Ο ρόλος της Doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας στη διάγνωση, παρακολούθηση. της εμβρυικής αναιμίας. Περίληψη

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος της Doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας στη διάγνωση, παρακολούθηση. της εμβρυικής αναιμίας. Περίληψη"

Transcript

1 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 Κάππου Δήμητρα, Σηφάκης Σταύρος Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Κρήτης Ο ρόλος της Doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας στη διάγνωση, παρακολούθηση και θεραπεία της εμβρυικής αναιμίας Αλληλογραφία: Σταύρος Σηφάκης Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΠΑΓΝΗ, Βούτες, Ηράκλειο Κρήτης Τηλ: , Fax: Κατατέθηκε Έγινε δεκτή Περίληψη Για πολλά χρόνια η διάγνωση και η κλινική διαχείριση των κυήσεων με αναιμία άνοσης και μη-άνοσης αιτιολογίας στηρίζονταν σε επεμβατικές εξετάσεις, την αμνιοπαρακέντηση και την ομφαλιδοπαρακέντηση. Η μέτρηση της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (middle cerebral artery, MCA) ως μη επεμβατική μέθοδος διάγνωσης της εμβρυικής αναιμίας αποτελεί μία σημαντική κατάκτηση της Εμβρυομητρικής Ιατρικής την τελευταία εικοσαετία. Αν και η χρήση της παραπάνω μεθόδου μελετήθηκε πρώτα σε περιστατικά εμβρυικής αναιμίας οφειλόμενα σε Rh ευαισθητοποίηση, φαίνεται να έχει εφαρμογή και στη διαχείριση της εμβρυικής αναιμίας μη άνοσης αιτιολογίας, όπως σε περιπτώσεις εμβρυομητρικής αιμορραγίας ή λοίμωξης από παρβοϊό Β19. Ο υπολογισμός της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο εμβρυικής αναιμίας και καθορισμού της ανάγκης μετάγγισης στο έμβρυο. Ειδικότερα η τιμή του 1.5 ΜοΜ (multiples of the median) θεωρείται ως όριο για την αναγνώριση των περιπτώσεων μέτριου και σοβαρού βαθμού αναιμίας με 12% ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων. Τα τελευταία χρόνια μελετάται η χρησιμότητα της μέτρησης της μέγιστης ταχύτητας της MCA σε έμβρυα με αναιμία που έχουν ήδη μεταγγιστεί για τον προσδιορισμό του ενδεικνυόμενου χρόνου για επόμενη μετάγγιση. Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να είναι αξιόπιστη αλλά απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές πολυκεντρικές μελέτες 37

2 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης για να επιβεβαιωθεί η ακρίβεια και η αποτελεσματικότητα της μεθόδου. Λέξεις - κλειδιά: εμβρυική αναιμία, Doppler ταχυμετρία, μέση εγκεφαλική αρτηρία, ερυθροκυτταρική ισοανοσοποίηση, σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο, παρβοϊος Β19, εμβρυομητρική αιμορραγία, ενδομήτρια μετάγγιση Εισαγωγή Η εμβρυική αναιμία ορίζεται ως η πτώση του αιματοκρίτη <30% ή ο προσδιορισμός των επιπέδων αιμοσφαιρίνης <6mg/dl (σοβαρού βαθμού αναιμία) ή μεταξύ 6 and 9.7 mg/dl (μετρίου βαθμού αναιμία). Ακριβέστερα όμως η εμβρυική αναιμία ορίζεται όταν η τιμή του αιματοκρίτη είναι μικρότερη κατά δύο τυπικές αποκλίσεις (2SD) από τη αντίστοιχη φυσιολογική για μία δεδομένη ηλικία κύησης 1. Η αναιμία του εμβρύου μπορεί να εξελιχθεί αργά σε διάστημα εβδομάδων/μηνών ή με ταχύτερο ρυθμό οφειλόμενη σε ένα πλήθος ετερόκλητων αιτιών που γενικά διακρίνονται σε άνοσης και μη άνοσης αρχής όπως συνοψίζονται στον Πίνακα 1. Η εμβρυική αναιμία κατηγοριοποιείται επίσης ως ήπια, μέτρια και σοβαρή, με συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης , και <0.55 φορές τη μέση τιμή για μια δεδομένη ηλικία κύησης αντίστοιχα 2. Είναι σημαντική η κατηγοριοποίηση της αναιμίας συγκριτικά με τη μέση τιμή για κάθε ηλικία κύησης και όχι με απόλυτες τιμές καθώς στα φυσιολογικά έμβρυα, η μέση συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης αυξάνει γραμμικά κατά τη διάρκεια της κύησης από 11 g/dl τη 18η εβδομάδα σε 14.5 g/dl τη 40η εβδομάδα 3. Τόσο στις περιπτώσεις προοδευτικής όσο και σε αυτές οξείας αναιμίας, το έμβρυο προσπαθεί να αναπτύξει αντισταθμιστικούς μηχανισμούς όπως ο αυξημένος όγκος παροχής αίματος, η μεταβολή της παροχής αίματος στα περιφερικά όργανα, η παραγωγή αγγειοσυσπαστκών ουσιών όπως η βαζοπρεσσίνη και η επινεφρίνη και τέλος οι αλλαγές στη ροή του αίματος, αποσκοπώντας στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας των περισσότερο σημαντικών οργάνων στα οποία περιλαμβάνεται και ο εγκέφαλος 4,5. Ένα όψιμο μη ειδικό υπερηχογραφικό εύρημα αναιμίας είναι ο εμβρυικός ύδρωπας που χαρακτηρίζεται από περικαρδιακή, πλευριτική ή ασκιτική συλλογή ή/και γενικευμένο υποδόριο οίδημα και εμφανίζεται όταν η συγκέντρωση της Hb είναι 7 g/dl χαμηλότερη από τη φυσιολογική μέση τιμή ή ακριβέστερα όταν η συγκέντρωση της Hb είναι μικρότερη από 0.55 φορές τη μέση τιμή για την αντίστοιχη ηλικία κύησης 3. Για πολλά χρόνια, η διάγνωση και η κλινική διαχείριση των κυήσεων με αναιμία στηρίζονταν σε δύο επεμβατικές εξετάσεις, την αμνιοπαρακέντηση με σκοπό να μετρηθεί η χολερυθρίνη του αμνιακού υγρού και την ομφαλιδοπαρακέντηση με σκοπό την άμεση μέτρηση της εμβρυικής Hb. Οι διαγνωστικές αυτές εξετάσεις λόγω της φύσης τους συνοδευόταν από κινδύνους όπως αιμορραγία, ρήξη των εμβρυικών υμένων, ενεργοποίηση μηχανισμών πρόωρου τοκετού, και τέλος περαιτέρω ευαισθητοποίηση της μητέρας λόγω της διαπλακουντιακής προσπέλασης (π.χ. σε Rhesus ασυμβατότητα). Είναι δε αξιοσημείωτο ότι με την χρήση της αμνιοπαρακέντησης και της μέτρηση της χολερυθρίνης για την επιλογή των περιπτώσεων που θα υποβάλλονταν περαιτέρω σε ομφαλιδοπαρακέντηση και ενδεχομένως σε μετάγγιση αίματος, μέχρι και στο 70% των περιπτώσεων δεν επιβεβαιωνόταν αναιμία ή αυτή ήταν ήπιας μορφής 6. Τα μειονεκτήματα αυτά των χρησιμοποιούμενων διαγνωστικών προσεγγίσεων έδωσαν το έναυσμα στους ερευνητές να αναζητήσουν μη επεμβατικές μεθόδους διάγνωσης της εμβρυικής αναιμίας. Μελέτες σε ζωικά μοντέλα οδήγησαν στην παρατήρηση ότι σε περιπτώσεις αναιμίας η ταχύτητα ροής του αίματος στα αγγεία ήταν αυξημένη ως συνέπεια του αυξημένου καρδιακού κατά λεπτού όγκου αίματος και της μειωμένης γλοιότητας του αίματος με στόχο να διατηρηθεί η οξυγόνωση των ιστών και η μεταβολική ισορροπία 7,8. Υπερηχογραφικές μετρήσεις σε αναιμικά έμβρυα επιβεβαίωσαν το παραπάνω εύρημα. Με τη διάδοση της χρήσης της Doppler υπερηχογραφίας, άρχισαν οι μελέτες μέτρησης της ταχύτητας ροής σε μια σειρά από εμβρυι- 38

3 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 Πίνακας 1: τα κυριότερα αίτια εμβρυικής αναιμίας άνοσης και μη αιτιολογίας. Κυριότερα αίτια εμβρυικής αναιμίας Ανοσολογικά Μη ανοσολογικά anti-d αντισώματα Παρβοιός Β-19 anti-k αντισώματα (Kell) Σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο (ΤΤΤS) anti-fya αντισώματα (Duffy) Εμβρυομητρική αιμορραγία Θαλασσαιμίες (α- β-) Χοριοαγγείωμα κά αγγεία όπως η κατιούσα αορτή, η ομφαλική φλέβα, η σπληνική αρτηρία και η κοινή καρωτίδα με στόχο να διερευνηθεί η αξία των μετρήσεων αυτών στη διάγνωση της αναιμίας του εμβρύου Οι Vyas και συν. (1990) πρώτοι αναφέρθηκαν στη πιθανή σημασία των Doppler μετρήσεων στη μέση εγκεφαλική αρτηρία (middle cerebral artery, MCA) για την ανίχνευση της εμβρυικής αναιμίας. Βασιζόμενοι στη μέτρηση της μέσης τιμής της ταχύτητας ροής της αρτηρίας ανίχνευσαν το 50% των περιπτώσεων αναιμίας της μελέτης τους 13. Έκτοτε, πλήθος μελετών έχει δημοσιευτεί με αντικείμενο την εφαρμογή των Doppler μετρήσεων της MCA στην πρόβλεψη ή διάγνωση της εμβρυικής αναιμίας, άνοσης και μη αιτιολογίας, καθώς και στη θεραπευτικά αντιμετώπιση αυτής όπως θα παρουσιαστεί αναλυτικότερα στη συνέχεια. Τεχνική Όπως ισχύει σε όλο τον προγεννητικό υπερηχογραφικό έλεγχο, η εφαρμογή της σωστής τεχνικής στις μετρήσεις της ταχύτητας της MCA και η πραγματοποίηση της εξέτασης από εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό είναι αναγκαία συνθήκη για την αξιοπιστία της χρήση της στην καθημερινή κλινική πράξη. Καταρχήν, για να μετρηθεί σωστά η μέγιστη ταχύτητα της MCA πρέπει το εμβρυικό κρανίο να βρίσκεται σε εγκάρσια τομή που ενδείκνυται για τη μέτρηση της αμφιβρεγματικής διαμέτρου (ΒPD) και με τη χρήση color/power Doppler οι μέσες εγκεφαλικές αρτηρίες θα απεικονιστούν πάνω από το πρόσθιο πτερύγιο του σφηνοειδούς οστού, κοντά στη βάση του κρανίου. Μία γωνία σχεδόν 0 ο μοιρών πρέπει να υπάρχει μεταξύ του ηχοβολέα και της ροής του αγγείου και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μετακινώντας την κεφαλή των υπερήχων στην κοιλιά της μητέρας 14. Αν και συνήθως μετράται η MCA που βρίσκεται πιο κοντά στο πρόσθιο τοίχωμα της μήτρας, έχει παρατηρηθεί ότι και η μέτρηση της ετερόπλευρης αρτηρίας έχει την ίδια διαγνωστική αξία 15. Η θύρα της συχνότητας Doppler που εφαρμόζεται πρέπει να έχει άνοιγμα 2mm και να εφαρμόζεται πάνω στο αγγείο όπως αυτό εκβάλλει από την έσω καρωτίδα αφού οι πιο περιφερικές μετρήσεις οδηγούν σε λανθασμένα χαμηλές τιμές (Εικόνες 1,2). Σημαντικό είναι επίσης οι μετρήσεις ειδικά το τρίτο τρίμηνο να μην πραγματοποιούνται σε φάσεις ενεργητικής συμπεριφοράς του εμβρύου όπως αυτή εκφράζεται με αυξημένες κινήσεις, υψηλή μεταβλητότητα και επιταχύνσεις του καρδιακού ρυθμού. Σε μία πρόσφατη μελέτη στην οποία προκαλούνταν επιτα- Εικόνα 1: απεικόνιση της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας με έγχρωμη Doppler. Το βέλος υποδεικνύει το σωστό σημείο όπου πρέπει να γίνει η μέτρηση της ταχύτητας της ροής του αγγείου (από Moise 2008, αναφ. 33). 39

4 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης χύνσεις του καρδιακού ρυθμού μέσω ακουστικών δονήσεων σε έμβρυα κύησης μεγαλύτερης των 27 εβδομάδων παρατηρήθηκε μη αναμενόμενη μείωση της ταχύτητας της MCA 16,17. Είναι απαραίτητο να γίνονται τρεις μετρήσεις και να λαμβάνεται υπόψιν ως τελική η μεγαλύτερη τιμή. Επιπλέον, θα πρέπει η βασική γραμμή της κυματομορφής στην οθόνη να προσεγγίζει το μηδέν και να αποφεύγεται η χρήση του αυτόματου τρόπου ιχνηθέτησης της κυματομορφής της MCA που μπορεί να υποεκτιμήσει τη μέγιστη ταχύτητα. Η κυματομορφή που προκύπτει τόσο σε φυσιολογικές όσο και σε παθολογικές καταστάσεις απεικονίζεται στις Εικόνες 2-4. Οι μετρήσεις της MCA μπορούν να ξεκινούν από τη 16η- 18η εβδομάδα κύησης και να επαναλαμβάνονται ανά 1-2 εβδομάδες. Αρχικά είχε προταθεί οι τιμές της ταχύτητας της MCA να σχηματίζουν μία καμπύλη όπως η καμπύλη Liley, δηλαδή μια γραφική παράσταση διακρινόμενη σε 3 ζώνες - 1,2 και 3- όπου ανάλογα με το αποτέλεσμα της φασματομετρικής ανάλυσης του αμνιακού υγρού στα 450nm σε συνάρτηση με την ηλικία κύησης η κύηση χαρακτηρίζεται ως μικρού κινδύνου, μέτριου-σοβαρού κινδύνου ή αναμενόμενης ενδομήτριας απώλειας σε 7 ημέρες. Τελικά πιο πρακτικό φάνηκε να είναι η μετατροπή των τιμών σε πολλαπλάσια του μέσου όρου (multiples of median, MOM). Οι υπολογισμοί αυτοί είναι διαθέσιμοι στο site 18. Η γραφική παράσταση στην οποία αναφέρονται οι τιμές της ταχύτητας της MCA με τις εβδομάδες κύησης αποτυπώνεται στην εικόνα 5. Μετά τη 35η εβδομάδα κύησης, τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα για ύπαρξη αναιμίας αυξάνουν αλλά και στην περίπτωση φυσιολογικών τιμών οι μετρήσεις μπορούν να συνεχιστούν σε εβδομαδιαία βάση μέχρι τον τοκετό 19,20. Διάγνωση Εμβρυικής Αναιμίας Εικόνα 2: φυσιολογική κυματομορφή της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (από van Dongen et al, 2005, αναφ. 40) Η MCA είναι κλάδος της έσω καρωτίδας και αποτελεί τμήμα του κύκλου του Willis. Η MCA έχει ορισμένες χαρακτηριστικές ιδιότητες όπως ότι - ως εγκεφαλικό αγγείο - ανταποκρίνεται γρήγορα στην υποξαιμία καθώς και το ότι γίνεται εύκολα ορατή (σε σχεδόν μηδενική γωνία με την κεφαλή του υπέρηχου) με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιούνται οι διακυμάνσεις στις μετρήσεις μεταξύ διαφορετικών υπερηχογραφιστών - γεγονός που τη καθιστά ιδανική για τη διάγνωση κρίσιμων καταστάσεων όπως η αναιμία 21. Η πιο πιθανή εξήγηση της αύξησης της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA στην αναιμία είναι ότι η συνεπαγόμενη μείωση της γλοιότητας του αίματος προκαλεί την αύξηση της φλεβικής επιστροφής και του προφορτίου με απώτερο αποτέλεσμα την αύξηση του καρδιακού κατά λεπτού όγκου αίματος που εξωθείται στην κυκλοφορία 22. Πρώτοι οι Mari και συν. (1995) χρησιμοποίησαν ως κριτήριο την αύξηση της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA για να προβλέψουν την εμβρυική αναιμία μέτριου-σοβαρού βαθμού σε μία σειρά 16 ασθενών με ερυθροκυτταρική ισοανοσοποίηση και πιστοποίησαν την αντιστρόφως ανάλογη σχέση της με τον εμβρυικό αιματοκρίτη 21. Αργότερα, με βάση τις μετρήσεις σε 111 έμβρυα από κυήσεις με την ίδια παθολογία, ορίστηκε το κατώφλι του 1.5 ΜοΜ για την αναγνώριση της αναιμίας μέτριου-σοβαρού βαθμού σε όλη τη διάρκεια της κύησης, με ευαισθησία 100% και 12% ψευδώς θετικά αποτελέσματα 23. Η χρήση αυτού του ορίου μπορεί να αφήνει εκτός κάποιες περιπτώσεις ήπιας αναιμίας για τις οποίες προτείνεται το όριο του 1.29 ΜοΜ αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι κλινικά σημαντικό με δεδο- 40

5 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 Εικόνα 3: η κυματομορφή της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (PSV-MCA: 1.50 ΜοΜ) σε έμβρυο με αναιμία λόγω λοίμωξης από παρβοϊό Β19 που έχει εκδηλώσει εμβρυικό ύδρωπα (από Imbar et al, Prenat Diagn 2006;26:45-51) μένο ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν απαιτείται ιατρική παρέμβαση 23. Στην πρώτη πολυκεντρική προοπτική μελέτη που έγινε (Zimmerman και συν, 2002), η μέγιστη συστολική ταχύτητα της MCA αποδείχθηκε ακριβής όσον αφορά στην εντόπιση μέτριουσοβαρού βαθμού αναιμίας στο 98% των εμβρύων όπου έγιναν επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε μεσοδιαστήματα 7-14 ημερών από τη 25η μέχρι τη 35η εβδομάδα κύησης 19. Η ευαισθησία της μεθόδου στη συγκεκριμένη μελέτη ήταν 88% και υποστηρίχθηκε από τους συγγραφείς ότι θα μπορούσε να φτάσει το 100% αν το χρονικό διάστημα μεταξύ των εξετάσεων ήταν αυστηρά μία εβδομάδα 19. Ενδιαφέρον είναι επίσης να επισημανθεί ότι μετά τη 35η εβδομάδα αυξάνονταν πολύ τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα μειώνοντας τη διαγνωστική αξία της εξέτασης 19. Η μελέτη των Mari και συν (2000), οδήγησε στη σταδιακή εγκατάλειψη των διαδοχικών αμνιοπαρακεντήσεων για τη μέτρησης της οπτικής πυκνότητας του αμνιακού υγρού στα 450 nm (ΔΟD450) με φασματοφωτομετρία, αφού σύμφωνα με τα στοιχεία το 70% των επεμβατικών διαδικασιών μπορούν να αποφευχθούν με τη χρήση των Doppler μετρήσεων της MCA 23. Επίσης, η τεχνική αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι μειώνει πιθανές επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν από τις επεμβατικές μεθόδους, όπως η πρόωρη ρήξη των υμένων και η αυξημένη μητρική ευαισθητοποίηση λόγω διαπλακουντιακής προσπέλασης στην αμνιοπαρακέντηση που θα προκαλέσει εμβρυομητρική αιμορραγία Τα αποτελέσματα αυτά προέρχονται κυρίως από μελέτες σε τριτοβάθμια κέντρα με εξειδίκευση και εμπειρία στην αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων - αλλά παραμένει αναγκαία η μελέτη αντίστοιχων στοιχείων από λιγότερο εξειδικευμένα κέντρα. Σε μία πιο πρόσφατη προοπτική μελέτη όπου συμμετείχαν 165 έμβρυα από κυήσεις με ευαισθητοποίηση σε κάποιο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο (D, E, c, Fya), παρατηρήθηκε ότι η ακρίβεια της μέγιστης ταχύτητας της MCA (περίπου 85%) υπερείχε των μετρήσεων ΔΟD450 (ακρίβεια 76%) χρησιμοποιώντας τόσο τη καμπύλη Queenan (81%) όσο και την καμπύλη Liley (76%) στην ανίχνευση της σοβαρής αναιμίας 24. Τα ευρήματα αυτά βρίσκονται σε συμφωνία με δύο προγενέστερες προοπτικές μελέτες με τη διαφορά ότι στην προαναφερθείσα μελέτη συμμετείχαν περισσότερες έγκυες και αποτυπώθηκε πιο ξεκάθαρα η υπεροχή της μίας μεθόδου έναντι της άλλης Επιπλέον, στην ίδια έρευνα τονίζεται ότι το 50% των επεμβατικών διαδικασιών σε αυτή τη σειρά ασθενών θα είχε αποφευχθεί αν στηρίζονταν μόνο στις Doppler μετρήσεις. Τέλος, μία διαφορετική 41

6 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης Εικόνα 4: η κυματομορφή της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (PSV-MCA: 84.2 cm/s >95η εκατοστιαία θέση για την ηλικία κύησης) σε κύηση 24 εβδομάδων όπου το έμβρυο είχε εμφανίσει σοβαρή αναιμία λόγω εμβρυομητρικής αιμορραγίας (από Sifakis et al, 2010, αναφ. 48) οπτική στην εφαρμογή των Doppler μετρήσεων της MCA στην ανίχνευση περιστατικών σοβαρής αναιμίας προτείνει η αναδρομική μελέτη των Detti και συν (2002) στην οποία η εκτίμηση 11 εμβρύων με σοβαρή αναιμία έγινε με βάση όχι μια μέτρηση της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της αρτηρίας αλλά την κλίση της γραμμής που σχημάτιζαν οι τιμές της ταχύτητα της MCA από συνεχόμενες μετρήσεις σε σχέση με την ηλικία κύησης 27. Με βάση τα αποτελέσματά τους, οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι μία τιμή της ταχύτητας της MCA κάτω από 1.5 ΜοΜ σε έμβρυα που είναι σε κίνδυνο να εμφανίσουν αναιμία, δεν πρέπει να καθησυχάζει τον επιβλέποντα γιατρό αλλά πρέπει να εκτιμάται η κλίση της γραμμικής σχέσης τριών εβδομαδιαίων μετρήσεων ακόμα και αν αυτές είναι φυσιολογικές και αναλόγως να καθορίζεται το μεσοδιάστημα των επόμενων μετρήσεων 27. Μέση εγκεφαλική αρτηρία & εμβρυϊκή αναιμία άνοσης αιτιολογίας RH Ισοανοσοποίηση Παρά την εισαγωγή της Rhesus (Rh) σφαιρίνης τη δεκαετία του 1960 στην κλινική πράξη για την πρόληψη εμφάνισης αιμολυτικής νόσου στο Rh θετικό έμβρυο/νεογνό, η Rh ευαισθητοποίηση παραμένει ένα σημαντικό πρόβλημα αφού συνεχίζει να επιπλέκει ένα σημαντικό αριθμό κυήσεων. Χαρακτηριστικά, σε μία απογραφή των γεννήσεων του 2001 στις ΗΠΑ (Centers for Diseases Control and Prevention) φαίνεται ότι η ευαισθητοποίηση σε κάποιο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο (από την ομάδα Rh ή από άλλη κατηγορία όπως Kell, Duffy, κ.α.) αποτελεί την πιο κοινή αιτία εμβρυικής αναιμίας και συγκεκριμένα η Rh ισοανοσοποίηση επηρεάζει τις 6.7/1000 κυήσεις με γέννηση ζωντανού εμβρύου 28. Οι κυήσεις που επιπλέκονται από Rh ευαισθητοποίηση, χαρακτηρίζονται από το πέρασμα διαπλακουντιακά μητρικών αιμολυτικών αντισωμάτων στην εμβρυική κυκλοφορία με αποτέλεσμα την εμφάνιση αναιμίας που ωθεί το έμβρυο να αναπτύξει αντισταθμιστικούς αιμοδυναμικούς μηχανισμούς 3. Η αναιμία αν επιμείνει μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση ύδρωπα από τη 17η εβδομάδα κύησης αλλά αν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα το ποσοστό επιβίωσης προσεγγίζει το 90% 29. Από το 1961 η αμνιοπαρακέντηση και ο προσδιορισμός της οπτικής πυκνότητας του αμνιακού υγρού στα 450 nm (ΔΟD450) ώστε να προσδιοριστούν τα επίπεδα χολερυθρίνης 42

7 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 Εικόνα 5: γραφική παράσταση των τιμών της ταχύτητας της MCA σε αντιστοιχία με την ηλικία κύησης (από Moise 2008, αναφ. 33). στο αμνιακό υγρό, αποτελούσαν έναν έμμεσο τρόπο διάγνωσης της εμβρυικής αναιμίας σε κυήσεις με Rh ευαισθητοποίηση αλλά παρουσίαζαν ορισμένα μειονεκτήματα όπως η έλλειψη ακρίβειας πριν τη 27η εβδομάδα κύησης και η αδυναμία εκτίμησης της σοβαρότητας της αναιμίας 30,31. Ο μόνος τρόπος για να τεθεί μία ακριβής διάγνωση ήταν η μέτρηση της συγκέντρωσης της αιμοσφαιρίνης του εμβρύου μετά από ομφαλιδοπαρακέντηση αλλά αυτή η επεμβατική διαδικασία εμπεριείχε κινδύνους όπως η λοίμωξη, η αιμορραγία, η παροδική βραδυκαρδία ακόμα και απώλεια του κυήματος σε ποσοστό 1.4% 32. Βασιζόμενοι σε μετρήσεις σε μία σειρά 30 κυήσεων με ευαισθητοποίηση σε κάποιο αντιγόνο των ερυθρών που στην πλειοψηφία τους ανήκαν στην ομάδα Rh, οι Delle Chiaie και συν. (2001) διαπίστωσαν ότι η χρήση του κριτηρίου της μέγιστης ταχύτητας της MCA >1.29 ΜοΜ είχε 73.1% ευαισθησία και 81.5% ειδικότητα στην αρχική διάγνωση οποιουδήποτε βαθμού αναιμίας αλλά και ένα υψηλό ποσοστό ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων (26.9%) και υποστήριξαν την ορθότητα της μεθόδου αυτής πριν και μετά την πρώτη πιθανά αναγκαία μετάγγιση 32. Επίσης στην ίδια μελέτη παρατηρήθηκε μία στατιστικά σημαντική αντίστροφη σχέση μεταξύ εμβρυικής αιμοσφαιρίνης και μέγιστης ταχύτητας της MCA πριν και μετά την ενδομήτρια μετάγγιση (intrauterine transfusion, IUT). Στην περίπτωση διαχείρισης της πρώτης κύησης με Rh ευαισθητοποίηση όπου μέσω του τίτλου των μητρικών αντισωμάτων, του προσδιορισμού του Rh του πατέρα και ίσως και του εμβρύου (μετά από αμνιοπαρακένηση) αποδεικνύεται ότι το έμβρυο είναι Rh-θετικό, οι διαδοχικές Doppler μετρήσεις της MCA πρέπει να γίνονται μετά τη 24η εβδομάδα κύησης ανά 1-2 εβδομάδες 33. Αν σε οποιαδήποτε μέτρηση μεταξύ 24ης-35ης εβδομάδας η μέγιστη ταχύτητα της MCA είναι πάνω από 1.5 ΜοΜ, υπάρχει ένδειξη για ομφαλιδοπαρακέντηση και μετάγγιση αν κριθεί απαραίτητο ενώ στην αντίθετη περίπτωση απλώς συνεχίζονται οι μετρήσεις και προγραμματίζεται ο τοκετός όταν συμπληρωθεί η 38η εβδομάδα 33. Αν μία τιμή πάνω από 1.5 ΜοΜ καταγραφεί μετά τη 35η εβδομάδα κύησης προτείνεται αμνιοπαρακέντηση για τον προσδιορισμό του ΔΟD450 και της ωριμότητας των πνευμόνων και οι κινήσεις που ακολουθούν είναι: α) αν τα αποτελέσματα είναι καλά συ- 43

8 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης νεχίζεται η κύηση μέχρι τη 38η εβδομάδα για να επιτραπεί η αναπνευστική ωρίμανση, β) αν υπάρχει αναπνευστική ωριμότητα αλλά η ΔΟD450 είναι στα ανώτατα φυσιολογικά όρια/όρια μετάγγισης συνίσταται η πρόκληση τοκετού, γ) αν υπάρχει αναπνευστική ανωριμότητα και η ΔΟD450 είναι στα ανώτατα φυσιολογικά όρια, χορηγούνται στεροειδή και φαινοβαρβιτάλη στη μητέρα για μία εβδομάδα και δ) αν υπάρχει αναπνευστική ανωριμότητα και η ΔΟD450 είναι στα φυσιολογικά όρια, επαναλαμβάνεται η αμνιοπαρακέντηση σε διάστημα 10 ημερών έως 2 εβδομάδων 33. Ειδικότερα, εφόσον υπάρχει ιστορικό προηγούμενης κύησης επηρεασμένης από ερυθροκυτταρική ισοανοσοποίηση οι Scheier και συν. (2004) προτείνουν ο πρώτος υπερηχογραφικός έλεγχος σε συνδυασμό με Doppler μετρήσεις της MCA να πραγματοποιείται 10 εβδομάδες πριν την ηλικία κύησης του εμβρυικού θανάτου, της πρώτης μετάγγισης ή της γέννησης ενός αναιμικού εμβρύου στην προηγούμενη εγκυμοσύνη αλλά όχι πριν τη 17η-18η εβδομάδα 34. Το χρονικό αυτό όριο τίθεται γιατί πριν από αυτές τις εβδομάδες το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα του εμβρύου είναι ανώριμο για να κατατέμνει τα ερυθρά που φέρουν το αντιγόνο και να επέλθει η εμφάνιση του ύδρωπα ή ο εμβρυικός θάνατος 34. Οι μετρήσεις πρέπει να επαναλαμβάνονται ανά 1-2 εβδομάδες και ομφαλιδοπαρακέντηση να γίνεται εφόσον παρατηρηθεί εμβρυικός ασκίτης ή η μέγιστη συστολική ταχύτητα της MCA είναι >1.5 SD από τη φυσιολογική μέση τιμή για την αντίστοιχη εβδομάδα κύησης με σκοπό να αποφεύγονται ή να καθυστερούν οι επεμβατικές διαδικασίες στο 80% αυτών των κυήσεων 34. Επίσης επειδή αυτές οι ιατρικές πράξεις ειδικά όταν πραγματοποιούνται το δεύτερο τρίμηνο της κύησης σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα απώλειας του κυήματος, η αποφυγή τους (εφόσον είναι εφικτή) είναι λογικό να συνεπάγεται μείωση του κινδύνου εμβρυικού θανάτου 14,35. KELL Ισοανοσοποίηση Η ανοσοποίηση με αντισώματα Κell συναντάται στο % των κυήσεων συνολικά και στο 10% των περιστατικών σοβαρής εμβρυικής αναιμίας άνοσης αρχής και κλινικά μπορεί να εκφραστεί από τη 18η-20η εβδομάδα της εγκυμοσύνης εξελισσόμενη σε πιο σοβαρή μορφή τη 20η-25η εβδομάδα 36. Σε αντίθεση με τις κυήσεις με Rh ευαισθητοποίηση, η παρακολούθηση του τίτλου των αντισωμάτων στον ορό της μητέρας και η μέτρηση της ΔΟD450 δεν αποτελούν αξιόπιστους δείκτες για την πορεία αυτών των κυήσεων και την εκτίμηση του βαθμού αναιμίας εφόσον αυτή εκδηλωθεί 37. Η μη αξιοπιστία μέτρησης του ΔΟD450 οφείλεται εν μέρει στο ότι η Kell ισοανοσοποίηση έχει διαφορετικό μηχανισμό από τη Rh ισοανοσοποίηση αφού τα αντισώματα Kell εκτός του να κατατέμνουν τα ευαισθητοποιημένα ερυθροκύτταρα, καταστέλλουν άμεσα την ερυθροποίηση στο έμβρυο 38. Μέχρι πρότινος, οι κυήσεις αυτές έχρηζαν εντατικής υπερηχογραφικής παρακολούθησης, εξέτασης του γονοτύπου του εμβρύου σε περίπτωση που ο πατέρας ήταν ετεροζυγώτης και εξέταση εκλογής θεωρούνταν η λήψη εμβρυικού αίματος για την οποία όπως προαναφέρθηκε αν πραγματοποιηθεί από έμπειρο ιατρό υπάρχει 1.4% πιθανότητα να οδηγήσει στην απώλεια του κυήματος 39. Σε μία προοπτική μελέτη όπου συμμετείχαν 27 έμβρυα από μητέρες με Kell ισοανοσοποίηση έγινε φανερό ότι η ανίχνευση της σοβαρής εμβρυικής αναιμίας με τη χρήση της μέτρησης της μέγιστης ταχύτητας της MCA είχε 89% ευαισθησία και ειδικότητα, παρόμοια δηλαδή με τα αντίστοιχα μεγέθη στη Rh ισοανοσοποίηση 24,40. Στο μοναδικό έμβρυο της μελέτης αυτής που γεννήθηκε με σοβαρή αναιμία παρότι ο υπερηχογραφικός έλεγχος και οι Doppler μετρήσεις της MCA ήταν φυσιολογικές τη 36η εβδομάδα, οι ευθύνες αποδόθηκαν στο ότι μεσολάβησαν 2 εβδομάδες μέχρι τον τοκετό ή/και ότι η εξέταση Doppler πραγματοποιήθηκε μετά τη 35η εβδομάδα οπότε θεωρείται λιγότερο αξιόπιστη. Ενδιαφέρον είναι ότι στην ίδια μελέτη η ευαισθησία της μέτρησης της μέγιστης ταχύτητας ροής στο ενδοηπατικό τμήμα της ομφαλικής φλέβας ως μέσο πρόβλεψης της αναιμίας βρέθηκε να είναι ισοδύναμη του προσδιορι- 44

9 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 σμού της MCA-PSV - σε αντίθεση με τον υπολογισμό της περιμέτρου του σπληνός και του μήκους του ήπατος που δεν φάνηκε να έχουν προβλεπτική αξία. Τα ευρήματα αυτά είναι σύμφωνα και με άλλες μελέτες που καταδεικνύουν την υπεροχή των μετρήσεων Doppler έναντι των μετρήσεων του μεγέθους του ήπατος και του σπληνός στη πρόβλεψη της εμβρυϊκής αναιμίας 41,42. Επιπλέον, σε μία παρόμοια ερευνητική εργασία οι Rimon και συν. (2006), συνέκριναν την αποτελεσματικότητα του καθιερωμένου πρωτοκόλλου παρακολούθησης των κυήσεων με Kell ισοανοσοποίηση (16 έμβρυα, εβδομαδιαίος υπερηχογραφικός έλεγχος, μέτρηση αντι-kell αντισωμάτων κάθε 4-6 εβδομάδες) με την εφαρμογή των μετρήσεων της μέγιστης ταχύτητας της MCA με ανώτατο όριο το 1.5 ΜοΜ (8 έμβρυα, Doppler μετρήσεις ανά 4-7 ημέρες) και λήψη εμβρυικού αίματος αν το όριο αυτό ξεπεραστεί 43. Η απόφαση για ομφαλιδοπαρακέντηση στηριζόταν μόνο στις τιμές της ταχύτητας της MCA ενώ στην προηγούμενη μελέτη συνυπολογίζονταν υπερηχογραφικά ευρήματα, το ιστορικό της μητέρας και ο τίτλος αντισωμάτων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι συγγραφείς συστήνουν τη μη επεμβατική αυτή μέθοδο ως χρήσιμο εργαλείο στον έλεγχο των Kell ευαισθητοποιημένων κυήσεων αν και ο αριθμός των συμμετεχουσών ήταν περιορισμένος. Προτείνουν επίσης ως μελλοντικά πεδία έρευνας τον έλεγχο της αξιοπιστίας της μεθόδου μετά από IUT και τον ορισμό της διάρκειας του κατάλληλου μεσοδιαστήματος των εξετάσεων κατά την παρακολούθηση της εγκυμοσύνης. Μέση εγκεφαλική αρτηρία & εμβρυϊκή αναιμία μη άνοσης αιτιολογίας Λοίμωξη από παρβοϊό Β19 H λοίμωξη από παρβοϊό Β19 επιπλέκει το 0.25%-6% των εγκύων και η πιθανότητα κάθετης μετάδοσης έχει υπολογιστεί ότι είναι 33% ανεξάρτητα από την ηλικία κύησης που γίνεται η μετάδοση 44. Η ενδομήτρια λοίμωξη από παρβοϊό Β19 μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση ύδρωπα είτε λόγω της παροδικής καταστολής των προγονικών κυτταρικών σειρών των ερυθρών στο μυελό του εμβρύου που καταλήγει σε αναιμία ή λόγω της μυοκαρδίτιδας που αναπτύσσεται εξαιτίας της άμεσης βλάβης του καρδιακού μυός από τον ιό 45. Η διαπίστωση της αναιμίας πριν την ανάπτυξη του ύδρωπα έχει φανεί ότι μπορεί να εκτιμηθεί μέσω των Doppler μετρήσεων της MCA 2,22,32 (Εικόνα 3). Αρχικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα από μελέτη όπου συμμετείχαν 10 έμβρυα από κυήσεις στις οποίες είχε διαπιστωθεί λοίμωξη από παρβοϊό Β19, το όριο των 1.29 ΜοΜ που είχε προταθεί φάνηκε να έχει 100% ευαισθησία και ειδικότητα στο να εντοπίζει ακόμα και περιστατικά ήπιας αναιμίας και αποδείχθηκε χρήσιμο εργαλείο στη διαχείριση αυτών των κυήσεων 32. Επειδή όμως παρατηρείται υποτροπή του ύδρωπα στο 30% των περιπτώσεων, θεωρείται ότι για να παρθεί απόφαση για IUT πρέπει η μέγιστη ταχύτητα της MCA να ξεπερνά τα 1.5 ΜοΜ 46. Σε μία μεταγενέστερη μελέτη, οι Cosmi και συν. (2002) μελέτησαν 32 έμβρυα από μητέρες με θετικά IgM αντισώματα για λοίμωξη από παρβοϊό Β19 και με βάση τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τον συνδυασμό της παρακολούθησης με Doppler της MCA, των ομφαλιδοπαρακεντήσεων που έγιναν σε ορισμένα από αυτά τα έμβρυα και της παρατήρησης άλλων σημείων αναιμίας πριν και μετά τη γέννηση, κατέληξαν ότι η πρόβλεψη της αναιμίας με κριτήριο η μέγιστη ταχύτητα της MCA να είναι >1.5 ΜοΜ είχε 94.1% ευαισθησία και θετική προγνωστική αξία και 93.3% ειδικότητα και αρνητική προγνωστική αξία 2. Οι ίδιοι συγγραφείς προτείνουν εβδομαδιαίες μετρήσεις της MCA για 12 εβδομάδες μετά τη διαπίστωση της λοίμωξης εφόσον η τιμή της ταχύτητας της MCA είναι <1.5 ΜοΜ και πιο εντατική παρακολούθηση (2-3 φορές/εβδομάδα) αν η τιμή υπερβαίνει τα 1.5 ΜoM χωρίς σημεία ύδρωπα 2. Εμβρυομητρική αιμορραγία Η μαζική και οξεία εμβρυομητρική αιμορραγία ορίζεται ως η απώλεια περισσότερου από 30 ml εμβρυικού αίματος και το πέρασμα 45

10 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης του στην κυκλοφορία της μητέρας. Η κατάσταση αυτή αποτελεί μία σπάνια επιπλοκή της κύησης με συχνότητα που ποικίλλει από 1/1000-1/3000 κυήσεις αλλά ταυτόχρονα σοβαρή αφού σχετίζεται με αυξημένη περιγεννητική θνησιμότητα (33-50%) και νοσηρότητα (βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος, αναιμία, αναπνευστική δυσχέρεια νεογνού) 47. Η αιμορραγία αυτή μπορεί να έχει ιατρογενή αίτια (αμνιοπαρακέντηση, ομφαλιδοπαρακέντηση, λήψη χοριακών λαχνών) ή να οφείλεται σε μαιευτικές επιπλοκές (έκτοπη κύηση, αποκόλληση πλακούντα) αλλά στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ιδιοπαθής 47. Η χρήση των Doppler μετρήσεων της MCA έχει μελετηθεί σε περιστατικά οξείας εμβρυομητρικής αιμορραγίας είτε αφού έχει εκδηλωθεί ύδρωπας είτε πριν τεθεί η διάγνωση της αναιμίας στο έμβρυο αν και συνήθως συνυπάρχουν άλλα μη ειδικά υπερηχογραφικά ευρήματα όπως οι μειωμένες κινήσεις του εμβρύου και ο ημιτονοειδής καρδιακός ρυθμός που θέτουν την υποψία σε αυτές τις περιπτώσεις (Εικόνα 4). Η προσέγγιση αυτών των περιστατικών πρέπει να είναι πολύ προσεκτική γιατί ο μαιευτήρας θα κληθεί να πάρει σημαντικές αποφάσεις όπως το να προχωρήσει σε πρόωρο τοκετό σε αίθουσα όπου υπάρχει δυνατότητα για άμεση μετάγγιση του νεογνού αφού οι IUTς δεν μπορούν να αποτελέσουν οριστική λύση λόγω του ότι συχνά η αιμορραγία είναι συνεχής 51. Χαρακτηριστικά, σε μία πρόσφατη δημοσίευση δύο περιπτώσεων μαζικής εμβρυομητρικής αιμορραγίας μετά τη 30η εβδομάδα κύησης με κλινικά θετική σημειολογία (ελάττωση εμβρυικών κινήσεων, ημιτονοειδής καρδιακός ρυθμός) και θετικό ακολούθως Betke- Kleihauer τεστ, επιβεβαιώθηκε η σημασία των Doppler μετρήσεων της MCA στην πρόβλεψη της αναιμίας και στον προγραμματισμό των παρεμβάσεων που θα ακολουθήσουν όπως η μετάγγιση ή ο τοκετός σε συνδυασμό με τη μέτρηση της μέγιστης ταχύτητας ροής της ομφαλικής φλέβας 52. Σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο Το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο (twin to twin transfusion syndrome, TTTS) συναντάται στις μονοχοριονικές κυήσεις και είναι το αποτέλεσμα της μη ισορροπημένης ανταλλαγής αίματος μεταξύ των δύο εμβρύων μέσω αναστομωτικών αγγείων του πλακούντα που καταλήγει στη δημιουργία μίας σχέσης όπου το έμβρυο-δότης είναι αναιμικό και το έμβρυο-δέκτης πολυκυτταραιμικό - αν και σπάνια μπορεί να συμβεί το αντίθετο 53. Σε μία πρόσφατη μελέτη η οποία είχε ως αντικείμενο τη μέτρηση της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA σε δίδυμες μονοχοριονικές κυήσεις με ΤΤΤS προτού υποβληθούν σε laser απολίνωση των αναστομωτικών αγγείων του πλακούντα, παρατηρήθηκαν (με όριο το 1.5 ΜοΜ) αυξημένες τιμές στο 4.2% των εμβρύων-δοτών και στο 3.2% των εμβρύων-δεκτών και η αναιμία παράλληλα επιβεβαιώθηκε από υπερηχογραφικά και εμβρυοσκοπικά ευρήματα. Επίσης βρέθηκε ότι η αναπάντεχα αυξημένη συστολική ταχύτητα της MCA στο έμβρυο-δέκτη αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τον ενδομήτριο θάνατο του το πρώτο εικοσιτετράωρο μετά την επέμβαση και ίσως συνδέεται με άλλη υποκείμενη παθολογία αυτού του εμβρύου 54. Επίσης, στις μονοχοριονικές δίδυμες κυήσεις που επιπλέκονται από ΤΤΤS και αντιμετωπίζονται με laser απολίνωση των αναστομωτικών αγγείων του πλακούντα υπάρχει ο κίνδυνος στο 13% των περιστατικών να αναπτυχθεί μία αντίστροφη κατάσταση όπου το έμβρυο-δέκτης να εμφανίσει αναιμία και να έχει μέγιστη συστολική ταχύτητα MCA >1.5 ΜοΜ σε αντίθεση με το αρχικό έμβρυο-δότη που θα έχει ταχύτητα <1.0 ΜοΜ 55. Συνήθως η αντιστροφή αυτή οφείλεται στη χαμηλή αιματική ροή μέσω ενός μικρού επικοινωνούντος αγγείου και διαπιστώνεται μερικές εβδομάδες μετά τη θεραπεία. Για αυτό το λόγο συνιστάται η εβδομαδιαία μέτρηση της ταχύτητας της MCA για τουλάχιστον 4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία και η πιθανή ανάγκη μετάγγισης του αναιμικού εμβρύου 55. Τέλος, αναφορικά με το σύνδρομο αυτό, είναι γνωστό ότι όταν ένα από τα δύο έμβρυα μίας τέτοιας κύησης πεθάνει ενδομήτρια είτε αυτόματα είτε μετά από μία επεμβατική θεραπευτική διαδικασία (π.χ. εκ- 46

11 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 κενωτική αμνιοπαρακέντηση ή laser απολίνωση), η αρτηριακή του πίεση ελαττώνεται δραστικά με αποτέλεσμα να μεταφέρεται αίμα από το επιζών έμβρυο μέσω των αναστομωτικών αγγείων που θα προκαλέσει στο δεύτερο την εμφάνιση αναιμίας 56. Με βάση αυτή την παρατήρηση, σε μία άλλη ενδιαφέρουσα μελέτη υπολογίστηκε το κατά πόσο η μέτρηση της ταχύτητας της MCA μπορεί να έχει προβλεπτική αξία ως προς την εμφάνιση αναιμίας σε έμβρυο μονοχοριονικής δίδυμης κύησης επιπλεγμένης με TTTS το πρώτο εικοσιτετράωρο μετά το θάνατο του έτερου εμβρύου 4. Με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν από τα 20 έμβρυα που μελετήθηκαμ η εφαρμογή του Doppler της MCA με όριο το 1.5 ΜοΜ είχε 90% ειδικότητα και ευαισθησία στην ανίχνευση της αναιμίας και 10% ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Σημειώνεται δε ότι η ισχυρή συσχέτιση με την εμβρυική αιμοσφαιρίνη παρέμεινε και μετά την IUT, όπου χρειάστηκε αυτή να γίνει. Σπανιότερα αίτια αναιμίας Άλλη μία αιτία αναιμίας όπου πιθανά έχει ρόλο η μέτρησης της ταχύτητας της MCA είναι η α-θαλασσαιμία. Σε μία μελέτη τεσσάρων περιστατικών με ομόζυγη α-θαλασσαιμία όπου κυριαρχούσε η αιμοσφαιρίνη Bart's, η αύξηση της μέγιστης ταχύτητας της MCA επροηγείτο της εμφάνισης του ύδρωπα και σε δύο έμβρυα οι IUTs οδήγησαν στην ομαλοποίηση της ταχύτητας της MCA 57. Συνεπώς, η προσέγγιση αυτή μπορεί να θεωρηθεί χρήσιμη για την επιτυχή έκβαση μίας τέτοιας κύησης με την παροχή βέβαια της ενημέρωσης στους γονείς ότι αυτά τα παιδιά θα πρέπει να υποβάλλονται σε συνεχείς μεταγγίσεις στη διάρκεια της ζωής τους ή σε νεότερες θεραπευτικές επιλογές με τη χρήση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο ή μυελού των οστών από δωρητή 20. Η πρώιμη ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης που είναι αποτέλεσμα της δυσλειτουργίας του πλακούντα σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα εμβρυικής ερυθροποιητίνης και πολυκυτταραιμία αλλά προοδευτικά ο αντισταθμιστικός αυτός μηχανισμός παύει να λειτουργεί για άγνωστο λόγο. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία σειρά 73 IUGR εμβρύων το 29% είχαν αναιμία 58. Αναφορικά με τη μέτρηση της ταχύτητας της MCA, έχει παρατηρηθεί ότι έχει 82% ειδικότητα στη ανίχνευση των αναιμικών εμβρύων και δεν έχει οριστεί το όριο πάνω από το οποίο η ταχύτητα θεωρείται παθολογικά αυξημένη 59. Επίσης έχει υποστηριχτεί ότι η μέγιστη ταχύτητα της MCA μπορεί να προβλέψει καλύτερα τη περιγεννητική θνησιμότητα σε αυτή την ομάδα εμβρύων από τη μέτρηση του PI (pulsatility index) του αγγείου 60. Τέλος σπάνιες αναφορές υπάρχουν στη βιβλιογραφία για τη χρήση του υπολογισμού της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA στη διαχείριση περιστατικών αναιμίας προκαλούμενη από χορειοαγγείωμα ή ακόμα και από κυστική ίνωση 61,62. Ο ρόλος της MCA στη θεραπευτική προσέγγιση της αναιμίας Για μία μακρά χρονική περίοδο, η IUT μέσω διαδερμικής παρακέντησης της ομφαλικής φλέβας κοντά στην έκφυση του ομφαλίου λώρου από τον πλακούντα ή από κινητό τμήμα του ομφαλίου λώρου, θεωρείται μία πετυχημένη θεραπευτική πρακτική με σκοπό τη διόρθωση της εμβρυικής αναιμίας. Αρχικά, η μετάγγιση γινόταν στην περιτοναϊκή κοιλότητα του εμβρύου και ο υπολογισμός της ποσότητας των ερυθροκυττάρων που θα χρησιμοποιούνταν βασίζονταν σε εμπειρικούς τύπους. Σε μεταγενέστερο χρόνο και συγκεκριμένα στα μέσα της δεκαετίας του 1980 έγινε δυνατή η άμεση πρόσβαση στην εμβρυική κυκλοφορία, γεγονός το οποίο επέτρεψε τη μέτρηση του αιματοκρίτη του εμβρύου. Ενδεικτικό είναι ότι στις ΗΠΑ με δεδομένο ότι γεννιούνται 4 εκατομμύρια παιδιά ετησίως, έχει υπολογιστεί ότι το 10% των εμβρύων από κυήσεις με ισοανοσοποίηση σε κάποιο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο θα υποβληθεί σε IUT πριν τη 34η εβδομάδα κύησης 23. Εφόσον η μέτρηση της ταχύτητας της MCA φάνηκε να είναι χρήσιμη για την ανίχνευση της εμβρυικής αναιμίας πριν την πρώτη IUT, το επόμενο πεδίο έρευνας είχε να κάνει με το 47

12 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης εάν η τεχνική αυτή μπορεί να καθορίσει την απόφαση για τον προγραμματισμό των επόμενων μεταγγίσεων. Οι Detti και συν. (2001) παρατήρησαν ότι η μέτρηση της μέγιστης ταχύτητας της MCA έχει θέση στην εντόπιση περιστατικών μέτριας-σοβαρής αναιμίας σε κυήσεις με ευαισθητοποίηση σε κάποιο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο μετά την πρώτη IUT αλλά το κατώφλι παθολογικών τιμών ήταν το 1.32 ΜοΜ (μέτριου βαθμού αναιμία, ειδικότητα 63%) και 1.69 ΜοΜ (σοβαρού βαθμού αναιμία, ειδικότητα 94%) σε αντίθεση με το 1.50 ΜοΜ που ίσχυε πριν την έναρξη των μεταγγίσεων 63. Η διαφοροποίηση αυτή πιθανά οφείλεται στο ότι μετά την πρώτη μετάγγιση στην κυκλοφορία του εμβρύου υπάρχει κυρίως αιμοσφαιρίνη του ενήλικα δότη που έχει άλλες ιδιότητες δέσμευσης οξυγόνου και αλλάζει και την ταχύτητα ροής των ερυθρών στο αγγείο που υπήρχε πριν την IUT 62. Συγκεκριμένα, οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν σε 64 έμβρυα εβδομάδων πριν υποβληθούν σε ομφαλιδοπαρακέντηση και η μη επεμβατική μέθοδος παρατηρήθηκε να έχει 100% ευαισθησία με 6%, 37% και 70% ψευδώς θετικά αποτελέσματα για τη σοβαρή, μέτρια και ήπια αναιμία αντίστοιχα 63. Αναφορικά με τον προγραμματισμό της τρίτης IUT, σε μία σειρά 39 εμβρύων από κυήσεις με ευαισθητοποίηση σε κάποιο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο, όπου χρησιμοποιήθηκε το όριο των 1.5 ΜοΜ μολονότι υπήρχε καλή συσχέτιση μεταξύ της αιμοσφαιρίνης του εμβρύου και της μέγιστης ταχύτητας της MCA, δεν ανιχνεύθηκαν οι 5/12 περιπτώσεις μέτριας-σοβαρής εμβρυικής αναιμίας και δεν κατέστη δυνατό να οριστεί ένα νέο όριο που να προβλέπει όλες τις περιπτώσεις 14. Στην ίδια μελέτη προτείνεται ότι σε αυτή την κατηγορία εμβρύων πρέπει την ημέρα που έχει προγραμματιστεί η τρίτη IUT βάσει του εμπειρικού κανόνα που διαμορφώνεται με κριτήριο την ημίσεια ζωή των μεταγγισθέντων ερυθροκυττάρων τύπου ενήλικα, να μετράται η μέγιστη συστολική ταχύτητα της MCA. Αν η τιμή είναι κάτω από 1.5 ΜοΜ η μετάγγιση αναβάλλεται και η εξέταση επαναλαμβάνεται μετά από τρεις ημέρες ενώ στην αντίθετη περίπτωση πραγματοποιείται η προγραμματισμένη IUT 14. Εφόσον ακολουθηθεί αυτός ο αλγόριθμος υπολογίζεται ότι θα αποφευχθούν 1-2 IUTs ανά ασθενή 14. Σε μία παρόμοιου σχεδιασμού μελέτη, οι Scheier και συν. (2006) απέδειξαν ότι η μέγιστη ταχύτητα της MCA >1.5 SD συνοδευόταν από ποσοστό ανίχνευσης εμβρυικής αναιμίας 96% για την πρώτη, 100% για τη δεύτερη και 64% για την τρίτη μετάγγιση με ψευδώς θετικά αποτελέσματα 14%, 46% και 70% αντίστοιχα 64. Η μειωμένη ευαισθησία της εφαρμογής Doppler της MCA στο να ανιχνεύσει μετρίου/σοβαρού βαθμού αναιμία μετά από διαδοχικές IUTs έχει πολλαπλές ερμηνείες. Καταρχήν όπως αναφέρθηκε και για την πρώτη ΙUT, μέχρι τη τρίτη IUT το μεγαλύτερο ποσοστό ερυθρών στην εμβρυική κυκλοφορία προέρχεται από ενήλικα και περιέχει την αντίστοιχη αιμοσφαιρίνη που διαθέτει διαφορετικές ρεολογικές ιδιότητες (όπως για παράδειγμα αυξημένη τάση συγκόλλησης) συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της γλοιότητας του αίματος πέρα από το γεγονός ότι η ίδια η διόρθωση της αναιμίας με τις διαδοχικές IUTς αυξάνει περαιτέρω τη γλοιότητα του αίματος 64,66. Και οι δύο αυτές μεταβολές θα έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση της ταχύτητας του αίματος στην εμβρυική κυκλοφορία. Ένα άλλο δεδομένο είναι ότι το πέρασμα από την εμβρυική αιμοσφαιρίνη στην αιμοσφαιρίνη των ενηλίκων εμπεριέχει την πιθανότητα να αυξάνεται η διάθεση του οξυγόνου στους ιστούς λόγω της διαφοράς στην καμπύλη αποδέσμευσης οξυγόνου μεταξύ τους. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι τα έμβρυα με αιμοσφαιρίνη ενηλίκων στην κυκλοφορία τους έχουν υψηλή μερική πίεση οξυγόνου στην ομφαλική φλέβα, χαμηλό ph στην ομφαλική αρτηρία και υψηλό έλλειμμα βάσης σε σχέση με τα φυσιολογικά έμβρυα 67. Αυτή η κατάσταση οξέωσης που δημιουργείται στην πραγματικότητα ευνοεί τη διάθεση οξυγόνου σε ιστικό επίπεδο μέσω του φαινομένου Bohr. Συνδυαστικά, η αύξηση του εμβρυικού αιματοκρίτη λόγω της διόρθωσης της αναιμίας θα αυξήσει το περιεχόμενο σε οξυγόνο και θα οδηγήσει στη μείωση του προηγουμένως αυξημένου 48

13 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 καρδιακού κατά λεπτό όγκο παλμού και συνεπώς της ταχύτητας του αίματος στα αγγεία. Οι παραπάνω μελέτες αλλά και η κλινική εμπειρία την παρούσα στιγμή δεν υποστηρίζουν τη χρήση του Doppler της MCA για τον προγραμματισμό των διαδοχικών IUT μετά την πρώτη μετάγγιση και επισημαίνεται η έλλειψη μία πολυκεντρικής προοπτικής μελέτης που θα επιχειρήσει να δώσει μία πιο οριστική απάντηση στο ζήτημα. Μέχρι τότε, τα μεσοδιαστήματα των μεταγγίσεων συνεχίζονται να καθορίζονται εμπειρικά από τους περισσότερους ειδικούς με βάση την εβδομάδα κύησης και την πτώση της αιμοσφαιρίνης και του αιματοκρίτη με τρόπο ώστε να αντιμετωπίζεται η αναιμία με τον ελάχιστο δυνατό αριθμό επεμβατικών εφαρμογών 20. Μία άλλη ενδιαφέρουσα προσέγγιση είναι το κατά πόσο η χρήση των Doppler μετρήσεων της MCA μπορεί να διακρίνει σε ποια περιστατικά ήδη εμφανισμένου εμβρυικού ύδρωπα η υποκείμενη αιτία είναι η αναιμία ώστε να αποφασίζεται η αντιμετώπιση τους με ΙUT. Είναι γνωστό ότι ο μη άνοσος εμβρυικός ύδρωπας είναι ένα μη ειδικό υπερηχογραφικό εύρημα αφού μπορεί να οφείλεται σε ένα σύνολο ετερόκλητων υποκείμενων παθολογικών καταστάσεων όπως ενδομήτριες λοιμώξεις, χρωμοσωμικές ανωμαλίες, παθολογικές καταστάσεις του πλακούντα, ανωμαλίες του καρδιαγγειακού ή άλλων συστημάτων 68. Σε μία σειρά μελετών επιχειρήθηκε να διευκρινιστεί αν η μέτρηση της μέγιστης συστολικής ταχύτητας της MCA με ανώτατο όριο το 1.5 ΜοΜ μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση των περιστατικών εμφάνισης εμβρυικού ύδρωπα ως επιπλοκή της αναιμίας και φάνηκε ότι μία τέτοια προσέγγιση έχει θέση στη διαχείριση αυτών των περιστατικών και στη λήψη απόφασης για τη μετέπειτα αντιμετώπιση τους με IUT 22,69,70. Στην πλειονότητα των περιστατικών που αναλύθηκαν στο πλαίσιο των παραπάνω μελετών η υποκείμενη αιτία αναιμίας ήταν κάποια ενδομήτρια λοίμωξη με κυριότερη την προσβολή από παρβοϊό Β19, αλλά ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν περιορισμένος για την εξαγωγή γενικευμένων συμπερασμάτων 22. Ενδεικτικό είναι ότι αν τα περιστατικά αυτά αντιμετωπιστούν άμεσα με ΙUT, το ποσοστό επιβίωσης του εμβρύου είναι 60-80% ενώ κατεβαίνει στο 15-30% αν δεν επιχειρηθεί καμία παρέμβαση 71. The role of the Doppler assessment of MCA in diagnostic investigation and clinical management of fetal anemia Kappou D., Sifakis S. Department of Obstetrics and Gynecology, University Hospital of Heraklion, Crete, Greece Correspondence: Sifakis Stavros, MD Department of Obstetrics & Gynecology, University Hospital of Heraklion, 71201, Crete, Greece. Tel: Summary For several years, invasive techniques such as amniocentesis and cordocentesis have been extensively used for the diagnosis and management of fetuses at risk of anemia of immune and non-immune origin. The use of the middle cerebral artery (MCA) peak systolic velocity (PSV) for the noninvasive diagnosis of fetal anemia has been an important tool in Fetal Medicine in the last twenty years. Although the technique was initially validated for patients at risk for fetal anemia secondary to Rh-alloimmunization, it has also been shown to be useful in the management of fetuses at risk for anemia from non immune etiologies, such as fetomaternal hemorrhage and parvovirus B19 infection. After the suggestion that Doppler assessment of the fetal MCA- PSV could determine accurately whether the human fetus was anemic and needed transfusion, a value more than 1.5 multiples of the median value (MoM) of gestational age was 49

14 Ο ρόλος της doppler μελέτης της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας Κάππου και Σηφάκης established to be the optimal cut-off for identifying all cases of moderate to severe anemia with a false-positive rate of 12%. Recent studies try to assess the use of MCA-PSV in managing fetuses that have been transfused in order to schedule the next transfusions and although it seems that this method is truly reliable in these cases too, future multicenter prospective studies are warranted to elucidate this matter. Key words: fetal anemia, Doppler velocimetry, middle cerebral artery, red-cell alloimmunization, twin-twin transfusion syndrome, parvovirus B19, fetomaternal hemorrhage, intrauterine transfusion Βιβλιογραφία 1.Weiner CP, Williamson RA, Wenstrom KD, Sipes SL, Grant SS, Widness JA. Management of fetal hemolytic disease by cordocentesis. I. Prediction of fetal anemia. Am J Obstet Gynecol 1991;165: Cosmi E, Mari G, Delle Chiaie L, Detti L, Akiyama M, Murphy J, et al. Noninvasive diagnosis by Doppler ultrasonography of fetal anemia resulting from parvovirus infection. Am J Obstet Gynecol 2002;187: Nicolaides KH, Soothill PW, Clewell WH, Rodeck CH, Mibashan RS, Campbell S. Fetal hemoglobin measurement in the assessment of red cell isoimmunisation. Lancet 1988; 1: Senat MV, Loizeau S, Couderc S, Bernard JP, Ville Y. The value of middle cerebral artery peak systolic velocity in the diagnosis of fetal anemia after intrauterine death of one monochorionic twin. Am J Obstet Gynecol 2003;189: Brace RA, Cheung CY. Fetal cardiovascular and endocrine responses to prolonged fetal hemorrhage. Am J Physiol 1986;251: Detti L, Mari G. Noninvasive diagnosis of fetal anemia. Clin Obstet Gynecol 2003;46: Fan FC, Chen RY, Schuessler GB, Chien S. Effects of hematocrit variations on regional hemodynamis and oxygen transport in the dog. Am J Physiol 1980; 238:H Van Ameringen MR, Fouron JC, Bard H, Le Guennec JC, Prosmanne J. Oxygenation in anemic newborn lambs with high or low oxygen affinity red cells. Pediatr Res 1981; 15: Nicolaides KH, Fontanaros M, Gabbe SG, Rodeck CH. Failure of ultrasonographic parameters to predict the severity of fetal anemiain rhesus isoimmunisation. Am J Obstet Gynecol 1988: 158: Nicolaides KH, Bilardo CM, Campbell S. Prediction of fetal anemia by measurement of the mean blood velocity in the fetal aorta. Am J Obstet Gynecol 1990; 162: Bahado-Singh R, Oz U, Deren O, Kovanchi E, Hsu CD, Copel J, et al. Splenic artery Doppler peak systolic velocity predicts severe fetal anemia in rhesus disease. Am J Obstet Gynecol. 2000;182: Steiner H, Schaffer H, Spitzer D, Batka M, Graf AH, Staudach A. The relationship between peak velocity in the fetal descending aorta and hematocrit in Rhesus isoimmunization. Obstet Gynecol 1995;85: Vyas S, Nicolaides KH, Cambpell S. Doppler examination of the middle cerebral artery in anemic fetuses. Am J Obstet Gynecol 1990;162: Mari G, Zimmermann R, Moise KJ Jr, Deter RL. Correlation between middle cerebral artery peak systolic velocity and fetal hemoglobin after 2 previous intrauterine transfusions. Am J Obstet Gynecol 2005;193: Abel DE, Grambow SC, Brancazio LR, Hertzberg BS. Ultrasound assessment of the fetal middle cerebral artery peak systolic velocity: a comparison of the near-field versus far-field vessel. Am J Obstet Gynecol 2003;189: Sallout B, Fung K, Wen S, Medd LM, Walker MC. The effect of fetal behavioral states on middle cerebral artery peak systolic velocity. Am J Obstet Gynecol 2004;191: Swartz AE, Ruma MS, Kim E, Herring AH, Menard MK, Moise KJ Jr. The effect of fetal heart rate on the peak systolic velocity of the fetal middle cerebral artery. Obstet Gynecol 2009;113: Moise KJ, Whitecar PW. Antenatal therapy for haemolytic disease of the fetus and newborn. In: Hadley A, Soothill P, editors. Alloimmune disorders in pregnancy: anaemia, thrombocytopenia and neutropenia in the fetus and newborn. Vol 1. Cambridge, UK: Cambridge University Press; Zimmerman R, Carpenter RJ Jr, Durig P, Mari G. Longitudinal measurement of peak systolic velocity in the fetal middle cerebral artery for monitoring pregnancies complicated by red cell alloimmunisation: a prospective multicentral trial with intention-to-treat. BJOG 2002;109: Moise KJ. The usefulness of middle cerebral artery Doppler assessment in the treatment of the fetus at risk for anaemia. Am J Obstet Gynecol 2008;198:161.e1-161.e4. 21.Mari G, Adrignolo A, Abuhamad AZ, Pirhonen J, Jones 50

15 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.7, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ , 2010 DC, Ludomirsky A, et al. Diagnosis of fetal anemia with Doppler ultrasound in the pregnancy complicated by maternal blood group immunization. Ultrasound Obstet Gynecol 1995;5: Hernandez-Andrade E, Scheier M, Dezerega V, Carmo A, Nicolaides KH. Fetal middle cerebral artery peak systolic velocity in the investigation of non-immune hydrops. Ultrasound Obstet Gynecol 2004;23: Mari G. [for the Collaborative Group for Doppler Assessment of the Blood Velocity in Anemic Fetuses]. Noninvasive diagnosis by Doppler ultrasonography of fetal anemia due to maternal red-cell alloimmunization. N Engl J Med 2000;342: Oepkes D, Seaward PG, Vandenbussche FP, Windrim R, Kingdom J, Beyene J, et al. Doppler ultrasonography versus amniocentesis to predict fetal anemia. N Engl J Med 2006;355: Nishie EN, Brizot ML, Liao AW, Carvalho MH, Toma O, Zugaib M. A comparison between middle cerebral artery peak systolic velocity and amniotic fluid optical density at 450 nm in the prediction of fetal anemia. Am J Obstet Gynecol 2003;188: Bullock R, Martin WL, Coomarasamy A, Kilby MD. Prediction of fetal anemia in pregnancies with red-cell alloimmunization: comparison of middle cerebral artery peak systolic velocity and amniotic fluid OD450. Ultrasound Obstet Gynecol 2005;25: Detti L, Mari G, Akiyama M, Cosmi E, Moise KJ Jr, Stefor T, et al. Longitudinal assessment of the middle cerebral artery peak systolic velocity in healthy fetuses and in fetuses at risk for anemia. Am J Obstet Gynecol 2002;187: Martin JA, Hamilton BE, Ventura SJ, Menacker F, Park MM, Sutton PD. Births: final data for Natl Vital Stat Rep 2002;51: van Kamp IL, Klumper FJ, Bakkum RS, Oepkes D, Meerman RH, Scherjon SA, et al. The severity of immune fetal hydrops is predictive for fetal outcome after intrauterine treatment. Am J Obstet Gynecol 2001;185: Liley AW. Liquor amnii analysis in the management of the pregnancy complicated by rhesus sensitisation. Am J Obstet Gynecol 1961; 82: Nicolaides KH, Rodeck CH, Mibashan RS, Kemp JR. Have Liley charts outlived their usefulness? Am J Obstet Gynecol 1986; 155: Delle Chiaie L, Buck G, Grab D, Terinde R. Prediction of fetal anemia with Doppler measurement of the middle cerebral artery peak systolic velocity in pregnancies complicated by maternal blood group alloimmunization or parvovirus B19 infection. Ultrasound Obstet Gynecol 2001;18: Moise KJ Jr. Management of Rhesus alloimmunization in pregnancy. Obstet Gynecol 2008;112: Scheier M, Hernandez-Andrade E, Carmo A, Dezerega V, Nicolaides KH. Prediction of fetal anemia in rhesus disease by measurement of fetal middle cerebral artery peak systolic velocity. Ultrasound Obstet Gynecol 2004;23: Tongsong T, Wanapirak C, Kunavikatikul C, Sirirchotiyakul S, Piyamongkol W, Chanprapaph P. Fetal loss rate associated with cordocentesis at midgestation. Am J Obstet Gynecol 2001;184: Bowman JM, Pollock JM, Manning FA, Harman CR, Menticoglou S. Maternal Kell blood group alloimmunization. Obstet Gynecol 1992; 79: McKenna DS, Nagaraja HN, Oshaughnessy R. Management of pregnancies complicated by anti-kell isoimmunization. Obstet Gynecol 1999; 93: Vaughan JI, Manning M, Warwick RM, Letsky EA, Murray NA, Roberts IA. Inhibition of erythroid progenitor cells by anti-kell antibodies in fetal alloimmune anemia. N Engl J Med 1998;338: Babinszki A, Lapinski RH, Berkowitz RL. Prognostic factors and management in pregnancies complicated with severe Kell alloimmunization: experiences of the last 13 years. Am J Perinatol 1998; 15: van Dongen H, Klumper FJ, Sikkel E, Vandenbussche FP, Oepkes D. Non-invasive tests to predict fetal anemia in Kell-alloimmunized pregnancies. Ultrasound Obstet Gynecol 2005;25: Oepkes D, Brand R, Vandenbussche FP, Meerman RH, Kanhai HH. The use of ultrasonography and Doppler in the prediction of fetal haemolytic anaemia: a multivariate analysis. Br J Obstet Gynaecol 1994; 100: Dukler D, Oepkes D, Seaward G, Windrim R, Ryan G. Noninvasive tests to predict fetal anemia: A study comparing Doppler and ultrasound parameters. Am J Obstet Gynecol 2003; 188: Rimon E, Peltz R, Gamzu R, Yagel S, Feldman B, Chayen B, et al. Management of Kell isoimmunization-evaluation of a Doppler-guided approach. Ultrasound Obstet Gynecol 2006;28: Public Health Laboratory Service Working Party on Fifth Disease. Prospective study of human parvovirus (B19) infection in pregnancy. BMJ 1990;300: Morey AL, Nicolini U, Welch CR, Economides D, Chamberlain PF, Cohen BJ. Parvovirus B19 infection and transient fetal hydrops. Lancet 1991;337:

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Μη Επεμβατική Αντιμετώπιση της Εμβρυικής Ερυθροβλάστωσης. Θα εγκαταλείψουμε τις βελόνες; Περίληψη

Μη Επεμβατική Αντιμετώπιση της Εμβρυικής Ερυθροβλάστωσης. Θα εγκαταλείψουμε τις βελόνες; Περίληψη ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.5, ΤΕΥΧ.1, ΣΕΛ. 9-14, 2008 Ε. Αναστασάκης, Ν. Παπαντωνίου, Γ. Δασκαλάκης, Σ. Μεσογίτης, Α. Αντσακλής Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» Μη

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενος επεμβατικός έλεγχος στη Μαιευτική Νικόλαος Δ. Βραχνής Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι ανίχνευσης εμβρυϊκής υποξίας. Νικόλαος Βιτωράτος, MD Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Μέθοδοι ανίχνευσης εμβρυϊκής υποξίας. Νικόλαος Βιτωράτος, MD Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Μέθοδοι ανίχνευσης εμβρυϊκής υποξίας Νικόλαος Βιτωράτος, MD Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Η εκτίμηση της κατάστασης του εμβρύου περιλαμβάνει 2 φάσεις. Η πρώτη φάση αφορά το α μισό της εγκυμοσύνης και

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β Τετράμηνο. Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ.

Εργασία Βιολογίας. Β Τετράμηνο. Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ. Εργασία Βιολογίας Β Τετράμηνο Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ.πιτσιλαδής Βασίλης Τι είναι ο προγεννητικός έλεγχος; Ο προγεννητικός έλεγχος αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London

Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London Στη διαδικασία της τεχνητής γονιμοποίησης (IVF) μεταφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Μαιών Μάιος ΓΑΙΑ

Σεμινάριο Μαιών Μάιος ΓΑΙΑ Σεμινάριο Μαιών Μάιος 2013 - ΓΑΙΑ Καρδιοτοκογράφημα - CTG Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος ΜD, PhD, Diploma in Fetal Μedicine Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτικό & Γυναικολογικό Κέντρο ΓΑΙΑ CTG Έλεγχος για

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου στη διαχείριση σοβαρής αναιμίας του εμβρύου που αντιμετωπίστηκε με ενδομήτριες μεταγγίσεις αίματος

Η συμβολή της μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου στη διαχείριση σοβαρής αναιμίας του εμβρύου που αντιμετωπίστηκε με ενδομήτριες μεταγγίσεις αίματος ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.9, ΤΕΥΧ.4, ΣΕΛ. 117-128, 2012 Σηφάκης Σταύρος 1, Σφακιωτάκη Μαρία 1, Μαντάς Νικήτας 1, Καμινόπετρος Πέτρος 2 1 Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο 2 Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυϊκός ύδρωπας και αιμολυτική νόσος του νεογνού από ενδομήτρια Rh anti-c αλλοανοσοποίηση

Εμβρυϊκός ύδρωπας και αιμολυτική νόσος του νεογνού από ενδομήτρια Rh anti-c αλλοανοσοποίηση Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 55 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Εμβρυϊκός ύδρωπας και αιμολυτική νόσος του νεογνού από ενδομήτρια Rh anti-c αλλοανοσοποίηση Ε. Γκιουγκή 1, Η. Αλεξανδρής 2, Π. Πράτσιου 1, Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βασιλική Δηµ. Μιχαλίτση Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, MD, PhD, MSc, RCR/RCOG in Maternal Medicine, Heart Disease and Pregnancy Specialist, Υπότροφος ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δρ. Νικηφόρος Κλήμης, Χειρουργός Μαιευτήρας Γυναικολόγος

Γράφει: Δρ. Νικηφόρος Κλήμης, Χειρουργός Μαιευτήρας Γυναικολόγος Γράφει: Δρ. Νικηφόρος Κλήμης, Χειρουργός Μαιευτήρας Γυναικολόγος Η πρόκληση τοκετού αποτελεί μία προσπάθεια ενάρξεώς του σε περιπτώσεις που η συνέχιση της κύησης δεν είναι επιθυμητή για λόγους απειλούμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής Κεφάλαιο 6: ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ -ΘΕΩΡΙΑ- Μεταλλάξεις είναι οι αλλαγές που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό ενός οργανισμού, τόσο σε γονιδιακό επίπεδο (γονιδιακές μεταλλάξεις) όσο και σε χρωμοσωμικό επίπεδο (χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα 1% κατ' έτος. Η τυχαία ανεύρεση μικρών όγκων είναι σήμερα η πλειονότητα των νεφρικών όγκων.

Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα 1% κατ' έτος. Η τυχαία ανεύρεση μικρών όγκων είναι σήμερα η πλειονότητα των νεφρικών όγκων. Ενδείξεις και περιορισμοί στη διαδερμική βιοψία των νεφρικών μαζών Αδαμόπουλος Βασίλειος Md.- FEBU Επιμ.Β' Γ.Ν.Καβάλας- Ουρολογική Κλινική Το Πρόβλημα... Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ AΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ AΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Ι 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ AΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Παθησεις ερυθρων αιμοσφαιρίων 2 ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ 5.000.000/mm3 αιματος Συγκεντρωση αιμοσφαιρίνης 14-16g/dl

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ

Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή διαταραχή που εμφανίζεται στην εγκυμοσύνη, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ ηµήτρης Γ. Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας Ανδρολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης 01 ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ Ποια είναι τα αγγειακά προβλήµατα της στύσης; Τα αγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης εβδομάδας κύησης σε ασυμπτωματικές έγκυες και πρόωρος τοκετός

Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης εβδομάδας κύησης σε ασυμπτωματικές έγκυες και πρόωρος τοκετός Τσικούρας Π., Αμμάρι Α., Πινίδης Π., Γαλάζιος Γ., Λυμπέρης Β. Πανεπιστημιακή Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας Νίκη Βγόντζα Βασικά στάδια ελέγχου συμβατότητας του αίματος μεταξύ δότη και λήπτη 1.Αίτηση αίματος (παραπεμπτικό) και δείγμα ασθενή 2.Ομάδα ABO,RhD στο δείγμα του ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσοαιματολογία κύησης και νεογνού.

Ανοσοαιματολογία κύησης και νεογνού. Ανοσοαιματολογία κύησης και νεογνού. Λεοντίνη Φουντουλάκη-Παπαρίζου Παθολόγος Συντονίστρια Διευθύντρια Ν.Υ. Αιμοδοσίας Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Οκτώβριος 2011 ΑΝΤΙΓΟΝΟ: κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και Παιδιατρικές μεταγγίσεις. ΑΝΝΑ ΚΙΟΥΜΗ Αιματολογικό Τμήμα Νοσ. «Παπαγεωργίου»

Νεογνικές και Παιδιατρικές μεταγγίσεις. ΑΝΝΑ ΚΙΟΥΜΗ Αιματολογικό Τμήμα Νοσ. «Παπαγεωργίου» Νεογνικές και Παιδιατρικές μεταγγίσεις ΑΝΝΑ ΚΙΟΥΜΗ Αιματολογικό Τμήμα Νοσ. «Παπαγεωργίου» Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι ένα σημαντικό ποσοστό των παιδιατρικών μεταγγισμένων ασθενών έλαβαν ΜΙΑ μόνο μετάγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη

Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΥΡΑΚΛΗΣ Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη Δ. ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗΣ ΕΠ. ΚΑΘ.

Διαβάστε περισσότερα

Αιμολυτική νόσος νεογνού οφειλόμενη σε ασυνήθη ασυμβατότητα στο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο Ε: περιγραφή περίπτωσης

Αιμολυτική νόσος νεογνού οφειλόμενη σε ασυνήθη ασυμβατότητα στο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο Ε: περιγραφή περίπτωσης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 6 Αιμολυτική νόσος νεογνού οφειλόμενη σε ασυνήθη ασυμβατότητα στο ερυθροκυτταρικό αντιγόνο Ε: περιγραφή περίπτωσης Κοντού Αντωνία Τσάτρα Ιωάννα Εισαγωγή Η αιμολυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Η προγεννητική διάγνωση Ενδείξεις: -Προχωρημένη ηλικία μητέρας (πιο συχνό: σύνδρομο Down) -Προγενέστερο παιδί με de novo χρωμοσωμική ανωμαλία -Ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΤΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ STRESS ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΥΨΟΜΕΤΡΟΥ Η ατμοσφαιρική

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Η ικανοποιητική διαδικασία ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ πρέπει να περιλαμβάνει: 1.Επιβεβαίωση ομάδας & Rhesus του ασθενούς 2. Screening αντισωμάτων του ορού του ασθενούς για την ανίχνευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝ ΡΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝ ΡΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝ ΡΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗ PREMA Σ. Ευσταθίου, Ε. Σκεύα, Ε. Ζορµπαλά, Α. Αχείµαστος, Θ. Μουντοκαλάκης Κέντρο Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νόσων, Κλινική «Υγείας Μέλαθρον» ΜΕΛΕΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση του εμβρύου στην κύηση και στον τοκετό

Παρακολούθηση του εμβρύου στην κύηση και στον τοκετό 1 Παρακολούθηση του εμβρύου στην κύηση και στον τοκετό ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της παρακολούθησης του εμβρύου είναι η πρόληψη του ενδομητρίου θανάτου ή των σοβαρών επιπλοκών που οφείλονται στην ενδομήτρια ασφυξία.

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΩΜΑΤΟΣ: ΔΩΡΕΑ ΖΩΗΣ»

«ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΩΜΑΤΟΣ: ΔΩΡΕΑ ΖΩΗΣ» «ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΩΜΑΤΟΣ: ΔΩΡΕΑ ΖΩΗΣ» Ερευνητική εργασία 2012-13 Από τις μαθήτριες του Β 1: Αλεξοπούλου Ειρήνη Αντωνάτου Ελευθερία Γκορέγια Στέλλα Γλάρου Αθανασία Ζαφειρίου Λία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ιδέα της Δωρεάς

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Ανίχνευση υποκλινικής δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας με την Speckle Tracking υπερηχοκαρδιογραφία σε ασθενείς με οξεία μυοκαρδίτιδα χωρίς εμφανείς διαταραχές τοιχωματικής κινητικότητας Π. Κωστάκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ οξεία απόφραξη του πνευμονικού αρτηριακού δικτύου Χωρίς αγωγή θνητότητα 30% > 90%

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΑΜΕΣΗ COOMBS Θεμελιώδες γνώρισμα του κάθε οργανισμού είναι ότι αναγνωρίζει τα κύτταρα των άλλων οργανισμών ως ξένα Αντιδρά με σκοπό την καταστροφή ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο

ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΕΜΜΕΣΗ COOMBS ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΕΜΜΕΣΗ COOMBS Η αντίδραση αυτή χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να ανιχνεύσουμε αντι-d αντισώματα στον ορό του αίματος. Βρίσκονται στον ορό του αίματος μητέρων που έχουν Rhesus (-)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ Απλά

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη!

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Το ύψος του, το βάρος, η περίμετρος των σημείων του σώματος του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - Αρεταίειο Νοσοκομείο

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - Αρεταίειο Νοσοκομείο ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - Ελεύθερο Εμβρυικό DNA: η χρήση στη Μαιευτική Νίκος Δ. Βραχνής Αρεταίειο Νοσοκομείο Επίπτωση χρωμοσωμικών ανωμαλιών Πρόσφατα δεδομένα για χρωμοσωμικές ανωμαλίες 8

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Edwards Lifesciences

Προϊόντα Edwards Lifesciences Προϊόντα Edwards Lifesciences Τεχνικά χαρακτηριστικά και κλινικές μελέτες Τεχνολογίες Edwards Lifesciences Το 70% των προϊόντων αιμοδυναμικού ελέγχου που χρησιμοποιoύνται παγκοσμίως είναι Edwards. Η Edwards

Διαβάστε περισσότερα

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ Επίπεδα MiR-21 και mir-133 σε μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξωθήσεως. Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά

Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά Clinical Report Postnatal Glucose Homeostasis in Late-Preterm and Term Infants David H. Adamkin, MD and COMMITTEE

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού

Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού Σερένα Βαλσάμη Αιματολόγος Επιμελήτρια Β Ν.Υ. Αιμοδοσίας Γ.Ν. Νίκαιας «ΟΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» Περίπτωση 1 ABO ασυμβατότητα Μητέρας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό απτοσφαιρίνης ( HPT ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα EasyNeph.

Διαβάστε περισσότερα

Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας

Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά, 9-10 Οκτωβρίου 2015 Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας Γεωργάκης

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα