ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΠΟ ΣΟΓΙΕΛΑΙΟ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΠΟ ΣΟΓΙΕΛΑΙΟ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΠΟ ΣΟΓΙΕΛΑΙΟ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΟΡΟΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑ

2 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΠΟ ΣΟΓΙΕΛΑΙΟ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΟΡΟΔΗΜΟΥ Εξεταστική Επιτροπή : ΚΑΡΑΓΓΕΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (επιβλέπων) (μέλος) (μέλος) ΚΑΛΑΜΑΤΑ

3 Περιεχόμενα Σκοπός...4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βιομάζα Ενέργεια βιομάζας Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα βιομάζας Βιομάζα και Βιοκαύσιμα Βιοκαύσιμα Γενικά Παραγωγή βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς Βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς Διαφορές μεταξύ βιοκαυσίμων πρώτης και δεύτερης γενιάς Σόγια Σόγια Περιγραφή και φυσικά χαρακτηριστικά Παραγωγή σογιέλαιου Παραγωγή βιοντίζελ από σογιέλαιο Γενικά Διαδικασία μετεστεροποίησης Παραγωγή βιοντίζελ στην Ευρώπη Ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για το βιοντίζελ Βιοντίζελ και περιβάλλον Βιβλιογραφία

4 Σκοπός Συγκρινόμενα με τα ορυκτά καύσιμα, τα βιοκαύσιμα, παρουσιάζουν περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα στη χρήση τους, ενώ εξετάζοντας όλο τον κύκλο ζωής τους μπορεί να εμφανίσουν και σημαντικά μειονεκτήματα. Τα τελευταία χρόνια, ο συνδυασμός περιβαλλοντικών, οικονομικών, εθνικών και γεωπολιτικών παραμέτρων σε παγκόσμιο επίπεδο, οδήγησε στη θέσπιση διαφόρων μέτρων και κινήτρων για την αύξηση της χρήσης τους. Η εξέταση και η αποτίμηση, όμως, τόσο των πλεονεκτημάτων, όσο κυρίως των μειονεκτημάτων από τη ραγδαία αύξηση της χρήσης των υγρών βιοκαυσίμων, θα συμβάλλει στη διατήρηση του ανανεώσιμου χαρακτήρα τους και στην αποτροπή δημιουργίας σοβαρών περιβαλλοντικών/κλιματικών προβλημάτων με μη αναστρέψιμες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο «βιοκαύσιμα» εννοούμε ό,τι μπορεί να παράγει ενέργεια και προέρχεται από βιομάζα. Τα υγρά βιοκαύσιμα, βιοαιθανόλη και βιοντίζελ, χρησιμοποιούνται στις μεταφορές αντί της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, αντίστοιχα. Η γρήγορη και σχετικά εύκολη βιολογική τους σύνθεση, σε αντίθεση με τη μακροχρόνια και κάτω υπό ειδικές συνθήκες δημιουργία του αργού πετρελαίου, τα κατατάσσει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θεωρούνται φιλικά προς το περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια τα προβλήματα στην Ελληνική γεωργία έχουν γίνει πολύ έντονα. Προβλήματα διάθεσης της πλειοψηφίας των παραγόμενων προϊόντων αναφέρονται συνεχώς, ενώ το γεωργικό εισόδημα σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στις επιδοτήσεις, οι οποίες όμως, σύμφωνα με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ),πρόκειται να μειωθούν σημαντικά. Από την άλλη μεριά, η εντατικοποίηση της γεωργίας έχει προκαλέσει αξιοσημείωτη ρύπανση των φυσικών πόρων, εξάντληση των υδατικών πόρων και υποβάθμιση των εδαφών. Τα παραπάνω προβλήματα κάνουν επιτακτική την ανάγκη για αναδιάρθρωση της Ελληνικής γεωργίας. Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζουν οι νέες αυτές καλλιέργειες είναι οι μεγάλες αποδόσεις, οι μικρές απαιτήσεις σε άρδευση και θρεπτικά στοιχεία, η φιλικότητα προς το περιβάλλον κ.α. Επιπλέον είναι προωθούμενες από την Ευρωπαϊκή κοινότητα, ενώ έχει γίνει ειδική ρύθμιση ώστε να μπορούν να καλλιεργηθούν σε αγρούς που είναι υπό καθεστώς αγρανάπαυσης. Οι ενεργειακές καλλιέργειες είναι καλλιεργούμενα ή αυτοφυή είδη, τα οποία παράγουν βιομάζα, ως κύριο προϊόν, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάφορους ενεργειακούς σκοπούς, όπως παραγωγή θερμότητας, ηλεκτρική ενέργεια, βιοκαυσίμων κ.α. Εξετάζοντας το παρελθόν της παραγωγής του βιοντίζελ παρατηρούμε ότι αυτό δεν είναι ένα καινούριο καύσιμο, αφού οι πρώτες ενέργειες έγιναν το 5

6 1981 στη Νότια Αφρική. Στην Ευρώπη, οι χώρες μεγαλύτερης παραγωγής είναι η Αυστρία και η Γερμανία. Στην Αυστρία, η παραγωγή του βιοντίζελ πραγματοποιήθηκε σε μια πιλοτική μονάδα το 1985, ενώ το 1990 ξεκίνησε η εμπορευματοποίησή του. Το 1991 το πρώτο βιοντίζελ έγινε ευρέως αποδεκτό εξασφαλίζοντας υψηλή ποιότητα καυσίμου. Η πρώτη ύλη που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του βιοντίζελ ήταν κυρίως το έλαιο ελαιοκράμβης (εικ.1), που θεωρείται ιδανική πρώτη ύλη για το ευρωπαϊκό κλίμα. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε το ηλιέλαιο, κυρίως στη Γαλλία και την Ιταλία. Εικ.1 Ελαιοκράμβη, το φυτό 6

7 1. Βιομάζα 1.1 Ενέργεια βιομάζας Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς όπως είναι το ξύλο και άλλα προϊόντα του δάσους, υπολείμματα καλλιεργειών, κτηνοτροφικά απόβλητα, απόβλητα βιομηχανιών τροφίμων κ.λπ. Μπορεί να αποσπαστεί και να χρησιμοποιηθεί ποικιλοτρόπως συμμετέχοντας συνεχώς στον παγκόσμιο ζωικό κύκλο και κυρίως ως καύσιμο για παραγωγή ενέργειας. Η ενέργεια που είναι δεσμευμένη στις φυτικές ουσίες προέρχεται από τον ήλιο. Με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, τα φυτά μετασχηματίζουν την ηλιακή ενέργεια σε βιομάζα. Οι ζωικοί οργανισμοί αυτή την ενέργεια την προσλαμβάνουν με την τροφή τους και αποθηκεύουν ένα μέρος της. Αυτή την ενέργεια αποδίδει τελικά η βιομάζα, μετά την επεξεργασία και τη χρήση της. Είναι μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας γιατί στην πραγματικότητα είναι αποθηκευμένη ηλιακή ενέργεια που δεσμεύτηκε από τα φυτά κατά τη φωτοσύνθεση. Η βιομάζα είναι η πιο παλιά και διαδεδομένη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας. Ο πρωτόγονος άνθρωπος, για να ζεσταθεί και να μαγειρέψει, χρησιμοποίησε την ενέργεια (θερμότητα) που προερχόταν από την καύση των ξύλων, που είναι ένα είδος βιομάζας. Αλλά και μέχρι σήμερα, κυρίως οι αγροτικοί πληθυσμοί, τόσο της Αφρικής, της Ινδίας και της Λατινικής Αμερικής, όσο και της Ευρώπης, για να ζεσταθούν, να μαγειρέψουν και να φωτιστούν χρησιμοποιούν ξύλα, φυτικά υπολείμματα (άχυρα, πριονίδια, άχρηστους καρπούς ή κουκούτσια κ.ά.) και ζωικά απόβλητα (κοπριά, λίπος ζώων, άχρηστα αλιεύματα κ.ά.). Όλα τα παραπάνω υλικά, που άμεσα ή έμμεσα προέρχονται από το φυτικό κόσμο, αλλά και τα υγρά απόβλητα και το μεγαλύτερο μέρος από τα αστικά 7

8 απορρίμματα (υπολείμματα τροφών, χαρτί κ.ά.) των πόλεων και των βιομηχανιών, μπορούμε να τα μετατρέψουμε σε ενέργεια. Εικ.2 Διάφορες μορφές βιομάζας 1.2 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα βιομάζας Βασικό πλεονέκτημα της βιομάζας είναι ότι είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και ότι παρέχει ενέργεια αποθηκευμένη με χημική μορφή. Η αξιοποίηση της μπορεί να γίνει με μετατροπή της σε μεγάλη ποικιλία προϊόντων, με διάφορες μεθόδους και τη χρήση σχετικά απλής τεχνολογίας. Σαν πλεονέκτημά της καταγράφεται και το ότι κατά την παραγωγή και την μετατροπή της δεν δημιουργούνται οικολογικά και περιβαλλοντολογικά προβλήματα. Η βιομάζα ως πρώτη ύλη βρίσκεται παντού στον πλανήτη και σε αφθονία και η παραγωγή και η χρήση της δεν ρυπαίνει το περιβάλλον με τοξικές ουσίες μιας και τα βασικά προϊόντα καύσης της είναι το νερό (Η2Ο) και το διοξείδιο 8

9 του άνθρακα (002) και τα ελάχιστα επίπεδα περιεκτικότητας θείου περιορίζουν σημαντικά τις εκπομπές του διοξειδίου του θείου (βοβ) οι οποίες είναι υπεύθυνες για την παρουσία της όξινης βροχής. Επιπλέον μπορεί να δώσει μια ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα των απορριμμάτων των μεγαλουπόλεων και ταυτόχρονα να αυξήσει τις θέσεις εργασίας στην ύπαιθρο με την ανάπτυξη των εναλλακτικών και ενεργειακών καλλιεργειών. Εικ.3 Μια μορφή βιομάζας, τα pellets Εξετάζοντας τα πλεονεκτήματα της βιομάζας σε οικονομικό και εθνικό επίπεδο θα πρέπει να επισημανθεί πως εφόσον η βιομάζα είναι εγχώρια πηγή ενέργειας η αξιοποίηση της μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα, στην βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου αλλά και στην εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού. Από την άλλη, σαν μορφή ενέργειας η βιομάζα χαρακτηρίζεται από πολυμορφία, χαμηλό ενεργειακό περιεχόμενο, σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα, λόγω χαμηλής πυκνότητας και της υψηλής περιεκτικότητας σε νερό, εποχικότητα, μεγάλη διασπορά, κλπ. Τα χαρακτηριστικά αυτά συνεπάγονται πρόσθετες, σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα, δυσκολίες στη συλλογή, μεταφορά και αποθήκευσή της. Σαν συνέπεια το κόστος μετατροπής της σε πιο εύχρηστες μορφές ενέργειας παραμένει υψηλό. Ο αυξημένος όγκος και η μεγάλη περιεκτικότητα σε υγρασία, σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα δυσχεραίνουν την ενεργειακή αξιοποίηση της βιομάζας. Επιπλέον η μεγάλη διασπορά και η εποχιακή παραγωγή της βιομάζας δυσκολεύουν την συνεχή τροφοδοσία με πρώτη ύλη των μονάδων 9

10 ενεργειακής αξιοποίησης της βιομάζας. Με βάση τα παραπάνω παρουσιάζονται δυσκολίες κατά τη συλλογή, μεταφορά, και αποθήκευση της βιομάζας που αυξάνουν το κόστος της ενεργειακής αξιοποίησης. Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί πως οι σύγχρονες και βελτιωμένες τεχνολογίες μετατροπής της βιομάζας απαιτούν υψηλό κόστος εξοπλισμού, συγκρινόμενες με αυτό των συμβατικών καυσίμων και αυτό αποτελεί έναν ανασταλτικό παράγοντα για την δημιουργία νέων εγκαταστάσεων. 1.3 Βιομάζα και Βιοκαύσιμα Σήμερα, ο όρος βιοκαύσιμα χρησιμοποιείται συνήθως για υγρά καύσιμα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον τομέα των μεταφορών. Τα πιο συνηθισμένα στο εμπόριο είναι το βιοντίζελ, μεθυλεστέρας ο οποίος παράγεται κυρίως από ελαιούχους σπόρους (ηλίανθος, ελαιοκράμβη, κα) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε μόνο του η σε μίγμα με πετρέλαιο κίνησης σε πετρελαιοκινητήρες, η βιομεθανόλη που παράγεται με θερμοχημική μετατροπή βιομάζας σε υγρό καύσιμο, το βιοέλαιο που παράγεται με θερμοχημική μετατροπή βιομάζας σε υγρό καύσιμο και η βιοαιθανόλη η οποία παράγεται από σακχαρούχα, κυτταρινούχα και αμυλούχα φυτά (σιτάρι, καλαμπόκι, σόργο, τεύτλα, κα) και χρησιμοποιείται είτε ως έχει σε βενζινοκινητήρες που έχουν υποστεί μετατροπή είτε σε μίγμα με βενζίνη σε κανονικούς βενζινοκινητήρες είτε, τέλος, να μετατραπεί σε ΕΤΒΕ (πρόσθετο βενζίνης). Η παραγωγή ενέργειας από βιομάζα, παρόλο που είναι εφικτή με τη σύγχρονη τεχνολογία, δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα και γι αυτό δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη. Στη Βραζιλία για πρώτη φορά στον κόσμο, στο τέλος της δεκαετίας του 1970, εφαρμόστηκε σε βιομηχανική κλίμακα η παραγωγή αιθανόλης (ως οινόπνευμα) από ζαχαροκάλαμο, σε μια προσπάθεια ενεργειακής απεξάρτησης από το πετρέλαιο. Οι αλκοόλες είναι καλής ποιότητας καύσιμα, κατάλληλα για μηχανές εσωτερικής καύσης και έχουν το ίο

11 πλεονέκτημα να εκπέμπουν μικρό ποσοστό ρύπων. Το βραζιλιάνικο πείραμα ωστόσο απέτυχε, παρόλο που η ετήσια παραγωγής αιθανόλης έφθασε τα εκατομμύρια λίτρα το χρόνο, επειδή η επεξεργασία των αποβλήτων της παραγωγής της ήταν αντιοικονομική. Εντούτοις η έρευνα για την παραγωγή καυσίμων από φυτικές πρώτες ύλες συνεχίζεται και συνεχώς εξελίσσεται. Το καλαμπόκι και το σιτάρι μπορούν να μας δώσουν αιθανόλη, ένα καύσιμο που χρησιμοποιείται όπως η βενζίνη. Η αιθανόλη κοστίζει περισσότερο από βενζίνη για να παραχθεί αλλά και για να χρησιμοποιηθεί στα μεταφορικά μέσα, αλλά είναι καθαρότερη και αποτελεί επίσης ανανεώσιμη μορφή ενέργειας. 11

12 2. Βιοκαύσιμα 2.1 Γενικά Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες σήμερα δείχνουν ενδιαφέρον για την παραγωγή βιοκαυσίμων με σκοπό τόσο να κάνουν χρήση της βιομάζας που παράγεται όσο και να παράγουν καθαρότερο, οικονομικότερο και φιλικότερο προς το περιβάλλον υγρό καύσιμο. Τα βιοκαύσιμα συγκεντρώνουν ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή ανά τον κόσμο για την πιθανή χρήση τους ως υποκατάστατα για το πετρέλαιο. Ο όρος βιοκαύσιμα αναφέρεται σε οποιοσδήποτε μορφής υγρό καύσιμο το οποίο προέρχεται από φυτικά υλικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο καυσίμων που προέρχονται από το πετρέλαιο. Τα βιοκαύσιμα μπορούν να περιλαμβάνουν τόσο κοινά είδη καυσίμου όπως η αιθανόλη η οποία προέρχεται από το ζαχαροκάλαμο και το υποκατάστατο πετρελαίου που προέρχεται από το σογιέλαιο όσο και πιο σύνθετα είδη όπως ο διμεθυλαιθέρας και τα ΡίεοίΐθΓ-ΤΓορεοίτ που προέρχονται από την επεξεργασία της βιομάζας. Ένας σχετικά πρόσφατος διαχωρισμός των υγρών βιοκαυσίμων, χωρίς να υπάρχει κάποιος αυστηρός τεχνικός διαχωρισμός, περιλαμβάνει τις κατηγορίες πρώτης γενιάς και δεύτερης γενιάς καυσίμων. Ο κύριος διαχωρισμός τους είναι η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τους. Τα πρώτης γενιάς καύσιμα είναι γενικά τα είδη που προέρχονται από σάκχαρα, σιτηρά ή σπόρους και γενικότερα από ένα συγκεκριμένο, συχνά βρώσιμο, είδος της υπέργειας βιομάζας που παράγεται από κάποιο φυτό. Για την παραγωγή τους απαιτείται σχετικά μικρή επεξεργασία για να εξαχθεί το τελικό προϊόν και ήδη πολλές χώρες παράγουν σημαντικές ποσότητες. Τα δεύτερης γενιάς καύσιμα είναι γενικά αυτά τα οποία προέρχονται από μη βρώσιμη λιγνοκυτταρική βιομάζα η οποία προέρχεται είτε από υπολείμματα παραγωγής γεωργικών προϊόντων είτε από μη βρώσιμα ολόκληρα φυτά. 12

13 Τέτοια καύσιμα προς το παρόν δεν παράγονται σε εμπορικά επίπεδα σε καμία χώρα στον κόσμο. Biofuel Petroleum Fuel Σχ.1 Ικανότητα υποκατάστασης πετρελαιοειδών από βιοκαύσιμα Πολλές χώρες με βαριά βιομηχανία έχουν αρχίσει να εκδηλώνουν ενδιαφέρον για επέκταση ή κατασκευή νέων βιομηχανικών μονάδων για την παραγωγή βιοκαυσίμου το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον τομέα των μεταφορών. Μεγάλο επίσης ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες για την χρήση της βιομάζας με σκοπό την παραγωγή καθαρών υγρών καυσίμων. Οι κλιματικές συνθήκες σε πολλές χώρες είναι ιδανικές για την παραγωγή της βιομάζας και το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προοπτικές νέων θέσεων εργασίας σε περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλα ποσοστά ανεργίας. 2.2 Παραγωγή βιοκαυσίμων Για την παραγωγή των βιοκαυσίμων χρησιμοποιούνται 3 βασικές μέθοδοι: Μετεστεροποίηση των ελαίων με καταλύτη βάσης 13

14 Μετεστεροποίηση των ελαίων με καταλύτη οξέος Αρχική μετατροπή των ελαίων σε λιπαρά οξέα και στη συνέχεια μετατροπή σε βιοκαύσιμο Η πλέον διαδεδομένη μέθοδος σήμερα είναι η μετεστεροποίηση με χημική αντίδραση παρουσία ενός καταλύτη βάσης. Ο καταλύτης αντιδρά με το έλαιο και το διαχωρίζει σε γλυκερίνη και βιοντίζελ. Ο καταλύτης που χρησιμοποιείται συνήθως είναι είτε υπεροξείδιο του νατρίου είτε υπεροξείδιο του καλίου τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε μεθυλική αλκοόλη. Τα αντιδρώντα βρίσκονται σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το σημείο ζέσεως της αλκοόλης για να επιταχυνθεί η αντίδραση. Ο συνιστώμενος χρόνος αντίδρασης ποικίλει από 1 έως και 8 ώρες και χρησιμοποιείται συνήθως περίσσεια αλκοόλης για να εξασφαλιστεί η πλήρης μετατροπή των λιπών και των ελαίων στους αντίστοιχους εστέρες. Στο τέλος της αντίδρασης η περίσσεια αλκοόλης απομακρύνεται είτε με εξάτμιση είτε με διήθηση. Προετοιμασία. Π λ ισ η - Τ ε μαχισμδς ( ΕΝΥΛΡΗ ΒΙΟ ΑΙΘ Α Ν ΟΛΗ / Ν Α Ν ΙΑ Ρ Η Β ΙΟ Α ΙΘ ΑΝ Ο,\Η 99, ' Ε ξαγω γή χνμ οι» Ζύμωση -* Απόσταξη Α φνδατω ση Σχ.2 Διάγραμμα ροής παραγωγής βιοαιθανόλης από καλαμπόκι Πολλές εταιρίες στο χώρο παράγουν ειδικούς καταλύτες για την παραγωγή βιοκαυσίμων όπως για παράδειγμα το μεθυλικό νάτριο το οποίο κατά την διαδικασία παραγωγής σε διάλυμα μεθανόλης και σε ποσοστό 30% ελέγχει την αντίδραση της παραγωγής βιοκαυσίμων. Ένας τόνος ακατέργαστων πρώτων υλών απαιτεί περίπου 17 με 18 κιλά από τον συγκεκριμένο καταλύτη. 14

15 Στο τέλος της διεργασίας γίνεται ο διαχωρισμός του μεθυλεστέρα και της γλυκερίνης και η δεύτερη συνήθως μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις χημικές και τις φαρμακευτικές βιομηχανίες αφού υποστεί καθαρισμό. Ιδιαίτερα το μεθυλικό νάτριο παράγει υψηλής ποιότητας γέλη γλυκερίνης η οποία μπορεί να μεταπωληθεί εύκολα και για τον λόγο αυτό οι περισσότερες βιομηχανίες παραγωγής βιοκαυσίμων κάνουν χρήση του συγκεκριμένου καταλύτη. Άλλος ένας καταλύτης είναι το μεθυλικό κάλιο το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή βιοκαυσίμου από μαγειρικά λίπη. Γενικά οι αλκοξειδικοί καταλύτες προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα κυρίως στον εμπορικό τομέα έναντι των υδροξειδίων νατρίου και καλίου. 2.3 Βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς Το πλέον γνωστό βιοκαύσιμο πρώτης γενιάς είναι η αιθανόλη η οποία παράγεται από την ζύμωση σακχάρων τα οποία προέρχονται από ζαχαροκάλαμο ή ζαχαρότευτλα. Η παγκόσμια παραγωγή βιοαιθανόλης το 2006 και ήταν περίπου 51 δισεκατομμύρια λίτρα με την Βραζιλία και τις Η.Π.Α. να συνεισφέρουν το 35% της παραγωγής αυτής ενώ η Κίνα και η Ινδία το 11%. Πολλές χώρες επεκτείνουν την παραγωγή της πρώτης γενιάς αιθανόλης με κυριότερες την Βραζιλία και τις Η.Π.Α. να έχουν τα μεγαλύτερα σχέδια επέκτασης. Η παραγωγή αιθανόλης στην Βραζιλία αναμένεται να διπλασιαστεί μέχρι το 2013 μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες στα νέα εργοστάσια παραγωγής τα οποία βρίσκονται υπό κατασκευή. Από την πλευρά αντικατάστασης των πετρελαιοειδών με αιθανόλη οι προοπτικές που δίνουν τα πρώτης γενιάς βιοκαύσιμα είναι αρκετά περιορισμένες. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται η παραγωγή των Η.Π.Α. σε αιθανόλη από καλαμπόκι από το 1980 μέχρι το 2008 (στην αριστερή πλευρά των 15

16 αξόνων) και το ποσοστό της σοδειάς του καλαμποκιού το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή αιθανόλης (δεξιά πλευρά των αξόνων). Σχ.3 Διάγραμμα παραγωγής αιθανόλης των Η.Π.Α. Όπως είναι εμφανές τα τελευταία χρόνια από το 2002 και μετά υπάρχει ραγδαία αύξηση του ποσοστού της παραγωγής που χρησιμοποιείται για την παραγωγή της αιθανόλης και πλέον σχεδόν όλη η αιθανόλη που παράγεται στις Η.Π.Α. προέρχεται από την επεξεργασία του καλαμποκιού. Ωστόσο ανά τον κόσμο μεγάλη είναι και η παραγωγή ζαχαρότευτλων και ζαχαροκάλαμου το οποίο χρησιμοποιείται επίσης ως πρώτη ύλη για την παραγωγή αιθανόλης. 16

17 Εικ.2 Περιοχές καλλιέργειας ζαχαροκάλαμου και ζαχαρότευτλων Όπως φαίνεται και από τον παγκόσμιο χάρτη το ζαχαροκάλαμο (μαύρες περιοχές) και τα ζαχαρότευτλα (σκούρες γκρι περιοχές) παράγονται σε αρκετές χώρες του πλανήτη. Πάνω από 80 χώρες έχουν δυνατότητα παραγωγής αιθανόλης η οποία έχει ως πρώτη ύλη τα ζαχαρότευτλα και τα ζαχαροκάλαμα σε ποσότητες τέτοιες ώστε να μπορέσει να αντικαταστήσει πολλά πετρελαιοειδή. Το βιοντίζελ που παράγεται από σπορέλαια που προέρχονται από σπόρους ελαιοκράμβης, σόγιας και ηλίανθους είναι ένα ακόμα γνωστό βιοκαύσιμο πρώτης γενιάς. Από το 2005 η Γερμανία ήταν η κορυφαία σε παραγωγή με περίπου 2,3 δισεκατομμύρια λίτρα παραγωγής. Η παγκόσμια παραγωγή βιοντίζελ έχει αυξηθεί ραγδαία από το 2005 μέχρι και σήμερα. Στις Η.Π.Α. η παραγωγή τριπλασιάστηκε από το 2005 μέχρι το 2006 με χρήση της σόγιας ως κύριας πρώτης ύλης ενώ η Βραζιλία κατέστησε υποχρεωτική την παραγωγή και χρήση 2% βιοντίζελ για κάθε 100 λίτρα πετρελαίου με σκοπό την αύξηση της στο 5% μέχρι το Το ενδιαφέρον επίσης αυξάνεται και για βιοντίζελ που παράγεται από φοινικέλαιο ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ασίας 17

18 (Μαλαισία, Ινδονησία και Ταϊλάνδη) όπου παράγονται οι μεγαλύτερες ανά τον κόσμο ποσότητες φοινικέλαιου. Ωστόσο από την σκοπιά της αντικατάστασης των πετρελαιοειδών και της μείωσης των εκπομπών άνθρακα για το βιοντίζελ που προέρχεται από έλαια οι προοπτικές είναι μειωμένες. 2.4 Βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς Τα δεύτερης γενιάς βιοκαύσιμα παράγονται από λιγνοκυτταρική βιομάζα γεγονός το οποίο επιτρέπει την χρήση μη βρώσιμων, χαμηλότερου κόστους πρώτων υλών και συνεπώς περιορίζουν την αντίθεση τροφής - καυσίμου. Ανάλογα με τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για την μετατροπή της βιομάζας σε καύσιμο τα δεύτερης γενιάς βιοκαύσιμα μπορούν να διαχωριστούν σε βιοχημικά ή θερμοχημικά. Η δεύτερης γενιάς αιθανόλη ή η δεύτερης γενιάς βουτανόλη παρασκευάζονται μέσω βιοχημικής επεξεργασίας ενώ όλα τα άλλα δεύτερης γενιάς βιοκαύσιμα παρασκευάζονται με θερμοχημικές μεθόδους τα οποία δεν είναι τόσο γνωστά μιας και δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα πρώτης γενιάς. Ωστόσο η εμπορική παραγωγή τους από ορυκτά καύσιμα έχει ήδη αρχίσει να κερδίζει έδαφος μιας και οι διαδικασίες παραγωγής σε πολλά στάδια είναι πανομοιότυπες με αυτές των βιοκαυσίμων πρώτης γενιάς. Στα καύσιμα αυτά συμπεριλαμβάνονται η μεθανόλη, ο δυμεθυλαιθέρας και Fischer - Tropsch υγρά. Πολλά μίγματα αλκοολών μπορούν να παρασκευαστούν από ορυκτά καύσιμα ωστόσο μέχρι σήμερα δεν υπάρχει παραγωγή για εμπορικούς σκοπούς μιας και πολλά από τα εξαρτήματα των συστημάτων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. 18

19 2.5 Διαφορές μεταξύ βιοκαυσίμων πρώτης και δεύτερης γενιάς Τόσο τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς όσο και τα δεύτερης μπορούν άμεσα να χρησιμοποιηθούν με την υπάρχουσα υποδομή. Ωστόσο παρουσιάζουν αρκετές διαφορές οι οποίες καθιστούν την χρήση των δεύτερων δυσκολότερη. Για παράδειγμα μέχρι και σήμερα η τεχνολογία δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά έτσι ώστε να επιτρέπει την χρήση των βιοκαυσίμων δεύτερης γενιάς για εμπορικούς σκοπούς. Τα πρώτης γενιάς καύσιμα ωστόσο εδώ και αρκετά χρόνια παράγονται σε εμπορεύσιμες ποσότητες από διάφορες χώρες. Μέχρι και σήμερα όμως γίνονται αρκετές έρευνες και μελέτες για την εμπορευματοποίηση των βιοκαυσίμων δεύτερης γενιάς. Επιπλέον οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την μετατροπή των πρώτων υλών σε βιοκαύσιμα απαρτίζονται από πολύ ευκολότερες διαδικασίες για τα πρώτης γενιάς ενώ η παραγωγή βιοκαυσίμων δεύτερης γενιάς παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα. Πέρα όμως από τις διαδικασίες παραγωγής τα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς παρουσιάζουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα ήδη χρησιμοποιούμενα μιας και δεν χρειάζονται αγορές που να αφομοιώνουν τα υποπροϊόντα που προέρχονται από την παραγωγή τους. Ένας ακόμη παράγοντας που κάνει τα πρώτης γενιάς βιοκαύσιμα πιο ανταγωνιστικά είναι το χαμηλότερο κεφάλαιο επένδυσης που χρειάζεται για την κατασκευή μονάδων επεξεργασίας των πρώτων υλών και τελικής παραγωγής του προϊόντος σε σχέση με τα δεύτερα. Βέβαια θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρόλο που το αρχικό κεφάλαιο για την ανάπτυξη μιας μονάδας παραγωγής βιοκαυσίμων δεύτερης γενιάς είναι υψηλότερο η λειτουργία μιας τέτοιας μονάδας παρουσιάζει μικρότερα έξοδα στην προμήθεια πρώτων υλών και ταυτόχρονα μικρότερο συνολικό κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος. Επιπλέον θα πρέπει να αναφέρουμε πως οι πρώτες ύλες για την παραγωγή δεύτερης γενιάς βιοκαυσίμων δεν δημιουργούν το δίλλημα της χρήσης τους ως ύλες προς άμεση κατανάλωση ή ως βιοκαύσιμα μιας και είναι 19

20 υλικά τα οποία δεν χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς παρά μόνο για την συγκεκριμένη παραγωγή. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνονται οι διαδικασίες και τα στάδια παραγωγής βιοκαυσίμων τόσο πρώτης όσο και δεύτερης γενιάς από βιομάζα και από ορυκτά καύσιμα όπως το αργό πετρέλαιο, το κάρβουνο και το φυσικό αέριο. Σχ. 4 Οδοί παραγωγής βιοκαυσίμων από ορυκτά καύσιμα και βιομάζα 20

21 3. Σόγια 3.1 Σόγια Η σόγια είναι ένα είδος οσπρίου το οποίο ευδοκιμεί στην ανατολική Ασία. Είναι ένα ετήσιο φυτό το οποίο καλλιεργείται και χρησιμοποιείται στην Κίνα πάνω από χρόνια. Λόγω του χαμηλού κόστους αλλά και της υψηλής περιεκτικότητας της σε πρωτεΐνες η σόγια χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό ως ζωοτροφή αλλά και ως συστατικό προπαρασκευασμένων γευμάτων. Το λάδι που προέρχεται από τον καρπό της και ονομάζεται σογιέλαιο είναι ακόμα ένα πολύτιμο προϊόν το οποίο προέρχεται από την επεξεργασία του καρπού της. Το σογιέλαιο χρησιμοποιείται σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές και οι κυριότερες χώρες παραγωγής του είναι οι Η.Π.Α. (32%), η Βραζιλία (28%), η Αργεντινή (21%), η Κίνα (7%) και η Ινδία (4%). Οι σπόροι της σόγιας είναι πλούσιοι σε λιπαρά οξέα και ισοφλαβόνες και μπορούν να παράγουν διπλάσια ποσότητα πρωτεϊνών ανά στρέμμα καλλιέργειας από οποιοδήποτε άλλο φυτό. 3.2 Περιγραφή και φυσικά χαρακτηριστικά Η σόγια έχει διάφορες ποικιλίες. Το ύψος του φυτού ξεκινά από τα 20 εκατοστά και μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 2 μέτρα. Τα φύλλα του φυτού έχουν μέγεθος από 6 έως 15 εκατοστά μήκος και 2 έως 7 εκατοστά πλάτος και πέφτουν πριν από την ωρίμανση των σπόρων. Τα άνθη του φυτού ποικίλουν σε χρώμα και μπορούν να γίνουν λευκά, ροζ ή και μοβ. Οι καρποί παρουσιάζουν και αυτοί μια σχετική ποικιλομορφία και μπορούν να έχουν διάφορα χρώματα όπως μαύρο, καφέ, κίτρινο και πράσινο. Το κέλυφός του ώριμου καρπού είναι σκληρό και αδιάβροχο για να μπορεί να προστατεύει τις κοτυληδόνες από τη φθορά και τη διάβρωση. 21

22 Το 60% του αποξηραμένου καρπού αποτελείται από έλαιο και πρωτεΐνες ( 40% πρωτεΐνες και 20% έλαια) το υπόλοιπο 40% αποτελείται από υδατάνθρακες. Το μεγαλύτερο μέρος των πρωτεϊνών που περιέχει είναι σχετικά σταθερό και ανθεκτικό στη ζέστη και το γεγονός αυτό επιτρέπει στα προϊόντα σόγιας να αντέχουν στις υψηλές θερμοκρασίες του μαγειρέματος χωρίς να καταστρέφονται τα θρεπτικά συστατικά τους. 3.3 Παραγωγή σογιέλαιου Ο καρπός της σόγια αποτελείται από έλαια σε ποσοστό περίπου 19%. Για την παραγωγή του σογιέλαιου ο καρπός της σόγιας επεξεργάζεται με την χρήση εμπορικών εξανίων. Τα σογιέλαια τόσο τα ραφιναρισμένα όσο και τα μερικώς υδρογονωμένα βρίσκουν πολλές χρήσεις ιδιαίτερα στην επεξεργασία τροφίμων. Το σογιέλαιο έχει σχετικά υψηλή αναλογία 7 ως 10% λινολαϊκού οξέος το οποίο οξειδώνεται εύκολα, γεγονός ανεπιθύμητο ιδιαίτερα σε μεγάλες περιόδους χρήσης του. Ωστόσο για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού πολλές εταιρίες έχουν εντάξει ως μέρος της επεξεργασίας του την μείωση σε περιεκτικότητα του οξέος αυτού. Στην περίοδο τόνοι σογιέλαιου παράχθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο, ποσότητα η οποία αποτελεί περίπου το 50% των βρώσιμων φυτικών ελαίων και το 30% όλων των λιπών και ελαίων συμπεριλαμβανομένων και των ζωικών. 22

23 4. Παραγωγή βιοντίζελ από σογιέλαιο 4.1 Γενικά Το βιοντίζελ αττοτελείται από μονοαλκυλικούς εστέρες οι οποίοι παράγονται από φυτικά έλαια, ζωικά λιπαρά και χρησιμοποιημένα μαγειρικά λίπη. Το βιοντίζελ που προέρχεται από σογιέλαιο είναι ένα εναλλακτικό καύσιμο το οποίο παρόλο που δεν περιέχει καθόλου πετρέλαιο μπορεί εύκολα να αναμειχθεί με αυτό. Μετά από το εμπάργκο του πετρελαίου το 1973 από τον OPEC πολλές έρευνες έχουν πραγματοποιηθεί για την παραγωγή βιοκαυσίμων και κυρίως του βιοντίζελ τόσο από πανεπιστήμια όσο και από κυβερνητικούς οργανισμούς διαφόρων χωρών. Οι έρευνες αυτές έχουν καταλήξει σε αρκετά θετικά αποτελέσματα μιας και το βιοντίζελ το οποίο προέρχεται από το σογιέλαιο είναι ένα καύσιμο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους πετρελαιοκινητήρες με μικρές ή και καθόλου τροποποιήσεις. Η παραγωγή του γίνεται μέσω μιας χημικής διαδικασίας η οποία ονομάζεται transεστεροποίηση. Κατά την διαδικασία αυτή η γλυκερίνη διαχωρίζεται από το σογιέλαιο και ως προϊόντα της αντίδρασης αυτής παράγονται μεθυλεστέρες, η οποία είναι η χημική ονομασία του βιοντίζελ, και γλυκερίνη η οποία χρησιμοποιείται για την κατασκευή σαπώνων. 23

24 Σχ.5 Διαδικασία μετεστεροποίησης για την παραγωγή βιοντίζελ Σε σύγκριση με το απλό πετρέλαιο το βιοντίζελ παρουσιάζει 2 βασικά πλεονεκτήματα. Αρχικά είναι φιλικότερο προς το περιβάλλον μιας και παράγεται από ανανεώσιμες πηγές και εμφανίζει μικρότερες εκπομπές ρύπων κατά την καύση του. Η χρήση του βιοντίζελ σε συμβατικές μηχανές καύσης πετρελαίου έχει ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση στις εκπομπές άκαυστων υδρογονανθράκων, μονοξειδίου του άνθρακα και αιθάλης. Επιπλέον η χρήση του δεν αυξάνει τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα (0 0 2 ) στην ατμόσφαιρα μιας και η σόγια ως φυτό κατά την καλλιέργειά της απορροφά επίσης διοξείδιο του άνθρακα (002). Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι το βιοντίζελ είναι κατά πολύ πιο βιοδιασπώμενο από το συμβατικό πετρέλαιο, μελέτες στο πανεπιστήμιο του Αϊντάχο έδειξαν ότι σε διάστημα 28 ημερών το 90% του βιοντίζελ διασπάστηκε σε σύγκριση με το κοινό πετρέλαιο που διασπάστηκε μόλις το 40% του. επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι το βιοντίζελ έχει παρουσιάσει πολύ καλύτερες ιδιότητες λίπανσης. 24

25 4.2 Διαδικασία μετεστεροττοίησης Η μετεστεροποίηση περιλαμβάνει την διάσπαση του μορίου του φυτικού ελαίου σε τρεις αλυσίδες λιπαρών οξέων και ένα μόριο γλυκερίνης. Κατά την διάρκεια της διεργασίας προστίθεται αλκοόλη και κάθε αλυσίδα λιπαρού οξέως ενώνεται με ένα μόριο αλκοόλης δημιουργώντας τρεις μονόαλκυλεστέρες. Αυτές οι αλυσίδες είναι ουσιαστικά αυτό που ονομάζεται βιοντίζελ. Η αλκοόλη που χρησιμοποιείται είναι είτε μεθανόλη είτε αιθανόλη. Αν και προέρχεται από ορυκτά καύσιμα και είναι πιο επικίνδυνη χημική ουσία, η μεθανόλη προτιμάται από την αιθανόλη λόγω του χαμηλότερου κόστους της και του γεγονότος ότι παράγει πιο προβλέψιμη αντίδραση. Για τον λόγο αυτό ταυτίζουμε το βιοντίζελ με μεθυλεστέρες αντί για αλκυλεστέρες για την δημιουργία των οποίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε αλκοόλη. Στην όλη διεργασία είναι απαραίτητη η χρήση καταλύτη που θα ξεκινήσει την αντίδραση μεταξύ του φυτικού ελαίου και της αλκοόλης. Οι δύο κυριότεροι καταλύτες που χρησιμοποιούνται είναι το υδροξείδιο του νατρίου (ΝαΟΗ) και το υδροξείδιο του καλίου (ΚΟΗ). Το υδροξείδιο του νατρίου, γνωστό και ως καυστική σόδα, είναι το πιο δημοφιλές εξαιτίας του χαμηλού κόστους του. Στο τέλος της διαδικασίας το βιοντίζελ υπόκειται σε καθαρισμό ώστε να απομακρυνθούν ίχνη αλκοόλης, καταλύτη και γλυκερίνης. Είναι κατανοητό ότι υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις στις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην διεργασία σε επίπεδα βιομηχανικής παραγωγής αλλά κατά βάση η διαδικασία μετεστεροποίησης είναι η ίδια. Αξίζει να αναφερθεί ότι το βιοντίζελ είναι πολύ εύκολο να παρασκευαστεί και σε επίπεδο ατομικό, δηλαδή ως οικιακό βιοντίζελ, στην αγορά είναι διαθέσιμοι οικονομικοί εξοπλισμοί παραγωγής βιοντίζελ ώστε να είναι δυνατή η παραγωγή σε επίπεδο φόρμας. Έτσι μπορεί ο κάθε γεωργός που καλλιεργεί ενεργειακά φυτά να παράγει το δικό του καύσιμο για την κίνηση των γεωργικών μηχανημάτων και των οχημάτων, μια πρακτική η οποία χρησιμοποιείται κατά κόρον από Αμερικανούς αγρότες. 25

26 Η σόγια παρέχει δυνατότητα παραγωγής 44.6 λίτρων ελαίου ανά στρέμμα ωστόσο η απόδοση αυτή δεν είναι η αποδοτικότερη σε σχέση με άλλα καλλιεργήσιμα φυτά για την παραγωγή ελαίων. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι ως φυτό η σόγια έχει ποικίλες εναλλακτικές χρήσεις και για τον λόγο αυτό θα περίμενε κανείς να μην χρησιμοποιείται ιδιαίτερα για την παραγωγή βιοντίζελ όμως αποτελεί την κυριότερη πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοκαυσίμων στις Η.Π.Α. μιας και η παραγωγή της εκεί είναι τεράστια. 4.3 Παραγωγή βιοντίζελ στην Ευρώπη Στην Ευρώπη, τώρα αρχίζουν τα βιοκαύσιμα να διεκδικούν μέρος της αγοράς καυσίμων στις μεταφορές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την Οδηγία 2003/30 ορίζει ότι μέχρι το 2015 το 5,75% των καυσίμων κίνησης των οχημάτων πρέπει να είναι βιοκαύσιμα και τα Κράτη Μέλη πρέπει να πάρουν τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να εναρμονιστούν οι εθνικές νομοθεσίες και να αναπτυχθεί η παραγωγή και η χρήση τους. Οι λόγοι που λαμβάνονται τα μέτρα αυτά είναι κυρίως περιβαλλοντικοί και γεωπολιτικοί και δευτερευόντως οικονομικοί και κοινωνικοί. Οι περιβαλλοντικοί λόγοι αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών από τον κλάδο των μεταφορών και στη συμβολή επίτευξης των εθνικών στόχων (υποχρεώσεων) του Πρωτοκόλλου του Κιότο και στην αναμενόμενη επιβολή περιορισμών στις εκπομπές ρύπων με τα καυσαέρια των κινητήρων των αυτοκινήτων. 26

27 Εικ 3 Η αύξηση των μετακινήσεων και των μεταφορών δημιουργεί σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα με την έκλυση αερίων του θερμοκηπίου Με τους γεωπολιτικούς λόγους επιδιώκεται η εξασφάλιση ασφάλειας εφοδιασμού καυσίμων και η μείωση των εισαγωγών και της εξάρτησης της Ευρώπης και των Κρατών Μελών της από τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες. Οι οικονομικοί λόγοι σχετίζονται με τη δημιουργία νέων πεδίων επιχειρηματικής και εμπορικής δραστηριότητας σε έναν τομέα με μεγάλο κύκλο εργασιών, τον τομέα των καυσίμων, και την ανάπτυξή τους σε χώρες και περιοχές που μέχρι σήμερα δεν σχετίζονται με την εξόρυξη πετρελαίου. Τέλος, οι κοινωνικοί λόγοι αποβλέπουν στη δυνατότητα χάραξης νέας αγροτικής πολιτικής και εξασφάλισης νέων αγροτικών δραστηριοτήτων σε εθνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και αξιοποιώντας αγροτικές εκτάσεις με περισσότερο αποδοτικό τρόπο. Όλοι οι λόγοι αυτοί ήταν γνωστοί από χρόνια. Δύο παράγοντες, όμως, ώθησαν στη λήψη μέτρων για την αύξηση της παραγωγής και της χρήσης των βιοκαυσίμων η συνειδητοποίηση της σοβαρότητας των περιβαλλοντικών προβλημάτων και της διαφαινόμενης κλιματικής αλλαγής, και η μεγάλη 27

28 αύξηση των τιμών του πετρελαίου που κάνει τις εναλλακτικές λύσεις βιώσιμες οικονομικά και το κόστος των νέων καυσίμων ανταγωνιστικό στα παράγωγα του πετρελαίου. Το 2006 η παραγωγή βιοντίζελ στην Ε.Ε. ανήλθε σε τόννους σημειώνοντας αύξηση 54% σε σχέση με το Η Γερμανία παράγει το 50% του βιοντίζελ στην Ευρώπη ενώ μεγάλη παραγωγή έχουν επίσης η Γαλλία και η Ιταλία. Σε ολόκληρη την Ε.Ε. λειτουργούν περίπου 200 εργοστάσια παραγωγής βιοντίζελ με δυναμικότητα παραγωγής η οποία ξεπερνά τους τόννους. Σύμφωνα με νόμους της Κομισιόν η Ε.Ε. θα πρέπει να καταναλώνει τόννους βιοντίζελ μέχρι το 2011 και διπλάσια περίπου ποσότητα μέχρι το Παγκόσμια παραγωγή βιοντίζελ Τσεχία 496 Βραζιλία 296 Ιταλία 1196 Γερμανία 45% Υπόλοιπη Ευρώπη 1496 Γαλλία 1496 Σχ.6 Παραγωγή βιοντίζελ σε παγκόσμιο επίπεδο 4.4 Ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για το βιοντίζελ Στην Ε.Ε. σήμερα υπάρχουν πολλές πολιτικές, οδηγίες, πρότυπα και κανονισμοί που σχεδιάστηκαν ώστε να ενεργοποιήσουν και να υποστηρίζουν την βιομηχανία παραγωγής βιοντίζελ. Η φορολόγηση των καυσίμων στην Ε.Ε. 28

29 είναι πολύ υψηλή. Οι φόροι συνιστούν περίπου το 50% της τιμής της λιανικής πώλησης στις περισσότερες χώρες. Το γεγονός αυτό έδινε τη δυνατότητα για έμμεση επιδότηση της παραγωγής βιοντίζελ μέσω της μερικής ή και ολικής φοροαπαλλαγής τους. Μέχρι την υιοθέτηση της οδηγίας 2003/30 για την προώθηση βιοκαυσίμων τα κράτη μέλη έπρεπε να ζητήσουν την άδεια από την Ε.Ε. για να προβούν σε φοροαπαλλαγές στα βιοκαύσιμα και οι διαδικασίες αυτές ήταν αποτρεπτικές και χρονοβόρες. Με την εφαρμογή της οδηγίας όμως τα κράτη μέλη είχαν το δικαίωμα να απαλλάξουν ολικώς ή μερικώς τα βιοκαύσιμα για μια περίοδο 6 ετών ξεκινώντας από το 2004 και το γεγονός αυτό τα κατέστησε ανταγωνιστικά απέναντι στα ορυκτά καύσιμα. Η Ευρώπη έδωσε έμφαση στην παραγωγή βιοντίζελ έναντι άλλων τύπων βιοκαυσίμων λόγω της υπάρχουσας οδηγίας που αφορά την ποιότητα των καυσίμων. Η οδηγία αυτή είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές αλλαγές στην τεχνολογία των μηχανών ντίζελ που βελτίωσαν την αποδοτικότητα τους και μείωσαν τις εκπομπές ρύπων. Το νέο πρότυπο καυσίμων ΕΝ που τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη του 2003 δημιούργησε το πλαίσιο με το οποίο διασφαλίζονταν η ποιότητα του παραγόμενου βιοντίζελ και επέτρεπε στις αυτοκινητοβιομηχανίες να μπορούν να δώσουν εγγυήσεις για τα αυτοκίνητα που το χρησιμοποιούσαν. Οι καταναλωτές μπορούν πλέον άφοβα να χρησιμοποιούν το βιοντίζελ ως καύσιμο στα σχήματά τους και το γεγονός αυτό έχει συντελέσει στην ραγδαία αύξηση της κατανάλωσης του. Παράλληλα η κοινοτική οδηγία 85/538/EC επιτρέπει την προσθήκη βιοντίζελ σε ποσοστό λιγότερο από 5% στο ντίζελ καθώς και την προσθήκη μέχρι 15% ΕΤΒΕ στην βενζίνη χωρίς να χρειάζεται οι καταναλωτές να είναι ενήμεροι για την προσθήκη αυτή. Τον Μάρτιο του 2007 το συμβούλιο της Ευρώπης υιοθέτησε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έθεσε ως δεσμευτικό στόχο για τα κράτη μέλη, την κατανάλωση βιοκαυσίμων σε ποσοστό 10% το 2020 υπό τις προϋποθέσεις ότι η παραγωγή τους μπορεί να γίνει με βιώσιμο τρόπο, τα 29

30 βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς θα είναι εμπορικά διαθέσιμα και ότι η οδηγία για την ποιότητα των καυσίμων θα τροποποιηθεί. 4.5 Βιοντίζελ και περιβάλλον Τα κύρια περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα των βιοελαίων είναι ότι θεωρητικά μπορεί να είναι ουδέτερα σε και κατά συνέπεια κατά την καύση τους εκπέμπονται μικρότερες ποσότητες ρύπων. Επιπλέον είναι βιοαποικοδομήσιμα και πρακτικά δεν παράγουν οξείδια του θείου και αρωματικές ενώσεις οι οποίες είναι καρκινογόνες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Εστιάζοντας στις καθαρές εκπομπές 0Ο2 από την χρήση του βιοντίζελ ως καύσιμο. Δηλαδή λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των εκπομπών κατά την παραγωγή αλλά και την καύση του τα αποτελέσματα ποικίλουν ανάλογα με την πρώτη ύλη, την μέθοδο παραγωγής και το είδος του παραγόμενου βιοντίζελ. Επιπλέον η χρήση του βιοντίζελ σε μια συμβατική πετρελαιοκίνητη μηχανή μειώνει ουσιαστικά τις εκπομπές των άκαυστων υδρογονανθράκων και των αρωματικών υδρογονανθράκων ενώ αντίθετα αυξάνει τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου κατά σημαντικό ποσοστό. Εκτός από τη μείωση της μη σημειακής ρύπανσης που οφείλεται στις εκπομπές αέριων ρύπων, το βιοντίζελ δεν προκαλεί σημαντική σημειακή ρύπανση όπως για παράδειγμα στην περίπτωση ατυχημάτων ή διαρροών πετρελαιοειδών. Πιο συγκεκριμένα τα βιοέλαια αποδομούνται κατά 80% σε 28 ημέρες. 30

31 5. Βιβλιογραφία A. zsvr : J.F. Sanz Requena, Article in Press, Fuel Processing Technology, et al., Life Cycle Assessment (LCA) of the biofuel production process from sunflower oil, rapeseed oil and soybean oil. Fuel Process.Technol. (2010) S. Bezergianni, A. Kalogianni, Hydro cracking of used cooking oil for biofuels production, Bioresource Technology, (2009) V.R. Wiggers, et al., Biofuels from continuous fast pyrolysis of soybean oil: Apilot study, Bioresource Technology (2009) Biofuels production technoligies: status, prospects and implications for trade and development, United Nations Conference on Trade and Development, New York and G eneva(2008) Project: Biodiesel Chains, Promoting favourable conditions to establish biodiesel market actions. Contract No: EIE/O5/113/SI2.A20022, Duraction: 1/1/ /12/2007, Biofuels in Greece Β. Ελληνική: Αθαν.Ι.Κόκκαλης, "Βιομηχανική Παραγωγή Βιοντιζελ στη Θεσσαλία", (2010) Γ.Αγερίδης, 'Βιοκαύσιμα και Περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής", (2006) Ε.Λόης, "Τα βιοκαύσιμα στην Ελλάδα", Λάρισα (2007) Κ. Μαραζιώτη, "Παραγωγή Βιοκαυσίμων, Βιοαιθανόλη - Βιοντιζελ", (2007) Ν.Λιάτιης, "Παραγωγή Βιοντιζελ: Πρώτες Ύλες και Παραπροϊόντα", Θεσσαλονίκη (2006) ΕΕ/ΤΚΜ, Διημερίσα, "Τα Βιοκαύσιμα και ο αναπτυξιακός τους ρόλος για την βιομηχανία και τον αγροτικό τομέα", Θεσσαλονίκη (2006) Επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Οδηγία 2003/30/ΕΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Μαϊου 2002 σχετικά με την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων καυσίμων για τις μεταφορές, L 123/42, 17/05/2003 Ν.Λιάπης, "Παραγωγή Βιοντιζελ : Πρώτες Ύλες και Παραπροϊόντα", Θεσσαλονίκη (2006) 31

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 6: Βιομάζα Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Project για το μάθημα: «Οικονομική του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων» ΒΛΑΣΣΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ.: 2419 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε.

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. 1η Ενότητα: «Το Παρόν και το Μέλλον των Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα και την Ευρώπη» Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Σύντομο Ιστορικό Οδηγία 2003/30/ΕΚ οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΙΝΟΣ ΛΟΥΚΑΣ (Α.Μ. 107/03) ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΠΑΥΛΟΣ Ν. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ: ΈΝΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟ ΗΜΕΡΙ Α: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ & ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΕΤΤΑΣ ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ Τα ορυκτά καύσιμα τελειώνουν Τα ορυκτά

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΊΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ Β., ΚΕΚΟΣ Δ., ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καύσιμη στερεά, υγρή ή αέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Γ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι (Παραρτήμα V της Οδηγίας 2009/28/EK και Παράρτημα IV της Οδηγίας 98/70/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 περ. 13 της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων Καρδίτσα 26-27 Απριλίου,,

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα Στόχοι της ΕΕ Μείωση των αέριων εκπομπών θερμοκηπίου κατά 20% το 2020 Μειωμένη εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Τα κύρια οργανικά απόβλητα που παράγονται στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης είναι: Απόβλητα από τη λειτουργία σφαγείων Απόβλητα από τη λειτουργία ελαιουργείων Απόβλητα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8: Λοιπές Πηγές Ενέργειας. Αιολική & Ηλιακή ενέργεια 30/5/2016. Αιολική ενέργεια. Αιολική ενέργεια. Αιολική ισχύς στην Ευρώπη

Κεφάλαιο 8: Λοιπές Πηγές Ενέργειας. Αιολική & Ηλιακή ενέργεια 30/5/2016. Αιολική ενέργεια. Αιολική ενέργεια. Αιολική ισχύς στην Ευρώπη Ενεργειακές Πηγές & Ενεργειακές Πρώτες Ύλες Αιολική ενέργεια Κεφάλαιο 8: Λοιπές Πηγές Ενέργειας Ανεμογεννήτριες κατακόρυφου (αριστερά) και οριζόντιου άξονα (δεξιά) Κίμων Χρηστάνης Τομέας Ορυκτών Πρώτων

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Ενεργειακές καλλιέργειες Παραγωγή βιοντίζελ» Παρουσίαση: Γαβρανίδης Οδυσσέας Βιομηχανία Βιοκαυσίμων Η εταιρία ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) Κ..Π. 6/2014 Αρ. 4747, Αριθμός 6 ΟΙ ΠΕΡΙ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙ ΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2003 ΕΩΣ 2013

Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) Κ..Π. 6/2014 Αρ. 4747, Αριθμός 6 ΟΙ ΠΕΡΙ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙ ΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2003 ΕΩΣ 2013 9 Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) Κ..Π. 6/2014 Αρ. 4747, 8.1.2014 Αριθμός 6 Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 140, 5.6.2009, σ. 16. Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 140, 5.6.2009, σ. 88. 148(Ι) του 2003 40 (Ι) του 2007 12(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών - Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Ν. Παπαγιαννάκος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια

Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια Βασίλης Λυχναράς (ΚΕΠΕ) Καλλιόπη Πανούτσου(Imperial College) Ελληνική Γεωργία 2012 2020: Η Αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέμβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονομικών αποτελεσμάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών Ι.Γ.Ε Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών στην Κύπρο Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ανάγκη Αξιοποίησης των ΑΠΕ στην Κύπρο Σήμερα επικρατεί πλήρης εξάρτηση της οικονομίας της Κύπρου από το εισαγόμενο πετρέλαιο.

Διαβάστε περισσότερα

«SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο»

«SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΤΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ/ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «SWEETHANOL» «Παραγωγή Βιοαιθανόλης 1ης γενιάς από γλυκό σόργο» ρ. ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ. Βιο-καύσιμα. Κείμενο Θέσεων ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βιο-καύσιμα Κείμενο Θέσεων Αθήνα, Νοέμβριος 2007 1. Εισαγωγή Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών είναι o μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµένη καύση (σύγκαυση) άνθρακα και βιοµάζας Ιωάννα Παπαµιχαήλ Τµήµα βιοµάζας, ΚΑΠΕ Ορισµός καύση βιοµάζας µαζί µε ορυκτά καύσιµα, συχνότερα άνθρακα αλλά και φυσικό αέριο, στον ίδιο σταθµό ηλεκτροπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων.

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

Διαβάστε περισσότερα

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Πολιτικής των Καταναλωτών 14 Μαϊου 2002 ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2001/0265(COD) ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ/ΕΚΘΕΣΗΣ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, ηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 9: Αειφορία στην Κατανάλωση Ενέργειας Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας,

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Η ΕΕ και η χώρα μας δεν διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα 2 ης Γενιάς

Βιοκαύσιμα 2 ης Γενιάς Βιοκαύσιμα 2 ης Γενιάς Στέλλα Μπεζεργιάννη ΕΚΕΤΑ Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (ΙΤΧΗΔ) Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρογονανθράκων Βιομάζα και Βιοκαύσιμα 2 ης Γενιάς Τι είναι βιομάζα;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Χρήση βιομάζας δηλαδή χρήση βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

L 140/104 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 5.6.2009

L 140/104 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 5.6.2009 L 140/104 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 5.6.2009 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΟΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας

Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας Ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και υπολειμμάτων τους για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας Από την καλλιέργεια στη μεταποίηση Γ. Ζανάκης, Ν. Μαριόλης, Α. Ζαμπανιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων

Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Τ Σ Ε Φ Ν Ε Ι Ο χολή Φημικών Μηχανικών Εργαστήριο Σεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τα βιοκαύσιμα 2ης γενιάς

Έρευνα για τα βιοκαύσιμα 2ης γενιάς Έρευνα για τα βιοκαύσιμα 2ης γενιάς Κώστας Σ. Τριανταφυλλίδης Λέκτορας Τμ. Χημείας ΑΠΘ Συνεργαζόμενος ερευνητής ΙΤΧΗΔ/ΕΚΕΤΑ «Σύγχρονες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και επιπτώσεις στο περιβάλλον» EXPOLINK

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ και ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Η αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους μια σπουδαία ευκαιρία για την ελληνική κτηνοτροφία Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια

Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια ιηµερίδα ΤΕΕ/ΤΚΜ «Τα βιοκαύσιµα κι ο αναπτυξιακός τους ρόλος για την βιοµηχανία και τον αγροτικό τοµέα» Θεσσαλονίκη, 3&4 Νοεµβρίου 2006 Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια Λ. Γούτα Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος 26 Νοεμβρίου, 2008 Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος Βιώσιμο καύσιμο για τη μελλοντική αυτοκίνηση Ικανό να περιορίσει τις εκπομπές CO 2 από τον Ευρωπαϊκό τομέα οδικών μεταφορών πάνω από 50% μέχρι το 2050

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέµβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονοµικών αποτελεσµάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Το παρόν και το µέλλον των βιοκαυσίµων στην Ελλάδα Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Σωτήρης Φώλιας Μέλος.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Αθήνα, 25/11/2010 Από τον Ρ. Ντίζελ στο σήµερα... Το 1912 ο Ρούντολφ Ντίζελ προφητικά δηλώνει:

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΑΠΟΒΛΗΤΕΣ ΕΛΑΙΟΥΧΕΣ ΥΛΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΑΠΟΒΛΗΤΕΣ ΕΛΑΙΟΥΧΕΣ ΥΛΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΑΠΟΒΛΗΤΕΣ ΕΛΑΙΟΥΧΕΣ ΥΛΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1) Αναστασοπούλου Ευαγγελία. PhD, MSc Χηµικός. Mail: ellieanastas@netscape.net 2) Καραγκιοζίδης Πολυχρόνης. MSc Χηµικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ ΑΕ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ : ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ύο βιοκαύσιµα σε βιοµηχανική εφαρµογή:

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Μηδενικές εκποµπές SO 2 Μηδενικό ισοζύγιο CO 2 εν περιέχει αρωµατικές ενώσεις Βιοαποικοδοµήσιµο Υψηλό σηµείο ανάφλεξης-ασφαλής µεταφορά Αυξηµένη λιπαντική ικανότητα εν απαιτεί ιδιαίτερες

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο

Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο Καθορισμός Δυναμικού Ενεργειακών Καλλιεργειών Στην Κύπρο ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ξενοδοχείο Classic 25/02/2011, 16:00 ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Μελέτη Μεθόδων Παραγωγής Βιοντίζελ Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών

Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών Δραστηριοποίηση εταιριών στα βιοκαύσιμα Αξιολόγηση επενδυτικού κλίματος και ευκαιριών Νίκος Λιάπης Πρόεδρος Τεχνολογικής Πλατφόρμας Βιοκαυσίμων Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ A.E. Λίγη ιστορία... Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΕΡΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2003 ΕΩΣ 2013

ΟΙ ΠΕΡΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2003 ΕΩΣ 2013 Cyprus Legal Portal - http://www.leginet.eu/ 9 Ε.Ε. Παρ. () Αρ., 8.. Κ.Δ.Π. 6/ Αριθμός 6 Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L,.6.9, σ. 6. Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L,.6.9, σ. 88. 8() του (Ι) του () του 9 ()

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. 1ο ΧΛΜ ΝΕΟΧΩΡΟΥΔΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. 1ο ΧΛΜ ΝΕΟΧΩΡΟΥΔΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕ ORC ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΜΕΝΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007, ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007, ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ Τμ. Μηχανικών ιαχείρισης Ενεργειακών Πόρων Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007, ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ 1. Εισαγωγή 1.1 Ορισμοί και Είδη Βιομάζας 1.2 ιαθεσιμότητα Βιομάζας

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΗ ΗΜΕΡΙΔΑ "Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Αναβάθμιση Δημόσιων Χώρων: Καινοτόμες Μέθοδοι και Προοπτικές

ΑΝΟΙΚΤΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Αναβάθμιση Δημόσιων Χώρων: Καινοτόμες Μέθοδοι και Προοπτικές ΑΝΟΙΚΤΗ ΗΜΕΡΙΔΑ "Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Αναβάθμιση Δημόσιων Χώρων: Καινοτόμες Μέθοδοι και Προοπτικές Στυλιανός Διαμαντίδης, Γενικός Γραμματέας του Δήμου Πειραιά Δήμος Πειραιά Πειραιάς, 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Ησηµασία της Βιοενέργειας 2004 2003 Ησηµασία της Βιοενέργειας Ησηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικά Προβλήματα Παγκόσμιας κλίμακας Περιφερειακής κλίμακας Τοπικής κλίμακας Αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος ( Θ κατά 2 ⁰C έως 2050) Εξάντληση όζοντος (αλλαγές συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή»

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» «Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Πρόεδρος Ελληνικός Σύνδεσμος Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (Ε.Σ.Σ.Η.Θ) e-mail: hachp@hachp.gr Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ATMOΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ATMOΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ATMOΣΦΑΙΡΑΣ...προκαλεί ορισμένα από τα σημαντικότερα παγκόσμια προβλήματα Αέριοι ρύποι όξινη βροχή οξίνιση εδαφών καταστρέφουν το όζον της ατμόσφαιρας φαινόμενο θερμοκηπίου μόνιμη αλλαγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Μετατροπής

Τεχνολογίες Μετατροπής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόεδρος Μιχαήλ Μαρουλάκης (ΕΛ.ΒΙ.) Αντιπρόεδρος Α Καθ. Δημήτριος Καρώνης (ΕΜΠ) Αντιπρόεδρος Β Άγγελος Λάππας (ΕΚΕΤΑ) Περιεχόμενα Παρουσίασης Εισαγωγή Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων

Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Μοντελοποίηση και Τεχνικοοικονομική Ανάλυση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοκαυσίμων Αιμ. Κονδύλη, Ι. Κ. Καλδέλλης, Χρ. Παπαποστόλου ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Μηχανολογίας Απρίλιος 2007 Στόχοι της εργασίας Η τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΕΓΕΣ κ. ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΛΕΞΙΑ Η ΜΕ ΘΕΜΑ «ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΕΓΕΣ κ. ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΛΕΞΙΑ Η ΜΕ ΘΕΜΑ «ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» ΠΑΣΕΓΕΣ Γραφείο Αντιπροέδρου Αθήνα, 27.10.2006 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΕΓΕΣ κ. ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΛΕΞΙΑ Η ΜΕ ΘΕΜΑ «ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» 1. Γενικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών

Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Η Ενέργεια στο ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Γιώργος Παυλικάκης Δρ Περιβαλλοντικών Επιστημών Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Ένα σχολείο κοινότητα Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

e, = (CSR - C S J χ 3,664 χ 1/20 χ 1/Ρ- eb, (*)

e, = (CSR - C S J χ 3,664 χ 1/20 χ 1/Ρ- eb, (*) Τα παραρτήματα της οδηγίας 98/70/ΕΚ τροποποιούνται ως εξής: 1. Το παράρτημα IV μέρος Γ σημείο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «7. Οι ετήσιες εκπομπές από τη μεταβολή των αποθεμάτων άνθρακα λόγω

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Τ.Ε.Ε. ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ & ΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΗΜΕΡΙ Α ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΥΡΙΠΙ ΗΣ ΛΟΗΣ ρ. Χηµικός Μηχανικός Καθηγητής Σχολής Χηµικών Μηχ/κών Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα