Ἐπισκεφθεῖτε τήν ἰστοσελίδα μας. ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΡΚΑΔΙΑΣ. Περιεχόμενα. Τριμηνιαία ἔκδοση τοῦ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐπισκεφθεῖτε τήν ἰστοσελίδα μας. www.imga.gr ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΡΚΑΔΙΑΣ. Περιεχόμενα. Τριμηνιαία ἔκδοση τοῦ"

Transcript

1

2 Ἐπισκεφθεῖτε τήν ἰστοσελίδα μας ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΡΚΑΔΙΑΣ Περιεχόμενα Προλογικό...3 Antonino Di Vita, μικρό βιογραφικό....5 Antonino Di Vita, Ὁ ἄνθρωπος τῆς Γόρτυνας...9 Δωρεές...23 Ἐν Ἐσόπτρῳ Τριμηνιαία ἔκδοση τοῦ Ἐπικοινωνιακοῦ καί Μορφωτικοῦ Ἱδρύματος Ἱ. Μητροπόλεως Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Ἐκδίδεται μέ τήν πρόνοια τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης καί Ἀρκαδίας κ. Μακαρίου Ἰδιοκτήτης: Τμῆμα Ἐκδόσεων Ἐπικοινωνιακοῦ καί Μορφωτικοῦ Ἱδρύματος Ἱ. Μητροπόλεως Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Ἐκδότης Ὑπεύθυνος ὕλης: π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος τηλ , e mail: Συντακτική Ἐπιτροπή: π. Χαράλαμπος Κοπανάκης, π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος Μακέτα: Γιώργος Τεκονάκης Εκτύπωση: ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ Οἰκονομικές εἰσφορές: Ἁγ. Γεωργίου 16, Μοῖρες, Ἡρακλείου Κρήτης. Τηλ.: Fax:

3 Προλογικό Κατά τή διακονία μου στό Ἡράκλειο, εἶχα ἀκούσει ἀναλυτικά ἀπό τόν Ἐμμ. Μπορπουδάκη, Ἔφορο Βυζ. Ἀρχαιοτή των, γιά τήν ἀρχαιολογική ἐργασία τοῦ καθηγητή ἀρχαιολόγου Ἀντονίνο Ντί Βίτα στή Γόρτυνα. Ἐρχόμενος στήν ἐκκλησιαστική Ἐπαρ χία τῆς Γόρτυνας ὁ ἐν λόγῳ μακαριστός Ἔφορος, μέ ὁδήγησε ἐπαρκῶς πάνω σέ τόπους ἀρχαιολογικῶν ἀνασκαφῶν στή Γόρτυνα, οἱ ὁποῖες σχετίζονταν μέ τίς ἀ πο στολικές ρίζες της, μοναδικές γιά τήν Κρήτη. Στή συνέχεια ἀνιχνεύοντας ἐπι στη μο νικές πηγές, ὑπῆρξαν σταθμοί πού στάθηκα ἐξαιρετικά. Ἕνας ἀπό αὐτούς ἦταν, ὁ καθηγητής Ἀ. Ντί Βίτα. Καθώς συνέχιζα νά ἐμβαθύνω στά μονοπάτια τῶν πηγῶν, παρά τό πλῆθος ἄλλων ἐκκλησιαστικῶν ὑποχρεώσεων, μοῦ δημιουργήθηκε ἡ σφοδρή ἐπιθυμία, νά συναντήσω τόν καθηγητή, ὅταν θά βρισκόταν στήν Ἑλλάδα, ὥσπου, στίς 26 Αὐγούστου 2010 κτύπησε τήν πόρτα τοῦ γραφείου μου ἕνας σεμνός κύριος, κρατώντας στά χέρια του κάποιο βιβλίο, «καθηγητής Ντί Βίτα, μοῦ εἶπε». Αἰφνιδιάστηκα τόσο εὐχάριστα! Ἡ ἀ να ζήτηση πλέον ἦταν ἐνώπιόν μου. Μετά τά εἰθισμένα, μοῦ ἀνέφερε ὅτι ἦλθε νά μοῦ δωρίσει τό βιβλίο του, Gortina di Creta, quindici secoli di vita urbana «Γόρτυνα τῆς Κρήτης, δεκαπέντε αἰῶνες τῆς ἀστικῆς ζωῆς της», τό ὁποῖο μόλις εἶχε ἐκδοθεῑ, μετά ἀπό ἐργασία τριῶν χρόνων. Ἀκολούθησε ἡ πρώτη καί στήν συνέχεια ἄλλες πολύωρες συναναστροφές γιά δυό καλοκαίρια μέ τό Ντί Βίτα, σέ διάφορους τόπους, κατά τίς ὁποῖες ζήτησα νά μάθω, νά ἀκούσω καί νά διδαχθῶ ἀπό τή σοφία, τήν ἐπιστημοσύνη καί τά ἀνα σκαφικά συμπεράσματά του. Δέν ἄργησα νά τόν χαρακτηρίσω μέ τήν προσωνυμία: Ὁ ἄνθρωπος τῆς Γόρτυνας. Σύντομα κατανόησα, ὅτι δέν ἦταν μιά κοινή περίπτωση κάποιου καθη γη τοῦ. Ἀνῆκε στή χορεία τῶν παλαιῶν καθηγητῶν, μέ τή γνησιότητα, τή στέρεα γνώση, τό χάρισμα τῆς μεταδοτικότητας καί μέ τήν ἀνεπιτήδευτη διδασκαλία, ἄνευ κομπασμῶν. Αὐτό ὅμως πού κυρίως διέκρινα σ αὐτόν τόν εὐγενῆ ἄνθρωπο, ἦταν ἡ ψυχική σύνδεση μέ τό ἐπιστημονικό ἀντι κείμενό του. Δέν ἦταν ἕνας «προφέ σιο ναλ» ἀφ ὑψηλοῦ καί δῆθεν, ἀλλ ὁ ἀκριβής καί μετρημένος σκαπανέας καί ἐργάτης τῆς ἀρχαιολογίας, ὁ συγγραφέας πού δέν γέμιζε σελίδες γιά νά ἐξασφαλίσει τά ἐκ τοῦ νόμου ἀπαι τούμενα, ὥστε νά ἀνέβει τίς πανεπιστημιακές βαθμίδες. Ὁ καθηγητής ἦταν πολίτης τοῦ ἐν γένει ἀκα δημαϊκοῦ πολιτεύματος, τό ὁποῖο πα ρά γεται μέ τήν ἀναζήτηση καί ὑπηρέ τηση τῆς ἀλήθειας καί μέ τή σύνθεση στήν ἔρευνα, χωρίς ἐγωϊσμό, χωρίς φαντασμαγορία ὑπόκρισης, χωρίς πολέμους ἔναντι ἄλλων ἐρευνητῶν, κόμπλεξ ἤ ὑπερφίαλη ὑπεροψία ἀκαδημαϊκῆς περιφρόνησης. Πιστεύω ὅτι ἡ παραδειγματική παραμονή τοῦ σεβαστοῦ καθηγητή Ντί Βίτα στή σεμνότητα, εἶχε τίς βάσεις της στό ἦθος πού ἀπόρρεε ἀπό τή χριστιανική πίστη καί ἀπό τίς οἰκογενειακές παραδόσεις τῆς ἰδιαίτερης πατρίδας του, στήν Ἰταλία, ἐμπλουτισμένη ἀπό τήν μετέπειτα ἄσκησή του πλησίον τῶν διδασκάλων του καί ἀπό τήν μετά ταῦτα βαθειά καί μακρά μεθοδική δουλειά του, δουλειά τελικά ἀρχαιολογικῆς οὐσίας. Ἐν Ἐσόπτρῳ 3

4 Ἡ οὐσία αὐτή προϋποθέτει γιά τόν ἀρχαιολόγο, ὅπως συμβαίνει καί μέ ὅλες τίς ἐπιστῆμες, ὄχι μία ξερή ἐπαγγελματική μελέτη καί παρουσίαση τῶν εὑρημάτων του, γιά μιά καριέρα πλησμονῆς. Ἄν ἔτσι συμβαίνει, τότε ὁ ἀρχαιολόγος μένει ἐσω τε ρικά ἀμέτοχος, ἀποψύχοντας τά ἀ πο τέλεσματά του, μέ τήν ξερή ἀπαρί θ μηση καί κατάθεση δεδομένων ἑνός νε κροῦ παρελθόντος, ἀκόμα καί ἄν οἱ ἀνακαλύψεις προέρχονται ἀπό τίς πλέον εὔφημες ἀνα σκαφές. Ὁ Ντί Βίτα, ἀντίθετα, ταυτίστηκε μέ ὅτι ἔκανε καί ἀνέπνεε ἀπό τήν ζωοποίηση τῶν ὅσων ἔφερνε στό φῶς, σύμφωνα μέ τά παραδεδομένα παλαιῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τή χάρη νά βλέπουν τήν διαχρονικότητα τοῦ ζωντανοῦ, ἡ ἀπουσία τοῦ ὁποίου ἐπί τῶν εὑρημάτων τοῦ ἀρ χαιολόγου, κάνει τούς αἰῶνες σκοτούρα. Ὁ Ντί Βίτα, βίωνε αὐτό πού ἔκανε, ἀκόμα καί μετά πού ἔφυγε ἀπό τήν ἐνεργό ὑπη ρε σία καί μετροῦσε ζωντανά, κατ ἀλή θειαν τίς ἡμέρες, μέ τούς αἰῶνες! Προ σω πι κά γι αὐτό τόν ἀγάπησα, μαζί μέ τόν ἐλλογι μώ τατο συνοδειπόρο του καί ἐξαιρετικό καθηγητή Βιτζένζο Λά Ρόζα, τῆς Φαι στοῦ, γιά τόν ὁποῖο θά ἐπανέλθουμε σέ ἄλλο τεῦχος μας. Δέν εἶμαι εἰδικός γιά νά μπῶ στά βαθύτερα τῶν ἀναφερομένων, οὔτε ὁ κατάλληλος γιά νά συνεχίσω νά ἀ φη γοῦμαι, θέλω μόνο νά συστήσω στούς ἀναγνῶστες μας νά διαβάσουν τό ὡς ἄνω βιβλίο τοῦ Ντί Βίτα, τό ὁποῖο σύντομα θά κυκλοφορήσει στά ἑλληνικά. Οἱ σελίδες του εἶναι κατάφορτες ἀπό τρομερές καί ἄγνωστες πτυχές τῆς ἱστο ρίας τῆς Γόρτυνας. Ἡ ὅλη αὐτή συγγραφική ἐργασία, μέ τά τόσα τιμαλφῆ τῆς ἔ ρευνας τοῦ Ντί Βίτα, ἀπαύγασμα καρ ποῦ ἐγνωσμένου ἀρχαιολογικοῦ κό που γιά τόν ἀποστολικό τόπο μας, μέσα σέ ἀντιξοότητες καί περιπλοκότητες ἀνα τολῆς καί δύσης, μέ συντροφιά τόσους καί τόσους μαθητές καί καλούς συνεργάτες του, μέ τήν Ἰταλική Ἀρχαιο λογική Σχολή, ταπεινά νομίζω ὅτι τυ λί χτηκαν στά χρυσά κοντάκια τῆς ἀρχαιολογίας. Γιά μᾶς πού κατοικοῦμε σ αὐτό τόν τόπο τῆς ἀτέλειωτης ἱστορίας, τό περιώνυμο Ἄστυ τῆς Γόρτυνας, ἀποτελεῖ κάτι ξεχωριστό καί πολύτιμο καί τό βιβλίο τοῦ Ντί Βίτα, καταστάλαγμα πολυετοῦς κό που, ἀποτελεῖ ἀνα βάθρα μοναδικῆς ἐγγύτητας πρός αὐτό. 4 Ἐν Ἐσόπτρῳ Ἀπονομή τοῦ Σταυροῦ τῶν Ἀποστόλων Παύλου καί Τίτου, στόν Καθηγητή Di Vita. (Τυμπάκι ) Εἶχα τή χαρά νά ἀκούσω ἀπό τόν ἴδιο γιά τήν ἐνασχόλησή του μέ τή Γόρτυνα, πολύ μικρό μέρος τῶν ὁποίων ἀποτελεῖ ἡ ἀπομαγνητοφωνημένη συνέντευξη πού ἐμπεριέχεται στό παρόν ἔντυπο. Ἀξίζει νά τήν διαβάσουν αὐτοί πού θέλουν μέ μιά γρήγορη ματιά νά μάθουν γιά τήν Γόρτυνα. Εὐχαριστῶ τόν Θεό πού συναναστράφηκα γιά δύο καλοκαίρια τόν σοφό δάσκαλο Ντί Βίτα, γιά τό γεγονός ὅτι διαμεσολάβησα πρός τήν Βικελαῖα Δημ. Βιβλιοθήκη Ἡρακλείου, ὥστε νά μετα φρασθεῖ τό βιβλίο του καί γιά τό γεγονός ὅτι λίγους μῆνες πρίν κοιμηθεῖ, κατά τήν ταπεινή διακονία μου στήν Ἐκκλησία τῶν Γορτυνίων, ἀξιώθηκα νά τόν τιμήσω μαζί μέ τόν καθηγητή ἀρχαιολογίας Βιτζένζο Λά Ρόζα, μέ τήν ἀνώτατη τιμητική διάκριση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης, τόν Σταυρό τῶν Ἁγ. Ἀποστόλων Παύλου καί Τίτου, τήν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγ. Τίτου, πρώτου Ἐπισκόπου τῆς Ἐκκλησίας τῶν Κρητῶν, στό Τυμπάκι. Τό παρόν ταπεινό ἀφιέρωμα τοῦ περιο δικοῦ μας, ἀποτελεῖ ἕνα ἀκόμα μικρό δεῖγμα εὐγνωμοσύνης τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γορτυνίων πρός αὐτόν, γιά ὅλα ὅσα μᾶς πρόσφερε. Ἡ καλόκαρδη σύζυγός του Μαρία Ἀ ντω νιέττα, ἡ οἰκογένειά του, ἡ Ἰταλία καί ἡ πανεπιστημιακή κοινότητά της, ἡ Ἰτα λική Ἀρχαιολογική Σχολή, οἱ μαθητές, φίλοι καί συνεργάτες του, πρέπει νά σεμνύνονται γιά τόν καθηγητή, Ἀ. Ντί Βίτα, ὅπως καί ἐμεῖς γιά τόν ἄνθρωπο τῆς Γόρτυνας. 23/12/2011, τῶν Ἁγίων Δέκα Μαρτύρων, ἐν Γορτύνῃ. Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος

5 Antonino Di Vita μικρό βιογραφικό Ὁ ἀοίδιμος καθηγητής ἀρχαιολογίας καί ἱστορίας τῆς τέχνης Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, γεννήθηκε στίς 19/10/1926, στὸ «Chiaramonte Gulfi», Κιαραμόντε Γκούλφι τῆς Ἰταλίας καί κοιμήθηκε στίς 22/10/2011, στή Ρώμη. Σπουδές Διδακτικό ἔργο Ὁ καθηγητής Antonino Di Vita, Ἀντο νίνο Ντὶ Βίτα: Τό 1947, ἀπέκτησε τό διδακτορικό δίπλωμα τῆς κλασικῆς φιλολογίας τοῦ Πανεπιστημίου τῆς «Catania», Κατάνια Ἰταλίας, μέ διατριβή στήν ἀρχαιολογία. Τό 1950, ἦρθε στήν Ἑλλάδα καί φοίτησε ὡς ὑπότροφος στήν Ἰταλική Ἀρχαιο λογική Σχολή Ἀθηνῶν. Τό 1951, ἀπέκτησε τό δίπλωμα ἐξειδί κευσης "Sculture ellenistiche di Rodi e Coo", Ἑλληνιστική Γλυπτική τῆς Ρόδου καί τῆς Κῶ, μέ τό βαθμό ἄριστα, στὴν ἀρχαιολογία καὶ ἱστορία τῆς Ἑλληνι κῆς καί Ρωμαϊκῆς τέχνης, τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ρώμης. Ἀπό τό , διετέλεσε ἐθελοντής βοηθός στήν ἕδρα «Etruscologia e Antichità Italiche», Ἐτρουσκολογίας καί Ἰτα λικῆς ἀρχαιότητος, τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ρώμης. Ἀπό τό , διετέλεσε ἔκτακτος βο ηθός καί στή συνέχεια μέ ἀνάθεση, διδάσκων στήν ἕδρα τῆς ἀρχαιολογίας τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Παλέρμο τῆς Ἰταλίας καί γιά τήν περίοδο , ὑπῆρξε ὁ ἀντικαταστάτης τοῦ καθη γητοῦ A. Adriani, Ἀ. Ἀντριάνι, ὁ ὁποῖος ἦταν στήν Αἴγυπτο. Τό 1955, ἀναδείχθηκε πρῶτος τοῦ ἰταλι κοῦ ἐθνικοῦ διαγωνισμοῦ τῶν ἐπιθεω ρητῶν ἀρχαιοτήτων καί καλῶν τεχνῶν. Τό 1958, ἀναγορεύτηκε ὑ φη γητής τῆς ἀρχαιολογίας καί τῆς ἱστορίας τῆς Ἑλ ληνικῆς καί Ρω μαϊκῆς τέχνης. Ἀπό τό , διετέλεσε ἐπιθεωρητής καὶ στὴ συνέχεια γενικός ἐπιθεωρητής τῶν ἀρχαιοτήτων Συρακουσῶν, Ρώμης (Ν. Ἐτρουρία) καὶ Φλωρεντίας. Ἀπὸ τό , τοῦ ἀνατέθηκε ἡ διδασκαλία τῆς ἀρχαιολογίας καὶ στήν συνέχεια (1961) τῆς ἀρχαίας τοπο γρα φίας, στή σχολή γραμμάτων, στὸ Πανεπιστήμιο τῆς «Perugia», Περούζια τῆς Ἰταλίας. Ἀπὸ τό , διετέλεσε ἀποσπα σμέ νος διευθυντής τοῦ τμήματος ἐξωτερι κῶν ὑποθέσεων, ὡς ἀπεσταλμένος σύμβουλος ἀρχαιοτήτων τῆς Τριπολίτιδας, μὲ ἕδρα τὴν Τρίπολη τῆς Λιβύης. Τό 1964, ἵδρυσε καί εἶχε τήν ἀρχισυντα ξία τοῦ περιοδικοῦ «Libya Antiqua», Ἀρχαία Λιβύη, ἐπίσημο περιοδικό τοῦ τμήματος ἀρχαιοτήτων τῆς Λιβύης. Τό 1965, ἵδρυσε καί στήν συνέχεια διετέλεσε γραμματέας τῆς ὁμάδας ἔρευ νας ἀρχαιοτήτων τῆς βόρειας Ἀφρικῆς, στὴν Τριπολίτιδα, τὴν Τυνησία καὶ τὴν Ἀλγερία. Τό 1966, διετέλεσε διευθυντής τῶν ὁμά δων ἔρευνας ἀρχαιοτήτων τῆς βόρειας Ἀφρικῆς, στὴν Τριπολίτιδα, τὴν Τυνησία καὶ τὴν Ἀλγερία. Τό 1968, ἐκλέχτηκε καθηγητὴς τῆς ἕδρας τῆς ἀρχαιολογίας καὶ ἱστορίας τῆς Ἑλ ληνικῆς καὶ Ρωμαϊκῆς τέχνης τῆς «Catania», Κατάνια Ἰταλίας καί καλέστηκε ὡς Ἐν Ἐσόπτρῳ 5

6 καθηγητὴς στή σχολή γραμμάτων καί φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο τῆς «Macerata», Ματσεράτα Ἰταλίας, ὅπου ἀπό τό 1969, κατεῖχε καί τήν ἕδρα τῆς ἀρχαίας τοπογραφίας. Τό 1970, ἐκλέχθηκε Πρόεδρος τῆς Σχο λῆς γραμμάτων καί φιλοσοφίας τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ματσεράτα Ἰταλί ας καί ἐκλέχθηκε ξανά, γιά τήν τριετία Τό 1971, ἐκλέχθηκε τακτικός καθηγητής τῆς ἀρχαιολογίας καί τῆς ἱστορίας τῶν τεχνῶν Ἑλληνικῆς καί Ρωμαϊκῆς. Τό 1971, διετέλεσε ἀντιπρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ματσεράτα Ἰταλί ας καί ἀπό τό , πρύτανης. Τό 1976, ἀναδείχθηκε μέλος τοῦ περιφε ρει α κοῦ συμβουλίου τῆς πολιτιστικῆς κληρονομίας τῆς περιφέρειας «Marche» Ἰταλίας καί ἀργότερα ἐκλεγμένο μέλος τοῦ ἐθνικοῦ συμβουλίου, γιά τήν ἴδια περιφέρεια. Ἀπό τό , διετέλεσε διευθυντὴς τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν. Ἀπό τό , διετέλεσε διευθυντὴς τοῦ τμήματος ἀρχαιολογικῶν καί ἱστο ρικῶν ἐπιστημῶν τῆς ἀρχαιότητας, τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ματσεράτα Ἰταλί ας. Τό 2000, ἵδρυσε καί διεύθυνε τό κέντρο τεκμηρίωσης καί ἔρευνας γιά τήν ἀρχαιολογία τῆς βόρειας Ἀφρικῆς, στό Πανεπιστήμιο τῆς Ματσεράτα Ἰταλίας. Τό 2005, ἀναγορεύτηκε ὁμότιμος καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ματσεράτα Ἰταλίας. Συγγραφικό ἔργο Ὁ σπουδαῖος καθηγητής Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, ἔχει συγγράψει 8 μονογραφίες καὶ ἦταν ὑπεύθυνος ἄλλων ἑπτά. Ἔχει δημοσιεύσει πάνω ἀπὸ 300 μελέτες καὶ ἄρθρα ποὺ ἀφοροῦν κυρίως στὴν τοπογραφία καὶ στὴν πολεοδομία (ἰδιαίτερα τῆς Σικελίας) τὴν ἀρχιτεκτονι κή, τὴν ἑλληνικὴ γλυπτικὴ καὶ τὴν κεραμική, τὰ ρωμαϊκὰ ψηφιδωτά, τὴν ἑ λ ληνι στι κὴ καὶ ρωμαϊκὴ Ἀφρική, τὸν καρχηδο νια κὸ πολιτισμό καί τὴ βυζαντινὴ Κρήτη. Ἀρχαιολογικές ἀνασκαφές Ὁ διαπρεπής καθηγητής Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, στὴ μακρόχρονη ἐπιστημονικὴ πορεία του ἀνέλαβε διευθύνσεις ἀνασκαφῶν ἀρχαιολογικῶν ἀνα στη λώσεων καὶ τακτοποίησης μουσείων στὴ Σικελία, τὴ Νότια Ἐτρουρία, τὴ Λι βύη, τὴν Τυνησία, τὴν Ἀλγερία, τήν Ἑλ λάδα καί τήν Κύπρο. Ἰδιαίτερα στήν Κρή τη ἐργάστηκε στή Γόρτυνα, κ.λ.π. Ἀκαδημαϊκές ἀναγνωρίσεις Ὁ μεγάλος ἐπιστήμονας καί καθηγητής Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, ἀνακηρύχθηκε: Τό 1961, Μέλος Γερμανικοῦ Ἀρχαιο λογικοῦ Ἰνστιτούτου. Τό 1968, Μέλος τῆς Ἐτρουσκικῆς Ἀκα δη μίας τῆς Κορτόνα Ἰταλίας. Τό 1971, Μέλος τῆς Ἀκαδημίας τῶν Catenati, τῆς Ματσεράτα Ἰταλίας. Τό 1978, Ἀντεπιστέλλον Μέλος τῆς Ποντιφίκιας Ἀκαδημίας Ἀρχαιολογίας Ρώμης. Τό 1982, Τακτικό Μέλος τῆς Ἀκαδημίας τῶν Γραμμάτων καί Τεχνῶν τῆς Νάπολης Ἰταλίας. Τό 1983, Τακτικό Μέλος τῆς Ἑταιρείας Ρωμαϊκῶν Σπουδῶν τῶν Ἀθηνῶν. Τό 1987, Τακτικό Μέλος τῆς Ἀρχαιολο γικῆς Ἑταιρείας Ἀθηνῶν. Τό 1989, Ἐπίτιμος Πρόεδρος τοῦ «Archeo Club» Ἰταλίας. Τό 1992, Ἀντεπιστέλλον Μέλος τῆς Ἑται ρείας Κρητικῶν Ἱστορικῶν Μελετῶν. Τό 1993, Ἀντεπιστέλλον Μέλος τῆς Ἐθ νι κής Ἀκαδημίας «Lincei» Ἰταλίας. Τό 1993, Ἐπίτιμο Μέλος τῆς Ἑταιρείας Ἱστορία Πατρίδος τῆς Ραγκούσα, Ἰταλί ας. Τό 1994, Ἐπίτιμο Μέλος τοῦ ἰταλικοῦ Συνδέσμου γιά τήν μελέτη καί διατήρηση τοῦ Μωσαϊκοῦ. Τό 1994, Μέλος τῆς ἐπιστημονικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἱστορικοῦ Ἀρχείου τῆς Καλαβρίας καί τῆς Λουκανίας, Ἰταλίας. Τό 1994, Μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Σωματείου Μεγάλη Ἑλ λάδα. 6 Ἐν Ἐσόπτρῳ

7 Τό 1994, Μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Ἑταιρείας γιά τά συμφέροντα τῆς Ν. Ἰταλίας. Τό 1995, Ἐπίτιμο Μέλος τῆς Ἀκαδημίας τῶν Γραμμάτων καί τῶν Καλῶν Τε χνῶν «degli Zelanti e dei Dafnici», Acireale, Σικελίας. Τό 1996, Μέλος τῆς Ἰταλικῆς Ἐθνικῆς Ἐπιτροπῆς γιά τό Πανεπιστημιακό Συμβούλιο. Τό 1996, Μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἱδρύματος γιά τήν Ἱστορία καί τήν Ἀρχαιολογία τῆς Μεγάλης Ελλάδας. Τό 1996, Ἐπίτιμο Μέλος τοῦ «Archeo club» Ἱταλίας. Τό , Κοσμήτορας τῶν Διευθυ ντῶν στίς Ξένες Σχολές Ἀρχαιολογίας στήν Ἑλλάδα. Τό 2001, Ἀντεπιστέλλον Μέλος τῆς Ἀκαδημίας τῶν «Agiati» στό Roveretο, Ἰταλίας. Τό 2001, Ἀντεπιστέλλον Μέλος τῆς Ἑνώσεως Ἀρχαιοδιφῶν Γαλλίας. Τό 2003, Ἐθνικό Μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀκαδημίας τῶν «Lincei» Ἰταλίας. Τό 2006, Μέλος τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ Ἱδρύ ματος Ρώμης. Διακρίσεις Ὁ εὐφήμως γνωστός καθηγητής Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, ἔλαβε: Τό 1983, τό βραβεῖο «Il Lupo d'oro», Licodia Eubea, Σικελίας. Τό 1985, τό βραβεῖο «Il Polifemo d'argento», Zafferana Etnea, Σικελίας. Τό 1988 καί 2000, τό βραβεῖο «L'Ulivo d'argento», Chiaramonte Gulfi, Σικελίας. Τό 1990, τό βραβεῖο «Targa d'argento», Ragusa, Σικελίας. Τό 1997, τό διεθνές βραβεῖο «I Cavalli d'oro di San Marco», Βενετίας. Τό 1998, τό βραβεῖο τοῦ Ὑπουργείου Πολιτιστικῆς Κληρονομίας γιά τήν Ἀρχαιολογία, Ἐθνική Ἀκαδημία Lincei, Ρώμης. Τό 1999, τό τιμητικό δίπλωμα τῆς Ἕνω σης «Ragusani nel mondo», Ragusa Ἰτα λίας. Τό 2003, τό βραβεῖο ὑποτροφίας τοῦ Ἱ δρύ ματος Ὠνάσης «per Univeristy Full Professor», Ἀθῆνα. Τό 2011, τό διεθνές βραβεῖο «Ibla» γιά τήν Ἀρχαιολογία. Τιμές Ὁ ἐξέχων καθηγητής τῆς ἀρχαιολογίας Antonino Di Vita, Ἀντονίνο Ντὶ Βίτα, τιμήθηκε: Τό 1977, ὀνομάστηκε ἀπό τόν Πρόεδρο τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατίας «Μέγας Ἀ ξιωματοῦχος» τοῦ Τάγματος τῆς Ἀξί ας τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατίας, μέ πρόταση τοῦ Ὑπουργοῡ Malfatti. Τό 1987, τοῦ ἀπονεμήθηκε τό χρυσό Μετάλλιο Ἀξίας, γιά τά πολιτιστικά ἀγα θά τοῦ Ἐθνογραφικοῦ Μουσείου της Licodia Eubea, Σικελίας. Τό 1994, τοῦ ἀπονεμήθηκε ἡ τιμή τοῦ «Μεγαλόσταυρου Ἱππότη», τοῦ Τάγματος τῆς Ἀξίας τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατίας. Τό 1997, ἀνακηρύχθηκε Ἐπίτιμος Δημότης, τοῦ οἰκισμοῦ Ἁγ. Δέκα Ἡρακλείου Κρήτης. Τό 2001, τιμήθηκε στούς Ἁγ. Δέκα Ἡρα κλείου Κρήτης, μέ τήν ὀνομασία ἑνός δρόμου, δίπλα στό Δημαρχεῖο, μέ τό ὄνομά του. Τό 2002, τιμήθηκε κατά τά ἐγκαίνια τοῦ Δημοτικοῦ Μουσείου τῆς Licodia Σικελίας, πού ἔλαβε τό ὄνομά του. Τό 2011, ἔλαβε κατά τήν ἑορτή τοῦ Ἁγ. Ἀποστόλου Τίτου, Πρώτου Ἐπισκόπου Κρήτης, στό Τυμπάκι Μεσαρᾶς Κρήτης, τόν Σταυρό τῶν Ἁγ. Ἀποστόλων Παύλου καί Τίτου, μετά διπλώματος, ἀνώ τατη τιμητική διάκριση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης, ἀπό τόν Σεβ. Μητροπολίτη Γορτύνης καί Ἀρκαδίας κ. Μακάριο καί κατόπιν προτάσεως αὐτοῦ. Στήν ἴδια ἑορτή τοῦ Ἁγ. Τίτου, ἔλαβε τιμητικές διακρίσεις ἀπό τούς Δημάρχους τῶν Δήμων Γόρτυνας καί Φαιστοῦ. Ἐπιμέλεια: Μητρ. Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος Ἐν Ἐσόπτρῳ 7

8

9 Antonino Di Vita Ὁ ἄνθρωπος τῆς Γόρτυνας Ἀ πὸ μία συνομιλία τοῦ Antonino Di Vita, μέ τό Σεβ. Μητροπολίτη Γορτύνης καὶ Ἀρκαδίας κ. Μακάριο, πού ἔγινε στά γραφεῖα τῆς Ἱ. Μητροπόλεως, τό καλοκαίρι τοῦ Σεβ. Ἀγαπητὲ κύριε καθηγητά, εὐχα ριστῶ πολύ, διότι ἀποδέχεστε νὰ πραγματοποιήσουμε αὐτὴ τὴν περιληπτική συνομιλία γιὰ τὴ Γόρτυνα, τήν ὁποία ἐπὶ τόσα χρόνια ἀνασκάψατε, βοηθήσατε καὶ ἀναδείξατε. Ἰδιαιτέρως ἀνα φέ ρω τὴν ἀνασκαφή τῆς παλαιᾶς βα σι λικῆς πρὶν τὸ χωριὸ Μητρόπολη καὶ τὴν ὅλη ἐργασία τήν ὁποία ἔχετε προσφέρει στὴ Γόρτυνα. Πότε γιὰ πρώτη φορὰ ἀσχο ληθήκατε μὲ τή Γόρτυνα καὶ ποῦ ἔχετε σπουδάσει; Di Vita. Σπούδασα ἀρχικὰ στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Κατάνια, τῆς Σικελίας. Κι ἐγὼ εἶμαι λίγο Ἕλληνας, γιατί κατάγομαι ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Σικελία. Μετὰ τὴν Κατάνια σπούδασα στὴ Ρώμη. Τὸ 1950, ἤμουν ὁ πρῶτος μαθητὴς στὴν Ἰταλικὴ Ἀρχαιολογικὴ Σχολὴ στὴν Ἀθήνα, μετὰ τὸν πόλεμο. Ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἦρθα ἐδῶ στὴν Κρήτη ἦταν τὸν Σεπτέμβριο τοῦ Ἔτσι θυμᾶμαι πάρα πολὺ καλὰ πῶς ἦταν τότε ἡ Κρήτη καὶ τὴ διαφορὰ μὲ τή σημερινή κατάσταση. Δὲν ἤξερα ὅτι μετὰ ἀπὸ 27 χρόνια θὰ γύριζα πίσω ὡς Διευ θυντὴς τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἤμουνα πρὶν στὴν Ἐφορία Ἀρχαιοτήτων τῆς Σικελίας καὶ μετὰ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τῆς Περούντζια καὶ στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ματσεράτα, ὅπου ἤμουν Κοσμήτωρ καί μετά Πρόεδρος τοῦ Πανεπιστημίου αὐτοῦ. Ἄφησα σύντομα τὴ Ματσεράτα καὶ τὴν πόλη μου, γιὰ νὰ ἔχω τὴν εὐκαιρία νὰ ἔρθω ὡς Διευθυντὴς τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχαιο λογικῆς Σχολῆς. Ἦταν τόσο μεγάλη τιμὴ γιὰ ἐμένα αὐτὴ ἡ Σχολὴ στὴν Ἀθήνα καὶ τόσο μεγάλη ἡ ἀγάπη ποὺ εἶχα καὶ ἔχω γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ὥστε ἄφησα τὴ Ματσεράτα καὶ τὴ Ρώμη καὶ ἦρθα ὡς Διευθυντὴς τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς στὴν Ἑλλάδα. Ἔχω δουλέψει στὴ Γόρτυνα ἀπὸ τὸ Ἤθελα νὰ κάνω μία ἑλληνικὴ ἀνασκαφὴ καὶ ἡ καλύτερη ἦταν στὴ Γόρτυνα. Ἡ Γόρτυνα ἦταν γιὰ 24 χρόνια ἡ πόλη ποὺ ἀνέ σκαψα καὶ δούλεψα περισσότερο. Ὁ καθηγητὴς Φεντερίκο Ἄλμπερτ, τό 1884 ἄρχισε τὴν ἀνασκαφὴ στὴ Γόρτυνα, μετὰ τὴν ἀνάδειξη τῆς λεγόμενης μεγάλης ἐπιγραφῆς τῆς Γόρτυνας. Μετὰ ἀπ αὐτὸ μπορούσαμε νὰ δουλέψουμε γιὰ ὅλα ὅσα δὲν ἦταν ἑλληνικά γιὰ νὰ πᾶμε κάτω, μέχρι τὰ ἑλληνικά. Τώρα οἱ ἀρχαιολόγοι καταλαβαίνουν, πόσο πολὺ ἐνδιαφέροντα εἶναι καὶ τὰ βυζαντινά. Τώρα μποροῦμε νὰ τὰ ἐπισκεφθοῦμε, νὰ πᾶμε πιὸ κάτω γιὰ νὰ δοῦμε καί ἄλλα ἀνασκαφικά στρώματα, ἄλλων ἐποχῶν. Ἔτσι ἡ πόλη τῆς Γόρτυνας ποὺ ἔχουμε βρεῖ εἶναι ἡ ρωμαϊκή, ἡ χριστιανικὴ πόλη, ἡ πρώτη βυζαντινὴ πόλη. Σπάνια μπο ροῦμε νὰ πᾶμε μέχρι τὸ ἐπίπεδο τῆς ἀρχαϊκῆς ἢ τῆς κλασσικῆς πόλης. Ξέρουμε ὅμως περισσότερα πράγματα, διότι ἔχου με κάνει ἀνασκαφὴ σὲ ὁλόκληρο τὸ πεδίο της, ποὺ εἶναι τεράστιο, περίπου στρέμματα. Ἐν Ἐσόπτρῳ 9

10 Ὁ μακαριστός Di Vita. Μᾶς βοήθησαν πολὺ στὴ δουλειὰ οἱ τότε ἐργασίες ποὺ ἔγιναν, γιὰ νὰ πᾶνε τὸ τηλέφωνο καὶ τὸ νερὸ στὸ χωριὸ Μητρόπολη. Ἦταν ἕνα μέρος τῆς ἀρχαίας πόλης ποὺ δὲν εἶχε ἀνασκαφεῖ ποτέ. Τότε βρήκαμε αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον σημεῖο, τὴ βασιλικὴ, πρὶν τὸ χωριὸ Μητρόπολη. Ἀνακαλύψαμε ὡραιότατα κιονόκρανα καὶ γι αὐτὸ ἐγὼ σταμάτησα τότε νὰ κάνω τὴν ἀνασκαφὴ καὶ ἄρχισα νὰ κάνω μία νέα τὸ Σύντομα κατάλαβα ὅτι ἦταν μία μεγάλη ἐκκλησία. Ἦταν ἡ μεγαλύτερη ἐκκλησία τῆς Κρήτης καὶ τῆς Μητρόπολής της. Τότε ὁ Ἐμμ. Μπορμπουδάκης, Ἔφορος Βυζ. Ἀρχαιοτήτων, ἀγόρασε τὰ ἐκεῖ χωράφια ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἤμασταν πάρα πολὺ φίλοι μὲ τὸν ἴδιο καὶ μάλιστα σκάψαμε μαζί στή βασιλική τῆς Μητρόπολης. Τὰ χρήματα γιὰ τὸ σκάψιμο ἦταν δικά μας, ἀλλὰ ἦταν μία συνεργασία. Ἔχουμε βρεῖ αὐτὴ τὴ βασιλικὴ καὶ ξέρετε πόσο μεγάλη εἶναι. Μέχρι τώρα γνωρίζουμε ὅτι εἶναι 100 περίπου μέτρα μῆκος μέχρι τό σημεῖο τοῦ μισοῦ ἄτριου, πού βρίσκεται ἔξω ἀπό τό νάρθηκά της καί 36 περίπου μέτρα πλάτος. Εἶναι ἡ δεύτερη σέ μέγεθος στήν Ἑλλάδα βασιλική, μετά τήν βασιλική τοῦ Λεχαίου Κορίνθου. Ἐπίσης βρήκαμε ἐκεῖ κοντὰ καὶ ἄλλα χριστιανικὰ μνημεῖα, ὅπως π.χ. τὸ βαπτιστήριο τοῦ ὁποίου ἡ ἀνασκαφή συνεχίζεται. Οἱ τότε χριστιανοὶ ἄρχισαν νὰ κάνουν μία καινούργια πόλη, νὰ κάνουν αὐτὸ ποὺ τώρα φαίνεται στὴ Μητρόπολη, ἕνα μέρος στό ὁποῖο κατὰ τὴ ρωμαϊκὴ ἐποχὴ δὲν ὑπῆρχαν πολλὰ πράγματα. Ἐκεῖ σχημάτισαν ἕνα ὁλόκληρο μεγάλο χριστιανικὸ οἰκισμό. Ὑπάρχουν βέβαια ἕξι βασιλικὲς στὸ ἐπίπεδο της Γόρτυνας, χωρὶς τὴ βασιλική τῆς Ἀκρόπολής της. Ξέρουμε πολὺ καλὰ ὅτι οἱ χριστιανοὶ πηγαίνανε τότε σὲ αὐτό τό μέρος, ἀλλὰ καὶ στὸ κέντρο τῆς Πόλης, στὸ λεγόμενο Πραιτώριο. Στὸ Πραιτώριο καὶ στὴν ἀγορὰ ἔμεναν οἱ βα σιλεῖς, ὁ διοικητὴς τῆς Κρήτης. Ἡ ἐξουσία ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ καὶ τὰ ρωμαϊκὰ χρόνια ἦταν στή Γόρτυνα. Ἐκεῖ, ὑπῆρχε ἕνας πολὺ μεγάλος βωμός, τοῦ «Ὑψίστου Θεοῦ». Αὐτὸς ὁ βωμὸς δημιουργήθηκε τουλάχιστον ἀπὸ τὸν 1ο αἰ. μ.χ. μέχρι καὶ τὸν 5 ο αἰ. μ.χ. Τὸν ἀνακα λύψαμε ὁλόκληρο, διότι στὸ σημεῖο ἐκεῖνο περνοῦσε ἕνα μικρὸς δρόμος, ποὺ ὁδη γοῦσε ἀπὸ τὴ Μητρόπολη στοὺς Ἁγ. Δέκα καὶ ὁ ὁποῖος ἔμεινε ἄσκαφτος ἀπὸ κλέφτες. Στὸ βωμό αὐτό, γινόταν μία λατρεία, μία «λειτουργία», ὅπου πήγαιναν παγα νιστὲς μονοθεϊστικῆς πίστης, ἑβραῖοι, ἀλ λὰ καὶ χριστιανοί. Ὅλοι αὐτοὶ ἦταν φτωχοί ἄνθρωποι, ἀπὸ φτωχὰ στρώματα, ἀπὸ χαμηλὸ βιωτικό ἐπίπεδο. Ἐκεῖνοι, ἐκεῖ, ὅλοι μαζί, Ἑβραῖοι, παγανι στὲς καὶ Χριστιανοί, προσεύχονταν στὸν Ὕψιστο Θεό, γενικά. Ἦταν μία λαϊκὴ λατρεία στὸν σπουδαιότερο βωμὸ τῆς Γόρτυνας, γιὰ φτωχοὺς ἀνθρώπους. Ἡ λατρεία ποὺ ἔκαναν γινόταν τὴ νύχτα μὲ λυχνίες, μὲ φαναράκια. Δὲν ἔκαναν αἱματηρὲς θυσίες, ἁπλὰ προσεύχονταν, μὲ τὸ φῶς τῶν λυχνιῶν, ἀπό λάδι. Εἶναι ὁ μόνος μεγάλος βωμὸς τοῦ «Ὑψίστου Θεοῦ» ποὺ ἔχει σωθεῖ, διότι ἀπ ἐδῶ ὡς τὴν Ἀνατολὴ καὶ μέχρι τὴν Κριμαία τῆς Ρωσίας, οἱ βωμοὶ αὐτοὶ ἦταν πάντοτε μικροὶ καὶ ἦταν πάντοτε βέβαια γιὰ φτω χοὺς ἀνθρώπους, γιὰ τὴν λαϊκὴ μάζα. Ἔτσι τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ ὑπῆρχαν οἱ μεγάλες χριστιανικές βασιλικές στὴ Γόρτυνα, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὑπῆρ χε καὶ αὐτὸς ὁ βωμὸς γιὰ τὸν χαμη λὸ λαό, μέχρι περίπου τὸ πρῶ το μισό του 5 ου αἰ. Ὑπῆρχε ὅμως καὶ πρὶν τὸν 1 ο αἰ., διότι βρήκαμε ὅτι πρὶν ἀπὸ τὸν ἐν λόγῳ μεγάλο βωμὸ, ὑπῆρχαν λυχνάρια παλαιότερα πού δείχνουν ὅτι σ αὐτό τό μέρος κοντά στό στάδιο, πήγαιναν καὶ ἔκαναν θυσία. Αὐτὸ ποὺ ἔχουμε βρεῖ, τὸ πιὸ ἐνδιαφέρον γιὰ μένα, εἶναι τὸ ἀμφιθέατρο τῆς πόλης, ἐκεῖ ὅπου εἶναι σήμερα ἡ ἐκκλησία τῶν Ἁγ. Δέκα. 10 Ἐν Ἐσόπτρῳ

11 Ὁ Antonino Di Vita μέ τό Σεβ. Μητροπολίτη Γορτύνης καὶ Ἀρκαδίας κ. Μακάριο, στήν Ἰταλική Ἀρχαιολογική Σχολή τῶν Ἁγ. Δέκα. Ἔχουμε βρεῖ ὅτι τὸ σημερινὸ πάτωμα αὐτῆς τῆς ἐκκλησίας, εἶναι ἀκριβῶς στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀρένας τοῦ ρωμαϊκοῦ ἀμφιθε άτρου. Σεβ. Ὅπου καὶ ὁ τόπος τοῦ μαρτυρίου τῶν Ἁγ. Δέκα; Di Vita. Ἀκριβῶς ἐκεῖ. Μάλιστα στὸν Buondelmonti, μέσα σὲ χειρόγραφό του, τοῦ 15 αἰ. μ.χ., μὲ τίτλο: Descriptio Insulae Candiae, βρίσκουμε μία γκραβούρα ἡ ὁποία παρουσιάζει ἕνα ἀμφιθέατρο στὸν τόπο τῆς Γόρτυνας μὲ τὴν χαρακτηριστικὴ ἐπιγραφή: Cellulae heremit(arum) δηλ. τὰ κελιά τῶν ἐρημιτῶν. Αὐτὸ τὸ χειρόγραφο βρίσκεται στὴν βιβλιοθήκη «Firenze Biblioteca Lavrenziana». Μπορεῖτε νὰ δεῖτε σχετικὰ στὴν σελ. 7 τοῦ τελευταίου βιβλίου μου γιὰ τὴ Γόρτυνα. Δηλαδὴ στὸ τόξο τοῦ ἀμφιθεάτρου εἶχαν πάρει χῶρο οἱ μοναχοὶ γιὰ νὰ μένουν. Γιατί ἐκεῖ; Διότι μέσα στὸ ἀμ φιθέ ατρο ὑπῆρχε μία μικρὴ ἐκκλησία, ἀνάμνησης τοῦ μαρτυρίου τῶν Ἁγ. Δέκα, ἡ ὁποία ἔγινε ἐκεῖ, στὸ χῶρο δηλ. τοῦ μαρτυρίου, οἰκοδόμησαν τὴν ἐκκλησία. Γι αὐτὸ οἱ μοναχοὶ πῆγαν καὶ ἐγκα τα στάθηκαν ἐκεῖ. Οἱ σημερινὲς φάσεις τοῦ Ναοῦ εἶναι μεταγενέστερες τῆς ἀρχικῆς. Τὸ δέ παλαιὸ χωριὸ Ἅγ. Δέκα, οἰκοδομή θηκε γύρω πάνω ἀπὸ τὸ ἐν λόγῳ ἀμ φιθέατρο, ὅπως παρουσιάζω στὸ βιβλίο μου. Σεβ. Ὅλα αὐτὰ περιγράφονται ἀνα λυτι κὰ καὶ ἐπιστημονικά, στὸ θαυμάσιο καὶ μοναδικὸ βιβλίο σας: GORTINA DI CRETA, QUINDICI SECOLI DI VITA URBANA «Γόρτυνα τῆς Κρήτης, δεκαπέντε αἰῶνες τῆς ἀστικῆς ζωῆς της», δηλαδὴ λίγο πιὸ ἀ ναλυτικὰ θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, 15 αἰῶ νες τῆς συνεχιζόμενης ἀστι κῆς ἀνάπτυξής της, ποὺ κυκλοφόρησε τὸ ἔτος 2010 στὴν Ἰταλία. Εὐχαριστῶ πολὺ διότι ὄχι μόνο μοῦ τὸ προσφέρατε εὐγε νῶς, ἀλλὰ μὲ ξεναγήσατε καὶ σ αὐτό. Τὸ βιβλίο σας εἶναι ἕνας τόμος ἀπο τελού μενος ἀπὸ 406 σελίδες μὲ σχέδια, φωτογραφίες καὶ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα τῆς ὅλης ἐπίπονης ἀνασκαφικῆς προσπάθειας καὶ ἐργασίας σας στὴ Γόρτυνα. Γνωρίζετε μάλιστα ὅτι μόλις τὸ εἶδα, ἄρχισα τὶς δια μεσολαβητικὲς προσπάθειες, ὥστε νὰ μεταφραστεῖ στὰ Ἑλληνικὰ καὶ πιστεύω ὅτι θὰ γίνει. Di Vita. Τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀναφέρεται στὴν πόλη τῆς Γόρτυνας. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς πόλης, ὄχι μόνο κατὰ τὴν περίοδο τοῦ Χριστιανισμοῦ, γιατί μετὰ τὸ 1000 π.χ. ἐμεῖς ξέρουμε ὅτι γύρω ἀπὸ τὴ Μεσαρά ὑπῆρχαν οἰκίσκοι τῆς γεωμετρικῆς ἐποχῆς Ἐν Ἐσόπτρῳ 11

12 καὶ αὐτὰ τελειώνουν τὸν 7ο αἰ. π.χ. Τότε ὅλοι μαζί, οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς τοῦ 7ου αἰ. π.χ. ἔκαναν μία πόλη δηλ. τὴ Γόρτυνα καὶ εἶχαν ὡς κέντρο τῆς πόλης καὶ λατρείας της, τὸ ναὸ τοῦ Ἀπόλλωνα. Ἐκεῖ γράφηκαν οἱ πρῶτοι νόμοι, ποὺ βρῆκε ὁ Ἄλπερτ, στοὺς τοίχους τοῦ ναοῦ αὐτοῦ. Ὁ ναὸς ὑπάρχει ἀπὸ τότε καὶ μαζὶ μ αὐτὸν ὑπῆρχε μία ἀγορά, στοὺς πρόποδες τῆς Ἀκρόπολης τῆς Γόρτυνας καί στήν Ἀκρό πολη ὑπῆρχε μιά μεγάλη λατρεία, κάποιας θεᾶς. Εὐτυχῶς ἔχουμε πολλὲς ἐ πι γραφές. Μπορῶ νὰ σᾶς παρουσιάσω ἑκατοντάδες ἐπιγραφὲς ἀπὸ τὸν 7ο, 6ο καὶ 5ο αἰ. π.χ. Σεβ. Τὸ βιβλίο σας GORTINA DI CRETA, QUINDICI SECOLI DI VITA URBANA «Γόρτυνα τῆς Κρήτης, δεκαπέντε αἰῶνες τῆς ἀστικῆς ζωῆς της» μοῦ εἴπατε ὅτι κάνατε 3 χρόνια νὰ τὸ γράψετε. Εἶναι συμπυκνωμένη σ αὐτὸ ἡ ἐμπειρία σας, ἀπὸ ὅλη αὐτὴ τὴν ἀνασκαφή. Προσφέρατε στὸν πολιτισμὸ τῆς Κρήτης καὶ ἰδιαίτερα τῆς Γόρτυνας πάρα πολλὰ στοιχεῖα, μὲ ἐπιστη μονι κὰ συμπεράσματα, πολλὲς ὑποσημειώσεις, σχέδια καὶ ἀνακαλύψεις. Μοναδι κὰ εἶναι τά στοιχεῖα περὶ τῆς βασιλικῆς τῆς Μητρόπολης, μὲ τὸ ἀρχαιότερο σύνθρονο τοῦ Ἐπισκόπου τῆς Γόρτυνας, τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης, τήν ὁποία δυστυχῶς σήμερα τὴν τέμνει ὁ δρόμος ποὺ ὁδηγεῖ πρὸς τὸ χωριὸ Μητρόπολη, μὲ ὅλα ὅσα ἔχετε βρεῖ ἐντὸς αὐτῆς, τοὺς Ἐπισκόπους τῆς Γόρτυνας, Θεόδωρο, Βετράνιο, σπουδαίους τάφους γιὰ τοὺς ὁ ποίους μᾶς ἐξηγεῖτε στὸ εἰρημένο βιβλίο κ.λ.π. Δηλαδὴ στὴ μητρόπολη, ὅπως μοῦ εἴπατε, ὑπῆρχε ἕνα μικρότερος ναὸς πρὶν τὴν σημερινὴ γνωστὴ πεντάκλιτη λαμπρή βασιλική τῆς Μητρόπολης. Μετὰ ἔγινε ἡ μεγάλη βασιλικὴ μὲ ὅλες τὶς φάσεις ποὺ ἀναφέρετε στὸ βιβλίο σας καὶ κάποτε ἔγινε ἕνας σεισμὸς καὶ μία καταστροφή του. Πότε; Di Vita. Ἡ Κρήτη ἀπὸ τὸν 4 ο αἰ. μ.χ. μέχρι τὸν 7 ο αἰ. μ.χ. ὑφίστατο κάθε 100 χρόνια περίπου ἕνα μεγάλο σεισμό, ὅπως στὴ Μινωϊκὴ καὶ Μυκηναϊκὴ ἐποχή. Δηλαδὴ ἔχουμε ἕνα πολὺ μεγάλο σεισμό, τό μεγαλύτερο σεισμὸ ποὺ ἔχουμε ἀπὸ χρόνια, τό 365 μ.χ. Μετὰ ἔχουμε ἕνα ἄλλο σεισμὸ περίπου τὸ 450 μ.χ., ἕνα ἄλλο περίπου τὸ 550 μ.χ., ἀκόμα ἕνα περίπου τὸ 618 μ.χ., ἕνα ἄλλο περίπου τὸ 670 μ.χ. καὶ ἕνα ἄλλο σεισμὸ ποὺ τὰ κατέστρεψε ὅλα τὸ 796 μ.χ. Σεβ. Ὁπότε φεύγει ἀπὸ ἐκεῖ ἡ ἕδρα τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γορτυνίων, φεύγει ἀπὸ ἐκεῖ ἡ βασιλική, πάει στὴν βασιλική τῆς ἀκρό πολης τῆς Γόρτυνας καὶ ἀπὸ τὴν ἀκρόπολή της κατεβαίνει ἐκεῖ ποὺ εἶναι σήμερα, πάνω στὸν κεντρικὸ δρόμο Ἁγ. Δέκα Μοιρῶν. Di Vita. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος Βετράνιος, ἔχει οἰκοδομήσει καὶ αὐτὴ τὴν βασιλική ποὺ ἐμεῖς σήμερα ὀνομάζουμε τοῦ Ἁγ. Τίτου, πάνω στὸν κεντρικὸ δρόμο Ἁγ. Δέκα Μοιρῶν, περίπου τό μ.χ. Τό σπουδαῖο βιβλίο τοῦ Antonino Di Vita, GORTINA DI CRETA, QUINDICI SECOLI DI VITA URBANA «Γόρτυνα τῆς Κρήτης, δεκαπέντε αἰῶνες τῆς ἀστικῆς ζωῆς της» Ἐν Ἐσόπτρῳ

13 Σεβ. Ἀναφέρεστε σ αὐτὴ ποὺ προείπαμε, αὐτὴ ποὺ βρίσκεται πάνω στὸν κεντρικὸ δρόμο Ἁγ. Δέκα Μοιρῶν, ποὺ δὲν εἶναι τελικά τοῦ Ἁγ. Τίτου, τὴν ἐπονομαζόμενη ἀπὸ τὸ λαὸ «Παναγία Κερά»; Di Vita. Ναί, τὴ λεγόμενη «Κερά». Τὸ 670 μ.χ. ὅταν καταστρέφεται ὁλόκληρη ἡ πόλη μένουν σπάνια πλέον κληρικοὶ σ αὐτήν. Οἱ περισσότεροι Γορτύνιοι μετά τό σεισμό, πῆγαν πάνω στὴν ἀκρόπολη τῆς Γόρτυνας, ὅπου ἐκεῖ οἰκοδόμησαν μία ἐκκλησία τὸν 7ο 8ο αἰ. μ.χ. Σεβ. Δηλαδή; Di Vita. Ὅταν ἔφυγαν ἀπὸ κάτω, ἀπὸ τὴν βασιλικὴ ποὺ βρίσκεται πρὶν τὸ χωριὸ Μητρόπολη, μεταφέρθηκαν πάνω πολλοί Γορτύνιοι, στὴν ἀκρόπολη τῆς Γόρτυνας. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ λεγόμενη Ἐκκλησία τοῦ Ἁγ. Τίτου ἤ «Κερᾶς» ἔμεινε καὶ δὲν γνω ρίζω ἂν ὁ Ἅγ. Τίτος ὡς ναὸς καί ὡς λατρεία, μεταφέρθηκε στὴν Ἀκρόπολη ἢ ἔμεινε στὴν βασιλικὴ ποὺ εἶναι στὸν κεντρικὸ δρόμο, Ἁγ. Δέκα Μοιρῶν. Σεβ. Αὐτὴ πού ὁ Ἐπίσκοπος τῆς Γόρτυνας Βετράνιος εἶχε χτίσει πιὸ μπροστά, αὐτὸ λέτε; Ἤθελα νά κάνω μία ἑλληνική ἀνασκαφή καί ἡ καλύτερη ἦταν στή Γόρτυνα. Ἡ Γόρτυνα ἦταν γιά 24 χρόνια ἡ πόλη πού ἀνέσκαψα καί δούλεψα περισσότερο. Di Vita. Ναί, καὶ μποροῦμε νά ποῦμε: Ὅταν τὸ 961 μ.χ. ἦρθαν ἐδῶ οἱ βυζαντινοὶ τὴν ἔφτιαξαν ἀκόμη περισσότερο. Πιστεύω ὅτι αὐτὴ ἡ ἐκκλησία ποὺ βλέπουμε τώρα στὸ δρόμο Ἁγ. Δέκα Μοιρῶν, εἶναι τοῦ 10ου αἰ. μ.χ. τὸ ἔχει πεῖ ὁ καθηγητής Ὀρλάνδος. Σεβ. Μήπως πιὸ μπροστά; Di Vita. Τελικὰ ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἦταν τοῦ 6ου αἰ. μ.χ. καὶ τὴν εἶχαν φτιάξει πολλὲς φορές, δηλαδή ἔχει ἀρκετές φάσεις. Σεβ. Μιλᾶμε πάντα γιὰ τὴν «Κερά»; Di Vita.. Βεβαίως. Ὅταν ἦρθαν ἐδῶ οἱ Ἰταλοὶ γιά ἀνασκαφή τό 1900 οἱ κάτοικοι ἐδῶ τήν ἔλεγαν «Κερά». Ἱ. Ναός Παναγίας Κερᾶς ἤ Ἁγ. Τίτου Γόρτυνας. Σταυρόσχημη τρίκλιτη Βασιλική μέ τροῦλλο, κτισμένη μέ ὀρθογώνιους πελεκητούς δόμους. Ἐν Ἐσόπτρῳ 13

14 Σεβ. Ναί, ἀλλὰ ὅταν ἦρθε ἐδῶ ὁ καθη γητὴς Ὀρλάνδος, δὲν ὑπῆρχε στό φῶς ἡ δική σας ἀνασκαφὴ στὴ Μητρόπολη καὶ δὲν γνώριζε. Di Vita. Διαπιστώνω ὅτι γι αὐτὸ εἶχε πεῖ ὅτι ἦταν τοῦ Ἁγ. Τίτου, διότι καὶ ἐμεῖς ὅταν εἴχαμε σκάψει τὸ 1900, εἴχαμε πεῖ ὅτι αὐτή ἦταν ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἁγ. Τίτου, διότι ἦταν ἡ μεγαλύτερη ἐκκλησία ποὺ ξέραμε μέχρι τότε. Σεβ. Αὐτὴ ποὺ ἀνασκάψατε στὴ Μητρόπολη εἶναι ἀδύνατο νὰ μὴν εἶναι τοῦ Ἁγ. Τίτου, ἀφοῦ εἶναι ἡ πιὸ λαμπρὴ καὶ ἡ πιὸ μεγάλη; Di Vita. Γιὰ μένα εἶναι σίγουρο. Αὐτὴ ποὺ ἔχω σκάψει ἐγώ, δηλαδὴ πρὶν τὸ χω ριὸ Μητρόπολη, εἶναι ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἁγ. Τίτου. Σεβ. Καὶ μετὰ ἔχουμε ἴσως τὴ μετα φο ρὰ στὴν ἄλλη βασιλική, στὴν Ἀκρόπολη τῆς Γόρτυνας. Di Vita. Ἐγὼ λέω ὅ,τι καὶ ἡ παράδοση. Καὶ ἐγὼ γράφω πάντοτε Ἅγ. Τίτος καὶ θὰ γράφουμε Ἅγ. Τίτος, διότι εἶναι στὰ βιβλία καὶ παντοῦ γραμμένο τὸ «Ἅγιος Τίτος». Ἀλλὰ εἶναι σίγουρο ἀφοῦ ξέρουμε ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, τὸ ὄνομα τοῦ χωριοῦ Μητρόπολη ποὺ τὸ μαρτυρεῖ ξεκάθαρα. Ἀπό τό Σύνθρονο τῆς πρώτης πεντάκλιτης μεγαλόπρεπης βασιλικῆς τῆς Γόρτυνας, στό Χωριό Μητρόπολη, ὅπου καί ἡ τότε ἕδρα τῆς Ἐκκλησίας Kρήτης, κατά τήν πρωτοβυζαντινή περίοδο. Βιβλ.: «Gortina di Creta, 2010», Ant. Di Vita 14 Ἐν Ἐσόπτρῳ

15 Ἡ βάση τῆς Ἁγ. Τράπεζας τῆς πρώτης πεντάκλιτης μεγαλόπρεπης βασιλικῆς τῆς Γόρτυνας, στό Χωριό Μητρόπολη, ὅπου καί ἡ τότε ἕδρα τῆς Ἐκκλησίας Kρήτης, κατά τήν πρωτοβυζαντινή περίοδο. Ἡ φωτ. εἶναι ἀπό τό βιβλίο «Gortina di Creta» τοῦ Ant. Di Vita, ὁ ὁποῖος ἐργάστηκε γιά τήν ἀνασκαφή της. Σεβ. Δύο κιονόκρανα ποῦ ὑπάρχουν στὴ βασιλική τῆς Κερᾶς, λοιπόν, μὲ ἕνα μονόγραμμα εἶναι τοῦ Ἐπισκόπου Βετρανίου; Di Vita. Ναί. Σεβ. Ποῦ βρέθηκαν αὐτά τά κιονόκρανα; Di Vita. Αὐτά τά βρῆκαν ἐκεῖ, στὴν Κε ρά, στό τρίλοβο τοῦ Ναοῦ. Βέβαια μπορεῖ νὰ τά ἔχουν πάρει ἀπὸ κάπου ἀλλοῦ καὶ νὰ τά ἐντοίχισαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι σίγουρο ὅτι τά ἔχουν πάρει ἀπὸ ἀλλοῦ. Ἐγὼ λέω ὅτι προέρχοται ἀπὸ ἐκεῖ. Ἂν εἶναι ἀπὸ ἐκεῖ, τὴν ἐκκλησία τὴν χτίσει ὁ Ἐπίσκοπος Βετράνιος. Σεβ. Ἀπὸ τὰ Μάταλα τί μετέφεραν; Di Vita. Τίποτα. Τά ἄλλα δύο κιονόκρα να μέ τό μονόγραμμα τοῦ Ἐπισκόπου Βετρανίου ἦταν στά Μάταλα στόν Ἱ. Ναό τῆς Παναγίας τῶν Ματάλων πού οἰκοδόμησε ὁ Ἐπίσκοπος Βετράνιος. Τά Μάταλα ἦταν ἕνα σπουδαῖο λιμάνι τῆς Γόρτυνας. Σεβ. Ἤθελα νὰ σᾶς ρωτήσω ποιὰ γνώμη ἔχετε, ποιὰ εἶναι ἡ πρότασή σας, τί πρέπει νὰ γίνει γιὰ τὴ συνέχιση τῆς ἀνα σκαφῆς τῆς βασιλικῆς τῆς Μητρόπολης; Di Vita.. Τὸ πρόβλημα εἶναι οἰκονομικό. Πρέπει νὰ βρεθοῦν χρήματα. Παλαιότερα εἶχα περισσότερα χρήματα καὶ τὰ εἶχα φέρει ἐδῶ στὴν Κρήτη, γιὰ τὴ Φαιστό,τὴ Γόρτυνα καὶ τὴν Ἁγ. Τριάδα. Τὸ πιὸ ση μαντικὸ εἶναι ὅτι οὔτε ἡ Βυζ. Ἐφορία ἔχει χρήματα. Ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴ Σχολὴ ὑπῆρχε δυνατότητα, παρέδωσα στὴν κ. Φαριόλι, καθηγήτρια στὴ Μπολόνια, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἔχει πάρει σύνταξη. Θὰ μείνουν δύο κοπέλες ἡ ἀρχιτέκτων Μαρία Ριτσάρντι ποὺ ἔκανε τὴν ἀποτύπωση τοῦ μνημείου καὶ μία ἄλλη κυρία ἀπὸ τὴν Μπο λόνια, ἡ κ. Ἰσαβέλλα Μπαλτίνι. Αὐ τὲς μποροῦν νὰ συνεχίσουν τὴ δουλειά, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι μία ἀνασκαφὴ ποὺ κάνουμε μαζὶ μὲ τὴν Ἐφορία Βυζ. Ἀρχαιο τήτων. Ἔτσι πρέπει νὰ δοῦμε κατευθείαν ἀπὸ τὸ πανεπιστήμιο τῆς Μπολόνια ἂν ὑπάρ χουν λεφτὰ γιὰ νὰ συνεχίσουμε τὴν ἀνα σκαφή. Μοῦ εἶπε ἡ κ. Βάσω Συθιακάκη, Ἐν Ἐσόπτρῳ 15

16 ἀπὸ τὴν Ἐφορεία Βυζ. Ἀρχαιοτήτων ποὺ σᾶς ξέρει, ὅτι πῆγε νὰ ρωτήσει γιὰ χρήματα γιὰ νὰ σώσει τὰ ψηφιδωτὰ ποὺ ὑπάρχουν στὴ βασιλική της Μητρόπολης. Ἐκεῖ ὑπάρχουν περίπου 300τ.μ. ψηφι δωτῶν, δηλαδὴ τὰ μεγαλύτερα ψηφιδωτὰ σέ ἔκταση ποὺ ἔχουμε στὴν Κρήτη. Ὅλα αὐτὰ ἐμεῖς τὰ σκεπάσαμε μὲ ἄμμο, γιά νά τά διασώσουμε, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποκαλυ φ θοῦν. Ὅλα αὐτὰ βεβαίως θέλουν πολλὰ λεφτά. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι τὸ καλύτερο θὰ ἦταν ἂν μπορούσαμε νὰ ἔχουμε χρήματα ἀπὸ τὴν ΕΟΚ. Τὸ μεγάλο ἐπίσης πρόβλημα ἐκεῖ, εἶναι ὁ δρόμος πού τέμνει τή βασιλική. Σεβ. Νὰ ποῦμε καὶ δύο λόγια γιὰ τὸ ἀπαράδεκτο φαινόμενο τοῦ δρόμου ποὺ τέμνει τὴ Βασιλική τῆς Μητρόπολης. Di Vita. Ναί, δυστυχῶς τὸ μόνο ποὺ μποροῦμε νὰ κάνουμε εἶναι μία ἀπὸ μακριὰ ἀερογέφυρα ἢ ἕνα τοῦνελ. Τὸ καλύτερο γιὰ ἐμᾶς εἶναι τὸ τοῦνελ. Σεβ. Ἀναπτύσσεται τελευταῖα ὁ θρη σκευ τικὸς τουρισμός, ἔρχονται ἄνθρωποι ἀπὸ τὰ τέσσερα σημεῖα τοῦ κόσμου, περ νᾶνε τόσες χιλιάδες ἀπὸ τὴ Γόρτυνα. Ἡ Ἱ. Μητρόπολή μας πρότεινε καὶ ἔλαβε τὴν ἔγκριση τῶν δύο Ἐφοριῶν Βυζαντινῶν καὶ Κλασικῶν Ἀρχαιοτήτων γιὰ τὴν κατασκευὴ δημιουργία ἑνὸς Βήματος τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Παύλου. Ἔχει καθοριστεῖ ὁ τόπος ἀπὸ τὶς ἐν λόγῳ Ἐφορίες καὶ ἔχει προχωρήσει πολὺ ἡ ὅλη προσπάθεια. Εἴμαστε στὴν τελικὴ φάση. Μάλιστα τὸ 2008, ἔτος Ἀπ. Παύλου, ἦρθαν στὴν Γόρτυνα γιὰ τὸν ἑορτασμὸ τῶν «ΕΠΙ ΒΕΤΡΑΝΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΚΑΙ MAKAPIΩTATOΥ ΗΜΩΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΕΚΑΙΝΙΣΘΗ ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΗΣ ΨΗΦΩΣΕΩΣ.» Ψηφιδωτή ἐπιγραφή ἀπό τά μωσαϊκά τῆς πρώτης πεντάκλιτης μεγαλόπρεπης βασιλικῆς τῆς Γόρτυνας, στό Χωριό Μητρόπολη, ὅπου καί ἡ τότε ἕδρα τῆς Ἐκκλησίας Kρήτης, κατά τήν πρωτοβυζαντινή περίοδο. Βιβλ.: «Gortina di Creta, 2010», Ant. Di Vita 16 Ἐν Ἐσόπτρῳ

17 Ἀπό τήν ψηφιδωτή διακόσμηση τοῦ δαπέδου τῆς πρώτης πεντάκλιτης μεγαλόπρεπης βασιλικῆς τῆς Γόρτυνας, στό Χωριό Μητρόπολη, ὅπου καί ἡ τότε ἕδρα τῆς Ἐκκλησίας Kρήτης κατά τήν πρωτοβυζαντινή περίοδο, μέ ἀναφορά στόν Γορτύνης Θεόδωρο, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μέρος στήν Ε Οἰκουμενική Σύνοδο τῆς Κων/πόλεως τό 553 μ.χ. καί στήν Ενδημοῦσα Σύνοδο Κων/πόλεως τό 536 μ.χ χρόνων ἀπὸ τὴν γέννηση τοῦ Ἀπ. Παύλου, ἡ Α.Θ.Π. ὁ Οἰκουμενικός μας Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος, οἱ Προκαθήμενοι τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, οἱ ὁποῖοι περπάτησαν στὰ βήματα τοῦ Παύλου. Ἡ Ἱ. Μητρόπολή μας τοὺς ὑποδέχθηκε καταλλήλως στὴ Γόρτυνα καὶ προετοίμασε τὰ πράγματα ὥστε ἐκεῖ ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολο μαῖος, ἔριξε ἁγιασμό, δηλαδὴ στὸ ἄνω σημεῖο τοῦ σημερινοῦ χώρου στάθμευσης τῆς Γόρτυνας, γιὰ νὰ κατασκευαστεῖ τὸ εἰρημένο βῆμα. Ἀπὸ τὴν πλευρὰ τὴ δική σας, ποιὰ ἡ γνώμη σας; Di Vita. Ἐγὼ, ὅπως καὶ ὁ καθηγητὴς La Rosa, συμφωνῶ ἀπόλυτα. Νὰ γίνει καὶ τὸ μουσεῖο. Νὰ εἶναι κοντὰ ἡ Ἱστορία μὲ τὴν ἀρχαιολογία, ἀλλὰ τὸ παρὸν εἶναι ἡ Ἱστορία, ἕνα ἀπὸ τὰ θεμέλια τῆς Γόρτυνας. Σεβ. Αὐτὸ ποὺ λέτε εἶναι πολὺ ἐνδιαφέ ρον. Εἶναι ἡ ἱστορία καὶ τὰ θεμέλια τῆς Γόρτυνας. Ὁπότε μία τέτοια ἀνάμνηση εἶναι ἀπαραίτητη γιὰ τὴ δημιουργία ἑνὸς βήματος τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Παύλου, διδασκάλου τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Τίτου, Πρώτου Ἐπισκόπου Κρήτης. Χαίρομαι πολὺ ποὺ τὸ ἀκούω ἀπὸ ἐσᾶς. Ἐν συνεχείᾳ θὰ ἤθελα ἀκόμα νὰ ποῦμε μερικὰ λόγια γιὰ τὸ πῶς ζοῦσαν οἱ πρῶτοι χριστιανοὶ τῆς κοινότητας τῆς Γόρτυνας, μέσα πάντα στὸ κλίμα ἀπό τόν 1ο μέχρι τόν 5 ο αἰ. μ.χ. ὅπου ἔχουμε, ὅπως μᾶς εἴπατε, καί τὸ βωμὸ τοῦ «Ὑψίστου Θεοῦ», ποὺ ἀνακαλύψατε. Ἔχουμε πληροφορίες γιὰ τὸ πῶς ζοῦ σαν; Μέσα σὲ ποιό περιβάλλον ζοῦσαν οἱ χρι στια νοὶ τῆς πρωτοχριστιανικῆς κοινότητας τῆς Γόρτυνας; Ἔχετε κάποιο πρῶτο συμπέρασμα ἀπὸ τὶς ἀνασκαφές σας; Di Vita. Ὄχι, ἀπὸ τὶς ἀνασκαφές. Ἐμεῖς ξέρουμε ὅμως ἀπό τίς πηγές, ὅτι αὐτοί ποὺ μαρτύρησαν ἀπό τή Γόρτυνα, ἔμεναν σὲ μία γειτονιὰ ποὺ ἦταν στὰ ὅρια τῆς πόλης. Σεβ. Αὐτοὶ ποὺ μαρτύρησαν. Τί ἐννοεῖ τε; Di Vita. Αὐτοὶοἱπέντε ποὺἦταν ἀπὸτὴ Γόρτυνα. Ἐν Ἐσόπτρῳ 17

18 Σεβ. Ἀναφέρεστε προφανῶς γιὰ τοὺς πέντε, ἀπὸ τὸ σύνολο τῶν Ἁγ. Δέκα, ποὺ ἦταν Γορτύνιοι καί μαρτύρησαν τό 250 μ.χ. Di Vita. Ναί, ναὶ ζοῦσαν στὰ περιθώρια τῆς πόλης, στίς παρυφές, ἐκεῖ ποὺ εἶναι ὁ Προφ. Ἠλίας, περίπου ἐκεῖ ποὺ εἶναι σήμερα ἡ Ἰταλικὴ Ἀρχαιολογικὴ Σχολή. Αὐτοὶ ἦταν ἀπὸ αὐτό τό μέρος. Δηλαδὴ οἱ χριστιανοὶ ἦταν συγκεντρωμένοι ὄχι μόνο κοντά στίς βασιλικές, ἀλλά καί σέ ἄλλα σημεῖα, ὑπῆρχαν δέ καί εὐκτήριοι οἴκοι στὴν Γόρτυνα, ὅπως καὶ στὴ Ρώμη, «domus ecclesiae». Σεβ. Γιὰ τὸν Ἀπ. Τίτο ὑπάρχει ἕνα χειρόγραφο τοῦ 10 ου αἰ. ποὺ βέβαια ἔχει μυθολο γικὰ στοιχεῖα, γιατί λέει ὅτι ὁ Ἅγ. Ἀπ. Τίτος ἦταν ἀπόγονος τοῦ Μίνωα κ.λ.π. Αὐτὸ εἶναι μία ὑπερβολή ἐμᾶς τῶν Κρητῶν ποὺ ἤθελαν ἀπὸ ἄμετρη ἀγάπη πρὸς τὸν Ἅγ. Ἀπ. Τίτο, νὰ τὸν κάνουν κρητικῆς κατα γωγῆς καί νὰ τὰ κάνουν τελικά ὅλα Κρητικά. Di Vita. Ναί, ὁ Τίτος ὅπως ξέρετε δὲν ἦταν Κρητικός. Σεβ. Ἀναφέρει, λοιπόν, αὐτὸ τὸ χειρόγραφο, ὅτι ὁ Ἅγ. Ἀπ. Τίτος γιὰ νὰ δείξει στοὺς εἰδωλολάτρες τόν Θεὸ τῶν χριστια νῶν, μπῆκε μέσα σὲ ἕνα μεγάλο εἰδωλολα τρικὸ ναό, ὅπου ἔγινε τότε ἕνας πολὺ δυνατὸς σεισμός. Di Vita. Ὑπῆρχε ἕνας σεισμὸς τὸ 66 μ.χ. Σεβ. Τὸ ἀποδίδετε δηλαδὴ σὲ φυσικὸ φαινόμενο ποὺ τὸ συνέδεσαν μάλλον μὲ τὸν Τίτο; Di Vita. Ναί. Μάλιστα δέ οἱ πρῶτοι ἀ φιχ θέντες στὴ Γόρτυνα χριστιανοὶ ἦταν ἐξ Ἑβραίων. Σεβ. Μάλιστα, ἦταν ἐξ Ἑβραίων ὅπως ἀναφέρεται στήν Ἁγ. Γραφή, ὅτι τὸ 33 μ.χ. κατά τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, ἦταν παρόντες καί Κρῆτες. Δύο ὅμως εἶναι τὰ κύρια ἀρχικά σημεῖα τῆς χριστιανικῆς Κρήτης, ὅπως ξέρετε, τῆς βαπτίσεως τῆς Κρήτης, ἡ κολυμβήθρα τῆς χριστιανικῆς Κρήτης, οἱ Καλοὶ Λιμένες τὸ 59 μ.χ., ὅπως τὰ διαβάζουμε στὸ 27ο κεφάλαιο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, μὲ τὴν προσόρμιση τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Παύλου ἐκεῖ καὶ τὸ 63 μ.χ. ἡ Γόρτυνα, μὲ τὴν ἐκεῖ ἐγκατάσταση ἀπὸ τὸν Ἀπ. Παῦλο, τοῦ γνήσιου τέκνου καὶ μαθητὴ του Ἁγ. Ἀπ. Τίτου, Πρώτου Ἐπισκόπου Κρήτης. Ἡ Γόρτυνα, λοιπόν, ἔπαιξε ἕνα μεγάλο, ἕνα πρωταρχικὸ ρόλο, μὲ βάση τὴν ἐπιστολὴ τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Παύλου πρὸς τὸν Ἁγ. Ἀπ. Τίτο, ὅπως τό διαβάζουμε στὴν Κ. Διαθήκη, γιὰ τὴν ὀργάνωση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης. Di Vita. Ναί, γιατί ἡ Γόρτυνα ἦταν ἡ πρωτεύουσα τῆς Κρήτης καὶ αὐτοὶ οἱ πρῶ τοι χριστιανοί, οἱ Ἀπόστολοι πήγαιναν στὶς πρωτεύουσες, γιατί ἀπὸ ἐκεῖ μποροῦ σε νὰ πάει παντοῦ ἡ φωνὴ τοῦ Εὐαγγελί ου. Δὲν πήγαιναν στὰ μικρὰ χωριά, πήγαιναν στὶς πρωτεύουσες. Ὁ Πέτρος πῆγε στὴ Ρώμη. Ὁ Παῦλος π.χ. πῆγε στὴν Ἀντιόχεια, δὲν πῆγε στὰ μικρὰ χωριά. Μετέβαιναν στὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ τότε τὸ ἀστικὸ κέντρο τῆς Κρήτης ἦταν ἡ Γόρτυνα. Ἡ Γόρτυνα, ἀκόμα καὶ ὅταν ἡ Κρήτη ἦταν ἐλεύθερη, δηλ. κατὰ τὴν ἑλληνικὴ καὶ τὴν ἑλληνιστικὴ ἐποχὴ ἦταν μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες πόλεις. Γιὰ δύο αἰῶνες, τὸν 2 ο καὶ τὸν 1 ο αἰ. π.χ. ἡ Γόρτυνα ἦταν ἡ ἀληθινὴ πρωτεύουσα τῆς Κρήτης, πρὶν ἀπὸ τὴν Κνωσό. Ὑπῆρχε πάντοτε ἕνας πόλεμος μεταξύ Γόρτυνας καί Κνωσοῦ, τὰ ἔχω γράψει, ἀλλὰ γιὰ 150 χρόνια π.χ. ἦταν ἡ μεγαλύτερη καὶ ἰσχυρότερη πόλη τῆς Κρήτης. Ἐπίσης ἡ Γόρτυνα δὲν ἦταν ποτὲ ἀντίθετη μὲ τοὺς Ρωμαίους. Σεβ. Οἱ Γορτύνιοι ἦταν σύμμαχοι μὲ τοὺς Ρωμαίους; Di Vita. Δὲν ἦταν σύμμαχοι μὲ τοὺς Ρωμαίους, ἀλλὰ ἦταν οἱ Γορτύνιοι οἱ μόνοι ποὺ τὸ 189 π.χ. ἄφησαν ἐλεύθερους ἀπό τούς αἰχμαλώτους Ἰταλοὺς καὶ Ρωμαίους πού ἦταν σέ ὅλη τήν Κρήτη, ἐ κείνους πού εἶχαν ὑπό τήν κατοχή τους. Ἡ Γόρτυνα ἦταν ἡ μόνη πόλη ποὺ τὸ ἔκανε αὐτὸ καὶ δὲν ἤθελε νὰ κάνει πόλεμο ποτὲ μὲ τοὺς Ρωμαίους, ὅπως ἀναφέρω στὸ βιβλίο μου. Σεβ. Ὁπότε ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἀναπτύχθηκε περισσότερο ἀπὸ ἄλλες πόλεις; Di Vita. Ναί, περισσότερο. Ἡ Κνωσὸς ἦταν ἡ πόλη τοῦ Ἀντωνίου ἔτσι ὅταν ὁ Αὔγουστος νίκησε βεβαίως δὲν μποροῦσε νὰ πάει στὴν Κνωσὸ καὶ ἀκόμη περισσότερο ἀπὸ ἐδῶ, τὴ Γόρτυνα, ἡ Κυρηναϊκὴ τῆς Βόρειας Ἀφρικῆς ἦταν πολὺ πιὸ 18 Ἐν Ἐσόπτρῳ

19 κοντὰ, παρὰ ἀπὸ τὴν Κνωσὸ καὶ οἱ Ρω μαῖοι ἤξεραν πάρα πολὺ καλή γεωγραφία. Ἔτσι ἔγινε πρωτεύουσα ἡ Γόρτυνα. Σεβ. Τὰ εὑρήματα, οἱ ἐπιγραφὲς καὶ ὅλα τὰ ἄλλα πολλά πράγματα τῆς Γόρτυνας, μερικὰ εἶδα στὸ βιβλίο σας, τί σχέση θὰ ἔχουν μελλοντικὰ μὲ τὸ Μουσεῖο τῆς Με σα ρᾶς πού σχεδιάζεται νὰ κατασκευα στεῖ; Di Vita. Ἀκοῦστε, ἐγὼ χρόνια καὶ χρόνια πολέμησα γιὰ νὰ γίνει αὐτὸ τὸ μουσεῖο. Ὅταν ἔγινα Διευθυντὴς τῆς Ἰτα λικῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς, εἶπα στὶς Ἐφορίες Βυζαντινῶν καὶ Κλασικῶν Ἀρ χαιο τήτων ὅτι ἀπ αὐτὰ ποὺ βρῆκα στὴν Γόρτυνα δὲν θὰ σᾶς στείλω τίποτα γιατί, θέλω μ αὐτά νὰ κάνω ἕνα μουσεῖο ἐδῶ, στὴ Μεσαρά. Ἐπὶ τέλους ἄκουσα ὅτι θὰ γίνει. Ὁ πρῶτος σχεδιασμός ποὺ κάναμε γιὰ ἕνα μουσεῖο στὴ Μεσαρά μὲ τὸν κ. Βασιλάκη καὶ ἄλλους συνεργάτες καὶ συναδέλφους, ἦταν γιὰ τὶς κλασικὲς ἀρχαιό τη τες. Νὰ μείνει δηλαδὴ στὸ Ἡράκλειο, τὸ μοναδικὸ καὶ τὸ σπάνιο ὑπάρχον μεγάλο μουσεῖο γιὰ τὴ μινωϊκὴ καὶ τὴ μυκηναϊκὴ Κρήτη καὶ ἐδῶ στὴ Μεσαρά νὰ γινόταν ἕνα μουσεῖο γιὰ τὴ ρωμαϊκὴ καὶ πρωτοβυζα ντινὴ Κρήτη. Μόνο ἡ Γόρτυνα ἔχει δώσει τόσο πλούσιο ὑλικὸ ποὺ μποροῦμε μ αὐτό νὰ γεμίσουμε ἕνα τεράστιο μελλοντικὸ μουσεῖο. Μποροῦμε νὰ γεμίσουμε ἕνα μουσεῖο μὲ αὐτὰ ποὺ ἔχουμε στείλει στὸ παρελθὸν στὸ Ἡράκλειο καὶ ποὺ εἶναι σὲ μία αἴθουσα ἀγαλμάτων ποὺ δὲν λέει τίποτα. Ἐλπίζω τώρα ὅτι μποροῦμε νὰ φέρουμε πίσω ἀγάλματα γιὰ νὰ τὰ βάλουμε μέσα. Σεβ. Μπορεῖτε νὰ μᾶς πεῖτε πόσες χιλιάδες ἀντικείμενα εἶναι σὲ κουτιὰ πού περιμένουν νὰ μποῦν σὲ ἕνα μουσεῖο; Di Vita. Ἀκοῦστε, ἔχουμε ἐδῶ μέσα στὴν Ἰταλικὴ Ἀρχαιολογικὴ Σχολὴ τόσα ἀγγεῖα, τόσα ἀγάλματα, τόσο πλούσιο ὑλικὸ ποὺ μποροῦμε νὰ γεμίσουμε ἕνα ὁλόκληρο μουσεῖο. Σεβ. Τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ εἶναι ρω μαϊκὰ καὶ βυζαντινά; Di Vita.. Εἶναι ρωμαϊκά, βυζαντινὰ καὶ ἑλληνικά. Σεβ. Ἀπὸ τὰ μέχρι σήμερα εὑρήματα τῆς Γόρτυνας, ποιὸ θεωρεῖτε ὅτι εἶναι τὸ σπουδαιότερο; Di Vita. Π.χ. Τὰ μνημεῖα. Ἔχου με ἕνα μνημεῖο ποὺ μέχρι σήμερα δὲν ἔχουμε βρεῖ πουθενὰ ἀλλοῦ στὴν Κρή τη, ἔχουμε ἀνακαλύ ψει, λοι πὸν, στὴν Γόρτυνα ἕ να στάδιο, ἕνα ἑλληνιστικὸ στάδιο. Ἀξονομετρική ἀναπαράσταση τῆς πρώτης βασιλικῆς τῆς Γόρτυνας, Χωριό Μητρόπολη, πρωτοβυζ. περίοδος, τῆς κ. Μ. Ricciardi, ἀπό τό Βιβλ: «Gortina di Creta, 2010», A. Di Vita. Ἐν Ἐσόπτρῳ 19

20 Σεβ. Τὸ στάδιο αὐτό ὑπάρχει στὴ Γόρτυνα. Εἶναι διαφορετικὸ ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ μαρτύρησαν οἱ Ἅγ. Δέκα; Di Vita. Ναί αὐτό εἶναι διαφορετικό. Αὐτὸ εἶναι ἀμφιθέατρο καὶ ἀμφιθέατρα στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν, γιατί στοὺς Ἕλληνες δὲν ἄρεσαν αὐτὰ ποὺ ἄρεσαν στοὺς Ρωμαίους, μάχες δηλ. μεταξὺ ἀν θρώπων καὶ ζώων. Μία ρωμαϊκὴ πρωτεύουσα δὲν μποροῦσε νὰ μείνει χωρὶς ἀμ φιθέατρο καὶ γι αὐτὸ οἰκοδόμησαν καὶ τὸ ἀμφιθέατρο. Τὸ μόνο ἀμφιθέατρο τῆς Κρήτης εἶναι στὴ Γόρτυνα, δὲν ὑπάρχει ἄλλο. Σεβ. Ἔχουμε, λοιπόν, στὴν Γόρτυνα ἕνα ἀμφιθέατρο, ὅπου ἐκεῖ μαρτύρησαν οἱ Ἅγ. Δέκα καὶ ἕνα ἄλλο ποὺ λέγεται στάδιο. Τὸ στάδιο ἦταν μόνο γιὰ νὰ κάνουν ἀθλή ματα; Di Vita. Ἕνα στάδιο ποὺ εἶχε σχέση καὶ ἔχει συμβιώσει μὲ τὸ ναὸ τοῦ Ἀπόλλωνα, ποὺ χρησίμευε γιὰ τὰ ἀθλήματα, τὶς ἑορ τὲς καὶ τοὺς ἀγῶνες. Σεβ. Αὐτὰ ἀπὸ πλευρᾶς μνημείων. Ἄλλα σπουδαῖα; Di Vita. Ἡ Βασιλική τοῦ Ἁγ. Τίτου πρὶν τὸ χωριὸ Μητρόπολη, ποὺ προείπαμε γι αὐτό. Τὸ «Μαρτύριο», αὐτὸ ποὺ λέμε στὴν γλώσσα τῆς ἀρχαιολογίας «Μαρτύριο», ποὺ βρίσκεται στὴν «Ἁγία Λίμνη» στὸ χωριὸ Ἅγ. Δέκα. Σεβ. Μήπως εἶναι ὁ πιθανὸς τόπος τῆς ἀπόθεσης τῶν σωμάτων τῶν Ἁγ. Δέκα Μαρτύρων; Di Vita. Δὲν μπορῶ νὰ πῶ μὲ σιγουριὰ τῶν Ἁγ. Δέκα, ἀλλὰ σίγουρα πρόκειται περὶ «μαρτυρίου», ὅπως ἑρμηνεύεται αὐτὸ ἀρχαιολογικά. Σεβ. Τί ἄλλο σέ ἐπίπεδο εὑρημάτων; Di Vita. Ἔχουμε ἀνακαλύψει ἀκόμα ἕνα θέατρο ποὺ δὲν γνωρίζαμε τίποτα, ἕνα μεγάλο θέατρο ρωμαϊκό, ἀλλὰ γιὰ τὰ εὑρήματα τὰ πιὸ σπουδαῖα εἶναι ἀγάλ ματα, εἶναι ἀγάλματα τά ὁποῖα εἶναι πολὺ ὡραῖα. Ἔχουμε π.χ. ἕνα πορτρέτο καὶ ἕνα ἄγαλμα τοῦ Καλιγούλα, ὡς pontifex maximus, καὶ αὐτὰ εἶναι πολὺ ὡραῖα καὶ πολλὰ ἄλλα. Σὲ ἐμένα προσωπικὰ ἀρέσει ἕνα ἄγαλμα ποὺ πιστεύω ὅτι εἶναι ὁ Ἀδριανὸς πρὶν νὰ ἀνακηρυχθεῖ αὐτοκράτορας. Σεβ. Γιὰ τὸ βωμὸ τοῦ «Ὑψίστου Θεοῦ»; Di Vita. Βέβαια! Ὁ σπουδαῖος βωμὸς τοῦ «Ὑψίστου Θεοῦ». Σεβ. Πρέπει νὰ τό ἀναφέρουμε ξανά, γιατί προφανῶς ἔχει σχέση μὲ τὸν βωμὸ τοῦ «Ἀγνώστου Θεοῦ» τῆς Ἀθήνας, ὅταν ὁ Παῦλος πῆγε ἐκεῖ. Di Vita. Ὑπάρχει μία παράδοση ἀπὸ τὴν ἑλληνιστικὴ ἱστορία τῶν Ἑβραίων, δηλαδὴ ἀπὸτὸ2 ο αἰ. π.χ. ὑπάρχει μέσα στοὺς Ἑβραίους αὐτὸ τὸ περὶ «Ὑψίστου Θεοῦ». Αὐτοὶ ποὺ ἦταν πιὸ ἑλληνίζοντες, πίστευαν ὅτι ὁ Θεὸς τοῦ Μωϋσῆ εἶναι ὁ Θεὸς Ὕψιστος. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἑβραϊκὴ ἰντελι γκέν τσια, ἀπὸ αὐτὴ τὴν παράδοση ἦρθε ὁ «Ὕψιστος Θεός». Σεβ. Δηλαδὴ χρονικὰ αὐτὰ γίνονται δύο αἰῶνες πρὶν τὸ Χριστό; Di Vita. Βεβαίως μετὰ ἔγινε ἕνας Θεὸς γιὰ ὅλους καὶ ὅλοι μποροῦσαν νὰ πᾶνε σὲ αὐτόν, ὅλοι μαζί. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ Χριστιανικὴ Ἐκκλησία δὲν ἀγάπησε αὐτὸ τὸ Θεό, ἀλλὰ αὐτὸν ποὺ ἦταν μέσα στὸ Εὐαγγέλιο. Αὐτὸς ἦταν ἕνας Θεὸς ποὺ ἦταν οὐράνιος, Ὕψιστος Θεός! Σεβ. Δηλαδὴ ὅλοι μαζί, κάτι ποῦ ἐξυ πηρετοῦσε τὴ Ρώμη κατὰ κάποιο τρόπο πολιτικά, διότι ἔκανε ἕνα οὐνιβερσαλισμό; Di Vita. Ναί, δηλαδὴ ἀδέρφια. Πολίτες τοῦ αὐτοῦ κράτους. Σεβ. Ἀρχαιολογικῶς τί πιστεύετε γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Ἁγ. Ἀπ. Παύλου στὴν Γόρτυνα; Di Vita. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἦλθε στὴν Γόρτυνα. Σεβ. Πιστεύετε ὅτι ὁ Ἅγ. Ἀπ. Παῦλος ἔμενε μέσα ἢ ἔξω ἀπὸ τὴ Γόρτυνα; Τὸ ἴδιο ἐρώτημα ἰσχύει καὶ γιὰ τὸν μαθητὴ του, Ἅγ. Ἀπ. Τίτο. Τὸ λέω αὐτὸ γιατί ὑπάρχουν παραδόσεις πολλὲς γιὰ τὰ φαράγγια, γύρω ἀπὸ τὴ Γόρτυνα, τὰ Ἀστερούσια ὅρη καὶ στοὺς ἀπέναντι ἀπὸ αὐτὰ εὑρισκό μενους βόρειους τόπους, ποὺ λένε γιὰ τὴν περιστα σιακὴ διαμονὴ τῶν συγκεκριμένων Ἁγ. Ἀπο στόλων. Di Vita. Ὑπάρχουν πολλὲς παραδόσεις. Θά σᾶς πῶ γιά μία ἄλλη παράδοση. Ὅταν ἦλθα γιὰ πρώτη φορὰ ὡς Διευθυντὴς τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς στὴ Γόρτυνα, τὸ 1977, μοῦ δείξανε τὸν πλάτανο μὲ τὴ γνωστὴ ἱστορία περὶ τῆς Εὐρώπης, ὁ ὁποῖος βρίσκεται πίσω ἀπὸ τὸ ὠδεῖο τῆς Γόρτυνας καὶμοῦἀφηγήθηκαν γέροι ἄνθρωποι 20 Ἐν Ἐσόπτρῳ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Ὁ ἄνθρωπος

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Ὁ ἄνθρωπος ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ὁ ἄνθρωπος τῆς Φαιστοῦ Περιεχόμενα Vincenzo La Rosa, μικρό βιογραφικό... 3 Vincenzo La Rosa, Ὁ ἄνθρωπος τῆς Φαιστοῦ... 6 Δραστηριότητες τμημάτων τοῦ Πολιτιστικοῦ Κέντρου τῆς Ἱ. Μητροπόλεως...

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ÅÐÁËÇÈÅÕÓÇ ÔÇÓ ÁÑ ÁÉÁÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÕÐÏËÏÃÉÓÔÙÍ

ÅÐÁËÇÈÅÕÓÇ ÔÇÓ ÁÑ ÁÉÁÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÕÐÏËÏÃÉÓÔÙÍ ÅÐÁËÇÈÅÕÓÇ ÔÇÓ ÁÑ ÁÉÁÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÕÐÏËÏÃÉÓÔÙÍ 2.300 ἐ τῶν γρα νά ζι ἀ να κα λύ πτε ται στὴ Σαρ δη νί α Εἶ ναι πα λαι ό τε ρο τοῦ Ὑ πο λο γι στῆ τῶν Ἀν τι κυ θή ρων να μι κρὸ κομ μά τι ἑ νὸς μι κροῦ ὀ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ!

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ! διαδρομές Ν ο ητ ι κ έ ς δ ι α δ ρ ο μ έ ς σ τ ό ν χ ῶ ρ ο τ ῆ ς π ί σ τ η ς Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 Τεῦχος 15 ο - Σεπτέμβριος 2015 ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΠΡΩΤ. 6002/2014 ΑΡΙΘΜ. ΑΘΗΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31!)*."$ DA D 0@$)%!"$ >EE 27! "#$%&' ( ) * +,-./&' Ἁγίου Δημητρίου 38 162 31 Βύρωνας Ἀθήνα E-mail: vtrizonis@yahoo.com Abstract Sotiris Zisis (b. 1902, Koulakia,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας µιαν υπογραφή

Αναζητώντας µιαν υπογραφή Νίκος Βασιλειάδης Don t forget, the birds will sing at 1.45... Σελίδες: 86 12 19 εκ. Τιμή: 8,00 ISBN: 978 960 6628 62 7 Έκδοση: 2014 Δημήτρης Κάββουρας Νὰ λὲς Μαρία Ένα ποίηµα Σελίδες: 72 17 24 εκ Τιμή:

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α κα Μαρία Παπαθανασίου, ἐπίκ. καθηγήτρια ΤΕΙ Ἀθηνῶν 7/2/2005 Ἡ ἱεραρχία τῶν ἀνθρώπινων ἀναγκῶν, σύμφωνα μὲ τὸν Α. Maslow, εἶναι ἡ ἑξῆς:

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε Ἡ τάξις τοῦ ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου ᾶσα νοὴ Αἰνεσάτω ὁ ιάκονος: Τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν Κυ ρι ε ε λε η σον ὁ Ἱερεύς: Ὅτι Ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡµῶν, Ἦχος η α σα πνο η αι νε σα α τω τον Κυ ρι ον Αι νε σα α τω πνο η πα

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ, ΤΕΥΧΟΣ 33 ΡΕΘΥΜΝΟ 2014 Ἱερά Μητρόπολις Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου Περιοδική ἔκδοση Νέα Χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r)

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The Byzantine Mathematics, 3 rd edition Volume Ι Arithmetic, Αlgebra Volume ΙΙ Geometry

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 Το φάσμα των μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή: από τη θεωρία στην πράξη Νικόλαος Διγγελίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ Κατασκευάστηκε τὸν γ αἰ. π.χ. στὴν Κάτω Ἰταλία. Εἶναι ἀνώτερης τεχνολογίας τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐφάμιλλο τῶν γραναζιῶν τῆς σύγχρονης Μηχανολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μάρτιος 2011 7 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα Τεῦχος 7 - Μάρτιος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη Κώστα Β. Καραστάθη Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας Ἱστορικὴ μελέτη Ἐκδόσεις «Ἄθως», Ἀθήνα 2014, σελ. 433. Τί ὁρίζεται μὲ τὴν τοπωνυμία «Ἄρβανον»; Οἱ ὅροι «Ἄρβανον»

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Διήγημα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἀπρίλιος 2011 8 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ (Β' Βραβεῖο Λογοτεχνίας ἀπὸ τὸν Ἑλληνο-Αὐστραλιανὸ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα