ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε"

Transcript

1 Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ "ΡΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε ό Λέανδρος Βρανούσης, του οποίου τιμούμε σήμερα τή μνήμη και την ανεκτίμητη προσφορά στη νεοελληνική ιστορική επιστήμη, παρουσίασε τα σύμβολα πού είχε επιλέξει ο Ρήγας για να δώσει το στίγμα των πολιτικοϊδεολογικών του θέσεων και τών οραμάτων του. 1 Βαθύς γνώστης της εποχής, άλλα και τών πηγών και της βιβλιογραφίας, ό Βρανούσης, στή μελέτη αυτή, συγκέντρωσε, διερεύνησε και σχολίασε με εμβρίθεια, απόρροια πολλών προηγουμένων προσεγγίσεων του στο θέμα, Ολη τήν πληροφόρηση πού μπορούσαν να προσφέρουν τα μέχρι σήμερα γνωστά στην νεοελληνική ιστοριογραφία στοιχεία. Παρέμεινε, ωστόσο, ώς αίτημα τού συγγραφέα ο εντοπισμός τών εικονογραφικών προτύπο^ν πού χρησιμοποίησε ο Ρήγας: «Οί παραπέρα έ'ρευνες γύρω σ' αυτό το θέμα», σημειώνει, «θα μας δείξουν κάποτε που ακριβώς (σέ ποια βιβλία ή γκραβούρες της εποχής) βρήκε ό Ρήγας τα εικονογραφικά πρότυπα τών αρχαιοελληνικών παραστάσεων πού περιβάλλουν τον τίτλο της μεγάλης Χάρτας (σκηνές άπο τους 'Ολυμπιακούς 'Αγώνες, μια αναπαράσταση θυσίας στο βωμό τού 'Ολυμπίου Διός, Άμαζονομαχία κ.ά.) εικονογραφικά πρότυπα πού εκείνος ασφαλώς τα διάλεξε...». Και καταλήγει στον συλλογισμό πώς «"Οταν επισημάνουμε ποια ακριβώς ήταν τα εικονογραφικά πρότυπα πού είχε υπ' οψη του ό Ρήγας, 'ίσως να βρούμε εκεί μέσα και κάτι σχετιζόμενο είδικώτερα με το Ρόπαλον τού Ηρακλέους». 2 Είναι φυσικά γνωστό οτι το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους ήταν το σύμβολο πού διάλεξε ώς έμβλημα ό Ρήγας" το είχε, καθώς αποδεικνύεται, τυπώσει ώς ξυλογραφία στην αρχή τού επαναστατικού του εντύπου Νέα 1. Λ. Βρανούσης, «Ή σημαία, το εθνόσημο και ή σφραγίδα της "Ελληνικής Δημοκρατίας" του Ρήγα», Δελτίον Εραλδικής και Γενεαλογικής 'Εταιρίας 'Ελλάδος, άρ. 8. Πρακτικά Α' Πανελληνίου Συμποσίου Γενεαλογικής και Έραλ.δικής 'Επιστήμης (24-26 Νοεμβρίου 1986), 'Αθήνα 1992, σ Αντ., σ. 365, 367. ί)

2 130 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) πολιτική διοίκησις των κατοίκων τής Ρούμελης, της Μικράς 'Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλάχομπογδανίας πού, όμως, δεν διασώθηκε παρά μόνο σε χειρόγραφη μορφή, σε αντίγραφα ή μεταφράσεις. 3 Το ρόπαλο παριστάνεται εδώ σε οριζόντια θέση, από επάνω του φέρει τρεις σταυοούς και στο εσωτερικό του την επιγραφή 'Ελευθερία - 'Ισοτιμία - 'Αδελφότης, ενώ στην εξωτερική περιφέρεια σημειώνεται ή επιγραφή Υπέρ των νόμων και της πατρίδος.' 1 Το έμβλημα αυτό όριζε ό Ρήγας δτι ήταν «ή σημαία 5 δπον βάνεται εις τα μπαϊράκια και παντιέρες της r Ελληνικής Δημοκρατίας». Στο 'ίδιο Παράρτημα του Συντάγματος, το όριζε επίσης ώς υποχρεωτικό σήμα, το όποιο έπρεπε να φορούν όλοι οι πολίτες. Κατά τον Βρανούση, το σχετικό άρθρο: «.Κάθε "Ελλην και Έλληνίς, ομοίως και κάθε κάτοικος της Δημοκρατίας ταύτης, πρέπει να cpogfj εις την περικεφαλαίαν του ή εις την σκούφιαν του εν παρόμοιον ρόπαλον, καθώς είναι εις την αρχήν, γραμμένον ή κεντημένον εις ασπρον πανί, ή ας είναι και άπο πάφιλον. Τούτο είναι το σημεϊον τοϋ να γνωρίζωνται οι ελεύθεροι δημοκράται και ισότιμοι αδελφοί», 6 αποτελεί, με κάποιες παραλλαγές, μετάφραση των αντίστοιχων γαλλικών διατάξεων πού είχαν επιβάλει τήν τρίχρωμη κοκάρδα. 7 Άλλα τι ακριβώς συμβολίζει για τον Ρήγα το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους, το όποιο έττέλεξε ώς εθνόσημο; Στο Παράρτημα τοϋ Συντάγματος δεν δίνει καμιά σχετική εξήγηση, δπως είχε κάνει για τα τρία χρώματα της σημαίας του. 8 Για τήν απάντηση στο ερώτημα αύτο ό Βρανούσης 3. Λύτ., σ Αντ., σ. 357 κ.έ. 5. "Οπως διευκρινίζει και ό Βρανούσης, ή λ. «σημαία» χρησιμοποιείται άπο τον Ρήγα στή σημασία του εμβλήματος, «αυτό πού λέμε σήμερα εθνόσημο», δ.π., σ. 357 και σημ Αντ. 1. Ό Βρανούσης (δ.π., σ. 368) αμφισβητεί τήν ακρίβεια της περιγραφής πού διασώζει ό 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμων Ιστορικόν περί τής Φιλικής Εταιρείας, Ναύπλιο 1834, σ. 91, σημ. β', πώς ό Ρήγας «ώς 'Αρχηγός τοϋ μέλλοντος Κινήματος έφερε και Σφραγίδα Έθνικήν, σημειώνουσαν τρία Ρόπαλα, φέροντα το καθέν άνα τρία σημεία τοϋ Σταύρου» και στην περιφέρεια της τήν επιγραφή: Υπέρ Πίστεως, Πατρίδος, Νόμων και 'Ελευθερίας. 8. Πρβ. Βρανούσης, δ.π., σ. 35Ί: «Το κόκκινοι σημαίνει τήν αΰτοκρατορικήν πορψύραν και αντεξονσιότητα τον 'Ελληνικού Λαοϋ. Το εμεταχειρίζοντο οι προπάτορές μας ώς ένδυμα τον πολέμου, Οελοντες να μη φαίνωνται ai πληγαι δπον ετρεχον αίμα, δια να μη όειλιώσιν οι στρατιώται. Το ασπρον σημαίνει τήν αθωότητα τής δικαίας ημών αφορμής κατά τής Τυραννίας. Το μανρον σημαίνει τον υπέρ τής πατρίδος και 'Ελευθερίας ημών θάνατον...».

3 Λούκια Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 131 μας παραπέμπει στην Χάρτα πού τυπώθηκε το 1797 καί στην επεξήγηση που δίνεται εκεί. Στην Χάρτα ό 'Ηρακλής εμφανίζεται σε μιά εικόνα Ά- μαζονομαχίας καί ένδεκα φορές σε απεικονίσεις αρχαίων νομισμάτων. Το ρόπαλο, όμως, έκτος άπο τις παραστάσεις του με τον 'Ηρακλή πέντε φορές μία στην Άμαζονομαχία και τέσσερις σέ απεικονίσεις νομισμάτων εμφανίζεται και σέ άλλους συνδυασμούς: σέ νομίσματα τρεις φορές (τη μια (popò, -τοποΰζτημενο οριζόντια, θυμίζοντας το έμβλημα του Ρήγα), καί το σημαντικότερο, χρησιμοποιείται ως αυτοτελές σύμβολο πάνω στον ίστορικογεωγραφικο αυτό χάρτη. 9 Σύμφωνα μέ την Έξήγησι τών εν τω χαρτί/ σημείων, το ρόπαλο συμβολίζει τήν Ελληνική ονναμι, όπως λόγου "/άρη ή σάγαρις (ένας αμφίστομος πέλεκυς στην άκρη ενός y.ovxoü δόρατος) συμβολίζει τήν περσική δύναμη. Τα σύμβολα αυτά τοποθετούνται πάνω στην Χάρτα κοντά σέ τοπωνύμια γνωστά στην ιστορία άπο τίς μάχες ανάμεσα στους αρχαίους "Ελληνες καί τους Πέρσες. Το ρόπαλο χρησιμοποιείται ακόμα ώς σύμβολο στον κατάλογο των μεγάλων ανδρών της ιστορίας πού παραθέτει ό Ρήγας: έδώ μπαίνει πριν άπο τα ονόματα τών αρχαίων Ελλήνων, ενώ πριν άπο τα ονόματα τών χριστιανών αυτοκρατόρων της Ρώμης καί τού Βυζαντίου σημειώνεται ένας σταυρός καί μπρος άπο τα ονόματα τών 'Οθωμανών σουλτάνων ή ημισέληνος. Άλλα πράγματι αντιπροσωπεύει το ρόπαλο τού Ρήγα μόνο τήν αρχαία ελληνική δύναμη σέ αντιπαράθεση μέ τήν περσική ή φορτίζεται καί μέ άλλους συμβολισμούς; Ό Βρανούσης, αναζητώντας τίς πηγές απ' ό που εμπνεύσθηκε ο Ρήγας τήν έξεικόνιση του Ροπάλου, θα περιγράψει τίς απεικονίσεις του στή μεγάλη Χάρτα της Ελλάδας προσθέτοντας ταυτόχρονα δτι πολλά νομίσματα της αρχαιότητας, και ιδιαίτερα τών βασιλέο:>ν της Μακεδονίας, έφεραν τήν παράσταση τού Ηρακλή στή μια Οψη καί τού ροπάλου στην άλλη, γεγονός πού σημαίνει δτι ό Ρήγας είχε, ή μπορούσε να έχει, υπόψη του πολλές εικονογραφικές παραστάσεις άπ' ο πού να αντλήσει τήν έμπνευση του. 10 'Εννοεί, φυσικά, εικονογραφικές παθ. Βλ. αναλυτικό κατάλογο τών νομισμάτων στοΰ Γ. Λάιου, «Οι χάρτες του Ρήγα», ΔΙΕΕΕ 14 (1960) Λ. Βρανούσης, ό'.π., σ Γενικότερα, για τίς παραστάσεις αρχαϊκών θεμάτων πού είχε ό Ρήγας υπόψη του, βλ. τήν εργασία της "Ολγας Γκράτζιου, «Το μονόφυλλο του Ρήγα του Παρατηρήσεις στή νεοελληνική εικονογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου», Μνήμων 8 ( ) 'Εντοπίζονται έδώ τα εικονιστικά πρότυπα πού ακολούθησε ό Ρήγας για τή σύνθεση της εικονογραφίας αυτής, πρότυπα πού οδηγούν, μέσ<:ο χαρακτικών έργων, στή μεγάλη ζωγραφική της εποχής καί του περιβάλλοντος τοϋ Λουδοβίκου ΙΔ'.

4 132 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ραστάσεις άπο τήν ελληνική αρχαιότητα, δπου δ 'Ηρακλής καΐ οι άθλοι του αποτελούν πολύ συχνά θέμα εικαστικής και λογοτεχνικής αναφοράς. Ταυτόχρονα, ώς προς τον 'Ηρακλή και το ρόπαλο, σημειώνει δτι είναι φανερό πώς συμβολίζουν «την αδάμαστη αλκή των 'Ελλήνων και τήν ϊδια τήν Ελλάδα, ενώ ή άσιάτισσα 'Αμαζόνα, πού έχει τραπεΐ σε φυγή, και ό λογχοφόρος διπλός πέλεκυς τών Περσών, τον όποιο κρατάει στο δεξί της χέρι, συμβολίζουν τήν 'Ασία. Σύμβολα καί αλληγορίες», καθώς σημειώνει, «με πολύ εύγλωττο το έθνεγερτικό τους μήνυμα». n Κρατάμε, λοιπόν, το έθνεγερτικό μήνυμα πού προσφέρει κατ' αρχάς το Ρόπαλον του 'Ηρακλέους, το σύμβολο αύτο τής «ελληνικής αλκής, τής 'ίδιας τής Ελλάδας», στή σύγκρουση της με τήν 'Ασία, με τήν 'Οθωμανική αυτοκρατορία στή μεταγενέστερη αύτη εποχή. Συχνά συναντάμε, άλλωστε, αυτήν τήν παραβολή: να αποκαλούνται Πέρσες ο'ι 'Οθωμανοί Τούρκοι, ουσιαστικά να ταυτίζονται στις συνειδήσεις οι ασιατικοί αυτοί αντίπαλοι τοΰ ελληνισμού. 'Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους δεν εκπροσωπεί μόνο τους "Ελληνες κάθε «κάτοικος τής Δημοκρατίας ταύτης» πρέπει, δπως είδαμε παραπάνω, να φορεί το σήμα. Με αυτήν τήν έ'ννοια το ρόπαλο αποτελεί σύμβολο μιας ευρύτερης κοινότητας ανθρώπων, τών κατοίκων τής Δημοκρατίας, τής 'Ελληνικής Δημοκρατίας, εϊτε πρόκειται για "Ελληνες, για Βουλγάρους, για 'Αλβανούς, Βλάχους, Άρμένηδες, Τούρκους ή για κάθε άλλο γένος πού συναποτελούν τον «αυτοκράτορα», τον αυτεξούσιο, δηλαδή, λαό για τον όποιο το ριζοσπαστικό κίνημα τοΰ Ρήγα οργανώνει τήν απελευθέρωση άπο τον τυραννικό ζυγό καί προετοιμάζει τήν Πολιτική του Διοίκηση σύμφωνα με τα Δίκαια τοΰ 'Ανθρώπου. Φυσικά δεν γνωρίζουμε αν ό Ρήγας είχε αυτόν τον προβληματισμό. Αυτό, δμως, πού γνωρίζουμε με ασφάλεια είναι δτι, όραματιζόμενος μια φιλελεύθερη κοινωνία, καταστρώνει τα επαναστατικά καί απελευθερωτικά του σχέδια έχοντας ώς πρότυπα, πέρα άπο το πολιτικοϊδεολογικο περιεχόμενο τού ριζοσπαστικού Διαφωτισμού, τήν οργάνωση τής Δημοκρατικής Γαλλίας πού βγήκε μέσα άπο τήν μεγάλη 'Επανάσταση' εννοούμε τα γαλλικά Συντάγματα τοΰ 1793 καί τοΰ 1795 καί ακόμα τα νέα γαλλικά σύμβολα, τήν τρίχρωμη σημαία καί τήν τρίχρωμη κοκάρδα. "Αν, δμως, για τή σημαία του επηρεάζεται απόλυτα άπο τή γαλλική καί άλλες άλλωστε νεοσύστατες δημοκρατίες μιμήθηκαν τότε τήν τριχρωμία τής γαλλικής σημαίας, ή όποια αντικατέστησε τή λευκή στις 21 Όκτω- 11. Βρανούσης, δ.π., σ. 364.

5 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΎΜΒΟΛΩΝ 133 βρίου 1790, δεν συμβαίνει, το 'ίδιο με το σήμα πού έπρεπε να φορούν οι κάτοικοι της Δημοκρατίας για να «γνωρίζωνται οι ελεύθεροι πολϊται καί Ισότιμοι αδελφοί». 12 Γι' αυτόν τον σκοπό, όπως είπαμε, ό Ρήγας επιλέγει, το Ρόπαλον του Ηρακλέους. Πώς, όμως, οδηγείται σ' αυτήν την επιλογή; Είναι δική του πρωτότυπη σκέψη, συμφυής με τον πόθο του να διασυνδέσει τον νεότερο ελληνισμό με τους αρχαίους προγόνους, να επαναφέρει δηλαδή στή μνήμη τών νεοτέρων το αρχαίο κλέος" προσπάθεια πού αναδύεται τόσο ανάγλυφα μέσα άπο τα έργα του καί ιδιαίτερα άπο τίς παραστάσεις με τις όποιες εμπλούτισε τή μεγάλη Χάρτα ή ακόμα τήν εικόνα του Μεγάλου 'Αλεξάνδρου, πού τύπωσε; Φυσικό είναι ή σκέψη μας να οδηγηθεί προς αυτήν τήν κατεύθυνση. 'Ωστόσο, σ' ένα κλίμα τόσο βαθιά φορτισμένο άπο τή μεγάλη γαλλική «μεταβολή», θα ήταν εξίσου φυσικό να αναζητηθεί καί σ' εκείνο το περιβάλλον καί αύτοϋ του εμβλήματος το πρότυπο, το οποίο να συνδέει ενδεχομένως πολλαπλές τάσεις, πολλαπλούς συμβολισμούς. Μια συστηματική έρευνα στο χώρο τών συμβόλων της Γαλλικής 'Επανάστασης στην τελευταία δεκαετία του 18ου αιώνα μας φέρνει κατευθείαν στον 'Ηρακλή καί το ρόπαλο του. Θέμα πού χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στή Δύση άπο τήν 'Αναγέννηση ως τον 20Ò αιώνα, ό Ηρακλής καί οι άθλοι του αποτέλεσαν έμπνευση της μεγάλης τέχνης, άλλα καί ταυτόχρονα αποτυπώθηκαν επανειλημμένα σε μετάλλια, σε σήματα, σε νομίσματα καί σε σφραγίδες. Είναι πολύ ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς στις αποτυπώσεις αυτές τήν πολυσημία τών παραστάσεων του 'Ηρακλή' ο'ι εκάστοτε συμβολισμοί τους γίνονται κατανοητοί άπο τα πρόσωπα ή τα γεγονότα στα όποια αναφέρονται με τήν επιβοήθεια, ωστόσο, τών λέξεων καί τών επιγραφών πού χαράσσονταν στην περιφέρεια. Ό μύθος του ήρωα προσφερόταν για αλληγορικές παραστάσεις, αφού παρουσιάζεται ως ό νικητής του κακού, εκείνος πού με πολλές ταλαιπωρίες, άλλα καί με τή ρώμη καί το θάρρος του κατατροπώνει τίς δυνάμεις τού κακού εξυπηρετώντας τα δίκαια αιτήματα, δαμάζει τήν φύση ύπο- 12. ΊΙ επαναστατική κοκάρδα καί ή γαλλική σημαία πήραν τα χρώματα τους άπο το λευκό της βασιλικής σημαίας καθώς καί άπο το ερυθρό καί το κυανό της πόλης του Παρισιού. Θυμίζουμε επίσης δτι, όπως αναφέρει αργότερα, στις 15 frimaire an VII (5 Δεκεμβρίου 1798), ή εφημερίδα Moniteur, το Συμβούλιο τών Πεντακοσίων αντιμετώπιζε τή δυνατότητα να τιμωρούνται όσοι [Γάλλοι] δεν φορούσαν τήν [τρίχρωμη] εθνική κοκάρδα ενώ, αντίθετα, να απαγορεύεται να τήν φορούν ο'ι ξένοι, βλ. σχετικά Lynn Hunt, Politics, Culture and Class in the French Revolution, University of California Press, 1984, σ. 81.

6 134 Ο Ε Ρ AN Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) χρεώνοντας την να εξυπηρετεί τον άνθρωπο καί φθάνει να καταλάβει, ως ημίθεος, μια θέση στο πάνθεον της αθανασίας. Σε άλλες περιπτώσεις τον παρουσιάζουν και ως άνθρωπο του διαλόγου με ευρεία καλλιέργεια και ώς μουσαγέτη - φθάνει, μάλιστα, να παραλληλιστεί με τον Χριστό. 13 Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι ό Θηβαίος 'Ηρακλής και το ρόπαλο του δεν ανήκουν αποκλειστικά στην αρχαία ελληνική μυθολογία. Ό μύθος και ή λατρεία του κατά την αρχαιότητα ήταν πολύ διαδεδομένα στην 'Ανατολή καί τή Δύση, δπου συχνά συγχωνεύθηκαν με τοπικούς μύθους και θεούς. Ο Ηρακλής, λόγου χάρη, θεωρήθηκε πατέρας του Κέλτου, του γενάρχη των Κελτών, 14 ενώ στή Γαλλία σε δλη τήν Ιστορική διαδρομή της άπο την αρχαιότητα καί μετέπειτα είναι παρών 6 «γαλατικος» Ηρακλής ή Hercule gaulois, όπως ονομάζεται ό ήροοας, όταν γίνεται λόγος για τήν παρουσία του στή Γαλλία. 15 "Ομως εδώ, στή σύντομη αυτή ανάδρομη, δεν θα επεκταθούμε αναλυτικά σε όλες τις μαρτυρίες πού στοιχειοθετούν αυτήν τήν παρουσία. Μάς ενδιαφέρει μόνο ή μεταγενέστερη δεξίωση του και οι προσαρμογές κάθε φορά στίς ανάγκες της στιγμής. Ο 'Ηρακλής ήδη άπο τήν περίοδο της 'Αναγέννησης χρησιμοποιήθηκε ώς κατάλληλο υπόδειγμα για τους κατέχοντες εξουσία ηγεμόνες και το ρόπαλο του ήταν σύμβολο της δύναμης καί της εξουσίας. "Ετσι. καθώς έχει κιόλας διαπιστωθεί, 16 επιβιώνει ή αρχαϊκή παράδοση. Μόνο πού 6 συσχετισμός άλλαζε κάθε φορά., ανάλογα με τις καταστάσεις, τα 'ιστορικά 13. J.-B. Gaignebet, «Essai sur le cheminement d'hercule au cours de l'histoire de France», Provence historique 99 (1975) 119, δπου αναφέρεται δτι ό γάλλος ποιητής του 16ου αί. Ronsard βρίσκει δτι υπάρχουν 18 χτυπητές ομοιότητες ανάμεσα στον Ηρακλή καί τον Χριστό. "Ετσι μπορεί να μιλήσει κανείς στην 'Αναγέννηση για έναν 'Ηρακλή χριστιανό. 14. Αύτ., σ. 1J Το θέμα του 'Ηρακλή γενικότερα, άλλα καί των συμβολισμών του στα μεταγενέστερα χρόνια, απασχολεί ολοένα και περισσότερο τήν ιστορική έρευνα. Βλ. ενδεικτικά το ακόλουθο πρόσφατο έργο πού αποτυπώνει τήν δλη πορεία του 'Ηρακλή άπο τήν αρχαιότητα ώς τις μέρες μας καί πού απαρτίζεται άπο σχετικές μελέτες καί ειδολογική καί χρονολογική καταγραφή τών λογοτεχνικών, φιλολογικών, 'ιστορικών καί εικαστικών έργων πού αφορούν στον ημίθεο ήρωα: Herakles j Herkules, hrsg. von Ralph Ktay und Stephen Oettermann, in Verbindung mit Karl Riha und Carsten Zelle, Basel-Frankfurt am Main, Stroemfeld /Roter Stern, 1994, τ. 1: Metamorphosen des Heros in ihrer medialen Vielfalt, τ. 2: Medienhistorisches Aufriss Repertorium zur intermedialen Stoff- und Motivgeschichte. 16. J. Jacquiot, «Hercule aux revers de médailles et de jetons de la Renaissance au début du XIXe siècle», Revue belge de numismatique CXVII (1971) 247.

7 Λούκια Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 135 γεγονότα και τα πρόσωπα, οποος αυτά τα 'ίδια ήθελαν να παρουσιάσουν τήν εικόνα τους, ε'ίτε όπως τα σηματοδοτούσε ή κοινή συνείδηση. "Αλλαζε, βέβαια, και ή παράσταση του 'Ηρακλή. "Αλλοτε χρησιμοποιόταν κάποιο άπα τα επεισόδια της ζωής του και, άλλοτε, ενα ή περισσότερα απο τα σύμβολα του. 17 Ειδικότερα, 6 άθλος του Ηρακλή για να εξοντώσει τήν Λερναία "Υδρα φορτίζεται και ερμηνεύεται με ποικίλους τρόπους, αφού δια μέσου των αιώνων θεωρείται ή ιδανική παράσταση για να εκφράσει τον ανθρώπινο αγώνα σε πολλά επίπεδα: τής ηθικής, τής θρησκείας, τής πολιτικής, του πολέμου. Μάλιστα ή παράσταση αυτή αποτέλεσε προσφιλές θέμα στους θρησκευτικούς πολέμους τής Γαλλίας" σε αναμνηστικό μετάλλιο για τή νύκτα του 'Αγίου Βαρθολομαίου εμφανίζεται ό Κάρολος Θ' ως Ηρακλής με τή λεοντή και το ρόπαλο, έτοιμος να κτυπήσει τήν "Υδρα με τέσσερα μόνο κεφάλια, τους τέσσερις δηλαδή προτεστάντες ηγέτες πού δολοφονήθηκαν. 18 ΟΊ βασιλείς τής Γαλλίας άπο νωρίς θα χρησιμοποιήσουν τις παραστάσεις του 'Ηρακλή ή τα σύμβολα του για να έξεικονίσουν τήν εξουσία και τή σοφία τους, ενώ συχνά, ήδη άπο τον 16ο αίούνα, οί ποιητές τους εξυμνούν παραλληλίζοντας τους με τον αρχαίο ήρωα. Ώς χαρακτηριστικό παράδειγμα ας αναφερθεί ή βασιλεία του Ερρίκου Λ' ( ) πού διακρίνεται για τήν έντονη παρουσία τού 'Ηρακλή καί των συμβόλων του σε μνημεία, σε απεικονίσεις τού βασιλέα, σε προσωπογραφίες και μετάλλια. Σημαντική παρουσία έχει ειδικότερα το ρόπαλο τού Ηρακλή" σύμφωνα μέ τον επικήδειο λόγο τού Père André Valladier στον 'Ερρίκο Δ', 19 «δεν υπήρχε τίποτε πιο κοινό άπο το ρόπαλο τού 'Ηρακλή, ζωγραφισμένο στις πινακοθήκες του, κεντημένο στους χιτώνες των φρουρών του, χαραγμένο στα μετάλλια του, διακοσμημένο μέ σμάλτο στα 6πλα, όπως ό Μέγας 'Αλέξανδρος έμιμεΐτο οσο μπορούσε τον μεγάλο Ηρακλή». "Ενα άλλο παράδειγμα, πού αξίζει να μνημονευθεί, είναι τού Λουδο- 17. Αντ., σ. 244, οπού αναφέρεται οτι τα πιο συχνά απεικονιζόμενα επεισόδια στα γαλλικά μετάλλια καί νομίσματα ήταν ό 'Ηρακλής βρέφος πού πνίγει τα δύο φίδια, ή εξόντωση τής Λερναίας "Υ8ρας, το πνίξιμο τού 'Ανταίου καί ό Ηρακλής μέ τον "Ατλαντα. Σύμβολο τού Ηρακλή πλην τού ροπάλου ήταν ή λεοντή. J 8. Αντ., σ Harangue funèbre de Henry le Grand, qualriesme de ce nom, 1res invincible et incomparable Roy de France.., Paris 1610, βλ. το χωρίο στης J. Jacquiot, ο.π., σ. 262: «qui n'avoit rien de plus commun que la massue d'hercules, dépeinte en ses galeries, brodées aux hocqueltons de ses gardes, gravées en ses médailles, esmaillés sur ses armes, comme le grand Alexandre imitoit tant qu'il pouvoit le grand Héraclès».

8 136 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) βίκου ΙΔ'. Στην περίπτωση αύτη δ βασιλιάς δεν αρκείται, να παραλληλιστεί με τον 'Ηρακλή' επιδιώκει να δείξει την υπεροχή του. Αυτό φανερώνει ή επιγραφή ERIT HERCULE MAIOR στο σχετικό μετάλλιο του 1648, μετά τή συνθήκη ειρήνης του Münster, δπου εμφανίζεται ό Λουδοβίκος νικητής ώς Ηρακλής με τή λεοντή και το ρόπαλο στο ανασηκωμένο δεξί χέρι, ενώ με το πόδι του καταβάλλει την ύδρα. Δεν χρειάζεται να απαριθμήσουμε άλλα παραδείγματα. "Εχει γίνει ώς εδώ φανερό δτι ή παράσταση του 'Ηρακλή συμβολίζει δια μέσου τών αιώνων την εξουσία και τις αρετές τών ηγεμόνων. "Ομως, καθώς αλλάζουν οι καιροί, οι ιδέες και οι νοοτροπίες, αλλάζουν και τα σύμβολα ή τα ίδια σύμβολα χρησιμοποιούνται σε διαφορετικούς συνδυασμούς, οπότε καί παρουσιάζουν διαφορετικές σηματοδοτήσεις. Στον αιώνα τοΰ Διαφωτισμού ό συμβολισμός τοΰ πολέμου καί της δύναμης δεν αποτελεί πια κυρίαρχο ιδανικό, ούτε για τον βασιλιά της Γαλλίας* βρίσκουμε τότε τήν παράσταση τοΰ Λουδοβίκου Ιζ', περιτριγυρισμένου άπα τήν Ήδύτητα, τήν καλή Πίστη, τή Δικαιοσύνη καί τήν 'Αγαθοεργία, ενώ ή 'Αποκοιμισμένη Δύναμη καί ή 'Αγάπη της Ειρήνης αλυσοδένουν τον 'Ηρακλή, δηλαδή τον Πόλεμο. 20 Παρ' δλα αυτά, σύμφωνα με πολύ πρόσφατες μελέτες, έ'χει δειχθεί δτι ό 'Ηρακλής καί τα σύμβολα του δεν έπαψαν ποτέ να συμβολίζουν τήν εξουσία, μόνο πού δεν περιορίζονταν αποκλειστικά πια στο συμβολισμό της βασιλικής εξουσίας. Γενικεύοντας, θα μπορούσαμε να πούμε δτι ό 'Ηρακλής εξακολουθεί να συμβολίζει τήν εξουσία, δποια καί αν είναι αυτή. Στην περίοδο τής Γαλλικής 'Επανάστασης οι ποικίλες εναλλαγές ε ξουσίας καί κυρίαρχης ιδεολογίας, με τις πολύ λεπτές, κάθε φορά, αποχρώσεις τους, βρίσκουν καί τήν ανάλογη εικαστική τους έκφραση. "Οπως έχει επισημάνει ό Jean Starobinski, «ο'ι επαναστάσεις δεν επινοούν αμέσως τήν εικαστική τους γλώσσα. Χρησιμοποιούν για αρκετό καιρό ακόμα μορφές πού κληρονομούν από τα παλιά, τήν 'ίδια στιγμή ακριβώς πού επιθυμούν να γ,-ηρΰςουν τήν κατάπτωση τού παλαιού κόσμου)). 21 Τήν πορεία τοΰ ((επαναστατικού» 'Ηρακλή ή τών διαδοχικών μεταβολών τής 'Επανάστασης, μέσα άπο τήν εμβληματική παράσταση τού 'Ηρακλή καί τού ροπάλου του ώς τήν τελική τους ταύτιση με τήν νέα έννοια τοΰ λαοΰ καί τής δύναμης του, μπορούμε να παρακολουθήσουμε ανάγλυφα σε χαλκο- 20. Jean-Charles Benzaken, «Hercule dans la Révolution française ( ) ou les "Nouveaux travaux d'hercule"», στον τόμο Les Images de la Révolution Française, Volume présenté par Michel Vovelle, Pubications de la Sorbonne, 1988, σ Les emblèmes de la raison, Flammarion, 197G, σ. 6.

9 Λούκια Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 137 Είκ. 1. «'ΤΙ Ελευθερία». Σχέδιο τοΰ J.-G. Moitte, χαραγμένο άπα τον J. Fr. Janinet, Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. (Άπδ το βιβλίο Claudette Hould, L'image de la Révolution française. Musée du Québec, 1089, σ. 360.)

10 138 Ο Ε Γ Α Λ Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) γραφίες καί άλλα ίχνογραφήματα καί ιδίως πάνω στα μετάλλια, τα σήματα, τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα, αυτά πού κυκλοφόρησαν στα τέλη του 18ου αιώνα και έχουν γίνει αντικείμενο επισταμένων μελετών ως προς τις παραστάσεις και την εμβληματική τους έννοια. Για τον Ηρακλή ειδικότερα ή βιβλιογραφία είναι πολύ πλούσια. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι αμέσως μετά την άλωση της Βαστίλλης στις 14 'Ιουλίου 1789 κυκλοφορεί ενα προσιτό σε δλους μετάλλιο άπο κασσίτερο με την απεικόνιση δύο ροπάλων του Ηρακλή δεμένων μαζί, χιαστί' συμβολίζουν την ενότητα του "Εθνους πού αποτελεί και τη δύναμη του. Κατά συνεκδοχή, λοιπόν, ό 'Ηρακλής εκπροσωπώντας τη δύναμη του "Εθνους καταβάλλει το σύμβολο του δεσποτισμού και τής τυραννίας, το φρούριο τής Βαστίλλης. "Οπως είναι φανερό, πρόκειται για μια λαϊκή προσαρμογή του άθλου τής Λερναίας "Τδρας. Ό συμβολισμός αυτός δ- μως δεν φαίνεται να επιβλήθηκε άμέσ<υς, άλλα χρησιμοποιόταν παράλληλα μέ άλλες παραστάσεις με επιγραφές, πού αναφέρονται στή δύναμη, την ενότητα και τήν ελευθερία. 22 Θα μπορούσαμε να πούμε εδώ δτι 'ισχυρότερη θέση αρχίζει να έ'χει το ρόπαλο. Το βρίσκουμε τώρα και σε συνδυασμό μέ τήν παράσταση τής Ελευθερίας (ε'ικ. 1). Ή Ελευθερία έχει αντικαταστήσει τήν προσωπογραφία τού Λουδοβίκου Τζ' στή σφραγίδα του κράτους μετά τις 10 Λύγούστου καί συνεχίζει μέ διαφορετικές έξεικονίσεις να κατέχει αυτήν τή θέση ως τήν Λύτοκρατορική περίοδο. "Αλλοτε μέ τή λόγχη πού έφερε στην άκρη τον φρυγικό σ^οΰφο^ σύμβολο τών απελεύθερων σκλάβων, άλλοτε μέ το πηδάλιο τού οποίου ο άξονας αποτελείτο άπο τή δέσμη καί τέλος πιο στρατευμένη, οπλισμένη μέ το ρόπαλο ή περιτριγυρισμένη άπο διάφορα δπλα. Τέσσερις μήνες, μάλιστα, πριν άπο τήν κατάργηση τής μοναρχίας παριστάνεται καθιστή σέ άρμα μέ το ρόπαλο στο χέρι. ένώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οι παραστάσεις τού 'Ηρακλή με το ρόπαλο. Άπο βοηθός τού βασιλιά τρέπεται τώρα σέ υποστηρικτή τής λαϊκής θέλησης: ή παράσταση του βρίσκεται σέ χαλκογραφίες τής άλωσης τής βαστίλλης, σέ ποικίλα διπλώματα καί στις σημαίες τής Εθνοφρουράς* ακόμα ο άθλος του μέ τή Λερναία "Υδρα χρησιμοποιήθηκε ως σφραγίδα πού επικύρωνε τα χαρτονομίσματα J.-Ch. Benzaken, ó'..-τ., σ Ì. Σ' αυτά τα χρόνια ό Ηρακλής, ώς βρέφος πού στραγγαλίζει τους δύο οφεις, πρωτοεμφανίζεται σέ μετάλλιο πού χαράχθηκε το 1782 μέ τήν έμπνευση καί παραγγελία του Βενιαμίν Φραγκλίνου" συμβολίζει, στα πλαίσια της αμερικανικής επανάστασης, τις 'Ηνωμένες Πολιτείες τής 'Αμερικής καί τις ήττες τών "Αγγλων. 23. James Α. Leith, Le symbolisme Montagnard en Van Π, L'Image de

11 Λουκία Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 139 "Ομως, καθώς αναδεικνύεται ολοένα περισσότερο ή λαϊκή δύναμη, χρειαζόταν και αύτη τον συμβολισμό της. Τότε ακριβώς ό Ηρακλής θα φθάσει να προσωποποιήσει τή νέα εξουσία, τον ί'διο τον Λαό. Ή εικόνα του θα τεθεί στο πιο αντιπροσωπευτικό κείμενο της 'Επανάστασης: στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Άνΰρώτζου και ακόμα στα καλενδάρια πού είχαν ευρύτατη διάδοση, στα παιδικά βιβλία και στις διακοσμήσεις των διαφόρων εορτών. 24 Καθώς τα πράγματα τρέπονται ολο καί περισσότερο προς τον ριζοσπαστισμό και ή στάση των επαναστατών σκληραίνει θυμίζουμε τή 10 brumaire (30-31 'Οκτωβρίου 1793), Οταν δικάζονται και εκτελούνται οι μετριοπαθέστεροι Γιρονδίνοι θα μπορούσαμε να ποϋμε σχηματικά δτι ό συμβολισμός του Ηρακλή με το ρόπαλο του ισχυροποιείται και επιβάλλεται. Τότε ο καλλιτέχνης-βουλευτή ς Jacques- Louis David προτείνει στή Συνέλευση την ανέγερση ενός κολοσσιαίου Είκ. 2. Χαρακτικό έπιγραφόμενο «Le Peuple mangeur de Rois» (Ο βασιλοφάγος Λαός), Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. (Φωτογραφία της Lynn Hunt στο βιβλίο της Politics, Culture and Class in the French Revolution, Univ. of California Press, 1984, σ. 108.) la Révolution Française, dirigé par Michel Vovelle, vol. I, Pergamon Press, 1989, σ "Ας σημειωθεί δτι πρόκειται για χαρτονομίσματα (assignats) πού κυκλοφόρησαν κατά τή Γαλλική επανάσταση με εγγύηση τις εθνικές γαίες. 24. ΛντόΟι.

12 140 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) αγάλματος πού θα αντιπροσώπευε τον γαλλικό λαό. Δέκα μέρες αργότερα ή Συνέλευση ψηφίζει το άγαλμα αύτο να αποτελέσει το θέμα της σφραγίδας του κράτους. Με αυτήν την απόφαση είχαν, δηλαδή, επιλέξει ώς σύμβολο της ριζοσπαστικής Δημοκρατίας còv 'Ηρακλή, 25 πού κατακτά πια δυναμικά τον χώρο τής γαλλικής εμβληματικής. Ό γιγαντόσωμος Ηρακλής συμβολίζει τον γαλλικό λαό, πού έχει καταλύσει τον δεσποτισμό καί την τυραννία, το ρόπαλο του τη λαϊκή δύναμη και εξουσία (είκ. 2). "Εχουμε να κάνουμε τώρα με Ινα σύμβολο κοινωνικών αγώνων, ένα σύμβολο πού εκπροσωπούσε τη συλλογική λαϊκή δύναμη καί συνάμα εξέφραζε τή θέληση τών ριζοσπαστών να αποκτήσουν ενα καινούριο πολιτισμικό πλαίσιο που θα απέρριπτε κάθε προηγούμενο χριστιανικό. 26 Δεν είναι δυνατό να μεταφέρουμε εδώ τήν αναλυτική παρουσίαση τής επιλογής αυτής καί τήν σχετική τεκμηρίωση πού προσφέρουν οι μελέτες τής Lynn Hunt καί του James Leith, πού έχουν ασχοληθεί με το θέμα τής ριζοσπαστικής εικονιστικής στή Γαλλική επανάσταση καί τών συμβολισμών πού υιοθέτησαν οι 'Ορεινοί το έτος Π. "Αν καί οι δύο συγγραφείς στις πλούσιες πληροφοριακές καί ερμηνευτικές εργασίες τους, σχετικά με τή διαμόρφωση, εξέλιξη καί τύχη του νέου συμβόλου, το δέχονται απόλυτα ώς έκφραση του ριζοσπαστισμού, δεν έ'χουν ταυτότητα απόψεων σε όλα τα σημεία. Ό Leith διαφωνεί με τις θέσεις τής Hunt στα ερμηνευτικά τού αγάλματος καί ειδικότερα με τήν ερμηνεία τής φύσης του 'Ηρακλή, όπως επρόκειτο να παρασταθεί σύμφωνα με τα ίχνογραφήματα τού Δαβίδ, καθώς καί ώς προς τις λέξεις αφώτα» (Lumières), «Φύση», α'αλήθεια», «Δύναμη», «Θάρρος» καί «Εργασία», πού είχε ορίσει ό καλλιτέχνης να χαραχθούν πάνω στο άγαλμα. Για τήν Hunt ό Ηρακλής τού Δαβίδ είναι ενα άτομο δυνατό, άλλα ηλίθιο, πού φέρνει τα φώτα καί τήν αλήθεια Οχι μέσα άπο τή διανόηση καί εξυπνάδα, άλλα μέσα άπο τή δύναμη, το θάρρος καί τήν εργασία. "Οπως καί να έ'χουν τα πράγματα, έ χουμε να κάνουμε μ' ενα παλαιό σύμβολο, το όποιο ξαναπήρε ζωή καί μεταμορφώθηκε σε ένα νέο 'ισχυρό έμ,βλημα τού επαναστατικού ρεπερτορίου. 27 Ή επιλογή αυτή δεν φαίνεται να ξένιζε τους επαναστάτες, ούτε λί- 25. Lynn Hunt, «Hercules and the Radical Image in the French Revolution», Representations 1 /2 ("Ανοιξη 1983) Αντ., σ Στο μ,εγάλο λεξικό της εικονολογίας Iconologie ou Traité de la Science des Allégories à l'usage des Artistes en 350 Figures, Gravées d'après les dessins de MAI. Gravelot et Cochin; avec les explications relatives à chaque sujet,

13 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 141 γο αργότερα τους πιο ριζοσπαστικούς" αν και σύμβολο της βασιλικής ε ξουσίας, ή ηράκλεια μεταφορά φαίνεται να διατήρησε στη συνείδηση των καλλιεργημένων ανθρώπων την εικόνα τής δύναμης. 28 Και αυτήν τή δύναμη την κατείχε τώρα ό Λαός. Στη μεταριζοσπαστική περίοδο, μετά την πτώση του Ροβεσπιέρου, οι βουλευτές αναζήτησαν άλλα σύμβολα, πιο αφηρημένα. Ό 'Ηρακλής, παρόλο πού δεν κατέλαβε ποτέ τή θέση του στην κρατική σφραγίδα, δεν ατόνησε εντελώς ως σύμβολο. Τον βρίσκουμε στα αργυρά νομίσματα με τήν επιγραφή «"Ενωση και Δύναμη». Με τον καιρό αλλάζει και ή εικόνα του" δεν κραδαίνει πια το απειλητικό ρόπαλο τής λαϊκής δύναμης, οΰτε βαστάει στο στιβαρό του χέρι τα αγαλματίδια πού απεικονίζουν τήν 'Ελευθερία και τήν 'Ισότητα. Τις παραστέκεται τώρα προστατευτικά καί σιγά σιγά ή εικόνα του μεταμορφώνεται, καθώς επιζητείται μια παράσταση πιο ή ρεμη, πιο ειρηνική τής Έλευθερίας-Εύημερίας. 29 Άπα μια στατιστική πού έγινε στα νομίσματα τής εποχής, δπου καταγράφονται χρονολογικά οι απεικονίσεις του Ηρακλή «ήρεμου» καί του 'Ηρακλή «δραστήριου», συμπεραίνονται τα ακόλουθα: στή ριζοσπαστική περίοδο κυκλοφόρησαν δύο νομίσματα για τήν πρώτη περίπτωση καί εξι για τή δεύτερη, ενώ μετά τήν Θερμιδόρ, δηλαδή μετά τήν πτώση του Ροβεσπιέρου τον 'Ιούλιο του 1794, κυκλοφόρησαν 5 με θέμα τον 'Ηρακλή ήρεμο καί 2 με τον 'Ηρακλή ενεργητικό. 30 Είναι φανερό οτι ο'ι αναλογίες αντιστράφηκαν. "Ας σημειωθεί, τέλος, οτι ό άθλος του ήρωα (ή του στρατηλάτη) με τή Λερναία "Τδρα ξαναζωντανεύει προς στιγμήν για να μνημονεύσει τή νίκη του Βοναπάρτη, ουσιαστικά του γαλλικού δημοκρατικού στρατού, στο Millesimo τής 'Ιταλίας. 31 "Αν αναφερθήκαμε με τόσες λεπτομέρειες στην πορεία του 'Ηρακλή καί τού ροπάλου του στην επαναστατική περίοδο τής Γαλλίας είναι γιατί αναζητήσαμε σ' αυτόν τον χώρο τον χώρο δηλαδή άπο τον όποιο είχε αντλήσει ό Ρήγας καί τις ιδέες του καί τα άλλα πρότυπα του, κείμενα ή σύμβολα το πρότυπο τού σήματος πού θέλησε να διαδώσει σε δλον τον Παρίσι [1791], ό Ηρακλής εμφανίζεται στα λήμματα «Θάρρος» καί «Δύναμη», βλ. L. Hunt, «Hercules and the Radical Image...», δ.π., σ. 105 καί 115 σημ Αντ., σ. 104, Αντ., α Βλ. J.-Ch. Benzaken, δ.π., σ Αντ., σ. 212 καί J. Jacquiot, δ.π., σ , δπου αναφέρεται οτι στην πίσω οψη του το νόμισμα φέρει τήν επιγραφή LE PEUPLE FRANÇAIS A L'ARMÉE D'ITALIE.

14 142 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ελληνισμό. Ηλέπουμε τώρα πια οτι το ρόπαλο στην εποχή αύτη δεν συμβολίζει, μόνο την ελληνική αλκή, τους εθνικούς πόθους. Παράλληλα με τον εθνικό συμβολισμό, έχει αποκτήσει μια νέα φόρτιση, κοινωνική, πού ασφαλώς θα γνώριζε ό Ρήγας όταν το επέλεξε ώς έμβλημα του ριζοσπαστικού του κινήματος στον βαλκανικό χώρο. Πρώιμος αναγνώστης τοΰ Montesquieu και ασφαλώς θαυμαστής του, άφοΰ είχε κιόλας αρχίσει να μεταφράζει το Πνεύμα τών Νόμων «προς ό φελος τον γένους», ό Ρήγας από νωρίς φαίνεται να οδηγήθηκε ιδεολογικά προς τον ιακωβινικο ριζοσπαστισμό. ύ Ιο οειχνει η αγάπη του προς την ελευθερία καί το δημοκρατικό πολίτευμα, το αποδεικνύουν οι πράξεις του για την πραγμάτωση αυτών τών προσδοκιών. Οί ιστορικά τεκμηριωμένες διασυνδέσεις, γνωριμίες και φιλίες του, άλλωστε, με τους επαναστατικούς κύκλους της διασποράς, με Γάλλους πράκτορες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες καί με βαλκάνιους ή άλλους κεντροευρωπαίους «ίακωβίνους» έτσι δεν αποκαλούσαν οί αρχές όσους ήταν ύποπτοι για φιλογαλλικά αισθήματα; καί επιπρόσθετα ή άρτια ενημέρωση για τα γεγονότα της γαλλικής ((μεταβολής», οί μαρτυρίες οτι γνώριζε τα κείμενα της Διακήρυξης τών Δικαιωμάτων τού 'Ανθρώπου καί τών γαλλικών συνταγμάτων τού 1793 καί τοΰ 1795, αφού τα μιμήθηκε ή τά χρησιμοποίησε τόσο πιστά, τα τραγούδια καί εμβατήρια της νέας Γαλλίας καί 6,τι άλλο σχετικό, δεν αφήνουν, πιστεύω, καμιά αμφιβολία οτι ό Ρήγας θα είχε πληροφορηθεί για το νέο σύμβολο πού εκπροσώπησε κυρίως στα χρόνια τον γαλλικό Λαό καί την εξουσία του, τον 'Ηρακλή με το ρόπαλο του. Σ' αυτόν τον ιδεολογικό χώρο, σ' αυτά τά κείμενα πρέπει να βρήκε τά εικονογραφικά του πρότυπα. Παραμένει, ωστόσο, ενα τελευταίο ζητούμενο: πότε καί άπο ποια πηγή ακριβώς άντλησε τή δική του έ'μπνευση. Λείπει ακόμα αυτός ό μικρός κρίκος της αλυσίδας για να συμπληρωθεί ό κύκλος τών αναζητήσεων μας. ΛΟΥΚΙΑ ΔΡΟΤΛΙΑ 32. Βλ. στοϋ Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Ή Γαλλική επανάσταση καί ή Νοτιοανατολική Ευρώπη, Διάττων [1990], το κεφ. Γ' «Ό βαλκανικός ριζοσπαστισμός» καί ειδικότερα τις σ

Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ

Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΙΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ Λούκια Δροΰλια Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου Αθήνα, 10-11 Μαίου 1995 ΛΕΑΝΔΡΟΥ ΜΝΗΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο 1 Kεφάλαιο E ANA H TIKA EMATA Πρώτο 2 IΣTOPIA Γ ΓYMNAΣIOY Επαναληπτικά θέµατα Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες σηµειώνοντας Χ στο αντίστοιχο τετραγωνάκι. Ενότητα 1 Σ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015 20η Νοεμβρίου Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδιού παρουσιάζεται στο Μουσείο το νόμισμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11 Δεκεμβρίου 2013

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11 Δεκεμβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΗΣ Σμίνθη 15 09-2015 Αριθ. Πρωτ.: - 19003 - Ταχ. Δ/νση : Σμίνθη Ξάνθης Τηλ. 2541 3 52300 Φαξ. 2541 3 52330 Τ.Κ. : 671 00 ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41)

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Εάν συγκρίνετε τον λόγο του Μωάµεθ µε αυτόν του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα