Ηλεκτρονικές και Βιοχημικές Μέθοδοι Παρακολούθησης του ΕμΒρύου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηλεκτρονικές και Βιοχημικές Μέθοδοι Παρακολούθησης του ΕμΒρύου"

Transcript

1 30 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ηλεκτρονικές και Βιοχημικές Μέθοδοι Παρακολούθησης του ΕμΒρύου Ι. Μ. ΤΖΑΦΕττΑΣ Ο ανθρώπινος πλακούς εμφανίζει μια «αιμοχοριακή» υφή, όπου οι εβρυϊκές λάχνες περιλούονται από μητρικό αίμα που κυκλοφορεί στα μεσολάχνια διαστήματα και είναι εδώ ακριβώς όπου τα αέρια (02, C02) και οι θρεπτικές ουσίες με απλή διήθηση του πλακούντος, μεταφέρονται από τη μητέρα στο έμβρυο κάτι που είναι άμεση συνάρτηση των μερικών πιέσεων στα κυκλοφοριακά συστήματα των δύο, Κατά τη διάρκεια υποξαιμικών καταστάσεων η λειτουργία των εβρυϊκών αντιρροπιστικών μηχανισμών αποσκοπεί στη διατήρηση της καρδιακής λειτουργίας και τη συνέχιση ή βελτίωση της αιμάτωσης σε ζωτικά όργανα, με ανάλογη ανακατανομή της ροής του αίματος, Ο βαθμός της καρδιαγγειακής αυτής ανταπόκρισης του εμβρύου σχετίζεται άμεσα με το βαθμό aσφυξίας και χρησιμεύει για την έμμεση παρακολούθηση της κατάστασης του, με τη βοήθεια συχνά περίπλοκων μεθόδων και τεχνικών, Πολλοί ακόμα πιστεύουν ότι η αυτόματη έναρξη και πορεία του τοκετού, χωρίς καμμιά ιατρική παρέμβαση, α ποτελεί και την πλέον φυσιολογική και κατά συνέπεια ι δανική εξέλιξη, Η Φvση όμως, δεν είναι πάντοτε αξιόπιστος σύμμαχος, γι' αυτό και στη Μαιευτική προ πολλού καταβάλλονται συντονισμένες προσπάθειες χρησιμοποιώντας ποικιλία μεθόδων και τεχνικών για την παρακολούθηση της επιτόκου και του εμβρύου, τόσο στην κύηση όσο και στον τοκετό, ανάλογα με το «βαθμό επικινδυνότητας» κατά περίπτωση, Προγεννητικά, περιπτώσεις «υψηλού κινδύνου» εντοπίζονται συνήθως βάσει κλινικών κριτηρίων, πιβεβαιώνονται όμως από αντικειμενικά ευρήματα όπως η καθημερινή καταμέτρηση των σκιρτημάτων του εμβρύου, η υπερηχογραφική παρακολούθηση της ανάπτυξής του, η καρδιοτοκογραφία και μελέτες παρακολούθησης της πλακούντειας λειτουργίας, όπως ο προσδιορισμός των οιστρογόνων στα ούρα και του πλακουντιακού γαλακτογόνου ή διαφόρων ενζύμων στο αίμα της μητέρας, η εκτίμηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού και η εφαρμογή oppler για τον έλεγχο της ροής αίματος στον πλακούντα τελευταία, Μέθοδοι παρακολούθησης της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας Οι πρώτες παρατηρήσεις με κλινική αξιολόγηση, της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας (ΕΚΛ) αποδίδονται στον lejumeau1 αν και κατά πάσα πιθανότητα εμβρυϊκοί καρδιακοί παλμοί (ΕΚΠ) είχαν ακουστεί πιο πριν, στα τέλη του 17ου ή στις αρχές του 18ου αιώνα, Ουσιαστικές όμως έρευνες για την ανάπτυξη τεχνικών aξιόπιστης παρακολούθησης της ΕΚΛ άρχισαν μετά τα μέσα του 20ου αιώνα με πρωτεργάτες τους Edward Hon2 και calddeyro-barcia3, οι οπόίες οδήγησαν στην κατασκευή και ευρεία διάδοση συσκευών για τον άμεσο έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας, Οι εξελίξεις αυτές συνέβαλαν σε μια εξαιρετική διεύρυνση της γνώσης για την καρδιαγγειακή φυσιολογία του εμβρύου και τους αντιρροπιστικούς μηχανισμούς και τις αντιδράσεις του στο stress, Η τεχνική της δειγματοληψίας τριχοειδικού αίματος από το έμβρυο κατά τη διάρκεια του τοκετού που επινόησε ο saling\ είχε σαν αποτέλεσμα τη δυνατότητα απόκτησης ά μεσων πληροφοριών όσον αφορά τα αέρια και το ΡΗ στο αίμα του εμβρύου, Σήμερα η έρευνα των βιοχημικών και βιοφυσικών πληροφοριών που προέρχονται από το έμβρυο συνεχίζεται, για την καθιέρωση ακόμα περισσότερο ευαίσθητων και εξειδικευμένων μεθόδων παρακολούθησης του εμβρύου όπως η συνεχής καταμέτρηση του ΡΟ2, του ΡΗ, των αναπνευστικών κινήσεων και του εγκεφαλογραφήματός του, Διαταραχές της οξυγόνωσης του εμβρύου, αντιρροπιστικοί μηχανισμοί και οι τρόποι παρακολούθησής των. Η παρακολούθηση της καρδιακής λειτουργίας αποτελεί μια δυναμική διαδικασία ελέγχου των συχνών περιοδικών μεταβολών στην καρδιακή λειτουργία και αποσκοπεί στην έγκαιρη εντόπιση και κατανόηση διαταραχών του εμβρύου, Η καρδιακή λειτουργία του εμβρύου και η δραστηριότητα της μήτρας μπορούν να καταγραφούν είτε με τη βοήθεια της εξωτερικής (κοιλιακής) καρδιοτοκογραφίας (υπέρηχοι, doppler) ή με την εφαρμογή ειδικού ηλεκτροδίου στο δέρμα του τριχωτού της κεφαλής του εμβρύου. (Εικόνα 1) Η καταγραφή των ωδίνων επιτυγχάνεται με το «τοκομανόμετρο» που εφαρμόζεται στην κοιλιά της επιτόκου στην περιοχή του πυθμένα της μήτρας ή με ειδικό καθετήρα που προωθείται στη μητριαία κοιλότητα δια του κόλπου. Οι μέθοδοι που εφαρμόζονται άμεσα στο έμβρυο χαρακτηρίζονται σαν εσωτερικές (άμεσες ή τραυματικές) σε αντίθεση με τις εξωτερικές (έμμεσες και μη τραυματικές) που δεν έχουν κατευθείαν εφαρμογή στο έμβρυο και οι ο ποίες συγκριτικά υπολείπονται των πρώτων όσον αφορά

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑ ΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 31 Ει κ. 1. Ηλεκτρόδια καρδιοyραφzας του εμ6ρύοv. την ευαισθησία και την ακρίβεια. Υπάρχουν τρεις βασικοί μηχανισμοί που οδηγούν σε εμβρυϊκή υποξία: α.μειωμένη μερική πίεση Ο2 στο αρτηριακό αίμα της μητέρας β. πλημμελής αιμάτωση της μήτρας και γ. ανεπαρκής ροή αίματος δια του ομφαλίου λώρου. Το πρώτο μπορεί να είναι επακόλουθο π.χ. άπνοιας της μητέρας, πνευμονικού οιδήματος, εμβολής αμνιακού υγρού ή βαρέος άσθματος, σπάνια όμως συμβαίνει κατά τη διάρεια του τοκετού. Ο περιορισμός της αιμάτωσης της μήτρας επηρεάζει καθοριστικά την ανταλλαγή οξυγόνου δια του πλακούντα και οδηγεί σε ανεπαρκή οξυγόνωση του εμβρύου. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί αιφνίδια (αποκόλληση πλακούντα), βαθμιαία (προεκλαμψία) ή κατά διαλείποντα τρόπο κατά τη διάρκεια των ωδίνων υπό ειδικές συνθήκες. Η μεταφορά οξυγόνου από τον πλακούντα στο έμβρυο εξαρτάται από την επάρκεια της εμβρυοπλακούντειας κυκλοφορίας. Δραστική παρακώλυσή της, είτε λόγω συμπίεσης του ομφαλίου λώρου (πρόπτωση ομφαλίδος) ή λόγω σοβαρής βραδυκαρδίας, μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή οξυγόνωση βασικών λειτουργιών του εμβρύου. Συνδυασμός αυτών των μηχανισμών μπορεί επίσης να dυμβεί, λόγου χάριν κατά τη διάρκεια εμπύρετης χοριοαμνιονίτιδας. Οι ανάγκες του εμβρύου σε οξυγόνο αυξάνουν με αποτέλεσμα η κανονική ροή αίματος στη μήτρα μπορεί να καταστεί ανεπαρκής για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των ωδίνων, δημιουργώντας έτσι μια σχετική ανεπάρκεια αιμάτωσης της μήτρας. Κάτι παρόμοιο επίσης συμβαίνει σε περιπτώσεις αναιμίας του εμβρύου αποτέλεσμα λ.χ. εμ- βρυο-μητρικής αιμορραγίας ή RHESUS aσυμβατότητας. Στις περιπτώσεις αυτές η ροή αίματος στον ομφάλιο λώρο μπορεί να είναι φυσιολογική, η μεταφορά όμως της α παραίτητης ποσότητας Ο2 στο έμβρυο είναι ανεπαρκής. Σύμφωνα με μελέτες πολλών ερευνητών το έμβρυο διαθέτει ειδικούς προστατευτικούς μηχανισμούς ανταπόκρισης στο ερέθισμα της μειωμένης παροχής οξυγόνου, κυρίως με ανακατανομή της ροής αίματος η οποία ευνοεί περισσότερο συγκεκριμένα ζωτικά όργανα. Έτσι η διαφορά της αρτηριοφλεβικής συγκέντρωσης οξυγόνου κατά τη διάρκεια υποξίας αυξάνεται και η αιμάτωση αυξάνει αντίστοιχα, με αποτέλεσμα η παροχή οξυγόνου στην καρδιά και τον εγκέφαλο να διατηρούνται σταθερά. Αντίθετα, σε άλλα όργανα, η αιμάτωση και η κατανάλωση οξυγόνου μειώνονται και ο μεταβολισμός διατηρείται στις περιοχές αυτές με την λιγώτερο αποτελεσματική α ναερόβιο οδό. Το γαλακτικό οξύ όμως που είναι τελικό προϊόν τέτοιου μεταβολισμού, αυξάνει τελικά στο αίμα και οδηγεί σε μεταβολική οξέωση. Στις αιμοδυναμικές αυτές μεταβολές υπεισέρχεται πληθώρα παραγόντων όπως η μερική πίεση 02 και C02 στο αίμα, α- και β- αδρενεργική δράση, ενδογενή απιοειδή και προσταγλανδίνες.5 Αναμφισβήτητα υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δεν έχουν ακόμα εντοπισθεί. Όταν η υποξία είναι σοβαρή επέρχεται υπερκερασμός αυτών των προστατευτικών μηχανισμών και επακολουθεί έντονη αγγειοσύσπαση που μειώνει την παροχή ο ξυγόνου σε όλα τα όργανα ζωτικά ή μη. Το στάδιο αυτό ακολουθεί τελικά η βραδυκαρδία, η υπόταση και ο θάνατος του εμβρύου σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστικά του καρδιοτοκογραφφήματος (ΚΤΓ) και η κλινική τους αξιολόγηση Ο όρος καρδιοτοκογραφία περιλαμβάνει την καταγραφή και παρακολούθηση των μεταβολών τόσο της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας (καρδιοταχομετρία) όσο και της μυομητρικής δραστηριότητας (τοκογραφία). Όπως ήδη έχει αναφερθεί η παρακολούθηση της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας επιτυγχάνεται με διάφορες τεχνικές, η κατανόηση όμως των καταγραφόμενων μεταβολών απαιτεί τη βασική κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των συσκευών καρδιοτοκογραφίας. Οι πλέον α ξιόπιστες βέβαια πληροφορίες αποκτώνται με την άμεση καρδιοτοκογραφία μετά την διατραχηλική τοποθέτηση ηλεκτροδίου κατευθείαν στο δέρμα του εμβρύου, επιτυγχάνοντας έτσι την καταγραφή της καρδιακής του λειτουργίας μέσω μιας σειράς ηλεκτροκαρδιογραφικών δυναμικών. (Εικόνα 1). Η συχνότητα εκπομπής των μηνυμάτων του εμβρυϊκού ΗΚΓ κυμαίνεται μεταξύ 0,4 και 100 Hz, δηλαδή σε ένα επίπεδο σχετικά υψηλώτερο εκείνου των ενηλίκων κάτι που διευκολύνει το διαχωρισμό και την αναγνώρισή τους. Οι καταγραφόμενες μεταβολές της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας (παλμοί) χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 1. τις μεταβολές της βασικής γραμμής μεταξύ των συσπάσεων της μήτρας και 2. τις περιοδικές μεταβολές που παρακολουθούν τη συχνότητα αυτών των συσπάσεων.

3 32 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εικ. 2. Φvσιολογικός τύπος καρδιοτοκογραψήματο.; με εμφαι ιj διακύμανση (μετα6λητότητα. παραλλαγή ή διαφοpοποι'ηση Ι τη; 6ασικής γραμμής του ΗΚΓ. (beat-to-beat v;ιriation). Οι παροδι- λί;; c:πιταχιίι-σει; τοι' ΕΚΡ αποτελοιί1 ε1 δει'ξει; της καλ τ).; κατάσταση.; τοι εμ6ριίοιι. 1. Μεταβολές της βασικής γραμμής του εμβρυϊκού καρδιοτοκογραφήματος (ΚΤΓ) Αυτές περιλαμβάνουν μεταβολές στη συχνότητα των καρδιακών παλμών του εμβρύου (ταχυκαρδία-βραδυκαρδία) και μεταβολές που αφορούν την ίδια τη βασική γραμμή. Συγκεκριμένα η βασική γραμμή υπό φυσιολογικές συνθήκες εμφανίζεται ιδιαί'ίερα ακανόνιστη και η σταθερή της αυτή παραλλαγή, ή ταλάντευση (μεταβλητότητα, διακύμανση ή κατά άλλους διαφοροποίηση") α ποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο κριτήριο '(ια την εκτίμηση της εμβρυϊκής οξυγόνωσης (Εικόνα 2). Οι μεταβολές αυτές της βασικής γραμμής αφορούν «λεπτές» παραλλαγές (short term beat-to beat νariability) μεταξύ των καρδιακών παλμών ή «αδρές» παραλλαγές (long-term νariability) που εμφανίζονται με μία συχνότητα 2 έως 5 στο λεπτό και συνήθως αποτελούν αντανάκλαση των πρώτων. Πολλαπλές ενδείξεις υποδεικνύουν ότι η παρατηρούμενη αυτή διακύμανση της βασικής γραμμής μεταξύ των καρδιακών παλμών του εμβρύου (beat-to-beat νariation) είναι αποτέλεσμα αυτόνομων ειδικών επιδράσεων του παρασυμπαθητικού συστήματος κυρίως. Στο υγιεές έμβρυο η διακύμανση αυτή φθάνει μέχρι και ± 8 παλμούς στο λεπτό ενώ η επιπέδωση αυτή της βασικής γραμμής (χωρίς διακύμανση, loss of beat-to-beat variation) με περιορισμό των καταγραφόμενων καρδιακών παλμών, μπορεί να ε κληφθεί σαν αδυναμία του εμβρύου να ανταποκριθεί πλέον στα διάφορα ερεθίσματα (Εικόνα 3). Ο ρόλος εδώ του παρασυμπαθητικού προκύπτει και από το ότι παρασυμπαθολυτικά σκευάσματα όπως η ατροπίνη, καταργούν αυτή τη λεπτή διακύμανση (παραλλαγή) της βασικής γραμμής, ενώ συμπαθολυτικά όπως προπρανολόνη, την ε πηρεάζουν ελάχιστα. Οι κινήσεις και οι αναπνοές του εμβρύου επίσης όπως και άλλα ερεθίσματα απ' το κεντρικό νευρικό σι.jστημα μπορεί να υπεισέρχονται. Ανεγκέφαλα έμβρυα με ανέπαφο όμως υποθάλαμο συνεχίζουν να εμφα- νίζουν τη λεπτή αυτή διακύμανση της βασικής γραμμής κάτι όμως που δεν συμβαίνει όταν η περιοχ1ί αυτή του εγκεφάλου είναι παθολογική. Οι «αδρές παραλλαγές» του ΗΚΓ (long-term variability) σχετίζονται ιδιαίτερα με τις κινήσεις των άκρων του εμβρύου, τις αναπνευστικές του κινήσεις και με μεταβολές της ενδομήτριας πίεσης. Στην κατηγορία των καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεων που αφορούν τη βασική γραμμή εντάσσεται και η κολποειδής ή κυματοειδής (sinusoidal p<lttern) παραλλαγή. όπου η βασική γραμμή εμφανίζει μία ρυθμική κυματοειδή πορεία. Η εμφάνιση τέτοιες αλλοίωσης (εικόνα 4) με 3 έως 6 κί,μμαω στο λεπτό και μια διακύμανση Ι Ο έως 20 παλμώ\'. σχετί εται με αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκής δυσπραγίας. ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν παθολογικές καταστάσεις όπως rhesus ασυμβατότητα. εμβρυϊκή αναιμία. παράταση κυήσεως. καρδιαγγειακές ανωμαλίες. α μνιονίτιδα και τοξιναιμία' '. Προσδιορισμός του εμβρυϊκού Ph σε τέτοιες περιπτώσεις είναι απαραίτητος για να διευκρινισθεί η σπουδαιότητα αυτής της αλλοίωσης. Η συχνότητα της καρδιακής λειτουργίας του εμβρύου είναι συνήθως μεγαλύτερη στην αρχή της εγκυμοσύνης με μια σχι:τική επιβράδυνση αργότερα που κυμαίνεται μεταξύ Ι I Ο και \50 παλμών/λεπτό στο τέρμα. οπότε εμφανζεται και μια αύξηση στην παραλλαγή (variability) της βασικής γραμμής. Οι μεταβολές αυτές αποδίδονται στην ωρίμανση του εμβρυϊκού αυτόνομου νευρικού συστήματος το οποίο εμφανίζει μία συνεχώς μεταβαλλόμενη δραστηριότητα επηρεάζοντας την καρδιακή συχνότητα και το έργο της, ανάλογα με διάφορα κεντρομόλα ερεθίσματα που σχετίζονται με μεταβολές στη φλεβική επαναφορά, με μεταβολικές απαιτήσεις και άλλους παράγοντες. Γενικά ο βαθμός διακύμανσης της βασικής γραμμής του ΗΚΓ ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στην εμβρυϊκή κατάσταση και κλινικά θα μπορούσε να διακριθεί σε 4

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑ τικησ ΙΑ ΤΡΙΚΗΣ 33 Εικ. 3. «Ασύντακτες» επιβραδύνσεις του ΕΚΡ με απώλεια της φυσιολογικής διακύμανσης της Βασικής γραμμής (loss of beatto-beat νariation). Η συνύπαρξη των δύο αυτών αλλοιώσεων με την παρατηρούμενη ενδιάμεση ταχυκαρδία (> 160 παλμών/λεπτό) σχετίζεται με σοβαρού Βαθμού εμβρυϊκή υποξία και άμεση απειλή για το έμβρυο. κατηγορίες: αυξημένη, μέση, μειωμένη και απούσα. Η παρουσία φυσιολογικής διακύμανσης είναι κατά κανόνα aσύμβατη με εμβρυϊκή δυσφορία έστω και παρουσία άλλων καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεων. Σημαντικού βαθμού υποξία σχεδόν πάντοτε συνοοεύεται από έλλειψη ή μείωση στο βαθμό παραλλαγής :ης βασικής γραμμής αν και στα αρχικά στάδια αυτή μπορεί να αυξηθεί. Πέραν όμως της υποξίας υπάρχουν και άλλες αιτίες που μπορεί να ευθύνονται (πίνακας 1). Πίνακας 1. Αίτια μείωσης του βαθμού παραλλαγγής της βασικής Υποξία Φάρμακα: γραμμής του ΗΚΓ στο έμβρυο Ναρκωτικά Βαρβιτουρικά Ηρεμιστικά Αναισθητικά Προωρότητα Ταχυκαρδία Διαμαρτίες Αρρυθμίες Ιδιοπαθής Οι μεταβολές εξ άλλου της συχνότητας της καρδιακής λειτουργίας, σαν αποτέλεσμα υποξίας, έχουν σχέση με το βαθμό της και το αιφνίδιο της εγκατάστασής της. Η :αχυκαρδία γενικά είναι αποτέλεσμα ήπιας ή βραδέως ε ελισσόμενης υποξίας, ιδιαίτερα απουσία συσπάσεων της μήτρας. Κατά τη διάρκεια του τοκετού ή αιφνίδια εγκατάσταση της υποξίας, συνήθως εκδηλώνεται με βραδυκαρδία. Πέραν όμως της υποξίας υπάρχουν και άλλες καταστάσεις που μπορεί να ευθύνονται γι' αυτές τις αλλοιώσεις στη συχνότητα της καρδιακής λειτουργίας οι οποίες και θα πρέπει να αποκλείονται (πίνακας 2,3). Υποξία Υπερπυρεξία της μητέρας Ενδομήτρια φλεγμονή Προωρότητα Φάρμακα Υποξία Ιδιοπαθής Φάρμακα Πίνακας 2. Αίτια εμβρυϊκής ταχυκαρδίας Πίνακας 3. Αίτια εμβρυϊκής βραδυκαρδίας Αντανακλαστική Βραδυαρρυθμία Υποθερμία Ιδιοπαθής Ταχυαρρυθμία Διέγερση του εμβρύου Θυροτοξίκωση 2. Περιοδικές μεταβολές του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού στο καρδιοτοκογράφημα Μία βασική κατηγορία καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεων είναι η περιοδική σε συνάρτηση με τις συσπάσεις της μήτρας, εμφάνιση επιβραδύνσεων του βασικού εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού (ΕΚΡ). Οι αλλοιώσεις αυτές είναι συνήθως αποτέλεσμα μηχανικού ή υποξαιμικού ερεθίσματος, και διέγερσης του αυτόνομου νευρικού συστήματος ή των χημικών υποδοχέων. Όταν συνυπάρχουν με άλλα στοιχεία ενδεικτικά υ ποξίας, έχουν κακή πρόγνωση. Γενικά οι περιοδικές επιβραδύνσεις του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: α. τις πρώϊμες επιβραδύνσεις ή τύπου Ι (ear1y dece1erations, type 1), β. τις όψιμες ή τύπου ΙΙ (late decelerations, type ΙΙ) και γ. τις «aσύντακτες» (νariable) επιβραδύνσεις, που από ωρισμένους ονομάζονται τύπου ΠΙ (Εικόνα 5).

5 34 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ διορισμός του ΡΗ του εμβρύου συχνά είναι απαραίτητος για να διευκρινισθεί ο Βαθμός υποξίας. Εικ. 4. Κολποειδής ή κυματοειδής τύπος ΚΤΓ. Η εμφάνιση 3 μέχρι 6 κυμμάτων στο λεπτό με μία διακύμανση παλμών, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκής δυσπραγίας. Προσα. Πρώϊμες επιβραδύνσεις, ή τύπου Ι ( early deelerations). Πρόκειται περί συμμετρικών και ομοιόμορφων επιβραδύνσεων που αρχίζουν με την έναρξη της σύσπασης και επανέρχονται στη βασική γραμμή στο τέλος της (Εικόνα 5α). Σπάνια ξεπερνούν σε εύρος τους 20 παλμούς στο λεπτ:ό. Οι επιβραδύνσεις αυτές θεωρούνται αποτέλεσμα τοπικής παροδικής εγκεφαλικής υποξίας, αποτέλεσμα συμπίεσης της κεφαλής ή υπερέκτασης του αυχένα και διέγερσης του παρασυμπαθητικού κατά τη διάρκεια της σύσπασης. Η τοπική αυτή υποξία διεγείρει κεντρικούς χημικούς υποδοχείς προκαλώντας βραδυκαρδία η ο ποία αντιρροπείται με τη χορήγηση ατροπίνης. Αυτό α ποδεικνύει ότι πρόκειται για αντανακλαστικό μηχανισμό. Κοινή είναι η αντίληψη ότι δεν σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο υποξίας, οξέωση ή χαμηλό APGAR SCORE και δεν απαιτούν περαιτέρω αντιμετώπιση εφ όσον δεν συνοδεύονται από άλλες αλλοιώσεις. β. Όψιμες επιβραδύνσεις του ΕΚΡ ή τύπου Π (LATE DECELERAτiONS) Η εμφάνισή τους είναι συχνή σε περιπτώσεις προεκλαμψίας, υπέρτασης στην κύηση, σακχαρώδους διαβήτου, επιβραδυμμένης ανάπτυξης του εμβρύου (IUGR) ή γενικά σε καταστάσεις χρόνιας πλακούντειας ανεπάρκειας. Είναι επίσης δυνατόν να εκδηλωθούν αιφνίδια σε φυσιολογικές εγκυμοσύνες μετά αιφνίδια μείωση της μεσολάχνιας κυκλοφορίας, όπως ύστερα από αποκόλληση του πλακούντας, πτώση aρτηριακής πίεσης Α.Π. στην ε πίτοκο ή υπερδραστηριοποίηση της μήτρας. Χαρακτηριστικό αυτών των επιβραδύνσεων είναι ότι δεν συμπίπτουν zρονικά με τη σύσπαση της μήτρας αλλά εμφανίζονται με μια καθυστέρηση δευτερολέπτων απ' την έναρξη της (Εικόνα 5β) και με μια απόκλιση που δεν ξεπερνάει συνήθως τους 5 παλμούς/λεπτό. Από απόψεως παθοφυσιολογίας οι επιβραδύνσεις αυτές σχετίζονται με μείωση της μερικής πίεσης οξυγόνου που οδηγεί αφ' ενός μεν σε υπερδιέγερση του παρασυμπαθητικού μέσω της διέγερσης χημικών υποδοχέων και αφ' ετέρου στη μείωση της οξυγόνωσης του Φλεβόκομβου με άμεση καταστολή του μυοκαρδίου και βραδυκαρδία. Παρά την υφιστάμενη σχετική αβεβαιότητα όσον αφορά την κλινική αξιολόγησή τους, οι όψιμες επιβραδύνσεις ποικίλλουν όσον αφορά την πρόγνωση. Όταν συνοδεύονται από μείωση της φυσιολογικής διακύμανσης (παραλλαγής) της βασικής γραμμής (beat-to-beat variation), είναι περισσότερο ενδεικτικές εμβρυϊκής υποξίας ενώ η πρόγνωση επιδεινώνεται ακόμα περισσότερο όταν προστεθεί και ταχυκαρδία μεταξύ των επιβραδύνσεων. Αντίθετα η εμφάνιση όψιμων επιβραδύνσεων των ΕΚΠ, χωρίς όμως απώλεια της φυσιολογικής διακύμανσης της βασικής γραμμής, έχει πολύ καλύτερη πρόγνωση και συχνά δεν συνοδεύεται από εμβρυϊκή υποξία. Η μείωση των καρδιακών παλμών του εμβρύου για περισσότερο από 30 παλμούς/λεπτό και για χρονικό διάστημα περισσότερο των 2 λεπτών περιγράφεται σαν «παρατεταμένη επιβράδυνση>> των ΕΚΠ και η αιτιολογία τους είναι ποικίλλη. Συχνά συνδυάζονται με «aσύντακτες επιβραδύνσεις», ή είναι αποτέλεσμα συμπίεσης της κεφαλής του εμβρύου, παρατραχηλικής αναισθησίας ή σπασμών της επιτόκου. Γενικά αν και η πρόγνωσή τους δεν είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και παρ' ότι είναι κατά κανόνα επανορθώσιμες, σε ωρισμένες περιπτώσεις μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρού βαθμού εμβρυϊκή δυσπραγία, γι' αυτό και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή και επιφύλαξη.

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 35 tl Εικ. 5. Περιοδικές μεταβολές του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού (ΕΚΡ). α. Πρώϊμες επιβραδύνσεις (τύπου Ι). Εκδηλώνονται μαζι" με την έναρξη της σύσπασης και αποκαθι"στανται παράλληλα με την aποδρομή της. Δεν σχετ{ζονται με σοβαρή υποξ{α, οξέωση ή χαμηλό APGAR SCORE. Β. Όψιμες επιβραδύνσεις (τύπου Π). Εμφαν{ζονται με μια γ καθυστέρηση τουλάχιστον δευτερολέπτων μετά τη σύσπαση και ε{ναι ενδεικτικές εμβρυϊκής υποξ{ας, ιδια{τερα όταν συνδέονται από απώλεια της διακύμανσης της Βασικής γραμμής. y. Ασύντακτες επιβραδύνσεις (τύπου ΠΙ, VARIABLE). Εlναι aνομοιόμορφες και δεν σχετ{ζονται χρονικά με τις συσπάσεις. Είναι ενδεικτικές συμπίεσης του ομφάλιου λώρου. γ. Ασύντακτες επιβραδύνσεις, τύπου 111 (VARIABLE DECELERAτiONS) Οι επιβραδύνσεις αυτές είναι ανομοιόμορφες παρά την ύπαρξη ρυθμικών συσπάσεων της μήτρας και με α πρόβλεπτη μεταξύ τους συσχέτιση (Εικόνα 3 και 5γ). Συνήθως είναι αποτέλεσμα συμπίεσης του ομφάλιου λώρου χωρίς να αποκλείονται και άλλα αίτια όπως συμπίεση της κεφαλής του εμβρύου. Η σοβαρότητα των ασύντακτων επιβραδύνσεων συσχετίσθηκε με τη χρονική διάρκεια της βραδυκαρδίας. Όταν η βραδυκαρδία υπερβαίνει σε διάρκεια τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των επιβραδύνσεων, τότε αναμένεται να επακολουθήσει οξέωση. Μείωση των παλμών του εμβρύου κάτω των 100 και ακόμα χειρότερα κάτω των 70 στο λεπτό, οδηγεί σε κριτική μείωση της καρδιακής παροχής του εμβρύου. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει καλή συσχέτιση μεταξύ του μεγέθους των ασύντακτων επιβραδύνσεων (διάρκεια και βαθμός βραδυκαρδίας) αφ ενός και της εμβρυϊκής οξέωσης αφ ετέρου, η συσχέτιση αυτή δεν είναι ιδιαίτερης κλινικής χρησιμότητας, δεδομένου ότι δεν συνεκτιμά τις μεταβολές της βασικής γραμμής που αναφέραμε. Μειωμένη διακύμανση (παραλλαγή, διαφοροποίηση) της βασικής γραμμής, ή ταχυκαρδία μεταξύ των α σύντακτων επιβραδύνσεων, θεωρούνται σαν τα πλέον α ξιόπιστα προγνωστικά κριτήρια, ανεξάρτητα από το βαθμό και τη διάρκεια της βραδυκαρδίας. Η εμφάνιση ταχυκαρδίας μετά την ασύντακτη βραδυκαρδία, με απώλεια της φυσιολογικής διακύμανσης της βασικής γραμμής και επιπέδωσή της (loss of beat-to-beat νariation, flat trace) σχετίζεται με σοβαρού βαθμού υποξία (Εικόνα 3). Αντίθε- τα η συνύπαρξη ταχυκαρδίας που να προηγείται ή να έπcται των ασυντάκτων επιβραδύνσεων, με καλή όμως διαφοροποίηση της βασικής γραμμής (διατήρηση της φυσιολογικής διακύμανσης), σχετίζεται με καλή πρόγνωση. Σε ωρισμένες περιπτώσεις οι ασύντακτες αυτές επιβραδύνσεις εμφανίζουν μία πρατεταμένη καθυστέρηση ε πανόδου στο βασικό ρυθμό μετά την αποδρομή της σύσπασης. Η πρόγνωση όσον αφορά την οξέωση σε τέτοιες περιπτώσεις, οι οποίες συνοδεύονται συνήθως και από μείωση της φυσιολογικής διακύμανσης της βασικής γραμμής με αντίστοιχα μικρά apgar scores, είναι πολύ δυσμενέστερη, σε σύγκριση με παρόμοιες επιβραδύνσεις που επανέρχονται αμέσως μετά την αποδρομή της σύσπασης. ΡΗ εμβρυϊκού αίματος και καρδιοτοκογραφία Ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο παρακολούθησης του εμβρύου είτε πρόκειται περί ηχοκαρδιογραφίας, ηλεκτροκαρδιογραφίας, ΦωνοκαρδιογραΦίας ή και απλής ακρόασης των παλμών με το κοιλιοσκόπιο του PINARD, είναι προφανές ότι αυτή βασίζεται στην αντίδραση ενός τελικού οργάνου δηλαδ ή της καρδιάς του εμβρύου στις διάφορες βιοχημικές μεταβολές που συμβαίνουν λόγω υποξίας. Μέχρι ποιο όμως βαθμό το όργανο αυτό αντικατοπτρίζει πάντοτε τις μεταβολές της οξεοβασικής ισορροπίας στο κυκλοφορικό σύστημα και τους ι στούς του εμβρύου; Ιδανικά η υποξία θα έπρεπε να εκτιμάται από το βαθμό επίδρασής της στο ίδιο το κύτταρο, ι διαίτερα κατά τη διάρκεια της οξείας Φάσης.

7 36 Με τα υπάρχοντα σήμερα μέσα δεν είναι δυνατόν να γίνουν προσδιορισμοί στον ενδοκυττάριο χώρο του εμβρύου παρά μόνον έμμεσα. Ο χώρος αυτός βρίσκεται σε κάποια ισορροπία με τον εξωκυττάριο, ο οποίος επίσης σχετίζεται στενά με το ενδοαγγειακό υγρό του τριχοειδικού χώρου. Κατά συνέπεια βιοχημική ανάλυση αίματος κατόπιν δειγματοληψίας από τα τριχοειδή της προβάλλουσας μοίρας του εμβρύου στον τοκετό, μπορεί να απεικονίσει τις βιοχημικές συνθήκες που επικρατούν στον ε ξωκυττάριο χώρο και κατ' επέκταση στον ενδοκυττάριο.9 Στη λογική αυτή στηρίζεται η καθιερωμένη πλέον μέθοδος άμεσου προσδιορισμού της οξεοβασικής ισορροπίας του εμβρύου μετά δειγματοληψία αίματος που αρχικά εισήγαγε ο Saling.4 Η δειγματοληψία γίνεται από την προβάλλουσα μοίρα του εμβρύου προκαλώντας επιπόλαιο νυγμό με τη χρήση ειδικού «μαχαιριδίοω>. Ο προσδιορισμός της οξεοβασικής ισορροπίας του εμβρύου με τη μέθοδο αυτή της δειγματοληψίας αίματος, αποτελεί συμπληρωματική τεχνική στις ηλεκτρονικές μεθόδους παρακολούθησης της καρδιακής λειτουργίας, γι' αυτό και η κατανόηση της σχέσης μεταξύ των διαφόρων καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεων και των αντίστοιχων μεταβολών του ΡΗ στο τριχοειδικό αίμα του εμβρύου, είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή αξιολόγηση των ευρημάτων. Σταθερές διαταραχές της βασικής γραμμής όπως ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία ή επιβραδύνσεις του ΕΚΡ τύπου Ι (πρώϊμες), σπάνια σχετίζονται με οξέωση και δεν χρήζουν περαιτέρω αντιμετώπισης. Αντίθετα, όταν συνδέονται από απώλεια της φυσιολογικής διακύμανσης της βασικής γραμμής (loss of beat-to-beat νariation) είναι πολύ πιθανό να αντικατοπτρίζουν σοβαρού βαθμού εμβρυϊκή υποξία και οξέωση η οποία χρήζει περαιτέρω διευκρίνηση με δειγματοληψία εμβρυϊκού αίματος και προσδιορισμό της οξεοβασικής του ισορροπίας. 10 Οι όψιμες επιβραδύνσεις του ΕΚΡ εκλαμβάνονται σαν ανταπόκριση του εμβρύου στις χαμηλές μερικές πιέσεις του οξυγόνου, στις οποίες όμως, με τη βοήθεια των καρδιοδυναμικών αντιρροπιστικών μηχανισμών, aνταπεξέρχεται στο stress των παροδικών αυτών φάσεων υποξίας, αποτρεπομένης έτσι της εγκατάστασης οξέωσης. Η συνύπαρξη όμως αλλοιώσεων της βασικής γραμμής (επιπέδωση, ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία) συχνά υποδηλοί σοβαρού βαθμού υποξαιμία όπως συμβαίνει και σε περιπτώσεις επιβραδύνσεων παρατεταμένης διάρκειας ή και σε περιπτώσεις απώλειας ή μείωσης της φυσιολογικής διακύμανσης της βασικής γραμμής, χωρίς την ύπαρξη υ ποχρεωτικά και άλλων αλλοιώσεων." Οι aσύντακτες (νariable) επιβραδύνσεις είναι οι πλέον δύσκολες να εκτιμηθούν. Η σοβαρότητά τους όπως ήδη αναφέρθηκε, σχετίζεται με τη συχνότητα, τη διάρκεια, και το εύρος τους και την ύπαρξη άλλων συνοδών διαταραχών του εμβρύου. Κυρίως όμως τα χαρακτηριστικά της βασικής γραμμής μεταξύ των επιβραδύνσεων είναι εκείνα που καθορίζουν τις επιπτώσεις από τη διαλείπουσα συμπίεση του ομφάλιου λώρου που εκδηλώνεται με τέτοιου είδους επιβραδύνσεις. Ένα φυσιολογικό καρδιοτοκογράφημα του εμβρύου μέχρι το τέλος του τοκετού, θεωρείται σαν ένας σχεδόν ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ τέλειος δείκτης για την πρόγνωση της καλής κατάστασής του. Αντίθετα η ύπαρξη ενός παθολογικού καρδιοτοκογραφήματος αποτελεί ένα λιγώτερο αξιόπιστο δείκτη για την πρόγνωση σοβαρής εμβρυϊκής υποξίας και συχνά α παιτεί περαιτέρω διευκρίνιση με προσδιορισμό της οξεοβασικής ισορροπίας στο αίμα. Η σωστή ερμηνεία και α ξιολόγηση των καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεεων σε συνδυασμό με τον προσδιορισμό του ΡΗ στο περιφερικό αίμα του εμβρύου, θα πρέπει σχεδόν πάντοτε, να καταστήσουν δυνατή την επακριβή πρόγνωση της γενικής κατάστασης του νεογνού στη γέννησή του. Η επιλογή του χρόνου της δειγματοληψίας έχει ιδιάζουσα σημασία ι διαίτερα σε περιπτώσεις aσύντακτων επιβραδύνσεων δεδομένου ότι, όταν αυτές βρίσκονται στο ναδίρ είναι πιο πιθανό να εκδηλωθεί οξέωση που συχνά έχει διαλείποντα χαρακτήρα. Τελευταία με τη δημιουργία ειδικών συσκευών συνεχούς εκτίμησης των αερίων και του ΡΗ στο αίμα και ιδιαίτερα με την επινόηση μεθόδων διαδερμικής συνεχούς παρακολούθησης του ΡΗ και της τάσεως Ο2 στο έμβρυο, εξασφαλίζεται μία εξαίρετη δυνατότητα α διάκοπης κλινικής παρακολούθησης του εμβρύου σ' όλη τη διάρκεια του τοκετού.12 Η επιλογή της μεθόδου αναισθησίας επηρεάζεται από την κατάσταση του εμβρύου. Επιλεγμένη αναισθησία, όπως επισκληρίδιος, μπορεί να εφαρμοσθεί σε περιπτώσεις με φυσιολογικό καρδιοτοκογράφημα ή ακόμα και παρουσία μέτριας τουλάχιστον εμβρυϊκής δυσφορίας, δεδομένου ότι παρά την αντίθετη θέση πολλών η περιοχική αυτή αναισθησία, όταν εφαρμόζεται από μια πεπειραμένη ομάδα αναισθησιολόγων-μαιευτήρων, μπορεί να βελτιώσει τη ροή αίματος στη μήτρα και τον πλακούντα με θεραπευτικές επιπτώσεις στο έμβρυο. 13 Στον τόπο μας, είναι γεγονός ότι κυριαρχεί τόσο στο ευρύ κοινό όσο συχνά και μεταξύ ειδικών, μία αρνητική άποψη για τη θέση της επισκληριδίου αναισθησίας στον τοκετό, με αποτέλεσμα η εφαρμογή της να αποτελεί την εξαίρεση μάλλον παρά τον κανόνα. Χωρίς να αμφισβητεί κανείς ότι αποτελεί μια εξειδικευμένη τεχνική και ότι α παραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή επισκληριδίου αναισθησίας σε μια Μαιευτική μονάδα είναι η υπεύθυνη και εξειδικευμένη εκπαίδευση τόσο του αντίστοιχου ιατρικού όσο και του νοσηλευτικού προσωπικού, είναι χαρακτηριστική ή άποψη του Abboulish πάνω στο θέμα: «η επισκληρίδιος αναισθησία μειώνει τους κινδύνους του τοκετού, τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο. Ό σοι εκφράζουν αντίθετη άποψη επιδεικνύουν πλημμελή ενημέρωση και ανεπαρκή εμπειρία στο θέμα, εκθέτουν την ειδικότητα και βλάπτουν την υγεία της ασθενούς που εννοείται ότι υπηρετούν». Η παρουσία σοβαρών καρδιοτοκογραφικών αλλοιώσεων ή η συνεχής επιδείνωσή τους αποτελεί αιτία α ναβολής της αναισθησίας μέχρις ότου αποκατασταθούν οι αλλοιώσεις ή θεωρηθούν αμετάκλητα παθολογικές, πιθανώς μετά από προσδιορισμό του ΡΗ του εμβρυϊκού αίματος.5 Οποιαδήποτε απόφαση για την εφαρμογή αναισθησίας περιοχικής ή μη, θα πρέπει να είναι κοινή με αντίστοιχη ενημέρωση της ασθενούς, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υπόνοιες για την καλή κατάσταση του εμβρύου.

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 37 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Lejumeau JA. Memoire sur I' ausccultation, aplique a I' etute de la grossesse. Ann. Med. Physiol. 1822, 1: Hon Ε. The electronic evaluation of fetal heart rate. Am. J. Obstet. Gynecol., 1958, 75: Caldeyro-Barcia R, Mendez-Bauer C, Poseiro JJ. Control of the fetal heart rate during labour. In the <<Heart and Circulation in he newborn Infant>> Grune and Stratton, New York, Saling Ε. Biochemical supervision of the fetus during labor. Br. Obstet. Gynecol. 1967, 74: Palmer S. What anesthesiologists should know about fetal monitoring and fetal distress. ASA, 1989, 236: Μαμόπουλος Μ.Α. Κύηση Υψηλού Κινδύνου. Ιατρικές Εκδόσεις Α. Σιώκη, Θεσσαλονίκη 1988, Tainsh RJ. Fetal heart rate monitoring. Intern. Anesthesiology Clinics. 1990, 28: Rochard F, Schifrin BS, Goupil F. Non-stressed FHR monitoring in the antepartum period. Am. J. Obstet. Gynecol. 1976, 126: Dewhurst J. The Fetus, in: Integraded Obstetήcs and Gynaecology for Postgraduates. Blackwell Scientific Publications, Young ΒΚ, Katz Μ, and Klein SA. The relationship of fetal heart rate patterns and tissue Ph in the human fetus. J. Obstet. Gynecol. 1979, 134: Schifήns BS, and Dame L. Fetal heart rate patterns. Prediction of Apgaa score. JAMA, 1972, 219: Routh G, Fall D, Huch Α. Distribution of obserνed patterns in fetal transcutaneous oxygen tension. Am. J. Obstet. Gynecol. 1981, 140: Jouppila Ρ. Lumbar epidural analgesia to improve intervillous blood flow duήng labour in severe preeclampsia. Obstet. Gynecol. 1982, 59: NORMEDL.T.D. Σ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ & ΣΙΑ ΤΗΛ , ΤΡΑΧΕΙΟΣΩΛΗΝΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ NORMED L. T.D. Σ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ & ΣΙΑ ΤΗΛ , ΤΡΑΧΕΙΟΣΩΛΗΝΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ PAENCO L.T.D. ΝΙΚΟΣ ΠΑΓΩΝΑΚΗΣ ΤΗΛ , ΤΡΑΧΕΙΟΣΩΛΗΝΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ PAENCO L.T.D. ΝΙΚΟΣ ΠΑΓΩΝΑΚΗΣ ΤΗΛ , ΤΡΑΧΕΙΟΣΩΛΗΝΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Μαιών Μάιος ΓΑΙΑ

Σεμινάριο Μαιών Μάιος ΓΑΙΑ Σεμινάριο Μαιών Μάιος 2013 - ΓΑΙΑ Καρδιοτοκογράφημα - CTG Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος ΜD, PhD, Diploma in Fetal Μedicine Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτικό & Γυναικολογικό Κέντρο ΓΑΙΑ CTG Έλεγχος για

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Καρδιοτοκογραφία κατά τον τοκετό

Ανασκόπηση Καρδιοτοκογραφία κατά τον τοκετό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ 20(2):167-172, 2008 Ανασκόπηση Α. Σόρτσης Γ. Πάντος Π.Χ. Σταματόπουλος Ι.Ν. Μπόντης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η καρδιοτοκογραφία βασίζεται στη σύγχρονη καταγραφή του εμβρυϊκού καρδιακού

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Βλαχάδης MD, DMD, MSc, MPH

Νικόλαος Βλαχάδης MD, DMD, MSc, MPH Νικόλαος Βλαχάδης MD, DMD, MSc, MPH Ιστορική Αναδρομή Η κλινική πρακτική της ακρόασης του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού (Fetal Heart Rate, FHR) αναφέρεται εδώ και 2 αιώνες. 1818: Ο Ελβετός Francoise Mayor

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

«Παλμική οξυμετρία κατά την παρακολούθηση του εμβρύου στον τοκετό»

«Παλμική οξυμετρία κατά την παρακολούθηση του εμβρύου στον τοκετό» «Παλμική οξυμετρία κατά την παρακολούθηση του εμβρύου στον τοκετό» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ Επικουρικός Επιμελητής Β Γ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΡΟΥΝΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΡΟΥΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΡΟΥΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥΣΤΙΚΟΥ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΥΡΙΔΟΥ Κ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΗΓΜΕΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΣΠΥΡΙΔΟΥ Κ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΗΓΜΕΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (ΠΡΟΜΕΣΙΠ) ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ι. Χιντιπάς Μαιευτήρας Γυναικολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Επιστημονικός Συνεργάτης Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής «ΓΑΙΑ»

Ηλίας Ι. Χιντιπάς Μαιευτήρας Γυναικολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Επιστημονικός Συνεργάτης Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής «ΓΑΙΑ» Ηλίας Ι. Χιντιπάς Μαιευτήρας Γυναικολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Επιστημονικός Συνεργάτης Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής «ΓΑΙΑ» Η εκτίμηση της ενδομήτριας κατάστασης του εμβρύου στη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών.

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών. Σκοπός της πρόκλησης τοκετού είναι η δημιουργία συστολών του μυομητρίου πριν την αυτόματη έναρξή τους. Γενικώς η πρόκληση τοκετού ως θεραπευτική επιλογή έχει αξία όταν τα οφέλη από την περάτωση, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΦΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ Γ.Ν.Α «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ( Η.Κ.Γ ), ως απλή και εύχρηστος εργαστηριακή μέθοδος, είναι βοηθητικό και πολλές

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταβλητότητα των εμβρυϊκών παλμών, κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. Υποβάλλεται στην

Η μεταβλητότητα των εμβρυϊκών παλμών, κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. Υποβάλλεται στην Η μεταβλητότητα των εμβρυϊκών παλμών, κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Υποβάλλεται στην ορισθείσα από την Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Μηχανικών Η/Υ &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

5 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ

5 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ 5 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ 19-12-2015 Αρρυθμίες στο έμβρυο και το νεογνό. Τι κάνουμε ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΩΜΑΪΔΗς ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενος επεμβατικός έλεγχος στη Μαιευτική Νικόλαος Δ. Βραχνής Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ VO2=COX A VO2 CO=ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΑΡΟΧΗ A VO=ΑΡΤΗΡΙΟ ΦΛΕΒΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΞΥΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βασιλική Δηµ. Μιχαλίτση Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, MD, PhD, MSc, RCR/RCOG in Maternal Medicine, Heart Disease and Pregnancy Specialist, Υπότροφος ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδημία Αιμοδοσίας. Η Αιμοδοσία το Λουκάς Δαδιώτης, Αιματολόγος. 29 Σεπτεμβρίου 1 Οκτωβρίου 2016

Ακαδημία Αιμοδοσίας. Η Αιμοδοσία το Λουκάς Δαδιώτης, Αιματολόγος. 29 Σεπτεμβρίου 1 Οκτωβρίου 2016 Ακαδημία Αιμοδοσίας Η Αιμοδοσία το 2016 Θεσσαλονίκη 29 Σεπτεμβρίου 1 Οκτωβρίου 2016 Λουκάς Δαδιώτης, Αιματολόγος Ήπιες Σοβαρές Τοπικές Συστηματικές Α.1. Αίμα εκτός των αγγείων Αιμάτωμα (μώλωπας) Παρακέντηση

Διαβάστε περισσότερα

- Γιατί πρέπει να τοποθετηθεί βηματοδότης ;

- Γιατί πρέπει να τοποθετηθεί βηματοδότης ; Σύμφωνα με τις εξετάσεις που σας έγιναν ο γιατρός σας αποφάσισε ότι πρέπει να σας γίνει εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη. Η τοποθέτηση του δεν αποτελεί μειονέκτημα ούτε αναπηρία αλλά αντιθέτως θα σας επιτρέψει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΟΣ Θ.

ΣΤΕΦΟΣ Θ. Επηρεάζει την αύξηση του βάρους κατά τη διάρκεια της κύησης Επηρεάζει τη μακροχρόνια διατήρηση των προσληφθέντων κιλών κατά τη διάρκεια της κύησης (5-9μήνες) Επηρεάζει την εμφάνιση παχυσαρκίας σε γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ ηµήτρης Γ. Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας Ανδρολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης 01 ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ Ποια είναι τα αγγειακά προβλήµατα της στύσης; Τα αγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1 Bogdan Raitsiou M.D 1 Πνιγμός στο νερό Ξένο σώμα Θερμοπληξία Υποθερμία Bogdan Raitsiou M.D 2 ΠΝIΓΜΟΣ Εμβύθιση ή κατάδυση εντός υγρού, συχνά συνδυάζεται με : *

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα αγνοούμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να σώσει

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Γεώργιος Κ. Σακκάς PhD Κλινικός Εργοφυσιολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας gsakkas@med.uth.gr Θα συζητήσουμε... Βασικές Αρχές Προσαρμογές του οργανισμού μετά από

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης

Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Όταν η εσωτερική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος πέφτει κάτω από 35ο C,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 Ο πρώτος χρόνος μετά τη γέννηση έχει τις μεγαλύτερες και ταχύτερες φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο 1. Ποιος είναι ο ρόλος των ερυθρών κυττάρων του αίματος; α. μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα β. μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, άλατα, ορμόνες και πρωτεΐνες γ. μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ.

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. ΚΟΙΛΙΑΚΕΣ ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ Πρώιμες κοιλιακές συστολές Μη εμμένουσα κοιλιακή ταχυκαρδία

Διαβάστε περισσότερα

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΜΙΚΤΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΑΠΛΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Απλή διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 Θερμοκρασία Ποια είναι: Αρτηριακός σφυγμός Αναπνοή Αρτηριακή πίεση 2 Θερμοκρασία σώματος Ορισμός: Είναι το αποτέλεσμα του ισοζυγίου μεταξύ παραγόμενης και αποβαλλόμενης θερμότητας. Ρυθμίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα

ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ. Σαββίδου Αβρόρα ΚΟΝΤΟ ΠΑΙΔΙ Σαββίδου Αβρόρα Ως χαμηλό ανάστημα θεωρείται το ανάστημα ενός ατόμου όταν βρίσκεται μείον δύο σταθερές αποκλίσεις κάτω από τη μέση τιμή, δηλαδή κάτω από την 3η Εκατοστιαία Θέση στις καμπύλες.

Διαβάστε περισσότερα

Δύσπνοια. Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Δύσπνοια. Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Δύσπνοια Ενότητα 1: Σημεία και Συμπτώματα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Δύσπνοια Δυσάρεστο αίσθημα της ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ κατά την αναπνοή Συνηθέστερο σύμπτωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη διάγνωση και στην αντιµετώπιση του εµφράγµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΑΣΑΦΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ )

ΧΡΗΣΗ ΑΣΑΦΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗ ΑΣΑΦΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση { Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Το νοσηλευτικό έργο στις ΜΤΝ Σκοπός της η παροχή εξειδικευµένης φροντίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Ε. Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ Το σύνολο των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού για τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα