ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε"

Transcript

1 Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ "ΡΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε ό Λέανδρος Βρανούσης, του οποίου τιμούμε σήμερα τή μνήμη και την ανεκτίμητη προσφορά στη νεοελληνική ιστορική επιστήμη, παρουσίασε τα σύμβολα πού είχε επιλέξει ο Ρήγας για να δώσει το στίγμα των πολιτικοϊδεολογικών του θέσεων και τών οραμάτων του. 1 Βαθύς γνώστης της εποχής, άλλα και τών πηγών και της βιβλιογραφίας, ό Βρανούσης, στή μελέτη αυτή, συγκέντρωσε, διερεύνησε και σχολίασε με εμβρίθεια, απόρροια πολλών προηγουμένων προσεγγίσεων του στο θέμα, Ολη τήν πληροφόρηση πού μπορούσαν να προσφέρουν τα μέχρι σήμερα γνωστά στην νεοελληνική ιστοριογραφία στοιχεία. Παρέμεινε, ωστόσο, ώς αίτημα τού συγγραφέα ο εντοπισμός τών εικονογραφικών προτύπο^ν πού χρησιμοποίησε ο Ρήγας: «Οί παραπέρα έ'ρευνες γύρω σ' αυτό το θέμα», σημειώνει, «θα μας δείξουν κάποτε που ακριβώς (σέ ποια βιβλία ή γκραβούρες της εποχής) βρήκε ό Ρήγας τα εικονογραφικά πρότυπα τών αρχαιοελληνικών παραστάσεων πού περιβάλλουν τον τίτλο της μεγάλης Χάρτας (σκηνές άπο τους 'Ολυμπιακούς 'Αγώνες, μια αναπαράσταση θυσίας στο βωμό τού 'Ολυμπίου Διός, Άμαζονομαχία κ.ά.) εικονογραφικά πρότυπα πού εκείνος ασφαλώς τα διάλεξε...». Και καταλήγει στον συλλογισμό πώς «"Οταν επισημάνουμε ποια ακριβώς ήταν τα εικονογραφικά πρότυπα πού είχε υπ' οψη του ό Ρήγας, 'ίσως να βρούμε εκεί μέσα και κάτι σχετιζόμενο είδικώτερα με το Ρόπαλον τού Ηρακλέους». 2 Είναι φυσικά γνωστό οτι το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους ήταν το σύμβολο πού διάλεξε ώς έμβλημα ό Ρήγας" το είχε, καθώς αποδεικνύεται, τυπώσει ώς ξυλογραφία στην αρχή τού επαναστατικού του εντύπου Νέα 1. Λ. Βρανούσης, «Ή σημαία, το εθνόσημο και ή σφραγίδα της "Ελληνικής Δημοκρατίας" του Ρήγα», Δελτίον Εραλδικής και Γενεαλογικής 'Εταιρίας 'Ελλάδος, άρ. 8. Πρακτικά Α' Πανελληνίου Συμποσίου Γενεαλογικής και Έραλ.δικής 'Επιστήμης (24-26 Νοεμβρίου 1986), 'Αθήνα 1992, σ Αντ., σ. 365, 367. ί)

2 130 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) πολιτική διοίκησις των κατοίκων τής Ρούμελης, της Μικράς 'Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλάχομπογδανίας πού, όμως, δεν διασώθηκε παρά μόνο σε χειρόγραφη μορφή, σε αντίγραφα ή μεταφράσεις. 3 Το ρόπαλο παριστάνεται εδώ σε οριζόντια θέση, από επάνω του φέρει τρεις σταυοούς και στο εσωτερικό του την επιγραφή 'Ελευθερία - 'Ισοτιμία - 'Αδελφότης, ενώ στην εξωτερική περιφέρεια σημειώνεται ή επιγραφή Υπέρ των νόμων και της πατρίδος.' 1 Το έμβλημα αυτό όριζε ό Ρήγας δτι ήταν «ή σημαία 5 δπον βάνεται εις τα μπαϊράκια και παντιέρες της r Ελληνικής Δημοκρατίας». Στο 'ίδιο Παράρτημα του Συντάγματος, το όριζε επίσης ώς υποχρεωτικό σήμα, το όποιο έπρεπε να φορούν όλοι οι πολίτες. Κατά τον Βρανούση, το σχετικό άρθρο: «.Κάθε "Ελλην και Έλληνίς, ομοίως και κάθε κάτοικος της Δημοκρατίας ταύτης, πρέπει να cpogfj εις την περικεφαλαίαν του ή εις την σκούφιαν του εν παρόμοιον ρόπαλον, καθώς είναι εις την αρχήν, γραμμένον ή κεντημένον εις ασπρον πανί, ή ας είναι και άπο πάφιλον. Τούτο είναι το σημεϊον τοϋ να γνωρίζωνται οι ελεύθεροι δημοκράται και ισότιμοι αδελφοί», 6 αποτελεί, με κάποιες παραλλαγές, μετάφραση των αντίστοιχων γαλλικών διατάξεων πού είχαν επιβάλει τήν τρίχρωμη κοκάρδα. 7 Άλλα τι ακριβώς συμβολίζει για τον Ρήγα το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους, το όποιο έττέλεξε ώς εθνόσημο; Στο Παράρτημα τοϋ Συντάγματος δεν δίνει καμιά σχετική εξήγηση, δπως είχε κάνει για τα τρία χρώματα της σημαίας του. 8 Για τήν απάντηση στο ερώτημα αύτο ό Βρανούσης 3. Λύτ., σ Αντ., σ. 357 κ.έ. 5. "Οπως διευκρινίζει και ό Βρανούσης, ή λ. «σημαία» χρησιμοποιείται άπο τον Ρήγα στή σημασία του εμβλήματος, «αυτό πού λέμε σήμερα εθνόσημο», δ.π., σ. 357 και σημ Αντ. 1. Ό Βρανούσης (δ.π., σ. 368) αμφισβητεί τήν ακρίβεια της περιγραφής πού διασώζει ό 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμων Ιστορικόν περί τής Φιλικής Εταιρείας, Ναύπλιο 1834, σ. 91, σημ. β', πώς ό Ρήγας «ώς 'Αρχηγός τοϋ μέλλοντος Κινήματος έφερε και Σφραγίδα Έθνικήν, σημειώνουσαν τρία Ρόπαλα, φέροντα το καθέν άνα τρία σημεία τοϋ Σταύρου» και στην περιφέρεια της τήν επιγραφή: Υπέρ Πίστεως, Πατρίδος, Νόμων και 'Ελευθερίας. 8. Πρβ. Βρανούσης, δ.π., σ. 35Ί: «Το κόκκινοι σημαίνει τήν αΰτοκρατορικήν πορψύραν και αντεξονσιότητα τον 'Ελληνικού Λαοϋ. Το εμεταχειρίζοντο οι προπάτορές μας ώς ένδυμα τον πολέμου, Οελοντες να μη φαίνωνται ai πληγαι δπον ετρεχον αίμα, δια να μη όειλιώσιν οι στρατιώται. Το ασπρον σημαίνει τήν αθωότητα τής δικαίας ημών αφορμής κατά τής Τυραννίας. Το μανρον σημαίνει τον υπέρ τής πατρίδος και 'Ελευθερίας ημών θάνατον...».

3 Λούκια Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 131 μας παραπέμπει στην Χάρτα πού τυπώθηκε το 1797 καί στην επεξήγηση που δίνεται εκεί. Στην Χάρτα ό 'Ηρακλής εμφανίζεται σε μιά εικόνα Ά- μαζονομαχίας καί ένδεκα φορές σε απεικονίσεις αρχαίων νομισμάτων. Το ρόπαλο, όμως, έκτος άπο τις παραστάσεις του με τον 'Ηρακλή πέντε φορές μία στην Άμαζονομαχία και τέσσερις σέ απεικονίσεις νομισμάτων εμφανίζεται και σέ άλλους συνδυασμούς: σέ νομίσματα τρεις φορές (τη μια (popò, -τοποΰζτημενο οριζόντια, θυμίζοντας το έμβλημα του Ρήγα), καί το σημαντικότερο, χρησιμοποιείται ως αυτοτελές σύμβολο πάνω στον ίστορικογεωγραφικο αυτό χάρτη. 9 Σύμφωνα μέ την Έξήγησι τών εν τω χαρτί/ σημείων, το ρόπαλο συμβολίζει τήν Ελληνική ονναμι, όπως λόγου "/άρη ή σάγαρις (ένας αμφίστομος πέλεκυς στην άκρη ενός y.ovxoü δόρατος) συμβολίζει τήν περσική δύναμη. Τα σύμβολα αυτά τοποθετούνται πάνω στην Χάρτα κοντά σέ τοπωνύμια γνωστά στην ιστορία άπο τίς μάχες ανάμεσα στους αρχαίους "Ελληνες καί τους Πέρσες. Το ρόπαλο χρησιμοποιείται ακόμα ώς σύμβολο στον κατάλογο των μεγάλων ανδρών της ιστορίας πού παραθέτει ό Ρήγας: έδώ μπαίνει πριν άπο τα ονόματα τών αρχαίων Ελλήνων, ενώ πριν άπο τα ονόματα τών χριστιανών αυτοκρατόρων της Ρώμης καί τού Βυζαντίου σημειώνεται ένας σταυρός καί μπρος άπο τα ονόματα τών 'Οθωμανών σουλτάνων ή ημισέληνος. Άλλα πράγματι αντιπροσωπεύει το ρόπαλο τού Ρήγα μόνο τήν αρχαία ελληνική δύναμη σέ αντιπαράθεση μέ τήν περσική ή φορτίζεται καί μέ άλλους συμβολισμούς; Ό Βρανούσης, αναζητώντας τίς πηγές απ' ό που εμπνεύσθηκε ο Ρήγας τήν έξεικόνιση του Ροπάλου, θα περιγράψει τίς απεικονίσεις του στή μεγάλη Χάρτα της Ελλάδας προσθέτοντας ταυτόχρονα δτι πολλά νομίσματα της αρχαιότητας, και ιδιαίτερα τών βασιλέο:>ν της Μακεδονίας, έφεραν τήν παράσταση τού Ηρακλή στή μια Οψη καί τού ροπάλου στην άλλη, γεγονός πού σημαίνει δτι ό Ρήγας είχε, ή μπορούσε να έχει, υπόψη του πολλές εικονογραφικές παραστάσεις άπ' ο πού να αντλήσει τήν έμπνευση του. 10 'Εννοεί, φυσικά, εικονογραφικές παθ. Βλ. αναλυτικό κατάλογο τών νομισμάτων στοΰ Γ. Λάιου, «Οι χάρτες του Ρήγα», ΔΙΕΕΕ 14 (1960) Λ. Βρανούσης, ό'.π., σ Γενικότερα, για τίς παραστάσεις αρχαϊκών θεμάτων πού είχε ό Ρήγας υπόψη του, βλ. τήν εργασία της "Ολγας Γκράτζιου, «Το μονόφυλλο του Ρήγα του Παρατηρήσεις στή νεοελληνική εικονογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου», Μνήμων 8 ( ) 'Εντοπίζονται έδώ τα εικονιστικά πρότυπα πού ακολούθησε ό Ρήγας για τή σύνθεση της εικονογραφίας αυτής, πρότυπα πού οδηγούν, μέσ<:ο χαρακτικών έργων, στή μεγάλη ζωγραφική της εποχής καί του περιβάλλοντος τοϋ Λουδοβίκου ΙΔ'.

4 132 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ραστάσεις άπο τήν ελληνική αρχαιότητα, δπου δ 'Ηρακλής καΐ οι άθλοι του αποτελούν πολύ συχνά θέμα εικαστικής και λογοτεχνικής αναφοράς. Ταυτόχρονα, ώς προς τον 'Ηρακλή και το ρόπαλο, σημειώνει δτι είναι φανερό πώς συμβολίζουν «την αδάμαστη αλκή των 'Ελλήνων και τήν ϊδια τήν Ελλάδα, ενώ ή άσιάτισσα 'Αμαζόνα, πού έχει τραπεΐ σε φυγή, και ό λογχοφόρος διπλός πέλεκυς τών Περσών, τον όποιο κρατάει στο δεξί της χέρι, συμβολίζουν τήν 'Ασία. Σύμβολα καί αλληγορίες», καθώς σημειώνει, «με πολύ εύγλωττο το έθνεγερτικό τους μήνυμα». n Κρατάμε, λοιπόν, το έθνεγερτικό μήνυμα πού προσφέρει κατ' αρχάς το Ρόπαλον του 'Ηρακλέους, το σύμβολο αύτο τής «ελληνικής αλκής, τής 'ίδιας τής Ελλάδας», στή σύγκρουση της με τήν 'Ασία, με τήν 'Οθωμανική αυτοκρατορία στή μεταγενέστερη αύτη εποχή. Συχνά συναντάμε, άλλωστε, αυτήν τήν παραβολή: να αποκαλούνται Πέρσες ο'ι 'Οθωμανοί Τούρκοι, ουσιαστικά να ταυτίζονται στις συνειδήσεις οι ασιατικοί αυτοί αντίπαλοι τοΰ ελληνισμού. 'Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι το Ρόπαλον τού 'Ηρακλέους δεν εκπροσωπεί μόνο τους "Ελληνες κάθε «κάτοικος τής Δημοκρατίας ταύτης» πρέπει, δπως είδαμε παραπάνω, να φορεί το σήμα. Με αυτήν τήν έ'ννοια το ρόπαλο αποτελεί σύμβολο μιας ευρύτερης κοινότητας ανθρώπων, τών κατοίκων τής Δημοκρατίας, τής 'Ελληνικής Δημοκρατίας, εϊτε πρόκειται για "Ελληνες, για Βουλγάρους, για 'Αλβανούς, Βλάχους, Άρμένηδες, Τούρκους ή για κάθε άλλο γένος πού συναποτελούν τον «αυτοκράτορα», τον αυτεξούσιο, δηλαδή, λαό για τον όποιο το ριζοσπαστικό κίνημα τοΰ Ρήγα οργανώνει τήν απελευθέρωση άπο τον τυραννικό ζυγό καί προετοιμάζει τήν Πολιτική του Διοίκηση σύμφωνα με τα Δίκαια τοΰ 'Ανθρώπου. Φυσικά δεν γνωρίζουμε αν ό Ρήγας είχε αυτόν τον προβληματισμό. Αυτό, δμως, πού γνωρίζουμε με ασφάλεια είναι δτι, όραματιζόμενος μια φιλελεύθερη κοινωνία, καταστρώνει τα επαναστατικά καί απελευθερωτικά του σχέδια έχοντας ώς πρότυπα, πέρα άπο το πολιτικοϊδεολογικο περιεχόμενο τού ριζοσπαστικού Διαφωτισμού, τήν οργάνωση τής Δημοκρατικής Γαλλίας πού βγήκε μέσα άπο τήν μεγάλη 'Επανάσταση' εννοούμε τα γαλλικά Συντάγματα τοΰ 1793 καί τοΰ 1795 καί ακόμα τα νέα γαλλικά σύμβολα, τήν τρίχρωμη σημαία καί τήν τρίχρωμη κοκάρδα. "Αν, δμως, για τή σημαία του επηρεάζεται απόλυτα άπο τή γαλλική καί άλλες άλλωστε νεοσύστατες δημοκρατίες μιμήθηκαν τότε τήν τριχρωμία τής γαλλικής σημαίας, ή όποια αντικατέστησε τή λευκή στις 21 Όκτω- 11. Βρανούσης, δ.π., σ. 364.

5 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΎΜΒΟΛΩΝ 133 βρίου 1790, δεν συμβαίνει, το 'ίδιο με το σήμα πού έπρεπε να φορούν οι κάτοικοι της Δημοκρατίας για να «γνωρίζωνται οι ελεύθεροι πολϊται καί Ισότιμοι αδελφοί». 12 Γι' αυτόν τον σκοπό, όπως είπαμε, ό Ρήγας επιλέγει, το Ρόπαλον του Ηρακλέους. Πώς, όμως, οδηγείται σ' αυτήν την επιλογή; Είναι δική του πρωτότυπη σκέψη, συμφυής με τον πόθο του να διασυνδέσει τον νεότερο ελληνισμό με τους αρχαίους προγόνους, να επαναφέρει δηλαδή στή μνήμη τών νεοτέρων το αρχαίο κλέος" προσπάθεια πού αναδύεται τόσο ανάγλυφα μέσα άπο τα έργα του καί ιδιαίτερα άπο τίς παραστάσεις με τις όποιες εμπλούτισε τή μεγάλη Χάρτα ή ακόμα τήν εικόνα του Μεγάλου 'Αλεξάνδρου, πού τύπωσε; Φυσικό είναι ή σκέψη μας να οδηγηθεί προς αυτήν τήν κατεύθυνση. 'Ωστόσο, σ' ένα κλίμα τόσο βαθιά φορτισμένο άπο τή μεγάλη γαλλική «μεταβολή», θα ήταν εξίσου φυσικό να αναζητηθεί καί σ' εκείνο το περιβάλλον καί αύτοϋ του εμβλήματος το πρότυπο, το οποίο να συνδέει ενδεχομένως πολλαπλές τάσεις, πολλαπλούς συμβολισμούς. Μια συστηματική έρευνα στο χώρο τών συμβόλων της Γαλλικής 'Επανάστασης στην τελευταία δεκαετία του 18ου αιώνα μας φέρνει κατευθείαν στον 'Ηρακλή καί το ρόπαλο του. Θέμα πού χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στή Δύση άπο τήν 'Αναγέννηση ως τον 20Ò αιώνα, ό Ηρακλής καί οι άθλοι του αποτέλεσαν έμπνευση της μεγάλης τέχνης, άλλα καί ταυτόχρονα αποτυπώθηκαν επανειλημμένα σε μετάλλια, σε σήματα, σε νομίσματα καί σε σφραγίδες. Είναι πολύ ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς στις αποτυπώσεις αυτές τήν πολυσημία τών παραστάσεων του 'Ηρακλή' ο'ι εκάστοτε συμβολισμοί τους γίνονται κατανοητοί άπο τα πρόσωπα ή τα γεγονότα στα όποια αναφέρονται με τήν επιβοήθεια, ωστόσο, τών λέξεων καί τών επιγραφών πού χαράσσονταν στην περιφέρεια. Ό μύθος του ήρωα προσφερόταν για αλληγορικές παραστάσεις, αφού παρουσιάζεται ως ό νικητής του κακού, εκείνος πού με πολλές ταλαιπωρίες, άλλα καί με τή ρώμη καί το θάρρος του κατατροπώνει τίς δυνάμεις τού κακού εξυπηρετώντας τα δίκαια αιτήματα, δαμάζει τήν φύση ύπο- 12. ΊΙ επαναστατική κοκάρδα καί ή γαλλική σημαία πήραν τα χρώματα τους άπο το λευκό της βασιλικής σημαίας καθώς καί άπο το ερυθρό καί το κυανό της πόλης του Παρισιού. Θυμίζουμε επίσης δτι, όπως αναφέρει αργότερα, στις 15 frimaire an VII (5 Δεκεμβρίου 1798), ή εφημερίδα Moniteur, το Συμβούλιο τών Πεντακοσίων αντιμετώπιζε τή δυνατότητα να τιμωρούνται όσοι [Γάλλοι] δεν φορούσαν τήν [τρίχρωμη] εθνική κοκάρδα ενώ, αντίθετα, να απαγορεύεται να τήν φορούν ο'ι ξένοι, βλ. σχετικά Lynn Hunt, Politics, Culture and Class in the French Revolution, University of California Press, 1984, σ. 81.

6 134 Ο Ε Ρ AN Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) χρεώνοντας την να εξυπηρετεί τον άνθρωπο καί φθάνει να καταλάβει, ως ημίθεος, μια θέση στο πάνθεον της αθανασίας. Σε άλλες περιπτώσεις τον παρουσιάζουν και ως άνθρωπο του διαλόγου με ευρεία καλλιέργεια και ώς μουσαγέτη - φθάνει, μάλιστα, να παραλληλιστεί με τον Χριστό. 13 Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι ό Θηβαίος 'Ηρακλής και το ρόπαλο του δεν ανήκουν αποκλειστικά στην αρχαία ελληνική μυθολογία. Ό μύθος και ή λατρεία του κατά την αρχαιότητα ήταν πολύ διαδεδομένα στην 'Ανατολή καί τή Δύση, δπου συχνά συγχωνεύθηκαν με τοπικούς μύθους και θεούς. Ο Ηρακλής, λόγου χάρη, θεωρήθηκε πατέρας του Κέλτου, του γενάρχη των Κελτών, 14 ενώ στή Γαλλία σε δλη τήν Ιστορική διαδρομή της άπο την αρχαιότητα καί μετέπειτα είναι παρών 6 «γαλατικος» Ηρακλής ή Hercule gaulois, όπως ονομάζεται ό ήροοας, όταν γίνεται λόγος για τήν παρουσία του στή Γαλλία. 15 "Ομως εδώ, στή σύντομη αυτή ανάδρομη, δεν θα επεκταθούμε αναλυτικά σε όλες τις μαρτυρίες πού στοιχειοθετούν αυτήν τήν παρουσία. Μάς ενδιαφέρει μόνο ή μεταγενέστερη δεξίωση του και οι προσαρμογές κάθε φορά στίς ανάγκες της στιγμής. Ο 'Ηρακλής ήδη άπο τήν περίοδο της 'Αναγέννησης χρησιμοποιήθηκε ώς κατάλληλο υπόδειγμα για τους κατέχοντες εξουσία ηγεμόνες και το ρόπαλο του ήταν σύμβολο της δύναμης καί της εξουσίας. "Ετσι. καθώς έχει κιόλας διαπιστωθεί, 16 επιβιώνει ή αρχαϊκή παράδοση. Μόνο πού 6 συσχετισμός άλλαζε κάθε φορά., ανάλογα με τις καταστάσεις, τα 'ιστορικά 13. J.-B. Gaignebet, «Essai sur le cheminement d'hercule au cours de l'histoire de France», Provence historique 99 (1975) 119, δπου αναφέρεται δτι ό γάλλος ποιητής του 16ου αί. Ronsard βρίσκει δτι υπάρχουν 18 χτυπητές ομοιότητες ανάμεσα στον Ηρακλή καί τον Χριστό. "Ετσι μπορεί να μιλήσει κανείς στην 'Αναγέννηση για έναν 'Ηρακλή χριστιανό. 14. Αύτ., σ. 1J Το θέμα του 'Ηρακλή γενικότερα, άλλα καί των συμβολισμών του στα μεταγενέστερα χρόνια, απασχολεί ολοένα και περισσότερο τήν ιστορική έρευνα. Βλ. ενδεικτικά το ακόλουθο πρόσφατο έργο πού αποτυπώνει τήν δλη πορεία του 'Ηρακλή άπο τήν αρχαιότητα ώς τις μέρες μας καί πού απαρτίζεται άπο σχετικές μελέτες καί ειδολογική καί χρονολογική καταγραφή τών λογοτεχνικών, φιλολογικών, 'ιστορικών καί εικαστικών έργων πού αφορούν στον ημίθεο ήρωα: Herakles j Herkules, hrsg. von Ralph Ktay und Stephen Oettermann, in Verbindung mit Karl Riha und Carsten Zelle, Basel-Frankfurt am Main, Stroemfeld /Roter Stern, 1994, τ. 1: Metamorphosen des Heros in ihrer medialen Vielfalt, τ. 2: Medienhistorisches Aufriss Repertorium zur intermedialen Stoff- und Motivgeschichte. 16. J. Jacquiot, «Hercule aux revers de médailles et de jetons de la Renaissance au début du XIXe siècle», Revue belge de numismatique CXVII (1971) 247.

7 Λούκια Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 135 γεγονότα και τα πρόσωπα, οποος αυτά τα 'ίδια ήθελαν να παρουσιάσουν τήν εικόνα τους, ε'ίτε όπως τα σηματοδοτούσε ή κοινή συνείδηση. "Αλλαζε, βέβαια, και ή παράσταση του 'Ηρακλή. "Αλλοτε χρησιμοποιόταν κάποιο άπα τα επεισόδια της ζωής του και, άλλοτε, ενα ή περισσότερα απο τα σύμβολα του. 17 Ειδικότερα, 6 άθλος του Ηρακλή για να εξοντώσει τήν Λερναία "Υδρα φορτίζεται και ερμηνεύεται με ποικίλους τρόπους, αφού δια μέσου των αιώνων θεωρείται ή ιδανική παράσταση για να εκφράσει τον ανθρώπινο αγώνα σε πολλά επίπεδα: τής ηθικής, τής θρησκείας, τής πολιτικής, του πολέμου. Μάλιστα ή παράσταση αυτή αποτέλεσε προσφιλές θέμα στους θρησκευτικούς πολέμους τής Γαλλίας" σε αναμνηστικό μετάλλιο για τή νύκτα του 'Αγίου Βαρθολομαίου εμφανίζεται ό Κάρολος Θ' ως Ηρακλής με τή λεοντή και το ρόπαλο, έτοιμος να κτυπήσει τήν "Υδρα με τέσσερα μόνο κεφάλια, τους τέσσερις δηλαδή προτεστάντες ηγέτες πού δολοφονήθηκαν. 18 ΟΊ βασιλείς τής Γαλλίας άπο νωρίς θα χρησιμοποιήσουν τις παραστάσεις του 'Ηρακλή ή τα σύμβολα του για να έξεικονίσουν τήν εξουσία και τή σοφία τους, ενώ συχνά, ήδη άπο τον 16ο αίούνα, οί ποιητές τους εξυμνούν παραλληλίζοντας τους με τον αρχαίο ήρωα. Ώς χαρακτηριστικό παράδειγμα ας αναφερθεί ή βασιλεία του Ερρίκου Λ' ( ) πού διακρίνεται για τήν έντονη παρουσία τού 'Ηρακλή καί των συμβόλων του σε μνημεία, σε απεικονίσεις τού βασιλέα, σε προσωπογραφίες και μετάλλια. Σημαντική παρουσία έχει ειδικότερα το ρόπαλο τού Ηρακλή" σύμφωνα μέ τον επικήδειο λόγο τού Père André Valladier στον 'Ερρίκο Δ', 19 «δεν υπήρχε τίποτε πιο κοινό άπο το ρόπαλο τού 'Ηρακλή, ζωγραφισμένο στις πινακοθήκες του, κεντημένο στους χιτώνες των φρουρών του, χαραγμένο στα μετάλλια του, διακοσμημένο μέ σμάλτο στα 6πλα, όπως ό Μέγας 'Αλέξανδρος έμιμεΐτο οσο μπορούσε τον μεγάλο Ηρακλή». "Ενα άλλο παράδειγμα, πού αξίζει να μνημονευθεί, είναι τού Λουδο- 17. Αντ., σ. 244, οπού αναφέρεται οτι τα πιο συχνά απεικονιζόμενα επεισόδια στα γαλλικά μετάλλια καί νομίσματα ήταν ό 'Ηρακλής βρέφος πού πνίγει τα δύο φίδια, ή εξόντωση τής Λερναίας "Υ8ρας, το πνίξιμο τού 'Ανταίου καί ό Ηρακλής μέ τον "Ατλαντα. Σύμβολο τού Ηρακλή πλην τού ροπάλου ήταν ή λεοντή. J 8. Αντ., σ Harangue funèbre de Henry le Grand, qualriesme de ce nom, 1res invincible et incomparable Roy de France.., Paris 1610, βλ. το χωρίο στης J. Jacquiot, ο.π., σ. 262: «qui n'avoit rien de plus commun que la massue d'hercules, dépeinte en ses galeries, brodées aux hocqueltons de ses gardes, gravées en ses médailles, esmaillés sur ses armes, comme le grand Alexandre imitoit tant qu'il pouvoit le grand Héraclès».

8 136 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) βίκου ΙΔ'. Στην περίπτωση αύτη δ βασιλιάς δεν αρκείται, να παραλληλιστεί με τον 'Ηρακλή' επιδιώκει να δείξει την υπεροχή του. Αυτό φανερώνει ή επιγραφή ERIT HERCULE MAIOR στο σχετικό μετάλλιο του 1648, μετά τή συνθήκη ειρήνης του Münster, δπου εμφανίζεται ό Λουδοβίκος νικητής ώς Ηρακλής με τή λεοντή και το ρόπαλο στο ανασηκωμένο δεξί χέρι, ενώ με το πόδι του καταβάλλει την ύδρα. Δεν χρειάζεται να απαριθμήσουμε άλλα παραδείγματα. "Εχει γίνει ώς εδώ φανερό δτι ή παράσταση του 'Ηρακλή συμβολίζει δια μέσου τών αιώνων την εξουσία και τις αρετές τών ηγεμόνων. "Ομως, καθώς αλλάζουν οι καιροί, οι ιδέες και οι νοοτροπίες, αλλάζουν και τα σύμβολα ή τα ίδια σύμβολα χρησιμοποιούνται σε διαφορετικούς συνδυασμούς, οπότε καί παρουσιάζουν διαφορετικές σηματοδοτήσεις. Στον αιώνα τοΰ Διαφωτισμού ό συμβολισμός τοΰ πολέμου καί της δύναμης δεν αποτελεί πια κυρίαρχο ιδανικό, ούτε για τον βασιλιά της Γαλλίας* βρίσκουμε τότε τήν παράσταση τοΰ Λουδοβίκου Ιζ', περιτριγυρισμένου άπα τήν Ήδύτητα, τήν καλή Πίστη, τή Δικαιοσύνη καί τήν 'Αγαθοεργία, ενώ ή 'Αποκοιμισμένη Δύναμη καί ή 'Αγάπη της Ειρήνης αλυσοδένουν τον 'Ηρακλή, δηλαδή τον Πόλεμο. 20 Παρ' δλα αυτά, σύμφωνα με πολύ πρόσφατες μελέτες, έ'χει δειχθεί δτι ό 'Ηρακλής καί τα σύμβολα του δεν έπαψαν ποτέ να συμβολίζουν τήν εξουσία, μόνο πού δεν περιορίζονταν αποκλειστικά πια στο συμβολισμό της βασιλικής εξουσίας. Γενικεύοντας, θα μπορούσαμε να πούμε δτι ό 'Ηρακλής εξακολουθεί να συμβολίζει τήν εξουσία, δποια καί αν είναι αυτή. Στην περίοδο τής Γαλλικής 'Επανάστασης οι ποικίλες εναλλαγές ε ξουσίας καί κυρίαρχης ιδεολογίας, με τις πολύ λεπτές, κάθε φορά, αποχρώσεις τους, βρίσκουν καί τήν ανάλογη εικαστική τους έκφραση. "Οπως έχει επισημάνει ό Jean Starobinski, «ο'ι επαναστάσεις δεν επινοούν αμέσως τήν εικαστική τους γλώσσα. Χρησιμοποιούν για αρκετό καιρό ακόμα μορφές πού κληρονομούν από τα παλιά, τήν 'ίδια στιγμή ακριβώς πού επιθυμούν να γ,-ηρΰςουν τήν κατάπτωση τού παλαιού κόσμου)). 21 Τήν πορεία τοΰ ((επαναστατικού» 'Ηρακλή ή τών διαδοχικών μεταβολών τής 'Επανάστασης, μέσα άπο τήν εμβληματική παράσταση τού 'Ηρακλή καί τού ροπάλου του ώς τήν τελική τους ταύτιση με τήν νέα έννοια τοΰ λαοΰ καί τής δύναμης του, μπορούμε να παρακολουθήσουμε ανάγλυφα σε χαλκο- 20. Jean-Charles Benzaken, «Hercule dans la Révolution française ( ) ou les "Nouveaux travaux d'hercule"», στον τόμο Les Images de la Révolution Française, Volume présenté par Michel Vovelle, Pubications de la Sorbonne, 1988, σ Les emblèmes de la raison, Flammarion, 197G, σ. 6.

9 Λούκια Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 137 Είκ. 1. «'ΤΙ Ελευθερία». Σχέδιο τοΰ J.-G. Moitte, χαραγμένο άπα τον J. Fr. Janinet, Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. (Άπδ το βιβλίο Claudette Hould, L'image de la Révolution française. Musée du Québec, 1089, σ. 360.)

10 138 Ο Ε Γ Α Λ Ι Σ Τ II Σ, 21 (1997) γραφίες καί άλλα ίχνογραφήματα καί ιδίως πάνω στα μετάλλια, τα σήματα, τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα, αυτά πού κυκλοφόρησαν στα τέλη του 18ου αιώνα και έχουν γίνει αντικείμενο επισταμένων μελετών ως προς τις παραστάσεις και την εμβληματική τους έννοια. Για τον Ηρακλή ειδικότερα ή βιβλιογραφία είναι πολύ πλούσια. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι αμέσως μετά την άλωση της Βαστίλλης στις 14 'Ιουλίου 1789 κυκλοφορεί ενα προσιτό σε δλους μετάλλιο άπο κασσίτερο με την απεικόνιση δύο ροπάλων του Ηρακλή δεμένων μαζί, χιαστί' συμβολίζουν την ενότητα του "Εθνους πού αποτελεί και τη δύναμη του. Κατά συνεκδοχή, λοιπόν, ό 'Ηρακλής εκπροσωπώντας τη δύναμη του "Εθνους καταβάλλει το σύμβολο του δεσποτισμού και τής τυραννίας, το φρούριο τής Βαστίλλης. "Οπως είναι φανερό, πρόκειται για μια λαϊκή προσαρμογή του άθλου τής Λερναίας "Τδρας. Ό συμβολισμός αυτός δ- μως δεν φαίνεται να επιβλήθηκε άμέσ<υς, άλλα χρησιμοποιόταν παράλληλα μέ άλλες παραστάσεις με επιγραφές, πού αναφέρονται στή δύναμη, την ενότητα και τήν ελευθερία. 22 Θα μπορούσαμε να πούμε εδώ δτι 'ισχυρότερη θέση αρχίζει να έ'χει το ρόπαλο. Το βρίσκουμε τώρα και σε συνδυασμό μέ τήν παράσταση τής Ελευθερίας (ε'ικ. 1). Ή Ελευθερία έχει αντικαταστήσει τήν προσωπογραφία τού Λουδοβίκου Τζ' στή σφραγίδα του κράτους μετά τις 10 Λύγούστου καί συνεχίζει μέ διαφορετικές έξεικονίσεις να κατέχει αυτήν τή θέση ως τήν Λύτοκρατορική περίοδο. "Αλλοτε μέ τή λόγχη πού έφερε στην άκρη τον φρυγικό σ^οΰφο^ σύμβολο τών απελεύθερων σκλάβων, άλλοτε μέ το πηδάλιο τού οποίου ο άξονας αποτελείτο άπο τή δέσμη καί τέλος πιο στρατευμένη, οπλισμένη μέ το ρόπαλο ή περιτριγυρισμένη άπο διάφορα δπλα. Τέσσερις μήνες, μάλιστα, πριν άπο τήν κατάργηση τής μοναρχίας παριστάνεται καθιστή σέ άρμα μέ το ρόπαλο στο χέρι. ένώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οι παραστάσεις τού 'Ηρακλή με το ρόπαλο. Άπο βοηθός τού βασιλιά τρέπεται τώρα σέ υποστηρικτή τής λαϊκής θέλησης: ή παράσταση του βρίσκεται σέ χαλκογραφίες τής άλωσης τής βαστίλλης, σέ ποικίλα διπλώματα καί στις σημαίες τής Εθνοφρουράς* ακόμα ο άθλος του μέ τή Λερναία "Υδρα χρησιμοποιήθηκε ως σφραγίδα πού επικύρωνε τα χαρτονομίσματα J.-Ch. Benzaken, ó'..-τ., σ Ì. Σ' αυτά τα χρόνια ό Ηρακλής, ώς βρέφος πού στραγγαλίζει τους δύο οφεις, πρωτοεμφανίζεται σέ μετάλλιο πού χαράχθηκε το 1782 μέ τήν έμπνευση καί παραγγελία του Βενιαμίν Φραγκλίνου" συμβολίζει, στα πλαίσια της αμερικανικής επανάστασης, τις 'Ηνωμένες Πολιτείες τής 'Αμερικής καί τις ήττες τών "Αγγλων. 23. James Α. Leith, Le symbolisme Montagnard en Van Π, L'Image de

11 Λουκία Δρούλια, II ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 139 "Ομως, καθώς αναδεικνύεται ολοένα περισσότερο ή λαϊκή δύναμη, χρειαζόταν και αύτη τον συμβολισμό της. Τότε ακριβώς ό Ηρακλής θα φθάσει να προσωποποιήσει τή νέα εξουσία, τον ί'διο τον Λαό. Ή εικόνα του θα τεθεί στο πιο αντιπροσωπευτικό κείμενο της 'Επανάστασης: στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Άνΰρώτζου και ακόμα στα καλενδάρια πού είχαν ευρύτατη διάδοση, στα παιδικά βιβλία και στις διακοσμήσεις των διαφόρων εορτών. 24 Καθώς τα πράγματα τρέπονται ολο καί περισσότερο προς τον ριζοσπαστισμό και ή στάση των επαναστατών σκληραίνει θυμίζουμε τή 10 brumaire (30-31 'Οκτωβρίου 1793), Οταν δικάζονται και εκτελούνται οι μετριοπαθέστεροι Γιρονδίνοι θα μπορούσαμε να ποϋμε σχηματικά δτι ό συμβολισμός του Ηρακλή με το ρόπαλο του ισχυροποιείται και επιβάλλεται. Τότε ο καλλιτέχνης-βουλευτή ς Jacques- Louis David προτείνει στή Συνέλευση την ανέγερση ενός κολοσσιαίου Είκ. 2. Χαρακτικό έπιγραφόμενο «Le Peuple mangeur de Rois» (Ο βασιλοφάγος Λαός), Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. (Φωτογραφία της Lynn Hunt στο βιβλίο της Politics, Culture and Class in the French Revolution, Univ. of California Press, 1984, σ. 108.) la Révolution Française, dirigé par Michel Vovelle, vol. I, Pergamon Press, 1989, σ "Ας σημειωθεί δτι πρόκειται για χαρτονομίσματα (assignats) πού κυκλοφόρησαν κατά τή Γαλλική επανάσταση με εγγύηση τις εθνικές γαίες. 24. ΛντόΟι.

12 140 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) αγάλματος πού θα αντιπροσώπευε τον γαλλικό λαό. Δέκα μέρες αργότερα ή Συνέλευση ψηφίζει το άγαλμα αύτο να αποτελέσει το θέμα της σφραγίδας του κράτους. Με αυτήν την απόφαση είχαν, δηλαδή, επιλέξει ώς σύμβολο της ριζοσπαστικής Δημοκρατίας còv 'Ηρακλή, 25 πού κατακτά πια δυναμικά τον χώρο τής γαλλικής εμβληματικής. Ό γιγαντόσωμος Ηρακλής συμβολίζει τον γαλλικό λαό, πού έχει καταλύσει τον δεσποτισμό καί την τυραννία, το ρόπαλο του τη λαϊκή δύναμη και εξουσία (είκ. 2). "Εχουμε να κάνουμε τώρα με Ινα σύμβολο κοινωνικών αγώνων, ένα σύμβολο πού εκπροσωπούσε τη συλλογική λαϊκή δύναμη καί συνάμα εξέφραζε τή θέληση τών ριζοσπαστών να αποκτήσουν ενα καινούριο πολιτισμικό πλαίσιο που θα απέρριπτε κάθε προηγούμενο χριστιανικό. 26 Δεν είναι δυνατό να μεταφέρουμε εδώ τήν αναλυτική παρουσίαση τής επιλογής αυτής καί τήν σχετική τεκμηρίωση πού προσφέρουν οι μελέτες τής Lynn Hunt καί του James Leith, πού έχουν ασχοληθεί με το θέμα τής ριζοσπαστικής εικονιστικής στή Γαλλική επανάσταση καί τών συμβολισμών πού υιοθέτησαν οι 'Ορεινοί το έτος Π. "Αν καί οι δύο συγγραφείς στις πλούσιες πληροφοριακές καί ερμηνευτικές εργασίες τους, σχετικά με τή διαμόρφωση, εξέλιξη καί τύχη του νέου συμβόλου, το δέχονται απόλυτα ώς έκφραση του ριζοσπαστισμού, δεν έ'χουν ταυτότητα απόψεων σε όλα τα σημεία. Ό Leith διαφωνεί με τις θέσεις τής Hunt στα ερμηνευτικά τού αγάλματος καί ειδικότερα με τήν ερμηνεία τής φύσης του 'Ηρακλή, όπως επρόκειτο να παρασταθεί σύμφωνα με τα ίχνογραφήματα τού Δαβίδ, καθώς καί ώς προς τις λέξεις αφώτα» (Lumières), «Φύση», α'αλήθεια», «Δύναμη», «Θάρρος» καί «Εργασία», πού είχε ορίσει ό καλλιτέχνης να χαραχθούν πάνω στο άγαλμα. Για τήν Hunt ό Ηρακλής τού Δαβίδ είναι ενα άτομο δυνατό, άλλα ηλίθιο, πού φέρνει τα φώτα καί τήν αλήθεια Οχι μέσα άπο τή διανόηση καί εξυπνάδα, άλλα μέσα άπο τή δύναμη, το θάρρος καί τήν εργασία. "Οπως καί να έ'χουν τα πράγματα, έ χουμε να κάνουμε μ' ενα παλαιό σύμβολο, το όποιο ξαναπήρε ζωή καί μεταμορφώθηκε σε ένα νέο 'ισχυρό έμ,βλημα τού επαναστατικού ρεπερτορίου. 27 Ή επιλογή αυτή δεν φαίνεται να ξένιζε τους επαναστάτες, ούτε λί- 25. Lynn Hunt, «Hercules and the Radical Image in the French Revolution», Representations 1 /2 ("Ανοιξη 1983) Αντ., σ Στο μ,εγάλο λεξικό της εικονολογίας Iconologie ou Traité de la Science des Allégories à l'usage des Artistes en 350 Figures, Gravées d'après les dessins de MAI. Gravelot et Cochin; avec les explications relatives à chaque sujet,

13 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 141 γο αργότερα τους πιο ριζοσπαστικούς" αν και σύμβολο της βασιλικής ε ξουσίας, ή ηράκλεια μεταφορά φαίνεται να διατήρησε στη συνείδηση των καλλιεργημένων ανθρώπων την εικόνα τής δύναμης. 28 Και αυτήν τή δύναμη την κατείχε τώρα ό Λαός. Στη μεταριζοσπαστική περίοδο, μετά την πτώση του Ροβεσπιέρου, οι βουλευτές αναζήτησαν άλλα σύμβολα, πιο αφηρημένα. Ό 'Ηρακλής, παρόλο πού δεν κατέλαβε ποτέ τή θέση του στην κρατική σφραγίδα, δεν ατόνησε εντελώς ως σύμβολο. Τον βρίσκουμε στα αργυρά νομίσματα με τήν επιγραφή «"Ενωση και Δύναμη». Με τον καιρό αλλάζει και ή εικόνα του" δεν κραδαίνει πια το απειλητικό ρόπαλο τής λαϊκής δύναμης, οΰτε βαστάει στο στιβαρό του χέρι τα αγαλματίδια πού απεικονίζουν τήν 'Ελευθερία και τήν 'Ισότητα. Τις παραστέκεται τώρα προστατευτικά καί σιγά σιγά ή εικόνα του μεταμορφώνεται, καθώς επιζητείται μια παράσταση πιο ή ρεμη, πιο ειρηνική τής Έλευθερίας-Εύημερίας. 29 Άπα μια στατιστική πού έγινε στα νομίσματα τής εποχής, δπου καταγράφονται χρονολογικά οι απεικονίσεις του Ηρακλή «ήρεμου» καί του 'Ηρακλή «δραστήριου», συμπεραίνονται τα ακόλουθα: στή ριζοσπαστική περίοδο κυκλοφόρησαν δύο νομίσματα για τήν πρώτη περίπτωση καί εξι για τή δεύτερη, ενώ μετά τήν Θερμιδόρ, δηλαδή μετά τήν πτώση του Ροβεσπιέρου τον 'Ιούλιο του 1794, κυκλοφόρησαν 5 με θέμα τον 'Ηρακλή ήρεμο καί 2 με τον 'Ηρακλή ενεργητικό. 30 Είναι φανερό οτι ο'ι αναλογίες αντιστράφηκαν. "Ας σημειωθεί, τέλος, οτι ό άθλος του ήρωα (ή του στρατηλάτη) με τή Λερναία "Τδρα ξαναζωντανεύει προς στιγμήν για να μνημονεύσει τή νίκη του Βοναπάρτη, ουσιαστικά του γαλλικού δημοκρατικού στρατού, στο Millesimo τής 'Ιταλίας. 31 "Αν αναφερθήκαμε με τόσες λεπτομέρειες στην πορεία του 'Ηρακλή καί τού ροπάλου του στην επαναστατική περίοδο τής Γαλλίας είναι γιατί αναζητήσαμε σ' αυτόν τον χώρο τον χώρο δηλαδή άπο τον όποιο είχε αντλήσει ό Ρήγας καί τις ιδέες του καί τα άλλα πρότυπα του, κείμενα ή σύμβολα το πρότυπο τού σήματος πού θέλησε να διαδώσει σε δλον τον Παρίσι [1791], ό Ηρακλής εμφανίζεται στα λήμματα «Θάρρος» καί «Δύναμη», βλ. L. Hunt, «Hercules and the Radical Image...», δ.π., σ. 105 καί 115 σημ Αντ., σ. 104, Αντ., α Βλ. J.-Ch. Benzaken, δ.π., σ Αντ., σ. 212 καί J. Jacquiot, δ.π., σ , δπου αναφέρεται οτι στην πίσω οψη του το νόμισμα φέρει τήν επιγραφή LE PEUPLE FRANÇAIS A L'ARMÉE D'ITALIE.

14 142 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ελληνισμό. Ηλέπουμε τώρα πια οτι το ρόπαλο στην εποχή αύτη δεν συμβολίζει, μόνο την ελληνική αλκή, τους εθνικούς πόθους. Παράλληλα με τον εθνικό συμβολισμό, έχει αποκτήσει μια νέα φόρτιση, κοινωνική, πού ασφαλώς θα γνώριζε ό Ρήγας όταν το επέλεξε ώς έμβλημα του ριζοσπαστικού του κινήματος στον βαλκανικό χώρο. Πρώιμος αναγνώστης τοΰ Montesquieu και ασφαλώς θαυμαστής του, άφοΰ είχε κιόλας αρχίσει να μεταφράζει το Πνεύμα τών Νόμων «προς ό φελος τον γένους», ό Ρήγας από νωρίς φαίνεται να οδηγήθηκε ιδεολογικά προς τον ιακωβινικο ριζοσπαστισμό. ύ Ιο οειχνει η αγάπη του προς την ελευθερία καί το δημοκρατικό πολίτευμα, το αποδεικνύουν οι πράξεις του για την πραγμάτωση αυτών τών προσδοκιών. Οί ιστορικά τεκμηριωμένες διασυνδέσεις, γνωριμίες και φιλίες του, άλλωστε, με τους επαναστατικούς κύκλους της διασποράς, με Γάλλους πράκτορες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες καί με βαλκάνιους ή άλλους κεντροευρωπαίους «ίακωβίνους» έτσι δεν αποκαλούσαν οί αρχές όσους ήταν ύποπτοι για φιλογαλλικά αισθήματα; καί επιπρόσθετα ή άρτια ενημέρωση για τα γεγονότα της γαλλικής ((μεταβολής», οί μαρτυρίες οτι γνώριζε τα κείμενα της Διακήρυξης τών Δικαιωμάτων τού 'Ανθρώπου καί τών γαλλικών συνταγμάτων τού 1793 καί τοΰ 1795, αφού τα μιμήθηκε ή τά χρησιμοποίησε τόσο πιστά, τα τραγούδια καί εμβατήρια της νέας Γαλλίας καί 6,τι άλλο σχετικό, δεν αφήνουν, πιστεύω, καμιά αμφιβολία οτι ό Ρήγας θα είχε πληροφορηθεί για το νέο σύμβολο πού εκπροσώπησε κυρίως στα χρόνια τον γαλλικό Λαό καί την εξουσία του, τον 'Ηρακλή με το ρόπαλο του. Σ' αυτόν τον ιδεολογικό χώρο, σ' αυτά τά κείμενα πρέπει να βρήκε τά εικονογραφικά του πρότυπα. Παραμένει, ωστόσο, ενα τελευταίο ζητούμενο: πότε καί άπο ποια πηγή ακριβώς άντλησε τή δική του έ'μπνευση. Λείπει ακόμα αυτός ό μικρός κρίκος της αλυσίδας για να συμπληρωθεί ό κύκλος τών αναζητήσεων μας. ΛΟΥΚΙΑ ΔΡΟΤΛΙΑ 32. Βλ. στοϋ Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Ή Γαλλική επανάσταση καί ή Νοτιοανατολική Ευρώπη, Διάττων [1990], το κεφ. Γ' «Ό βαλκανικός ριζοσπαστισμός» καί ειδικότερα τις σ

Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ

Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΙΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ Λούκια Δροΰλια Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου Αθήνα, 10-11 Μαίου 1995 ΛΕΑΝΔΡΟΥ ΜΝΗΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα.

Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα. Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2014 Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα. «Αγαπητοί συνάδελφοι και μαθητές, Σήμερα η ημέρα είναι αφιερωμένη στο σχολικό αθλητισμό με ειδικότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ Α1 Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας 2-5-2017 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: ΘΕΜΑ Α2 Α) «Συλλογική ασφάλεια» Β) Δίκη της Νυρεμβέργης Γ) Ψυχρός πόλεμος Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Β ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Β ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Β ΚΕΦΑΛΑΙΟ 102 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 1ο ΣΧΕ ΙΟ Κοινωνική και οικονοµική κατάσταση στη Γαλλία µέχρι το 1789 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες Η Φιλική Εταιρεία Ήταν μυστική οργάνωση. Ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814. Σκοπός της ήταν η ανεξαρτησία των Ελλήνων. Πρωτεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο 1 Kεφάλαιο E ANA H TIKA EMATA Πρώτο 2 IΣTOPIA Γ ΓYMNAΣIOY Επαναληπτικά θέµατα Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες σηµειώνοντας Χ στο αντίστοιχο τετραγωνάκι. Ενότητα 1 Σ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-2017 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ Η Γαλλία είναι μία μεγάλη χώρα της δυτικής Ευρώπης. Ο πληθυσμός της ανέρχεται στα 66,6 εκατομμύρια και το νόμισμα της είναι το ευρό.

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 30 π.χ. Θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου Έλλειψη διαδόχου (νόμιμου και ικανού) διασπαστικές τάσεις: 1. Εξεγέρσεις (Αθηναίων και Αιτωλών) εναντίον των Μακεδόνων υποταγή των Αθηναίων 2. Εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας H ιστορία του κάστρου της Πάτρας Από την Αρχαιότητα μέχρι την Α' περίοδο Τουρκοκρατίας Μία εργασία της ομάδας Γ (Αβούρης Ε, Γεωργίου Ν, Καρατζιάς Γ, Παπατρέχας Ι) Το κάστρο βρίσκεται στα νότια της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α'

Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α' Νεότερη Ελληνική Ιστορία Α' Ενότητα 1: Τα συντάγματα της Επανάστασης Κατερίνα Γαρδίκα Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Η δημιουργία του ελληνικού κράτους και τα πρώτα συντάγματα 2 Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Παρακαλούμε όπως διευκρινιστεί στους μαθητές ότι το συγκεκριμένο δοκιμαστικό

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 Τάξη: Γ Γυμνασίου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες Ώρα: 8:00-10:00 π.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο;

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Ένας σύντομος οδηγός για να σας διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση του αρχείου σας σε αποθετήριο του

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ιστορίας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Σχολή Ιστορίας & Μετάφρασης - Διερμηνείας

Τμήμα Ιστορίας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Σχολή Ιστορίας & Μετάφρασης - Διερμηνείας Τμήμα Ιστορίας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Σχολή Ιστορίας & Μετάφρασης - Διερμηνείας Α ΕΞΑΜΗΝΟ (Υ) ΙΑΕ 101 Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία Κ. Ματαράγκα

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή»

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 (2015) «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» Ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

Να μάθουν τις βασικές έννοιες αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση Να γνωρίσουν τα κράτη μέλη που την αποτελούν Να αναλύσουν τα χρώματα και τα σύμβολα

Να μάθουν τις βασικές έννοιες αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση Να γνωρίσουν τα κράτη μέλη που την αποτελούν Να αναλύσουν τα χρώματα και τα σύμβολα Να μάθουν τις βασικές έννοιες αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση Να γνωρίσουν τα κράτη μέλη που την αποτελούν Να αναλύσουν τα χρώματα και τα σύμβολα των σημαιών τους Να εντοπίσουν τα σύμβολά της Ε.Ε. (σημαία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Απόψεις &Σχόλια Γράφει η Κώστια Κοντολέων 08/05/2017 11:06 Ελλάδα, μια χώρα που διεκδικεί την πρώτη θέση στο Πάνθεον των ηρώων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Αναμνηστικά κέρματα ευρώ

Αναμνηστικά κέρματα ευρώ 2010 Αναμνηστικό κέρμα 2 για τον εορτασμό της 2500 ης επετείου της Μάχης του Μαραθώνα. Αναμνηστικά κέρματα ευρώ Ονομαστική αξία: 2 2.500.000 τεμάχια Αναμνηστικό Κέρματα κυκλοφορίας τεμάχιο Τιμή Μέχρι 100

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2

Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2 Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2 ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Η ΑΡΧΗ Σύμφωνα με την παράδοση, πρώτοι οι θεοί αγωνίστηκαν στην Ολυμπία! Επίσης κάποιες πηγές αναφέρουν αρκετούς ήρωες ως ιδρυτές των αγώνων. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»;

ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ «ΔΕΔΟΜΕΝΟ ή ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ»; Μάιος 2014 τάξη Γ Γυμνασίου Η εργασία με τίτλο «ευ αγωνίζεσθαι: δεδομένο ή ζητούμενο»; αποτελεί μία απόπειρα προσέγγισης των αρχών του Ολυμπισμού

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το σύστημα των τεσσάρων χυμών και η αρχή της μίμησης. Σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016-2017 ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β : Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100 π.χ.) 1. ΟΙ ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΓΓΥΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ (σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Â Αφηγηματική τεχνική είναι η προοικονομία. Με όσα αναφέρει ο ποιητής σε κάποιους στίχ ους, μας προϊδεάζει (μας δίνει μια ιδέα) τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν, ώστε να είμαστε λίγο πολύ προετοιμασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα