ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: Σχεδιασµός, εφαρµογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραµµάτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας στους χώρους ενός πανεπιστηµιακού µουσείου φυσικής ιστορίας ΠΟΥ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ από έως ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ «Κ. ΚΑΡΑΘΕΟ ΩΡΗ» (Κωδικός προγράµµατος Β404) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ηµήτρης Κολιόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ιδακτικής και Μουσειολογίας των Φυσικών Επιστηµών ΤΕΕΑΠΗ Πανεπιστηµίου Πατρών 1

2 Α. Στόχοι και περιεχόµενο του έργου Στόχος της έρευνας ήταν ο σχεδιασµός, η εφαρµογή και η αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραµµάτων για παιδιά της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στους χώρους ενός πανεπιστηµιακού µουσείου Φυσικής Ιστορίας και συγκεκριµένα του µουσείου Ζωολογίας του Τµήµατος Βιολογίας του Πανεπιστηµίου Πατρών 1. Ο σχεδιασµός, η εφαρµογή και η αξιολόγηση των προγραµµάτων αυτών βασίστηκε: (α) σε σύγχρονες έρευνες στο τοµέα της ιδακτικής των φυσικών επιστηµών σχετικές µε την εποικοδοµητική (constructivist) προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης στις φυσικές επιστήµες (Ραβάνης, 1999 ; Κουλαϊδής, 2001; Κολιόπουλος, 2005) και (β) σε σύγχρονες έρευνες που διεξάγονται στο πεδίο της Επιστηµονικής Μουσειολογίας οι οποίες µελετούν την επίδραση που έχουν οι άτυπες και µη τυπικές µορφές εκπαίδευσης στη γνωστική πρόοδο και την ανάπτυξη θετικών στάσεων προς τις φυσικές επιστήµες µαθητών των διαφόρων βαθµίδων της εκπαίδευσης (Κολιόπουλος, 2005). Πιο συγκεκριµένα, διατυπώθηκαν οι εξής επί µέρους στόχοι οι οποίοι, µάλιστα, υλοποιήθηκαν πλήρως κατά τη διάρκεια της εκπόνησης του έργου: - διερεύνηση της φύσης και των χαρακτηριστικών των µουσείων Ζωολογίας, του δο- µηµένου εκπαιδευτικού τους ρόλου και της εκπαιδευτικής σχέσης που αναπτύσσουν µε το τυπικό εκπαιδευτικό σύστηµα - σχεδιασµός και εφαρµογή διδακτικών δραστηριοτήτων, µέρος των οποίων διεξάγεται στο Μουσείο Ζωολογίας του Πανεπιστηµίου Πατρών, στα πλαίσια ολοκληρωµένων εκπαιδευτικών προγραµµάτων συµβατών µε τους στόχους και το περιεχόµενο του αναλυτικού προγράµµατος για τις φυσικές επιστήµες της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα - αξιολόγηση της γνωστικής και συναισθηµατικής προόδου των παιδιών που εµπλέκονται στα εκπαιδευτικά προγράµµατα. - ανάπτυξη διδακτικού υλικού (έντυπου, οπτικοακουστικού και πολυµεσικού) σχετικού µε τα εκθέµατα του Μουσείου Ζωολογίας του Παν/µίου Πατρών. 1 Ευχαριστώ θερµά τους υπευθύνους του µουσείου Γιαγιά Ευαγγελία, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Φραγγεδάκη Στέλλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Σταµατόπουλο Κων/νο, Επίκουρο Καθηγητή, Παπαγιαννόπουλο Αριστείδη, ΕΤΕΠ και Μπάκα Ανδρέα, ΕΤΕΠ για τις πολύτιµη βοήθεια που προσέφεραν ώστε να υπάρχει εύκολη, ασφαλής και εποικοδοµητική πρόσβαση στους χώρους του µουσείου καθ όλη τη διάρκεια της υλοποίησής του ερευνητικού έργου. 2

3 Β. Αποτελέσµατα της έρευνας 1. ιερεύνηση της φύσης και των χαρακτηριστικών των µουσείων Ζωολογίας, του δο- µηµένου εκπαιδευτικού τους ρόλου και της εκπαιδευτικής σχέσης που αναπτύσσουν µε το τυπικό εκπαιδευτικό σύστηµα. - Τα µουσεία ζωολογίας στην Ελλάδα 2 και ιδιαίτερα τα πανεπιστηµιακά µουσεία ζωολογίας ανήκουν στα λεγόµενα µουσεία εκθεµάτων α γενιάς που είναι ο παλαιότερος και πλέον συµβατικός τύπος µουσείου όπου ο επισκέπτης σπεύδει να θαυµάσει συλλογές αυθεντικών εκθεµάτων. Στην περίπτωση των µουσείων ζωολογίας τα εκθέµατα είναι, κυρίως, ταριχευµένα ζώα. Βασικός στόχος αυτής της γενιάς µουσείων φυσικών επιστηµών είναι η συγκέντρωση, διάσωση, διαφύλαξη, τεκµηρίωση και προβολή της πανίδας µιας περιοχής. - Σπανίως στα µουσεία εκθεµάτων α γενιάς γίνεται µε εµφανή τρόπο ο µετασχηµατισµός της επιστηµονικής γνώσης σε εκλαϊκευτική γνώση. Αυτό σηµαίνει ότι σε αυτόν τον τύπο µουσείου η νοηµατοδότηση των συλλογών δεν επιχειρείται από το ίδιο το µουσείο αλλά επαφίεται στους ερευνητές, στους επισκέπτες και στον εκπαιδευτικό ρόλο του µουσείου. Στα ελληνικά µουσεία ζωολογίας, για παράδειγµα, δεν αναδεικνύεται µια ρητά διατυπωµένη αντίληψη για την επιστηµονική θεωρία ταξινόµησης των διαφόρων δειγµάτων ζώων, αν και στα δύο από τα τρία µουσεία του δείγµατος που εξετάσθηκε υπονοείται ότι η δοµή και το περιεχόµενο των συλλογών βασίζεται στην εξελικτική ταξινοµητική. - Από τα τέσσερα επικοινωνιακά εκθεσιακά στοιχεία που µπορεί να διαθέτει ένα µουσείο φυσικών επιστηµών (αυθεντικά αντικείµενα, θέαµα, αλληλεπιδραστικά στοιχεία, στοιχεία περιβάλλοντος), τα ελληνικά µουσεία ζωολογίας διαθέτουν κυρίως συλλογές αυθεντικών αντικειµένων. Το επικοινωνιακό αυτό στοιχείο δεν είναι πάντοτε διαµεσολαβητικό. Στα ελληνικά µουσεία ζωολογίας που εξετάστηκαν µια πινακίδα µε το φυσικό ή/και το επιστηµονικό όνοµα του ζώου είναι το µοναδικό στοιχείο δια- µεσολάβησης ανάµεσα στα διάφορα εκθέµατα και τον επισκέπτη. - Η επικοινωνιακή πολιτική των ελληνικών µουσείων ζωολογίας χαρακτηρίζεται από το µηχανιστικό, παραδοσιακό επικοινωνιακό µοντέλο όπου το µήνυµα ακολουθεί την πορεία: ποµπός (ο επιµελητής των συλλογών / εκθεµάτων), µέσο (συλλογές εκθεµά- 2 Το δείγµα µουσείων που διερευνήθηκε ήταν το µουσείο Γουλανδρή στην Αθήνα, το πανεπιστηµιακό µουσείο ζωολογίας των Αθηνών και το πανεπιστηµιακό µουσείο Ζωολογίας Πατρών. Η διερεύνηση της φύσης και των χαρακτηριστικών των µουσείων αυτών µεθοδολογικά πραγµατοποιήθηκε µέσω παρατήρησης των ίδιων των µουσείων και συνεντεύξεων µε µέλη του εξειδικευµένου προσωπικού τους (Παραµερίτη, 2005). 3

4 των) και (απο)δέκτης (ο οποίος παθητικά αποδέχεται το µήνυµα). Η διεθνής τάση, πάντως, είναι η ανάδειξη του σύγχρονου µοντέλου επικοινωνίας της Hooper- Greenhill (1994), στο οποίο αναγνωρίζεται η κοινωνική λειτουργία του µουσείου και παίζει πολύ σηµαντικό ρόλο ο ενεργητικός τρόπος συµµετοχής των επισκεπτών, µέσω αλληλεπιδραστικών δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικών προγραµµάτων. - Σχεδιάστηκε και εφαρµόστηκε εργαλείο ανάλυσης του δοµηµένου εκπαιδευτικού ρόλου των µουσείων ζωολογίας (Γκούσκου, 2005). Η συγκριτική ανάλυση που πραγ- µατοποιήθηκε µε τη βοήθεια του συγκεκριµένου εργαλείου έδειξε ότι: - Ο δοµηµένος εκπαιδευτικός ρόλος των ελληνικών µουσείων ζωολογίας είναι υποβαθµισµένος σε σχέση µε αντίστοιχα διεθνή µουσεία αναφοράς όπως το πανεπιστη- µιακό µουσείο φυσικής ιστορίας της Οξφόρδης. Ο ρόλος αυτός περιορίζεται, κυρίως, στις ελεύθερες επισκέψεις κοινού και σχολικών πληθυσµών οι οποίες αρκετές φορές συνοδεύονται από ξενάγηση. Επίσης, δεν έχουν σχεδιασθεί εκ µέρους των µουσείων και δεν προσφέρονται εκπαιδευτικά προγράµµατα στο ευρύ κοινό ή σε σχολικούς πληθυσµούς. To εύρηµα αυτό βρίσκεται σε αντίθεση µε τη διεθνή τάση σύµφωνα µε την οποία αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο η ανάγκη αναβάθµισης του επικοινωνιακού και εκπαιδευτικού ρόλου των πανεπιστηµιακών µουσείων φυσικής ιστορίας (Diamond, 2000 ; Ferriot & Lourenço, 2004). - Τα πανεπιστηµιακά µουσεία ζωολογίας δεν έχουν αναπτύξει συνεργατικούς δεσµούς µε το τυπικό εκπαιδευτικό σύστηµα, αν και σε ρητορικό επίπεδο (κάτι που αποκαλύφθηκε στις συνεντεύξεις µε υπευθύνους των µουσείων) αναγνωρίζεται η ανάγκη για βελτίωση της επικοινωνιακής και εκπαιδευτικής πολιτικής αυτών των µουσείων. To εύρηµα αυτό βρίσκεται σε αντίθεση µε τη διεθνή τάση σύµφωνα µε την οποία α- ναγνωρίζεται όλο και περισσότερο η ανάγκη δηµιουργίας θεσµικού χαρακτήρα συνεργασιών ανάµεσα στα πανεπιστηµιακά µουσεία, το σχολείο και τις τοπικές κοινότητες (MacDonald, 2003). 2. Σχεδιασµός και εφαρµογή διδακτικών δραστηριοτήτων, µέρος των οποίων διεξάγεται στο Μουσείο Ζωολογίας του Πανεπιστηµίου Πατρών, στα πλαίσια ολοκληρωµένων εκπαιδευτικών προγραµµάτων συµβατών µε τους στόχους και το περιεχόµενο του αναλυτικού προγράµµατος για τις φυσικές επιστήµες της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα. - Σχεδιάστηκαν και εφαρµόστηκαν τρία ολοκληρωµένα εκπαιδευτικά προγράµµατα (Κολιόπουλος, 2005). Πρόκειται για πολυήµερα εκπαιδευτικά προγράµµατα που πε- 4

5 ριλαµβάνουν τρεις φάσεις οι οποίες εξελίσσονται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και σε διαφορετικούς τόπους: τη φάση πριν από την επίσκεψη η οποία εξελίσσεται στο σχολείο, τη φάση κατά τη διάρκεια της επίσκεψης η οποία εξελίσσεται στο µουσειακό χώρο και τη φάση µετά την επίσκεψη η οποία εξελίσσεται, όπως και η πρώτη, στο σχολείο. Ο ρόλος των φάσεων που εξελίσσονται στο σχολείο είναι διαφορετικός από αυτόν της επίσκεψης στο µουσειακό χώρο σύµφωνα µε το διδακτικό µοντέλο το οποίο βασίζεται στην εµπειρική εκπαιδευτική έρευνα της Paquin (1995). Στο µοντέλο αυτό, η φάση πριν από την επίσκεψη στο µουσείο συναρτάται µε διδακτικούς στόχους και διδακτικές δραστηριότητες που αναφέρονται στην ανάδειξη ενός θέµατος, στη διατύπωση ερωτηµάτων ή στη µελέτη ενός προβλήµατος. Οι µαθητές θα πρέπει να επιχειρήσουν να απαντήσουν στα ερωτήµατα ή να δώσουν λύση στο πρόβληµα µε τη βοήθεια πληροφοριών και δεδοµένων τα οποία θα συλλέξουν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης παρατηρώντας µουσειολογικά αντικείµενα και συζητώντας γι αυτά. Η ανάλυση και επεξεργασία των πληροφοριών και των δεδοµένων τα οποία συλλέγονται αποτελούν αντικείµενο της τρίτης φάσης και µπορεί να οδηγήσει στην οικοδό- µηση και την ιδιοποίηση της γνώσης από τους µαθητές. - Το εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Τα πτηνά». Το πρόγραµµα αυτό απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας και στοχεύει στη βελτίωση ή την τροποποίηση των αντιλήψεων που έχουν τα παιδιά αυτής της ηλικίας για τα µορφολογικά χαρακτηριστικά ορισµένων δειγµάτων πτηνών επειδή στην ηλικία αυτή τα παιδιά των δυτικών κοινωνιών συγκροτούν την πρωτοτυπική έννοια του ζώου µε βάση κυρίως τα τετράποδα θηλαστικά (Ζόγκζα, 2006) και έτσι δεν είναι σε θέση να ονοµάσουν, περιγράψουν ή/και ταξινο- µήσουν άλλες κατηγορίες ζώων. ιδακτικοί λειτουργικοί στόχοι του προγράµµατος είναι (α) να αναγνωρίζουν και να ονοµάζουν διάφορα δείγµατα πτηνών χρησιµοποιώντας ως κριτήριο τα µορφολογικά χαρακτηριστικά τους και κυρίως αυτά που σχετίζονται µε το ράµφος, τα φτερά και τα πόδια και (β) να αναπαριστούν γραφικά διάφορα δείγµατα πτηνών µε όσο το δυνατόν µεγαλύτερη λεπτοµέρεια. Το πρόγραµµα περιλαµβάνει έξη (6) δραστηριότητες είκοσι πέντε λεπτών. Οι δραστηριότητες που αφορούν στην επίσκεψη των παιδιών στο µουσείο έχουν ως στόχο την ανάπτυξη της δεξιότητας της παρατήρησης καθώς και τη διατύπωση εκ µέρους των υποθέσεων που βασίζονται σε µορφολογικά χαρακτηριστικά ώστε να ταυτοποιήσουν δείγµατα ζώων που αναπαριστώνται σε φωτογραφίες µε δείγµατα ταριχευµένων ζώων. Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε µε δεκαπέντε παιδιά του 10 ου νηπιαγωγείου Πατρών. Οι επί µέ- 5

6 ρους στόχοι, το περιεχόµενο και το εκπαιδευτικό υλικό των προτεινόµενων δραστηριοτήτων βρίσκονται στο πλήρες κείµενο της αναφοράς (DOC3). - Το εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Επίσκεψη στο πανεπιστηµιακό µουσείο Ζωολογίας». Το πρόγραµµα αυτό απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας και στοχεύει στο να α- ναγνωρίζουν τα παιδιά κατηγορίες ζώων (τυπολογικά είδη) (Hickman et al, 2002) ε- πισηµαίνοντας κοινά χαρακτηριστικά κάθε κατηγορίας. Η οικοδόµηση οµάδων κοινών χαρακτηριστικών αντίστοιχων για κάθε κατηγορία ζώων είναι δυνατόν να οδηγήσει τα παιδιά να ταξινοµήσουν και καινούργια δείγµατα ζώων. Πιο συγκεκριµένα, οι διδακτικοί λειτουργικοί στόχοι είναι οι εξής: (α) η γνωριµία των παιδιών µε διάφορα δείγµατα ζώων, (β) η αναγνώριση από τα παιδιά µιας κατηγορίας ζώων από ένα δείγµα ζώου, (γ) η ταυτοποίηση νέων δειγµάτων ζώων µε µια κατηγορία ζώων και (δ) η δηµιουργία µιας νέας κατηγορίας ζώων σε περίπτωση που το δείγµα ζώου δεν ταιριάζει µε τα υπάρχοντα. Οι στόχοι αυτοί είναι αφ ενός συµβατοί µε στόχους του ι- σχύοντος αναλυτικού προγράµµατος της προσχολικής εκπαίδευσης ( αφέρµου κά, 2005) και αφ ετέρου οδηγούν στην υπερπήδηση των νοητικών εµποδίων των παιδιών αυτής της ηλικίας (Ραβάνης, 1999) τα οποία ταξινοµούν τα ζώα σύµφωνα µε µη µορφολογικά κριτήρια όπως ανθρωποµορφικά κριτήρια ή κριτήρια που σχετίζονται µε τη φυσική κίνηση και τη κατοικία (Guichard, 1998 ; Ζόγκζα, 2006). Το πρόγραµµα περιλαµβάνει ένδεκα (11) δραστηριότητες είκοσι πέντε λεπτών. Οι δραστηριότητες που αφορούν στην επίσκεψη των παιδιών στο µουσείο έχουν ως στόχο µέσω µιας κατευθυνόµενης παρατήρησης των εκθεµάτων να αναγνωρίσουν διάφορα δείγµατα ζώων και να διατυπώσουν υποθέσεις σχετικά µε τις κατηγορίες στις οποίες ανήκουν. Η έ- ρευνα πραγµατοποιήθηκε µε εννέα παιδιά του 2 ου νηπιαγωγείου Ρίου. Οι επί µέρους στόχοι, το περιεχόµενο και το εκπαιδευτικό υλικό των προτεινόµενων δραστηριοτήτων βρίσκονται στο πλήρες κείµενο της αναφοράς (DOC4). - Το εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Το βασίλειο των ζώων στη βιτρίνα». Το πρόγραµµα αυτό απευθύνεται σε µαθητές της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης και στοχεύει στη γνωστική και συναισθηµατική προσέγγιση του θέµατος της ταρίχευσης και γενικά της διατήρησης των ζώων και της µετατροπής τους σε µουσειακά εκθέµατα. Πρόκειται για µια µετα-θεώρηση µιας µουσειακής συλλογής όπου η έµφαση δίδεται όχι στη µελέτη στοιχείων της συλλογής αλλά στην αναγκαιότητα και τα χαρακτηριστικά συγκρότησης αυτής της συλλογής. Πιο συγκεκριµένα, οι διδακτικοί λειτουργικοί στόχοι είναι οι εξής: (α) να κατανοήσουν οι µαθητές τη σπουδαιότητα της ύπαρξης ενός µουσείου ζωολογίας (τη γενικότερη προσφορά του στην προαγωγή της επιστηµονικής γνώσης), 6

7 (β) να οικοδοµήσουν µια γενικότερη θετική στάση προς την εκπαιδευτική αξία των επισκέψεων σε µουσείο φυσικών επιστηµών εκτιµώντας θετικά τη σπουδαιότητα συµµετοχής σε εκπαιδευτικά προγράµµατα µουσείων, (γ) να εµπλακούν σε καταστάσεις που θα προάγουν θετικά συναισθήµατα απέναντι στα µουσειακά εκθέµατα (εν προκειµένω τα ταριχευµένα-διατηρηµένα ζώα), (δ) να συγκροτήσουν επιστηµονικού τύπου γνώσεις για την τεχνική της ταρίχευσης - διατήρησης (διαδικασία, υλικά, συνθήκες, σκοπιµότητα κ.ά.), (ε) να συνειδητοποιήσουν την ιδιαιτερότητα του µουσείου ζωολογίας του οποίου τα εκθέµατα-ζώα δεν αποτελούν αποµίµηση ή αναπαράσταση του ζωντανού αλλά φέρουν το πλεονέκτηµα της διατήρησης του ζωντανού έστω και σε εξωτερικό-επιφανειακό επίπεδο και (στ) να προβληµατιστούν σε θέµατα ηθικής σε ότι αφορά τη διατήρηση των ζώων και να κατανοήσουν τις σχέσεις αλληλεξάρτησης µεταξύ ανθρώπων και ζώων. Σε αντίθεση µε τα δύο προηγούµενα προγράµµατα η έµφαση δεν δίδεται τόσο στην εννοιολογική και µεθοδολογική διαστάσεις, αλλά στην πολιτισµική διάσταση της επιστηµονικής γνώσης (Κολιόπουλος, 2006). Το πρόγραµ- µα περιλαµβάνει οκτώ (8) δραστηριότητες σαράντα πέντε λεπτών. Οι δραστηριότητες που αφορούν στην επίσκεψη των µαθητών στο µουσείο έχουν ως στόχο, µέσω της ελεύθερης παρατήρησης των εκθεµάτων και της συζήτησης µε το προσωπικό του µουσείου, αφ ενός να πληροφορηθούν οι µαθητές για τους στόχους, την αξία και τις τεχνικές της ταρίχευσης και των άλλων µορφών διατήρησης και αφ ετέρου να προσφέρουν κίνητρα για ανάπτυξη θετικών στάσεων σχετικά µε τη συγκέντρωση, διάσωση, διαφύλαξη, τεκµηρίωση και προβολή συλλογών ζώων στα µουσεία ζωολογίας. Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε µε 28 συνολικά µαθητές/ριες της Στ τάξης του ηµοτικού Σχολείου της Πανεπιστηµιούπολης Πατρών. Οι επί µέρους στόχοι, το περιεχόµενο και το εκπαιδευτικό υλικό των προτεινόµενων δραστηριοτήτων βρίσκονται στο πλήρες κείµενο της αναφοράς (DOC5). - Ένα βασικό συµπέρασµα της ερευνητικής δραστηριότητας που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του σχεδιασµού των τριών εκπαιδευτικών προγραµµάτων είναι ότι στις συλλογές του µουσείου Ζωολογίας του πανεπιστηµίου Πατρών µπορούν να αποδοθούν διαφορετικές νοηµατοδοτήσεις, οι οποίες να αποτελέσουν εν δυνάµει κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό το οποίο θα συµβάλλει στη γνωστική και συναισθηµατική πρόοδο παιδιών της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Οι νοηµατοδοτήσεις αυτές προέρχονται όχι από τη φύση και τα χαρακτηριστικά του µουσείου αλλά από τους στόχους και το περιεχόµενο των προτεινόµενων εκπαιδευτικών προγραµµάτων. Αυτό σηµαίνει ότι τα µουσεία εκθεµάτων α γενιάς είναι δυνατόν, µέσω του µοντέλου του 7

8 ολοκληρωµένου εκπαιδευτικού προγράµµατος, να αναβαθµίσουν τον επικοινωνιακό και εκπαιδευτικό τους ρόλο. Αναγκαία συνθήκη φαίνεται να είναι η δηµιουργία στενών σχέσεων ανάµεσα στο µουσείο, το σχολείο και το πανεπιστήµιο. Αυτό τουλάχιστον αποδείχτηκε κατά την εφαρµογή των τριών προγραµµάτων όπου οι υπεύθυνοι του µουσείου συνεργάστηκαν µε την οµάδα του ερευνητικού προγράµµατος ώστε τα µέλη της να έχουν πλήρη πρόσβαση στους χώρους και τη γνώση του µουσείου, ενώ τα µέλη της ερευνητικής οµάδας συνεργάστηκαν µε τους εκπαιδευτικούς που έλαβαν µέρος στα εκπαιδευτικά προγράµµατα συνδιαµορφώνοντάς τα ως ένα βαθµό. Η σχέση µουσείου - εκπαιδευτικών δεν αναπτύχθηκε επαρκώς. Μια τέτοια σχέση είναι δυνατόν να αποκτήσει σηµαίνουσα σηµασία εάν το ίδιο το µουσείο εµπλακεί στη διαδικασία εκπόνησης και διάδοσης εκπαιδευτικών προγραµµάτων. 3. Αξιολόγηση της γνωστικής και συναισθηµατικής προόδου των παιδιών που εµπλέκονται στα εκπαιδευτικά προγράµµατα. - Στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Τα πτηνά» τα αποτελέσµατα της ανάλυσης των αντιλήψεων των παιδιών για τα διάφορα µορφολογικά στοιχεία των πτηνών που µελέτησαν προήλθαν από την αξιολόγηση (α) συνεντεύξεων που πραγµατοποίησε η ερευνήτρια (Μ.Φλαούνα) πριν και µετά την εκτέλεση του προγράµµατος µε όλα τα παιδιά που πήραν µέρος σε αυτό και (β) σχεδίων δειγµάτων ζώων που δηµιούργησαν τα παιδιά πριν και µετά την εκτέλεση του προγράµµατος. Ο συνδυασµός των δύο ειδών δεδοµένων µας οδηγεί στο συµπέρασµα πως οκτώ από τα δεκαπέντε παιδιά επιθυµούν να αλλάξουν διάφορα µορφολογικά στοιχεία στα σχέδιά τους µετά την πραγµατοποίηση του προγράµµατος σε σχέση µε τα σχέδια που δηµιούργησαν πριν από αυτή, έξη παιδιά δεν επιθυµούν να αλλάξουν κάτι στα αρχικά τους σχέδια και ένα παιδί αρνείται να σχεδιάσει το ίδιο δείγµα ζώου πριν και µετά την εκτέλεση του προγράµµατος. Ορισµένες ασάφειες στη µεθοδολογία και την ανάλυση των αποτελεσµάτων δεν µας επιτρέπουν, πάντως, να εξάγουµε ασφαλή συµπεράσµατα για το εύρος και τη φύση της γνωστικής προόδου που επετεύχθη. Αντιθέτως, από το ηµερολόγιο που κράτησε η ερευνήτρια προκύπτει ότι τα παιδιά στην πλειοψηφία τους διατήρησαν καθ όλη τη διάρκεια του προγράµµατος έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις διάφορες δραστηριότητες, τόσο στο χώρο του σχολείου όσο και σε αυτόν του µουσείου. Λεπτοµερή αποτελέσµατα παρουσιάζονται στην πλήρη αναφορά του προγράµµατος (DOC3). - Στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Επίσκεψη στο πανεπιστηµιακό µουσείο Ζωολογίας» τα αποτελέσµατα της ανάλυσης των αντιλήψεων των παιδιών για τις κατηγοριοποιή- 8

9 σεις των ζώων προήλθε κυρίως από την αξιολόγηση συνεντεύξεων που πραγµατοποίησε η ερευνήτρια (Ε. Γκούσκου) µετά την εκτέλεση του προγράµµατος µε όλα τα παιδιά που πήραν µέρος σε αυτό. Τα βασικά συµπεράσµατα που εξήχθησαν µετά την τελική συνέντευξη έχουν ως εξής: Τρία από τα εννέα παιδιά θεωρείται ότι έχουν οικοδοµήσει µια αντίληψη ταξινόµησης των ζώων µε βάση αµιγώς µορφολογικά κριτήρια αφού ήσαν σε θέση να αναγνωρίσουν, ονοµάσουν και κατηγοριοποιήσουν όλα τα δείγµατα ζώων που τους υπεδείχθησαν και, παράλληλα, να υποδείξουν µια νέα κατηγορία ζώων εκτός από αυτές τις οποίες µελέτησαν στο µουσείο και να αιτιολογήσουν την παρουσία της µε τη χρήση µορφολογικών στοιχείων. Πέντε από τα εννέα παιδιά βρίσκονται σε πορεία οικοδόµησης µιας αντίληψης ταξινόµησης των ζώων µε βάση µορφολογικά κριτήρια. Τα παιδιά αυτά καταφέρνουν να υποδείξουν δύο τουλάχιστον κατηγορίες ζώων αλλά δεν χρησιµοποιούν πάντοτε αµιγώς µορφολογικά κριτήρια (εισάγουν, π.χ., και το κριτήριο της κατοικίας). Αναγνωρίζουν επίσης µια νέα κατηγορία ζώων χωρίς όµως να το αιτιολογούν. Τέλος, µόνο ένα παιδί φαίνεται να µη ση- µειώνει γνωστική πρόοδο παραµένοντας στις αρχικές του ιδέες. Τα παραπάνω αποτελέσµατα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αφού δεν έχουν εντοπιστεί στη βιβλιογραφία εργασίες που να αναδεικνύουν την αντίληψη της ταξινόµησης ζώων µε βασικό κριτήριο τα µορφολογικά στοιχεία σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Περαιτέρω έρευνα προς αυτή τη κατεύθυνση διεξάγεται στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής που εκπονεί η Ε. Γκούσκου. Από το ηµερολόγιο που κράτησε η ερευνήτρια προκύπτει ότι τα παιδιά στην πλειοψηφία τους διατήρησαν καθ όλη τη διάρκεια του προγράµµατος έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις διάφορες δραστηριότητες, τόσο στο χώρο του σχολείου όσο και σε αυτόν του µουσείου. Λεπτοµερή αποτελέσµατα παρουσιάζονται στην πλήρη αναφορά του προγράµµατος (DOC4). - Στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Το βασίλειο των ζώων στη βιτρίνα» τα αποτελέσµατα της διερεύνησης της εξέλιξης των αντιλήψεων και στάσεων των µαθητών για την ταρίχευση και διατήρηση των ζώων σε µουσεία ζωολογίας προήλθαν κυρίως από γραπτό ερωτηµατολόγιο που δόθηκε στους µαθητές πριν από και µετά την πραγµατοποίηση του προγράµµατος από την ερευνήτρια (Ν. Σισσαµπέρη). ιερευνήθηκαν συγκεκριµένα η αλλαγή στάσεων των µαθητών για τα µουσεία γενικά και για τα µουσεία ζωολογίας ειδικότερα, καθώς και οι αλλαγή αντιλήψεων σχετικά µε τη σηµασία, το περιεχόµενο και τις επιπτώσεις της; έννοιας της ταρίχευσης και διατήρησης των ζώων σε µουσεία. Μερικά βασικά συµπεράσµατα από την ανάλυση και σύγκριση των απαντήσεων των µαθητών είναι τα εξής: (α) η µεγάλη πλειοψηφία των µαθητών 9

10 (19/28) δεν είχε επισκεφθεί περισσότερα από δύο µουσεία, (β) αυξήθηκε κατά πολύ ο αριθµός των µαθητών (από 3/28 στους 12/28) που θεωρούν ότι, µετά από τη συµµετοχή τους στο πρόγραµµα, το µουσείο ζωολογίας αποτελεί, εκτός από χώρο θεάµατος και εντυπωσιασµού, ένα χώρο στον οποίο µπορούν να αντλήσουν και να οικοδοµήσουν γνώσεις σχετικά µε τα ταριχευµένα ζώα και τα ζώα γενικότερα, (γ) η µεγάλη πλειοψηφία των µαθητών (από 0/28 σε 20/28) µετακινήθηκε από την άποψη ότι η ταρίχευση είναι το λεγόµενο βαλσάµωµα χωρίς να µπορούν να αποδώσουν κάποια ση- µασία στη λέξη αυτή προς την αντίληψη ότι η ταρίχευση είναι µια διαδικασία συντήρησης των ζώων την οποία περιγράφουν µε σχετική επιστηµονική επάρκεια και (δ) αυξήθηκε ο αριθµός των µαθητών (από 15/28 σε 22/28) που αιτιολόγησαν τη θετική στάση τους προς την ταρίχευση ζώων για επιστηµονικούς και κοινωνικούς σκοπούς µε σαφή επιχειρήµατα. Τέλος, η µεγάλη πλειοψηφία των µαθητών, απαντώντας σε ερωτήσεις φυλλαδίου αξιολόγησης του όλου προγράµµατος, αξιολόγησαν τις περισσότερες δραστηριότητες στο σχολείο και το µουσείο ως ενδιαφέρουσες. Με βάση τα προηγούµενα, µπορούµε να ισχυριστούµε ότι η προσπάθεια µετουσίωσης της εξωσχολικής µουσειακής εµπειρίας σε έναυσµα για δηµιουργία κινήτρων για οικοδόµηση συγκεκριµένων γνώσεων και στάσεων καθίσταται δυνατή µέσω του προτύπου αυτού εκπαιδευτικού προγράµµατος. Λεπτοµερή αποτελέσµατα παρουσιάζονται στην πλήρη αναφορά του προγράµµατος (DOC5). - Συγκρίνοντας τα αποτελέσµατα των τριών εκπαιδευτικών προγραµµάτων παρατηρούµε ότι η ίδια εµπειρική βάση (τα εκθέµατα του µουσείου ζωολογίας) είναι δυνατόν να δηµιουργήσουν για τα παιδιά της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης ποικίλα δίκτυα σηµασιών µε ορισµένους κανόνες λειτουργίας και ερµηνευτικά πρότυπα, µε βάση τα οποία «µεταφράζονται» οι εµπειρίες και αφοµοιώνονται οι προσλαµβανόµενες πληροφορίες από αυτά (Ραβάνης, 2003). Ορισµένα µάλιστα από τα δίκτυα αυτά, όπως στην περίπτωση του προγράµµατος «Επίσκεψη στο πανεπιστηµιακό µουσείο Ζωολογίας», φαίνεται να συγκροτούνται ακριβώς λόγω της συστηµατικής διασύνδεσης των περιεχοµένων της τυπικής (δραστηριότητες στο σχολείο) και της άτυπης (δραστηριότητες στο µουσείο) µορφής εκπαίδευσης. Η κατάδειξη της λειτουργικής σχέσης ανάµεσα στις δύο µορφές εκπαίδευσης αποτελεί κεντρική υπόθεση εργασίας στην συνεχιζόµενη έρευνά µας. - Η θετική ανταπόκριση της συντριπτικής πλειοψηφίας των παιδιών που έλαβαν µέρος στα συγκεκριµένα προγράµµατα δεν είναι ένα πρωτόγνωρο εύρηµα καθώς το ίδιο το µουσείο φυσικής ιστορίας µε τις συλλογές του «παραµένει ένα διδακτικό πλεονέκτη- 10

11 µα που θα κάνει [τους επισκέπτες] να θαυµάσουν, να εκπλαγούν και να αναρωτηθούν» (Van Praet, 1989). Το σηµαντικό ερώτηµα που ανακύπτει είναι αν αυτή η α- νταπόκριση συνδέεται και πως µε την γνωστική λειτουργία που µε προνοµιακό τρόπο εισάγεται στο προτεινόµενο µοντέλο του ολοκληρωµένου εκπαιδευτικού προγράµµατος, µελέτες περιπτώσεων του οποίου παρήχθησαν στο παρόν ερευνητικό πρόγραµµα. 4. Ανάπτυξη διδακτικού υλικού (έντυπου, οπτικοακουστικού και πολυµεσικού) σχετικού µε τα εκθέµατα του Μουσείου Ζωολογίας του Παν/µίου Πατρών. - Η αναπτυξιακή φύση της παρούσας έρευνας επέτρεψε τη δηµιουργία εκπαιδευτικού υλικού το οποίο συνίσταται (α) σε ακολουθίες διδακτικών δραστηριοτήτων στις ο- ποίες παρέχονται λεπτοµερείς περιγραφές των στόχων, του περιεχοµένου, της διδακτικής προσέγγισης και των µέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους, (β) σε εργαλεία αξιολόγησης της γνωστικής και συναισθηµατικής αξιολόγησης των παιδιών που συµµετέχουν στις προτεινόµενες δραστηριότητες και (γ) σε ένα σχέδιο διαδικτυακού τόπου ο οποίος απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς οι οποίοι θα επιθυµούσαν να επισκεφθούν το µουσείο Ζωολογίας του πανεπιστηµίου Πατρών. Ο διαδικτυακός τόπου δεν κατέστη δυνατόν να υλοποιηθεί εντός των χρονικών ορίων του ερευνητικού προγράµµατος αλλά πρόκειται να ολοκληρωθεί εντός του τρέχοντος έτους. Το σύνολο του εκπαιδευτικού αυτού υλικού περιγράφεται στο πλήρες κείµενο της αναφοράς. Γ. Μεταπτυχιακές εργασίες ηµοσιεύσεις - Ανακοινώσεις - Χ. Παραµερίτη (2005), «Η φύση και τα χαρακτηριστικά του µουσείου Φυσικής Ι- στορίας. Η περίπτωση του Μουσείου Ζωολογίας», ΜΠΣ Τµήµατος Επιστηµών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία στην κατεύθυνση «ιδακτική των Θετικών Επιστηµών: Εκπαιδευτικά Προγράµµατα, Αξιολόγησης και Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση». Η εργασία αναφέρεται στη διερεύνηση της σύστασης και του ρόλου διαφόρων µουσείων ζωολογίας στον ελλαδικό χώρο. Πιο συγκεκριµένα, µελετάται το είδος του διαµεσολαβητικού µετασχηµατισµού των θεωρητικών πλαισίων της ζωολογίας σε µουσειακά αντικείµενα µέσω αφ ενός της περιγραφής των µουσείων αυτών και αφ ετέρου των αντιλήψεων των υπευθύνων των µουσείων (DOC1). - Ε. Γκούσκου (2005), «Ο εκπαιδευτικός ρόλος του µουσείου Φυσικής Ιστορίας µε έµφαση στο µουσείο Ζωολογίας», ΜΠΣ Τµήµατος Επιστηµών της Εκπαίδευσης και 11

12 της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία στην κατεύθυνση «ιδακτική των Θετικών Ε- πιστηµών: Εκπαιδευτικά Προγράµµατα, Αξιολόγησης και Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση». Στα πλαίσια αυτής της ερευνητικής εργασίας, διερευνήθηκε η φύση, τα χαρακτηριστικά και το περιεχόµενο του δοµηµένου εκπαιδευτικού ρόλου του µουσείου Ζωολογίας και δηµιουργήθηκε ένα εργαλείο ανάλυσης των εκπαιδευτικών δυνατοτήτων αυτού του µουσείου το οποίο εφαρµόστηκε σε διάφορα ελληνικά µουσεία µεταξύ των οποίων και στο µουσείο Ζωολογίας του παν/µίου Πατρών (DOC2). - Προετοιµάζεται η διάχυση των αποτελεσµάτων της έρευνας εντός του 2008 µε σειρά δηµοσιεύσεων σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά καθώς και ανακοινώσεων ώστε να διαχυθούν τα αποτελέσµατα της παρούσας έρευνας.. ιεθνείς επαφές Πραγµατοποιήθηκαν επαφές µε τους υπευθύνους των µουσείων «Palais de la Découverte», «Musée Nationale des Sciences Naturelles» και «Cité des Sciences et de l Industrie» (Παρίσι, Γαλλία) και του Australian Natural History Museum (Σίδνεϊ, Αυστραλία). Οι επαφές αυτές δηµιούργησαν τη βάση µιας µονιµότερης συνεργασίας µε τα παραπάνω ιδρύµατα σε επίπεδο ανταλλαγής βιβλιογραφικών δεδοµένων και παροχής εξειδικευµένων γνώσεων στο σχεδιασµό και υλοποίηση σχετικών εκπαιδευτικών προγραµµάτων. Ε. Ενδεικτικές βιβλιογραφικές αναφορές αφερµού Χ, Κουλούρη Π & Μπασαγιάννη Ε. (2005). Οδηγός Νηπιαγωγού, Εκπαιδευτικοί σχεδιασµοί & δηµιουργικά περιβάλλοντα µάθησης. ΥΠΕΠΘ. Diamond J. (2000). Moving toward innovation: Informal science education in university natural history museums. Curator, 43, 2, Ferriot D. & Lourenço M. (2004). De l utilité des musées et collections des universités. La Lettre de l OCIM, 93, Guichard J. (1998). Observer pour comprendre les sciences de la vie et de la terre. Hachette. Hickman C., Larry R. & Larson A. (2002). Ζωολογία: Ολοκληρωµένες αρχές. Εκδόσεις Ίων. Hooper-Greenhill E. (1994). The educational role of the museum. Routledge. 12

13 Ζόγκζα Β. (2006). Η Βιολογική Γνώση στην Παιδική Ηλικία, Ιδέες των Παιδιών και ιδακτικές Προσεγγίσεις. Μεταίχµιο. Κολιόπουλος. (2005). Η διδακτική προσέγγιση του µουσείου φυσικών επιστηµών, Μεταίχµιο. Κολιόπουλος. (2006). Θέµατα διδακτικής των φυσικών επιστηµών. Η συγκρότηση της σχολικής γνώσης. Εκδόσεις Μεταίχµιο. Κουλαϊδής Β. (Επιµ.) (2001). ιδακτική των φυσικών επιστηµών. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. MacDonald S. (2003). Desperately Seeking Sustainability: University Museums in meaningful relationships. ICOM, Study Series, 11, Paquin M. (1995). Modèle didactique d utilisation d institutions culturelles québécoises à des fins éducatives. Loisir et Société, 18, 2, Ραβάνης Κ. (1999). Οι φυσικές επιστήµες στην προσχολική εκπαίδευση. Εκδόσεις Τυπωθήτω. Ραβάνης Κ. (2003). Εισαγωγή στη ιδακτική των Φυσικών επιστηµών, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών. Van Praet M. (1989). Contradictions des musées d histoire naturelle et évolution de leurs expositions. In B. Schiele (Dir.) Faire voir, faire savoir. La muséologie scientifique au présent. Musée de la Civilisation,

Πρακτικά Ημερίδας Proceedings "Εκπαιδευτικές δράσεις για την πολιτιστική κληρονομιά και το περιβάλλον 2008-2009"

Πρακτικά Ημερίδας Proceedings Εκπαιδευτικές δράσεις για την πολιτιστική κληρονομιά και το περιβάλλον 2008-2009 72 Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας στους χώρους ενός πανεπιστημιακού μουσείου φυσικής ιστορίας Ειρήνη Γκούσκου, Υποψήφια Διδάκτορας, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 2 η : Στοιχεία έκθεσης και ερμηνείας των μουσείων ΦΕΤ

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 2 η : Στοιχεία έκθεσης και ερμηνείας των μουσείων ΦΕΤ Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 2 η : Στοιχεία έκθεσης και ερμηνείας των μουσείων ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τη συνεργασία σχολείου και μουσείων ΦΕΤ

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τη συνεργασία σχολείου και μουσείων ΦΕΤ Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τη συνεργασία σχολείου και μουσείων ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειολογία και Εκπαίδευση

Mουσειολογία και Εκπαίδευση Mουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Διαμεσολαβητικός και διδακτικός μετασχηματισμός Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Ενότητα 1: Εισαγωγή στην εκπαιδευτική έρευνα Μια ανακεφαλαίωση Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή» ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή» Τα σημερινά μας θέματα Το περίγραμμα του μαθήματος η ερευνητική περιοχή της «Διδακτικής της Βιολογίας»

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Δυνατότητες εκπαιδευτικής αξιοποίησης εκ μέρους της τυπικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο σχολείο με τη βοήθεια των μουσείων ΦΕΤ

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο σχολείο με τη βοήθεια των μουσείων ΦΕΤ Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο σχολείο με τη βοήθεια των μουσείων ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία φυσικών επιστημών

Μουσειολογία φυσικών επιστημών Μουσειολογία φυσικών επιστημών Ενότητα 3 η : Εκπαιδευτικές δραστηριότητες στα μουσεία ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Ενότητα 2: Η διατύπωση του προβλήματος και οι στρατηγικές έρευνας: α) η επισκόπηση και β) η πειραματική έρευνα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον!

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! 1 ΣΥΝΟΨΗ 150.000 εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα συμμετάσχουν μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ 2014-2015 Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑΣΕΝΑΡΙΑ ήκαι ΣΧΕ ΙΑΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 Τι είναι Εκπαιδευτικό Σενάριο;

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ Τίτλος μαθήματος ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΒΠ 0921 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS: 5 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ: 5 ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 5Β: Η διδασκαλία του απλού εκκρεμούς στο Γυμνάσιο - Παράδειγμα καινοτομικής και εποικοδομητικής αντίληψης για τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 5Α: Παράδειγμα εποικοδομητικής αντίληψης για τη διδασκαλία της

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 5Α: Παράδειγμα εποικοδομητικής αντίληψης για τη διδασκαλία της Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 5Α: Παράδειγμα εποικοδομητικής αντίληψης για τη διδασκαλία της φυσικής Η διδασκαλία της ανεμογεννήτριας Δημήτρης Κολιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Αλεξανδρούπολη 08/04/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Το «Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών» του Τ.Ε.Ε.Π.Η.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία

Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Διδακτική της Φυσικής: Ερευνητικές Προσεγγίσεις στη Μάθηση και στη Διδασκαλία Ενότητα 2: Διδακτικός μετασχηματισμός της επιστημονικής γνώσης και ερευνητικά ρεύματα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Τα διδακτικά σενάρια

Τα διδακτικά σενάρια 2.2.4.1 Τα διδακτικά σενάρια Το ζήτηµα της διδακτικής αξιοποίησης του λογισµικού αποτελεί σηµείο προβληµατισµού ερευνητών και εκπαιδευτικών που ασχολούνται µε την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης. Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος)

Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης. Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος) Παιδί και Ιστορικά Αρχεία: Προβληματισμοί, Μεθοδολογία, Μελέτη περίπτωσης Λεωνίδας Κ. Πλατανιώτης Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 (Φιλόλογος) 1. Εισαγωγή Σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι: να αναδείξει τη σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου

Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου Δείκτης Αξιολόγησης 5.2: Ανάπτυξη και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου ΤΟΜΕΑΣ 5: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Περιγραφή: Η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π Κωδικοποίηση των γνωστικών περιοχών και µονάδων

Παραδοτέο Π Κωδικοποίηση των γνωστικών περιοχών και µονάδων 1 ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προπτυχιακών Προγραµµάτων Σπουδών ιεύρυνση τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών συγχρηµατοδοτείται µέσω του ΥΠΕΠΘ από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Το εργαστήρι για εκπαιδευτικούς σχολικών μονάδων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κιλκίς προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Άτυπες πηγές μάθησης. Μέρος 1 ο : Θεωρητικό πλαίσιο. Κ. Χαλκιά Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον θηνών

Άτυπες πηγές μάθησης. Μέρος 1 ο : Θεωρητικό πλαίσιο. Κ. Χαλκιά Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον θηνών Άτυπες πηγές μάθησης Μέρος 1 ο : Θεωρητικό πλαίσιο Κ. Χαλκιά Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον θηνών 2 Τυπική, μη τυπική και άτυπη εκπαίδευση Τυπική εκπαίδευση: η εκπαίδευση που καθορίζεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς ηµήτρης Καλογήρου Θωµαή Καρακίτσου Βασιλική Μακρή Κατερίνα Χριστόπουλος Νίκος Σχολείο Αθήνας Σχολείο Χανίων Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Γενικός σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός Κατάλογος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών,

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός Κατάλογος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών, Περίληψη των αποτελεσµάτων της έρευνας για τα µέλη διδακτικού προσωπικού του Ε.Μ.Π., αναφορικά µε τη χρήση της βιβλιοθήκης και την πληροφοριακή παιδεία Φωτεινή Ευθυµίου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός

Διαβάστε περισσότερα

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ STED Π. Καριώτογλου Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Η παρουσίαση γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ a. Γενικές αρχές b. Γενικοί σκοποί 13

Περιεχόµενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ a. Γενικές αρχές b. Γενικοί σκοποί 13 Περιεχόµενα Εισαγωγή 3 1 ο Μέρος Οι προτάσεις των προγραµµάτων σπουδών Φυσικών Επιστηµών σήµερα 7 Κεφάλαιο 1 ο Ανάλυση Συγκριτική καταγραφή των προτάσεων σύγχρονων προγραµµάτων σπουδών Φυσικών Επιστηµών.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Προβληματική Την τελευταία εικοσαετία,

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 2 η : Επιστημονική καλλιέργεια Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση

Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση Ξ. Αραπάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Παν/μίου Θεσσαλίας Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: /

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: / ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

«Σύγχρονες προσεγγίσεις και πειράματα στη Διδασκαλία της Φυσικής και της Χημείας στη Δευτεροβάθμια και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση».

«Σύγχρονες προσεγγίσεις και πειράματα στη Διδασκαλία της Φυσικής και της Χημείας στη Δευτεροβάθμια και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση». ΔΟΜΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Σύγχρονες προσεγγίσεις και πειράµατα στη Διδασκαλία της Φυσικής και της Χηµείας στη Δευτεροβάθµια και Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση» http://diaviou.auth.gr/physics_and_chemistry_edu

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Ενότητα 4: Οδηγίες συγγραφής εκπαιδευτικής έρευνας Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. Μάθημα 11 «Το εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος» στην προσχολική ηλικία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. Μάθημα 11 «Το εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος» στην προσχολική ηλικία ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μάθημα 11 «Το εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος» στην προσχολική ηλικία Τα θέματά μας σήμερα Θα δούμε πώς αντιλαμβάνονται τα μικρά παιδιά το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας ΠΤΠΕ ΠΘ Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ ΠΘ Βασιλεία Χρηστίδου Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα).

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα). τάξης είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν σηµαντικό. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του αυτές τις παραµέτρους και να προσαρµόσει το σενάριο ανάλογα. Ιδιαίτερα όταν εφαρµόσει το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΠΕΚ Λαμίας Υπεύθυνος: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

«Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα

«Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα «Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H παρούσα έρευνα έχει συγχρηματοδοτηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός Σχέδιο δράσης για την πρόληψη ή/και την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων κάθε είδους, την ανάδειξη της σημασίας της διαφορετικότητας και την καταπολέμηση της βίας στα σχολεία 7085/14-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα