Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο"

Transcript

1 Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το σχεσιακό µοντέλο βάσεων δεδοµένων, και αναλύονται τα δοµικά του χαρακτηριστικά, οι βασικές του ιδιότητες, και ο τρόπος µε τον οποίο µπορεί να προκύψει από το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων. Το σχεσιακό µοντέλο αναπαράστασης των δεδοµένων µιας εφαρµογής (relational data model) καθιερώθηκε από τον Codd το 1970 και αποτέλεσε ένα από τα πιο απλά και ευέλικτα µοντέλα αυτού του είδους. Σε αυτό το µοντέλο, τα δεδοµένα µιας εφαρµογής αναπαρίστανται ως ένα σύνολο από σχέσεις (relations) οι οποίες µπορεί να είναι πίνακες ή αρχεία. Στις πιο πολλές περιπτώσεις υιοθετείται η χρήση πινάκων (tables) που περιέχουν ένα πλήθος γραµµών (rows) και στηλών (columns). Η κάθε µια από αυτές τις γραµµές οι οποίες στην ορολογία του µοντέλου ονοµάζονται και πλειάδες (tuples) περιέχει ένα σύνολο απλών πεδίων (attributes) τα οποία συσχετίζονται µεταξύ τους. Επειδή όπως θα δούµε στις επόµενες παραγράφους οι πίνακες χρησιµοποιούνται για την αναπαράσταση των τύπων οντοτήτων καθώς και των τύπων συσχετίσεων που υφίστανται ανάµεσά τους, µπορούµε να θεωρήσουµε κάθε µια από τις γραµµές ενός πίνακα σαν ένα στιγµιότυπο οντότητας ή συσχέτισης ανάλογα µε το αντικείµενο στο οποίο αναφέρεται. Χαρακτηριστικό παράδειγµα ενός πίνακα όπως αυτός ορίζεται από το σχεσιακό µοντέλο, παρουσιάζεται στη συνέχεια. STUDENT Name SSN Home Address Office Age GPA Phone Phone Bayer Bluebonnet Lane NULL Ashly Kirby Road NULL David NULL 3452 Elgin Road Cooper Lark Lane Benson Fontana Lane NULL Πίνακας 2 : Παράδειγµα πίνακα στο σχεσιακό µοντέλο αναπαράστασης δεδοµένων Στον παραπάνω πίνακα η κάθε πλειάδα ή εγγραφή (record) αναφέρεται και σε ένα ξεχωριστό στιγµιότυπο του τύπου οντότητας STUDENT. Η κάθε µια από αυτές τις εγγραφές αποτελείται από ένα σύνολο χαρακτηριστικών ή πεδίων τα οποία

2 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 30 λαµβάνουν συγκεκριµένες τιµές, διαφορετικές εν γένει για κάθε εγγραφή. Έτσι, ο πίνακας STUDENT περιέχει τα πεδία Name, SSN, Home Phone, Address, Office Phone, Age και GPA. Επειδή οι τιµές της κάθε στήλης αναφέρονται ουσιαστικά στο ίδιο πεδίο του πίνακα, είναι προφανές πως θα πρέπει να ανήκουν στον ίδιο τύπο δεδοµένων. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΣΧΕΣΙΑΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ Κάθε πεδίο ή στήλη ενός πίνακα, δέχεται τιµές οι οποίες ανήκουν σε ένα συγκεκριµένο και καθορισµένο εκ των προτέρων σύνολο τιµών (domain). Το είδος των τιµών αυτού του συνόλου καθορίζεται από τον τύπο δεδοµένων του πεδίου του πίνακα, ο οποίος µε τη σειρά του ορίζεται κατά το στάδιο της λογικής σχεδίασης της εφαρµογής. Έτσι, ένα πεδίο που εκφράζει την ηλικία, θα αναπαρίσταται από µια ακέραια ποσότητα. Όσον αφορά το σύνολο των επιτρεπτών τιµών για αυτό το πεδίο, αυτό εξαρτάται και πάλι από τη φύση του προβλήµατος. Για παράδειγµα, σε ένα πρόγραµµα κοινωνικής ασφάλισης οι ηλικίες των ασφαλισµένων θα κυµαίνονται από 18 έως 65, διότι υποθέτουµε πως οι εργαζόµενοι είναι ενήλικες που εργάζονται µέχρι τα 65 τους χρόνια. Αντίθετα στο πρόγραµµα καταχώρησης στοιχείων ασθενών σε ένα νοσοκοµείο, η ηλικία του ασθενή µπορεί να είναι οποιαδήποτε. Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι δυνατό να καθορίσουµε όχι µόνο το εύρος των τιµών για ένα πεδίο, αλλά και τη µορφή που θα έχουν οι τιµές που καταχωρούνται σε αυτό. Για παράδειγµα, ένας αριθµός αυτοκινήτου αποτελείται από τρία γράµµατα και τέσσερα ψηφία π.χ. TKE Στην περίπτωση αυτή µπορούµε να γράψουµε τη µορφή των τιµών του πεδίου ως TTT-DDDD όπου το σύµβολο T υποδηλώνει χαρακτήρα (text) και παίρνει τιµές στο διάστηµα Α-Ζ, ενώ το σύµβολο D, υποδηλώνει ψηφίο (digit) και παίρνει τιµές στο διάστηµα 0-9. Άλλες φορές πάλι είναι δυνατό να καθορίσουµε και κάποιες επιπλέον πληροφορίες. Για παράδειγµα σε µια εφαρµογή που καταχωρούµε αριθµητικές τιµές για διάφορες περιπτώσεις πεδίων, ίσως χρειαστεί να καθορίσουµε και τη µονάδα µέτρησης της τιµής, κάτι που συνηθίζεται σε όλα σχεδόν τα προγράµµατα που χρησιµοποιούνται στο χώρο των επιχειρήσεων για ε- φαρµογές µηχανογράφησης. Ορισµός 1 : Ως σχήµα µιας σχέσης (relation schema) R, ορίζεται ένα σύνολο πεδίων {A 1, A 2,,A n } κάθε ένα εκ των οποίων παίρνει τιµές µέσα από ένα σύνολο τιµών (domain) D για κάθε πεδίο A i, το πεδίο τιµών του, D, θα συµβολίζεται µε dom(a i ). Το πλήθος των πεδίων του συνόλου R ονοµάζεται βαθµός (degree) της σχέσης, ενώ η συµβολοσειρά R, είναι το όνοµα της σχέσης. Ένα παράδειγµα µιας σχέσης είναι ο πίνακας STUDENT που περιγράψαµε στην προηγούµενη παράγραφο, και ο οποίος σύµφωνα µε τον παραπάνω ορισµό, µπορεί να γραφεί µε τη µορφή STUDENT {Name, SSN, HomePhone, Address, OfficePhone, Age, GPA} Στη σύνταξη αυτή, R = «STUDENT» είναι το όνοµα της σχέσης η οποία στην προκειµένη περίπτωση, έχει επτά πεδία, κάθε ένα εκ των οποίων, παίρνει τιµές µέσα από κάποιο σύνολο, D. Ορισµός 2 : Ως σχέση ή στιγµιότυπο σχέσης (relation instance) r, του σχή- µατος σχέσης R (A 1, A 2,,A n ) ορίζεται ένα σύνολο από πλειάδες r = {t 1, t 2, t 3,

3 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 31, t m }. Κάθε πλειάδα είναι µια διατεταγµένη λίστα (ordered list) από n τιµές <v 1, v 2,..,v n >, µε την κάθε τιµή v i (1 i n), να παίρνει τιµές από το πεδίο τιµών dom(ai), ενώ εναλλακτικά µπορεί να πάρει και την τιµή NULL. Ένα στιγµιότυπο r ενός σχήµατος σχέσης R, µπορεί να γραφεί και ως r(r). Επειδή το κάθε στιγµιότυπο σχέσης αποτελείται από ένα σύνολο n πεδίων A i κάθε ένα εκ των οποίων παίρνει τιµές µέσα από ένα σύνολο τιµών dom(a i ), µπορού- µε να θεωρήσουµε πως το σύνολο των πλειάδων που συνιστά το στιγµιότυπο σχέσης r(r), είναι υποσύνολο του καρτεσιανού γινοµένου των συνόλων dom(a i ), και εποµένως θα ισχύει η συνθήκη r(r) ( dom(a 1 ) Χ dom(a 2 ) Χ.. Χ dom(a n ) ) Είναι σηµαντικό να αναφερθεί στο σηµείο αυτό πως η διάταξη (ordering) των πλειάδων σε µια σχέση, δεν έχει καµιά σηµασία. Αυτό γίνεται διότι µια σχέση ορίζεται ως ένα σύνολο από πλειάδες, και σύµφωνα µε τον ορισµό του συνόλου, τα στοιχεία του δε χρειάζεται να είναι διατεταγµένα. Αντίθετα, µια πλειάδα, αποτελείται από ένα πλήθος διατεταγµένων πεδίων, και εποµένως η σειρά µε την οποία αναγράφονται οι τιµές µιας πλειάδας είναι σηµαντική. Χρησιµοποιώντας εναλλακτικούς ορισµούς για το στιγµιότυπο σχέσης, µπορούµε να επανακαθορίσουµε τα βασικά της χαρακτηριστικά έτσι ώστε να άρουµε την προϋπόθεση της διάταξης των πεδίων µιας πλειάδας αυτό το θέµα όµως δεν θα µας απασχολήσει περισσότερο. Ολοκληρώνουµε αυτή τη συνοπτική περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών του σχεσιακού µοντέλου, µε την παρατήρηση, πως οι τιµές που καταχωρούνται σε µια πλειάδα, θα πρέπει να είναι ατοµικές (atomic) να µην υποδιαιρούνται δηλα- δή σε µικρότερες µονάδες πληροφορίας. Σύνθετες τιµές δεδοµένων, δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν αλλά θα πρέπει να γραφούν µε τρόπο που να µην παραβιάζει την παραπάνω αρχή. Αυτός ο τρόπος φορµαλισµού ενός πίνακα έτσι ώστε όλα του τα πεδία να έχουν ατοµικές τιµές, αναφέρεται και ως πρώτη κανονική µορφή (1 st Normal Form, 1NF) και θα µελετηθεί στο επόµενο κεφάλαιο. Τέλος, όπως έχουµε ήδη αναφέρει, για όσα πεδία δεν γνωρίζουµε ή δεν διαθέτουµε την τιµή που τα χαρακτηρίζει, χρησιµοποιούµε για αυτά την τιµή NULL. ΠΕ ΙΑ ΚΛΕΙ ΙΑ : Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά µιας σχέσης είναι η µοναδικότητα κάθε µιας από τις πλειάδες που περιέχει. Αυτό σηµαίνει πως όλες οι πλειάδες είναι διαφορετικές µεταξύ τους και σε καµιά περίπτωση δεν πρόκειται να καταχωρήσουµε δυο φορές την ίδια πλειάδα. Επειδή όµως µια πλειάδα είναι ένα σύνολο πεδίων, µπορούµε γενικά να θεωρήσουµε πως σε κάθε µια από τις πλειάδες ενός πίνακα, υπάρχει ένας συνδυασµός πεδίων µε την ακόλουθη ιδιότητα: ο συνδυασµός των τιµών αυτών των πεδίων είναι µοναδικός για κάθε εγγραφή. Το σύνολο αυτών των πεδίων ονοµάζεται superkey του σχεσιακού σχήµατος στο οποίο αναφερό- µαστε. Από τον παραπάνω ορισµό είναι προφανές πως η κάθε πλειάδα διαθέτει τουλάχιστον ένα superkey : το σύνολο των πεδίων που περιέχει. Εάν θεωρήσουµε τώρα ένα superkey τέτοιο ώστε η αφαίρεση έστω και ενός από τα πεδία του να άρει την ιδιότητα της µοναδικότητας της τιµής του δηλαδή η τιµή του να µην είναι πλέον

4 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 32 µοναδική για κάθε πλειάδα τότε αυτό το superkey ονοµάζεται πεδίο κλειδί (key) του σχεσιακού σχήµατος. Με άλλα λόγια, το πεδίο κλειδί µιας σχέσης είναι ένα superkey από το οποίο δεν µπορούµε να αφαιρέσουµε κανένα πεδίο (minimal superkey). Από τα όσα αναφέραµε στις προηγούµενες παραγράφους, γίνεται εύκολα α- ντιληπτό πως η τιµή του πεδίου κλειδιού είναι µοναδική για κάθε πλειάδα, και εποµένως µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να ξεχωρίσουµε τις πλειάδες µιας σχέσης µεταξύ τους. Ας σηµειωθεί πως στη γενική περίπτωση µπορεί να υπάρχουν περισσότερα από ένα πεδία που να µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως πεδία κλειδιά µιας σχέσης. Τα πεδία αυτά ονοµάζονται υποψήφια κλειδιά (candidate keys) και ένα από αυτά επιλέγεται για να γίνει το πρωτεύον κλειδί (primary key) του σχήµατος της σχέσης. Όσον αφορά το πιο από τα πεδία της σχέσης θα επιλεγεί για να γίνει το πρωτεύον κλειδί, αυτό εξαρτάται από τη µορφή της πληροφορίας που διατηρούµε για κάθε σχέση. Στη γενική περίπτωση ως πρωτεύον κλειδί επιλέγουµε ένα πεδίο που να λαµβάνει ξεχωριστή τιµή για κάθε πλειάδα, π.χ. αριθµός ταυτότητας, αριθµός αυτοκινήτου, κ.λ.π. Στις σελίδες που ακολουθούν και κάθε φορά που αναφερόµαστε στη δοµή κάποιου πίνακα, το πρωτεύον κλειδί του πίνακα, θα είναι υπογραµµισµένο. ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΣΧΗΜΑ ΒΑΣΗΣ Ε ΟΜΈΝΩΝ Με βάση το σχήµα µιας σχέσης R που ορίσαµε στις προηγούµενες παραγρά- µ πορούµε τώρα να επεκτείνουµε τον παραπάνω ορισµό και να ορίσουµε το φους, σχεσιακό σχήµα µιας βάσης δεδοµένων. Έτσι ως σχεσιακό σχήµα µιας βάσης δεδοµένων (relational database schema), S, ορίζουµε ένα σύνολο σχηµάτων σχέσεων S = {R 1, R 2,..,R m } και ένα σύνολο κανόνων ακεραιότητας (integrity constraint) για αυτά τα σχήµατα. Ένα στιγµιότυπο του σχεσιακού σχήµατος της βάσης δεδοµένων (relational database instance) ορίζεται ως ένα σύνολο στιγµιότυπων σχέσεων {r 1, r 2,.,r m } µε το κάθε στιγµιότυπο r i της σχέσης R i να υπακούει στους κανόνες ακεραιότητας του σχεσιακού σχήµατος της βάσης. Το επόµενο σχήµα αναπαριστά το σχεσιακό σχήµα της βάσης δεδοµένων της εταιρείας που µελετήσαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο ενώ σε επόµενη σελίδα παρατίθεται και ένα ενδεικτικό στιγµιότυπο αυτού του σχήµατος, που για κάθε έναν από τους πίνακες της βάσης περιλαµβάνει ένα πλήθος εγγραφών µε συγκεκριµένες τιµές πεδίων. EMPLOYEE F NAME MINIT LNAME SSN BDATE ADDRESS SEX SALARY SUPERSSN DNO DEPARTMENT DEPT_LOCATIONS DNAME DNUMBER MGRSSN MGRSTARTDATE DNUMBER DLOCATION

5 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 33 DEPENDENT ESSN DEPENDENT-NAME SEX BDATE RELATIONSHIP PROJECT WORKS_ON PNAME PNUMBER PLOCATION DNUM ESSN PNO HOURS Σχήµα 8 : Το σχεσιακό σχήµα για τη βάση δεδοµένων της εταιρείας ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Οι κανόνες ακεραιότητας (integrity constraints) ενός σχεσιακού σχήµατος µιας βάσης δεδοµένων, διασφαλίζουν τη συνέπεια των δεδοµένων της βάσης, και ισχύουν για κάθε στιγµιότυπό της. Ο πρώτος από αυτούς τους κανόνες (key constraint) επιβάλλει την απόδοση µοναδικών τιµών σε όλα τα πεδία του πίνακα που έχουν χαρακτηριστεί ως υποψήφια κλειδιά (candidate keys). Με άλλα λόγια δεν θα πρέπει να υπάρχουν στον ίδιο πίνακα, δύο εγγραφές που να έχουν την ίδια τιµή στα υποψήφια κλειδιά τους και προφανώς στο πρωτεύον κλειδί τους που είναι κάποιο από αυτά. Ο δεύτερος κανόνας (entity integrity constraint) απαγορεύει την απόδοση της τιµής NULL, στο πρωτεύον κλειδί της κάθε εγγραφής του πίνακα. Αυτό γίνεται επειδή ως γνωστόν το πρωτεύον κλειδί µας επιτρέπει να ξεχωρίσουµε τις εγγραφές του πίνακα, και εποµένως εάν δύο εγγραφές έχουν τιµή NULL στο πρωτεύον κλειδί τους, δεν είναι δυνατή η διάκριση ανάµεσά τους. Τέλος, ο τρίτος κανόνας (referential integrity constraint) αναφέρεται στις συσχετίσεις που υφίστανται ανάµεσα στους πίνακες της βάσης. Ο κανόνας αυτός λέει ότι εάν η τιµή κάποιου πεδίου µιας από τις εγγραφές ενός πίνακα αναφέρεται σε εγγραφή κάποιου άλλου πίνακα, αυτή θα πρέπει να είναι µια υπάρχουσα εγγραφή. Ας πάρουµε για παράδειγµα την πρώτη εγγραφή του πίνακα EMPLOYEE. Αυτή η εγγραφή, στο πεδίο DNO έχει την τιµή 5, κάτι που σηµαίνει πως ο συγκεκριµένος υπάλληλος, εργάζεται στο τµήµα της εταιρείας µε κωδικό αριθ- µό 5. Στην περίπτωση αυτή ο τρίτος κανόνας ακεραιότητας επιβάλλει την ύπαρξη στον πίνακα DEPARTMENT µιας εγγραφής το πρωτεύον κλειδί της οποίας να έχει την τιµή 5. Εάν δεν υπάρχει αυτή η εγγραφή, τότε η εγγραφή στον πίνακα EMPLOYEE αναφέρεται σε κάποιο ανύπαρκτο τµήµα, µε αποτέλεσµα τελικά να οδηγούµαστε σε µια βάση µε ασυνεπή δεδοµένα (inconsistent data). Η συσχέτιση ανάµεσα σε δύο πίνακες µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων, µας επιτρέπει να ορίσουµε ένα επιπλέον τύπο κλειδιού, που ονοµάζεται ξένο κλειδί (foreign key). Ένα πεδίο ενός πίνακα Α ονοµάζεται ξένο κλειδί, όταν αποτελεί πρωτεύον κλειδί κάποιου άλλου πίνακα Β και έχει τοποθετηθεί στον πίνακα Α ως αποτέλεσµα της συσχέτισης που υφίσταται ανάµεσα στους πίνακες Α και Β σύµφωνα µε το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων. Ας πάρουµε για παράδειγµα τη συσχέτιση ανάµεσα στους τύπους οντότητας DEPARTMENT και EMPLOYEE. Επειδή η συσχέτιση αυτή έχει πολλαπλότητα 1:Ν µπορούµε να την υλοποιήσουµε, τοποθετώντας το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT που είναι το πεδίο

6 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 34 πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT που είναι το πεδίο DNUMBER στον πίνακα EMPLOYEE (µε το όνοµα DNO). Στην περίπτωση αυτή

7 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 35 ο τρίτος κανόνας ακεραιότητας µπορεί να διατυπωθεί µε τη µορφή EMPLOYEE.DNO = DEPARTMENT.DNUMBER και εποµένως, η τιµή του πεδίου DNO σε κάθε εγγραφή του πίνακα EMPLOYEE θα πρέπει να αναφέρεται σε κάποια υπάρχουσα εγγραφή του πίνακα DEPARTMENT. Εάν η συσχέτιση ανάµεσα σε τύπους οντότητας είναι αναδροµική (recursive), ορίζεται δηλαδή ανάµεσα σε δύο αντίγραφα του ίδιου τύπου οντότητας, τότε, το ξένο κλειδί του πίνακα, αναφέρεται σε κάποια εγγραφή του ίδιου πίνακα. Αυτό συµβαίνει για παράδειγµα µε το πεδίο SUPERSSN του πίνακα EMPLOYEE που αναφέρεται στον επόπτη (supervisor) του κάθε υπαλλήλου της εταιρείας. Αυτός ο επόπτης όµως, είναι και ο ίδιος υπάλληλος της εταιρίας, και εποµένως η εγγραφή που αναφέρεται σε αυτόν, βρίσκεται και αυτή στον πίνακα EMPLOYEE. Αυτό ση- µαίνει πως το πεδίο SUPERSSN είναι ξένο κλειδί που αναφέρεται σε κάποια εγγραφή η οποία βρίσκεται στον ίδιο πίνακα και η οποία ασφαλώς θα πρέπει να υ- πάρχει σύµφωνα µε τον τρίτο κανόνα ακεραιότητας. Για παράδειγµα το πεδίο SUPERSSN του υπαλλήλου John Smith έχει τιµή Αυτό σηµαίνει πως θα πρέπει στον ίδιο πίνακα να υπάρχει κάποιος εργαζόµενος µε SSN ίσο µε αυτός ο εργαζόµενος πράγµατι υπάρχει και είναι ο Franklin Wong, και εποµένως στην περίπτωση αυτή, ο τρίτος κανόνας ακεραιότητας ικανοποιείται. Ένας απλός και εύκολος τρόπος για να ορίσουµε τις συσχετίσεις ανάµεσα στα πρωτεύοντα και στα ξένα κλειδιά των πινάκων σύµφωνα µε τον τρίτο κανόνα ακεραιότητας, είναι να τροποποιήσουµε την εικόνα του σχεσιακού σχήµατος της βάσης προσθέτοντας προσανατολισµένες ευθείες που να ξεκινούν από το ξένο κλειδί κάποιου πίνακα και να καταλήγουν στο αντίστοιχο πρωτεύον κλειδί του πίνακα µε το οποίο συσχετίζονται. Αυτή η εικόνα για το σχεσιακό σχήµα της βάσης δεδοµένων της εταιρείας παρουσιάζεται στην επόµενη εικόνα. (Σχήµα 9). EMPLOYEE FNAME MINIT LNAME SSN BDATE ADDRESS SEX SALARY SUPERSSN DNO DEPARTMENT DEPT_LOCATIONS DNAME DNUMBER MGRSSN MGRSTARTDATE DNUMBER DLOCATION PROJECT WORKS_ON PNAME PNUMBER PLOCATION DNUM ESSN PNO HOURS DEPENDENT ESSN DEPENDENT-NAME SEX BDATE RELATIONSHIP

8 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 36 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ Από την παραπάνω ανάλυση είναι προφανές πως κάθε φορά που λαµβάνει χώρα απόπειρα τροποποίησης του περιεχοµένου της βάσης δεδοµένων, θα πρέπει να διασφαλίζεται η τήρηση των τριών κανόνων ακεραιότητας που έχουµε ορίσει στην προηγούµενη ενότητα. Σε όλες περιπτώσεις, η τροποποίηση του περιεχοµένου µιας βάσης θα περιλαµβάνει διαδικασίες εισαγωγής νέων εγγραφών (insert operation), διαγραφής υπαρχόντων εγγραφών των πινάκων (delete operation) ή τροποποίησης του περιεχοµένου αυτών των εγγραφών (update operation). Κάθε φορά που ο χρήστης προσπαθεί να πραγµατοποιήσει αυτές τις τρεις κατηγορίες ενεργειών, το σύστηµα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, ελέγχει εάν αυτές οι ενέργειες παραβιάζουν ή όχι τους κανόνες ακεραιότητας του σχήµατος της βάσης, και επιτρέπει την εκτέλεσή τους, µόνο όταν αυτοί οι κανόνες δεν παραβιάζονται. Στις επόµενες σελίδες παρουσιάζονται παραδείγµατα εισαγωγής, διαγραφής και τροποποίησης εγγραφών των πινάκων για τη βάση δεδοµένων της εταιρείας, και εφαρµογή επί αυτών, των κανόνων ακεραιότητας, προκειµένου να ελεγχθεί εάν αυτοί παραβιάζονται ή τηρούνται από αυτές τις ενέργειες. Παραδείγµατα εισαγωγής εγγραφών (insert operation) Insert < Cecilia, F, Kolonsky, , 05-Apr-50, 6357 Windy Lane, Katy, TX, F, 28000, NULL, 4> into EMPLOYEE Αυτή η διαδικασία δεν παραβιάζει κανέναν από τους κανόνες ακεραιότητας και είναι αποδεκτή από το σύστηµα. Insert < Alicia, J, Zelaya, , 05-Apr-50, 6357 Windy Lane, Katy, TX, F, 28000, , 4> into EMPLOYEE Αυτή η διαδικασία παραβιάζει τον πρώτο κανόνα ακεραιότητας (key constraint) επειδή υπάρχει ήδη στον πίνακα EMPLOYEE κάποιος άλλος υπάλληλος µε το ίδιο πρωτεύον κλειδί (SSN). Για το λόγο αυτό δεν γίνεται αποδεκτή από το σύστηµα. Insert < Cecilia, F, Kolonsky, NULL, 05-Apr-50, 6357 Windy Lane, Katy, TX, F, 28000, NULL, 4> into EMPLOYEE Αυτή η διαδικασία παραβιάζει το δεύτερο κανόνα ακεραιότητας (entity constraint) διότι η εγγραφή που επιχειρούµε να καταχωρήσουµε έχει τιµή NULL στο πρωτεύον κλειδί της. Για το λόγο αυτό δεν γίνεται αποδεκτή από το σύστηµα. Insert < Cecilia, F, Kolonsky, , 05-Apr-50, 6357 Windy Lane, Katy, TX, F, 28000, , 7> into EMPLOYEE Αυτή η διαδικασία παραβιάζει τον τρίτο κανόνα ακεραιότητας διότι αναφέρεται σε τµήµα της εταιρείας µε κωδικό αριθµό 7, αλλά στον πίνακα DEPARTMENT δεν υπάρχει κάποια εγγραφή το πρωτεύον κλειδί της οποίας να έχει την τιµή 7. Για το λόγο αυτό δεν γίνεται αποδεκτή από το σύστηµα.

9 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 37 Παραδείγµατα διαγραφής εγγραφών (delete operation) DELETE the WORKS_ON tuple with SSN= AND PNO = 10 Αυτή η διαδικασία δεν παραβιάζει κανέναν από τους κανόνες ακεραιότητας και είναι αποδεκτή από το σύστηµα. DELETE the EMPLOYEE tuple with SSN= Αυτή η διαδικασία δεν είναι αποδεκτή, διότι υπάρχουν εγγραφές στον πίνακα WORKS_ON που αναφέρονται στην εγγραφή που επιθυµούµε να διαγράψουµε, και εποµένως η διαγραφή της θα οδηγήσει σε παραβίαση του τρίτου κανόνα ακεραιότητας (referential integrity constraint). DELETE the EMPLOYEE tuple with SSN = Αυτή η διαδικασία δεν είναι αποδεκτή, διότι υπάρχουν εγγραφές στους πίνακες EMPLOYEE, DEPARTMENT, WORKS_ON και DEPENDENT που αναφέρονται στην εγγραφή που επιθυµούµε να διαγράψουµε, και εποµένως η διαγραφή της θα οδηγήσει σε παραβίαση του τρίτου κανόνα ακεραιότητας (referential integrity constraint). Από τους τρεις κανόνες ακεραιότητας που περιγράψαµε στις προηγούµενες σελίδες, η διαδικασία της διαγραφής εγγραφών από κάποιο πίνακα, παραβιάζει µόνο τον τρίτο κανόνα, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες επιχειρούµε να διαγράψουµε µια εγγραφή στην οποία αναφέρονται εγγραφές άλλων πινάκων τις βάσης. Στις περιπτώσεις αυτές έχουµε γενικά τρεις επιλογές: (α) να απαγορεύσουµε τη διαγραφή αυτής της πλειάδας, (β) να διαγράψουµε εκτός από την εν λόγω πλειάδα και όλες τις πλειάδες των άλλων πινάκων που αναφέρονται σε αυτή (cascade delete operation) και (γ) να µη διαγράψουµε τις πλειάδες των άλλων πινάκων αλλά να τροποποιήσουµε το περιεχόµενό τους τοποθετώντας τιµές NULL στα πεδία που αναφέρονται στην πλειάδα που επιχειρούµε να διαγράψουµε (referencing attributes). Ας σηµειωθεί πως για να είναι δυνατή η πραγµατοποίηση της τρίτης επιλογής δεν θα πρέπει να πεδία που θα λάβουν την τιµή NULL να αποτελούν τµήµα του πρωτεύοντος κλειδιού του πίνακα, διότι στην περίπτωση αυτή θα παραβιαστεί ο πρώτος κανόνας ακεραιότητας (key constraint). Παραδείγµατα τροποποίησης εγγραφών (modify operation) MODIFY the SALARY of the EMPLOYEE tuple with SSN = to Αυτή η διαδικασία δεν παραβιάζει κανέναν από τους κανόνες ακεραιότητας και είναι αποδεκτή από το σύστηµα. MODIFY the DNO of the EMPLOYEE tuple with SSN = to 1 Αυτή η διαδικασία δεν παραβιάζει κανέναν από τους κανόνες ακεραιότητας και είναι αποδεκτή από το σύστηµα.

10 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 38 MODIFY the DNO of the EMPLOYEE tuple with SSN = to 7 Αυτή η διαδικασία παραβιάζει τον τρίτο κανόνα ακεραιότητας (referential integrity constraint) και δεν γίνεται αποδεκτή από το σύστηµα MODIFY the SSN of the EMPLOYEE tuple with SSN = to Αυτή η διαδικασία παραβιάζει τον πρώτο κανόνα ακεραιότητας (key constraint) και δεν γίνεται αποδεκτή από το σύστηµα. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Έχοντας περιγράψει το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων και το σχεσιακό µοντέλο βάσεων δεδοµένων, µπορούµε τώρα να µελετήσουµε τον τρόπο µε τον ο- ποίο είναι δυνατή η δηµιουργία του σχεσιακού µοντέλου µιας βάσης δεδοµένων, από το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων που έχουµε δηµιουργήσει για αυτή τη βάση. Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως απεικόνιση (mapping) του ενός µοντέλου στο άλλο και είναι ένα από τα πιο σηµαντικά στάδια του λογικού σχεδιασµού µιας βάσης δεδο- µένων. Η παρουσίαση του αλγόριθµου µετατροπής του ενός µοντέλου στο άλλο, θα γίνει και πάλι δια της χρήσης του παραδείγµατος της βάσης δεδοµένων της εταιρείας (company database). Το σχήµα αυτής της βάσης, όπως έχουµε δει σε προηγούµενο κεφάλαιο, περιλαµβάνει τέσσερις τύπους οντότητας (EMPLOYEE, DEPARTMENT, PROJECT, DEPENDENT (µε τον τελευταίο τύπο οντότητας να είναι weak entity)) και πέντε τύπους συσχέτισης (WORKS_FOR, SUPERVISION, DEPENDENTS_OF (µε πολλαπλότητα 1:Ν), MANAGES (µε πολλαπλότητα 1:1), WORKS_ON (µε πολλαπλότητα Μ:Ν)). Για κάθε τύπο οντότητας ορίσαµε το πρωτεύον κλειδί ενώ σε κάθε περίπτωση εκτός από τα απλά πεδία, εντοπίσαµε τόσο σύνθετα πεδία (composite attributes) όσο και πεδία πολλαπλών τιµών (multivalued attributes). Όσον αφορά τον τρόπ ο αλληλεπίδρασης ανά- µεσα στους τύπους οντότητας της βάσης, αυτός σε γενικές γραµµές, έχει ως εξής : Κάθε υπάλληλος εργάζεται µόνο σε ένα τµήµα αλλά µπορεί να απασχολείται σε πολλά έργα (projects) ταυτόχρονα. Μπορεί να έχει υπό την εποπτεία του πολλούς υπαλλήλους αλλά ο ίδιος παρακολουθείται από ένα µόνο επόπτη. Τέλος είναι δυνατό να εποπτεύει ο ίδιος κάποιο τµήµα (αλλά µόνο ένα τµήµα κάθε φορά) και µπορεί να έχει πολλά προστατευόµενα µέλη. Τα στοιχεία που κρατούµε για κάθε υπάλληλο, είναι το όνοµά του, ο κωδικός SSN, η ηµεροµηνία γέννησής του, το φύλο του, και ο µισθός του. Κάθε τµήµα περιγράφεται από ένα όνοµα, ένα κωδικό και ένα σύνολο από τοποθεσίες στις οποίες είναι εγκατεστηµένο. Ένα τµήµα διευθύνεται από ένα και µοναδικό manager αλλά µπορεί να διαθέτει πολλούς υπαλλήλους που να εργάζονται για αυτό. Τέλος το κάθε ένα από τα τµήµατα της εταιρείας, µπορεί γενικά να αναλάβει πολλά έργα ταυτόχρονα.

11 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 39 Κάθε έργο παρακολουθείται από ένα και µόνο τµήµα αλλά πραγµατοποιείται από πολλούς υπαλλήλους ταυτόχρονα. Ένα έργο περιγράφεται από το όνοµά του, τον κωδικό του, και την τοποθεσία στην οποία πραγµατοποιείται. Τέλος το κάθε προστατευόµενο µέλο ς συσχετίζεται µε ένα και µοναδικό υπάλληλο. Με βάση την παραπάνω περιγραφή όσον αφορά τη δοµή και τη λειτουργία της εταιρείας, κατασκευάσαµε το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων για αυτό το σύστηµα (σελ. 27) ενώ σε προηγούµενη ενότητα δηµιουργήσαµε και το αντίστοιχο σχεσιακό σχήµα της βάσης δεδοµένων (σελ. 35). Η απεικόνιση του ενός µοντέλου στο άλλο πραγµατοποιείται δια της εφαρµογής µιας διαδικασίας έξι βηµάτων, τα οποία σε γενικές γραµµές είναι τα ακόλουθα : ΒΗΜΑ 1 : Για κάθε τύπο οντότητας Ε του µοντέλου οντοτήτων συσχετίσεων, δηµιουργούµε ένα πίνακα R που να περιλαµβάνει όλα τα απλά πεδία του τύπου ο- ντότητας. Τα πεδία πολλαπλών τιµών (multivalued attributes) δεν χρησιµοποιούνται ακόµη. Εάν κάποιο πεδίο του Ε είναι σύνθετο προσθέτουµε µόνο τα απλά πεδία από τα οποία αποτελείται. Στη συνέχεια επιλέγουµε κάποιο από τα πεδία κλειδιά του Ε και το ορίζουµ ε ως το πρωτεύον κλειδί του πίνακα R. Εάν αυτό το πεδίο είναι σύνθετο, τότε και το πρωτεύον κλειδί του πίνακα θα είναι σύνθετο κλειδί, και θα αποτελείται από περισσότερα από ένα πεδία. Στη δοµή των πινάκων της βάσης που παρουσιάζεται στις επόµενες σελίδες, τα πρωτεύοντα κλειδιά των πινάκων εµφανίζονται υπογραµµισµένα. Στο παράδειγµά µας, από τους τρεις τύπους οντότητας EMPLOYEE, DEPARTMENT και PROJECT (ο τύπος οντότητας DEPENDENT είναι weak entity type και θα αναλυθεί αργότερα) δηµιουργούµε τους τρεις αντίστοιχους πίνακες (που φέρουν τα ίδια ονόµατα). Με βάση τα όσα αναφέραµε στην προηγούµενη παράγραφο αυτοί οι πίνακες θα έχουν την ακόλουθη δοµή. EMPLOYEE {FNAME, MINIT, LNAME, SSN, BDATE, ADDRESS, SALARY} DEPARTMENT {DNAME, DNUMBER} PROJECT {PNAME, PNUMBER, PLOCATION} ΒΗΜΑ 2 : Για κάθε αδύναµο τύπο οντότητας (weak entity type) W του µοντέλου οντοτήτων συσχετίσεων, εντοπίζουµε την οντότητα κάτοχο (owner entity) Ε από την οποία εξαρτάται. Στη συνέχεια για τον τύπο οντότητας W, δηιουργούµε ένα πίνακα R, ο οποίος περιλαµβάνει όλα τα απλά πεδία του W. Εάν ο µ τύπος W περιέχει σύνθετα πεδία (composite attributes), τότε όπως και στην προηγούµενη περίπτωση προσθέτουµε µόνο τα απλά πεδία από τα οποία αυτά αποτελούνται. Στη συνέχεια προσθέτουµε στον πίνακα R το πρωτεύον κλειδί του πίνακα που έχουµε ήδη δηµιουργήσει στο Βήµα 1 για την οντότητα κάτοχο του W. Επειδή αυτό το πεδίο είναι πρωτεύον κλειδί σε κάποιο άλλο πίνακα, θα συµµετάσχει στον πίνακα R, ως ξένο κλειδί (foreign key). Το πρωτεύον κλειδί του πίνακα R, θα είναι σύνθετο, και θα αποτελείται από το συνδυασµό του ξένου κλειδιού που θα προσθέσουµε

12 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 40 και του µερικού κλειδιού (partial key) που έχουµε ήδη ορίσει κατά το στάδιο δηµιουργίας του µοντέλου οντοτήτων συσχετίσεων. Στο παράδειγµά µας έχουµε ένα µόνο αδύναµο τύπο οντότητας, τον DEPENDENT, για τον οποίο η οντότητα κάτοχος είναι ο EMPLOYEE. ηµιουρ- γούµε λοιπόν ένα νέο πίνακα µε το όνοµα DEPENDENT και προσθέτουµε σε αυτόν όλα τα απλά πεδία του αντίστοιχου τύπου οντότητας. Από το διάγραµµα οντοτήτων συσχετίσεων, διαπιστώνουµε πως τα πεδία αυτά είναι τα {Name, Sex, BirthDate}. Στη συνέχεια προσθέτουµε το πρωτεύον κλειδί του πίνακα EMPLOYEE που έχου- µε δηµιουργήσει στο Βήµα 1 για την οντότητα κάτοχο του DEPENDENT που είναι ο EMPLOYEE. Τ ο πεδίο αυτό είναι το SSN αλλά στον πίνακα DEPENDENT θα προστεθεί µε το όνοµα ESSN. Επειδή το partial key του DEPENDENT είναι το DEPENDENT_NAME, έπεται πως το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPENDENT θα είναι το σύνθετο κλειδί ESSN + DEPENDENT_NAME. Έτσι η δοµή του πίνακα DEPENDENT θα είναι η ακόλουθη : DEPENDENT {ESSN, DEPENDENT_NAME, SEX, BDATE} ΒΗΜΑ 3 : Για κάθε τύπο συσχέτισης R, η οποία έχει βαθµό 2 (ορίζεται δη- ανάµεσα σε δύο οντότητες) και πολλαπλότητα 1:1, εντοπίζουµε τους πίνακες λαδή που έχουµε δηµιουργήσει στο Βήµα 1, για τους δύο τύπους οντότητας που συµµετέχουν σε αυτή τη σχέση. Έστω ότι αυτοί οι πίνακες φέρουν τα ονόµατα R και S. Στη συνέχεια, διαλέγουµε τον ένα από τους δύο πίνακες (για παράδειγµα τον R) και προσθέτουµε σε αυτόν, το πρωτεύον κλειδί του πίνακα S. Είναι προφανές πως αυτό το πεδίο θα συµµετέχει στον πίνακα R ως ξένο κλειδί. Επίσης στον πίνακα R, θα προσθέσουµε εκτός από το ξένο κλειδί και όλα τα πεδία που ενδεχοµένως έχουµε ο- ρίσει για τον τύπο συσχέτισης R (relationship attributes). Το ερώτηµα που τίθεται στο σηµείο αυτό αφορά το κριτήριο επιλογής του πίνακα στον οποίο θα προσθέσουµε τα επιπλέον πεδία. Στις πιο πολλές περιπτώσεις αυτό το κριτήριο έχει να κάνει µε τον τύπο συµµετοχής του κάθε τύπου οντότητας στον τύπο συσχέτισης R. Έτσι είναι κοινή πρακτική να επιλέγουµε εκείνο τον πίνακα, για τον οποίο ο αντίστοιχος τύπος οντότητας χαρακτηρίζεται από ολική συµµετοχή (total participation) στον θεωρούµενο τύπο συσχέτισης. Εάν και οι δύο τύποι οντότητας παρουσιάζουν ολική συµµετοχή και επιπλέον δεν συµµετέχουν σε άλλο τύπο συσχέτισης, µπορούµε εναλλακτικά να ενοποιήσουµε τους αντίστοιχους πίνακες και τα πεδία του τύπου συσχέτισης σε ένα και µοναδικό πίνακα. Στο παράδειγµά µας έχουµε µόνο ένα τύπο συσχέτισης µε πολλαπλότητα 1:1 που φέρει το όνοµα MANAGES, ορίζεται ανάµεσα στους τύπους οντότητας EMPLOYEE και DEPARTMENT, και επιπλέον περιέχει και ένα πεδίο, µε το όνο- µα StartDate. Επειδή ο EMPLOYEE χαρακτηρίζεται από µερική συµµετοχή σε αυτόν τον τύπο συσχέτισης, ενώ αντίθετα το DEPARTMENT χαρακτηρίζεται από ολική συµµετοχή, προσθέτουµε στον πίνακα DEPARTMENT, τόσο το πρωτεύον κλειδί του πίνακα EMPLOYEE που είναι το SSN (αλλά µε το όνοµα MGRSSN) όσο και το πεδίο StartDate του τύπου συσχέτισης MANAGES (αλλά µε το όνοµα MgrStartDate). Έτσι τελικά ο πίνακας DEPARTMENT θα αποκτήσει τη δοµή DEPARTMENT {NAME, DNUMBER, MGRSSN, MGRSTARTDATE}

13 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 41 ΒΗΜΑ 4 : Για κάθε τύπο συσχέτισης R η οποία έχει βαθµό 2 και πολλαπλότητα 1 :Ν, εντοπίζουµε τον πίνακα που έχουµε δηµιουργήσει (στο Βήµα 1) για τον τύπο οντότητας που βρίσκεται στην «Ν πλευρά» της συσχέτισης. Σε αυτόν τον πίνακα, προσθέτουµε ως ξένο κλειδί, το πρωτεύον κλειδί του πίνακα που αντιστοιχεί στον άλλο τύπο οντότητας (αυτόν που βρίσκεται στην «1 πλευρά» της συσχέτισης). Στο παράδειγµά µας, έχουµε τρεις τύπους συσχέτισης µε πολλαπλότητα 1:Ν. Τον τύπο συσχέτισης WORKS_FOR ανάµεσα στους τύπους οντότητας DEPARTMENT και EMPLOYEE, τον τύπο συσχέτισης CONTROLS ανάµεσα στους τύπους οντότητας DEPARTMENT και PROJECT και τον τύπο συσχέτισης SUPERVISION που είναι αναδροµικός και ορίζεται ανάµεσα σε δύο αντίγραφα του τύπου οντότητας EMPLOYEE. Η εφαρµογή του Βήµατος 4 σε αυτούς τους τύπους συσχέτισης, θα έχει τα ακόλουθα αποτελέσµατα. Στον τύπο συσχέτισης WORKS_FOR, ένα DEPARTMENT διαθέτει πολλούς EMPLOYEES. Σύµφωνα µε τον παραπάνω αλγόριθµο, θα πρέπει να προσθέσουµε το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT στον πίνακα EMPLOYEE (στην προσθήκη αυτή το πεδίο DNUMBER προστίθεται µε το όνοµα DNO). Μετά την εφαρµογή αυτού του βήµατος η δοµή του πίνακα EMPLOYEE θα λάβει τη µορφή EM PLOYEE {FNAME, MINIT, LNAME, SSN, BDATE, ADDRESS, SALARY, DNO} Στον τύπο συσχέτισης SUPERVISION, ένας MANAGER εποπτεύει πολλούς υπαλλήλους. Αυτό σηµαίνει πως θα πρέπει να προσθέσουµε το πρωτεύον κλειδί του π ίνακα που αντιπροσωπεύει τον MANAGER στον πίνακα EMPLOYEE. Επειδή όµως ο MANAGER είναι και αυτός EMPLOYEE, αυτό σηµαίνει πως θα πρέπει να προσθέσουµε το πεδίο SSN που είναι το πρωτεύον κλειδί του EMPLOYEE στον πίνακα EMPLOYEE. Κατά την προσθήκη αυτή το πεδίο SSN προστίθεται στον πίνακα EMPLOYEE µε το όνοµα SUPERSSN. Μετά από αυτή την διαδικασία, ο πίνακας EMPLOYEE θα αποκτήσει τη δοµή EMPLOYEE {FNAME, MINIT, LNAME, SSN, BDATE, ADDRESS, SALARY, SUPERSSN, DNO} Τέλος, στον τύπο συσχέτισης CONTROLS, ένα DEPARTMENT ελέγχει γενικά πολλά PROJECTS. Αυτό σηµαίνει πως θα πρέπει να προσθέσουµε το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT στον πίνακα PROJECT. Η προσθήκη αυτού του πεδίου γίνεται µε το όνοµα DNO. Έτσι, η δοµή του πίνακα PROJECT θα λάβει τη µορφή PRO JECT {PNAME, PNUMBER, PLOCATION, DNO ΒΗΜ Α 5 : Για κάθε τύπο συσχέτισης µε πολλαπλότητα Μ:Ν, δηµιουργούµε ένα πίνακα R, στον οποίο προσθέτουµε ως ξένα κλειδιά, τα πρωτεύοντα κλειδιά των πινάκων που έχουµε δηµιουργήσει (στο Βήµα 1) για τους τύπους οντότητας που συµµετέχουν σε αυτόν τον τύπο συσχέτισης. Επίσης προσθέτουµε και όλα τα πεδία που ενδεχοµένως έχουµε ορίσει για αυτή τη συσχέτιση (relationship attributes). Το πρωτεύον κλειδί του πίνακα R που δηµιουργήσαµε, είναι σύνθετο κλειδί και αποτε-

14 Κεφάλαιο 3 : Σχεσιακό Μοντέλο 42 λείται από το συνδυασµό των πρωτευόντων κλειδιών των δύο πινάκων που έχουµε προσθέσει στον πίνακα R. Στο παράδειγµά µας, η µοναδική σχέση που υφίσταται µε πολλαπλότητα M:Ν, είναι η σχέση WORKS_ON, που συσχετίζει τον τύπο οντότητας EMPLOYEE µε τον τύπο οντότητας PROJECT. Τα πρωτεύοντα κλειδιά των οµώνυµων πινάκων που αναπαριστούν αυτούς τους δύο τύπους οντότητας είναι το SSN και το PNUMBER αντίστοιχα. Σύµφωνα µε τον αλγόριθµο που περιγράψαµε στην προηγούµενη παράγραφο, δηµιουργούµε ένα νέο πίνακα µε το όνοµα WORKS_ON, και προσθέτουµε σε αυτόν τα προαναφερόµενα πρωτεύοντα κλειδιά, αλλά µε τα ονόµατα ESSN και PNO. Επίσης από το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων, διαπιστώνουµε πως ο τύπος συσχέτισης WORKS_ON, περιλαµβάνει και ένα πεδίο µε το όνοµα HOURS το προσθέτουµε λοιπόν και αυτό. Το πρωτεύον κλειδί του νέου πίνακα WORKS_ON είναι σύνθετο και αποτελείται από το συνδυασµό των πεδίων ESSN και PNO. Έτσι, τελικά, ο πίνακας WORKS_ON, θα έχει την ακόλουθη δοµή : WORKS_ON {ESSN, PNO, HOURS} ΒΗΜΑ 6 : Για κάθε πεδίο πολλαπλής τιµής (multivalued attribute), A, δη- µιουργούµε ένα καινούριο πίνακα, R, ο οποίος περιέχει το πεδίο Α, καθώς και το πρωτεύον κλειδί του πίνακα που έχουµε δηµιουργήσει στο Βήµα 1, για τον τύπο ο- ντότητας που διαθέτει το πεδίο Α. Εάν το πεδίο Α είναι σύνθετο πεδίο, τότε τοποθετούµε στο νέο πίνακα R, όλα τα απλά πεδία από τα οποία αποτελείται. Το πρωτεύον κλειδί του πίνακα R, είναι σύνθετο κλειδί, και αποτελείται από το πεδίο A, και από το ξένο κλειδί που έχουµε προσθέσει στο νέο πίνακα, σύµφωνα µε την παραπάνω διαδικασία. Στο παράδειγµά µας, το µοναδικό πεδίο πολλαπλής τιµής, είναι το πεδίο Locations του τύπου οντότητας DEPARTMENT. ηµιουργούµε λοιπόν ένα πίνακα στο παράδειγµά µας τον ονοµάζουµε DEPT_LOCATIONS ο οποίος περιέχει το πεδίο Locations (µε το όνοµα DLOCATION) και το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT που έχουµε δηµιουργήσει στο Βήµα 1 για τον οµώνυµο τύπο οντότητας (µε το όνοµα DNUMBER). Το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPT_LOCATIONS είναι σύνθετο κλειδί και αποτελείται από το συνδυασµό των πεδίων DNUMBER + DLOCATION. Έτσι τελικά, ο πίνακας DEPT_LOCATIONS θα παρουσιάζει την ακ όλουθη δοµή : DEPT_LOCATIONS {DNUMBER, DLOCATION} Ξεκινώντας λοιπόν από το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων (σελ. 27) και εφαρµόζοντας τα παραπάνω έξι βήµατα, κατασκευάσαµε τελικά το σχεσιακό σχήµα για τη βάση δεδοµένων της εταιρείας (σελ 35). Στην επόµενη σελίδα, παρουσιάζεται ξανά το ίδιο σχήµα, χωρίς τις συσχετίσεις των πεδίων όπως αυτές υπαγορεύονται από τον τρίτο κανόνα ακεραιότητας, αλλά µε σαφή χαρακτηρισµό των πεδίων του κάθε πίνακα, από όπου µπορεί κανείς να καταλάβει, ποια πεδία προήλθαν από άλλους πίνακες (foreign keys) καθώς και ποια πεδία έχουν προστεθεί, ως πεδία κάποιας συσχέτισης (relationship attributes).

15 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 43 EMPLOYEE f.k f.k FNAME MINIT LNAME SSN BDATE ADDRESS SEX SALARY SUPERSSN DNO DEPARTMENT DEPT_LOCATIONS f.k rel.attr f.k DNAME DNUMBER MGRSSN MGRSTARTDATE DNUMBER DLOCATION DEPENDENT f.k ESSN DEPENDENT-NAME SEX BDATE RELATIONSHIP PROJECT f.k WORKS_ON f.k f.k rel.attr PNAME PNUMBER PLOCATION DNUM ESSN PNO HOURS Σχήµα 10 : Το σχεσιακό σχήµα για τη βάση δεδοµένων της εταιρείας Στο σχήµα αυτό, τα πεδία που φέρουν την ένδειξη f.k είναι ξένα κλειδιά (foreign keys) ενώ τα πεδία µε την ένδειξη rel.attr είναι πεδία πού έχουν προέλθει από τύπους συσχετίσεων. Τα πεδία αυτών των δύο κατηγοριών έχουν προστεθεί στους πίνακες της βάσης κατά τη διαδικασία µετατροπής του µοντέλου οντοτήτων συσχετίσεων σε σχεσιακό µοντέλο βάσεων δεδοµένων.

Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις

Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις Το κεφάλαιο αυτό διαπραγµατεύεται τη δηµιουργία και διαχείριση των συσχετίσεων που υφίστανται ανάµεσα στους πίνακες µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Κλειδιά (keys) Key (κλειδί) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Σούπερκλειδί (superkey) Ένα πεδίο ορισµού ή

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Περιορισμοί Σχεσιακού Μοντέλου και Σχεσιακά Σχήματα Πράξεις Ενημερώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 6 SQL Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η δοµηµένη γλώσσα ερωτοαποκρίσεων (Structured Query Language, SQL) που χρησιµοποιείται για τη διαχείριση των δεδοµένων της βάσης. Η διαχείριση αυτή περιλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση

Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι βασικοί κανόνες σχεδίασης της δοµής των πινάκων στο σχεσιακό µοντέλο, και αναλύεται η τεχνική της κανονικοποίησης που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης ερωτηµάτων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Όπως έχει ήδη αναφερθεί σε προηγούµενο κεφάλαιο, ένας από

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model . Σχεσιακό Μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό όνομα Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Department of Computer Science University of Cyprus. EPL342 Databases. Lecture 4: ER I. Data Modeling Using the ER Model

Department of Computer Science University of Cyprus. EPL342 Databases. Lecture 4: ER I. Data Modeling Using the ER Model Department of Computer Science University of Cyprus EPL342 Databases Lecture 4: ER I Data Modeling Using the ER Model (Chapter 3.1-3.3, Elmasri-Navathe 5ED) ιδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl342

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-360 Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης. Φροντιστήριο SQL Examples Ξένου Ρουμπίνη

ΗΥ-360 Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης. Φροντιστήριο SQL Examples Ξένου Ρουμπίνη ΗΥ-360 Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Φροντιστήριο SQL Examples Ξένου Ρουμπίνη 1 SQL-DDL Data Definition/Description Language (DDL): προσδιορίζουν τη δομή ή το σχήμα των δεδομένων.

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων ΕΣΔ232 Οργάνωση Δεδομένων στη Κοινωνία της Πληροφορίας Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων Περιεχόμενα Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Εισαγωγή στο σχεσιακό μοντέλο Σχεσιακές γλώσσες ερωτημάτων Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων (Databases)

Βάσεις Δεδομένων (Databases) Βάσεις Δεδομένων (Databases) ΕΠΛ 342 Χειμερινό Εξάμηνο 2011 Διδάσκοντες Καθηγητές Γιώργος Σαμάρας (ΧΩΔ01 109) Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων & Μοντέλο ER ER-Μοντέλο ER-Διαγράμματα-1 EER Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα

Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι θεµελιώδεις πράξεις της σχεσιακής άλγεβρας που χρησιµοποιούνται για τη διαχείριση των δεδοµένων των πινάκων µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

Lecture 23: Functional Dependencies and Normalization

Lecture 23: Functional Dependencies and Normalization Department of Computer Science University of Cyprus EPL342 Databases Lecture 23: Functional Dependencies and Normalization Normalization and Normal Forms (Chapter 10.3-10.4, Elmasri-Navathe 5ED) ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Κεφάλαιο 8 Πίνακες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Η δηµιουργία ενός πίνακα (table) µέσα από τη Microsoft Access,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------- ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ BΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΡΤΙΟΥ 2006 - ΛΥΣΕΙΣ Ι. Βασιλείου -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Το κεφάλαιο αυτό περιλαµβάνει µια συνοπτική εισαγωγή στην Microsoft Access 2000, που είναι και το σχεσιακό σύστηµα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων µε το οποίο θα ασχοληθούµε.

Διαβάστε περισσότερα

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία.

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία. Κεφάλαιο 10 Φόρµες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος µε τον οποίο είναι δυνατή η δηµιουργία διαλόγων αλληλεπίδρασης µε το χρήση και η διαχείριση των δεδοµένων της εφαρµογής µέσα από ένα εύχρηστο

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μοντελοποίηση Σχήμα (database schema): η περιγραφή της δομής της πληροφορίας που είναι αποθηκευμένη στη βδ με τη χρήση ενός μοντέλου δεδομένων Μοντέλο Δεδομένων:

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1

Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1 Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1 ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΝΕΑΣ ΒΑΣΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ (NEW DATABASE) Για να δηµιουργήσουµε µια νέα βάση δεδοµένων ξεκινούµε τη Microsoft Access 2000 από το Start Menu ή τη Γραµµή

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Εισαγωγή Σχεδιασμός μιας εφαρμογής ΒΔ: Βήματα 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό

Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Βάσεις εδοµένων 2002-2003 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Για κάθε τύπο οντοτήτων και για κάθε τύπο συσχετίσεων δηµιουργούµε ένα σχήµα σχέσης που

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κανονικοποίησης

Θεωρία Κανονικοποίησης Θεωρία Κανονικοποίησης Πρώτη Κανονική Μορφή (1NF) Αποσύνθεση Συναρτησιακές Εξαρτήσεις Δεύτερη (2NF) και Τρίτη Κανονική Μορφή (3NF) Boyce Codd Κανονική Μορφή (BCNF) Καθολική Διαδικασία Σχεδίασης ΒΔ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

S Q Q L L -- SQL (Structured Query Language) select insert update delete 2.47

S Q Q L L -- SQL (Structured Query Language) select insert update delete 2.47 Κεφάλαιο 4 Η Γλώσσα SQL και Σχεσιακός Λογισµός Ι.Β. Σχεσιακός Λογισµός και η Γλώσσα SQL Σελίδα 2.46 SQL -ΕΙΣΑΓΩΓΗ SQL (Structured Query Language) είναι η τυποποιηµένη standard γλώσσα στις Σχεσιακές Βάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Πράξεις στο Σχεσιακό Μοντέλο

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Πράξεις στο Σχεσιακό Μοντέλο ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 Πράξεις Διαχείρισης Δεδομένων Σχεσιακή Άλγεβρα Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Πράξεις στο Σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος ιαφάνεια 10-1 Κεφάλαιο 10 Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση για Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση ίαυλος ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

(Μέρος 3:Γλώσσα Ορισµού, Γλώσσα Τροποποίησης, Ενσωµατωµένη SQL) Βάσεις εδοµένων 2002-2003 Ευαγγελία Πιτουρά 2

(Μέρος 3:Γλώσσα Ορισµού, Γλώσσα Τροποποίησης, Ενσωµατωµένη SQL) Βάσεις εδοµένων 2002-2003 Ευαγγελία Πιτουρά 2 Η Γλώσσα SQL (Μέρος 3:Γλώσσα Ορισµού, Γλώσσα Τροποποίησης, Ενσωµατωµένη SQL) Βάσεις εδοµένων 2002-2003 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Η γλώσσα SQL H SQL έχει διάφορα τµήµατα: Γλώσσα Ορισµού εδοµένων (ΓΟ ) Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση & Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων Ι (Εργαστήριο) Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριακού υλικού της Δημοτικής επιχείρησης «Αναπτυξιακή ΑΕ»

Ανάλυση & Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων Ι (Εργαστήριο) Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριακού υλικού της Δημοτικής επιχείρησης «Αναπτυξιακή ΑΕ» Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια της εργασίας για το εργαστήριο «Ανάλυσης και Σχεδιασµού Πληροφοριακών Συστημάτων I» θα σχεδιαστεί το ακόλουθο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστηµα (ΟΠΣ): Σύστημα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

SQL Τύποι Δεδομένων Δημιουργία Πίνακα Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγή στη MySQL (1)

SQL Τύποι Δεδομένων Δημιουργία Πίνακα Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγή στη MySQL (1) Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εισαγωγή στη My (1) Η (Structured Query Language) είναι μια πλήρης γλώσσα Βάσεων Δεδομενων Είναι δομημένη σε βάσεις που περιέχουν πίνακες Οι πίνακες αποτελούνται από γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ Κανονικοποίηση Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Κανονικοποίηση 1 Πως μπορούμε να κρίνουμε εάν ένα Σχεσιακό Σχήμα είναι καλό ή αποδοτικό ή αν έχει λάθη; Σε γενικές γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΘΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Ακαδηµαϊκό Έτος 2007-2008 Μάθηµα: ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΩ ιδάσκων: Καθ. Ιωάννης Βασιλείου Ε ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλήματος με Access

Επίλυση προβλήματος με Access Δ.1. Το προς επίλυση πρόβλημα Ζητείται να κατασκευάσετε τα αρχεία και τα προγράμματα μιας εφαρμογής καταχώρησης Δαπανών μελών ΔΕΠ (Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό) για την παρακολούθηση του απολογισμού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα

Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα Η Σχεσιακή Άλγεβρα παρέχει τους τελεστές (operators): Μοναδιαίοι Σχεσιακοί Τελεστές (Unary Relational Ops) Επιλογή (Select, (sigma)) Προβολή (Project, (pi)) Μετονομασία (Rename,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός. 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός. 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Αρχιτεκτονική Τριών Σχημάτων ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Τελικοί Χρήστες Εξωτερική Όψη 1 Εξωτερική Όψη n ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ ηµιουργία Βάσης, Πίνακα, Domain Γιώργος Μαρκοµανώλης Περιεχόµενα ηµιουργία Βάσης... 1 ηµιουργία µιας shadow βάσης... 2 ιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων (Databases)

Βάσεις Δεδομένων (Databases) Βάσεις Δεδομένων (Databases) ΕΠΛ 342 Χειμερινό Εξάμηνο 2011 Διδάσκοντες Καθηγητές Γιώργος Σαμάρας (ΧΩΔ01 109) Δημιουργία Πεδίων Ορισμού Πεδίο Ορισμού είναι συστατικό του σχήματος για τον ορισμό των μακροεντολών

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων Μάθηµα 5 ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη - Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Η ανειστική Βιβλιοθήκη θα αποτελέσει ένα απλό, αλλά ολοκληρωµένο παράδειγµα δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό μοντέλο και η γλώσσα SQL

Το Σχεσιακό μοντέλο και η γλώσσα SQL Το Σχεσιακό μοντέλο και η γλώσσα SQL Μανόλης Γεργατσούλης (manolis@ionio.gr) Αναπληρωτής Καθηγητής Ομάδα Βάσεων Δεδομένων και Πληροφοριακών Συστημάτων, Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Insert, Update, Delete, Ένωση πινάκων Γιώργος Μαρκοµανώλης Περιεχόµενα Group By... 1 Having...1 Οrder By... 2 Εντολή Insert...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται µια συνοπτική εισαγωγή στη θεωρία των βάσεων δεδοµένων και των συστηµάτων διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, προκειµένου ο αναγνώστης να κατανοήσει τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμική Πληροφορική: Οργάνωση και διαχείριση Πληροφοριών

Πολιτισμική Πληροφορική: Οργάνωση και διαχείριση Πληροφοριών Πολιτισμική Πληροφορική: Οργάνωση και διαχείριση Πληροφοριών Χρήστος Παπαθεοδώρου (papatheodor@ionio.gr) Αναπληρωτής Καθηγητής Ομάδα Βάσεων Δεδομένων και Πληροφοριακών Συστημάτων, Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Ορισµός Βάσεων εδοµένων µε SQL DDL - Άλλες Γλώσσες Σχεσιακών Βάσεων (QBE) Ι.Β. Σχεσιακές Γλώσσες Εµφύτευση / DDL Σελίδα 2.

Κεφάλαιο 5. Ορισµός Βάσεων εδοµένων µε SQL DDL - Άλλες Γλώσσες Σχεσιακών Βάσεων (QBE) Ι.Β. Σχεσιακές Γλώσσες Εµφύτευση / DDL Σελίδα 2. Κεφάλαιο 5 Ορισµός Βάσεων εδοµένων µε SQL DDL - Άλλες Γλώσσες Σχεσιακών Βάσεων (QBE) Ι.Β. Σχεσιακές Γλώσσες Εµφύτευση / DDL Σελίδα 2.84 SQL Data Definition H Γλώσσα Ορισµού (DDL) της SQL χρησιµοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Κανόνες μετατροπής Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Σχήμα. Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ,

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Κανόνες μετατροπής Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Σχήμα. Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 Κανόνες μετατροπής Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Σχήμα Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Μάθηµα 1 Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Τι είναι οι βάσεις δεδοµένων Μία βάση δεδοµένων (Β..) είναι µία οργανωµένη συλλογή πληροφοριών, οι οποίες είναι αποθηκευµένες σε κάποιο αποθηκευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων «Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα» «Σημειώσεις για την SQL» ΕΞΑΜΗΝΟ: ΣΤ Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Πάτρα, Νοέμβριος 2010 SQL Create Table Η CREATE TABLE

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL. Δρ. Κωνσταντίνος Χ.

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος SQL Background SQL Structured Query Language Standard query γλώσσα για

Διαβάστε περισσότερα

BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005

BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005 ΛΥΣΕΙΣ Ι. Βασιλείου -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 7: Βάσεις Δεδομένων (Θεωρία) Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

M:N, είναι προφανές, πως οι βαθµοί των µαθητών του σχολείου θα καταχωρηθούν σε ένα ενδιάµεσο πίνακα (ας τον ονοµάσουµε ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ) που θα περιέχει

M:N, είναι προφανές, πως οι βαθµοί των µαθητών του σχολείου θα καταχωρηθούν σε ένα ενδιάµεσο πίνακα (ας τον ονοµάσουµε ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ) που θα περιέχει Κεφάλαιο 12 Αναφορές Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η διαδικασία δηµιουργίας αναφορών οι οποίες εµφανίζουν τα δεδοµένα των πινάκων της βάσης ή τα αποτελέσµατα των ερωτηµάτων της εφαρµογής, σε µορφή κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Για να κλείσουµε µία χρήση στο InnovEra ακολουθούµε τα παρακάτω βήµατα: Από το κεντρικό µενού επιλέγουµε διαδοχικά «Οικονοµική ιαχείριση», «Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Μοντέλο Δεδομένων

Απεικόνιση Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Μοντέλο Δεδομένων Απεικόνιση Διαγράμματος Οντοτήτων-Συσχετίσεων σε Σχεσιακό Μοντέλο Δεδομένων Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Σχεσιακό Μοντέλο Δεδομένων 1 Διαδικασία Απεικόνισης 1. Απεικόνιση κανονικών τύπων οντοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 2 ο Κεφάλαιο

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 2 ο Κεφάλαιο C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή Κεφάλαιο 2 ο Τύποι Δεδοµένων Δήλωση Μεταβλητών Έξοδος Δεδοµένων Γ. Σ. Τσελίκης Ν. Δ. Τσελίκας Μνήµη και Μεταβλητές Σχέση Μνήµης Υπολογιστή και Μεταβλητών Η µνήµη (RAM) ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΣΗ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΣ ΩΡΟΜΗΣΘΙΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ, ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΕΥΡΕΣΗ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΣ ΩΡΟΜΗΣΘΙΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ, ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΥΡΕΣΗ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΣ ΩΡΟΜΗΣΘΙΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ, ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΙΣΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΑΕΜ 561) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ Triggers, Stored procedures Γιώργος Μαρκοµανώλης Περιεχόµενα Triggers-Ενηµέρωση δεδοµένων άλλων πινάκων... 1 Ασφάλεια...

Διαβάστε περισσότερα

Κ Κ ε ε φ φ ά ά λ λ α α ιιο ο 2 2 MONTEΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Ι.Β. Ανάπτυξη Β και το Μοντέλο E-R Σελίδα 1.58

Κ Κ ε ε φ φ ά ά λ λ α α ιιο ο 2 2 MONTEΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Ι.Β. Ανάπτυξη Β και το Μοντέλο E-R Σελίδα 1.58 Κεφάλαιο 2 MONTEΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Ι.Β. Ανάπτυξη Β και το Μοντέλο E-R Σελίδα 1.58 ΣΥΝΟΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ και ΜΟΝΤΕΛΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

SQL Data Definition. REFERENCES (foreign key), CHECKκαι PRIMARY KEY (key)

SQL Data Definition. REFERENCES (foreign key), CHECKκαι PRIMARY KEY (key) Κεφάλαια 4, 4, 5, 5, 6 - Ορισµός Βάσεων εδοµένων µε SQL DDL -ΠεριορισµοίΑκεραιότηταςστην SQL -Περιβάλλοντα Χρήσης της SQL (API) - Άλλες Γλώσσες Σχεσιακών Βάσεων (QBE) Ι.Β. ΣχεσιακέςΓλώσσες Εµφύτευση /

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Μαθήµατος

Επισκόπηση Μαθήµατος Βάσεις εδοµένων 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Επισκόπηση Μαθήµατος Εισαγωγή (Σ Β ) Το µοντέλο σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ ΣΤΟΧΟΣ Στόχο του παρόντος εργαστηρίου αποτελεί η κατανόηση και η εφαρμογή της μεθοδολογίας του μετασχηματισμού ενός διαγράμματος ER στο αντίστοιχο σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη 1 3 η ενότητα: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων και στην MySQL

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή για το Εργαστήριο Δρ. Τιάκας Ελευθέριος Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 2 Βασικοί στόχοι Μερικοί βασικοί στόχοι του εργαστηρίου είναι: Η ικανότητα ανάλυσης των απαιτήσεων, κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιµη η δηµιουργία ιστοσελίδων ενηµερωτικού περιεχοµένου οι οποίες στη συνέχεια µπορούν να δηµοσιευθούν σε κάποιο τόπο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M3. Διανύσµατα

Κεφάλαιο M3. Διανύσµατα Κεφάλαιο M3 Διανύσµατα Διανύσµατα Διανυσµατικά µεγέθη Φυσικά µεγέθη που έχουν τόσο αριθµητικές ιδιότητες όσο και ιδιότητες κατεύθυνσης. Σε αυτό το κεφάλαιο, θα ασχοληθούµε µε τις µαθηµατικές πράξεις των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14. οµές Ευρετηρίων για Αρχεία. ιαφάνεια 14-1

Κεφάλαιο 14. οµές Ευρετηρίων για Αρχεία. ιαφάνεια 14-1 ιαφάνεια 14-1 Κεφάλαιο 14 οµές Ευρετηρίων για Αρχεία Copyright 2007 Ramez Elmasri and Shamkant B. NavatheΕλληνικήΈκδοση, ιαβλος, Επιµέλεια Μ.Χατζόπουλος 1 Θα µιλήσουµε για Τύποι Ταξινοµηµένων Ευρετηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Άσκηση 2 Σκοπός της άσκησης είναι: 1. Με δεδομένο το σχεσιακό διάγραμμα, η υλοποίηση μιας βάσης σε MySQL. 2. Η εισαγωγή δεδομένων στη βάση. Για το κείμενο των προδιαγραφών της

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Θεωρητική εισαγωγή

5.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ BCD Σκοπός: Η κατανόηση της µετατροπής ενός τύπου δυαδικής πληροφορίας σε άλλον (κωδικοποίηση/αποκωδικοποίηση) µε τη µελέτη της κωδικοποίησης BCD

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΘΙΚΟ ΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τµήµα Ηλεκτρολόγων ηχανικών & ηχανικών Υπολογιστών Ακαδηµαϊκό Έτος 2008-2009 άθηµα: ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΕΩ ιδάσκοντες: Καθ. Ιωάννης Βασιλείου, Καθ. Τιµολλέων Σελλής Ε ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI

Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Σχεσιακή Άλγεβρα Τελεστές Συνένωσης

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

STAYHOME ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟ VIDEO- CLUB

STAYHOME ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟ VIDEO- CLUB ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟ VIDEO- CLUB STAYHOME Σπουδάστρια : Κολλιοπούλου Φρύνη-Μαρία Α. Ε. Μ. :

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Σχεδιασμός μιας εφαρμογής Β : Βήματα Εισαγωγή 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8 Εγχειρίδιο Χρήσης Συστήµατος Έρευνες Στατιστικών Στοιχείων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 Λογική Ανάλυση Χρήσης Εφαρµογής... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗΣ... 6 Επεξεργασία Ερώτησης... 7 ιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

o AND o IF o SUMPRODUCT

o AND o IF o SUMPRODUCT Πληροφοριακά Εργαστήριο Management 1 Information Συστήματα Systems Διοίκησης ΤΕΙ Τμήμα Ελεγκτικής Ηπείρου Χρηματοοικονομικής (Παράρτημα Πρέβεζας) και Αντικείµενο: Μοντελοποίηση προβλήµατος Θέµατα που καλύπτονται:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ)

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α. ΑΝΔΡΕΑΤΟΣ Ιούλιος 2011 Βασικές έννοιες Δεδομένα: τυποποιημένα στοιχεία σε προκαθορισμένη μορφή κατάλληλη για περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων. Χρήση του DBDesigner. Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr

Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων. Χρήση του DBDesigner. Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων Χρήση του DBDesigner Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr Δομή Διαλέξεων Εισαγωγή στο DBDesigner Εφαρμογή στη ΒΔ Προμηθευτής-Προϊόντα Παραδείγματα μοντελοποίησης και

Διαβάστε περισσότερα

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση-

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση- Μάθηµα 3 Προχωρηµένες ιδιότητες πεδίων Μάσκες εισαγωγής Οι ιδιότητες Μορφή και Μάσκα εισαγωγής περιγράφονται µαζί γιατί έχουν κοινά χαρακτηριστικά που αφορούν την εµφάνιση. Με την ιδιότητα Μορφή καθορίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό 1 Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Προσοχή είτε αυτά που ακολουθούν ως παράδειγμα Μην τα ακολουθείτε τυφλά ως «μαγική συνταγή» 2 : Μετατροπή Μοντέλου ΟΣ σε Σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα Γεννητορικά ένδρα

Ελάχιστα Γεννητορικά ένδρα λάχιστα Γεννητορικά ένδρα Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: Ο αλγόριθµος του Prim και ο αλγόριθµος του Kruskal για εύρεση λάχιστων Γεννητορικών ένδρων ΠΛ 23 οµές εδοµένων και Αλγόριθµοι

Διαβάστε περισσότερα

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0 Μάθηµα 43ο Θέµα Εισαγωγή Παραδείγµατα 1. Τι ονοµάζουµε µνήµη; Τι είδους τεχνολογία χρησιµοποιούµε συνήθως για τις µνήµες; 2. Η λέξη µιας µνήµης, από τι αποτελείται; 3. Τι ονοµάζουµε διεύθυνση µιας µνήµης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Σχεδιασμός μιας εφαρμογής Β : Βήματα Εισαγωγή. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα δεδομένα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων

Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων Μάθηµα 4 Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων Εισαγωγή δεδοµένων σε πίνακα 1. Ανοίγουµε το παράθυρο του πίνακα Υπάλληλοι σε προβολή φύλλου δεδοµένων. 2. Η κενή γραµµή, η οποία υπάρχει πάντα στον πίνακα,

Διαβάστε περισσότερα

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 13 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση ΠΣ εταιρίας ενοικίασης αυτοκινήτων... 4 2 η Άσκηση ΠΣ ταχυδρομείου... 6 3 η Άσκηση ΒΔ εταιρίας... 9 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ111. Ανοιξη 2005. Μάθηµα 7 ο. έντρο. Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης

ΠΛΗ111. Ανοιξη 2005. Μάθηµα 7 ο. έντρο. Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΛΗ111 οµηµένος Προγραµµατισµός Ανοιξη 2005 Μάθηµα 7 ο έντρο Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης έντρο Ορισµός Υλοποίηση µε Πίνακα Υλοποίηση µε είκτες υαδικό έντρο

Διαβάστε περισσότερα

Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση

Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή Θα εξετάσουμε πότε ένα σχεσιακό σχήμα για μια βάση δεδομένων είναι «καλό» Γενικές Οδηγίες Η Μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

5. Μέθοδοι αναγνώρισης εκπαίδευση χωρίς επόπτη

5. Μέθοδοι αναγνώρισης εκπαίδευση χωρίς επόπτη 5. Μέθοδοι αναγνώρισης εκπαίδευση χωρίς επόπτη Tο πρόβληµα του προσδιορισµού των συγκεντρώσεων των προτύπων, όταν δεν είναι γνωστό το πλήθος τους και η ταυτότητα των προτύπων, είναι δύσκολο και για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων ηµιουργία Φορολογούµενου ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε1 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε2 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Μία από τις πιο σηµαντικές υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στην επιστηµονική κοινότητα είναι η αποµακρυσµένη πρόσβαση των χρηστών σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ Με το σχεδιασµό επιφάνειας (Custom επιφάνεια) µπορούµε να σχεδιάσουµε επιφάνειες και αντικείµενα που δεν υπάρχουν στους καταλόγους του 1992. Τι µπορούµε να κάνουµε µε το σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β

Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Σ Β (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3) Τελευταία ενηµέρωση: 10/2011 Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β ΣΤΟΧΟΣ Στόχοs του 3 ου εργαστηρίου είναι η υλοποίηση µοντέλων

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ .3 Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 00 04 Α ΟΜΑ ΑΣ. Έξι διαδοχικοί άρτιοι αριθµοί έχουν µέση τιµή. Να βρείτε τους αριθµούς και τη διάµεσό τους. Αν είναι ο ποιο µικρός άρτιος τότε οι ζητούµενοι αριθµοί θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 1.3-1.4: Εισαγωγή Στον Προγραµµατισµό ( ιάλεξη 2) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγικές Έννοιες - Ορισµοί Ο κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Παραδείγµατα Πότε χρησιµοποιούµε υπολογιστή?

Διαβάστε περισσότερα

3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ

3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 3.1 Εισαγωγή Ένα Π.Σ. διαχειρίζεται δεδοµένα που αντιπροσωπεύουν αντικείµενα, γεγονότα, καταστάσεις ή ανθρώπους του φυσικού κόσµου. Όταν κατασκευάζεται ένα µοντέλο

Διαβάστε περισσότερα