εφόσον σ' αυτή ενυπάρχουν μηχανισμοί αυτοενίσχυσηξ: η λειτουργική υποδούλωση φτωχαίνει την ικανότητα αναστοχασμού του γνωστικού εργαζόμενου και την ποιότητα της ύ- παρξής του, ενώ η διανοητική και υπαρξιακή φτωχοποίηση της γνωστικής εργασίας αναπόφευκτα ενισχύει την υποδούλωσή του. Αλλά η ίδια η πολυπλοκότητα αυτής της διαδικασίας καθιστά τολμηρή οποιαδήποτε πρόβλεψη και το απροσδόκητο, κυρίαρχη δύναμη στην ιστορία ολόκληρηξ της κοινωνίας, μπορεί να ανοίξει προοπτικές σε στιγμές απρόβλεπτες, για τις οποίες πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι.

20 Το καθήκον που η μεταανθρώπινη μετάλλαξη έχει αναθέσει στο πανεπιστήμιο είναι αυτό της διαμόρφωσης των ατομικών εγκεφάλων των γνωστικών εργαζομένων, της επεξεργασίας των γνωστικών λειτουργιών που είναι απαραίτητες για να καταστεί ο ατομικός εγκέφαλος συμβατός με την παγκόσμια ροή πληροφοριών. Η ιστορία της μοντερνικότητας συνδέεται κατά τρόπο ακατάλυτο με την ιστορία της αυτονομίας της γνώσης. Δεν θα είχαμε εξέλθει από το θεοκρατικό μεσαιωνικό σύστημα, ούτε θα είχε συμβεί η ανάπτυξη της μοντέρνας επιχείρησης, χωρίς την αυτονομία της γνώσης από τους μηχανισμούς εξουσίας. Γι' αυτό ότι συμβαίνει στη σχέση μεταξύ πανεπιστημίου και οικονομικού συστήματος έχει μια ιδιαίτερη επικινδυνότητα: γιατί προ εικονίζει ένα προοδευτικό μπλοκάρισμα των κοινωνικών, πολιτιστικών δυναμικών. Καθίσταται έτσι επιτακτική η οικοδόμηση κοινωνικών πλαισίων αυτόνομης παραγωγής της γνώσης. Με μια έννοια θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό είναι το τελικό καθήκον που τίθεται στην πολιτιστική και πολιτική πρωτοβουλία. Αλλά ποια δράση πρέπει να αναληφθεί στο εσωτερικό του παραγωγικού κύκλου της γνώσης, ώστε να μετασχηματιστεί ο τόπος της καθυπόταξης σε τόπο αυτοοργάνωσης; Δεν είναι εύκολο να απαντήσουμε σ' αυτή την ερώτηση και μάλιστα μπορώ να πω ότι δεν είμαστε ικανοί. Κατά βάθος, το να απαντήσουμε σ' αυτή την ερώτηση σημαίνει ότι απαντάμε στο θεμελιώδες πρόβλημα της εποχής μας: πώς είναι δυνατό να χειριστούμε το περιεχόμενο της ελευθερίας και της δύναμης που προέρχεται από τη μοντέρνα ι- στορία σε μια εποχή που ορίζεται ως μεταμοντέρνα, ακριβώς γιατί αντικατέστησε την ακαμψία της επιστημονικής παιδείας με τη δυναμική και την εξέλιξη; Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι πρόκειται για μια διαδικασία που ενέχει μια κοινωνική πλευρά, την αναπαραγωγή των γνωστικών λειτουργιών, μια υπαρξιακή πλευρά, την ανασύνθεση της γνώσης και της συγκινησιακότητας στην καθημερινή ζωή των γνωστικών εργαζομένων και μια πλευρά επιστημονική, τον γνωστικό και τεχνικό ανασυνδυασμό των συστατικών στοιχείων διαφορετικών πλαισίων γνώσης. Αλλά ποιες είναι οι κατευθύνσεις που διαβλέπουμε σ' αυτό το σχέδιο επιστημονικού ανασυνδυασμού και κοινωνική; ανασύνθεσης; Θέλουμε να αντιτάξουμε τη συντήρηση του ανθρώπου στο δυστοπικό και ακαταμάχητο γεγονός μια μεταανθρώπινης σύνδεσης; Ή θέλουμε να μεταφέρουμε στις μεταανθρώπινες γενιές τη μνήμη των μορφών της ελεύθερης ζωής και της εξισωτικής κοινωνίας που κατά-

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκέντρωση και Ελευθερία

Αποκέντρωση και Ελευθερία Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Αποκέντρωση και Ελευθερία I Μία από τις πιο θεµελιώδεις συνεισφορές του Hayek στην κοινωνική θεωρία ήταν ότι διέγνωσε ορθά και µε διορατικότητα τον

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα 5 κλειδιά στην. Τεχνική Διαπραγματεύσεων

Τα 5 κλειδιά στην. Τεχνική Διαπραγματεύσεων Τα 5 κλειδιά στην Τεχνική Διαπραγματεύσεων 1 ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ Αντιπροσωπεύεται από φράσεις όπως Ας μοιράσουμε τη διαφορά μεταξύ αυτού που εσύ θέλεις και αυτού που εγώ θέλω Σε αυτού του είδους τον διακανονισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27 Κεφάλαιο 1 ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 29 Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 Η κλασική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χριστόφορου Βερβαρδάκη στον

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Απόστ. Παπαδούλης Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΚΟΖΑΝΗ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005 Καθ. Bασίλης Ασημακόπουλος Ειδικός Γραμματέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας Χαιρετισμός στο πλαίσιο της Ημερίδας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΑ 6 ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΑ 6 ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ SESSION 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΜΥΘΟΙ O ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΟΙΚΟΚΥΚΛΟΣ ΤΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΘΕΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, ΟΙ 7 ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr)

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr) Εισήγηση στην Ημερίδα Η Πολιτική για την Αναπηρία, Η Αναπηρία για την Πολιτική που συνδιοργάνωσε η ευρωβουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνα Κούνεβα, το Τμήμα ΑΜΕΑ του ΣΥΡΙΖΑ και το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ»

«Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, 7 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΟΣΑ ΣΤΟ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα